Ипотекалық несиенің теориялық аспектілері мен тәжірибесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

Ι.бөлім. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ МЕН ТӘЖІРИБЕСІ
1.1 Ипотекалық несиелеудің теориялық аспектілері
1.2 Ипотекалық несие объектілері мен субъектілері
1.3 Ипотекалық несие нарығының құрылымы
1.4 Ипотекалық несиені қолданудың шетелдік тәжірибесі

ΙΙ.бөлім. БАНК ҚЫЗМЕТІНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ТАЛДАУ
2.1 Банктің қысқаша сипаттамасы
2.1.1 Банк қызметіндегі негізгі жетістіктері
2.1.2 Банк активтерінің құрылымы
2.1.3 Банк міндеттемелерінің құрылымы
2.2 Банк балансына талдау
2.2.1 Банк активтерін талдау
2.2.2 Банк пассивтерін талдау
2.2.3 Банк өтімділігін талдау
2.3 Банк қызметінің тиімділігін талдау
2.4 Ипотекалық несиелеу нарығының динамикасы мен дамуы

ΙΙΙ.бөлім. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕГЕ ТҰРҒЫН ҮЙ САТЫП АЛУЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕРІ
3.1 Шығыс Қазақстан облысының тұрғын үй нарығының негізгі даму тенденциялары
3.2 Тұрғын үйдің орташа құны және орта есеппен жан басына шаққанда халық табыстарының есебі
3.3 Тұрғын үйге қол жеткізу коэффициентін және халықтың оны сатып алуына қаражаттарды жинақтау мүмкіндігін есептеу
3.4 Президенттің 2004.2005 жылдардағы Қазақстан халқына Жолдауларына сәйкес ҚР ипотекалық несиелендірудің даму болашағы

ΙV.бөлім. ЖОБАНЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ЭКОЛОГИЯЛЫҒЫ
4.1 “ТұранӘлем Банк” АҚ мекемесінің маңайындағы көгалдандырудың маңызы
4.2 Баспанадан адамдарды эвакуациялау жүйесін қамтамасыз ету
4.3 Банк қызметкерлерінің компьютермен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік пен жұмыс жағдайларын қамтамасыз ету

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИ КӨЗДЕРІ
ҚОСЫМША
КІРІСПЕ

Дипломдық жұмыстың тақырыбының өзектілігі. Нарықтық қатынастардың дамуы мемлекет экономикасындағы жылжымайтын дүние мүлік ролін бағалау мен адамдар өмірінде елеулі өзгерістерге әкелді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – қазіргі уақыттағы жағдайға және ипотекалық несиелеудің Қазақстан Республикасындағы дамуына баға беру. Көрсетілген мақсатқа жету үшін келесі мақсаттар қойылған:
1 Ипотека институтының тууын зерттеу;
2 Шет елдердің тәжірибесі негізінде Қазақстанда ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуының мүмкін үлгілерін қарап шығу;
3 Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй жағдайын ипотекалық тұрғын үй несиелеу жүйесін орындау алдында суреттеу;
4 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуы және енгізу процесін талдау;
5 Шығыс Қазақстан облыс тұрғындарының ипотекалық несиеге тұрғын үй сатып алуының инвестициялық мүмкіндіктерін бағалау.
Қойылған мақсаттар дипломдық жұмыстың құрылымымен шарттасылған және кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан, 35 атаудан құралған пайдаланған әдебиеттер мен 6 қосымшадан құрылған.
“Баспанаң болмайынша, түтін түтетіп, бала өсіру қиын” – демекші, тұрғын үйді сатып алу - әрбір жанұяға қажетті бірінші кезектегі қажеттілік.
Жылжымайтын дүние мүлік нарығының сегментінің ең дамыған түрі тұрғын үй нарығы болып табылады. Тұрғындар бөлігінің қажеттілігін қанағаттандыру мен қолдау, қазіргі уақытта маңызды мақсаттардың бірі. Бұрын, пәтерді сатып алатын адамдар, қолма-қол ақшамен бірақ алатын. Қазір сатып алушылардың негізгі жиыны өз кішкене пәтерлерін сатып, үлкен пәтерді қосымша төлеммен алып, өз тұрғын үй жағдайларын жақсартатын адамдар көбірек. Жылжымайтын дүние мүлік нарығындағы жағдай, көбіне осы сатып алушыларға байланысты.
Потенциалды сатып алушылар қолындағы құралдарды тиімді пайдалануға болатын елеулі көмекті ипотека береді. Тұрғын үй ипотекасының несиесі құрылысшыларға да тұрақты және тұрғын үй құрылысын үздіксіз қаржыландыруға көмектеседі. Бюджеттен елеусіз қаражеттар бөлінгенімен, ипотекалық несие қазіргі уақытта бюджеттік емес қаржыландыруға түсетін пәрменді түпдеректің бірі болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында мемлекет үшін құрылыс кешеніне инвестициялық процессті реттеу мәселесі маңызды. Құрылыс кешеніндегі инвестициялық процесстерді жүргізу мен ұйымдастыру механизмі нарықтық экономика талаптарына баламалылық және «нарық ойынының заңдарын» инвесторлар (заңды тұлға), банктер, тапсырыс беруші және құрылысшыларды ескеру қажет. Шетелдік тәжірибені толық қолдану Қазақстан экономикасының ерекшелігі мен нарықтық қатынастардың толық орындалмауы салдарынан қиындатылған. Оған қарамастан, тұрғын үй ипотекалық несие тәжірибесіне сүйене отырып, оның тәжірибелік қолдануының мүмкіндігін куәландырады. [1, б.104]
Бұл жұмыстың теориялық маңыздылығы, Қазақстандағы ипотекалық несиелеудің дамуы және қалыптасу процессі туудан және бүгінгі күнге дейін толық қаралған, яғни, ҚР ипотекалық жүйесінің әрекет істелгенінен бастап қорытындылау жасалған.
Жұмыстың тәжірибелі маңыздылығы, осы тақырыпты одан ары зерттеу үшін қолдану мүмкіндігі, сонымен қатар, жұмыстың орындалуы барысында алынған білім, келешек кәсіпшілік қызметте өте бағалы және пайдалы бола алады.
Тұрғын үй құрылысы - біздің экономикамызды алға сүйреуші қуатты күші.
Жұмыстың бірінші бөлімінде, ипотекалық несиелеудің теориялық аспектілері, яғни даму тарихы, қазіргі кездегі ерекшелігі, объектілері мен субъектілері, ипотекалық несие нарығының құрылымы (бастапқы және
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИ КӨЗДЕРІ

1 Колобов С.С., Колобова В.С. Жилищное ипотечное кредитование: Состояние и перспективы развития – Москва, 2002
2 Алдаберген Ә. Ипотекалық кредит тұрғын үй алудың қолайлы мүмкіндігі // Егемен Қазақстан. – 2003. – 21 қаңтар. – Б. 2
3 «Реакция рынка на изменение условий ипотеки жилья» К. Исламов, председатель правления ОАО «Астана-Финанс» // АльПари, №2. - 2003 г. С. 58-62
4 Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы Республикалық ипотекалық несиелендіру қоры акционерлік қоғамын құру туралы // Егемен Қазақстан. – 1999. – 5 мамыр. – Б. 1
5 Агальцова С. Жилье в кредит // Банки Казахстана. – 2002. - №1. – С. 29-35
6 Бораш Қ. Ипотека: аңыз бен ақиқат // Егемен Қазақстан. – 2004. – 10 қаңтар. – Б. 3
7 Наурызбаева Н. Тұрғын үй проблемасын шешудің оңтайлы жолы // Егемен Қазақстан. – 2004. – 2 сәуір. – Б. 2
8 Бердалиев К.Б. Қазақстан экономикасын басқару негіздері: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001.- 127 б.
9 Бәшей К. Баспана – басты мәселе // Ертіс өңірі. – 2004. – 10 маусым. – Б. 1
10 Құлиев Ж. Ипотекалық несиеден жұрт неге безе бастады? // Заң. – 2003. - №3. – Б. 34-36
11 Ашанұлы Қ. Ең қолайлы ипотека немесе 1 шаршы метр – 350 доллар жырының мәнісі осы // Ана тілі. – 2004. – 16 желтоқсан. – Б. 5
12 Көшербаев Е. Тұрғын үй саясатын мемлекет емес, банктер билеп отыр // Жас алаш. – 2004. – 30 қараша. – Б. 3
13 Сағындықова М. Ипотека игіліктері // Егемен Қазақстан. – 2004. – 23 қаңтар. – Б. 4
14 Мақыш С.Б Коммерциялық банктер опрециялары: Оқу құралы – Алматы: Қазақ университеті, 2002. – 229 б.
15 Назарбаев Н. Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін: Президенттің Қазақстан халқына жолдауы // Дидар. – 2004. – 27 наурыз. – Б. 1-3
16 Статистический ежегодник Казахстан 2000 = Statistical year book of Kazakhstan 2000 / Агентство Республики Казахстан по статистики. – Алматы. - 2000
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
Ι-бөлім. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ МЕН ТӘЖІРИБЕСІ
1.1 Ипотекалық несиелеудің теориялық ... ... ... ... мен ... ... ... нарығының құрылымы
1.4 Ипотекалық несиені қолданудың шетелдік тәжірибесі
ΙΙ-бөлім. БАНК ҚЫЗМЕТІНЕ ... ... ... ... ... Банк ... негізгі жетістіктері
2.1.2 Банк активтерінің құрылымы
2.1.3 Банк міндеттемелерінің ... Банк ... ... Банк ... талдау
2.2.2 Банк пассивтерін талдау
2.2.3 Банк өтімділігін талдау
2.3 Банк қызметінің ... ... ... ... нарығының динамикасы мен дамуы
ΙΙΙ-бөлім. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ ... ... ... ТҰРҒЫН
ҮЙ САТЫП АЛУЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕРІ
3.1 Шығыс Қазақстан облысының тұрғын үй нарығының негізгі даму
тенденциялары
3.2 Тұрғын үйдің орташа құны және орта ... жан ... ... ... есебі
3.3 Тұрғын үйге қол жеткізу коэффициентін және халықтың оны ... ... ... ... ... ... ... жылдардағы Қазақстан халқына Жолдауларына сәйкес
ҚР ипотекалық несиелендірудің даму ... ... ... МЕН ... ... Банк” АҚ мекемесінің маңайындағы көгалдандырудың
маңызы
4.2 Баспанадан адамдарды эвакуациялау жүйесін қамтамасыз ... Банк ... ... ... ... ... қауіпсіздік
пен жұмыс жағдайларын қамтамасыз ету
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИ КӨЗДЕРІ
ҚОСЫМША
КІРІСПЕ
Дипломдық жұмыстың тақырыбының өзектілігі. Нарықтық қатынастардың
дамуы ... ... ... ... ... ролін бағалау мен
адамдар өмірінде елеулі өзгерістерге ... ... ...... ... ... ... несиелеудің Қазақстан Республикасындағы дамуына баға беру.
Көрсетілген мақсатқа жету үшін келесі мақсаттар қойылған:
1 Ипотека ... ... ... Шет ... ... ... ... ипотекалық несиелеу
жүйесінің дамуының мүмкін үлгілерін қарап шығу;
3 Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй жағдайын ипотекалық тұрғын үй
несиелеу жүйесін ... ... ... Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуы және енгізу
процесін ... ... ... облыс тұрғындарының ипотекалық несиеге тұрғын ... ... ... ... бағалау.
Қойылған мақсаттар дипломдық жұмыстың құрылымымен шарттасылған және
кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан, 35 ... ... ... мен 6 қосымшадан құрылған.
“Баспанаң болмайынша, түтін түтетіп, бала ... ...... үйді сатып алу - әрбір жанұяға қажетті бірінші ... ... ... ... ... ... ең ... түрі тұрғын
үй нарығы болып табылады. Тұрғындар ... ... мен ... ... ... ... мақсаттардың бірі.
Бұрын, пәтерді сатып алатын ... ... ... ... ... сатып алушылардың негізгі жиыны өз кішкене пәтерлерін сатып, үлкен
пәтерді қосымша төлеммен алып, өз ... үй ... ... адамдар
көбірек. Жылжымайтын дүние мүлік нарығындағы жағдай, көбіне осы ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалануға
болатын елеулі көмекті ипотека береді. Тұрғын үй ... ... да ... және ... үй құрылысын үздіксіз қаржыландыруға
көмектеседі. Бюджеттен елеусіз қаражеттар бөлінгенімен, ипотекалық несие
қазіргі уақытта ... емес ... ... пәрменді
түпдеректің бірі болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында мемлекет үшін ... ... ... ... ... маңызды. Құрылыс кешеніндегі
инвестициялық процесстерді жүргізу мен ұйымдастыру механизмі ... ... ... және ... ... ... ... тұлға), банктер, тапсырыс беруші ... ... ... Шетелдік тәжірибені толық қолдану Қазақстан
экономикасының ерекшелігі мен ... ... ... ... ... Оған ... ... үй ипотекалық несие
тәжірибесіне сүйене отырып, оның тәжірибелік ... ... [1, ... жұмыстың теориялық маңыздылығы, Қазақстандағы ... ... және ... процессі туудан және бүгінгі күнге ... ... ... ҚР ипотекалық жүйесінің әрекет істелгенінен бастап
қорытындылау ... ... ... осы ... одан ары ... ... мүмкіндігі, сонымен қатар, жұмыстың орындалуы барысында алынған
білім, келешек кәсіпшілік қызметте өте бағалы және ... бола ... үй ... ... экономикамызды алға сүйреуші қуатты күші.
Жұмыстың бірінші бөлімінде, ипотекалық ... ... яғни даму ... ... кездегі ерекшелігі, объектілері мен
субъектілері, ипотекалық ... ... ... ... және ... және оны ... шетелдік тәжірибесі сипатталған.
Екінші бөлімде, банктің қызметіне қаржылық талдау жасалып, оның даму
тарихына, қызметінің негізгі ... ... ... сипаттама
жасалды. Банк балансына, активтер мен ... ... ... ... жасалып, ипотекалық несиелеу нарығының
динамикасы мен ... ... ... дипломдық жобаның жаңа енгізулері ретінде Шығыс
Қазақстан облысының тұрғын үй нарығының негізгі даму ... ... ... құны және орта есеппен жан басына шаққанда халық табыстарының
есебі, тұрғын үйге қол жеткізу ... және ... оны ... алуына
қаражаттарды жинақтау мүмкіндігін ... ... ... ... халқына Жолдауларына сәйкес ҚР ... даму ... ... үйге қол ... коэффициенті тұрғын үй нарығында халықтың
төлеу қабілетінің өзгерісінің нақты ... ... ол ... ... ... ... тұтыну шығындарын шегерусіз жанұяның
жиынтық табыстары ескереді. Халықтың ... ... ... ... тұтыну шығындарынан шамадан асатын бөлімін ескеру
қажет.
Тұрғын үй нарығындағы ... ... ... ... ... үйге қажетті ақша ... ... ... ұзақтық көрсеткіштерін қолдану негізінде алуға болады, халық
шығындарының құрылған құрылымының есебімен, пайдалы ... ... ... ... ... ... ... қолдаусыз тұрғын үй нарығында
тәжірибелі төлем қабілеті жоқ ... ... ... ... үй
мәселесін шешу және аймақтық тұрғын үй нарығын дамытуға қажетті, халықтың
инвестициялық потенциалын қамтамасыз ететін ... үй ... және ... ... үйді ... ... құру ... жасауға болады.
Ι-бөлім. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ МЕН ТӘЖІРИБЕСІ
1.1 ... ... ... аспектілері
Нарықтық қатынастардың дамуы мемлекет экономикасындағы жылжымайтын
дүние мүлік ролін бағалау мен адамдар өмірінде ... ... ... ... ... ... ... нарығының құру әдістері, жолдарды
негіздеу және мәселені анықтау тұр, ол ... ... ... ... ... ету мәселесін шешеді.
Жылжымайтын дүние мүлік нарығын тиімді ... ... ... құру
мен дамыту нормативтік базаға кіретін жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Жылжымайтын дүние ... жеке ... ... сақтандыру жүйесінің
құқықтарын қосарласып жүргізумен, салық салу механизмінің инвестициялық
белсенділігің ... ... мен ... тұрғызу арқылы,
Қазақстанның жылжымайтын дүние мүлік қызмет етуін, біріңғай мүліктік кемен
түрінде қамтамасыздандырады.
Жылжымайтын ... ... ... ... ең ... түрі ... нарығы болып табылады. Тұрғын үй құрылыс көлемінің ұлғаюы, адам зәру
қажеттілігін ... ... ... жоспар шешімінің
әртүрлілігі мен жетілдірілуі, ... ... ... ... мен ... ... ... тұрғын үй нарығының ... ... ... ... ... ... қаржы
қорлары айналымнан алып тасталды. Жылжымайтын дүние мүлік нарығында ... ... ... ... ... сатылады. Риэлтер
фирмалары оқшауланған аудандағы пәтерлер, сонымен қатар ескі ... ... ... ... ... бас ... ... тұрақты табыс табатын және пәтер сатып ... ... ... пәтер қолайлығына, аудан инфрақұрылымының дамуына көңіл
аударады. Бұл тұрғындар бөлігінің қажеттілігін қанағаттардыру мен ... ... ... мақсаттардың бірі. Бұрын, пәтерді сатып алатын
адамдар, ... ... ... ... ... ... ... негізгі
жиыны өз кішкене пәтерлерін сатып, ... ... ... ... алып, өз
тұрғын үй жағдайларын жақсартатын адамдар көбірек. ... ... ... ... ... осы ... алушыларға байланысты.
Потенциалды сатып алушылар қолындағы қаражаттарды тиімді пайдалануға
болатын елеулі көмекті ипотека береді. Тұрғын үй ... ... да ... және тұрғын үй құрылысын үздіксіз қаржыландыруға
көмектеседі. Бюджеттен елеусіз қаражаттар ... ... ... уақытта бюджеттік емес қаржыландыруға түсетін ... бірі ... ... ... ... мемлекет үшін құрылыс кешеніне
инвестициялық процессті реттеу ... ... ... кешеніндегі
инвестициялық процесстерді жүргізу мен ұйымдастыру ... ... ... ... және ... ... ... (заңды тұлға), ... ... ... ... ескеру қажет. Шетелдік тәжірибені толық қолдану Қазақстан
экономикасының ... мен ... ... ... орындалмауы
салдарынан қиындатылған. Оған қарамастан, тұрғын үй ипотекалық несие
тәжірибесіне ... ... оның ... ... ... объектілері мен жылжымайтын дүние мүлік ... ... ... ... белгілеу мүмкін емес, яғни тұрлаусыздық және
пәтерді сату саласындағы нарықта коммерциялық тәуекелдің тым ... ... ... ... болады, егер сату объектілері ретінде жылжымайтын
дүние мүлікті бағалаудың әдістерін максималды қолдансақ, ... ... ... ... мен ... ... арасында
ипотекалық несие талдауын жүргізуге мүмкіндік береді.
Қазіргі коммерциялық банктердің басты ... ... ... ... болуына байланысты туындайды.
Несиелік тәуекел – бұл қарыз алушының алған ... ... мен ... ... ... ... ... төлей алмай қалу
ықтималдығы. Несиелік тәуекелдің ... алу үшін ... ... ... тұрақты қамтамасыз етілу формасын талап етеді. Несиені
қамтамасыз етудің дәстүрлі емес ... ... ... ... ... тәжірибеде кеңінен қолданылады. [2, б.104]
Ипотека – жылжымайтын дүние мүлік кепілдігі, ол ... ... және ... жәнеде жермен, белгілі бөлімдермен немесе пайдалану
құқығы бар несие алу үшін басқа ... ... ... ... ... ... емес. Ипотека
түпдерегі заттар құқығының ұғымы пайда болған уақытқа байланысты, олар өз
кезегіндегі ... ... ... кең ... ... санына жатады.
«Ипотека» ұғымы (грек тілінен hypotheke – кепілдік (кепіл зат)) б.э.д.
6 ғ. ... ... ... ... ... жер ... ... жауапкершілікпен қамтамассыз етумен байланысты болды. Бұл
міндеттемені ресімеуде қарызгердің жер ... ... бар ... ... ... ... сомма несиегердің кінәратын
қамтамассыздандыру. Бұл ... ... ... атқа ие ... жер ... ... белгіленді. Кейінірек ол мақсатқа арнайы ... ... ... ... ... ... ... ипотеканың алғашқы
нысандарын қолдану жария болды, яғни хабарланған жер меншігінің ... ... ... адам еш ... біле алу ... болды.
Ипотекалық несие феодолизм кезінде де дамып, несие ісі ретінде қазіргі
жағдайда туындады. Ипотекалық банктердің классикалық ... ... ... 1770 ж. ... ... ханы Фридрих 2-мен алғашқы
ипотекалық банк – Селездік несие ... ... Бұл ... дворяндық
банкі помещик шаруашылығына қаржылық қолдау көрсетіп, 19 ғ. ортасынан,
оның ... ... ... ... 18 ғ. ... үштігінде
Германияда тағы да бес земстволық несие банктері ... 19 ғ. ... ... ... ... ... ... банктері пайда
болды. Алғашқы жеке меншік ... ... ... ... 1862 ... ... ... Германияда бірнеше ондық ... ... ... үші ... ал ... бірі – ... мен ... басқа мемлекеттерінде нақты ... ... жоқ, ал ... ... ... несиесімен негізінен
несие – жинақ ... ... ... ... ... федерал
банктері мен сақтандыру компаниялары айналысады.
Ресейде алғашқы дворяндық мемлекеттік ипотекалық банктер ... ... 1874 жылы ... Ал ... емес акционерлік жер банкі
1864 жылы Одессада. Барлығы Ресейде 1917 жылы 21 жер ... ... ... ... 18 жеке меншік банктер қызмет атқарады. Мемлекеттік
банктер ... ... ... ... ¾ келеді, жеке меншік ...... ... 1917 жылы ... ... мүлік пен жерге жеке
меншікті таратқаннан кейін, ипотекалық ... де ... ... ... актілердің маңызды бөлігі, жер иелігі
не жылжымайтын мүлік иелігі жайлы, ... ... ... сенат тізімдемесінде. Бірақ, осындай жарияланымдардың көп ... ... ... ... ісінде, жағдайды бағалауға мүмкіндік бермеді.
Ежелгі Греция мысалындағы ипотекалық ... ... ... олар жылжымайтын дүние мүлікке құқығы бар барлық заңды
қатынастардың әрбір ... ... ... ... жүйе арқылы
жылжымайтын дүние ... ... ... ... саны мен ... ... ... нақтылығында куәланған, сонымен ... ... ... мен құндылықтарын анықтаған. Ипотекалық кітапта иеліктің
бір иегерден екіншіге ... жер ... ... ... ... мен ... яғни, оның барлық қатынастары сипатталды.
Ипотекалық жүйенің оңды нәтижелігі заңмен тығыз байланыста болуына
себеп болды. ... ... ... ... болмаса, сот қаулыны
қабылдамайтын.
Ипотека кепілдікті операцияларды жасауда нақты тәртібін ... ... екі ... ... тастау үшін. Кең мағынада ипотека заңды
құқық жүйесін белгілеп жылжымайтын ... ... ... жағдайын
анықтау тәртібі мен нақты әрбір уақытқа оған қарызды кіргізеді.
Белгілі жылжымайтын дүние мүлікке иегер ... ... ... ... жүйе ... осы ... дүние мүліктерді келілзат
ретінде сенімді ұзақ мерзімді несие беру ... ... Бұл ... ... оның ... ұзақ мерзімді несиелерден ерекшелендіреді.
Ипотекалық ... ... ... ... мен ... ... ... банк – несиелерге қарызгердің несиені қайтармау қаупіне
негіз бермей, несие қорларын ұзақ ... ... ... ... ... ... несие алушы үшін де қолайлы. Салынған
жылжымайтын ... ... ... алу ... ... ... несиені өшіру үшін ... ... ... өз ... ... ... бекітеді.
Бүгінгі күні ипотека АҚШ-та, Германияда, ... ... ... кең көлемде дамып отыр.
Әлемдік банк шаруашылығының даму заңдылықтары тұрғысынан қарағанда
ипотекалық несиелеу нарық экономикасының ажырамас элементі ... ... ... ... бар. [3, б.104]
Біріншіден, ипотекалық несие – бұл қатаң түрде анықталған кепіл затқа
берілетін несие. Қарызды ... ... ... ... ... және одан ... түсім несиегердің қарызын жабуға бағытталады.
Екіншіден, ипотекалық несиелердің басым бөлігінің ... ... Олар ... ... сол сияқты, өндірістік ғимараттарды сатып алу,
салу немесе ... құру және ... ... ... ... дамыған нарықта экономика елдерінде, ең алдымен АҚШ пен
Еуропада ... ... Бұл ... несиенің басқа несие түрлерімен
салыстырғанда елеулі артықшылығы бар екендігімен ... ... екі ... да ... ... азайтады. Тапсырыскер несиені едәуір
ұзақ мерзімге ала ... ... ... жылжымайтын дүние
мүлікті, яғни, тұрғын үйді өзінің иелігіде сақтап ... Ал, ... ... ... ... ... қай жағынан да ұтылыссыз
нұсқасына ие болады.
Ипотекалық ... ... ...... ... және несие
қаржысы есебінен еркін нарықта дайын тұрғын үй сатып алуына ... ... ... үй ... ... – бұл ... ... үй сатып алуға арнап беретін ақшалай қаражаты.
Тапсырыскер өз кезегінде мұндай несиені ... үшін ... ... ... ай ... белгіленген көлемде қарыз қаржысын ... ... ... ең ... ... – сіз өзіңіздің меншікті
тұрғын үйіңізге ... ... ие ... да, ал ... ... ... бірте-бірте төлеп құтыласыз. Ипотекалық несиені
алу үшін сатып ... ... ... ... қандай да бір қосымша
кепілзат талап етілмейтіні де маңызды. Ипотека – несиеге үй ... алу ... ... ... ... ... 1995 ... 23
желтоқсандағы «Жылжымайтын дүние мүлік ипотекасы туралы» заң күші ... ... ... [4, б.104]
Қазіргі уақытта бірқатар Қазақстандық банктер жеке ... үй ... алу үшін ... ... беруде. Бірақ
солардың қызметінде жұртты толғандыратын бір нәрсе – ... ... ұзақ ... мен ... пайыздық ставкаға байланысты болып
отыр. Мұның ... ... де, ... ... ... қысқа мерзімді
депозитке салады, соған сәйкес банктер де несиені ұзақ ... ... ... тілімен айтқанда, елімізде «ұзын» ақша жетіспейді.
«Бүгінде Қазақстан ипотекалық компаниясы» ипотекалық несиеге халықтың
әр түрлі тобының қолы ... болу үшін ... ... ... ... беруді жоспарлап отыр, бұл тағы бірнеше жүздеген
отбасының өз пәтерлеріне ие болу ... ... ... Ипотекалық несие объектілері мен субъектілері
Ипотекалық несиелендіруді ... ... ... ... ... саласында ең көкейтесті тұрғын үй ... ... ... ... ... болады, экономиканың әртүрлі саласының даму
динамикасын ... және ... ... ... және өз ... ... суреттейді.
Тұрғын үй мәселесін шешу, әрбір қазақстандыққа қолайлы жағдай
жасау экономиканы ... ... мен ... ... ... ... күні ... болып табылады.
Бюджеттік каржылықтың созылмалы жетіспеушілігі ақырғы жылдары,
қаржыландырудың бюджеттік емес ... ... ... болып
кетті. Бұл қатынасты ұзақ мерзімді ипотекалық несиені дамуы тұрғын үйі
мәселесін шешуде ең ... және ... ... ... ... ... ... басты мақсаты орташа
табысты Қазақстан азаматтарының тұрғын үй құнының қол жеткізуді қамтамасыз
ету жүйесінің ... құру ... да, ол ұзақ ... ипотекалық
несие мен азаматтардың өз жеке ... ... ұй ... ... ... үйді ... алу ... принциптеріне
негізделген.
Кепіл заты ретінде (ипотека) жылжымайтын ... ... бола ... ол өз ... ... заты бола алатын мүлік және ипотекаға қол
жеткіссіз болатын мүлікке бөлінеді. ... егер де оған ... ... ... ... ... дүние мүлікке құқықты мемлекеттік
тіркеудің бар ... ... заты бола ... заты ... кез келген жылжымайтын дүние мүлік бола алады,
егер ол ... ... ... және оның ... шығу мүмкіндігі
болса.
Бұл жұмыста Астана қаласының тұрғын үйді ... ... ұй ... шолу жасалды, сондықтан көптеген жылжымайтын ... ... тек қана ... ... ... ... ... бөліп, ол
астаналықтардың иелігінде – тұрғын үйлер мен пәтерлер.
Ипотекалық несие нарығында 4 ... ... ... атқарады:
Қарызгер, несиегер, инвестор (салымшы), үкімет және ... ... ... ... ... үй сатушылары, ипотекалық несиенің
қайталама нарығының ... ... үй ... ... ... дүние мүлік мәселесі мен оның құқығын тіркейтін
мемлекеттік органдар, ... ... ... риэлтерлық
фирмалар. Осы қатысушылардың рольдерін ... ұғу ... ... ... ... ... субъектілерінің негізгі қызметтері:
- қарызгерлер – жеке тұлға, Қазақстан Республикасының азаматы, банкпен
(несие ұйымы) несие шартын жасасу. Оның ... ... ... ... ... ... үйді ... мақсатында қолданылады. Шарт бойынша
міндетемені орындауды ... үйді ... ... кепілзаты (ипотека)
қамтамасыз етеді;
- несиегерлер – ... ... ... және ... да ... ... заңмен бекітілген тәртіп бойынша ипотекалық несиені
(қарыз) беретіндер. Несиегердің негізгі қызметтері: несиенің талаптары ... сай, ... ... өтеу ... мен ... кабілеттілігін
бағалау негізінде ипотекалық несиені беру; несие шарты (кепіл шарты) мен
ипотека шартын ... ... ... несиеге қызмет көрсету.
Тұрғын үй мен пәтерлер ... ... сур. 1. ... ... үй мен ... ... ерекшелігі.
Тұрғын үй ипотекасының шарты бойынша несиегер кепілзат иесі болады да,
ол оған несие шарты бойынша қарызгер міндетін орындамаса, ... ... шарт ... ... ала алады:
- салымшы – заңды және жеке тұлға қайталама нарығындағы операторлармен
немесе ақшаны айналысқа шығаратын ... ... ... ... ... алу. ... ... қоры,
сақтандыру компаниялары инвестициялық банктер, үлестік жарна инвестициялық
қорлар және т.б;
- үкімет – ... ... үй ... ... ... анықтайды және ипотекалық несиелеу жүйесінің сенімді және
тиімді жұмыс істеудің ... ... ... ... ... ... құрады; ипотекалық несие ... ... ... ... жүргізеді; нарықты
ұйымдастыруға қажетті институттарды құрып оларды басқаруда қатысады.
Ипотекалық несие нарығының қалған қатысушыларының ... ... үй ... ... ... ... меншігіндегі немесе
басқа заңды және жеке тұлғалар меншігіндегі тұрғын үй жайды сататын ... ... ... ... ... қайталама нарығының операторы ... ... ... ...... ... қаржыландыруды жүзеге
асыратын, халыққа ұзақ ... ... ... үй ипотекасына беретін
арнайы ұйымдар. Олардың қызметіне келесілер кіреді; ипотекалық ... ... ... мен ... стандарттар негізінде
несиені қайта қаржыландыру эмиссиялық ипотекалық қарыздарды шығару тұрғын
үй несие саласына инвестор құралдарын ... ... ... ... ... мен ... ... жасауды
тәркілеудің мемлекеттік органы – жылжымайтын дүние мүлікке құқықтар мен
оларға мәлімені ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй – жайдың сатып алу – сату
мәлімесін тәркілеу, меншік құқығының жаңа меншікке өтіуін ... ... мен ... құқығын тәркілеу. Ипотекалық нарығының ... ... ... ... мен меншік құқығы жайлы
ақпаратты ұсыну мен сақтау;
- ... ...... ... ... құқық міндетін сақтандыру мен қарызгердің өзіндік сақтандыруын,
мүліктік ... ... ... ... үйді ... ... бар компаниялар:
- бағалаушылар – ипотекалық несиенің кепіл заты ... ... ... ... ... жасауға құқығы бар, заңды және жеке тұлғалар;
- риэлтер фирмалары – тұрғын үйді сату мен ... алу ... ... ... ... тұлғалар. Риэлтер қызметіне тұрғын ... мен ... ... үйді ... алу – сату нұсқасын таңдау, сатып
алу – сату мәмілесін жасауға көмектесу, тұрғын үй ... ... ... ... ... үйді ... ұйымдастыру, тұрғын
үйді сатудың саудаласуды өткізуді ұйымдастыруда қатысу.
- ипотекалық несие жүйесінің инфрақұрылым ...... ... ... органдары, заңды ақыл – кеңесі және т.б. Тұрғын үй-
жаймен мәмілелерге қажетті заңды жөнелумен қамтамасыздандырады, тұрғылықты
жерлері ... ... ... ... ... кепілдікке алынған
пәтерлер мен үйлер», жылжымайтын дүние мүлікпен мәміле жасасқанда кәмелетке
жасы ... ... ... несие нарығының қатысушылары бүгін осы немесе басқа
мөлшерде нарыққа жұмыстарын атқаруда. ... ... ... кеңейту
мақсатында тиімді өзара іс-қимылды ... ... ... ... [5, ... Ипотекалық несие нарығының құрылымы
Ипотекалық нарықтың негізгі тағайындауы ипотекалық механизмге кепілзат
ретінде салынған – ... ... ... кепілі міндеттердің кең
көлемді орындауын қамтамасыздандыру қызметі ... ... ... өткізуді жасаудан құрылады.
Ипотекалық нарықтың екі деңгелі сипаты бар, ... ... ... үйді ипотекалық несиелеудің өзіндік ерекшелігі бар ... ... ... ... ... ... нарықты бастапқы және қайталама
деп бөлуге болады.
Негізінде, бастапқы ... ... ... ... ... ... ... міндетті өзара қатынастарға баратын,
борышқор мен несиегер қызметінің барлық ... ... Ол ... ... ... міндетті орындау әдісі ретінде ұсынып, ол
несиегер (кепілзат иесі ... ... ... ... ... Бастапқы ипотекалық несие нарығының субъектілері мен құралдары сур.
2. көрсетілген.
Ипотека шартының құқығы ... ... ... ... кепілхатты
нарықта
сақтайды
айналымға жібереді
Сур.2. Бастапқы ипотекалық несие нарығының ... мен ... 2. ... ... іске ... ... жағдайда,
қарызгердің тұрғын үй ипотекалық несие қатынастарында қатыспау ... ... ... ... ... аяқталады.
Банк үшін, жеке дара немесе мәнді екі жақты қатынас ... ... ... бір ... ... ипотекалық нарықта ойдағыдай қызметпен
қамтамасыздандырады. Банктің тағы да бір қызметінің маңызды жағы ... жаңа ұзақ ... ... ... ... беруге дайын
болған, жаңғырту несие қоры болып табылады. [6, б.104]
Төтенше көкейтестілік мақсатты шешу үшін ... ... ... ... ұйымдастырылады.
Қайталама ипотекалық несие нарығы – ипотекалық нарық сегменті. ... ... ... ... құқықтарды түрлендіру арқасында
ипотекалық жүйенің несие портфелінің жиынын құру ... ... ... ... ... ипотекалық шартында және ұзақ
мерзімді инвесторлар арасында ... ... ... ... нарығының субъектілері мен құралдары сур. 3. ... ... ... ... ... субъектілері мен
құралдары.
Осыдан, қайталама нарық инвестор мен ... ... ... байланыстырушы тобы болып, ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... нарықта орналастыру
арқылы) мен инвесторлардын ақша ... ... ... ... ... ... нарығының маңызды мақсаты инвесторға
салынған құралдарына қосымша кепілді ... ... олар ... үй ... несие жүйесі бастапқы және қайталама ипотекалық
нарықтарын ... ... А) ... [7, ... уақытта ипотекалық несиенің көптеген үлгілері әзірленген.
Олар беру ... өтеу және ... ... ... айырылады.
Ипотекалық несиенің негізгі үлгілері:
1 Тұрақты ипотекалық несие, оның басты ... ... ... несие болып табылады.
2 Айнымалы төлеммен несие, оның алуан түрлілігі келесілер ... Бір ... ... ол ... ... бөлінеді:
- мерзімнің өтуіне дейін оқшауландырылған пайыз төлемдері;
- пайыздардың төлеуімен ғана;
- ішінара ... мен ... ... ... пружиналық немесе негізгі соманың тіркелген (беркітілген)
төлемімен;
3) ... ... ... ... ... төлеммен;
5) кері аннуитетпен;
6) ауыспалы ставкамен;
7) канадалық ролл-овер ... ... ... ... ... ... пайызбен төлем.
Тұрақты ипотекалық несие – несиенің ең ... ... ... ... бар, ... ұзақ ... және, бірдей
уақыт мерзімінде бірдей амортизацияны ... ... ... ... ... ... өзін-өзі амортизациялау түріне
жатады. ... бұл ... ... ... өтеу мен ... үшін ... төлеу процесін білдіреді.
Айнымалы төлеммен несиелер. Өзін-өзі амортизацияландарға жатпайды
және ... ... ... өтеу ... ... ... ... шарттар.
Ондай несие түрлеріне бір жолғы төлеммен несие жатады, оған бір жолғы
(шарпы) төлем жатады. Ақырғысы ... ... ... өтеуіне дейін оқшауландырылған пайыз төлемдері, негізгі
қарызды өтеу мен ... ... ... төлеуді қарастырмайды.
Несиені өтеу мен капиталдандырылған пайыздар мерзім ... ... ... түрін пайдалану жеткілікті шектеулі.
- пайыздарды төлеумен ғана несиелер – шарлы төлемнің ... ... ... негізгі соманның шарлы төлемін қарастырады, ал
пайыздар ... ... ... тұрақты төленеді;
- ішінара амортизация мен жиынды бір жолғы төлеммен несие – олар
да ... ... ... түрлілігі болып табылады, несие мерзімінің аяғына
дейін ішінара амортизацияны карастырады.
Пружиналық несиелер негізгі қарыз өтеуіне тұрақты ... ... ... ... ... дүние мүлікті қаржыландыруда
қолданады. Бұл ... ... ... ... ... ол
несиегердің тұрақты ... ... оның ... алып, объектінің
пайдасында қатысуды көрсетеді. Несиегердің қатысуы әртүрлі болуы ... ... ... ... таза ... ... ... шығу
бөлігіне (несие пайдада қатысуымен), капитал өсімінің бөлігіне немесе
жылжымайтын дүние ... ... ... ... ... ... ... несиесі) үміткер болады және т.б.
Өспелі төлеммен несие (өспелі аннуитетпен) барлық мерзімде біркелкі
өзгермелі төлемдер қарастырылып және ... жыл ... ... ... ... ... мүлік жалға беру несиесімен қолданылады
(не ... ... ... ... ... ... ... мерзім
аяғына қарағанда төмен болғанда пайдаланылады.
Кері аннуитетпен несиелер, керісінше, мерзім ... ... ... не бітуін білдіреді. Бұл тұрғыда, олар ... ... ... ... ... ... ақша нарығының инфляция,
валюта және т. б. бір ... ... ... ... ... шамасының шекті ауыспалы ставкасымен төлеуге ... ... ... ... ... әсер ... ролл-овер алдын-ала белгіленген уақыт арасы арқылы ауыспалы
ставка пайызымен сипатталады. Бұл несие түрінің алуан ...... ... оның ... кезеңдік төлемнен басқа пайыздық
ставканың шегі алдын-ала келісілген.
Аяқталған ипотеканың бірнеше алуан түрлілігі бар және ... ... ... жеке ... ... Бұл ... ... бірінші несиені жабуға бағытталған төлемдерді екінші несиеге
аккредитивті жылжымайтын ... ... ... ... ... ... несиеге қарағанда жоғары.
Қосылған пайыз ставкасының несиелері негізгі қарызға пайыздарды
есептеуді ... ал ... ... ... анықтау үшін нәтижесі
жабу кезеңінің санына бөлінеді. Бұл несиелерді жеке меншікті (автокөлік
және т.б.) ... ... және ... төлеудін мерзімнен бұрын
мүмкіндігін қарастырады. [8, б.104]
Сонымен, ... ... ... ... не жаңа ... ... Бұл несие түрлерінің айырмашылығы оларды беру жерді иелену немесе
құрылыстың жаңа ... ... ... ... беріледі. Пайыз
төлемдері несие қалдығына жинақталады. Несиені жабу жерді меңгерген
кезде ... жаңа ... ... ... ... ... несиені қолданудың шетелдік тәжірибесі
Нарықтық қатынастары ... ... ... ... түрлері тәжірибеленді. Олар әр түрлі ... ... ... объектісі, ... ... ... ... ... облигациялар нарығының сипаты және
несиелеу ... ... ... ... жер ... ... жер ... иелену, тұрғын үй құрылысы және ... ... ... ... ... ... ... басқа да кепілдіктер. Ипотекалық облигациялар нарығы: бастапқы
нарық, қайталама нарық. ... ... ... ... ... несиесі. Ипотекалық несиенің несиелеу объектілері бойынша
келесі несиелерге бөледі: жер ... алу ... ... үй ... учаскелерін иелену; тұрғын үйге жатпайтын құрылыс.
Несиені қайтару кепілі бойынша сақтандыру ұйымы мен қамтамасыздандыру
деңгейі, яғни сақтандыру ... ... ... ... ... ... белгіленеді: федералдық тұрғын үй
әкімшілігімен ... ... ... ... ... нарығының сипаты ... ... ... және қайталама нарықтарын айырады.
Тұрғын үй құрылысының ипотекалық ссуда несиелерінің объектілері
бойынша оның ... ... ... не мердігерге берілетін ссуда.
Ақырғысы, ғимараттың соңғы иесі ... ... ... ... ... ... не ол ... дербес
қаржыландырмаған жағдайда, не дайын объектіні алғанда мүдделігі болғанда
қолданылады.
АҚШ-та кепілзатқа салынып ... ... ... бос ... ... ... олар ... қорлары,
сақтандыру компаниялары және жеке тұлғалар. ... ... ... ... американдық корпорациялар акция нарығының көлемінен едеуір
көп.
1930 ... ... ... ... өз жеке ... ... үшін ақшаны қарызға алу заңы дами ... ... үйді ... ... және халықтың салымдарын жинақтауға Англияда ... ... ... ... несие-жинақ ұйымдары
(жинақтау банктері) құрылған болатын. ... ... ... ... ... және ... бойынша салынатын салық
пайдасының ... ... ... ... ... ... ... пайыздардың төмендеуіне әкелді.
АҚШ-та ипотекаға үкімет, тапсырысымен қамқор жасайтын ұйымдар бар:
- «Джинни Мэй» – үкіметтік ұлттық ипотекалық ассоциациясы;
- ... Мак» – ... үй ... несиенің федералдық
корпарациясы;
- «Фринни Мэй» – федералдық ... ... ... Мэй» ... ... қағаздар, мысалға, АҚШ-тың
Қазына ... ... ... дейін өзінің несие өтеу
қабілетімен жетті. ... ... ... ... ... биржада құлап, АҚШ ... ... ... ... ... беріп және барлық тәуекелді 20-30 жылға ... ... ... ... ... ... несие түрінде әр түрлі
нысандарда өмір сүруде. Төменде шетел елдің ең жиі ... ... ... ... [9, ... – ашық» ипотекалық несиелеу үлгісі. Ипотекалық несие
үлгісінің ең қарапайым және сол ... ... ... ... – ашық» үлгісін ... ... Бұл үлгі ... ... нарық шегінде оқшауланған. Мұндай үлгі шегінде берілген
несиелер бойынша ... ... ... ... ... ... ... ішкі қаржылық тартылған қорлардың
бөлшектерін тартумен қамтамасыздандыру сапасында қолданудан ары бармайды.
Бұл үлгі ... ... ... ... саны ... асады – «ипотекалық құрылымның жартысы».
Жартылай үлгі мамандандырылған ипотекалық банктермен де, ... ... ... бар, ... ... де ... бар.
Бұл үлгінің алғашқы ұстанымды сипаты, банк аралық депозиттегі
орналасқан тапсырыскерлер қаражаттары, банктің ... ... ... түпдеректерден банктер ипотекалық несиенің ... ... ... ... етуі ... ... ... болып, мемлекеттегі жалпы несие-қаржы
нарығының жағдайынан ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... жеке қолайлы және қолайсыз
кезеңдерде ипотекалық несиеде банк белсенділігі және ... ... ... жағдай, ипотекалық несиеге несие қорларын тарту ... банк бұл ... ... ету үшін ... ... тұрғыдан бұл үлгіде қолданбауға болады.
Осы үлгі негізінде, ипотекалық несиелеуді ... ... ... ... оның кең ... уағдаланған,
және де бағалы ... ... ... ... қаржылық
инфрақұрылым нарығының дамыған мемлекеттерде ерекше таралған. Бірақ осы
себептен, олар ... ... және ... ... ... ... ие, ол ... Англия, Франция, Испания, Израиль
және т.б.
«Кеңейтілген ашық» ипотекалық ... ... ... үлгі ... ... ... ... қамтамасыздандырылған, бұл
мақсатқа арнайы ұйымдастырылған қайталама ... ... ... ... жүйесіне несие қорларының ... ... ... есептейміз. [10, б.104]
Бұл үлгі келесі өзара байланысты қатысушылардың келесі үлгілерін
топшылайды:
- тапсырыскер ипотекалық ... ... алу үшін ... Бұл ... ... ... ... несиегер берілген кепілхаттарды өзінің бағалы қағаздар ... не ... ... сата ... ал олар өз ... ... нарығын» құрады.
- кепілхаттарды сатып алып, инвесторлар жаңа несиелерді беру ... ... ақша ... ... ...... компаниялар өз инвестициялық қоржынында
ипотекалық несиені сақтай алады. Баламалы ... ... ... ... құру және осы ... ... ... шығару.
- ары қарай цикл қайталанады, жылжымайтын дүние мүлік ... ... ... ... несие береді, олар өз
кезегінде, қайталама нарықта ... ... ... ... ашық ... ... өлшемде ең тұрақты болады,
ол ... ... ... ... ... ... алдын ала жарияланған табыстылығы мен өтеу ... ... ... ... бұл ... тек анықталған шекте ғана
бар. Бұл үлгінің кең қолданылуы ... өте ... ... ... ... да, бұл ... дамуы АҚШ-та кең жайылуы еш
күмән келтірмейді. Сол ... ... ашық ... ... ... деп атайды.
Американдық ипотекалық үлгісі бойынша ... ... ... ... ... ... – 7 – 9% жылдық, ипотеклық несие 70 –
75% тұрғын үй ... тең, бір ... ... ... – 20 – ... мерзімі 15 – 30 жыл.
Тұрғын үй ипотекалық ... ... ... ... ... ... шетел тәжірибесі талданып және
зерттеледі. Шетелде ипотекалық ... ... ... ... ... несиенің алғашқы нарығы ғана емес ...... ... ...... бағалы қағаздардың эмиссиясы және
олардың қор нарығында өткізу. ... ... ... ... ... ... қолдау жасалуда, арнайы қорлар құрылуда.
Қайталама ... ... жаңа ... ... беру ... ... ... қамтамасыз етеді.
Шетелде онымен қоса, тұрғын жайдарды жалға беру жүйесі және ... ... алу ... ... ... Бұл ... ... шектемей-ақ, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға көмектеседі.
Ипотекалық ... ... ... ... Батыстың көптеген
елдерінде жалдау тұрғын үйдің жалпы көлемінің 40-50% дейін ... ... ... дамытудың ұсынысы:
Мемлекеттің ипотекалық облигацияларының ... ... ... ... ... ... бос несие қорларымен
қамтамасыздандырады. Өте маңызды банктерді қолдайтын мемлекеттік және
жергілікті ... құру ... олар өз ... пайыз ставкаларының
өспеуін қанағаттандырады. Банктерді қолдайтын мемлекеттік және жергілікті
қорларды құрумен ... ... ... беру ... ... және ... тұрғын үй нарықтық құнын бағалау ... ... ... ... болашақ иесінің шығысы – ұстау мен ... ... ... жалпы жайлардың пайдаланылуы, территорияға ... ... (жол, жер) ... ... ала ... ... ұзақ ... кезеңіне салық жеңілдіктерінің тұрақтылығы мен
жетілдіру облыстарындағы ... ... ... ... ... несие нарығының дамуына жергілікті ... ... ... жасау қажет;
- ипотекалық несиелендіруге қатысатын банктерді қолдау;
- тұрғын үйді жалға беру жүйесін тұру құқығымен және кейін оны ... ... ... үйді ... мен ... несиені пайдалануда оңтайлы
облысын анықтау керек.
Ипотекалық бағдарламаның қатысушылары ... ... ... ... орнынан ұйымның кепілгерлігі түрінде бастапқы капиталы болу
керек.
Ипотекалық несиелеуде тұрғын үй ... ... 10-15 ... ... ... ... ... тұру құқығымен жалдау, кейін оны
сатып алу құқығының болуы. Алғашқы ... (30%) ... не ... ... салу ... ... керек.
Ипотекалық несие үнемі жетілдіріліп дамып келеді, оның тек жылжымайтын
дүние мүлік нарығының даму шарты өзгеруде. ... ... ... дамуында жаңа мәселелер туындап, ... шешу ... үй ... ... бағалаудың жаңа тәсілдемесінің туындауына
әкеледі.
ΙΙ-бөлім. БАНК ҚЫЗМЕТІНЕ ... ... ... ... ... банк ... ... маңызды және бөлінбес
элементі ... ... ... деңгейлі банктердің негізгі
қызметі – несиегер мне қарызгер ... ... ... ... банктік емес құрылымға қарағанда, барлық мемлекет экономикасының
ақша құралымының айналымының негізгі бөлігімен қамтамассыз етеді.
Банктік жүйеге ... ... ақша ... ... саны
кіретіндіктен, ондағы жүріп жатқан процестер ғылыми сипатқа ие және
мемлекет ... ... ... әсері салыстырмалы болып келеді.
Сондықтан, қаржы менеджерлеріне банк жағдайын ... ... бөлу ... ... ... ... ... және шындық ақпараттан
құралу керек.
Коммерциялық банк қызметінің тұрақты ... өзі үшін ... мен ... үшін ... ... ие. Коммерциялық
банктер өз қызметінің ... ... ... ... ... ... тиімділіктерін, жұмыс істеудің сапасын бағалап
және де даму ... ... ... ... ... ... талдау негізінде менімділік пен ... ... ... сай сұрағын шешу үшін, ... ... ... ... екінші деңгейлі банктермен жүргізілетін талдау негізінде
Қазақстан Республикасының Халық Банкі несие-қаржы нарығында жағдайын
зерттеуге ... бар, ... ... ... ... ... жүргізіліп жатқан ... ... ... және ... болғанда түзету енгізу, бұл
түгел республикаға маңыздылығы аз емес. ... ... ... ... ... ... экономикалы жағдайының басты
индикаторы болады.
Коммерциялық банктің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... бастылары болып капиталдың
жеткілігі, активтер сапасы, баланстың өтімділігі, қызметің ... ... ... ... ... жету үшін ... жұмыстың құрылымында
келесідей қаржылық талдау тәсілдерін қолдану ... ... банк ... ... және сатылас талдауы жүргізілген)
және қаржылық талдау ... ... банк ... мен ... толығымен сипаттайтын қаржылық коэффициенттер алынған.
«ТұранӘлем Банкі» АҚ ... ... ... бірі ... ... бар. Ол қатысты жуықта ғана құрылды – 1997 ... ... екі ... ... ... пен ... Банктарының
Қазақстан Республикасының Халық ... ... мен ... ... келісімімен құрылымдарын өзгерту ... ... ... ... ... және 1998 ... аукционда толығымен жекешелендірілді. [12, б.104]
«Қазақстан ӘлемБанкі» АБ 1990 жылы ... ... ... ... ... және бірнеше жылдар бойы
Қазақстан ... ... ... ... ... ... тарту агенті болды. 1994 ... ... ... операцияларды өткізетін жалғыз банк болды. ӘлемБанк SWIFT пен
REUTERS халықаралық банк ... ... ... ... VISA
International мен MasterCard жүйелерінің ... ... ... КАБ ... 1925 ... республика территориясында
ССР-дің ... ... ... ... Банк қызметі
экономикасының индустриалды саласының құрылуымен ... ... – банк ... ... кәсіпорындарының құрылысын
қаржыландыру мен қызмет көрсетуді қамтамассыз етті.
1998 жылдың 30 қыркүйегінен «ТұранӘлем Банкі» Ашық Акционерлік ... ... ... ... АҚ ... ұзақ ... инвесторлар болып
және қазақстанның әйгілі өндіріс, шаруашылық, ... ... ... ... және ... қор компанияларын ұсынады.
Банктің шетел корреспонденттік желі құрылымы ... ... ... ... қамтып жәнеде нақты уақыт тәртіптемесінде
халықаралық ... ... ... ... мүмкіндік береді.
300-ге жуық банктермен корреспонденттік қатынастар бекітілген. Негізгі
100 корреспондент - банктері қысқа ... ... ... ... ... қаржыландыруға лимит ұсынады. Олар ... ... Express Bank, Dresdner Bank, ... AG, ... Bank, Union Bank.
Банк корпоративті ... ... ... (30000 ... ... депозит базасының өсуінен бірінші орынға
(жеке меншік шот 500000) ие. Банк 53 ... мен 237 ... ... ... желі ... санынан Қазақстан
банктерінің бастыларының бірі болып табылады, бизнес ... ... ... ішкі нарықтың 30% мен қаржыландырудың
сауда нарығының 25% алады (ҚОСЫМША ... ... ... ... деңгейлі банктер арасында
«ТұранӘлем Банкі» АҚ республикада үшінші ... ... Банк ... негізгі жетістіктері
Кезекті қаражаттық жылды табысты аяқтап шығуға банкке орынды басшылық
және мақсатқа бағытталған ... ... ... даму ... ... ... ... қаражаттық нарығында лайықты орын және
халықаралық компаниялардың мойындау және серіктерді тағы көбірек нығайтуға
мүмкіндік берді.
Банк қызметінің негізгі ... ... ... - ... ... максималды мүдделерінің есебі, қызметтердің
жоғары сапасы, қорлардың ... ... ... ... және ... ... биік ... қамтамасыз етуі.
Бұл принциптерді өмірге ... ... банк ... ... қол жеткен.
Активтердің жалпы сомасы алдынғы жылмен ... 2 есе ... 2003 жылы 157,288 млн. тг. ... ... ... ... - 1.7 есе
және 14,842 млн. тг. құрады, ... ... ... ... ... және 2 ... сәйкес Базель комитеттінің принциптермен 18,409 млн. тг.
жеткізді (ҚОСЫМША В).
ТұранӘлем Банкісі Қазақстан ең ірі ... ... ... ... ... ие!
1 қаңтар 2005 жылға ... ... ... ... ... арасында ТӘБ активтері 5 млрд. құрап, меншікті капиталы –$390
млн. ... Оның ... ... 22 ... 191 есеп ... – кассалық
бөлімін; ТМД-да 4 еншілес банк, ТМД және ... 10 ... ... екі ... ТӘБ ТМД ... ... $500 млн. артық
инвестициялаған. Бірнеше ондаған ... ... таза ... ... $300 млн. асты. Несиелендіру шетел қаржылық институттармен бірге
жүзеге ... [13, ... ... рейтингілері ресей банкілердің көбісінен
жоғарырақ, және ТМД-да ең жоғарыларының бірі ... ... ... Sevice ... ... ... ... банк
рейтингі Baa3-тен Baa2 дейін ... ... ... ... ... ... ... агенттігі
рейтинг болжамын «тұрақтыдан» «оңға» шамадан асқанын көрсетті. Ол ... ұзақ және ... ... ... және ... ... және ... ТӘБ депозиттік сертификаттарының ... ... мен ... ... сур. 4. көрсетілген.
Сур. 4. Депозиттер мен несиелер (млн. тг.)
Институционалды халықаралық акционерлердің сүйреуімен пайдалана отырып
(EBRD, IFC, DEG, FMO) банк 2003 жылы ... ... ... ... ... сауданың және Қазақстанда ауылдық
шаруашылыққа арналған негізгі банкілік институт болды.
Тапсырыскер базасын кеңейтіп, банк ... ... тар ... ... қызметтер береді, қаржы облысында барлық көрінуші сұраққа
шешім көрсетуге көмектеседі. “ТұранӘлем Банкі” АҚ активтерінің (млн. ... сур. 5. ... 5. ... ... АҚ ... (млн. тг.)
Жыл соңысына 3,298 қызметкер банктің бас офисінде бөлшек ... ... 23 ... және 246 есеп ... бөлімдері
Қазақстанның барлық облыстарында қызмет көрсетті. Тапсырыскерлердің толық
құнды қызмет етуіне қажетті барлық жағдайлар жасалды. ... ... ... (млн. тг.) сур. 6. ... ... ... АҚ міндеттері (млн. тг.)
Банк мамандары қызмет ... ... ... ие, ... ... ... ... барлық құжаттық спектр ... ... ... экспорттық агенттіктерді қолдануымен
жобаны қаржыландыруды.
Экномикалық нормативтердің сақтауында және арақатынастардың, өтімділік
деңгейінің үйлесімін анықтайтын, өлшенген тәуекелділікті басқаруда банк ... биік ... ... жағдайын талдау және тәсілдеменің ... ... және ... ... жетуіне жағдай жасаған. Банк
табыстары және өсу шегі әсер ... ... ... ... ... ... болатын, оның ... және ... ... бола ... не өсу шегі ... былай аман сақталады. “ТұранӘлем Банкі” АҚ меншікті капиталы (млн.
тг.) сур. 7. ... [14, ... ... ... АҚ ... ... (млн. тг.)
Негізгі көрсеткіштердің жақсаруы шоттың қарқынды, және дәл осылай
экстенсивті факторларының ... банк ... бұл 2003 жылы ... ең ірі республиканың ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынасы
маңыздыларға көңіл бөлуге рұқсат етті. ... ... ... ... сур. 8. ... Жетекші банктердің меншікті капиталы.
Банк активтерінің құрылымы
Қойылған мақсаттарға жету мақсатында, Банк ... мен ... ... назар аударған. Активтерді қайта топтау
нәтижесінде пайдалы активтердің ... ... ... ... ... ... ... 92.7%-ден 97.5%-ке дейін өсті, бұл банк ... ... әсер ... Өз ... алдында міндеттемелерін
дер кезінде орындауға мүмкіндік беретін, банк ... ... ... ... капитал және тартылған құралдардың өсу шегі банктің белсенді
операцияларының кеңейтуіне жағдай жасаған.
2003 жыл ... банк ... ... өсу шегі ... ... ... 2 есе, яғни 79,205 млн. тг. 157,288 млн. тг. үлкейді.
Банктің ақшалай қаражаты сур. 9. көрсетілген. [15, ... ... ... (млн. ... ... ... акценті тапсырыскерлермен белсенді
операциялардың үлесінің арту жағына жылжуды жалғастырған және, ең ... ... ... бұл ... ... түрі ең биік ... табыс
береді. Несие салымдары 2003 жыл соңында 2 есе өсіп, 113,610 млн. ... ... ... сомасында 72.2% құрады.
Бағалы қағаздар нарығында банк өз қызметін жоғары ... ... ... ... ... 2.2 есе өсті, ал олардың үлес салмағы
активтердің ... ... ... ... ... ... несиесі сур. 10. көрсетілген.
Сур.10. Банк тапсырыскерлеріне несие (млн. тг.)
Еркін айырбасталымды валютада активтердің ... ... ... ішкі ... және өтімділігін недәуір мөлшерде сақтауға
рұқсат ... ... ... ... ... сур. 11. ... Бағалы қағаздар (млн. тг.)
Банк міндеттемелерінің құрылымы
2003 жылғы пассив құрылымында болған өзгерістер, банктің сенімділік
көрсеткіштерінде байлаулы сипатталған болатын, ... ... ... ... ... байланысты болып, соның ішінде,
қатысушылар жағынан сенімділік өсуімен байланысты, халықаралық нарықта.
Депозиттер мен есеп ... ... ... түрінде тартылған
қаржы арқасында жоғары сапалы және ұсынылып ... ... ... қор ... ... ... ... рұқсат етеді.
Банк қызметінің операциялық онан арғы диверсификациясы, есеп ... ... ... ... ... нарық сипаттамасына үйлесімді лайықты
және бұл нарықта банкпен орындалатын қызметтер, ... ... ... әкелді.
Тапсырыскерлердің белсенді жұмысы және көлем ... ... ... ... ең ... ... болады. 2003
жылы тартылған құралдардың өсу қарқыны жоғары болып қала ... ... ... 138,474 млн. тг. шамасына асып және 2002 ... 2.1 есе ... [16, ... ... ... қалдықтың жалпы көлемі 1.2 есе
өсіп 2004 жылдың басына 24,530 млн. тг., ... ... ... ... ... ... ... және Үкімет алдындағы қарыз (млн.
тг.) сур. 12. көрсетілген.
Сур.12. Қаржылық ұйымдар, банктер және Үкімет алдындағы ... ... және ... тұлғалардың банктегі орналастыратын жедел
депозиттері көлемі 2003 жылы үлкейген болатын ... ... 1.8 ... Банк ... үлес ... 30.8% ... ... жедел
депозиттерді белсенді тартуы өтімділік көрсеткіштерін жақсартуға, ал ... ... ... бос ... табыстылығын
жоғарылатуға мүмкіндік туғызды.
2003 жылы басқа банктерден тартылған ... ... ... өсті,
бұл банк аралық қарызға алу орталығының ... бірі ... банк ... ... ... Банк ... тартылған
депозиттердің көлемі жыл ішінде 2.3 есе үлкейіп, міндеттеменің жалпы
көлемінің 31.2% ... ... ... құралдар (млн. тг.) сур. 13.
көрсетілген.
Сур.13. Талап етілмелі құралдар (млн. тг.).
2. Банк ... ... ... ... ... объективті ұғым болу үшін
талдаудың екі блогын пайдаланады.
Талдаудың бірінші блогы актив пен сапасының көрсеткіштері, ... ... ... банк – ... ... ... көмектеседі.
Талдаудың екінші блогы банк қызметінің ... ... ... тиміділік көрсеткіштерін бағалап, ... ... ... ... ... тиімділігін
бөлшекті нақтылау кіреді.
1 Активтер. Талданған кезеңде банк ... ... ... 166,3% құраса, абсолютте 216 580 930 құрайды.
Активтер өсімі ... ... ... корреспонденттік
шоттарда құрамдардың ... өсуі мен, ... ... ҚРХБ ... ... ... өсті (220%), коммерциялық несиелер
(127%), онымен қоса, бағалы ... ... (347%). Бір ... ... ақша ... (-22,6%), ғимарат, жабдық және материалдық
емес ... (-79,2%) ... ... асыл металлдар саны
өзгеріссіз қалды (өсім 8,2 %).
2 Пассивтер. Үш ... банк ... 169,8% ... оның ішінде
мерзімдік депозиттер 228,9% және ... ... 145,9%, ... мен ... ... қарыз 201,8%, басқа банктер мен ... ... 194,8%, ... ... 459,5%. Айта ... бір ... ... мен депозиттер өсімі талап ... ... 2 есе ... бұл банк ... ... ... көрсетеді.
Банк капиталы екі жылда 146% ұлғайды. Бұл ... ... ... және ... ... ... туындады (ҚОСЫМША Г).
Банк қызметінің ... ... ... ... ... шектеуді сақтау мен реттеу үшін ... ... ... олар ... ... кезеңге стратегия негізінде
таңдалған.
Банктің меншікті қаражаты ... ... ... ... екі
құрамдас бөліктен құрылады: ... ... ... және нетто
меншікті қаражаты. ... ... ... қаражат көлемі көп,
себебі олар меншікті қаражатың ... және ... ... ... ... ... кіреді (ҚОСЫМША Д).
Кесте 1 – Банктің меншікті қаражаты
|Агрегат ... аты ... ... уақыты: |
| |
| |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... 637 427 ... 989 132 ... 169 410 |
| ... ... ... |
|5 104 255 |
|2 785 737 |
|3 184 598 |
| ... ... ... ... |
|5 533 172 ... 203 395 ... 984 812 |
| ... ... = ... капитал, +
Қосымша капитал,
меншікті ... ... ... ... Шашырату = Инвестициялар + ... және ... ... емес
активтер ... ... пен ... ... Нетто меншікті қаражаты = ... ... + ... ... ... ... банктің тек әлеуетті операциялардың
активті табыстың қоры болады, ... ... бір ... ... бабы бойынша оқшауланған (шашыратты) ... ... ... ... түпдерегі нетто меншікті
қаражаты болып табылады, ... ... ... ... қаражатының
соммасы мен олардың ... ... ... көсетілген көрсеткіштердің өсімі «ТұранӘлем Банкі» АҚ тұрақты
өсімі туралы ... Банк ... ... сапалық көрсеткіштер тобы, ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді. Активтердің ... ... ... ... ... ... 2 – Банк активтерінің талдауы
|Көрсеткіш |Есептеу |Коэффициенттің ... ... ... | ... мәні |мәні анықтайды ... = ... |(А5 + А6 + |0,75 – 0,85 ... ... ... ... / |А10+А16+А8)| ... ... ... |/ (А1+ А6 +| ... ... (k2-мен |
| |А10 +А15) | ... ... ... |
| | | ... ... = ... |(А5+А6+ |>= 1,0 ... ... ... |
|активтері/ Ақылы|А10+А16+А18| ... ... (k1 ... ... | ... ... бар). |
|k3 = Несиелеу |А10 / (01+ |> 0,7- ... ... ... несие |
|(қарыз)/ |04+08) ... ... ... ... | ... |саясатта жоғарғы деңгей – |
| | |< 0,6 – |0,78, ары ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... |несиелі саясатта төменгі |
| | | ... – 0,53, ... |
| | | ... мүмкіншілігі |
|k5 = Несиелеу |А10/(С1+С4)|=1,0).
- Талдау ... ... ... несие саясаты абайланған
болып, (k3 0,69-дан 2002 жылы ... ... 2004 ... 2004 жылы ... ... ... ... болды
(0,53-тен төмен емес). Бұл ... ... ... ... ... жоғын білдіреді. Банк активтерінің өтімділік
коэффициенттерінің өзгеріс динамикасы сур. 14, 15. көрсетілген.
Сур.14. Банк ... ... ... ... Банк ... ... ... өзгеріс
динамикасы.
- k5 коэффициенті екі жылда 7,8%-ға төмендеп, және 2004 жылы 7,19
құрады, ол ... ... (= 0,5 ... ... ... | | ... ... |
|Меншіктік | | | ... | | | ... 5 – ... ... ... ... | 2002 |2003 | 2004 ... ... |0,081 |0,09 |0,075 |(6,25) ... |0,75 |0,83 |0,84 |12 ... |0,235 |0,25 |0,26 |10,6 |
|5 ... ... | | | | |
|K 14 |0,2 |0,18 |0,188 |(6) |
|K 15 |0,36 |0,45 |0,44 |22,2 |
|K 16 |0,23 |0,15 |0,23 |0 |
|K 17 |0,16 |0,07 |0,081 |(49,3) |
|K 18 |0,86 |0,85 |0,71 |(17,4) ... ... ... ... қорытынды жасауға болады:
- K11 коэффициенттің мәні талданған кезеңде алдымен 0,081-ден
0,09-ға ... ... одан ... ... ... ол ... норматив шегінен шығып кетті (0,08) ... ... ... төмендеді. Бұл дегеніміз 2004 жылы банк қаржылы ... ... ... ... ... ... ... меншіктік капитал санының төмен болуы.
- K12, K13 ... ... пен ... ... ... ... олар 12% және 10,6% ... K12
коэффициент кезең бойында нормативтен асып (0,7) және 2004 жылы ... K13 ... ... ол дегеніміз қарыз бен активтер қатынасы
оңтайлы екенін айтуға болауы.
- K14 коэффициенттің ... ... ... сай емес (0,2)
яғни, 0,2-ден 0,188 ... ол ... ... та ... K15 пен K16 ... ... ... нормативке сай
емес. k15 нормативтен жоғары, ол жалпы міндеттер құрылымында ... ... көп ... ... банк ... ... тәуекелге ие.
k16 мәні қарастырылған кезеңде ... жоқ, ... ... шегінен
төмен, ол азайту шамадан тыс екенін білдіреді.
- K17 пассивті тұрақтылық пен басқа міндеттерді ... ... ... өсімақы, тұрақсыздық айыбы) минимумға талпынады (0,16-
дан 0,081-ге дейін), ол нормативке сай. Онымен қоса, сауатты және ... ... ... K18 ... ... ... ... деңгейін сипаттап
жәнеде осы жағдайда нормативке сай (>=0,5), ... ... ... ол ... ... ... серпінге ие, бұдан шығатыны банк
базасының қоры азайды. Тұрақтылық, ... ... ... ... ... коэффициенттерінің өзгеріс динамикасы сур.
16. көрсетілген.
Сур.16. Тұрақтылық, міндеттемелер құрылымы, өтімділік тәуекелі,
капитал жеткіліктілігі коэффициенттерінің ... ... Банк ... ... ... ... мерзім бойынша ең ... ... ... ... ... ... ... негізінде жасалып, кестеде көрсетілген. Банк
өтімділігін талдау 6 кестесінде ... 6 – Банк ... ... ... |Коэффициент-тің|Көрсеткіштің экономикалық |
|анықтамасы | ... мәні ... ... ... ... |А1/01 |0,2 – 0,5 ... ... ең ... | ... ... жабу ... | | ... ... ... ... |0,05 – 0,3 ... мен ... |
|активтер/ Онкольды| | ... ... жабу ... мерзімдік | | ... ... мен ... | | ... ... ... |
| | | ... ... k8 |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... k8. ... 7 – Өтімділік талдауының есептеу көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2002 | 2003 | 2004 ... % ... |0,56 |0,6 |0,7 |25 ... |0,13 |0,123 |0,16 |23 ... ... негізінде келесі қорытынды жасауға болады:
- Тұрақсыз міндеттердің жабу дәрежесін сипаттайтын K8 көрсеткіші, екі
жылда 25%-ға өзгеріп, 2004 ж. 0,7 ... ... ... ... ол ... ең ... ... толығымен жабылып, сонымен қоса
қор да бар.
- K9 коэффициент кассалық активтердің өсуі нәтижесінде 23%-ға өсіп,
жәнеде ... бойы ... ... болды. Ол депозиттер мен салымдар өтімді
құралдармен жабылатынын білдіреді.
Қайталама өтімді қорларды пайдаланғанда өтімділіктің ... ... ... ... ... анықтағанда пайдалануға мүмкіндік береді.
Бұл коэффициент құралдардың қамтамасыз етілуін, ... ... ... ... ... ... мүлік және заттай құндылықтарды
көрсетеді. Бұл банк ... ... ... өтей ... ... шекті қысқа мерзімде несиегерлердің талаптарын қанағаттандыруды
сипаттайды. Банктің өтімділік ... ... ... ... көрсетілген.
Сур.17. Банктің өтімділік коэффициенттерінің өзгеріс динамикасы.
2.3 Банк ... ... ... ... ... немесе пайдалылығы, атақты Дюпон
формуласының негізінде құрылған. Бұл ... ... ... ... ... ... бөлігінің мәнін «бір мезетте» бағалауға
және банк қызметінің қай көрсеткіштері оның табыстылығына ең көп ... ... ... береді.
Кесте 8 – Банк қызметінің тиімділігін талдау
|Көрсеткіш ... ... ... |
|анықтамасы | ... мәні ... ... ... = Пайда / |С8/(А1+А6+А|1,0 – 4,0 ... ... ... ... | ... |
|K20 = ... / |С8/d3 |8,0 – 20,0 ... ... ... |
|Табыс | | ... ... ... ... = Пайда / |С8/С1 |15,0 – 40,0 ... ... ... | | ... ... ... = ... |8 – 6 рет | Актив көлемі, ... ... ... : | ... меншікті ... ... | ... ... ... 9 – ... талдауының есептеу көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2002 |2003 |2004 ... % |
|K 19 |1,13 |1,43 |1,16 |2,6 ... |8,35 |9,3 |15,8 |89,2 ... |16,15 |17,3 |21,6 |33,7 ... |12,2 рет |10,3 рет |13,2 рет |8,1 ... ... ... ... қорытынды жасауға болады:
- K 19 көрсеткіші зерттелген ... ... ... ... ... жоқ, бұл дегеніміз, активтер жұмысының тиімділігін бідіретін,
актив пен пайданың ара қатынасының оңтайлы мәнін білдіреді. Банк қызметінің
тиімділік ... ... ... сур. 18. көрсетілген.
Сур.18. Банк қызметінің тиімділік коэффициенттерінің ... ... ... ... ... ... 2004 ж. 89%-ға
көтеріліп, 15,8 %-ды құрады да, норматив шегіне кірді.
- K22 көрсеткіші кезең ... ... ... ... ... ... ... 1 тг. 0,21 тг. пайда келеді.
- Капитал мультипликаторы кезең аяғына нормативке сай оңтайлы ... және де ол екі ... ... ... Бұл банк ... тиімді
мультипликативін білікті пайдалануын және ... ... ... ... және ... капиталының кәсіпті басқаруын білдіреді.
Банк қызметінің ... ... ... ... сур. ... [18, ... Банк ... тиімділігік коэффициенттерінің өзгеру
динамикасы.
2.4 Ипотекалық несиелеу нарығының динамикасы мен болжамы
Инвестициялық потенциалды орындау жөнделген ... ... ... ... жоқ ... заңгерлік механизмдердің тиімділігі
барысында мүмкін, сонымен қатар, ... ... және ... ... ... ... ... республика Үкіметінің нарықтық
қайта құруларды және даму қорларының барын жүзеге асыруға ... ... ... ... өсуі ... ипотекалық несиелеудің динамикасы
және болжамы ... ... ... нарығы: динамикасы және болжамы ... млн. ... 1999 жылы ... ... ... үй ... тұтыну
несиенің кез келген басқа түрі сияқты бағаланса, уақыт өте келе ... ... 12% ... (сур. 21.) және жылжымайтын мүлікпен алынып
қамтылған, ... ... ... ... тұрғын үй несие ставкалар
разрядына өтті. [19, б.105]
Сур.21. Ипотекалық несие бойынша пайыз ставкаларының ... алға ... ... ... ... макро- және
микроэкономикалық, әлеуметтік және демографиялық шарттардың ... ... 22. ... ... ... өсуі және ... ... 2015 жылға көлемнің 12 млрд. долларларға ұлғайғаны бірінші
қарағанда үлкейтілген ... ... ... ... 2015 жылға дейін өсу болжамы, млн. долл.
ΙΙΙ-бөлім. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ ИПОТЕКАЛЫҚ ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысының тұрғын үй нарығының негізгі даму
тенденциялары
Соңғы жылдары тұрғын үй ... ... ... ... ... ... үймен қамтамасыз ету әлеуметтік - экономикалық
мәселелердің маңыздыларының бірі ... ... Ол ... 3 ... ... тұрғын үй нарығындағы халықтың инвестициялық мүмкіндіктерінің
нашарлауы тұрғын үйге ... өсу ... ... табыстарының
жоғарылауымен салыстырғанда озуымен байланысты. Сондай аймақтардың бірі
болып ... ... ... ... оның ... тұрғын үйдің орташа
құнын және халық табыстарын салыстыруға мүмкіндік беретін, ... үйге ... ... ... ... ... алдымен Шығыс Қазақстанның тұрғын үй нарығының ерекшеліктерін
айқындау қажет.
Жалпы облыстың тұрғын үй нарығындағы жағдайы қолайлы ... ... ... үй ... ал бар ... үй қоры жақсы жағдайда емес
және қайта жөндетуді қажет етеді. ... ... ... ... ... ... бірдей, яғни ұсынылған тұрғын үйлердің басым бөлігі
қайталама нарықта, ал жаңа тұрғын үй құрылысының ... ... ... қатар, тұрғын үй нарығының бүгінгі кезеңдегі дамуындағы ... бірі ... ... ... ... ... ... келеді. Сонымен, бастапқы нарықтағы тұрғын үй құны қайталама нарықтың
бағаларын 1,5-2 есе көп. Мұны ... үй ... ... ... ... тұрғын үйге несие беру механизмінің қалыптасу мүмкіндігіне қалыптасқан
қайталама нарығының тұрғын үйді іске кірістірілетінін ... ... ... құрылымында айқын өзгертулер байқалады: үлгі ... ... ... ... үлес салмағы жеткілікті биік, ірі ... бар, өз ... үй ... ... ... дәулетті
азаматтардың саны елеулі. Ипотекалық қызметтерге потенциалды тұтынушылардың
басқа да категориясы бар – олар бір ... ... ... алуға мақсаты
бар үй шаруашылықтары, сонымен қатар, жаңа құрылған және ... ... рет ие ... ... үй шаруашылықтары.
Ипотекалық несие нарығының дамуы екі фактормен анықталады: тұрғын үй
қорының жағдайымен және халық жағынан ... ... ... ... жағынан алғанда, ҚР 1990-1999 жылдарында енгізілген тұрғын
үй көлемі 7 есе қысқарды, ал енгізілген ... үй ... 0,5% ... ... ... және көне ... ... тең. ШҚО тұрғын ... ... 10-ші ... ... [20, ... 10 – ... және облыс аудандарында ... үйді ... ш. ... |2001 жыл |2002 жыл |2003 жыл |2004 жыл |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |58618 |45419 |57865 |61790 ... ... | | | | ... қ. |29497 |13007 |14200 |6404 ... қ. |11858 |11574 |15021 |21574 ... қ. |2494 |2602 |2171 |1541 ... қ. |– |– |– |– ... | | | | ... |457 |380 |1606 |680 ... |2069 |2535 |947 |2625 ... |– |– |358 |113 ... |120 |– |– |100 ... ... ... | | | | ... |2748 |2041 |4083 |4288 ... |30 |1586 |1478 |3801 ... |1895 |1251 |1960 |2004 ... |4166 |5091 |3143 |6352 ... |834 |20 |327 |185 ... |– |– |– |– ... |399 |63 |135 |– ... |– |798 |875 |1572 ... |577 |2829 |6435 |4262 ... |596 |524 |2209 |1993 ... |878 |1118 |2489 |4296 ... 23. ... ... ... ауданның іске қосуының динамикасы (1993
жылға пайыздарда).
10-шы кестесінде көрініп тұрғандай 2004 жылы ... ... ... 61,8 мың. ш. метрі пайдалануға тапсырылған. Жалпы ауданы 59,6
мың. ш. метр 589 ... үй және 2,2 мың. ш. ... 2 ... ... ... емес жайдан қайта жабдықталған. 2003 жылмен ... ... ... ... ... 6,8% ... ... үйлердің бір қабаттылар саны – 87,6%, екі қабаттылар –
11,5%, 3,4 ...... ... ... саны 596 ... ... ішінде 5
бөлмелі және одан да көп – 190, 3 бөлмелі – 183, 4 ... – 150, 2 ... ... – 14. 2003 ... ... ... берілген
пәтерлердің саны 9 өсті. Бір бөлменің жалпы орташа ауданы 2003 жылы ... ... 98,6 ш. ... ... ... үйлердің үлкен бөлімі 2003 жылдағыдай, қалалық жерде салынған.
Қалаларда және қалалық үлгі кенттерінде 43,6 мың. ш. метр ... ... ... ... –18,2 мың. ш. метр (29,4%) ... 2003 жылмен
салыстырғанда қалалық жерлерде тұрғын үйлер 9% көбірек, ауылдық жерлерде –
1,7% енгізілген.
2004 жылы барлық ... ... ... ... бірі Семей аумағында
орналасқан. (21,6 мың. ш. метрл). Тұрғын үй ... ... ... ... ... және ... аудандарынан басқа. Тұрғын үйді
енгізу бойынша алдынғы жылмен салыстырғанда, Аягөз ауданында 2,8 есе ... – 2,6 есе, ... – 2 есе, ... – 1,8 есе, ... – 1,7 есе, ... – 43,6%. ... ауданында тұрғын үй
енгізуі 3,2 есе аз, ... – 2,4 есе, ... – 2,2 есе, ... ... – 43,4%, Риддерде – 29%.
Тұрғын үйдің жалпы ауданың іске қосуының 1992 жылдан 1994 жылдардағы
динамикасы бойынша ... үй ... ... ... 22,2%-ға
сәйкесінше төмендеуін көруге болды. Ол осы ... ... ... ... 8% ... үлкен дәрежеде шарттасылған, жәнеде
экономикалық құлдырауға әкеліп, 1990 жылғы деңгейде 38,6% құрады. ... ... 1999 ... арасындағы кезеңде құрылыс қарқынының
маңызды емесе төмендеуін көріп, оны ЖІӨ ... 1995 ... ... түсіндіреді.
Келесі кезеңде 2002 жылдан 2004 жылдар арасында құрылыс қарқыны 6,0%
8,2% сәйкесінше жоғарылады. Бұл кезең ел ... ... ... ... қалпына келуімен сипатталады, 1998 жылға ЖІӨ өндірісінде 40%
немесе 8,8% жыл сайын ... 11 – ... ... іске ... ... ... ауданнан %)
| |2001 жыл |2002 жыл |2003 жыл |2004 жыл ... |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | ... |81,1 |60,4 |68,6 |57,4 ... ... |0,3 |0,9 |1,7 |0,5 ... - ... |0,1 |– |– |– ... - ... | |1,5 |0,2 |0,2 ... ... |0,6 |– |– |0,4 ... |5,7 |11,6 |17,2 |23,4 ... ... және |3,1 |12,4 |0,9 |2,4 ... | | | | ... ... | |0,6 |1,0 |1,5 ... ... |8,1 |12,6 |10,4 |14,2 ... ... ... ... үй көлемінде кірпішті
үйлер басым болған (кесте 11.), оның ... ... ... жартысынан
көбі келеді. Төрттен бірі ағаш үйлер ... ... ... ... ... (2,4%), ... бетоннан (1,5%), ірі панельден (0,5%), ірі
блоктан (0,4%), көлемді - блокты (0,2%) үйлердің үлес ... ... ... ... кірпішті және тас үйлердің үлес ... ... ... ... ал ірі ... – 1,2 ... ... үйлердің үлесі 6,2 пайызды пунктіне, бүтін бетон және темірбетон – 1,5
пайызды пунктіне, ... ... 0,5 ... ... ... Енгізілген
тұрғын үйлерді көріктендіру түрлері бойынша үлестіру 12-ші кестесінде
көрсетілген.
Кесте 12 – ... ... ... көріктендіру түрлері бойынша
үлестіру
(жалпы ауданнан %)
| |2001 жыл |2002 жыл |2003 жыл |2004 жыл ... | | | | ... ... барлық |47,6 |24,4 |16,2 |8,5 ... | | | | ... су ... |76,7 |63,7 |52,1 |41,3 ... ... |73,1 |61,8 |41,9 |34,2 ... ... жылумен |62,0 |32,7 |16,6 |10,1 ... ... ... жабдықталған |48,8 |26,8 |20,5 |9,6 ... ... ... |49,0 |26,8 |17,5 |9,9 ... бір ... |22,7 |35,6 |32,1 | ... | | | | ... ... үйлерді көріктендіру деңгейі 2003 жылмен
салыстырғанда бірнеше ... 2004 жылы ... ... 8,5% ... тұрғын үй жабдықталған болатын, ыстық сумен ... ... ... ... – 9,9%, ... ... – 10,1%,
канализациямен – 34,2%, су кұбырымен – 41,3%. 2003 жылмен ... ... ... ... ... үлес ... 7,7
пайызды пунктіне төмендеді, орталық жылумен – 6,5 п. п., былаумен ... 7,6 п. п., ... – 7,7 п. п., су ... – 10,8 п. п., ... – 10,9 ... ... жабдықталған. [22, б.105]
Құрылыс салушылар үлгілерімен тұрғын үйді үлестіру
Соңғы жылдары тұрғын үй ... ең ... жеке ... салынып
жатыр. Тұрғын үй құрылысына инвестициялардың жалпы ... ... ... 80% ... ... тұрғын үйді іске қосуға енгізудің
жалпы көлемі - 100% жақындайды. Жалпы ... жеке ... ... ... сур. 24. ... | ... ... үй құрылысына инвестициялар,|б) пайдалануға тұрғын үйдің |
|% ... % ... ... ... жеке құрылыс салушылардың үлес салмағы.
2004 жылы тұрғын үй ... ... ... ... жалғастырған.
Бір жылда жеке құрылыс салушылармен 428.6 млн. теңге ... ол ... ... 2.1 есе ... ... ... жеке ... үйлердің
енгізілуі 9.9% өсіп, 58.3 мың. ш. метрді құрады.
Халықтан басқа 2004 жылы тұрғын үйлерді ... және ... ... Жергілікті бюджет арқасында мемлекеттік кәсіпорындармен жалпы
ауданы 1800 ш. метр жатақханалар ... ... ... ... үй
көлемінен 2.9%), өз меншік құралдары арқасында жеке кәсіпорындарындармен ... ... 1712 ш. метр ... және ... (2.8%). 2003 ... кәсіпорындар және ұйымдармен пайдалануға енгізілген тұрғын
үйлер 28.6% қысқарды. Кәсіпорындар мен ұйымдардың тұрғын үйлерді ... ... ... кері ... болуы. Құрылыс салушылардың
түрлері бойынша пайдалануға енгізілген тұрғын үйлердің ... сур. ... ... ... ... ... ... енгізілген
тұрғын үйлердің динамикасы.
Кесте 13 – ... ... өз ... ... ... (нақты қолданыстағы бағаларда)
| |2001 |2002 |2003 |2004 |
| ... ... ... ... ... |7610,4 |11590,3 |14202,0 |13519,8 ... ішінде | | | | ... ... | | | | ... |259,2 |76,3 |67,6 |303,3 ... |5775,5 |10293,5 |13912,7 |13216,5 ... |1575,7 |1220,5 |221,7 |– |
| ... ... ... ... ... |100 |100 |100 |100 ... ... ... ... | | | | ... |3,4 |0,7 |0,5 |2,2 ... ... ... | | | | ... |75,9 |88,8 |98,0 |97,8 ... |20,7 |10,5 |1,5 |– ... 26. Құрылыс ұйымдарының өз күштерімен орындалған, мердігерлік
жұмыстардың көлемі (бағалар индексін есепке алып 1993 жылға пайыздарда).
13-ші кестесінде ... ... ... 2004 жылы ірі және ... ... ... 13519,8 млн. ... көлемінде өз күштерімен
мердігерлік жұмыстар орындалған. Мердігерлік құрылымда жаңа ... ... ... және техникалық қайта қарулануға 68,1% келді,
15,8% - күрделі жөндеуге, 9,8% - ... ... 6,3% - ... ... 2003 ... ... өз күштерімен орындалған
мердігерлік жұмыстардың көлемі 4,8% қысқарды. Жаңа құрылыстың көлемі және
қайта құру 13,2%, ағымдағы жөндеу – 6,5% ... ... ... көлемі 7,1%
өсті. [23, б.105]
ШҚО тұрғын үй құрылысына инвестициялар. Кез келген қоғамның тұрақты
дамуына қажетті, экономикаға және ... ... ... және дер
кезінде салынған құралдар міндетті шарты ... ... ... ... кезеңінде заттық өндірісті инвестициялау басым болады.
Бірақ экономика прогрессивті даму үшін, әлеуметтік саланы тиісті деңгейінде
ұстау, дамудың өте ... ... ... ... үй ... ... 2004 жылы облыстағы құрылысқа 21529 млн. теңге инвестицияланған,
соның ішінде өндіріс объектілерінің құрылысына – 19763,7 млн., ... ... – 1765,3 млн. ... Тұрғын үй құрылысына 506,5 млн.
теңге немесе құрылысқа барлық инвестициялардың 2,4% ... 2004 ... ... ... сур. 27. ... 2004 жылы құрылысқа инвестициялардың құрылымы.
2001 жылды қоса облыста тұрғын үй құрылысына инвестициялардың ... ... ... және соның салдарынан пайдалануға берілген
тұрғын үйді енгізу ... ... ... ... үй құрылысының
жандануы 2002 жылы алғашқы рет ... өсуі ... ... ... жылы пайдалануға тапсырылған тұрғын үй көлемінің артуы
болды. Оңды динамика 2004 жылы да сақталды. Тұрғын үйді ... ... ... үй құрылысына инвестициялар сур. 28. көрсетілген.
Сур.28. Тұрғын үйді енгізу көлемдері және ... үй ... 2004 жылы ... үй құрылысындағы жағдай жақсыға өзгеруді
жалғастырған. Жеке құрылыс ... ... ... ... ... сақталды. Пайдалануға берілген тұрғын үйді енгізу
көлемдері үлкейді. Тұрғын үй ... ... ... ... материалдардың және құрылыстың ... ... ... 2003 ... ... ... өнеркәсіпт кәсіпорындары
шлаковатты шығаруыды ұлғайтты (2,5 есе); полимер негізінде бояуларды және
лактарды (2,4 есе); ... ... ... рамаларды,
табалдырықтарды (65,7%); керамикадан құрылыс кірпішті (12,7%); ... ... ... (8,9%); ... (7,5%). ... 16,8 есе артуымен
байланысты шеттелден түсті қағаздарды әкелу көлемі өсті; 1,9 есе – ... ... 1,6 есе – ... терезелерді, есіктерді, рамаларды,
табалдырықтарды; 1,5 есе – ... 20,9% – ... 20,7% ... ақ бора ... 19,3% – ... 11,7% – құрылыс кірпіштері.
[24, б.105]
3.2 Тұрғын үйдің орташа құны және орта есеппен жан ... ... ... есебі
ШҚО тұрғын үй нарығын зерттегеннен кейін халық үшін тұрғын үйге
қол жеткізу ... ... Ол үшін ... ... 1 ш. метрінің
орташа құнын және орта ... жан ... ... ... ... ... ... 1 ш. метрінің орташа құнын анықтайық. Зерттеу
объектісі ... ... 2 ... ... ... 46 ш. метр
«хрущевка» пәтерді ... ол үш ... ... ... ... ... бұл ... үй түрі еңбек табыстарының
жоғары емес дәрежесімен ... және 14- ші ... 14 – ... ... 46 ш. метр ... 2 бөлмелі пәтердің
орташа
құны
|Жылдар |Доллардағы |Доллар бағамы ... ... (1ш. м) |
| ... құны | ... | ... |2000 |146 |292000 |6378 ... |3500 |148 |518000 |11260 ... |6000 |147,5 |885000 |19239 ... |9000 |147 |1323000 |28760 |
| |2001 |2002 |% |2003 |% |2004 |% ... пәтер |292000 |518000 |177 |885000 |171 |1323000 |149 ... | | | | | | | ... қ. 1 ш. м. ... ... орташа құны 15. кестеде келтірілген.
Кесте 15 – Өскемен қ. тұрғын үй ... 20 ... 2004 ... ... теңге)
|Жылжымайтын дүние мүлік |Жалпы ауданның 1 ш. м. құны ... | |
| ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... үй нарығы |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... және одан да ... |– |24,7 |– |
| ... тұрғын үй нарығы ... ... ... | | | ... ... |22,7 |– |16,2 |– ... ... |26,3 |23,8 |14,9 |15,4 ... ... |27,7 |23,7 |17,4 |13,3 ... ... |30,8 |27,1 |16,4 |13,9 ... бөлмелі және одан да |28,0 |25,3 |13,4 |13,2 ... | | | | ... ... ... | | | ... ... |29,5 |– |21,5 |– ... бөлмелі |36,2 |29,1 |20,6 |18,8 ... ... |37,2 |34,1 |19,7 |16,1 ... ... |38,1 |33,9 |18,3 |17,6 ... ... және одан да |36,7 |28,4 |16,4 |14,6 ... | | | | |
| ... ... | | | ... ... |32,6 |– |30,2 |– ... ... |55,9 |– |– |– ... ... |58,9 |– |– |– ... ... |63,5 |– |– |– ... ... және одан да |63,0 |– |– |– ... | | | | ... ... жан ... ... ... ақша табыстарын 16 - ші
кестесінде қарастырайық
Кесте 16 – ... ... ... ... ... ... орта ... жан басына ... ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |
| |2001 ... ... |2003 ... |2004 ... |
| | | ... | |қарқыны | |қарқыны |
| | | |% | |% | |% ... |6270 |7052 |112,5 |7768 |110,2 |8549 |110,1 ... |6413 |7040 |109,8 |7148 |101,5 |8593 |120,2 ... |6669 |7232 |108,4 |7625 |105,4 |8791 |115,3 ... |6817 |7251 |106,4 |8240 |113,6 |8582 |104,2 ... |6861 |7458 |108,7 |8348 |111,9 |8852 |106,0 ... |6974 |7241 |103,8 |8241 |113,8 |9010 |109,3 ... |6911 |7697 |111,4 |8780 |114,1 |9221 |105,0 ... |6966 |7753 |111,3 |8710 |112,3 |9505 |109,1 ... |6988 |7892 |112,9 |8758 |111,0 |9542 |109,0 ... |7034 |8043 |114,3 |9121 |113,4 |9775 |107,2 ... |7082 |8115 |114,6 |9012 |111,1 |9683 |107,4 ... |7919 |8822 |111,4 |9876 |111,9 |10794 |109,3 ... ... |7600 |110,0 |8470 |111,4 |9241 |109,1 ... | | | | | | | ... табыстары. Алдын ала мәліметтер бойынша, орта ... ... ... ШҚО ... ... ақша табысы (бағалаумен) 2003 жылы
орташа бір айда 8470 теңгені құрады, ол 2002 жылдан 11,0%, және 2001 ... ... ... озық өсу ... ... ақша табыстары 2001 жылы
3,2% қысқарды, бірақ келесі ... ... өсуі ... ... 2002
жылы 0,6%, 2003 жылы – 3,8%. ШҚО ... ... ... және нақты ақша
табыстары сур. 29. көрсетілген.
Сур.29. ШҚО бойынша ... ... және ... ақша табыстары
(бағалаумен, пайыздарда, алдындағы жылға).
Тұтынуға қолданған орта есеппен жан басына шаққандағы табыстар. ... орта ... жан ... шаққандағы табыстар үй шаруашылық ішінара
тексеру нәтижелерімен тұтынуға қолданған (орташа жылдық бір ... ... ... және 2003 ... ... 12,5%, 2002 жылы – ... қолданған халық табысы, жеке тұтынуына және өз өндірісінің
тұтыну өнімдерін құндық ... үй ... ... ... арақатынасы 2004 жылға 84,6% және 15,4%, 2003 жылы – ... 16% ... ... ақы төлеу. Халықтың ақша табыстарының құруы негізінде, жалдама
еңбек табыстарының ... ... ... ... табыстары
арқасында (74.7%) болды. Халықтың жұмыспен қамтылуы және еңбек статистика
бөлімнің ... ... ... ... ... 61% жуығы
мемлекеттік, мемлекеттік емес ұйымдарда, шаруа қожалықтарында, сонымен
қатар, жеке ... ... ... Бұл ... ... айлық атаулы жалақ ақысы 2004 жылы орташа облыс ... 17759 ... 2003 жылы – 15933 ... 2002 жыл – 14514 ... [25, ... еңбек ақы индексі 2004 жылы 104.3%, 2003 жылы – 99,9% ... және ... ... ... ... ... қарастырылып отырған
кезеңдердегі күнкөріс минимумының мөлшерімен арақатынасы ... ... ... ... ақы күнкөріс минимум мөлшерімен арақатынасы, ШҚО бойынша
18-63(58) жастағы халық (пайыздарда) сур. 30. ... ... ... айлық еңбек ақы күнкөріс минимум мөлшерімен
арақатынасы, ШҚО бойынша 18-63(58) жастағы халық (пайыздарда)
Басқаша айтқанда, орташа бір ... ... адам 2004 жылы ... ... 5,7 ... ... асырауындағы жандарды қамтамасыздандыра
алған, 2003 жылы – 5,2, 2002 жыл –5,4.
Экономикалық қызмет ... ... ... ... еңбек
ақысының дифференцациясы байқалған. Халықтың жұмыспен қамтылуы және еңбек
бөлімнің мәліметтері бойынша, еңбек ... ... ... ... ... және транспорт өндіріс қызметкерлерінде сақталған. Бұл
экономика саласында еңбек ақы орташа облыспен ... 1,2-1,4 ... ... ... ... жалдама еңбек ақы төмен, соның ішінде,
денсаулық сақтауда, білім беруде, сонымен қатар ауыл шаруашылығында (орташа
облыс ... 1,4-2,8 есе ... ... саласында адамдардың мінез-құлық стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... жеке
жұмыспен қамтылуға және халықтың кәсіпкерлік қызметіне бөледі. Дербес
жұмыспен қамтылудан табыс алатын ... ... ... жылы 39% ... ... ... ... ал олар өз кезегінде жұмыс берушілер болды.
3.3 Тұрғын үйге қол жеткізу коэффициентін және ... оны ... ... жинақтау мүмкіндігін есептеу
Тұрғын үйдің орташа құны және орта есеппен жан ... ... ... ... ... үйге қол ... коэффициентін есептеуді 17-ші
кестесінде көрсетейік.
Кесте 17 – Тұрғын үйге қол жеткізу көрсеткішінің есебі
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... жан басына |Тұрғын үйге қол |
| ... мың. ... ... ... |
| | |мың. ... ... |
|2001 |6,38 |6,91 |0,07 ... |11,26 |7,60 |0,04 ... |19,24 |8,47 |0,03 ... |28,76 |9,24 |0,02 ... Тұрғын үйге қол жеткізу коэффициенті.
17 – ші ... ... ... ... үйге жыл ... қол
жеткізу қиындап барады, ал халықтың төлеу қабілеті төмендеп барады. Тұрғын
үйге қол жеткізу коэффициенті сур. 31. бейнеленген.
Есеп ... 46 ш. м. ... ... және үш ... ... жанұя үшін келесі формуламен орындалған (4)
Кд = , ... Кд – ... үйге қол ... коэффициенті;
Д – орта есеппен жан басына шаққандағы табыс;
N – ... ... ...... ... – тұрғын үйдің 1 ш. м. орташа құны.
Біздің ... ... егер ... ... өз ... бір ... ... үйді сатып алуына бағыттаса, онда ол ... ... ... алу ... Тұрғын үйге қол жеткізу коэффициенті тұрғын үй нарығында
халықтың төлеу қабілетінің ... ... ... ... ... ... болып келеді, себебі, тұтыну шығындарын шегерусіз
жанұяның ... ... ... ... ... инвестициялық
мүмкіндіктерін бағалағанда, табыстың тұтыну шығындарынан шамадан асатын
бөлімін ... ... ... ... ... үй ... ... статистикалық
цифрларды, өмір сүруге жарамдысыз түрде: алғашқы өңдеумен, ... ... ... ... ... ... ... жағдай және
т. б. Сайып келгенде, тұрғын үйдің нақты бағасы тұтынушы үшін өңдеу ... ... ... ... ... ... жоғарырақ болады.
Тұрғын үйді халыққа сатып алу мүмкіндігін, тұрғын үйді ... ... ақша ... жинақтау кезеңінің ұзақтық көрсеткішімен
сипаттауға болады және (5) формуласында ... ... үйді ... ... ақша ... ... ұзақтығы кесте 18. көрсетілген.
Т = = ... Т – ... ... ... 18 – Тұрғын үйді сатып алуға қажетті ақша ... ... ... ... ... ... жан ... қаражаттарын |
| |орташа құны, ... ... ... ... |
| |мың. ... м2 ... мың. теңге/жыл |жылдар ... |6,38 |6,91 |14,2 ... |11,26 |7,60 |22,7 ... |19,24 |8,47 |34,8 ... |28,76 |9,24 |47,7 ... ... кезеңінің ұзақтығының құрылымды өзгеруі.
18 – ші кестесінде көрініп ... ... 6908 ... ... ... ... 1 ш. м. құны 6378 ... болған жағдайда, 2 бөлмелі пәтерді
сатып алуға ақша құралдарын 14,2 жыл ... ... ... ... ... ... ... сур. 30. бейнеленген. [26, б.105]
Әрбір жыл сайын құнның өсуімен жинақтау кезеңінің ... ... ... ... ... қол ... әкеледі.
Сайып келгенде, келесі нәтиже шығаруға болады:
Қарастырылып отырған кезеңде (2001- 2004 жылдар ... ... ... тез ... ... ол өз уақытында аймақ өнеркәсібінің
өндіріс қарқынының артумен шарттасылған, ... ... ... ... ... ... дағдарыстан шығу,
сонымен қатар орта есеппен жан басына шаққандағы халық табысының ... ... ... ... бұл екі ... өсу
қарқындарын салыстыруға болмайды; яғни егер 2002 ... 2003 ... орта ... жан ... шаққандағы халық табысы 10% үлкейді (16
кесте), ал тұрғын үйдің орташа құны сәйкесінше 77% өсті (14 ... ... ... ... ... үйді ... нарықта қосымша
қаражаттарсыз (қарыздар) алу мүмкіндігі үлкен емес екенін айтуға болады.
Дәл осылай, орташа ... 3 ... ... ... ... ... ... сатып алу үшін 14 жыл ішінде ... ... ... ... кесте).
Бірақ, тұрғын үй нарығындағы халықтың ... ... ... ... үйге ... ақша қаражаттарының сомасының жинақтау
кезеңінің ұзақтық көрсеткіштерін қолдану негізінде алуға болады, халық
шығындарының ... ... ... ... ... жиналған
қаражаттардың инвестициялау шартымен.
Бұл көрсеткіш постнумерандоны тұрақты рента сомасының өсу формуласын
өзгерту нәтижесінде есептегенге мүмкіндік туады.
Тұрғын үйді ... алу ... ... n жыл ішінде жинақтап
әрбір жыл соңында ... ... ... R ақша ... ... сомасына күрделі пайыздарды есептеудің ... i ... ... ... ... ... салым сомалары (6)
формуласында көрсетіледі
R(1 + i)n-1, R(1 + ... R(1 + i), ... кері ... ... ... бөлігінде (1+i) және R бірінші
мүшесімен геометриялық ... ... ... ... саны ... ... жинақталған сома (7) формуласын құрайды
F = = , ... ... ... бұл ... ... ... атын алды. n табу үшін алынған формуланы қайта құрап (8) ... = ... ... ... құны ... алып, яғни жинақтауға қажетті (C · S) сомасы
ретінде алып, пайдалы ... ... [(Д – Р)· N] жыл ... ... ақша ... ... R деп ... (9) формуласын
шығарайық. Тұрғын үйді сатып алу мақсатына қажетті ақша ... ... ... бұл ... ... ... инвестициялау шарты
орындалса:
T = log(i+1)·, ... Т – ... ... активтерге қаражаттарды
инвестициялау есебімен, жинақтау мерзімі, жылдар;
Р – орта есеппен жан басына шаққандағы тұтыну шығындары, ...... ... ... ... ... үйді ... алу мақсатында қаражаттарды жинақтауда халықтың
инвестициялық мүмкіндіктерін бағалауды үш түрде орындаған ... ... ... өзгеру салдарынан қаражаттарды жинақтау, бірақ
пайдалы ... ... ... ... ... ... ... өзгеру салдарынан қаражаттарды жинақтау, пайдалы
активтерді жинақтау кезеңінде ... ... ... ... ... өзгеру салдарынан қаражаттарды жинақтау, пайдалы
активтерді жинақтау кезеңінде сақтайтын қаражаттарды инвестициялау және бар
тұрғын үйді сату ... 19 – ... үйді ... алу ... ... қ. ... ... мүмкідігінің есебі.
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
| | ... ... ... |
| ... | |
| ... | |
| | |1 |2 |3 |4 |5 және |
| | | | | | ... да |
| | | | | | |көп ... ... ... |2803 |10896 |12938 |16802 |7350 ... үйді ... алуға | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... % |16,8 |7,9 |19,2 |16,8 |19,7 |12,2 ... ... ... ... |4064 |4064 |4064 |4064 |4061 |
|1 ш. м. ... ... ... | | | | | | ... ... ... |4045 |4045 |4045 |4045 |4045 |4045 ... 1 ш. м. ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ш. м: | | | | | | ... ... пәтер |33,3 |33,3 |33,3 |33,3 |33,3 |33,3 ... ... ... |49,2 |49,2 |49,2 |49,2 |49,2 |49,2 ... ... ... |66,3 |66,3 |66,3 |66,3 |66,3 |66,3 ... ... ... |89,8 |89,8 |89,8 |89,8 |89,8 |89,8 ... ... ... үйді | | | | | | ... алу үшін ... | | | | | | ... қажетті, жылдар | | | | | | ... | | | | | | ... ... пәтер |12,4 |48,3 |12,4 |10,5 |8,1 |18,4 ... ... ... |18,4 |71,3 |18,1 |15,5 |11,9 |27,2 ... бөлмелі пәтер |24,7 |96,1 |24,7 |20,8 |16,0 |36,7 ... ... ... |33,5 |130,2 |33,5 |28,2 |21,7 |49,7 ... ... ... | | | | | | ... нарықта тұрғын үйді | | | | | | ... алу үшін ... | | | | | | ... ... жылдар | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... кезеңінде | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |7,5 |15,1 |7,5 |6,8 |5,7 |9,5 ... ... ... |9,5 |17,6 |9,5 |8,6 |7,3 |11,6 ... ... ... |11,1 |19,6 |11,1 |10,1 |8,8 |13,4 ... ... ... |12,9 |21,6 |12,8 |11,8 |10,4 |15,3 ... активтердің |15 |15 |15 |15 |15 |15 ... % | | | | | | ... ... ... үйді | | | | | | ... алу үшін қаражаттарды | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... бар ... үйді сату | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... бар | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |4,6 |10,7 |4,6 |4,0 |3,3 |6,1 ... ... ... |7,5 |15,1 |7,5 |6,7 |5,7 |9,5 ... бөлмелі пәтер |10,2 |18,5 |10,2 |9,3 |8,0 |12, 5 ... ... ... бар | | | | | | ... | | | | | | ... ... пәтер |4,9 |11,2 |4,8 |4,3 |3,5 |6,4 ... ... ... |8,5 |16,4 |8,5 |7,7 |6,5 |10,6 ... ... ... бар | | | | | | ... | | | | | | ... ... пәтер |6,1 |13,0 |6,1 |5,4 |4,5 |7,8 ... ... ... ... ... үйді ... алуға қажетті
қаражаттарды жинақтау мүмкіндіктері, бірақ пайдалы қаржылық активтерге
инвестициялаусыз.
Сур.34. Халықтың ... ... ... үйді ... алуға қажетті
құралдарды жинақтау мүмкіндіктері, пайдалы ... ... ... ... ... ... ... жанұяның
тұтыну құрылымы өзгергенде (зергерлік бұйымдарды, қозғалмайтын ... ... ... бағалы қағаздарды, сонымен қатар
жинақтауларды және т. б. шығындарды шығарғанда) үй ... ... ... ... үйді ... ... ... мақсаттарына
бағыттауға болады, ол 7 — 10% құрады. [27, б.105]
Келтірілген есеп нәтижелері, халықтың ең басты бөліміне тұрғын ... ... қол ... ... растайды. Дәл осылай, орташ табыстары
бар орташа жанұяға бір ... ... ... ... ... қаражаттарды
жинақтау кезеңі 12 жылды құрайды, ал төрт ... — 33 ... ... активтерге жинақтау кезеңінде ... ... ... бұл ... бір ... пәтер үшін 8 жылға және төрт бөлмелі үшін ... ... ... ... ... ... тұрғын үйі бар болып, оның
мөлшерін бір бөлмге ұлғайту ойы, 5 - 6 ... ... ... 2004 жыл ... орта ... ... орта есеппен жан
басына шаққандағы ... 113640 ... ... 9470 ... бір адамға бір
айына арналып бастапқы тұрғын үй ... ... ... ... ... және ... үймен қамтамасыз етілген
бастапқы шарттары ескеретін, тұрғын үй нарығының халықтың барлық топтарының
инвестициялық мүмкіндіктерін бағалау үшін ... ... ... статистикалық жанұяға, ешқандай тұрғын үйі жоқ, және ... ... ... шаққанда әр айлық табыстары 15000 теңгеден кем емес жағдайдың
өзінде, жаңа стандартты бір бөлмелі пәтерді сатып алуына 8 жыл ... ... және үш ... үшін — 16 жыл (сур. 33. а). 15% ... жинақтаулары ... ... ... ... (ал ... үшін ... ... ұсынылып отырған
депозиттер бойынша нақты ставкалар, қазіргі уақытта төмендеп барады), ... ... үш ... ... сатып алуға қаражаттарды жинақтағанға
сәйкесінше 5,5 немесе 8,5 жыл (сур. 34. а) ішінде жинақтау ... ... ... жанұяға орташа жан басына шаққандағы 15000 теңге табыстарымен
айына өз тұрғын үй жағдайларын ... 4-5 жыл ... және онда ... ... салыстырғанда бір бөлмеге көп болар еді (сур. 34. б, в, г).
Халықтың үлкен ... ... ... тұрғын үй нарығында
тәжірибелі төлем қабілеті жоқ ... ... ... тұрғын үй
мәселесін шешу және ... ... үй ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін тұрғын үй лизингісі және ұзақ
мерзімді тұрғын үйді несиелендіру жүйесін құру негізінде ... ... ... ... ... жылдардағы Қазақстан халқына Жолдауларына
сәйкес ҚР ипотекалық несиелендірудің даму ... ... үй ... ... ... ... қорытынды жасауға
болады, ипотекалық несиелендіру, жылжымайтын дүние мүлік объектілерінің
құны мен жылжымайтын мүлікті ... ... ... табыстарының
деңгейі арасында, жылжымайтын мүлік саласындағы өте маңызды қайшылықты
шешуге бағытталған, ... ... Бұл ... ... ... ... ағымдағы табыстары арқасында тұрғын үйді сатып алу мүмкін
емес. Демек, ипотекалық несиелендіру жүйесі ... ... ... онда
жылжымайтын мүлік айналымының нарықтық масштабы көбірек болады.
Ипотекалық несиелендірудің даму ... ... ... жолдауында белгіленген, және ол парасатты және ... ... Егер ... ... ... ... орташа статистикалық
еңбек ақысына сатып алу утопиялық болса, бүгінгі Жолдау ертеңгі күнге ... ... ... ... ... азаютуы, тұрғын үй
несиесінің мерзімін ... және ... үй ... 1 ш. м. ... – мемлекет Басшысының осы сұрақ ... ... ... ... ... Бұдан келесі қорытынды жасауға
болады, тұрғын үй құнының ... ... ... ... жатқан реформалардың логикалық жалғасы екенін білдіреді.
2004 жылға Қазақстан халқына ... ... ... үй ... мүмкін болатын ... ... ... ... ... ... бойынша 2003 жылы
Қазақстанда екi ... ... ... ... ... үй ... Бұл 2002
жылы пайдалануға берiлген үй санынан 30% көп. Алайда, осы қарқынның ... ... ... ... ... жыл ... кем
дегенде 4 млн. шаршы метр тұрғын үй салуға қол ... ... ... ... ... дамуымыздың жетекшi саласының бiрi болып,
құрылыс материалдары өнеркәсiбiн, жиhаз ... ... ... ... ... 2005 ... бастап тұрғын үй құрылысында жаңа
саясатты iске асыру басталатыны ... ... мәнi ... үй ... ... оны ... ... алғашқы төлем жарнасы мен несиелеу үстемесiнің
төмендетiлуi арқылы халықтың басым ... ... үйге қол ... беру ... ... ... халықтың табысын ұдайы өсiру саясатының нәтижесiнде
жүзеге асырылуы тиiс.
Өз қаражатына ... алу ... ... үй құрылысын салу секiлдi жолдан
басқа, тұрғын үйдi ақшасын бiртіндеп төлеп ... 2 ... бар: ... және ... үй ... ... жинау жүйесi арқылы. Бiрақ бұл
екеуi де ... ... ... ... ... қолы ... жүйе болып табылады.
Жаңа тұрғын үй саясаты оларды арзандатуға, сондай-ақ, құрылыс құнын
төмендетуге ... ... ... ... үшiн қайтарым мерзiмi бүгiнгi он жылдан
жиырма жылға дейiн ұзартылады.
Алғашқы төленетін жарна ... үй ... ... 10%-на ... бұл жағдайда несие үстемесi 13-тен 10% дейiн азайтылады.
Тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... онда ... ... 50-ден 25% дейiн төмендетiледi. Несиенi қайтару мерзiмi
қалған сома бойынша 15-тен 25 ... ... ... үстiне iрi қалалардағы аз мөлшердегi әрлеу жұмыстары жүргiзiлген
үздiк ... ... ... бiр шаршы метрінің құны орташа есеппен
бүгiнгi әр шаршы метрi үшiн 700 доллардан 350 долларға дейiн ... ... бiр ... ... құны 350 ... ... ... үйлер
салу қажет. Егер құрылысшылар бағаны көтеретiн болса, онда олар бұдан былай
несие және тапсырыс алмайтын болады. Ал аймақтарда тұрғын жай ... ... ... де төмен болуы тиiс.
Есептеулер көрсетiп отырғандай, тұрғын үй ... жаңа ... ... ... 200 мың отбасы (ал бұл миллионға жуық адам) ... ... үй ... ... ... ... ... Бұл үшін
2007 жылдың аяғына дейiн 12 миллион шаршы метр тұрғын жай iске ... ... жыл ... ... үй көлемiн енгiзудi бүгiнгi деңгеймен
салыстырғанда орташа есеппен 2 eceгe ұлғайту қажет ... ... ... жаңа тұрғын үй саясатын жүзеге асыру
үшiн ... ... ... ... қаражат көздерi бойынша
тұрғын үй құрылысына 300 ... ... оның ... ... ... жататын негiзде 150 млрд. теңге мемлекет есебiнен бөлу,
сондай-ақ, ... ... ... және ... үй ... ... ... мақсатында инвестиция салуы қажет.
Құрылысты арзандату мақсатында тұрғын үй ... ... ... ... билiк алуы тиiс.
Құрылыс үшiн тендер арқылы жер сатуды мiндеттi ... ... ... қойылған мiндет Үкiмет пен әкiмдер мүмкiндiктерiнiң шегiнен шығып
жатуы да мүмкiн, бiрақ, ол таяу 3 ... ... ... 2008 жылға
қарай бiз барлық халықтың орташа ... ... үй ... орнықты тұғыр қалыптастыруымыз керек.
Үкiмет тұрғын үй ... ... ... ... ... тиiс, ... осы жылы ... бiрлесе отырып
барлық қажеттi дайындық жұмыстарын қолға алғандары жөн.
Жұмыс барысын тиiстi дәрежеде бақылап отыру мақсатында мен ... ... ... ... ... ... ... және әкiмдiктерге республика бойынша кең ... ... ... мiндеттеледi.
Тұрғын үй құрылысын дамыту бағдарламаларын жүзеге асыру нәтижесiнде
ЖIӨ-нiң болжамды қосымша өсiмi ... ... 2% ... ... ... 45 мың ... орны ашылады, сондай-ақ, үш жыл iшiнде 80 ... ... ... салық алынатын болады.
Ең бастысы - тұрғын үй ... ... үшiн ... ... ету, ... үй құны мен ... табысы арасындағы
сәйкессiздiктi қысқарту. Одан әрi нарықтың өзi-ақ осы өлшемдер негiзiнде
реттелетiн болады. [29, ... ... бәрi ... жаңа тұрғын жайға ұмтыла
алмайды. Бiрақ, жұмыс iстейтiн әрбiр адам пәтер немесе үй ... ... ... та ... үй құрылысы - біздің экономикамызды алға сүйреуші қуатты күш.
ΙV-бөлім. ЖОБАНЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІ МЕН ... ... ... АҚ ... маңайындағы көгалдандырудың
маңызы
Көгалдандыру жүйесі банк аумағындағы өсімдік ... ... ... ... ... Ол банктің бас жоспары мен қоршаған аумақтың жерін
қолданудың ... ... ... ... ... ... ... арттырудың және қызмет орындарының,
тұрғын ... ... ... ... – техникалық прогресс және жалғаушы урбанизацияның ... ... жай ғана ... ... ... да өсімдіктерді отырғызу және
көгалдандыру ғана емес, экологияға байланысты ... ... ... қолайсыз өсу ортасына шыдамды биоценоздарды отырғызу ... ... ... ... ландшафты – архитектуралық және
фитомелиорациялық жолдармен қорғауды ұйымдастыру қажет.
Алаңқайырда жасыл ... ... ... және ... ... ғана ... ... сонымен бірге экологиялық жағдайды да
есепке алуды, яғни қоршаған ортаның ластану дәрежесін және ... ... ... ... – техникалық іс-әрекетінің өзара әсер ... ... ... ... архитектураның рөлі артып, дамып келеді.
Қоршаған ортаға адамның әсер етуі – ...... ... ... ... еріксіз болатын жағдай. Урбанизация және ғылыми ... ... ... қоршаған ортаның (су бассейінінің, судың және
топырақтың) тұрақты ластануы болады. ... ... ... ... ... әсер ... және ұйым өмірінің өте жақсы экологиялық,
микроклиматтың, ... ... ... ... бірі болып табылады.
Жасыл екпелер мен олардың орналасуының сипаттамасының тікелей
қатысуымен транспорт ... және жояу ... ... ұйымдық
территорияларын функционалды қоршау жүргізіледі. Жасыл екпелер ұйымының
бөлінген ... ... ... ашуға әсерін тигізеді.
Сулы аймақтарда және жер бетінде жасыл екпелерді тегіс және үздіксіз
орналастыру радиолды-дөңгелек жүйесі тәсілімен ... ... ... ... және санитарлы-гигиеналық мәні. Өсімдік оттегі мен ... көзі ... ... ... ... фотосинтездеуші организммен жерде 1017
(100млрд.т) жуық органикалық зат ... ... ... күн ... ... Бұл ... ... будандастыруда 170 млрд.т
жуық көмірқышқыл газын, фотохимиялық зерттеуде 130 ... жуық ... 115-120 ... ... ... ... ... туғызады. Бұл
периодта осыған жуық шамада ... зат ... және ... нәтижесінде СО2 –ге айналады.
Жасыл екпінің ұйымның микроклиматына әсері. Орта және оңтүстік ендікте
орналасқан жаздың ... ... ... мен ... ... ауаның
жылуына әкеледі. Бұл жағдайда, айналада заттардың температурасы ... ... ... де, ... ауа жылу бере ... ... алып келеді. Жасыл көшеттердің ... ... жиі ... ... жылулық радияциясы (50С-ге дейін)
төмен болуына байланысты. Е.С.Лахно берілгендері ... ... ... даламен салыстырғанда радияциялық температура 54,9%-
дан 73,4%-ға дейін болады. Шөптер мен ағаштар жоғары ... ие, яғни ... ... және ... ... ашық ... ... жабындары,құрылымдар қабырғалары, топырақ жылуды көп сіңіреді
және оны күн біткенде аздап береді. ... ... ... ... және ... ... аллеялық
отырғызуларды салу арқылы төмендетуге болады. Өсімдіктендіру көмегімен
мекемеге организация маңындағы, желдетуді толығымен ... оның ... ... ... ... ... көшеттердің желге төзімділік
қасиеті көшеттер мен кварталдарда желді әлсіретуде қолданылады. Үстем желге
перпендикуляр орналасқан орман алқабы мен ... ... ... ... ... ... әсерін төмендетеді. Жасыл көшеттер
ылғалдың біршама мөлшерін ылғандандыру арқылы қоршаған ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы
ылғалдығының жылдық айырмашылығы даламен салыстырғанда 10%, максималдысы -
40%-ға тең. Ауаның салыстырмалы ылғалдығының ... ... мен ... ... ... ... Ауыр оң ... жеңіл теріс иондарға қатынасы:
жасылданбаған территорияда 1,08; жасылданғанда – 0,93; паркте – ...... ... – 0,95. Орманнан қалаға қарай қозғалғанда
ауыр иондардың жеңіл иондарға ... ... ... ... 280 ... бұл ауа ... өскендігін көрсетеді. Өсімдіктендірудің ауаны
ионизациялауға қатысы түрлік құрам, толықтық пен ... ... Мына ... ... жеңіл иондардың санын көбейтеді: Карель
қайыңы, топалестік және жакондық, ... және ... ... ... ... күмісті және қызыл үйеңкі, жапырақ шөп, кәдімгі еметен, кәдімгі
қарағай, жұпаргүл, туя. [30, ... ... ... ... шаңға қарсылық маңызы:
Түтінге және шаңға қарсы құрылымдар ... ... ... алмайды және ауадағы оттегі көлемін ... ... Бір ... ... 1 сағатта 200 адам қолданатын оттегі көлемін шығарады.
Бұндай табиғи лаборатория бір жылда ауадан 70 т шаңды фильтрлейді, және ... беті ағаш ... көп. ... ... ... 21%-дан 86%-
ға дейін ұстайды және ауаны микробтардан 19-44% ... ... ... жапырақсыз жағдайда, яғни қыста да сақталады. Бұл кезде
ауаның шаңдануы 40%-ға дейін төмендейді.
Жасыл өсімдіктер ...... ... кең ... ... ... мен ... аудандарда, себебі олар ... ... ... атқарады. Ауаны фильтрлеудің тиімділігі ... ... ... сақтануымен және фитоценозбен байланысты. Бұл
процестің мөлшері мен тиімділігі ... ... ... ... ... улы ... жиынының көлемімен анықталады. Олардың
кейбіреуі ... ... фтор және ... ... ... ал ... 10-30 ... 50 рет көп көлемді ұстап тұра алады.
Сондықтан декаративтік өсімдіктерді құру керек, яғни ... ... ... ... ... ... газға тұрақты, газды жұту қасиеті
жоғары өсімдіктерді қолдану керек.
Жасыл өсімдіктердің шуға ... ... ... шуға ... ... тиімді, себебі жасыл
өсімдіктердің дауысқа қарсылық ... бар. ... ... ... 74% -ын ... ... ... тротуарларда 10 рет
аз, ... ... ... ... ... ... ... яғни дауыс толқындарын ұстап қалады. Жабу конструкциясына жасыл
желекті қолдану жолды қоршаған ... ... қана ... ... біртектігін сезуге мүмкіндік береді.Бұл тәсіл
экологиялық нәтиже де береді. Шудан, шаң-тозаңнан, газдан қорғану ... және ... ... жақсарту үшін және эстетикалық
сырт ... ... үшін ... көгалдандыру қолданылады.
Көгалдандыру территориясы бүкіл территорияның 20 ... ... ... ... ... ... ... мынаны ескеру керек:
- Барлық құрылыстар мен алаңдарда жаяу жол ... ... ... ... ... тоқтау мүмкіндігі;
- Шудан, шаңнан, улы газдан тиімді қорғаныс;
- Ағаштар, бұталар және гүлдердің әдемі компазициясы.
Көгалдандыру кезінде ... ... ... ... үздіксіз
гүлдену бақшасын және сиреньдер бақшасын жасау керек. Бұл гүлдердің бұндай
әдемі композициясы банк мекемесінің маңаиына ... және ... ... ... Сондай-ақ гүлдердің әдемілігімен қоса, оның ... ... ... ... Баспанадан адамдарды эвакуациялау жүйесін қамтамасыз ету
Адамдардың қозғалысы кез-келген сипатта қолданылатын ғимараттарға ... ... бірі ... ... ... ... ... адамдар легі ағылатын, яғни барлық адамдар ... ... бір ... жүретін құрылыс, ғимарат, мекемелерді дұрыс жобалауда
маңызы зор.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... жағдайларда (жану, жарылу, жер сілкіну) эвакуацияның
қажеттілігімен ... ... ... жеке; массалық; тәртіпсіз (топтағы
адамдардың әртүрлі бағыттағы қозғаласы); лекті (бір ... ... (бір ... қозғалыс); келісіген; келісімсіз ... ... ... жүріс (қозғалыстағы адам кез келген уақытта өз жүрісін,
жылдамдығын басқаларға кедергісіз ... ... ... ... ... лекте келе жатқан адамдар қозғалысымен шектеледі); ұзақ (жұмыс ... ... легі ... ... ... ... тән); ... мерзімді
(стадионда, театр, т.б. байқалады). Онда (антракт) ... ... ... ... ... ... ... аралығында жүрісті бірдей бастап,
бірдей аяқтайды; қалыпты (қозғалыс ... және ... ... ... ... бірақ қозғалыс жылдамдығы апатсыз; қолайлы
қозғалыс ... ... ... ... ... массасы асықпай,
жүріс кезінде қысылмайды; апатты (экстрималды жағдай ... ... ... ... ... ... өзгешеленеді. Бұл
адамдардың нерв жүйесінің қозушылығымен, яғни әрбір қатысушының қауіпті
аймақта қалу ... ... және ... ... ... ... ерекшеленеді.
Сонымен қатар апаттық қозғалыста жылдамдықтың артуы байқалады.
Тұрғындарды ұйымдастыру мен ...... ... ... бір ... мен ... ... есе қала тұрғындарының тығыздығын
төмендетеді. Жұмысшыларды, қызметшілерді және жанұя мүшелерін ... ... ... яғни ... ... ... ... қатыстты тұрғындарды эвакуациялау ... ... ... ... ... және өткізу қалада құрылған
эвакуациялық комиссиялар және ... ... (АҚ) ... мен ... ... Эвакуациялауда қоғамдық транспорттың
әртүрлі (теміржол, жеңіл машина, су көліктері), әскери және ... ... ... ... ұйымдастыру жұмыстары және тұрғындарды эвакуациялау Азаматтық
қорғаныс объект басшысының ... ... мен ... ... жүргізіледі.
Ұйымдастыру мен эвакуациялауда объектіні ... үшін ... ... ... ірі ... жинақталған эвакуациялы
пункттер құрылуы мүмкін.
АҚ басшысының бұйрығымен объектіде әкімшілік ... ... ... ... ... жетекшісінің орынбасарының біреуі
тағайындалады. Эвакуациялауда медициналық қызметтен ... ... ... және орналастыру үшін сонымен қатар ... ... ... ету үшін арнайы эвакуациялы қабылдау комиссиясы және
шаруашылық аудандарда қабылдау пункттері құрылады.
Эвакуация кезінде “Тұран Әлем” Банкінің қозғалыс уақытын есептеу:
1 ... ... ... еденнің бетіне м2
горизонталь проекциялардың соммалық мәні ... (10) ... =м2 ... N – ... ...... байланысты бір адамның горизонталь проекциясының
ауданы.
∑f=32*0.125=4м2
2 Есіктен шығу (ln) қашықтығында пайда болатын ... ... ... (11) ... бейнеленген:
Д=м2/м,
(11)
мұнда, ln – адамдар ағынының пайда болған ұзындығы ... ... ... ... ... ... Ең алыс жұмыс орындардан және бос қозғалыстағы дәлізге дейін
адамдардың эвакуациялық уақыты анықталып, (12) ... ... ... l1 – ең алыс ... ... ара-қашықтық.
- эксперимент арқылы алынған мәндер бойынша, күнделікті
уақыттағы адамдардың қозғалысы жылдамдық (горизонтальдық жол
үшін 16,0 м/мин тең)
мин.
4 Қосымша бойынша, ... Д ... n-2 ... ... ағымының
қозғалу жылдамдығы (V2) және қарқынды қозғалысы (q2) м/мин ... ... ... ... мәні горизонтальдік жолдар
үшін gmax=10,13м\мин мәніне тең ... =45,16 ... q2=2,73 ... < qmax = 10.13 м/мин.
Біздің жағдайымызда шарт қанағаттандырылады.
Көрсетілген есептеме бір ... ... ... ... ... ... ... барлық максимал қозғалыстар (q ... ... ... ең ... q ... сәйкес келеді, ал
методикалық ... ... ... ... ... де бұл есептеме методикасы ғимараттан адамдарды ... ... есте ... керек. Бұл жағдайда параметрлердің
есептік мінездемесі тез өседі, ал (q max) ... ... ... қалады. Мұнда q max –мен салыстырғанда адамдар ағынының тоқтап
қалуы бұрынғыдан көп ... ... n-2 ... ... ағынының қозғалыс уақыты анықталып,
(13) формуласында бейнеленген:
мин,
(13)
мұнда, L2 – жұмыс орындарынын ең алыс шығу жерінен ойыққа ... ... ... – жылдамдық тығыздығына (Д) байланысты дәліздегі жылдамдық
қозғалысы.
мин.
6 Адамдар ... ... ... ... қозғалыс
қарқындылығын мына (14) формуламен анықтаймыз:
м/мин

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 108 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк қызметіне қаржылық талдау63 бет
Ипотекалық несиелендіру50 бет
Ақша. Несие. Банктер.22 бет
Банк операциялары12 бет
Банк қызметіндегі несие35 бет
Банктің несиелік операцияларын басқару және талдау8 бет
Жалпы несие туралы түсінік және оның формалары32 бет
Ипотекалық несие және оның Қазақстан Республикасындағы дамуы63 бет
Ипотекалық несие түсінігі30 бет
Ипотекалық несие тәуекелдігі34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь