Саясаттану пәні және оны оқып-үйрену әдістері


1 САЯСАТТАНУ ПӘНІ ЖӘНЕ ОНЫ ОҚЫП.ҮЙРЕНУ
ӘДІСТЕРІ
2 Саясаттану ілімдерінің құрылымы
Саясаттану - саясат туралы пән. Біз күнделікті өмірде саясатты сөз етпей тұра алмаймыз. Әңгімені көп жағдайда нақты саяси білімі жоқ адамдар да жасай береді. Мысалы, авторитарлық, әміршіл-әкімшіл жүйе туралы айтылатын жайларды жиі естуге болады. Сонда олардың баршасы істің мәнін дұрыс түсінеді ме екен? Айталық, біздің қоғамның даму бағыттарын немесе консенсус, саяси оппозиция, билік дағдарысы, т.с.с. саяси ұғымдарды толығымен түсінеміз бе? Қоғам дамуының шым-шытырық бағдардарын түсіндіретін саясаттану пәні болып табылады.

Марксистік саяси ғылым туралы пікір таласы ХХ ғасырдың 60-жылдарының ортасынан басталған болатын. Мәселе саясаттанудың қажеттілігі жайлы емес, керісінше, оны басқа қоғамдық ғылымдардан ажыратып алып, оқыту қажет пе деп қойылды. Аталған кезеңде Г.Шахназаров, Ф.Бурлацкий, Ю.Красин, А.Бутенко сынды беделді ғалымдар қоғамтану ғылымдары қатарынан саясаттануға өз алдына дербес орын жеңіп алуға әрекет жасады. Бастапқыда нәтижесі болсама да кеңес қоғамының тоқырау кезеңінің тереңдей түскен сәтінің өзінже саясаттануға деген оңды көзқарас қалыптаса бастағаны белгілі.

Бүгінгі беталысымызға қарасақ, қазіргі оқытылып жүрген қоғамдық пәндер - дүниежүзілік мәдениеттің ажырамас бір тармағы екендігіне көз жеткізер едік.

Ең алдымен саясаттану пәнінің түп-төркінін, мән-мағынасын ажыратар болсақ, саясаттану политология - грек сөзі «политика» - мемлекетті басқару өнері деген ұғым, «логос» - ілім деген түсінік береді екен. Сол себепті саясаттану пәніне алдымен саяси қатынастарды оқып-үйрету өнері жатады. Пәннің құрамына одан басқа мыналар енеді: қоғамның саяси жүйесінің принциптері, саяси жүйенің рөлі мен негізгі құрамдарының өзара қарым-қатынастары болып келетін - мемлекет, саяси партиялар мен қоғамдық ұйымдар; мемлекеттік саясатты жасау мен жүзеге асырудың әдістері; қоғамдық-саяси қатынстарды реттеу; демократия деген ұғымды құратын проблемалардың біртұтас комплексі. Саясаттану сондай-ақ сыртқы саясатты да, халықаралық қатынастарды да оқып-үйретеді.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




1 САЯСАТТАНУ ПӘНІ ЖӘНЕ ОНЫ ОҚЫП-ҮЙРЕНУ

ӘДІСТЕРІ

Саясаттану - саясат туралы пән. Біз күнделікті өмірде саясатты сөз етпей
тұра алмаймыз. Әңгімені көп жағдайда нақты саяси білімі жоқ адамдар да
жасай береді. Мысалы, авторитарлық, әміршіл-әкімшіл жүйе туралы
айтылатын жайларды жиі естуге болады. Сонда олардың баршасы істің
мәнін дұрыс түсінеді ме екен? Айталық, біздің қоғамның даму бағыттарын
немесе консенсус, саяси оппозиция, билік дағдарысы, т.с.с. саяси
ұғымдарды толығымен түсінеміз бе? Қоғам дамуының шым-шытырық бағдардарын
түсіндіретін саясаттану пәні болып табылады.

Марксистік саяси ғылым туралы пікір таласы ХХ ғасырдың 60-жылдарының
ортасынан басталған болатын. Мәселе саясаттанудың қажеттілігі жайлы емес,
керісінше, оны басқа қоғамдық ғылымдардан ажыратып алып, оқыту қажет пе деп
қойылды. Аталған кезеңде Г.Шахназаров, Ф.Бурлацкий, Ю.Красин, А.Бутенко
сынды беделді ғалымдар қоғамтану ғылымдары қатарынан саясаттануға өз
алдына дербес орын жеңіп алуға әрекет жасады. Бастапқыда нәтижесі болсама
да кеңес қоғамының тоқырау кезеңінің тереңдей түскен сәтінің өзінже
саясаттануға деген оңды көзқарас қалыптаса бастағаны белгілі.

Бүгінгі беталысымызға қарасақ, қазіргі оқытылып жүрген қоғамдық пәндер -
дүниежүзілік мәдениеттің ажырамас бір тармағы екендігіне көз жеткізер
едік.

Ең алдымен саясаттану пәнінің түп-төркінін, мән-мағынасын ажыратар
болсақ, саясаттану политология - грек сөзі политика - мемлекетті
басқару өнері деген ұғым, логос - ілім деген түсінік береді екен. Сол
себепті саясаттану пәніне алдымен саяси қатынастарды оқып-үйрету өнері
жатады. Пәннің құрамына одан басқа мыналар енеді: қоғамның саяси
жүйесінің принциптері, саяси жүйенің рөлі мен негізгі құрамдарының
өзара қарым-қатынастары болып келетін - мемлекет, саяси партиялар мен
қоғамдық ұйымдар; мемлекеттік саясатты жасау мен жүзеге асырудың
әдістері; қоғамдық-саяси қатынстарды реттеу; демократия деген ұғымды
құратын проблемалардың біртұтас комплексі. Саясаттану сондай-ақ сыртқы
саясатты да, халықаралық қатынастарды да оқып-үйретеді.

Саясаттануды балық жоғарғы оқу орындарында міндетті түрде оқыту туралы
1948 жылы ЮНЕСКО-ның шешімі қабылданған болатын. Саясаттану қазір көптеген
елдерде қоғамдық пәндер қатарынан жетекші орын алып отыр.

Бұрынғы КСРО-да 1995 жылы саяси ғылымдардың кеңестік ассоциациясы құрылып,
80- жылдардың аяғына дейін саясаттануды ғылым ретінде тек КСРО-ның халық
депутаттары ғана оқып келді. Қазір жоғарғы оқу орындарының барлығында
оқытылады. Саясаттанудың негіздері кейбір жалпы орта білім беретін оқу
орындарында да арнайы курс немесе факультатив түрінде оқытыла бастағанын
көреміз.

Сонымен, саясаттану – мемлекетті басқру механизмінің қыр-сырын ашып,
саяси билік пен қоғамдағы күнделікті процестердің өзгерістер мен
заңдылықтардың себеп-салдарын талдайтын ілім. Дамыған капиталистік
елдердің жоғарғы оқу жүйесінде саясаттану негізгі пәндердің бірінен
саналады. Біз болсақ, генетика мен кирбернетиканы оқу үрдісінен
аластағанымыздай, саясаттану пәнінен де ат-тонымызды алып қашып келдік.
Себебі тоталитарлық, диктаторлық жүйенің әкімдері қол астындағы халықтың
көзі ашық болғанын қайдан қаласын? Соның кесірінен бүгін жапа шегудеміз.
Халықтың саяси сауаты өте төмен. Әлемдік өркениеттің деңгейіне
көтерілем деген елдің әр азаматы қоғамдық ғылымдарды мұқият оқып-
үйреніп, бес саусағындай білуге тиіс. Өйткені ол логикалық ақыл-ойдың,
мәдениеттің, дүниені танып білудің, дамудың қайнар көзі деген сөз.

Саясатпен айналыспасаң, саясат сенімен айналысады деген өркениетті ерте
дүниеден жеткен сөз бар. Расында, адам баласының қоғам мүшесі бола тұра
саясаттан тыс қалуы мүмкін емес.

Саясат ең ауыр, сонымен бірге, ең қадірлі де қасиетті және ең таза
жұмыс. Сондықтан онымен айналысқан жандар жоғарғы мәдениетті меңгеруге
тиіс. Оны былғаныш саясатқа айналдыратын да өзіміз, ішкі мәдениеті жоқ
жан мінбеге көтерілгенде де, қолына қалам алғанда да таз қалпында
қалады. Ондай адамның іс-қимылына қарап бүгінгі саясат пен демократияға
баға беру үлкен қателік.

Қазақтың ортағасырлық ірі тарихи тұлғаларының бірі Жүсіп Баласағұн
саясаттың маңызы туралы былай деген екен:

Саясатпен жұртың заңын түзетер,

Саясатпен елін-жерін күзетер,

Бұл саясат бек қақпасын зерлейді,

Саясатпен бектер елін жөндейді,

Ел былығы саясатпен арылар,

Алаяқтар есебінен жаңылар.

Елді тұтас ұстағысы, әділ билегісі келетін басшыға бұлардан басқа да үш
қасиет керек. Қаһарман жігерлілік, жомарттық және шырын тіл. Бек те,
ұлық та, құл да, күң ді тілге, сөзге жүгінген. Түксиген жүз, іріген сөз,
құр кердең елді бектен жирендіреді, өнерлі, ойлы даңқы өсіп, төрден
орын тиеді, дейді тағы да сол бабамыз.

Саясатты жетік білу әр адамға ісінің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Саясаттану пәні
MS Access программасын оқып үйрену және оны қолдану
Microsoft Excel-ді оқып үйрену
Клетканың жалпы морфологиясын оқып үйрену
Саясаттанудың басқа қоғамдық ғылымдармен байланысы және оны оқып-білудің маңызы
Пробиотикалық сүт өнімдерінің өндіру негіздерің оқып үйрену
Саясаттану пәні, ұғымдары, әдіс-тәсілдері мен қызметтері
Саясаттану ғылым ретінде.Салыстырмалы саясаттану
Саясаттану пәні - әрі ғылым, әрі өнер ретінде
Саясаттану ғылым және пән ретінде
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь