І және ІІ дүниежүзілік соғыс аралығындағы Америка мен Еуропа


1 Жаңа мемлекеттердің пайда болуы
а) АВСТРИЯ
б) ПОЛЬША
в) ЮГОСЛАВИЯ
2 Бірінші дүниежүзілік соғыстың АҚШ . қа тигізген әсері
3 1922—1929 жылдардағы АҚШ.тың ішкі және сыртқы саясаты
Жаңа мемлекеттердің пайда болуы. 1918 жылы Еуропаның саяси картасында Финляндия, Австрия, Венгрия, Югославия, Чехословакия және Польша сияқты жаңа мемлекеттер пайда болды. Бұл мемлекеттер көптеген жылдар бойы жүргізілген ұлттық тәуелсіздік күрестің, ұлттық буржуазиялық-демократиялық революция жеңісінің нәтижесінде дүниеге келген еді.
1918 жылы жана ұлттық мемлекеттердің құрылу процесінде бұрынғы бөлініп кеткен бірқатар халықтар бірігіл, біртұтас ұлттық рыноктың құрылуы үшін жағдай туды. Екінші жағынан, буржуазияның саяси әлсіздігіне байланысты ұлттық және әлеуметтік мәселелер соңыңа дейін шешілмеді. Бұл Оңтүстік-Шығыс және Орталық Еуропа мемлекеттерінің аз халықтары арасындағы қайшылықтардың негізі болып қала берді.
1918 жылдан 1923 жылға дейінгі кезеңде жаңадан құрылған мемлекеттердің экономикалық және саяси қондырмаларында құрылымдық өзгерістер болды. Бірқатар әлеуметтік реформалар жүргізілді, буржуазиялық-демократиялық конституциялар кабылданды. Либерал-демократиялық партиялар қатысқан коалициялық кабинеттер құрылды.
Өнеркәсібі дамыған елдердің бірінші ондығына бұлардың арасынан тек Чехословакия мен Австрия ғана кірді. Венгрия мен Польша —аграрлық-индустриялық Болгария, Румыния және Югославия аграрлық мемлекеттерге жатты. Мұнда ұлттық кірістің негізгі бөлігі ауыл шаруашылығында шоғырланды.
Австрия, Албания, Польша және Чехословакия елдерінде республикалық құрылыс орнатылды, ал Венгрия, Болгария, Румыния және Югославия елдері конституциялық монархияға жатты. Олардың конституциялары демократиялық еркіндікті жариялады. Барлық елдерде көппартиялық жүйе емір сүрді. Көп ұлтты мемлекеттерде бағындырушы ұлттардың буржуазиялық партиясы алдыңғы шөптен орын алды. Барлық ұлттардың тең құкықтығы жарияланғандығына қарамастан, іс жүзінде аз ұлттың өкілдері екінші сатыдағы азамат ретінде қаралды.
Жаңадан құрылған мемлекеттердің экономикасы мен саяси құрылысында елеулі өзгерістер болып етті. Бірқатар әлеуметгік реформалар жасалды, буржуазиялық-демократиялық конституциялар қабылданды, реформашыл партия өкілдері де шақырылған коалициялық кабинеттер жасақталды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






І және ІІ дүниежүзілік соғыс аралығындағы
Америка мен Еуропа

Жаңа мемлекеттердің пайда болуы. 1918 жылы Еуропаның саяси картасында
Финляндия, Австрия, Венгрия, Югославия, Чехословакия және Польша сияқты
жаңа мемлекеттер пайда болды. Бұл мемлекеттер көптеген жылдар бойы
жүргізілген ұлттық тәуелсіздік күрестің, ұлттық буржуазиялық-демократиялық
революция жеңісінің нәтижесінде дүниеге келген еді.
1918 жылы жана ұлттық мемлекеттердің құрылу процесінде бұрынғы бөлініп
кеткен бірқатар халықтар бірігіл, біртұтас ұлттық рыноктың құрылуы үшін
жағдай туды. Екінші жағынан, буржуазияның саяси әлсіздігіне байланысты
ұлттық және әлеуметтік мәселелер соңыңа дейін шешілмеді. Бұл Оңтүстік-Шығыс
және Орталық Еуропа мемлекеттерінің аз халықтары арасындағы қайшылықтардың
негізі болып қала берді.
1918 жылдан 1923 жылға дейінгі кезеңде жаңадан құрылған мемлекеттердің
экономикалық және саяси қондырмаларында құрылымдық өзгерістер болды.
Бірқатар әлеуметтік реформалар жүргізілді, буржуазиялық-демократиялық
конституциялар кабылданды. Либерал-демократиялық партиялар қатысқан
коалициялық кабинеттер құрылды.
Өнеркәсібі дамыған елдердің бірінші ондығына бұлардың арасынан тек
Чехословакия мен Австрия ғана кірді. Венгрия мен Польша —аграрлық-
индустриялық Болгария, Румыния және Югославия аграрлық мемлекеттерге жатты.
Мұнда ұлттық кірістің негізгі бөлігі ауыл шаруашылығында шоғырланды.
Австрия, Албания, Польша және Чехословакия елдерінде республикалық
құрылыс орнатылды, ал Венгрия, Болгария, Румыния және Югославия елдері
конституциялық монархияға жатты. Олардың конституциялары демократиялық
еркіндікті жариялады. Барлық елдерде көппартиялық жүйе емір сүрді. Көп
ұлтты мемлекеттерде бағындырушы ұлттардың буржуазиялық партиясы алдыңғы
шөптен орын алды. Барлық ұлттардың тең құкықтығы жарияланғандығына
қарамастан, іс жүзінде аз ұлттың өкілдері екінші сатыдағы азамат ретінде
қаралды.
Жаңадан құрылған мемлекеттердің экономикасы мен саяси құрылысында
елеулі өзгерістер болып етті. Бірқатар әлеуметгік реформалар жасалды,
буржуазиялық-демократиялық конституциялар қабылданды, реформашыл партия
өкілдері де шақырылған коалициялық кабинеттер жасақталды.
АВСТРИЯ. 1918 жылғы Қараған революциясының нәтижесінде (Германиядан
сон) Австрия 1918 жылғы 12 қарашада өзін республика деп жариялады.
Австрия социал-демократиялық партиясының жетекшісі К.Реннер канцлер болып
тағайындалған коалициялық үкімет құрылды.
Бірінші үкімет қоғамның әлеуметтік-экономикалық және саяси құрылымын
қайта құруда бірқатар шараларды жүзеге асырды. Мысалы, 1919 жылдың
көктемінде Құрылтай жиналысы дворяндық титулдар мен атақтарды жойды,
Габсбургтерді елден кетіріп, олардың мүлкін тәркілеу заңын қабылдады.
Австрия басшылығы әлеуметтік-экономикалық дағдарыстан шығу жолын
іздестіру барысында 1922 жылғы қыркүйекте Ұлттар Лигасының мінбесінен
Австрияға халықаралық несие беруге өтініш жасады. Осы жылдың қазан айында
Женева келісім қол қойылды. Ол бойынша республика Ұлыбритания мен
Франциядан несие алып, соғыстан кейінгі дағдарыстан шығуға тырысты. Бірақ
1930 жылдар басындағы дүниежүзілік эконо-микалық дағдарыстағы да ішкі-
сыртқы саяси тұрақсыздық тудырды.
1934 жылы Австрия мен Германия арасындағы достық қатынас келісімі
қайта орнатылды. Алайда Германияның аншлюсіне дайындығын көріп, оған
қарсыласуға күш таппаған христиан-социалистік партиясының жетекшісі,
канцлер К.Шушниг үкіметі өз еркімен кетіп, 1938 жыяғы 12 наурызда неміс
әскерінің Австрияға басып кіруіне жолашты. Австрия енді Герман мемлекеті
болып жарияланып, ұлтшыл рейх құрамына кірді.
