Төменгі сыныпта информатиканы оқыту әдістемесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 1

1.ТАРАУ ТӨМЕНГІ СЫНЫПТА ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ 4
1.1 Төменгі сыныпта компьютерлік технологияны қолданудың қазіргі жағдайы. 4
1.2 Төменгі сыныпта пәнаралық негізде электрондық оқу.әдістемелік кешенін дайындаудың тиімділігі. 9

2.ТАРАУ ТӨМЕНГІ СЫНЫПТА ИНФОРМАТИКАНЫ ПӘНАРАЛЫҚ НЕГІЗДЕ ОҚЫТУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ 18
2.1 Төменгі сыныпта ақпараттандыруда пәнаралық байланыстың бүгінгі жағдайы 25
2.2 Пәнаралық негізде оқушылардың жеке тұлғасын дамыту 30
2.3 Компьютерлік ойындардың түрлері және пәнаралық негізде тиімді қолдану 36

ҚОРЫТЫНДЫ 39

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 41

ҚОСЫМША 43
КІРІСПЕ
«Қазақстан Республикасының 2015-жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасының жобасының «Білім беру мазмұны мен деңгейлері» -деп аталатын» 4-тараудың 4.3.1.-тармағында: Білім беру мазмұнында информатика негіздері мен шет тілін ерте жастан бастап оқыту мен тәрбиелеудің негізгі бағыттары көрсетіліп белгіленген.[1] Сондықтан заман талаптарына сай информатиканы бастауыш мектептерден бастап алғашқы дайындық курсы ретінде ендірудің қажеттілігі бүгінгі күнгі педагогика саласындағы іргелі тың мәселелердің бірі болып отыр. [2]
Орта мектепте информатиканың жеке пән ретінде оқытылуы, көптеген педагогикалық ізденістер мен ғылыми-әдістемелік еңбектердің туындауының жандана түсуіне алып келеді. Информатиканың бүгінгі қоғамдағы алатын орны ерекше, ғылыми-әдістемелік тұрғыда көптеген ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Атап айтқанда, ғылыми зертеулердің ішінен С.Пейперт, Ж.Пиаже, Ю.Первин, Е.Коган, О.А.Красноперова, А.Витухновская мен А.Семенованың және отандық ғалымдарымыздан Е.Бидайбеков пен Ж.Қараевтың тұжырымдары мен Қ.Әбдиев, Ж.Сардарова және Г.Абдулкаримованың зерттеу жұмыстары төменгі сыныптарда информатика элементтерді пайдаланудың теориялық негізі бола алады.
Алайда, бұл зерттелген жұмыстарда төменгі сыныпта информатика элементтерін оқыту негізінде пәнаралық байланысты жүзеге асыру жөніндегі мәселелер жеткілікті дәрежеде зерттелген жоқ.
Сондықтан, төменгі сынып оқушыларына информатиканың алғашқы түсініктері мен ұғымдарын беру, сонымен қатар басқа пәндерді оқып үйренуге пәнаралық байланысты жүзеге асыру арқылы қажет болатын біліммен, іскерлікпен, дағдымен қаруландыру және жастарды ақпараттық қоғамда қызмет етуге дайындауды осы кезеңнен бастау қажеттілігі басты назарда болып отыр.
Мұндай келесі мәселерді шешу, төменгі сыныпта информатика элементтерін оқыту негізінде пәнаралық байланысты жүзеге асыруды теориялық психологиялық және педагогикалық жағынан негіздеуді қажет етеді. Жоғарыда аталған мәселелер зерттеу жұмысының көкейкестілігін анықтайды. Бірақ, бүгінгі таңда информатика элементтерін пәнарлық байланыс негізінде төменгі сыныпта оқытудың қажеттілігі мен оның оқу үрдісінде жүргізуге тиімді оқу-әдістемелік құралдармен, оқыту бағдарламалармен жеткілікті дәрежеде болмауының арасында қарама-қайшылық бар. Осы қарама-қайшылықтан, төменгі сыныпта информатика элементтерін пәнаралық байланыс негізінде оқытуды еңгізу арқылы оқушыларды алғашқы білім, іскерлік, дағдыларды қалай қалыптастыруға және оның қандай теориялық, психологиялық-педагогикалық алғы шарттарын анықтауға болады?-деген диплом жұмысының мәселесі туындайды.
Диплом жұмысының мақсаты – төменгі сыныпта информатика элементтерін пәнаралық байланыс негізінде оқыту әдістемесін қалыптастыру.
Диплом жұмысының проблемасы- төменгі сынып пәндерін оқыту барысында дербес компьютерді пайдаланудың теориялық жағын айқындай түсу және оны сәйкес дидактикалық талдаулар арқылы тиянақтау.
Бүгінгі күні дидактикада оқыту әдістерін талдап, іріктеудің түрліше байқаулары өтіп жатыр. Оқыту әдістерін талдап ретке келтіру белгілі бір әдістерді жүйеге келтіру заңдылықтарын және ортақ сипаттамалары мен ерекшеліктерін ашуда үлкен маңызды рөл атқарады.
Дипломдық жұмысымда төменгі сыныпта информатиканы пәнаралық негізде оқыту әдістеріне тоқталатын болсақ, төмендегіше көкейкесті мәселелер туындайды:- әрбір пәндер бойынша жүргізілетін оқу материалын оқушылардың санасына қалай жеткізу керек? - балалар білімді, іскерлікпен дағдыларды игеру үшін, олардың белсенді танымдылығын қалай ояту керек? - оқушылардың оқуға қызығушылығын тудырып, олардың білімді болуына қалай көмектесу керек? - ынтасы бар мен ынтасы жоқ балаларды қалай оқыту керек?
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 1
1.ТАРАУ ТӨМЕНГІ СЫНЫПТА ... ... ... ... Төменгі сыныпта компьютерлік технологияны қолданудың қазіргі жағдайы.
4
1.2 Төменгі сыныпта пәнаралық негізде электрондық ... ... ... ... ... ... ИНФОРМАТИКАНЫ ПӘНАРАЛЫҚ НЕГІЗДЕ ОҚЫТУДЫҢ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ 18
2.1 Төменгі ... ... ... ... ... ... ... негізде оқушылардың жеке тұлғасын дамыту 30
2.3 ... ... ... және ... ... ... ... 39
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 41
ҚОСЫМША 43
КІРІСПЕ
«Қазақстан Республикасының 2015-жылға дейінгі білім ... ... ... ... беру мазмұны мен деңгейлері» -деп
аталатын» 4-тараудың 4.3.1.-тармағында: Білім беру ... ... мен шет ... ерте ... ... оқыту мен тәрбиелеудің негізгі
бағыттары ... ... ... ... ... ... бастауыш мектептерден бастап алғашқы дайындық курсы ретінде
ендірудің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... бірі ... отыр. [2]
Орта мектепте информатиканың жеке пән ретінде оқытылуы, көптеген
педагогикалық ... мен ... ... ... түсуіне алып келеді. Информатиканың бүгінгі қоғамдағы алатын орны
ерекше, ғылыми-әдістемелік тұрғыда ... ... ... ... Атап ... ... ... ішінен С.Пейперт, Ж.Пиаже,
Ю.Первин, Е.Коган, О.А.Красноперова, А.Витухновская мен ... ... ... ... пен Ж.Қараевтың тұжырымдары мен
Қ.Әбдиев, Ж.Сардарова және ... ... ... ... ... элементтерді пайдаланудың теориялық негізі бола
алады.
Алайда, бұл зерттелген жұмыстарда төменгі ... ... ... ... ... байланысты жүзеге асыру жөніндегі
мәселелер ... ... ... ... төменгі сынып оқушыларына информатиканың ... мен ... ... ... ... ... пәндерді оқып үйренуге
пәнаралық байланысты ... ... ... ... болатын біліммен,
іскерлікпен, дағдымен қаруландыру және жастарды ақпараттық қоғамда ... ... осы ... ... ... ... ... болып отыр.
Мұндай келесі мәселерді шешу, төменгі сыныпта информатика элементтерін
оқыту негізінде пәнаралық байланысты жүзеге асыруды теориялық психологиялық
және педагогикалық ... ... ... етеді. Жоғарыда аталған
мәселелер зерттеу жұмысының көкейкестілігін ... ... ... таңда
информатика элементтерін пәнарлық ... ... ... ... ... мен оның оқу ... жүргізуге тиімді ... ... ... бағдарламалармен жеткілікті дәрежеде
болмауының арасында қарама-қайшылық бар. Осы ... ... ... ... ... ... ... оқытуды
еңгізу арқылы оқушыларды алғашқы білім, іскерлік, ... ... және оның ... ... ... ... ... болады?-деген диплом жұмысының мәселесі туындайды.
Диплом жұмысының мақсаты – төменгі сыныпта информатика элементтерін
пәнаралық байланыс негізінде оқыту ... ... ... проблемасы- төменгі сынып пәндерін оқыту барысында
дербес компьютерді пайдаланудың теориялық жағын айқындай түсу және ... ... ... ... тиянақтау.
Бүгінгі күні дидактикада оқыту әдістерін талдап, іріктеудің ... өтіп ... ... ... ... ретке келтіру белгілі бір
әдістерді жүйеге келтіру заңдылықтарын және ортақ ... ... ... ... ... рөл ... ... төменгі сыныпта информатиканы пәнаралық негізде
оқыту әдістеріне ... ... ... көкейкесті мәселелер
туындайды:- әрбір пәндер бойынша жүргізілетін оқу материалын оқушылардың
санасына ... ... ... - балалар білімді, іскерлікпен дағдыларды
игеру үшін, олардың ... ... ... ояту ... - ... ... тудырып, олардың білімді болуына қалай көмектесу керек?
- ынтасы бар мен ынтасы жоқ ... ... ... ... ... ... және ... Дипломдық жұмыс кіріспеден,
екі тараудан, ... ... ... және ... ... ... ... 6 сурет пен 13 кесте түзілген. Қосымшада үйретуші ... ... ... ... ... ... СЫНЫПТА ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ
1.1 Төменгі сыныпта компьютерлік технологияны қолданудың қазіргі жағдайы.
Төменгі сыныптарда ... ... ... ... ... ең
алғашқы күннен бастап меңгеруге кірісетін ақпарат көлемінің күрт өсуі болып
саналады. Бұл олардың көпшілігінде ... ... мен есте ... қиындықтар туғызады. Өйткені, төменгі сынып оқушыларында адаптация-
жағдайға бейімделу ... ... ... ал ... ... өте тез
ұлғаюда. Сондықтан да осы кезеңдегі педагогика ғылымының ең бір ... ... ... ... ... ... материалды
меңгерудің жалпы уақытын қысқарту, оқыту үрдісіне жаңа көзқарас, ... ... ... ... ... пәнінің «моделін» балалардың ойлау
жүйесінде ... ... ... алға ... ... ... ... қалыпты
көрсету үшін, оларды ақыл-ой әрекетінің: заңдылықты іздеу, ұқсастық ... ... пен ... ... ... ... табу, теңеу,
жалпыны тауып, жекені ажырату, логикалық ... құру ... ... баулыған жөн. Осы тапсырмаларды шешу үшін ... ... ... ... да табыспен қолданылып келеді. [7]
Мектеп жасындағы кішкентайлардың дамуы үшін компьютердің қолданудың
бұрыннан белгілі мысалының бірі, ... ... ... ... ... болып саналады. Оның басшылығымен 1968 жылдан
Ж.Пиаженің теориялық концепциясы негізінде ... ... ... ... ... ішінде мектеп жасындағы және ... ... да ... ... ... ... негізінде екі идея
алынды:
- интелектуальдық дамудағы маңызды ... тек ... ... ғана ... ... ... ... жақын арадағы неғұрлым
сенімді жол ... ... ... ... ... ... ... бірінің нәтижесі-балалар үшін ЛОГО бағдарламасының
арнайы тілін түзу болды. Қазір бұл әлемде педагогикалық ... ... ... ... елімізде де барған сайын кең таралып отыр. (ЛОГО
негізінде кейінірек ЛЕГО ... ... оның ... жатқызылды).
Бізге белгілі басқа да экспериментті ... 1980 жылы ... ... ғылыми-зерттеу ұйымы мен Моптомери (АҚШ, Мэриленд
штаты) округі ... мен ... ... ... ... ... толық емес орта және толық орта мектептің оқушылары қатысты.
Эксперимент процесі ... ... ... ... ... әр ... ... тапсырмалар қай сыныптарда табыспен жүруі мүмкіндігін
анықтау, ... ... ... ... ... және информатика мен
есептеуіш техникадан әзірлігі өте төмен мұғалімдермен қол ... ... ... Осы зертеулердің нәтижелері кейіннен АҚШ-тың
басқа штаттарында қайталанып, мектептердің ... ... ... ... өсуі мен ... қоғамның
қалыптасуы, өркениетті елдердегі сияқты біздің республикамызда да
информациялық мәдениетті ... ... ... ... ... ... оқушылардың қазіргі заманғы компьютерлік технологияны меңгеру ... ... жаңа ... ... стилін қалыптастыру, жаңа қоғамның
адекватты талаптары туындады.
Біздің қоғамды ақпараттандыру концепциясына ... ... ... базалық кезеңін оныншы сыныптан жетінші сыныпқа түсірді.
Бұлай ету себебі, бұл ... ... ... ... ... мен ... басқа да оқулық пәндерінде, бұрынғыдан
ерте кезеңде кең әрі ұтымды пайдалану мақсатын да көздеді. ... ... ... ... ... оң тәжірибесі ... да, шет ... де ... ... ... оқушыларда ғылыми өмірлік көзқарас қалыптастыру үшін оқыту тап ... ... ... игі жемісін беріп отырғаны белгілі болды.
Информациялық технологияны ерте жастан оқыту үшін пропедевтикалық
кезең ... ... Оның ... ... ... ... ... ойындық бағдарламаларды, қарапайым
компьютерлік тренажерды пайдалану процесінде информациялық мәдениеттің
алғашқы элементтерін ... Бұл ... ... ... ... ... компьютерді қолдану деңгеін тереңдете, келесі
табыстарға қол жеткізудің алғашқы әзірлік-дайындықтарын жасауға ... ... жаң ... ... өміріне дайындайды.
Осылайша, информатиканы оқытудың базалық бастапқы кезеңін оныншыдан
жетінші сыныпқа ауыстыру мен бастауыш сыныптардың оқу процесіне ... ... ... қолданыстағы білім жүйесін толықтыру қажеттігін,
оны уақыт талабына сай адаптациядан өткізу қажеттігін мойындаудың ... ... ... ... ... кіші сыныптарда оқыту) білім саласында
жиі болып тұрады және оны ... ... бірі ... ... ... ... жапай оқыту, меңгеріп ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне
орай жанасын жасау актуальды проблеманың біріне айналып келеді. ... ... ... ... компьютерлік технологиямен оқыту
Ресейдің әр түрлі аймақтарында жүйелі түрде жүзеге асуда, оқушының ой-
өрісін жетілдірумен ... ... жеке ... ... ... ... ... алгоритмдерді игеру және бағдарлама жасау
құралы ретінде кеңінен пайдаланылуда. Солардың ішіндегі неғұрлым белгілісі
мен сынақтан өткенін ... РФ ... ... ... төменгі сыныпта
«КИД-Малыш», «Роботландия», «Информациялық ... ... ... ... ... ... істейді. Бұл
бағдарламаның көпшілігін тек Ресейде ғана емес, көптеген шет ... ... ... ... ... ... ... Балтика
елдерінде пайдалана алатын болды. Осы ойындардың көпшілігі ... ... ... ... ... ... Ал курстың негізгі міндеті – оқушының операциялық ... ... өз ... ... алу ... ... информациялық
модельдерді жобалап құру, қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... Курстың бастауыш мектеп үшін
сипатты ерекшелігі-пәнаралық информациялық ... ... ... оқыту барысында пайдалану. Осы тапсырманы орындау үшін курсты
1-4-сыныптарда ... да ... ... ... (сынып жетекшісі) жүргізуі
тиіс. Сондықтан да курс ... әрі ... ... оқулықтармен
жабдықталған.
Бірінші сынып үшін ... ... ... ... және
манипулятор «Тышқанмен» жұмыс істеуді үйрену, тура және кері ... ... және ... ... жаттығу, әріппен, буынмен және
сөзбен жұмыс ... ... ... ... оқулығынан өзге, оқушы үшін
«Компьютер-сенің досың» атты бояу-кітапша да бар.
Екінші ... ... ... рет көптеген заңдылықтар ... жиын ... ... ... және ... ... ... береді. Оқушы үшін «санақшы, тапқышшы,
есте ... атты ... ... ... қаперді де ұштайтын есеп
кітапшасы қаралған.
Үшінші сыныпта қаралып талқыланатын мәселе, команда және ... ... үшін ... оқу кітабы қарастырылған.
Төртінші сыныптағы негізгі ... тану ... ... ... ... ... шешу,
орындаушыларды үйрету. Оқушылар үшін оқулық кітап шығарылатын болды.
Қарастырылған ... ... ... ... ... ... ... оқу мазмұны көзқарас тұрғысынан екі
жетекші ... ... ... ... ... ... түп мақсаты оқушылардың ойлау қызметінің құрылымын жасауға
жалпы көзқарас қалыптастыру болып саналатын, адам мен ... ... ... ... ... ... ... қабілетті дамытушы құрал ... ... ... ... ... ... олар ... пәндерін математиканы, тіл
сауаттылығын, жаратылыстануды және т.б. «Оқу қызметінде жаңа технологияны
пайдалану» болып саналады. Осы екі ... ... ... қазіргі
талабына жауап береді және білім саласын ақпараттандыруды, ... ... ... ... ... беретін ақпараттың ... ... ... ... ... ... актуальды бола түсуі,
оларды мектептегі пәндерді оқытқанда пайдалануда болып ... ... ... ... түсінуге жаңа көзқарас қалыптастыру оның жалпы
білімді меңгерушілік функциясын, оның ... ... ... ... мүмкіндіктерін, оқушыдарды тәрбиелеу мен дамыту қасиеттерін бөле
қараумен байланысты.
1.2 Төменгі ... ... ... ... ... ... тиімділігі.
Қазақстан Республикасында Білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасында: «Қазіргі ... ... ... ... ... білім беретін мектептің негізгі пәндері
бойынша электрондық ... ... ... ... және ... оқыту құралдарымен кіріктіруді жүзеге асыру керек. 12 жылдық білім
беруге көшу кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын ... ... оқу ... ... жаңа бағдарлама бойынша оқи бастайды», - делінген.
Тұжырымдама ... 12 ... ... беру 6 ... ... Төменгі
сыныпқа шетел тілі мен информатика негіздері пәндері енгізілді. Бейімділік
бойынша оқыту қолға алынады.
Қазіргі Қазақстан бастауыш мектебіндегі жаңа өзгерістер ... ... ... ... пайдалана отырып, баланың жеке дара күйінің
дамуын қаматамасыз ететін жаңа ... ... ... ... бағытталған. Жаңа ақпараттық технология білім берудің
стратегиялық мақсаттарына қызмет етеді, атап ... ... ... ... ... құра ... қайшылықтарды ашуға
мейлінше жетілген, шешім қабылдауға, оны ... ... ... білуге
қабілетті, ойлауы ... ... ... жеке ... дамуын қамтамасыз ететін болуға тиіс. Міне,
осы мақсатта бастауыш сынып үшін дербес компьютердің ... ... ... ... ... оқу-әдістемелік
құралдары:
• әліппе;
• ертегілер;
• бейнелеу өнері;
• ақпараттық мәдениет негіздері;
• қоршаған орта;
• қазақ тілі;
• математика және т.б. ... ... ... ... ... ... ... зиян
келмейтіндей, техникалық қауіпсіздік ережелерін ... ... ... ... 1-сынып үшін 10минут, ал 2-5 сынып үшін 15минут көлемінде
уақыт белгіленді. Оқу ... ... қай ... ... ... ... мүмкіндігіне байланысты. Сонымен қатар үйде ата-
аналардың да ... ... ... өз бетінше білім алуын
қадағалауына ... ... ... жобалардың мақсаты:
• 12 жылдық мектепке көшу жағдайындағы қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... жаңа ... технологияларды қолдану арқылы бастауыш білім берудің
мазмұны мен технологиясын модернизациялау;
• 12 жылдық мектеп оқушыларын бағдарлап оқытатын «жаңа ... ... ... ... үлес ... басты міндеттер:
• оқушының жас ерекшелігін ескерту;
• мектеп табалдырығын аттаған жас жеткіншек үшін естіген әрбір жаңа
ұғымды ... ... ... ... ... ... ... қабілетін
арттыру, есте сақтауын қалыптастыру;
• оқушылардың қаблет деңгейін анықтай отырып, қабілетті оқушылардың даму
деңгейін шығармашылыққа ... ... ... ... отырып, қабілетті оқушылардың даму
деңгейін шығармашылыққа ұштастыру;
... ... ... күшейтіп, дұрыс шешім қабылдауға
үйрету;
• бастауыш сынып нұғалімінің кәсіби шығармашылық қабілетін ... ... және ... заман талабына сай компьютермен жұмыс
жасайтын «жаңа сатыдағы» мұғалім қалыптастыруға ... ... ... ... ... байланысын арттыру.
Енді осы жобалардың кейбіріне тоқталайық.
1. Әліппе. «Әліппе» ... оқу ... ... 12 ... ... оқушысымен қатар, мұғалімдер мен ата-аналарға арналған.
Құралдың ерекшелігі-осы уақытқа ... ... ... «Әліппе» оқулықтары
мазмұнының жақсы жақтарымен ... ... 12 ... ... 2003 жылы ... ... ... авторлығымен
жарық көрген «Әліппе» оқулығының мазмұны басшылыққа алынып, ...... ... сәйкестендірілген.
12 жылдық мектептің 1-сыныбына арналған «Әліппе» электорнды -
әдістемелік оқу ... ... ... – педагогикалық оқу –
дидактикалық мәселелерді ... ... ... компьютермен жұмыс жасау сауаттылығын ... ... ... ... ... өз ... жұмыс жасауына, шешім қабылдауына, сабақтан тыс
уақытта өз бетінше дайындалуына ... ... ... ... ... ... ... нақты әріпке
байланысты сөзді қатесіз теріп шығуы үшін компьютердің ... сол сөз ... ... ... ести ... ... ... мүмкіндік беріледі;
• оқу құралының «Әліппеге дейінгі кезеңінде» ... ... ... ... ... сөзге дыбыстық талдау жасауға
даярлау, үйрету жұмыстарына ерекше мән ... ... ... ... жылдам теру кезінде), көрнекі-
бейнелік (сенсорлық тапсырмаларды орындау барысында) және логикалық
ойлауын ... ... ... дамытуға
байланысты жұмыстар кезектестіріліп беріледі;
• өз жұмысын бағалауға (рефлексиялауға) үйрету.
Мұғалім үшін:
• уақытты тиімді пайдаланады;
• оқытудың жаңа ... ... ... ... әр ... жеке-дара жұмыс жасауына мүмкіндігі бар;
• мұғалім өз сабағының менеджері;
• әр оқушының қабілетіне қарай тапсырмалар беріп, жұмыс нәтижесіне қарай
мониторинг жүргізіп ... ... ... Қазақ тілі. Қазақстан Республикасының «Тіл ... ... тіл ... ... ... ... тілді
барлық азаматтардың жоғары ... ... үшін ... ... ... ... ... оқушыларының сауатты сөйлеу дағдысы
мен сөйлеу мәдениетін қалыптастыру өзекті мәселелердің бірі ... ... ... 12 ... ... ... ... арналған «Қазақ тілі»
электронды оқыту құралы тілі ... ... ... ... ... ... арналған блоктық тапсырмалардан тұратын компьютерлік
дидактикалық ойындарға құрылып жасалды. Бұл электронды оқулықтың ... ... ... ... себебі:
• оқушылардың фонетикалық сауатылыған арттыру;
• пән бойынша кәсіби ... ... ... қалыптастыру;
• төменгі сынып оқушыларының ... ... ... қарастыру;
• сөйлеу мәдениетін мемлекеттік талап деңгеіне сәйкестендіру.
«Қазақ тілі» электронды оқыту ... ... ... ... ... ... ... төменде көрсетілгендей мәселелерді
шешу мақсатында «үйрету», ... ... ... ... ... ... ... деген танымдық
белсенділігін ... өз ... ... ... ... үшін ... ... Дауыссыз дыбыстарды оқыту кезеңінде кездесетін
мәселелер:
• оқушыларды ... анық айта ...
... ... ажырата алмауы;
• дыбыстық талдауды шебер жүргізе алмауы;
• педагогикалық-психологиялық типтегі ... ... ... жеткіліксіздігі;
• дыбыс-әріптік ассоциациялардың ... ... ... оқушының психоморлық сферасы дамуында көп ауытқулардың кездесуі.
Аталған педагогикалық, психологиялық типтегі қиындықтарды шешу
мақсатында ... ... кім ... ... ... біздің досымыз»
атты жатықтырушы, үйрету , дамытушы ойындар берілген. Аталмыш дидактикалық
ойындардың ерекшелігі-оқушының ... ... ... ... ... ... ... баланы қисынды ойлауға, ... ... ... ... ... Қазіргі таңдағы орта мектептің алдында тұрған
проблеманың ... ... ... ... ... ... дайын үлгідегі стандарттық есептерді ... ... ... ... ... шығаруда қиындыққа
тіреледі.
Сондықтан да - ойлаудың еркіндігін; ... ... ... ... ... ететін есептерді шығарту қажет. Ол үшін
бастауыш сынып мұғалімінің бірінші әрі ең ... ... – есеп ... ... ... ... Міне, осы мақсатта математикадан жоба-
электронды оқыту бағдарламасы дайындалды. ... ... ... ... және ... көрнекі түрде түсіндірілуінде.
Мысалы ... ... ... ... ... әдістемелік аспектілері қарастырылған:
• математикаға қызығу, оқушыларды қызықтыру;
• «мұғалім-оқушы» тұлғалық ... ... есеп ... пайдалы жағын бөліп қарастыру жүзеге асырылады.
4. Информатика 1-4 сынып. Теориялық зерттеулер мен ... ... ... ... мектептегі информатика пәнін бірнеше
кезеңге бөліп оқыту жөн екенін дәлелдеп ... ...... Бұл ... ... ... ... алғаш таныстыру өтеді, қарапайым компьютерлік
ойындар мен жаттығулар ... ... ... ... ... алғашқы элементтері қалыптасады. Міне, осы мақсатта
2004жылы «Аруна» баспасынан ... ... ... ... мәдениет негіздері» атты дәптерді басшылыққа ала ... ... ... ... ... пәні үшін ... дәптерлері дайындалды.
Бұл жұмыс дәптерлерінде:
• информатика алгоритмдік курсы, сәйкестік пен ... ... ... ... ... ... ой қорыту, нысандарды
сипаттауға арналған формальдық тілдермен жұмыс істеу арқылы ақпараттық
мәдениетке бейімделуі мен ... ... ... ... ... ... ... дамыту мақсатында әр
сабақтағы оқу материалы ... сай ... ... ... ... ойындар еңгізілген. [15], [16], [17], [18]
5. Бейнелеу өнері
12 жылдық мектептің 1-сыныбына ... ... ... ... ... оқу құралы оқушыларға кешенді эстетикалық
білім беру, сенсорлық қабілеттерін дамыту мәселелерін қарастырады.
Оқушы үшін:
• оқушының ... ... ... сауаттылығын қалыптастырады,
ақпараттық ойлау қабілетін жетілдіреді;
• құралмен жұмыс істеу барысында, тест тапсырмаларын орындау ... ... ... сенімділік пайла болып, өзбеттілік қалыптасады;
• сызық (штрих) түрлерімен танысады;
• жан-жақты ... ... ... ... алынған әлемдік
мәдениет мұралары мен өнер даналарының шығармалары туралы түсінік
алып, сол ... ... ... ... ... ... және т.б.) өмірбаянымен және туындыларымен
танысады;
• қалам мен қылқаламды ... ... ... ... ... Бейнелеу
өнеріне қажетті құрал-жабдықтармен танысады;
• бала бояу түрлерін ажыратуға үйренеді; Бояулардың жылы түс, суық түс,
негізгі бояу түстері, табиғи ... ... ... ... ... ... балалардың шығармашылық қиялын ... ... ... оқу ... ... бағдарламалық құрылыммен
танысады;
• уақытты тиімді пайдаланады;
• дидактикалық көрнекі оқу құралы ретінде маңызы ерекше. [5]
2.ТАРАУ ТӨМЕНГІ ... ... ... ... ... өмір ... сай компьютерлік сауаттылықты жылдам дамыта
отырып, ... ... ... ... ... өз білім деңгейлерін көтере алмайды. Сол
себепті информатика пәнін ... ... ... ... ... ... көзделген мақсаттарға қол жеткізу үшін, бастауыш
сынып оқушыларына информатика мен жаңа ақпараттық ... ... ... ... зерттеу жұмысы толық ... ... ... ... ... ... пропедевтикалық курсын бастауыш сыныптан бастап
оқытуға болатындығы және оның тиімділігі ... ... ... ... ... ... пікірінше, бұл курсты бастауыш
сыныптарда оқытуға негіз болатын факторлар мыналар:
• бастауыш мектеп оқушысын ақпараттық қоғамға бейімдеу;
• ерте жастан ... ... ... ... ... мектеп оқушыларының ақпараттық мәдениетін қалыптастыра
отырып, әлемдік ақпараттық білім кеңістігіне даярлау;
Ғалымдардың соңғы ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей.
2. Қолданушылық.
Бұнда оқушылар компьютермен алғаш танысып, оқу, ойындық және
бастауыштағы пәндер ... ... ... бағдарламалар негізінде
компьютерлік сауаттылықтарын қалыптастырады.
Бұл бағытты қолданушылардың пікірінше, ... ... ... бұл ... және ... тыс ... ... өз
қажетіне қарай еркін пайдалана білуі, сондай-ақ техникаға сауатты, ұқыпты
қарауы.
Қолданушылық ... ... ... нәтижесінде оқушыларда
төмендегідей білім мен іскерліктер қалыптасуы тиіс:
• оқу, ойын бағдарламаларымен жұмыс істей білу;
• программалармен жұмыс ... ... ... құжаттарды
пайдалану;
• программамен жұмыс істеуге машықтану: программаны еңгізу, керектісін
табу, өз бетімен жұмыс істеу;
• компьютерді нұсқаусыз жұмыс ... ... ... бағыт бойынша оқыту біріншіден, оқушылардың қоршаған ортаның
элементтерін танып, оларды ажырата білу ... ... ... есте ... ... ... ... зейінін, берілген
тапсырманы орындаудың оңтайлы, тиімді жолын таба білу қабілетінің ... ... ... ... ... ... негіздері 5-
11 жас аралығында қалыптасады. Сондықтанда алгоритмдік ойлау ... ерте ... ... ... ... туындайды.
4. Шығармашылық.
Бұл бағыт бойынша оқытудың жаңаша әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы
баланың кішкентай көзінен дүниеге өзіндік ... ... ... ... ... дайындаудың тиімді жолдарын іздестіру. Басты мақсаты-
оқушыны зерттеуші есебінде ұжымдық ... ... және оны іске ... ... ... информатика элементтерін қосу.
Ғылымдардың зерттеулері бойынша, оқу процесінің тиімділігін арттыруда
ақпараттық технологиялардың рөлі зор. ... күні ... ... оқу ... ... ... негізгі тәсілі ретінде
төмендегі шарттарды ұсынады:
• проблемалық оқытуды қолдану;
• алгоритмдік оқыту;
• оқытуды ақпараттандыру;
• пәнаралық кірістіру.
6. ... ... ... ... ... ... болады:
• компьютерлік сауат ашудың бастау негізі.
• ойды логикалы түрде дамыту.
... ... ... мен ... ... жүйелілік.
• компьютерді үйренудің оңай жолдарын іздеу.
Осы мақсатта 2004-2005 оқу жылынан бастап ... ... ... ... ... пәні ... ... зерттеулер мен практикалық эксперимент нәтижелері-бүгінгі
таңда мектептегі информатика пәнін бірнеше кезеңге бөліп оқытудың ... ... ... 1 кезеңі – пропедевтикалық кезең. Бұл кезеңде төменгі сынып
оқушыларын компьютермен алғаш ... ... ... ... мен ... ... ... нәтижесінде, оларда ақпартық
мәдениеттің алғашқы элементтері қалыптасады.
Міне, осы мақсатта 2004жылы ... ... ... авторлығымен жарық көрген. “Информатика” оқулығымен және
әдістемелік құралы, жұмыс дәптерлерін ... 2-3 ... ... беріп
келемін. Бұл оқулықтарға қосымша электронды бағдарламалар кешені ... ... ... ... күнтізбелік-тақырыптық жоспардың
алғашқы бөлімдерінде оқушылар “Техникалық ... ... ... ... ... ... ... оқушылар
жылдам оқи және жаза алмайтын болғандықтан, олар суреттеме бейнелер арқылы
көрсетіліп, түсіндіріледі.
Оқулықта көрсетілген сурет балаға әсер ете ... яғни есте ... ... оны бөлек алып, ойын түрінде әр балаға жекелеп ... ... ... деп ... ... ... жүргізуге және
оларды сабақтан жалықтырып алмауға көп-көңіл бөлінеді. Осы ... ... ... ... қоса ... ... қарастырылады. Мысалы:
Көзбен көбелек салу.
Қол саусақтарына ... ... ... ... ... бағытта арнайы кешенді бағдарламаны көрсетсе, ойын ... ... еді. ... ... видеоматериалдарды қарап, ондағы ондағы
ойынды топтама ... ... бала ... ой ... білуіне септігін
тигізері сөзсіз. Сергіту сәтіндегі жаттығуларда ойын түрінде ... ... ... ... ... кезде алгоритмдеу негіздерін жоғарғы
сыныптарда бердік. Бүгінде тәжірибе көрсеткендей, бұл мәселені бастауыш
сыныптардан ... ... ... сынып оқушысының алгоритмдік ойлау стилі өз ... ... ... өте қолайлы. Олардың психологиялық өзгерістері, іске
іштей жоспар құра білуі рефлекс сияқты болып келіп, оқытуға ... ... ... жағдай, өздеріңіз де көріп, байқап отырғандарыңыздай,
материалдың қайсысы болса да орыс ... ... ... ... ... сай келмей қалар тұстары кездесіп жатады. Бұл ... ... ... ... бала ... әсер ... етіп ... жұмысы және сіз бен біздің жұмысымыз деп есептеймін.
10. Төменгі сыныптарға арналған информатика сабақтарында оқушылар
компьютермен ... олар ... ... болады, компьютер
көмегімен әріп, буын, сөздерді шапшаң, қарапайым арифметикалық ... ... сала ... ... ... ... өз бетімен өлең,
әңгіме, ертегі құрастырады және де осы өздерінің шығармашылық жұмыстарын
компьютерде ... ... ... ... ... оқытудың әдістемелік
құралында қамтылған материалдар - әліппе, математика, ... ... ... тілі пәндерінің элементтерін қамтиды.
11. Көріп отырғандарыңыздай, бұл жұмыс дәптерлерінде:
• Информатиканың алгоритмдік курсы, сәйкестік пен ... ... ... ... ... бойынша ой қорыту, нысандарды
сипаттауға арналған формальдық тілдермен жұмыс істеу арқылы ақпараттық
мәдениетке бейімделуі мен ... ... ... Ақпараттық ойлау қабілеттерін, логикасын дамыту ... ... оқу ... ... сай жаттғулар ... ... ... ... ... сынып оқушылары үшін қажеттілік, олардың психологиялық және
жас ерекшеліктерін барынша ... ... ... ... жаңа ... мен 12 ... ... беру жүйесіндегі материалдар ойын қызметінен
оқу қызметіне табиғи ұштастырудың негізгі ... ... ... ... ... балалар көптеген мағлұмат ... ... мен ... меңгереді, сабақ процесінде ой еңбегін қажет
ететін сан алуан қиындықты ... ... ... ... тартымды,
қызықты ойын түрінде жүргізу жас ұландардың білімге ... ... ... ... ... ... ... өз
беттерінше жұмыс істеуі өте қажет.
Төменгі сынып оқушыларының білуге деген ынтасы мен ... ... ... оқу ... ... ... отыру және сабақта
алған білімін практикада қолдану дағдыларын қалыптастыру үшін ... ... орны ... ... қолданылған ойын элементтерін материалды ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың
аңсары сабақтан гөрі ойынға ауып тұрады. Қызықты ойын ... ... ... ... тапсырманы әрі сапалы, әрі ықыласпен орындайды. Ойынға мынадай
әдістемелік талаптар қойылады:
• ойынның мақсаты: нақты немесе керекті ... мен ... ... дайындалып, оңтайлы жерге қойылуы керек.
• ойынға кірісер ... ... ... ... оқушыларға әбден
түсіндірілгені жөн.
• ойынға сыныптағы баланың түгел қатысуын қамтамасыз ету керек.
... жүру ... ... ... ... қатысуын қадағалау мен
қатар, олардың ойын үстінде шешім қабылдай ... ... ... ... ... ... ... көтеріп,
қызығушылық қабілеттерін арттырады. Әрі ізденуіне, алуан ... жол ... ... ... ... оқытудың ерекшеліктері:
Бала қандайда бір жаттығуны орындай алмаған жағдайда ... Бұл ... ... ... ауызша жаттығу орындату
арқылы шешуге болады.
Ауызша жаттығуларды мынадай білімдерге бөлуге болады: орын ... ... ... ... ... ... қозғалту, сөзбен,
әріппен жұмыс, жиындар, дамытушылық ойындар, логикалық есептер, жұмбақ,
әзіл есептер.
Төменгі сынып ... ... ... мен ... ... сабақ пен мұғалімнің алдында тұрған мақсаттарды есепке ала
отырып, ... ... ... ... тура келеді.
14. Бұл жұмыс сабақта өте қажет, өйткені:
• Баланың шынайы қызығушылығын тудырады;
• Шығармашылық дамуына мүмкіндік береді;
• Ойлауы мен ынтасын ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді;
• Бала өзінің жаңашылдық, жан-жақтылығын ашады.
15. Бала денсаулығын ойлау.
Информатика сабағында бала компьютермен шектеулі уақытта ... ... ... ... ... - 10 минут;
2–3 сыныпта - 15 минут;
4 сыныпта – 20 ... Жаңа ... ... ... тиімділігі-бұл мұғалімге
төменгі сыныптағы оқу үрдісінің ... ... ... ... ... ... отырып, оқушылардың дүниетанымдарын кеңейтуге
және жеке қабілеттерін көре біліп, оны дамытуға толық жағдай жасауы.
Сонымен қатар, жаңа ақпараттық ... ... ... өз ... ... ... түрде шығармашылық жұмыспен
шұғылдануға, ізденуге, өз ... ... ... ... сын ... және жеткен жетістіктерін ләззат алуға мүмкіндік беруі.
Информатика пәні 2-ші сыныптан ... ... оны әр ... ... осы ... ... бала ... арттыратын түрлі
оқыту бағдарламалары, әсіресе қазақ мектептері үшін өте ... ... ... оқушыларына информатика сабағын жүргізудің тиімді ... оны ... ... ... және ... ... ... күннің өзекті мәселес.
17. Информатика курсын төменгі сыныпта ... ... ... ... ең ... информатика және информациялық технологиялар бойынша
білімді, бастауыш білім психологиясымен, әдіснамасымен қаруланған, кіші
сынып оқушыларымен жұмыс ... ... ... ... Шындығында,
төменгі сыныпта информатиканы осындай маман жүргізуі керек.
Сонымен қатар, ... пен ... ... ... яғни ... жас
ерекшелігіне сай, ұлттық патриоттық тәрбие беруге негізделіп, ... ... ... ... ... ... Төменгі сыныпта ақпараттандыруда пәнаралық байланыстың бүгінгі жағдайы
Білім мазмұнын жаңартудың маңызды аспектілерінің бірі бастауыш білімді
ақпараттандыру болып табылады.
Төменгі ... ... ... төменгі сыныпта оқу
құрылымы есебінде және төменгі ... ... ... ... ... оқу процесі мен мұғалімнің кәсіби жұмысын ... ... ... оқу ... ақпаратты, коммуникациялық
технологияларды енгізу.
Төменгі сыныпта ... ... ... ... ... ...... қазақ тілі, сурет, ана тілі ... ... ... ... ... басқа пәндермен пәнаралық
байланысы жақсы сақталған.
Оқушылардың төменгі сынып кезеңіне тән ... ... әрі ... ... ... ... мүмкіндіктерін
пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Басқа пәндерді компьютерді ... ... ... ... ... ... жеңіл орындайды.
• математика сабағында қарапайым арифметикалық ... ... ... ана тілі ... ... редактор кеңінен қолданылады, тақырыптық
шығарма, құттықтаулар жазуға ... Бұл ... тіл ... ... жеткізе алуын, шығармашылық қабілетін және сауаттылығын
айқындайды;
• бейнелеу ... ... ... ... ... алатын
ролі өте зор. «Тышқан» манипуляторымен жұмыс істеп үйренген оқушы
қарындаш, ... бояу ... ... ... ... фигураларды, әртүрлі суреттерді сала алады, түрлі түске
бояу дағдылары қалыптасады;
• ән-күй сабақтарында әмбебап ойнауыш программасын тиімді ... бар. Бұл ... ... ... ... ... ән мәтінін жазу уақытын үнемдейді. Оқушыларға әр
түрлі өлеңдердің әнін тыңдауға, оған өзгертулер енгізуге, ... ... ... арқылы тыңдауға мүмкіндік береді;
• орыс тілі пәндерінде ... ... ... әр түрлі
ертегілер тыңдауға, әрі эпизодтық бейнелерді көрсетуге болады. ... ... ... ұзақ ... ... ... пәнге
деген, білімге деген құштарлығын арттыра түседі.
Ғылымдардың зерттеу нәтижелері бойынша, оқу ... ... ... ... ролі зор. Сол ... де ... ... құралы болып табылатын және соған сәйкес бүгінгі
күні құрылымдық, мазмұндық жағынан өзгеріске ... ... пән ... ... ... күні ... дейін пікірталас тудырып келе жатқан
өзекті проблемалардың бірі – бұл ... қай ... ... оқыту қажеттігі
және оның мазмұны, бағыты қандай деңгейде болу керек деген мәселе.
Информатика пәнінің пропедевтикалық ... ... ... ... ... және оның тиімділігі дүниежүзілік тәжірибе негізінде
дәлелденіп отыр.
Біздіңше, бұл курсты төменгі сыныптардан оқытуға ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық қоғамға бейімдеу;
• ерте жастан балалардың ақпараттық ойлау қабілеттерін дамыту;
• төменгі сынып оқушыларының ақпараттық мәдениетін қалыптастыра отырып,
әлемдік ... ... ... даярлау.
Сонымен қатар төменгі сыныпта ақпараттандыру мәселесін зерттеуші
ғалымдардың пайымдауынша, ... ... ... міндеттерін
шешуде ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолданудың төмендегі
бағыттарына сүйену ... оқу ... ... ... ... қолдану;
2. төменгі сыныпта информатикаға оқыту;
3. кәсіби-педагогикалық іс-әрекетті қамтамасыз ету;
4. оқу-тәрбие процесін басқару.
Біздіңше, информатика пәнін оқытудағы ең ... ... ... мұғалімдерінің дәстүрлі пәндерді оқыту процесінде оқушылардың
ақпараттық сауаттылықтарын қалыптастыруы.
Бұл ... ... ... қазіргі ақпараттық
технологиялардың мүмкіндіктерін төменгі сыныптың ... ... пай ... ... ... ... және ... қалыптасуына толық жағдай жасайды. Бұнда ескеретін
мәселе –бұл ... ... үшін ... зор ... ... шарттарды орындау қажетігі. Олар:
• сабақ кезінде сынып бөлмесінде жеке және топтық жұмыс ұйымдастыру үшін
бір компьютер орналастыру;
• ұжымдық, ... ... ... оқу ... ... ... ... аппаратураны қолдану мүмкіндіктерін туғызу;
Төменгі сыныпты ... ... ... талдау төмендегі проблемаларды шешу негізінде тиімді жүзеге
асу мүмкіндігі бар екендігін ... ... ... ... мұғалімінің әдістемелік дайындығын жетілдіру;
• төменгі сынып оқушыларын ... ... ... құрастыру;
• дәстүрлі сабаққа ақпаратты - ... ... ... - ... және ұйымдастырушылық
бағытта жағдай жасау.
Бұл аталған проблемалар өз кезегінде төменгі сыныптың ... ... ... шешу ... ... ... ... әлеуметтік компетенттілігі және шығармашылық,
алгоритмдік ойлау қабілеттерін ... ... оқу ... ... ... дағдысы мен белсенділіктерін арттыру негізінде бастауыш
мектеп оқушысының ... ... ... ету, оның ... қалыптастыру.
• төменгі сыныптың біртұтас ақпаратты оқу кеңістігін құрастыру, мұндағы
барлық субьектілер-оқушылар, ... ... ... ... қолданыстағы ақпаратты ресурстарды қолдануға толықтай
мүмкіндіктері бар.
Аталған мақсаттарды оқытудың ... ... ... ... ... ... ... байланыстыру арқылы және
оларды оңтайлы, тиімді пайдалану негізінде жүзеге асыру мүмкіндігі ... ... ... дәлелденіп отыр.
Біздің пікірімізше, төменгі сыныпта информатика курсы қоғам талабына
сай оқушыға білім, білік, дағды ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін орынды пайдалану арқылы
оқушының жасырын жатқан қабілеттерін дер ... көре ... ... ... бірлесе отырып дамытуға жол ашады.
Төменгі сыныпта ақпараттандыруға байланысты бүгінгі күні ерекше мәнге
ие болып отырған мәселелердің бірі-бұл төменгі ... ... ... ... ... ... еңгізуге қажетті әдіс
тәсілдермен мұғалімдердің қарулану деңгейі мен дайындықтары. Сол ... ... ... ... мұғалімінің әдістемелік дайындығына жете мән ... ... ... ... ... оқу ... түлегі төменгі сынып
оқушыларына пәндік және жалпы оқу білімдерін, ... ... ... ... жеке ... ... отырып, жеке тұлғасын
дамытуға, пәндік, әлеуметтік, коммуникативтік, компьютерлік және ... ... және осы ... ... ... шығармашылықпен пайдалана білуге дайын болуы тиіс.
Төменгі сыныпта қазіргі ақпараттық технологияларды қолданудың ... ... ... ... ... ... ... береді:
1. Төменгі сыныпта қазіргі ақпараттық технологиялар ... ... ... ... мен ... ... ... соған сәйкес төменгі
сыныптағы информатика және ақпараттық мәдениет негіздері пәнінің
мазмұны ... ... өз ... ... ... дағдыларын
қалыптастыруға және мәтіндік, графикалық редакторлармен, оқыту
программаларымен жұмыс істеуді жетік меңгертуге құрылуы тиіс;
• мұғалімнің сабақ жоспарын, ... ... ... ... ... ... ... меңгеруін тексеру,
қатысты есепке алу және есеп жүргізу үшін ... ... ... ... сабақтарды ұйымдастыру және өткізу, оқушылардың өзін-өзі
бақылауы мен тестілеу үшін оқыту құралы.
Мұндай оқу үрдісінің негізгі ерекшелігі
• бұл оқыту ... ... ... ... электрондық
оқулық негізінде жүзеге асады;
• шығармашылық елестету, жағдайға байланысты тез ... ... ... тану ... дамытып, қалыптастыру үшін
бастауыш сынып оқушылары үшін интеллектуальды дамыту құралы;
• ақпаратты алу және ... ... ... ... жасау көзі.
2. сауатты түрде іріктелген компьютерлік программалардағы ... ... ... вариативтілігі оқушының жұмыс істеуіне игі әсерін
тигізеді.
3. компьютерлік программада, ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың көңіл-күйіне, ынтасына
әсер етумен қатар, олардың шығармашылық және ... ... ... ... ... оқушылардың жаңа материалды, жаңа техниканы меңгеру деңгейін және
олардың жеке қабілеттерін, ... ... ... ... ала ... ұйымдастыру барысында оқытудың жеке
әдістері мен формаларын қолдануға мүмкіндік береді.
Өйткені ... ... ... ... ... құрылған
оқу-тәрбие үрдісінде жеке оқыту түрін ұйымдастыруға бағытталған.
2.2 Пәнаралық негізде оқушылардың жеке тұлғасын дамыту
«Компьютер»-әрекет ету, әлеммен ... ... ... ... жатқан нәрсені тұрақты бағалау құралы.
Компьютер және оқушы. Соңғы кездері осы тіркес санаға ... ... ... біз мән беріп, мазмұнына үңілмейміз де. Ал, үңіліп
ойланып көрсек ше? ... және ... ... ... ... ... ... 43% жауаптарын талдап көрсем,
қуантарлықтай жағдай емес екен. 1-сызба
Міне, «Компьютер және ... ... ... қандай ой тудыратыны
анық болды. Бұған не себеп? Неге ... ... сай ... ... ... ... ... өзінің түпкілікті мақсаты-оқушының жеке
тұлғасын дамыту ... шеше ... ... ... ... ойымша, ең алдымен
ұстаз «Компьютер» атты білім мен тәрбие берудің, дамытудың алып күшін ой
елегінен өткізе, ... ... білу ... Бұл ... ... ... құжаттарында да, айқын көрініс тапқан.
«Қазақстан Республикасының-2030» бағдарламасы, Білім ... ... ... ... ... ... көп қолдану
ісінға дамыту көп көңіл бөліп отыр. Ендігі бағыт-сол компьютерде тұрақты
жұмыс ... ... ... ... ... жаңа ... кез-келген пән мұғалімдері электрондық оқу құралдарын даярлау,
қолдану ісін жұмылдыру ісімен жалғасуы тиіс. ... ... ... ... ісін ары ... ... ... пәндер бойынша
компьютерлік оқулықтарды кеңінен оқу процесіне еңгізу арқылы оқу ... ... ... ... ... ... ... зерттелінген ғылыми-педагогикалық, техникалық
әдебиеттерде «Компьютер» ұғымына төмендегідей анықтама берілген: Б.Бөрібаев
«Компьютер» есептеуіш (computer ... лат ... ... ... ... ... ... мен ақпаратты автоматты
түрде өңдеуге арналған техникалық ... ... ... ... ... көпшілік әдебиеттерде қабылданған атауы. Қазіргі уаққытта бұл
термин ... ... ... ... ... тілдерінде кеңінен қолданысқа
енді, өйткені әр түрлі жаңа терминдер жасауға, өте ... деп ... ... ... ... т.б. Ал Е.
Балапановтың ... ...... ... ... ... ... өнеркәсібінің даму процесі
және оның даму қоғамда кеңінен пайдалану кәсіпорындарда мекемелерді және
оқу орындарын ... ... ... және оны ... ... ... ... берудің деңгейін арттыру. Ғылымдар
пікірін,өзіндік іс-тәжірибені жалпылай келе компьютерлендірудің ... ... ... айқындадым; оқу арқылы ақпараттың 10% тыңдау ... ... ... көрнекі құралымен ұштастырылса 40-50% оқыту процесіне де
оқушы белсенділігін арттыратын мүмкіндіктер жасалса, білімнің 70% ... ... ... өмір ... ұштастырылған ақпараттын бала ойында
қалу дәрежесі 90%.
Олай ... ... жеке ... ... ... құлына
айналдыру шешімін күтіп тұрған өзекті мәселе деуге болады.
Компьютердің жеке тұлғаны дамытудағы ... ... ... ... бар, атап ... жеке ... пәнге
қызығушылығының артуы, оқу процесі қарқынының жоғпрлпуы, шығармашылық
белсенділігінің ... оқу ... ... ... ... ұстаздың әр оқушымен жеке жұмыс жасауға, әр қайсысына әр ... ... ... ... білімін бағалауға толық мүмкіндігі болады,
кімнің қай тақырыпты жақсы меңгергенін немесе қай ... ... ... дөп ... ... ... ... Әр оқушы өзі еңбек етеді, кейбір
жағдайдағыдай тақтадан ... ... ... ... ... ... өзі орындауға тырысады. Сабақты компьютерді пайдалану оқушыны
шапшандыққа, тапқырлаққа үйретеді. Оқушы мен ... ... ... қалыптасады. Сонымен қатар, оқушының психикасымен ойлау қабілетіне
де игі әсер ететіні сөзсіз.
Келесі сызбадан компьютердің жеке ... ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып, оқушының жеке тұлғасын, рухани
әлемін, қабілеті мен ынтасын дамыту ... ... ... бірі ... аян. Оның ... оқушы өз бетімен ізденіп жұмыс істеуге, өз
бетімен алған білімін тәжірибеде, өмірде пайдалануды ... сол үшін ... ... арттыру, шығармашылығын дамыту мақсатында мұғалімнің ... әр ... ... ... ... Сабақ мазмұнының теориялық-
практикалық құндылығы жоғары болған сайын оқушыларды оқыту мен тәрбиелеу
өте ... ... ... ... ... оқушы сезіміне, ынта-
ықыласына әсер ету тиіс. Ол үшін сабақ ... көп ... ... ... дайындығы, ізденісі жоғары деңгейде болуы керек. Өз
іс-тәжірибемде сабақ ... ... ... ... ... өз ... жұмыс істеуге үйрету.
2. оқушылардың ақпараттық сауаттылығын арттыру.
3. оқушының шығармашылық қабілетін ... ... ... ... жеке ... дамыту.
Сонымен қатар сабақты түрлендіріп, қызықты өткізуге көмектесетін,
оқушылардың шығармашылық ... ... ... элементтерін
пайдалану өте тиімді. Оқушының белсенділігін арттыратын ойындық ... ... ... ... ... ... ... оқытқанда оқушының өзін-өзі тексеру мақсатында мына ойын ... ... ... ойын ... ... ... жазылады. Сөздің
керекті жерінде и немесе й жазу ... Әр бір ... ... бір-1 ... ... ұпай. Бұл жұмысты орындауға экран бетіндегі курсор көмектеседі. Ол
жауап жазатын орынға ауысып отырады. Ойын басында экран мына ... ... ... Й ... ... ж...і ма
не са мін
Мұндай бағдарламаларды орындау қызығушыдық тудырып, тапсырманы тез
орындауға өз себін ... ... ... жеке ... ... ... ... мүмкіндіктерін, қызығушылығын
анықтауға мүмкіндік береді. Ал дамытушы ... жеке ... ... ... істеуін қалыптастырып, оның шфғармашылық қабілетін дамытады.
Сабақта компьютерді және ішінде шығарма жазуда қолдану. Мәтіндік
редактор көмегімен ... ... ... ... ... ... ... теруге болады.
2. енгізілген мәтінмен түрлі операция орындауға болады.
Мәтіндік редакторды пайдалану сабақ дайындауда түрлі материалдарды
дайындап, ... ... ... Мәтінді тапсырма бойынша өзгертіп,
қалып қойған әріп, тыныс белгілерін қою, жылжыту, интервалын ... ... ... ... үшін ... ... ... өздеріде компьютерлік компакт дискілердегі мәлеметтер қорынан,
энциклопедиялардан немесе басқа ... ... ... ... ... ақпараттар ала алады. Осылайша, жаңа техника тек қана кең көлемде
білімге ғана қол жеткізіп қана қоймай, ... ... ... ... ... ... ... пайдалану және зерттеу дағдыларын қалыптастыру
мүмкіндіктерін тудырады.
Электрондық почта арқылы бүкіл әлем бойынша ... өз ... хат ... суреттермен тіпті дыбыстық файлдармен алмаса
алады. Бұл тіл үйренгендегі мотивцияны ... ... ... ... және ... үшін өте ... құрал болып
табылады. Компьютерлік слайдтар арқылы ... ... ... ... ... ... үлкейтіп көрсету оқушылардың қызығушылығын
туғызады. Оқушылар тек ... қана ... ... ... ... ... «Тәрбие процесінің негізін ... ... ... Қандай да бір білімді хабарламас бұрын оқытушы ... ... жаңа ... ... ... жүзеге асырылуы керек.
Оқушының сезімі арқылы өткен білім ғана орнықты болады. Компьютерді ... оқу, ... жуап беру ... «Қарапайым құрал» ретінде пайдалану
емес, оның өзін белгілі бір дамытушылық мақсатты шешуге ... ... ... ... ... ... зерттелген материалдарыма сүйене
отырып, компьютерді ... тілі ... ... ... ... ... ... түрлері және пәнаралық негізде тиімді қолдану
Жаңа ақпараттық технологияның ... кең ... ... ... барлық саласына кеңіненену кезінде бастапқы компьютерлік
сауаттылықты қалыптастыруға компьютерлік ... да ... бар ... ... ... компьютерлік ойын ... ... ... заттардың және т.б. бір-біріне әсерлерін өз бетімен
түсінуге мүмкіндік береді деп түйіндеген.
Қазіргі ... ... ... ... өз ... ... ... ішінде әртүрлі тақырыпқа байланысты барлық компьютерлік
ойындарды бір-бірінен мазмұнына, ойынның ... ... ... 8 жанрға бөлуге болады:
• Аркадты ойындар. «Аркадты» сөзі ... ... ... ... ... ... жанрдың ойындары баланың
жылдам әрекет жасауын, жақсы көзөлшемін, ... ... ... және ... ... ... ойындар. Бұл ағылшынның «adventure»-шытырман оқиға деген
сөзінен алынып және ең ... ... ... ... ... Кей-кезде шытырман ойындар деп атайды.Бұл
ойындардағы кейіпкер өзінің алдына ... ... өтуі ... ... ... ... қандай болатындығы белгісіз.
Осы сынақтан өту үшін тапқырлық және ойынның барысындағы ... ... ... ... ... ... тек қана ... емес, интерактивті мультфилмді тек қана көріп қана
қоймай, мұндай мультфилимде ойынның ... рөл ... ... отрядымен ойнауға болады. Сондықтан бұл ... ... деп ... ... ойындар. Бұл ойындарда ойыншы спорттық жарыстардың қатысушысы
болып табылады. Мұнда жеке ... ... ... ... ... ... ... Спорттық ойындардың кейбір түрлері тек
қана спорттық жарыстарға арналған болып қана ... ... ... ... да ... ... Мұндай ойындарды менеджерлік
спорттық ойындар деп ... ... ... ... ... ... т.б. спорттық ойындар.
• Стратегиялық ойындар. Бұл ойын ... ... ... ... электрэнергиясы және т.б.) басқаруға ... ... ... ... ... ... деген
оперативті реакциядан басқа, ұзақ уақыт стратегиялық жобалауды қажет
етеді. Ойыншы бұл ойында өзі армияның генералы ... ... ... ... аралық империяның жетекшісі ретінде сезіне
алады. Мысалы: «Дюна 2», «Имитатор города 2000», «Эйфория ... жол ... ... саябақ», «Өркениет» «Сауда басшысы»,
«Цезарь 2» және ... ... ... ... ...... әрбір кезде өзін
жүйткіген автомобильдің, самолеттің штурвалының ... ... ... Бұл ойында техника басқару маңызды рөл атқарады. Мысалы,
«2 әскери роботтар», «Формула 1» және ... ... ... Көптеген балалар басқатырғыш ойындарды жақсы
көреді. Басқатырғыштардың стандартты емес түрлерін ... ... және ... ... алдын-ала есептейтін қабілеттілік
қажет. Мұндай компьютерлік ойындар ұлы ... ... ... басқатырғыштарды шешу мүмкіндігін тексеруге көмектесді.
Мысалы: «Тетрис» ... ... ... ... ... Шахмат ойнайтын компьютерлік ойындар өте қажетті.
Бірақ та тағыда басқа бірнеше ойыншыға арналған үстелдік ойындар ... ... ... ... кейбіреуі өте аз. Егер бала
логикалық ойлауды қажет ететін үстелдік ойындарды ұнатса, жаңа ... ... ... ... ... ... басқа келеңсіз оқиғаларға соқтырмай
таңдауы үшін:
- ойынның жанрын дұрыс таңдай білуі;
- ... ... ... ... жүйесі;
- ойынның күнделілік деңгейін баптау;
- ойынның жүргізілу уақытын қадағалау керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Төменгі сыныпта информатика элементерін пәнаралық байланыс негізінде
оқыту оқушылардың ойлау ... ... ... ... ... ... танымдық іс-әрекеттерін ақпараттық ортада ... Бұл ... ... оқушылар жоғарғы сыныпта
информатиканы тез меңгереді және ... ... ... ... ... ... ... пәнін оқыту арқылы оқушылар
ақпараттық мәдениеттің ... ... ... коммуникация мен
түсініктердің, ойлаудың математикалық негіздерін меңгереді.
Сонымен дипломдық ... ... ... ... информатиканы
пәнаралық байланыс негізінде оқытудың бағдарламасы жасалынған. Бағдарламаға
сай 1-4 сыныптарға арналған күнтізбелік – тақырыптық ... ... ... ... ... элементтерін оқыту аптасына бір сағат, жыл
бойына 34 сағаттан, ... 94 ... ... ... 1-сыныпта оқытылатын
сабақтың сағат саны 26, ал қалған сыныптарда 34-сағаттан оқытылады. (1-
сыныпта ... ... ... ... ... себебі,
олардың әлі оқып, жазуды меңгере алмайтындығынан).
Төменгі ... ... ... ... байланыс негізінде
оқыту әдістемесін оқыту әдістемесін теориялық, ... ... ... негіздеу мен тәжірибелік эксперимент жүргізу
барысында келесі нәтижелер алынды:
• төменгі сыныпта информатика ... ... ... ... мазмұны негізінде анықталады;
• төменгі сыныпта информатика элементтерін пәнаралық байланыс негізінде
оқытудың тиімді ... ... және ... ... ... сыныпта информатика элементтерін пәнаралық байланыс негізінде
оқытудың әдістемесі жасалып ұсынылды және оның практикада ... ... ... ... ... ... біздің болжамымыздың дұрыстығын растайды.
Демек, төменгі сыныпта информатика элементтерін пәнаралық ... ... ... ... ... ... элементтерін оқып
үйрену бойынша алған алғашқы білімдерін, іскерліктері мен дағдыларын
қалыптастыруға және ... ... ашу, ... ана тілі, қазақ тілі,
математика мен бейнелеу өнері пәндерінен алған ... ... ... туғызды.
Бұл диплом жұмыстарын келешекте төменгі сыныпта информатика элементтерін
пәнаралық байланыстар негізінде оқытуды орта ... ... ... беретін
пәндеріне пайдалана отырып, оқушылардың екі ... ... ... ... және ... жетілдіру бағытында дамытуға
болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ҚР жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары.
2002 жыл
2. ... ... ... ғылыми-педагогикалық журнал, №1-4,2003ж.
4. «Қазақсьтан мектебі» Республикалық ғылыми-әдістемелік педагогикалық
журналдары ... ... ... ... ... - әдістемелік журналдары 2002-
2008
6. «Информатика негіздері» Республикалық ... ... ... атындағы қазақтың білім академиясы орта және ... беру ... ... 7-11 ... ... ... «Қазақстан Республикасының білім мекемелерінде ... ... ... ... ... ... 1-2 том Алматы-2006
9. «Ақпараттық мәдениет ... ... ... ... ... ... ... Ғ.Мамырбек
10. Информатикадан 30сабақ. Е.Балапанов, Алматы «Шартарап»
11. Жалпы информатика. С,Симонович, Г.Евсеев, Москва «АСТ-ПРЕСС»
12. Первин ... ... ... 1-11 ... Ойын мен ... ... ... 2 сынып, Москва «Баласс»
14. Ойын мен есептегі информатика. ... 3 ... ... ... Ойын мен ... ... ... 4 сынып, Москва «Баласс»
16. «Ақпараттық мәдениет негіздері» 1-сыныпқа ... ... ... ... ... ... мәдениет негіздері» 2-сыныпқа арналған жұмыс дәптері.-
Алматы: «Аруна», 2007ж
18. ... ... ... ... ... жұмыс дәптері.-
Алматы: «Аруна», 2007ж
19. «Ақпараттық мәдениет негіздері» 4 -сыныпқа арналған жұмыс дәптері.-
Алматы: ... ... ... ... күнтізбелік-тақырыптық жоспары
(аптасына – 1сағат, барлығы – 32сағат)
|Сабақ |Тақырыптар мазмұны ... | |
|1 ... ... ... ... танысу |
|2 ... |
|3 ... |
|4 ... |
|5 ... |
|6 ... және ... ... |
|7 ... және ... ... |
|8 ... |
|9 ... ... |
|9 ... ... ... ... ... ... ... ... ... және олардың қасиеттері ... ... және ... ... ... ... және ... қасиеттері ... ... және ... ... ... ... ... ... ... |Нысан және олардың қасиеттері ... ... және ... нысандар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Жиын ... ... ... ... ... және ... ... ... ... және ... ... ... ... жиын ... |Қайталау ... ... ... ... ... ... ... – 1сағат, барлығы – 34сағат)
|Сабақ |Тақырыптар мазмұны ... | |
|1 ... |
|2 ... |
|3 ... |
|4 ... және ... |
|5 ... |
|6 ... |
|7 |№1 ... ... |
|8 ... |
|9 ... ... ... ... ... ағыны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Қарындащ, Қылқалам, Өшіргіш құралдары ... ... Доға ... ... ... Доға құралдары ... |№2 ... ... ... ... ... ... ... ... ... құралдары ... ... ... ... ... ... |Симметрия ... ... ... ... ... ... |Ақпараттарды кодтау ... |№3 ... ... ... ... бейнелеу ... ... ... ... ... |Ақпарат алмасу ... ... ... ... ... алу арнасы ... ... ... ... ... ... |№4 ... ... ... ... ... ... оқытудың күнтізбелік-тақырыптық жоспары
(аптасына – 1сағат, барлығы – 34сағат)
|Сабақ |Тақырыптар мазмұны ... | |
|1 ... |
|2 ... ... |
|3 ... жиыны |
|4 ... ... |
|5 ... |
|6 ... |
|7 ... |
|8 |№1 ... жұмысы |
|9 ... ... ... жазықтық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Ақпараттық кодтау ... ... жады ... |№2 ... ... ... ... ... ... ... ... |
|19 ... ... ... ... ашу ... ... ... редакторы. Жазуды жою ... ... ... ... Жазуды қою ... ... ... ... Нысанды көшіру және қою |
|23 |“Paint” ... ... ... бұру ... ... ... редакторы. Нысанды бұру алу және қою ... ... ... редакторы. Симметрия ... |№3 ... ... ... ... ... ... |Екілік код ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... модельдер ... |№4 ... ... ... ... ... ... ... ... жоспары
(аптасына – 1сағат, барлығы – 34сағат)
|Сабақ |Тақырыптар ... ... | |
|1 ... |
|2 ... |
|3 ... |
|4 ... модельдер |
|5 ... |
|6 ... ... |
|7 ... |
|8 |№1 ... жұмысы |
|9 ... ... ... ... ... ... ... |Сызықтық алгоритм ... ... ... ... ... ... ... |Тармақталу алгоритмі ... |№2 ... ... ... |Циклдік алгоритм ... ... ... ... ... алгоритм ... ... ... ... |Циклдік алгоритм ... ... ... ... |Атқарушы. РОБОТ ... ... ... ... ... |№3 ... жұмысы ... ... ... ... |Атқарушы. Суқұйғыш ... ... ... ... ... елінде. Атқарушы-Тотан ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |№4 ... ... ... |Қордағы сабақ ... ... ... ... ... ... ... Оқушыларды “Ақпараттық мәдениет негіздері” пәнімен таныстыру.
2. Оқушыларға “ақпарат” және ... ... ... мағынасын
түсіндіру.
3. Оқушыларды жұмыс дәптерімен және онымен жұмыс істеуге қойылатын
талаптармен таныстыру.
Әдістемелік ... ... ... ... ... ... отырып, әңгіме
түрінде өткізуге болады. ... ... ... ... ... ... жөнінде мағлұмат беріледі. Әрі қарай ... ... ... қай жерде көргенін, онда кімдердің жұмыс
жасайтынын және оның адам ... ... ... ... ... ... ... технологияның адам көмекшісі
екеніне оқушылардың назарын аудару керек. Ал егер ... ... ... ... онда оның ... ... көбейетінін ескерткен орынды.
Оқушылардың ”ақпарат” ұғымымен бала кездерінен таныс екендігі естеріне ... ... ... ... ... ... ететіндігі жөнінде
әңгіме жүргізіледі. Оқушылар жұмыс дәптерімен, ... ... ... және Аруна мен Әлім атты жаңа ... ... ... дәптеріндегі боялмаған суреттерді ... ... ... нұсқау беріп, үлгермегенін үйден орындап келуге тапсыруға болады.
Мұғалімге ... ... ... балалар! Секндер Информатика әлеміне саяхатқа ... Бұл ... ... оқудың барлық кезеңдерінде жүріп жатады.
Сол сияқты мектепті бітіргеннен кейін де ... ... Бұл ... ... сондықтан оны адасып кетуің де мүмкін. Сондықтан, ... ... үшін осы ... ... ... ... тәртіп
ережелерін үйреніп алуын қажет. Бұл тәртіп ережелерін ... ... ... өту ... ... ... Саяхат-сабақ барысында түрлі
достар тауып, бір-біріңе көмектепсетін сәттерге тап боласыңдар.
Енді бізді қоршаған ғажайып әлемге қарап, ... зер ... ... ... ... ... ... жайқалады, құстар
сайрайды, күн шығып тұр, жаңбыр жауып тұр, ыстық жаз өтіп, күз келеді де ,
ол қарлы ... ... Біз ... ... ... сезу, сіркіреп жауған
жаңбыр тамшысының тарсылынесту, күннің шыққанын көру ... ... ... ... кітап оқу, теледидар қарау арқылы алу
мүмкіндігімізде бар. Ал ... ... ... ... ... беретін
болсаң, онда сен досыңа ақпарат бересің. Ертегіне бейнемагнитафонға жазу
арқылы бұл ақпаратты сақтай аласың. Ақпараттық қоғам ... ... ... ... ... және ... ... арқалы алыстағы туыстарыңа
хпт жпзуларыңа болады. Сондықтан осы ... ... ... ... ... ... ... жағдайында кез-келген адам
ақпарат көздерімен жұмыс жасай білу, оны сақтау, өңдеу және ... ... ... ... үйрену арқылы ақпараттық мәдениетін қалыптастыра
алады.
Сонымен, ... ... ... ... ... бұл ... орта
туралы мәлімет, ал ... ... бұл ... көздерін
(анықтамаларды, сөздіктерді, энциклопедияны, ұшіқ кестелерін және теледидар
бағдарламаларын) қолдана білу. Ақпараттық ... ... ... ... ... көре ... компьютермен жұмыс тәртібін игеру ... ... ... болу ... әрекетерді қамтиды. Осы
бағытта сендерге қол ұшын беретін достарың бар. Олар – ... мен ... ... ... Компьютердің қайда қолданылатынын Әлімге айтып бер.
2. Компьютермен не ... ... ... ... ... ... ... сақтау және тарату.
3-4. ”Баспалдақ” және “Батырмалар” сияқты ойындар оқушылардың компьютерде
жұмыс жасау жылдамдығын ... ... Ойын ... ... ... сан ... саусақтармен сонша рет басу ... ... ... бір ... ... ... екі қолмен бірге орындалады. ”Баспалдақ”
және “Батырмалар” ... ... ... ... ... ... сәті
Еркін ұста денеңді,
Тарсылдатпай денеңді,
Орнымыздан тұрып ап,
Жүгірейік бір уақ.
Бір, екі, үш, бір, екі, үш.
Аяқты алға ... ... ... ... да ... қарай созбайық.
Бір, екі, үш, бір, екі, үш.
1-сынып
Сабақтың тақырыбы:
Қоршаған әлемдегі және ... ... және көру ... ... ... Өткен материалды қайталау.
2. Түрлі ақпарат түрлері туралы мағлұмат қалыптастыру.
3. Ақпарат түрлерін ажырата білуге үйрету.
Әдістемелік нұсқаулар:
Сабақ басталмас бұрын ... ... ... ... істеу
тәртібі мен техника қауіпсіздігі ережерін оқушылардың есіне салып, көздің
шаршағандығын басу ... ... ... ... ... ... ... мен оны қорытындылауы мына тәртіппен жүргізіледі:
• Адам қоршаған ортадағы барлық ақпаратты ... ... ... ... көру және ... Егер біз ақпаратты көру арқылы қабылдасақ, онда оны ол- көру ақпараты.
• Егер біз ақпаратты есту арқылы қабылдасақ, онда ол ... ... ... ... ... ... ... барлық ақпаратты көру, есту, сипап сезу, ... дәм сезу ... ... ... ... қабылдайды.
Балалар, біз теңіздің жағалауында тұрмыз дейік. Көз алдымызға не
елестетеді? Құлақтарыіңа қандай дыбыс естіледі? Егер ауа райы ... ... ... онда ... жай ... Ал егер аспанды кішкене бұлттар
қаптап, ... жел ... онда ... ... ... тербеледі және теңіз
жағасында келіп ұрылған толқындардың дыбыстары естіледі. Бұл екі жағдай да
біз көру және ... ... ... егер біз гүл ... ... гүл ... отырғызсақ, оны
бірнеше күн су құйып күтетін болсаұ, онда не байқауға болады? Бірнеше күн
өткеннен кейін дәндердің ... ... ... яғни бұл ... көру ... арқылы аламыз. Ал құстардың көңілді сайрауынан
және сіркіреген жауын тамшыларынан көктем мезгілінің келе ... ... ... ... ... ... ... келесі сұрақтарға жауап беріңдер.
1. Әлім терезеге қарап, ... ... ... ... Әлім қандай
ақпарат алды?
2. Біз таудағы су ... ... ... Біз ... ақпарат алдық?
3. Ас үйде қайнап жатқан сүт тасып кетсе, сен оны қалай сезесің?
4. Егер біз қолымызды отқа жақындатсақ, онда қандай ... ... ... ... торт ... Ол торт ... тәтті екендігін қалай
білді?
6. Дыбыстық және көру ақпараттарына өздерің мысалдар келтіріңдер.
2-сабаққа арналған тапсырмалар:
1. Балалар ... ... ... Боя. Аруна мен Әлім қандай ақпарат
түрлерін алды? Оқушылармен ... ... ... ... бояту
жұмысы орындаладыү
2. Қай жануарға қандай үн сәйкес келеді? ... ... ... ... ... және ол ... ... Суретте жасырынған бейнелерді тап. Олар ... үн ... ... ... ... ... Сурет бойынша ауызша әңгіме құрастыр. Боя.
3-сабаққа арналған ... ... ... ... ... Мына дыбыстарды не шығарады, суреттен тап. Аңдардың қандай дыбыстар
шығаратынын балалармен ... Егер ... ... ... алатын балалар табылса, онда осы аңдардың атын жаз деген тапсырма
беруге болады.
3. Тізбекті жалғастыр.
4. ... ... сыз. ... ... ... атауы-бұл дыбыс шығаруға
болатын қоңырау, ал екінші ... ... ... ... Бір, екі, үш, ... бес ... санап көрейік.
Оқушылар аңдардың орнын нөмірлеп жазуы немесе мұғаліммен қосылып ауызша
санауы қажет.
Сергіту ... ... ... ... тереді.
Кездесті, міне, керегі:
Екеуі қайың астынан.
Біреуі терек қасынан.
Қанша олар болмақ есепте,
Тоқылған салса себетке?
Берілген тақпақты қайталау арқылы ... ... ... ... ... ... ... саңырауқұлақтарды жинайды.
Қозғалысты асықпай, белгілі бір ырғақпен жасаған дұрыс.
2-сынып
Сабақтың тақырыбы:
Ақпарат
Сабақтың мақсаты:
1. Ақпарат түрлерін қайталау.
2. Оқушылардың ақпарат ... ... ... ... ... түрлерін қарастырып, оқушылардың ақпараттық мәдениетін
қалыптастыру.
Мұғалімге арналған мазмұндық бөлім:
Бүгін 1-сыныпта орындаған тапсырманы қайталаймыз. ... ... ... ... ... есту, көру, дәмін тату) арқылы қоршаған ортадан
алады. Сезім мүшелері адам денесіндегі бір ... ... – көз, ... ... тіл. ... ... яғни көңілді, қуанышты немесе жағымсыз,
яғни жаман хабарлар – қайғы, ауру, т.с.с ... ... Сол ... ... ... нота ... ... ауызша-дыбыс, сөз арқылы берілуі
мүмкін.
Тапсырмалар:
1. Нүктелердің орнына тиісті әріптерді қойып, сөз құра (Дыбыс, ... дәм, ... Бұл ... ... ... береді? (Дыбыс, көру,
есту,сипап сезу т.б.).
2. «+» таңбасымен жағымды хабарды, «-» ... ... ... ... ... қос.
Иіс-хош иісті
Түс-қызыл
Дәм-тәтті
Дыбыс-жуан
Жарық-бұлыңғыр
4. Тілсызық дұрыс көрсетіп тұр ма? (Жоқ, ... ... сөз ... ал ... сөз- бұл ... Мына ... ... ақпаратты білдіреді?
Күннің күркіреуі (дыбыс)
Найзағайдың ойнауы (көру)
Желдің соғуы (дыбыс)
Аяздың кушеюі (сезу)
Түтіннің шығуы (көру, иіс сезу)
Тұманның түсуі ... ... ... ... ... хабар ... ... ... ... ... ... ... |Өрт ... күн |Су ... ... ата |Жер ... ... ... ... ... ... ... ... ұғымымен оқушыларды таныстыру.
2. Ақпаратпен жұмыс жасау арқылы оқушылардың ақпараттық мәдениетін
қалыптастыру.
Мұғалімге ... ... ... ... ... да ақпарат алмасу арқылы өтіп жатады. Сөйлесу
арқылы біз бір-бірімізбен ... ... Ерте ... ... ... екінші тайпаға маңызды ақпаратарды барабан соғу, от жағып түтіндету
арқылы беріп отырған. Кей ... ... ... үшін ... ... үйретілген кептерлер пайдаланылған.
Қазіргі заманда адамдар ақпарат алмасуға арналған көптеген құралдар
ойлап ... ... ... ... компьютер, интернет. Ақпарат
алмасу әрқашан байланыс арналары арқылы жүргізіледі.
Ақпаратты беру үшін арнайы сигнал беру ... ... әр ... ... ... ... көзіміздің көретіні-жарық; құлағымыздың
еститіні-дыбыс немесе ... мен ... ... ... ... ... ... берілетін немесе
компьютер ішіндегі қолданылатын электр тогтары да –сигналдар. Ең ... ... ... ... ... оны ... ... оқи алатындай болуы керек. ... ... ... ... ... ... ... хабарлайды, бірақ оның көмегімен біз ақпарат
бере ... ... да бір ... ... үшін ол ... ... тұруы
керек. Сол сигналдардың өзгеруі арқылы біз ... ... ... ... ... ... көзі мен оның ... көрсет.
|Оқиға ... көзі ... ... хат ... |Хат ... ... ... |Қоңырау ... ... ... ... ... ... |
2. ... көзін және қабылдаушысын сызықтар арқылы қос.
30-сабаққа арналған тапсырмалар:
1. Шарлардан қандай сөздер құрастыруға болады? (Көздері, Қабылдаушы)
2. Көп ... ... ... ... ... сөзді тап (АҚПАРАТ).
3. Сигналдар қандай ақпарат береді? Сызықтармен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Жүруге ... ... ... ... ... ... ... ... |Көмекке ... ... ... |Таң атты |
4. Кім ... ... отыр ... мен ... Сара мен Дана. Әсем ... ... ... ... ... ... ... алу арналарымен таныстыру.
2. Ақпарат түрлерін қайталау және оны бекіту.
3. Ақпарат пен жұмыс істеу арқылы оқушылардың логикалық ... ... ... ... бөлім:
Балалар, жұмыс дәптерлеріндегі ақпарат түрлерінің бір-бірімен
байланысын көрсететін кестені қарастырайық.
|Ақпараттарды алу ... ... ... мүшелері |
|арналары | | ... ... |Көз ... ... ... ... ... сезу ... ... |Тері ... сезу |Иіс ... ... сезу |Дәм |Тіл ... ... ... алу ... бар, ло-ақпарат еңгізу құрылғысы:
• пернетақта цифрлық және әріптік мәліметтерді еңгізеді;
• микрофон дыбыстық ақпараттарды еңгізеді;
• сканер графикалық ақпараттарды ... ... ... – бұл ... ... ... ... мен баспа құрылғысына ... ... ... беруге болады;
• динамик пен құлаққалқан көмегімен ... ... ... ... ... ... мүшелері арқылы ақпарат жететінін атап
көрсет.
Көз
Құлақ
Тіл
Тері
Мұрын
2. Кестені толтыр.
|Сезім мүшелері ... ... ... ... |Гүл ... |+ |+ |+ |+ |+ ... |+ |+ | | | ... | | |+ |+ |+ ... (тіл) | | |+ | | ... | | | |+ | |
3. ... ... ... түрлері |Сезім мүшелері |
|Досыма хат ... |Көз ... ... ... |Көз ... |Дәм |Тіл ... ... |Көз ... ... ... |Көз, Құлақ |
|Радиохабар ... ... ... | Дәм |Тіл ... ... |Көз ... ... ... |
4. Бір ... ... ... әр түрлі болатындай етіп, бояп
шық.
5. Тізбектегі сезім мүшелерін білдіретін сөздерді тап (Көз, ... ... ... ... сыныбындағы тәртәп сақтау ережелері. “Ақпарат” ... ... ... ... тәртәп сақтау ережелері мен көздің
шаршағандығын ... ... ... ... ... ... ... барысында оқушылардың ойлау
қабілеті мен танымдық ... ... ... және оның түрлері” тақырыбын қайталау және еске түсіру
барысында оқушылардың ақпараттық ... мен ... ... ... ... ... тәртіп сақтау ережелері мен ... ... ... ... ... ... зиян шеккен
немесе күйген жағдайда көрсетілетін алғашқы көмек ... ... ... ... ... ... ... еске түсіріледі және
жұмыс дәптері бойынша компьютердегі оқушылардың жұмыс ... ... ... ... ... оқып-үйрену жалғастырылатыны
жайлы айтылады.
“Ақпарат және оның түрлері” тақырыбын еске түсіріп, ақпарат ұғымымен
оның ... алу ... ... дәм, ... ... иіс ... ... Сонымен бірге адамның түрлі ... ... ... ... ... мен ... ... жасау әрекеттері (ақпаратты
алу, сақтау, ... ... де ... ... ... ... ... орта дәм, иіс, дыбыс ... ... ... заттардың қасиеттеріне қарай сезім мүшелері (көру, есту, дәм сезу,
сипап сезу, т.б.) арқылы сезіп ... ... ... ... заттар туралы ақпарт алады. ... ... ... географиялық карталар, жолда жүру
белгілері, судың жылжып ағысы, бишілердің биі және ... ... ... ... ... ... ... алмыз: сөйлеу,
телефон шырылы, әуәе, аққан судың гүрілі, т.б.
Қоршаған ортадан алынатын ... ... де ... ... ... ... ... сезу арқылы біз бірден аппаттан құтқару қызметіне
телефон ... дәмі ... ... ... ... ... ... Мұндай сезіміміз болмаса, не болатынын елестетіп көрейікші. Біз
мерекелік торттың керемет дәмін ешқашан білмес едік.
Сипап сезу ... ... ... да ... ... ... Мысалы,
заттың температурасы, қоршаған орта жағдайы туралы ақпарат алуға болады.
Біз “Ақпараттық мәдениет негіздері” атты ... ... ... ... процестің негізгі обьектілері ретінде қарастырамыз.
Еске түсіріп көрейік Ақпаратты аламыз, есте сақтаймыз, өңдейміз және ... ... ... ... ... сақтау ережелері.
2. Көздің шаршағандығын қалпына келтіретін жаттығулар.
3. Жұмыс орнын ұйымдастыру.
-----------------------
Курсорды ... ... ... санын 1-ге ұлғайтады
Экранға 1-ді шығарады
Дұрыс жауап
Экранға 0-ді шығарады
Бұрыс жауап
Экранға ... ... ... ... ... есте сақтауға
Шығармашылық қабілеттерін арттыруға
Тез есте сақтауға
Танымдық қызығушылықты ... ... ... жеке тұлғаны дамытуға ықпалы
Дүние танымын кеңейтуге
Тың мәселелерді болжай білуге
Ойлау қабілетінің артуына
Білім мен ... жаңа ... ... ... бұзады 13%
Бізден жақсы біледі 10%
Құлағында ойнайды 32%
Бос уақыттарын компьютер алдында өткізеді, %
Әр оқушының үйінде бар 8%
Компьютер және ... ... ... ... 10%
Сабақ оқуына кедергі жасайды 17%

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Информатика пәнін оқытуда оқушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруда сын тұрғысынан ойлау стратегияларын қолдану53 бет
«Информатиканың теориялық негіздері» пәнін оқыту үрдісінде электронды оқу құралын қолдану75 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары жайлы мәлімет8 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары туралы9 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы8 бет
Ақпарат және оны өрнектеудің жолдары6 бет
Жалпы білім беретін орта мектепте информатика пәнін кәсіптік оқыту54 бет
Жүйелік бағдарлау9 бет
Информатика және этика16 бет
Информатика курсын оқыту9 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь