Еңбек дауы


Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Еңбек дауының түсінігі
2. Делдалдың қатысуымен ұжымдық еңбек дауын қарастыру
3. Ұжымдық еңбек дауы бойынша екі жақтың келісім жасаудағы жетістіктерінің салдары.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін алып, қысқа мерзім ішінде нарықтық экономикаға бет бұрды. Сондықтан, осыған байланысты жалдамалы қызметкерлердің еңбек құқығын қорғауда үлкен мәселелер туындады. Себебі, олардың құқықтарын кейбір жұмыс берушілер жиі бұзып, еңбек құқығы нормаларын қолданғанда көп қателер жібереді. Осыған байланысты, еңбек қатынасындағы әлсіз жақ – жалдамалы қызметкерлердің құқығын қорғау қазіргі еңбек құқығының функционалды рөлі болып табылады. Ал осы еңбек қатынасындағы әлсіз жақтың құқығын қорғауды қамтамасыз етудің басты тәсілі осы мақсатқа арналған еңбек дауы институты танылған.
Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің (бұдан әрі ҚР ЕК) 1 – бабының 1 – тармағының 19 – тармақшасына сәйкес еңбек дауы – бұл ҚР еңбек заңнамасын қолдану, келісімдердің, еңбек шартының және (немесе) ұжымдық шарттың, жұмыс беруші актілерінің талаптарын орындау немесе өзгерту мәселелері бойынша қызметкер (қызметкерлер) мен жұмыс берушінің (жұмыс берушілердің) арасындағы келіспеушіліктер болып табылады.
Еңбек дауларын құқық қатынастарының түрі бойынша еңбек құқықтық қатынастарынан туындайтын жеке еңбек даулары және еңбек ұжымы мен жұмыс беруші арасында туындаған ұжымдық еңбек даулары болып екіге бөлінеді.
Қазіргі заңи әдебиеттерде ұжымдық еңбек дауларының мәселелері, оның ішінде ұғымы, классификациясы әлі толық зерттелмеген.
Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырда Еңбек кодексі шығуымен байланысты бұл заң өз күшін жойды. Басқа елдердің Еңбек кодекстерімен салыстырғанда ұжымдық еңбек дауларының түсініктемесі ҚР ЕК көрсетілмеген.
1. Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексі 2007 жылдың 20 мамырынан // СПС «Юрист», 2010.
2. «Ұжымдық еңбек даулары мен ереуілдер» туралы 1996 жылы шілденің 8-нде қабылданған Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Нургалиева Е.Н. Комментарий к Трудовому кодексу Республики Казахстан. Общая и Особенная части. – Алматы: Жеті жарғы, 2009.
4. Трудовое право: Учебник / Под ред. О.В.Смирнова, И.О.Снигиревой. М.:Проспект,2007.
5. Комментарий к Трудовому кодексу Российской Федерации/ Под ред.К.Н.Гусова. М.: ООО «ТК Велби», 2002.
6. Анисимов Л.Н., Анисимова А.Л. «Трудовые договоры». «Трудовые споры». М.:Бератор-Прес,2002.
7. Лютов И.Л. «Понятие и предмет коллективных трудовых споров» // Государство и право, 2003, № 1.
8. Конвенции и Рекомендации МОТ. Т.II. Женева, 1991.
9. Киселев И.Я. «Трудовые конфликты в капиталистическом обществе: социально-правовые аспекты». М.: Наука, 1978.
10. Киселев И.Я. «Трудовое право России и зарубежных стран». «Международные нормы труда». М.: Эксмо, 2005.
11. Нуртдинова А.Ф., Окуньков Л.А., Френкель Э.Б. «Комментарий к законодательству о социальном партнерстве», М.:Юрист,1996.
12. Нуртдинова А.Ф. «Комментарий к Закону «О порядке разрешения коллективных трудовых споров». М.,2002.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 10 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар

Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Еңбек дауының түсінігі
2. Делдалдың қатысуымен ұжымдық еңбек дауын қарастыру
3. Ұжымдық еңбек дауы бойынша екі жақтың келісім жасаудағы жетістіктерінің
салдары.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе
Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін алып, қысқа мерзім ішінде
нарықтық экономикаға бет бұрды. Сондықтан, осыған байланысты жалдамалы
қызметкерлердің еңбек құқығын қорғауда үлкен мәселелер туындады. Себебі,
олардың құқықтарын кейбір жұмыс берушілер жиі бұзып, еңбек құқығы
нормаларын қолданғанда көп қателер жібереді. Осыған байланысты, еңбек
қатынасындағы әлсіз жақ – жалдамалы қызметкерлердің құқығын қорғау қазіргі
еңбек құқығының функционалды рөлі болып табылады. Ал осы еңбек
қатынасындағы әлсіз жақтың құқығын қорғауды қамтамасыз етудің басты тәсілі
осы мақсатқа арналған еңбек дауы институты танылған.
Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің (бұдан әрі ҚР ЕК) 1 –
бабының 1 – тармағының 19 – тармақшасына сәйкес еңбек дауы – бұл ҚР еңбек
заңнамасын қолдану, келісімдердің, еңбек шартының және (немесе) ұжымдық
шарттың, жұмыс беруші актілерінің талаптарын орындау немесе өзгерту
мәселелері бойынша қызметкер (қызметкерлер) мен жұмыс берушінің (жұмыс
берушілердің) арасындағы келіспеушіліктер болып табылады.
Еңбек дауларын құқық қатынастарының түрі бойынша еңбек құқықтық
қатынастарынан туындайтын жеке еңбек даулары және еңбек ұжымы мен жұмыс
беруші арасында туындаған ұжымдық еңбек даулары болып екіге бөлінеді.
Қазіргі заңи әдебиеттерде ұжымдық еңбек дауларының мәселелері, оның
ішінде ұғымы, классификациясы әлі толық зерттелмеген.
Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырда Еңбек кодексі шығуымен
байланысты бұл заң өз күшін жойды. Басқа елдердің Еңбек кодекстерімен
салыстырғанда ұжымдық еңбек дауларының түсініктемесі ҚР ЕК көрсетілмеген.
Бірақ ҚР ЕК комментарийінде қазақстандық ғалым, профессор Е.Н.Нургалиева
ұжымдық еңбек даулары – бұл ұйымдарда еңбек жағдайларын белгілеу мен
өзгерту (жалақыны қоса), ұжымдық шарттар мен келісімдерді жасау, өзгерту
және орындау бойынша, сонымен қатар еңбек құқығы нормаларынан тұратын
актілерді қабылдаған кезінде қызметкерлердің сайланбалы органының ойын
ескеруге жұмыс берушінің бас тартуымен байланысты қызметкерлер (олардың
өкілдері) және жұмыс берушілер (олардың өкілдері) арасындағы реттелмеген
келіспеушіліктер деген түсініктеме береді. Бұл анықтаманы нақтырақ деуге
болады. Себебі, қызметкерлердің сайланбалы органының ойын ескеруге жұмыс
берушінің бас тартуы дау нысанасына тікелей байланысты болғандықтан оны
көрсеткен жөн.
Еңбек дауы – бұл Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасын қабылдау,
орындау немесе келісім, еңбек және (немесе) ұжымдық келісім-шарт, жұмыс
берушінің актісіндегі еңбек тәртіптерін қабылдау мәселесі бойынша жұмысшы
мен жұмыс берушінің арасындағы келіспеушілік.
Ұжымдық еңбек дауы жалпы жиналыс (конференция) шешімімен бекітілген
жұмысшының талаптары туралы жұмыс берушінің жазбаша хабарламасы түскен
күннен бастап туындаған болып есептеледі
Жұмыс беруші, жұмыс берушілердің бірлестігі жұмысшы ұсынған
талаптарды жеті күнтізбелік күннен кем емес уақыт аралығында шара қабылдау
үшін, егер рұқсат ету мүмкін болмаған жағдайда көрсетілген мерзімге дейін
шешім қабылдап, туындаған келіспеушіліктерді қарастыру үшін өз өкілдерін
көрсету арқылы жазбаша түрде өз ұсыныстары мен шешімдеін білдірулері тиіс.
Ұжымдық еңбек даулары сот тәртібімен және (немесе) қабылданған
негізгі процедуралар тәртібімен шешіледі.
Еңбекақысын төлеу мен басқа жағдайларды бекіту және өзгерту, жұмысшы
мен жұмыс берушінің арасындағы ұжымдық келісім-шарттар мен келісімдерді
бекіту, өзгерту және орындау мәселелері бойынша қойылған жұмысшылардың
талаптары жұмысшылардың бірігуімен жұмысшылардың жалпы жиналысында
(конференция) қатысушылардың жартысынан көбі дауыс берген кезде жасалып,
бекітіледі.
Жұмысшылардың талаптары жазбаша түрде жұмыс берушіге, жұмысшылар
бірлестігіне жалпы жиналыс (конференция) өткен күннен бастап үш күнтізбелік
күннен бастап беріледі.

Келістіру процедуралар
Жұмысшылардың талабы Еңбек Кодексінің 290 бабында келтірілген
тәртіппен рұқсат етуге мүмкін болмаса келісілген процедуралар тәртібімен
қарастырылады.
Жұмысшылармен, жұмысшы бірлестіктерімен (олардың өкілдерімен) бас
тартылған немесе қанағаттандырылған талаптар алғашында келістіру
комиссиясында қарастырылып, рұқсат алуға мүмкіндік болса еңбек арбитражында
қарайды.
Ұжымдық еңбек дауын қараудың кез келген дейгейінде екі жақ делдалдың
көмегіне жүгінуі мүмкін. Делдалдық процедурасы келістіру комиссиясындағы
келістіру процедурасында, еңбек арбитражында дербес болып табылады және
олармен параллель жүре алады.

Келістіру комиссиясы
Келістіру процедурасы үш күнтізбелік күн ішінде жұмыс беруші мен
жұмысшы бірлестігіне (олардың өкілдері) өз шешімін айтқан не айтпаған
күннен бастап, немесе ұжымдық келісім-шарт кезіндегі келіспеушіліктер
хаттамасын толтырған күннен бастап екі жақтың қатысуымен құрылады.
Келістіру комиссиясы екі жақтың өкілдері арқылы тең дәрежеде құрылады.
Келістіру комиссиясын құру туралы шешім жұмыс беруші актісімен және жұмысшы
өкілдерінің шешімдерімен рәсімделеді.
Келістіру комиссиясы жұмысшылардың (өкілдерінің) талаптарын талап
түскен күннен бастап жеті күнтізбелік күннен кем емес уақыт ішінде
қарастырады. Келістіру комиссиясының талаптарды қарастыру тәртібі,
қарастыру уақытының мерзімін ұзарту екі жақтың келісімі бойынша хаттама
толтыру арқылы жүзеге асырылады.
Келістіру процедурасы процесінде келістіру комиссиясы жұмысшылармен
(олардың өкілдерімен), жұмыс берушімен, жұмысшы бірлестіктерімен,
мемлекеттік органдармен және басқа да қызығушылық танытушы тұлғалармен
кеңеседі.
Комиссия шешімі екі жақтың келісімі негізінде қабылданады, екі жақтың
қолы қойылған хаттамамен рәсімделеді, және екі жаққа да бірдей күші бар.
Келістіру комиссиясында келісімге қол жетпесе оның жұмысы аяқталады,
ал рұқсат алу үшін еңбек арбитражы жасалады.

Еңбек арбитражы
Еңбек арбитражы ұжымдық келісім-шарт жақтарымен, әлеуметтік-еңбек
қатынастарын реттеу жөніндегі республикалық, салалық немесе аймақтық
мүшелердің қатысуымен келістіру комиссиясының қызметі тоқтаған күннен
бастап бес күнтізбелік күн ішінде құрылады.
Еңбек арбитражы мүшелерінің саны, оның дербес құрамы, еңбек дауларын
қарастыру тәртібі екі жақтың келісімімен анықталады. Еңбек арбитражы бес
адамнан кем болмауы керек. Еңбек арбитражының құрамына қоғамдық
бірлестіктер, мемлекеттік еңбек инспекторы, мамандар, эксперттер мен басқа
да тұлғалар кіреді.
Еңбек арбитражының төрағасы арбитрад мүшелерінен екі жақтың сайлауы
арқылы тағайындалады.
Ұжымдық еңбек дауы Жақтар өкілдерінің міндетті қатысуымен, қажет
жағдайда басқа да қызығышылық танытқан тұлғалар өкілдерінің қатысуымен
еңбек арбитражында қарастырылады.
Дауды қарау процедурасы еңбек арбитражымен анықталып, ұжымдық еңбек
дауы жақтарына хабарланады.
Еңбек арбитражының шешімі арбитраж мүшелерінің көпшілік дауыспен
құрылған күнінен бастап жеті күнтізбелік күн ішінде қабылданады. Еңбек
арбитражы мүшелерінің дауыстарын бөлу кезінде тең дәрежеде шешетін төраға
даусы болып табылады. Шешім дәлелді болуы тиіс, жазбаша түрде және
арбитраждың барлық мүшелерінің қолы қойылады.
Ереуілдерге заңмен тыйым салынған ұймдардағы келістіру комиссиясында
ұжымдық еңбек дауының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Еңбек даулары қорғау жөніндегі органдары
Еңбек дауларын құқық қатынастары
Еңбек дауларын қарау бойынша құқықтық қатынастар
Еңбек дауларын қарастыратын органдар. Олардың құзыреті және ведомстволығы
Еңбек дауларын соттан тыс (сотқа дейінгі) қарастыру
Еңбек дауларының үғымы және себептері
Еңбек дауларына түсінік, оның түрлері
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету
Әйтеке би (1683 - 1722)
Ұжымдық келісім шартының маңызы
Пәндер