Жастар әлеуметтануының даму тарихы


1 Бастапқы әлеуметтену немесе баланың әлеуметтенуі.
2 Жастық шақта әлеуметтік рөлдерді белсенді игеру процесі
Жастар әлеуметтануының қазіргі жастарымыздың жеке тұлға ретінде қалыртасуы үшін оларға нарықтық экономикаға тән жаңа құндылықтарды меңгерту, сондай-ақ, олакрдың жан-жақты кемелденіп жетілуінде мектеп пен отбасының, әлеуметтік ортаның ықпалы сияқты объективті және субъективті факторлардың маңызы зор.Социология ғылымында бұл факторларды әлеуметтендіру үрдісі деп атайды. Зерттеушілердің пікірінше, адамның әлеуметтенуі белсенді түрде өтетін процесс болғанымен, ол бүкіл өмір бойына созылмайды. Ол шамамен орта есеппен алғанда 25-30 жасқа дейінгі аралық. Ал ересек,яғни, толық әлеуметтеніп үлгерген адамдардың бір әлеуметтік ақуалдан екіншісіне ауысыуна байланысты жаңа рухани құндылықтар мен мінез-құлық нормаларын меңгеруіне келсек, мұны әлеуметтену процесі емес,өмірге бейімделу процесі деп белгіліген дұрыс сияқты. Баланы әлеуметтендіру процесін, әдетте 3 кезеңге бөліп қарастырады:
Бастапқы әлеуметтену немесе баланың әлеуметтенуі.
Аралық әлеуметтену немесе жасөспірімнің әлеуметтенуі.
Орнықты немесе біржола әлеуметену.
Бірінші кезең негізінен, отбасында және балалар бақшасында тәрбиелену кезеңімен , екінші кезеңі 17-18 жасқа дейінгі орта мектептегі оқу-тәрбие кезеңімен сәйкес келеді. Ал үшіншісі-жасөспірім шақтан ересек шаққа өту кезеңін, яғни, 23-25 жастар аралығын қамтиды.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жастар әлеуметтануының даму тарихы

Жастар әлеуметтануының қазіргі жастарымыздың жеке тұлға ретінде
қалыртасуы үшін оларға нарықтық экономикаға тән жаңа құндылықтарды
меңгерту, сондай-ақ, олакрдың жан-жақты кемелденіп жетілуінде мектеп пен
отбасының, әлеуметтік ортаның ықпалы сияқты объективті және субъективті
факторлардың маңызы зор.Социология ғылымында бұл факторларды әлеуметтендіру
үрдісі деп атайды. Зерттеушілердің пікірінше, адамның әлеуметтенуі белсенді
түрде өтетін процесс болғанымен, ол бүкіл өмір бойына созылмайды. Ол
шамамен орта есеппен алғанда 25-30 жасқа дейінгі аралық. Ал ересек,яғни,
толық әлеуметтеніп үлгерген адамдардың бір әлеуметтік ақуалдан екіншісіне
ауысыуна байланысты жаңа рухани құндылықтар мен мінез-құлық нормаларын
меңгеруіне келсек, мұны әлеуметтену процесі емес,өмірге бейімделу процесі
деп белгіліген дұрыс сияқты. Баланы әлеуметтендіру процесін, әдетте 3
кезеңге бөліп қарастырады:
Бастапқы әлеуметтену немесе баланың әлеуметтенуі.
Аралық әлеуметтену немесе жасөспірімнің әлеуметтенуі.
Орнықты немесе біржола әлеуметену.
Бірінші кезең негізінен, отбасында және балалар бақшасында тәрбиелену
кезеңімен , екінші кезеңі 17-18 жасқа дейінгі орта мектептегі оқу-тәрбие
кезеңімен сәйкес келеді. Ал үшіншісі-жасөспірім шақтан ересек шаққа өту
кезеңін, яғни, 23-25 жастар аралығын қамтиды.
20-ғасырдың аяғына дейін жас ұрпақты кәсіптендіру және әлеуметтендіру
процестері, негізінен, жанұя арқылы, еңбек процестеріне тікелей араласу
барысында сол айналадағы әлеуметтік ортада ғана жүзеге асып келген болса ,
ол 20 –шы ғасырдың басынан бері, әсіресе ғылыми техникалық революция
басталған 50-жылдардан бері қарай , оқу-тәрбие мекемелерінің рөлі барған
сайын артып келеді. 20 ғасырдың 70-80 жылдарынан бастап адамды
әлеуметтендіру прагматизм, экзистенционализм сияқты, субъективтік-
идеялистік философиялар тұрғысынан түсіндіретін социологиялық бағыттары
кеңінен тарады. Бұлар адамның табиғатын не таза психологиялық тұрғыдан
немесе техникалық, технологиялық детерменизм тұрғысынан түсіндіріп,
қазіргі адамның табиғаты мүлдем өзгергенін дәлелдеуге тырысады. Оқу-тәрбие
жүйесінің жас ұрпақты әлеуметтендіру міндетін субъективтік-идеалистік
тұрғыдан түсіндіретін концепциялардың бірі- американдық прагматизм
теориясы. Д. Дьюдің пірінше, тәрбиенің басты мақсаты баланың өз тәжирибесін
ұдайы еске алып, оның жеке басының мүддесі мен үмітін қанағаттандыру тиіс.
Кµптеген батыстың социологтары жастары жаңа тап деп атайды, олардың
өмірге деген көзқарасы бірдей, талғамдары, мүдделері және қажеттіліктері
дәл келеді. Жастар біз деген сезім күшінде социологирялық тұтастықты
білдіреді. Осылайша, бұл жерде жастардың әлеуметтік- психологиялық құрамы
және сапасы дербес және қоғамдық өмірдің сипатына қатысты емес ерекшелік
ретінде қарастырылады. Социологиялық түсінікте жастық қашан басталады?
Әртүрлі авторлар жастарды ерекше әлеуметті- демографиялық тап ретінде
сипаттай отырып бұл ұғымды біржақты қолданады. Мысалы, австриялық социолог
Л. Розенмайер жастық кезең 13 жастан басталып 24 жаста аяқтамады деп
санайды. Ғалым осы кезеңнің ішкі жас ерекшелігін және әлеуметтік
дифференциясын баса айта отырып , қандай да болмасын нақты негіз бермейді.
13 пен 18 жыл аралығындағы жас жасөспірім шақ ұғымымен
біріктіріледі және әлеуметтік тәртіптін нысандарына әкелетін
биопсихологиялық дамумен сипатталады. Бірақ адамды балалық шақтан бөлетін
демаркациялық сызық 18 жаста өтеді. Бұл жас көптеген елдерде құқықтық
дербестіктің басталуымен сипатталады. Яғни ересектермен қалыпты
теңестірумен және заңды құқықтарды алумен: еңбек үшін тең ақы төлеу,
армиядан қызмет ету, некеге отыру, сайлауға қатысу. 18 және 24 жыл
арасындағы жаста жастардың отбасылық, кәсіби және құқықтық мәртебесі
бойынша дифференциация негұрлым нақты болады. Осы кезеңді Л. Розенмайер
жас ересектер деп атайды. Егер бірінші кезеңде бұл кейбір кезде біртекті
топ болса, онда 18-25 жас аралығындағы халық гетерогенді ( бір текті емес).
Бұл құрдастар тағдырының айырмашылығына байланысты әлеуметтік біртектік
емес және социологтар үшін ерекше мүдде.
Жастық шақта әлеуметтік рөлдерді белсенді игеру процесі болады.
Олардың саны олар бәсең игерілетін немесе тоқтатылатын белгілі бір
толығу шегіне жылдам жақындайды.
Социолог В.Н. Боряз толығу шегі жастық шақ деп есептейді. Ал одан
әрі әлеуметтік есею кезеңіне кіру. В.Н.Боряз жастар санатын айқындауға
арналған аса кең шекараларды ұсынады., ал осы топқа 14-13 жакс аралығындағы
адамдарды кіргізеді.
Қазіргі жастарымыздың жеке тұлға ретінде қалыптасуы үшін оларға
бүгінгі нарықтық экономикаға тән жаңа құндылықтарды меңгерту, сондай-ақ,
олардың жан-жақты кемелденіп жетіліуінде мектеп пен отбасының, әлеуметтік
ортаның ықпалы сияқты объективті және субъективті факторларлардың маңызы
зор. Жастардың негізі белгілі жас мөлшері арқылы анықталады. Жас мөлшер
тұрғысынан стратификация ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жастар әлеуметтануы туралы
Білім беру әлеуметтануы
Білім беру әлеуметтануы пәнінің қарастырылатын мәселелердің ауқымы
Орта деңгей теориясы
Жастар социологиясы
Девианттық мінез-құлық әлеуметтануы
Жастар бойында рухани-адамгершілік мәдениетті қалыптастырудың әлеуметтанулық аспектілері
Ғылым және білім жүйесіндегі қазіргі жастар
Жастардың өмірі
Діннің әлеуметтік құрылымы
Пәндер