ВЕНГРИЯ. 1920—1921 жылдары Венгрияда орныққан өктемшілдік үкімет
режімін, Италия мен Германиядағы классикалық фашистік төртіппен
салыстырғанда, бірқатар ерекшеліктері болды. Біріншілен, Хортидің шексіз
билігі парламентті сақтаумен, парламент демократиясының кейбір
элементтерімен, жалпыға бірдей сайлау құқығы, оппозипиямен, демократиялық
партиямен үйлесімділік тапты.
1927 жылдан бастап фашистік Италиямен, содан кейін Германиямен
жақындасу басталды. 1939 жылдың қаңтарында Венгрия өзінің "Антикоминтерндік
пактіге" қосылатындығы туралы хабарлады. Сыртқы саясат герман фашизмінің
жоспары негізінде жүргізілді.
ЧЕХОСЛОВАКИЯ. Чехословакия Республикасының құрылуы Габсбург
империясының таралуы нәтижесінде мүмкін болды. Көрнекті саясаткер Томаш
Масарик бастаған Ұлттық комитет 1918 жылғы 28 қазанда Словакияның
Венгриядан бөлінгенін және оның чехтармен бірігетіндігін Чехословакия
мемлекетінің құрылғанын хабарлады. 1918 жылғы 14 қарашада Чехословакия
республика балып жарияланды, оның президенті болып Т.Масарик таланды.
Чехословакия Франциямен жақындасты, ал 1920— 1921 жылдары Румыния,
Югославиямен бірге Шағын Антанта әскери-саяси одағын құрды.
1936—1938 жылдары словак, украин, венгер, поляк сепаратистерінің
белсенділігі арта түсті, сондай-ақ Судет облысы немістерінің өкілдері де
күшейе түсті. Чехословакияны Германияға қосып алу мақсатымен Судетоблысы
немістерін Гитлер ашық қолдады, әсіресе бұл белсенділік Австрия аншлюсінен
кейін күшейе түсті.
1938 жылы қыркүйек айының соңында Франция, Ұлыбритания, Германия
және Италия басшылары Мюн-хенде конференцияға жиналды. Онда Чехословакияның
тағдыры шешілді. Ел бөлініске түсті. Германия Судет облысы аумағын және
Австриямен шекаралас аудандарды өзіне қосты. Польшаға Тишан-Силезия ауданы
өтті.
Өзінің табиғи шекарасынан және өнеркәсіптік қуатынан айырылған
Чехословакия экономикалық және саяси жағынан гитлерлік Германияға тәуелді
болып қалды.
Словакияда А.Глинка бастаған сепаратистердің іс-әрекеті күшейе түсті. Олар
1938 жылы қазанда Гитлердің қамқорлығымен автономиялы үкімет құрды.
Осындай қарбалас жағдайда герман әскерлері Чехословакияның қалған жерін
басып алды. 1939 жылы 15 наурызда республика өзінің дербес өмір сүруін
тоқтатты.
ПОЛЬША. Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Польша жерінде соғыс
кимылдары токтаусыз жүрді.
Германия баскыншылары күйреген кезде патшалық Полынада (Патшалық Ресей
күрамындағы) солшыл партиялар өкілдері төуелсіз үкімет күрды. Люблинде
күрылған бүл үкіметті Галиция социал-демократиясының жетекшісі Игнаци
Дашиньский басқарды. Полъша Халықтыц республика деп жарияланды. 1918 жылы
қарашада Польша тәуелсіздігін цайта орнату жолыпдагы поляк халқының 120
жылга созылган щт-азаттыц куресі аяқталды.
Алайда Полынада республиканың калыптасу үрдісі созылып кетті. Бірін-бірі
жиі ауыстырған буржуазиялық өкімет саяси, өлеуметтік, экономикальщ жөне
үлттык кайшылыкты мөселелерді шешуге қаукарсыз болды. 1925 жылдың соңы мен
1926 жылдың басында ішкі жағдай күрделілене түсті. Бүрынғы мемлекет басшысы
Юзеф Пилсудский тобы саяси жағдайды өз максаттары үшін пайдалана білді.
1926 жылдың 12 мамырында Пилсудскийге жақтас генералдар мен офицерлер
елдегі тәртіпті өзгерту максатымен Варшаваға жорық жасады. Оның мемлекетті
"сауықтыру" ("санация") үранын солшыл партиялар белсенді колдады.
Сөйтіп, елде мемлекеттік төңкеріс жасалды. Пилсуд-ский парламент пен
саяси партиялар әрекетіне шектеу қойды. 1921 жылғы конституция сақталып
калды, алайда елде "санация" деген атпен диктаторлык төртіл орнады.
Мемлекеттік аппараттағы билік Пилсудскийге сенімді офицерлер мен
генералдарға берілді. Пилсуд-скийдің билігі Полыыа экономикасының
түрақтануына сәйкес келді. Полыпа 1927 жылы ағылшын жөне америкалык
банкирлерден ірі несиелер алды.
Өнеркөсштік өндіріс деңгейінщ көтерілуі жүмыссыздар санын өжептөуір
кемітті. 1926—1928 жылдары өз еркімен 700 мың га-ға жуық жерді бөлшектеу
аграрлық мөселелерді біршама жеңілдетті.
1930 жылдардың бірінші жартысьшда "санациялык" тәртіп оңға қарай дами
бастады. Ол 1935 жылы жаңа конституцияда өз бейнесін тапты. Барлық
мемлекеттік билік президент қолына берілді, оған үкімет, сейм (парламент),
сот, қарулы күштер бағынды. Президенттің өзі сайлаушылардың шағын алқасында
сайланды. Сыртқы саясатта Польша Франциямен жөне басқа да Батыс елдерімен
байырғы байланыстарын сақтауға тырысты, Шағын Антанта елдері мүшелерімен
тығыз катынаста болды. Гитлер Польшадан Гданск қаласын Германияға беруді,
сондай-ак Германияны Шығыс Пруссиямен косатын автомобиль жольш Польша жері
аркылы салуды талап етті. Польша оған көнбеді, Польша-Герман катьшасы
қиындай түсуінің бір себебі осында. 1939 жылғы сөуірде Англия мен Франция
Полыыаның төуелсіздігіне кепілдігін жариялағанымен, олардан көмек болмады.
1939 жылғы 1қыркүйекте Гитлер КСРО-мен бірге Полышаға қарсы соғыс ашты,
оның аумағын герман және кеңес әскерлері тез арада жаулап алдық.
ЮГОСЛАВИЯ. 1918 жылғы қыркүйектің соңы мен қазан айының басында Австро-
Венгрияның ыдырауы қарсаңында Югославия жерінде ұлттық комитеттер құрыла
бастады. Олар Вильсон ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
9-сынып. Қазіргі дүние жүзі тарихынан сабақ жоспарлары
Соғыс қарсаңындағы әлемдік халықаралық дағдарыстың салдары
Дағдарыс қарсаңындағы бейбіт келісімдер желісі
Г. Киссинджер:тұлға әрі саяси қайраткер
Антигитлерлік коалициясының құрылуы және екінші майдан мәселесі
Рузвельттің «жаңа бағыт» саясаты
Фашистік қозғалыстың пайда болуы, а.гитлердің үкімет басына келуі
Еуропа және Америка елдерінің жаңа және қазіргі заман тарихы пәнінен оқу-әдістемелік кешені
ЕУРОПА ЖӘНЕ АМЕРИКА ЕЛДЕРIНIҢ ҚАЗIРГI ЗАМАН ТАРИХЫ (1918 - 1945 жж. )
АҚШ және Халықаралық қауіпсіздік жүйесі
Пәндер