«Алдын алу және эпидемияға қарсы шаралар қағидалары»


1. «Эпидемияға қарсы шаралар жүйесі» түсінігіне анықтама.
2. Шараларды әсерінің бағытталуы бойынша топтастыру. Топтастырудың басқа да критерилері.
3. Эпидемияға қарсы шаралардың тиімділігі.
4. Эпидемияға қарсы шаралар және эпидемиялық процесті басқару.
Әдетте тәжірибе барыснда бір шараларды профилактикалық немесе ЭҚШ деп атайды. Профилактикалық шаралар деген ұғым - ол жұқпалы аурулардың алдын алу дегенді білдіреді, ал ЭҚШ - дегеніміз тікелей эпид. ошшақта жүргізіледі, сол ошақтың таралып кетпеуіне және ошақты тез арада жою негізіне бағытталған.
Сонымен эпидемияға қарсы шаралар (ЭҚШ) - бұл ғылымның даму сатысында дәлелденген, жұқпалы аурулардың алдын алу және солармен күресу шшараларының жиынтығы.
ЭҚШ топтастырудың (жіктеудің) үлкен маңызы бар. Көбінесе кең таралған және теория бойынша дәлелденген ЭҚШ-дың үш тобын алуға болады, олар ЭП (эпид процестің) 3 звеносына бағытталған шаралар:

• жұқпалы аурулар көзіне
• беріліс механизміне
• қабылдағыш организмге (кесте бойынша).

Антропоноздарда, зооноздарда әрбір осы бағытталған шаралардың
2 топ шараларды бөліп алуға болады.

1. Антропоноз негізінде ЖАК (жұқпалы аурулар көзіне): емдеу диагностикалық (ерте дер кезінде жұқпалы ауруларды анықтау - активті, пассивті, туберкулез ауруында рентгенге түсіру, лабораториялық зерттеулер, эпид. анамнез жинау), режимді-шек қою (үйде оңашалау, жұқпалы аурулар ауруханасында клиникалық және эпидемиологгиялық көрсеткіштеріне байланысты). Зооноздарда санитарлық - ветеринарлық (ауру жануарларды анықтау, оңашалау, емдеу, ерекше көңіл бөлу режимді немесе сою). Дератизациялық шаралар.
2. Қоздырғыштың беріліс механизмін үзу: санитарлық-гигиеналық, ЭҚШ:
- дезинфекциялық
- дезинсекциялық
3. Қабылдағыштыққа қарсы жүргізілетін шаралар:
- егу профилактикасы
- жедел профилактикасы
4. Жалпы шаралар тобы:
- лабораториялық зерттеу
- санитарлық-ағарту жұмыстары
Эпидемияға қарсы шаралар схемасын және жеке нозологиялық формалардың эпидемиологиясын біле отырып, белгіллі бір жағдайда нақты шараларды таңдап, жұүргізе білу қажет.
ЭҚШ жіктеу принцптерімен қатар, басқа да критериялар және оларды топтастыру анықталған.
1. Шараларды жүргізу үшін қолданылатын арнайы препараттарды эпидемияға қарсы қолданылатын құралдар деп атайды.
1. Амиреев С.А. Эпидемиология Учебное пособие – Алматы. – 2002. - 2 том. – 693с.
2. Покровский В.И., Пак С.Г., Брико Н.И. и др. Инфекционные болезни и эпидемиология. Учебник для медицинских вузов. 2-е издание. – М.- ГЭОТАР – МЕД, 2003. – 816с.
3. Черкасский Б.Л. Руководство по общей эпидемиологии. – М.: Медицина. – 2001. - 435с.
4. Беляков В.Д., Яфаев Р.Х. Эпидемиология. М., 1989г., 416с.
5. Белозеров Е.С., Иоанниди Е.А. Курс эпидемиологии: Учеб. Пос. Для леч. и пед. фак. медвузов // Элиста: Джангар, 2005. – 136с.
6. Эпидемиология; Учебное пособие /Н.Д. Ющук, М.А. Жогова, В.В. Бушуева и др. – М.:Медицина, 1993.- 336с.
7. Беляков В.Д., Семененко Т.А., Шрага М.Х. Введение в эпидемиологию инфекционных и неинфекционных заболеваний человека. – М.: Медицина, 2001. – 263 с.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ф КГМУ 43-0401

ИП №6 УМС при КазГМА

от 14 июня 2007 г.

ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ

Эпидемиология және коммуналды гигиена кафедрасы

ДӘРІС

Тақырыбы: Алдын алу және эпидемияға қарсы шаралар қағидалары.

Пәні: БДО 26 Epid – 3226 Эпидемиология

Мамандығы: 051301 - Жалпы медицина

Курс: 3

Уақыт: (ұзақтығы) 1 сағат

ҚАРАҒАНДЫ – 2010ж.

Кафедраның мәжілісінде бекітілді
Хаттама № ______
"______" __________ 2010ж.

Эпидемиология және коммуналды гигиена кафедрасының
меңгерушісі м.ғ.д., профессор _______________ М.С. Шабдарбаева

● Тақырыбы: Алдын алу және эпидемияға қарсы шаралар қағидалары.

● Мақсаты: Жұқпалы сырқаттанушылық кезіндегі алдын алу және эпидемияға
қарсы шараларды жүргізу принциптерін меңгеру.

● Дәріс жоспары:

1. Эпидемияға қарсы шаралар жүйесі түсінігіне анықтама.
2. Шараларды әсерінің бағытталуы бойынша топтастыру. Топтастырудың басқа да
критерилері.
3. Эпидемияға қарсы шаралардың тиімділігі.
4. Эпидемияға қарсы шаралар және эпидемиялық процесті басқару.

● Дәріс тезистері:

Эпидемияға қарсы шаралар жүйесі түсінігіне анықтама.
Эпидемияға қарсы шаралар жүйесі – бұл тұтас тұрғындар
сырқаттанушылығын төмендетуді, нақты инфекцияларды жоюды, нақты тұрғындар
топтарының арасында жұқпалы ауруларды алдын алуды қамтамасыз ететін,
ғылымның даму сатысында негізделген ұсыныстардың жиынтығы.

Шараларды әсерінің бағытталуы бойынша топтастыру. Топтастырудың басқа да
критерилері.
Әсерінің бағытталуы бойынша

Шаралардың бағытталуы Шаралар тобы
Инфекция көзі клиникалық-диагностикалық
емдеу
оңашалау
режимді шектеу
санитарлық- ветеренарлық
дератизациялық
Беріліс механизмі - Санитарлық-гигиеналық
- Дезинфекциялық
– Дезинсекциялық
Қабылдағыш организм - Иммунопрофилактика және
иммунокоррекция;
- жедел профилактика

Әдетте тәжірибе барыснда бір шараларды профилактикалық немесе ЭҚШ деп
атайды. Профилактикалық шаралар деген ұғым - ол жұқпалы аурулардың алдын
алу дегенді білдіреді, ал ЭҚШ - дегеніміз тікелей эпид. ошшақта
жүргізіледі, сол ошақтың таралып кетпеуіне және ошақты тез арада жою
негізіне бағытталған.
Сонымен эпидемияға қарсы шаралар (ЭҚШ) - бұл ғылымның даму сатысында
дәлелденген, жұқпалы аурулардың алдын алу және солармен күресу шшараларының
жиынтығы.
ЭҚШ топтастырудың (жіктеудің) үлкен маңызы бар. Көбінесе кең таралған
және теория бойынша дәлелденген ЭҚШ-дың үш тобын алуға болады, олар ЭП
(эпид процестің) 3 звеносына бағытталған шаралар:

• жұқпалы аурулар көзіне
• беріліс механизміне
• қабылдағыш организмге (кесте бойынша).

Антропоноздарда, зооноздарда әрбір осы бағытталған шаралардың
2 топ шараларды бөліп алуға болады.

1. Антропоноз негізінде ЖАК (жұқпалы аурулар көзіне): емдеу диагностикалық
(ерте дер кезінде жұқпалы ауруларды анықтау - активті, пассивті,
туберкулез ауруында рентгенге түсіру, лабораториялық зерттеулер, эпид.
анамнез жинау), режимді-шек қою (үйде оңашалау, жұқпалы аурулар
ауруханасында клиникалық және эпидемиологгиялық көрсеткіштеріне
байланысты). Зооноздарда санитарлық - ветеринарлық (ауру жануарларды
анықтау, оңашалау, емдеу, ерекше көңіл бөлу режимді немесе сою).
Дератизациялық шаралар.
2. Қоздырғыштың беріліс механизмін үзу: санитарлық-гигиеналық, ЭҚШ:
- дезинфекциялық
- дезинсекциялық
3. Қабылдағыштыққа қарсы жүргізілетін шаралар:
- егу профилактикасы
- жедел профилактикасы
4. Жалпы шаралар тобы:
- лабораториялық зерттеу
- санитарлық-ағарту жұмыстары
Эпидемияға қарсы шаралар схемасын және жеке нозологиялық формалардың
эпидемиологиясын біле отырып, белгіллі бір жағдайда нақты шараларды таңдап,
жұүргізе білу қажет.
ЭҚШ жіктеу принцптерімен қатар, басқа да критериялар және оларды
топтастыру анықталған.
1. Шараларды жүргізу үшін қолданылатын арнайы препараттарды эпидемияға
қарсы қолданылатын құралдар деп атайды.

Оларға жататындар: емдеуге қажетті этиотропты құралдар, дератизация
заттары (ратицидтер), дезинфекция, дезинсекцияға қолданылатын заттар
(инсектецидтер, акарацидтер, ларвицидтер), иммунопрофилактикаға
қолданылатын заттар (иммунды сары сулар, иммуноглобулиндер) вакциналар,
анотокситндер (егу профилактикасы заттары), жедел профилактика заттары
(бактериофагтар, антибиотиктер, химиопрепараттар) т.б.

2. Эпидемияға қарсы құралдарды (заттарды) талап етпейтін шаралар:
- оңашалау
- режимді - шек қою
- санитарлық - ветеринарлық
- санитарлық - гигиеналық
- санитарлық - ағарту жұмыстары
Кейбір кезде барлық ЭҚШ 2-ге бөлінеді:
1. диспазициондық - бұл шшаралар, 3-ші звеноға қатысты шаралар (қабылдағыш
организмге). Бұл шараның мақсаты - зақымдалғаннан (жұқтырғаннан) кейін
ауруды ескерту.
2. Экспозициондық - шаралар, 1-ші және 2-ші звеноға қатысты шаралар (ЖАК
мен БМ). Олар адамдардың жұқтырып алмауын ескерту мақсатында
жүргізіледі.
ЭҚШ атқаратындар:
- медициналық күштер
- медицинаға жатпайтын күштер

Эпидемияға қарсы қолданылатын заттар (құралдар)
мен шаралардың сапасы.

ЭҚШ сапасы - бұлшараларды жүргізу кезінде арнайы бір жетістіктерге
(көрсеткіштерге) жету. Препараттарды (құралдарды) талап ететін эпидемияға
қарсы шаралардың сапасы мынадай:

1. Қолданылған заттардың сапасын әртүрлі критерилар және әртүрлі
параметрлер бойынша анықталады. Ең негізгі жалпы критерий (белгі) қажетті
қорытындымен қамтамасыз ету қабілетті.
Мысалы бактериофагтарды қолданған кезде: Бактериофагтар жедел
профилактика үшін емдеу мақсатында қолданылады.
Бактериофаг сапасының негізгі параметрлеріне: препараттың фаготиптік
құрамы, оның қоздырушы циркуляяциясыныңфаготипті құрылымына сәйкестігі, фаг
титрі, бактериофагты қолданғаннан кеиінгі эндотоксин концентрациясының
қажетті мөллшерден көп болмауы. Осы барлық атап өткен препараттардың
параметрлері, препараттарды шығару кезінде бақылауға алыну керек.

2. Берілген әдістердің толығымен орындалуы.
Мысалы, ошақта дезинфекция жүргізу:
Ұсынылған әдістер бойынша, іш сүзегі ошағында ылғалды ошақтың
қорытынды және камералық дезинфекция жүргізу үшін үлкен көлемді жұмыс
атқарылады - дезинфекция жүргізер алдында барлық терезелерді, форточкаларды
жабады, сонан соң ас бөлмедегі ыдыстарды тазартады, экспозиция уақытын
сақтау қажет. Сосын ауру адам болған бөлмелерді, оның заттарын, киімдерін,
төсек-орынын камералық дезинфекцияға алады, барлық бөлмелерді өңдеуден
өткізеді, ең соңында әжетхана мен ошақтың шыға беріс дәлізін
дезинфекциялайды. Сонан кейін дезинфектор арнайы киімдерін шешіп, ошақтан
шығады. Осындай дезинфекция әдісі барлық ошақтарда міндетті түрде сақталуы
қажет.

3. Нақты эпидемиялық жағдайларда орындалатын шаралардың жеткілікті
мөлшері.
Мысалы: Егу жұмыстарын жүргізу кезінде дәлелденген, эпидемиялық
жағдайдың сәтті аяқталуы мынаған байланысты, егер қоздырушының беріліс
механизмі беллсенді болса (мысалы қызылша ауруында) тұрғындар арасындағы
науқастылықты тоқтату үшін, егілетіндер саны (мөлшері) жоғары болуы қажет.

4. Егу жұмыстарын өз уақытында орындау:
Мысалы: №58 Ф жедел хабарлама түссе қызылша мен ВГА ауруында
иммуноглобулин енгізу ұсынылды.Бұл үшін енгізу мерзімін сақтау қажет,
ошақта ауру анықталғаннан кейін бірден иммуноглобулин енгізіледі. Вирус
клетка ішіне еніп кеткеннен кейін иммуноглобулинді кешіктіріп жіберсе оның
қажеті де болмайды, себебі антидене өзінің нейтральді әсерін білдірмейді.
Сондықтан эпидемиолог ошақта қандай шара өткізу керек және міндетті түрде
оның орындалу мерзімін көрсетіп жазады.

Препараттарды қажет етпейтін, эпидемияға қарсы шаралардың
сапасы екі көрсеткішке байланысты (№3 №4 кесте).
- нақтылы жағдайлардағы жүргізілетін жұмыстардың толықтығы
- оллардың өз уақытында іске асуы.

Эпидемияға қарсы құралдар мен шаралардың тиімділігі.

Эпидемияға қарсы шаралардың тиімділігі - бұл жүргізілетін шараларадың
нәтижесін көрсетеді.
Эпидемияға қарсы шаралардың тиімділігін 3 аспектіде қарастыруға
болады.
- эпидемиологиялық
- әлеументтік
- экономикалық.
Эпидемияға қарсы шаралардың эпидемиологиялық тиімділігі - бұл
сырқаттылық динамикасының деңгейінің, құрылымының өзгеруі және соған
байланысты (өлім, мүгедектіктің) сандық азаюы.
Мысалы: Күлге, көкжөтелге, қызылшаға, полиомиелитке қарсы жаппай
жоспарлы профилактикалық егу жүргізгенде сырқаттылықтың, летальділіктің,
өлімнің деңгейі бірден төмендейді.

Эпидемияға қарсы шаралардың әлеуметтік тиімділігі мыналарға
байланысты: жалпы тұрғындар санының азаюын болдырмау, өлім санының азайту,
өлімнің, мүгедектіктің санын азайту есебімен тұрғындар арасында еңбекке
қабілетсіз адамдарды болдырмау. Қорыта айтқанда сырқаттылықтың деңгейі
төмен болса, өмір сүру қабілеттері де көпке сақталады. Тұрғындардың
денсаулығын сақтасақ, үлкендер арасында еңбекке жарамсыздар саны азаяды.
Келешектегі халықтар санын көбейтіп балалардың өмірі сақталады.

Эпидемияға қарсы шаралардың экономикалық тиімділігі әлеуметтік
тиімділікпен тығыз байланысты. Ол мынадай экономикалық тиімділікпен
көрінеді: тұрғындардың еңбекке қабілетін сақтау, жалпы қоғамдағы ауру
адамдарды емдеуге, ошақта шараларды жүргізуге, еңбекке ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Төлдер ауруларының алдын алу қағидалары
Төл ауруларынының алдын алу қағидалары
Төл ауруларының алдын алу қағидалары
Меншікке қарсы қылмыстардың алдын-алу
«Инфекциялық аурулардың алдын алу бойынша санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық) іс-шараларды ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидалары
Індетке қарсы шаралар
Індетке қарсы шаралар туралы
Төлдер ауруларының алдын алу қағидалары жайлы
Эрозияға және дефляцияға қарсы шаралар
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ КҮРЕСТІҢ АЛДЫН АЛУ ЖОЛДАРЫ
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь