Қазақстан Республикасының банк жүйесінде бөлшек банкингтің теориялық негіздері

МАЗМҰНЫ

КlРlСПЕ ... ... ... ... 8

1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНДЕ БӨЛШЕК БАНКИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Банк жүйесі және оның қызметінің даму ерекшелiктерi ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.2 Қазақстан Республикасы банктерінің қызметтері және дамуы ... ... ... ... ... .20
1.3 Банкинг: банк өнiмiн және қызметiн сату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
1.5 Қазақстандық банктердiң сыртқы экономикалық қызметi ... ... ... ... ... ... ... .37

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНК БАНКИНГІНІҢ ДАМУ
ТЕНДЕНЦИЯЛАРЫН ТАЛДАУ

2.1 Экономиканың қазіргі жағдайындағы банк жүйесінің дамуын
талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
2.2 Коммерциялық банктердің банкингтік қызметтерін экономикалық талдау
(АҚ “Каспиий банкі” материалдары негізінде ) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53

3 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ БАНК
ЖҮЙЕСІН ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТІН ОДАН ӘРІ ДАМЫТУДЫҢ
НЕГІЗГІ ПРОБЛЕМАЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ

3.1 Экономикалық тұрақтылық жағдайындағы банк жүйесінің өзекті
мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...64
3.2 Банк жүйесін дамыту проблемаларының шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ...67
3.3 “Каспий банк”АҚ Шымкент Филиалында «INTERFAST» жүйесін
ендіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...69

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .78

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .80
КIРIСПЕ

Нарықтық экономикаға көшумен байланысты Қазақстан Республикасының банктер жүйесiнде ұлттық экономиканың басқа секторларымен салыстырғанда елеулi өзгерiстер болып жатқаны баршаға мәлiм. Бүгiнгi таңда нарықтық экономика жолына баяғыда түсiп, зор жетiстiктерге жеткен өркениеттi елдер тәжiрибесiн үйрене отырып, банк жүйесiн халықаралық стандарттарға көшiру ел экономикасы үшiн маңызды болып табылады.
Банк жүйесiн реформалау қажетiлiгi Қазақстанның эволюциялық дамуының сапалы, жаңа деңгейге жетуiнiң қажеттiгiнен туындап отыр. Нарықтық экономикаға көшкен жылдар аралығында Қазақстан Республикасының банк жүйесi реформалаудың ұзақ та, қиын кезеңiн бастан кешiрдi. Бұл кезеңде елiмiздiң банк жүйесiнде тек сандық емес, сонымен бiрге сапалы өзгерiстер болды деп айтуға болады. Ел Президентi Н.Назарбаев банк жүйесiн реформалау нәтижесi бойынша: ''Елiмiздiң банк жүйесi түбегейлi де сапалы өзгерiстерге ұшырады'' деп мақтанышпен атап өткен болатын.
Қазақстанда банк жүйесiн реформалау iсi ең алдымен коммерциялық банктердi құрудан басталды. Тек Қазақстанда емес, сонымен бiрге бүкiл КСРО аумағындағы бiрiншi болып құрылған банк, Оңтүстiк Қазақстан облысында орналасқан ''Союз'' кооперативтiк банкi болатын. Банк операцияларын жүргiзу құқығын беретiн лицензиясын (рұқсатын) ол 1988 жылдың 24 тамызында алды. Бiрақ, аталмыш банктiң қызметi небәрi 7 жылға ғана созылып, қызметiндегi айтулы елеулi кемшiлiктерi үшiн 1995 жылдың 24 тамызында банк операцияларын жүргiзу үшiн берiлген лицензиясы қайтарылып алынды. Қазақстан аумағында 1988 жылдың 19 қыркүйегiнде құрылған екiншi коммерциялық банкке Алматы Орталық кооперативтiк банкi жатады. Қазiргi кезде аталмыш банк ''БанкЦентрКредит'' ААҚ болып, банк қызметi нарығында өз қызметiн тиiмдi атқаруда.
1995 жылы ''Қазақстан Республикасының банктер және банк қызметi туралы'' Заңы қабылданды. Бұл Заңда Мемлекеттiк болып табылатын ұлттық банктiң негiзгi мiндеттерiмен қатар, экономикадағы ақша-несиелiк реттеу құралдары, оның атқаратын қызметтерiнiң түрлерi, коммерциялық банктердiң қызметiне бақылау жасау принциптерi мен әдiстерi анықталған болатын.
Қазақстанда банк жүйесiнiң қалыптасқан алғашқы кезеңдерiнде сауатты, кәсiпкерлiк деңгейi жоғары, бiлiктi мамандардың болмауы, банк саласының қызметiн реттейтiн заңнамалардың толық жетiлмеуi банк қызметiн жүзеге асыруда көптеген қателiктер жiберiп, банктердiң жабылып қалуына тiкелей себебiн тигiздi.
Реформаның құқықтық қамтамасыз етiлуi және банк жүйесiнiң қалыпты қызмет етуiн қамтамасыз ету мақсатында 1997 жылдың наурыз айында ''Заң күшi бар Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлығына өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы''; 1998 жылдың 28 сәуiрiнде ''Қазақстан Республикасында вексель айналысы туралы''; 1997 жылдың 11 шiлдесiнде ''Банк қызметiнiң мәселелерi бойынша Қазақстан Республикасының кейбiр заң актiлерiне өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы'' бiрқатар заңдары қабылданды.
1995 ж. Қазақстанның банк жүйесiн реформалаудың бағдарламасын жүзеге асыру, осы жүйедегi орта мерзiмдi бағдарламаны жасауға себеп болды. Оның мақсаты мен мiндетi тұтастай алғанда 1990 жылы жасалған бағдарламамен бiрдей. Бiрақ елiмiздiң орталық банкi ретiнде атқарған қызметi барысында жинақталған тәжiрибесi оған экономикасы дамыған елдерге тән, нарықтық экономикаға сай келетiн ақша-несие саясатының құралдарын пайдалануға көшу мiндеттерiн жүктедi.
Қазақстан Республикасының банк жүйесiнiң тұрақтылығы, көбiне екiншi деңгейлi банктердiң тұрақтылығымен байланысты болып келедi. Жоғарыда атап өткен себептерге қоса, төлемсiздiк дағдарысы мен банктерге деген сенiмсiздiк көптеген банктердiң қызметiне тосқауыл болып, банктердiң сенiмдiлiгiн қауiп алдына қойды, ал оған төтеп бере алмаған банктер банкроттықа ұшырады. Ел экономикасында бiрлескен және шет ел банктерiнiң, олардың филиалдарының пайда болуы бәсекелестiктi одан әрi күшейтiп жiбердi. Нәтижесiнде, банктердiң несие ресурстарының айналымдылығы төмендеп, мерзiмi ұзартылған несиелердiң көлемi өстi. Жалпы дағдарыс жағдайында коммерциялық банктер тәуекелдiң жоғары деңгейiмен бетпе-бет кездесiп, оған төтеп бере алмаған банктер жабылып қалып жатты. Сондықтан да бiз бүгiнгi таңдағы әлемдiк тәжiрибеде қалыптасқан банк iсiнiң дамуындағы қызметтердiң әдiстемелерiн оқып бiлiп, осы алған бiлiмдi елiмiздiң банк жүйесiнiң практикасында қолданғанымыз абзал.
Тақырыптың тағы бiр маңыздылығы, қарастырылып отырған банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi тенденциялрды, оны басқару ёдiстерi Іазақстанның банк жүйесiн дамуымен және қалыптасуымен байланысты сұрақтарды зерттеудiң жаңа бағыты болып табылады.
Факторлың талдау негiзiнде банк қызметiне әсер ету үшiн бiз әлемдiк тәжiрибеден үлкен көңiл аударып отырмыз және соның көмегi арқылы Қазақстан Республикасында қолдануға тиiмдi де пайдалы банк iсiндегi қызметтердi аныңтау, оны дамыту үшiн әдiстердi саралап отырмыз. Сонымен, коммерциялың банктердiң iс-әрекетi саласы кебеюде. Бiрақ отандың банктер әлемдiк тәжiрибеде белгiлi барлың қызмет түрлерiн енгiздi деуге болмайды. Бұл проблема Қазақстанның банк жүйсi үшiн жаңа бағыт болып табылады, сондыңтан да банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi тенденцияларында қандай да бiр түпкiлiктi зерттеулер жүргiзiлген жоқ. Осы орайда әлемдiк банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi қызметтердi Қазақстан тәжiрибесiнде енгiзу банк жүйесiн реформалаудағы ең өзектi мәселе болып отыр. Барлы аталған себептер осы диплом жұмысының тақырыбын таңдауға, оның ақсатары мен негiзгi мiндеттерiн белгiлеуге өз әсерiн тигiздi.
Жұмыстың мақсаты мен мiндеттерi: Жұмыстың мақсаты банк жүйесінің дамуындағы қазiргi кездегi тенденцияларды анықтап, әлемдiк банк тәжiрибесiн оқып бiлу және оның жергiлiктi жағдайда бейiмделуi болып табылады.
Қойылған мақсат жұмыстың келесi мiндеттерiн анықтайды:
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. ҚР ''Банк және банк қызметi туралы'' Заңы 31 тамыз 1995 ж.
2. ҚР ұлттық Банкiнiң заң және нормативтiк актiлерiнiң жинақтары Алматы т.1-т.5.
3. Қазақстанның ұлттық Банкi 2004 жылғы есебi.
4. 2002 жылдағы Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң жылдық есебi. Алматы 2000 г.
5. Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң статистикалық бюллетенi 1996 год А.2000 г.
6. Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң Жаршысы 2003 г.
7. Банковское дело. В.И.Колесникова. Л.П.Кроливецкая М.Финансы и статистика 1996 г.
8. Банковское дело. Справочное пособие лод редакцией Ю.А.Бабичевой М.Экономика 1993 г.
9. Долан Э.Дж.Кемпбелл К.Д.Д. Банковское дело и денежно-кредитная политика М.-Л.1991 г.
10. Егоров А.Е. «Проблемы деятельности коммерческих банков на современном этапе развития экономики //Деньги икредит //1995 г.6.-с.4.
11. О.И.Лаврушин . «Банковское дело ң Москва 2000г.
12. Банки Казахстана 1-12.Алматы 2000г.
13. Новейшие банковские технологии.1-12 .Москва 2000г.
14. Нысанбаев К.Тулембаева Ж. «Банки Казахстана и маркетингң. А.2001г
15. Каржы каражат .9-10.Алматы 2000г.
16. Тимоти У.Кох. «Управлени банкомң.-Уфа . Спектр.Часть 5.1993.
17. Парамонова Т.В. «Принципы регулирования банковской сферың //Деньги и кредит //б.-с.IО 1995.
18. Усоскин В.М. «Современный коммерческий банк управление и операций ңМ ИПЦ Вазар-ферро 1994г.
19. Банковские технологии 2002г.
20. Банковские технологии 2003г.
21. РЦБК 11.2003г.
22. Марченко Г.А. «Развитие банковского сектора в Казахстанең //Деньги и кредит //2000г.
23. Спицын Банковский маркетинг М.1993г.
24. «Банки и кредитная политика в условиях переходной экономики А.1995г.
25. «Основы банковского менеджмента под редакцией О.И.Лаврушина М., Инфра М.2002г.
26. Алехин Б.И.Рынок ценных бумаг ''Введение в фондовые операции'' М.Финансы и статистика ,1991г.
27. Миловидов В.Д. Современое банковское дело Опыт США М.Изд.-во МГУ ,1992г.
        
        Мазмұны
КlРlСПЕ .......………8
ҚазаҚстан РеспубликасынЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНДЕ БӨЛШЕК БАНКИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1. Банк ... және оның ... ... ... ... ... қызметтері және
дамуы.....................20
1.3 ... банк ... және ... ... ... ... ... ... БАНК ... ... ... ... қазіргі жағдайындағы банк жүйесінің дамуын
талдау......................................................................
.............................................40
2.2 Коммерциялық банктердің банкингтік қызметтерін экономикалық талдау
(АҚ ... ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТІН ОДАН ӘРІ ДАМЫТУДЫҢ
НЕГІЗГІ ПРОБЛЕМАЛАРЫ ЖӘНЕ ... ШЕШУ ... ... ... ... банк ... өзекті
мәселелері................................................................
...........................................64
3.2 Банк ... ... ... ... ... банк”АҚ Шымкент Филиалында «INTERFAST» жүйесін
ендіру......................................................................
.............................................69
ҚОРЫТЫНДЫ…………………………………............…………………………78
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ............……................…………………......80
КiРiСПЕ
Нарықтық экономикаға көшумен байланысты Қазақстан ... ... ... экономиканың басқа секторларымен салыстырғанда
елеулi өзгерiстер болып жатқаны ... ... ... ... нарықтық
экономика жолына баяғыда түсiп, зор жетiстiктерге жеткен өркениеттi елдер
тәжiрибесiн үйрене отырып, банк жүйесiн ... ... ... ... үшiн ... ... ... жүйесiн реформалау қажетiлiгi Қазақстанның эволюциялық дамуының
сапалы, жаңа деңгейге жетуiнiң ... ... ... ... ... ... аралығында Қазақстан Республикасының банк жүйесi
реформалаудың ұзақ та, қиын кезеңiн бастан кешiрдi. Бұл кезеңде ... ... тек ... емес, сонымен бiрге сапалы өзгерiстер болды деп
айтуға болады. Ел Президентi Н.Назарбаев банк ... ... ... ''Елiмiздiң банк жүйесi түбегейлi де сапалы өзгерiстерге ... ... атап ... ... банк жүйесiн реформалау iсi ең алдымен коммерциялық банктердi
құрудан басталды. Тек Қазақстанда емес, сонымен ... ... ... ... ... ... банк, Оңтүстiк Қазақстан облысында
орналасқан ''Союз'' ... ... ... Банк ... ... беретiн лицензиясын (рұқсатын) ол 1988 жылдың 24 тамызында алды.
Бiрақ, аталмыш банктiң қызметi небәрi 7 ... ғана ... ... ... ... үшiн 1995 ... 24 ... банк операцияларын
жүргiзу үшiн берiлген лицензиясы қайтарылып алынды. Қазақстан аумағында
1988 жылдың 19 ... ... ... ... ... ... ... банкi жатады. Қазiргi ... ... ... ААҚ болып, банк қызметi нарығында өз қызметiн ... жылы ... ... ... және банк қызметi туралы''
Заңы қабылданды. Бұл ... ... ... ... ... банктiң
негiзгi мiндеттерiмен қатар, экономикадағы ақша-несиелiк ... ... ... ... ... коммерциялық банктердiң қызметiне
бақылау жасау принциптерi мен әдiстерi анықталған болатын.
Қазақстанда банк жүйесiнiң ... ... ... ... деңгейi жоғары, бiлiктi мамандардың болмауы, банк саласының
қызметiн реттейтiн заңнамалардың толық жетiлмеуi банк ... ... ... ... жiберiп, банктердiң жабылып қалуына тiкелей
себебiн тигiздi.
Реформаның ... ... ... және банк ... ... ... ... ету мақсатында 1997 жылдың наурыз айында ''Заң күшi
бар Қазақстан Республикасы ... ... ... мен
толықтырулар енгiзу туралы''; 1998 жылдың 28 сәуiрiнде ... ... ... ... 1997 ... 11 ... ... мәселелерi бойынша Қазақстан ... ... ... ... мен ... енгiзу туралы'' бiрқатар заңдары
қабылданды.
1995 ж. Қазақстанның банк жүйесiн реформалаудың ... ... осы ... орта ... ... ... ... болды. Оның
мақсаты мен мiндетi тұтастай алғанда 1990 жылы ... ... ... ... ... банкi ретiнде атқарған қызметi ... ... оған ... ... елдерге тән, нарықтық
экономикаға сай келетiн ақша-несие саясатының құралдарын пайдалануға көшу
мiндеттерiн ... ... банк ... ... ... ... банктердiң тұрақтылығымен байланысты болып келедi. Жоғарыда атап
өткен себептерге қоса, ... ... мен ... ... көптеген банктердiң қызметiне ... ... ... ... алдына қойды, ал оған төтеп бере ... ... ... Ел ... ... және шет ел ... филиалдарының пайда болуы бәсекелестiктi одан әрi күшейтiп жiбердi.
Нәтижесiнде, банктердiң ... ... ... төмендеп, мерзiмi
ұзартылған несиелердiң көлемi өстi. Жалпы дағдарыс жағдайында коммерциялық
банктер тәуекелдiң жоғары деңгейiмен бетпе-бет ... оған ... ... ... жабылып қалып жатты. Сондықтан да бiз ... ... ... ... банк iсiнiң дамуындағы ... оқып ... осы ... ... ... банк жүйесiнiң
практикасында қолданғанымыз абзал.
Тақырыптың тағы бiр ... ... ... банк ... ... ... ... оны басқару ёдiстерi Іазақстанның
банк жүйесiн дамуымен және қалыптасуымен байланысты сұрақтарды зерттеудiң
жаңа бағыты болып табылады.
Факторлың талдау ... банк ... әсер ету үшiн бiз ... ... көңiл аударып отырмыз және соның көмегi арқылы Қазақстан
Республикасында қолдануға тиiмдi де пайдалы банк ... ... оны ... үшiн ... ... ... ... коммерциялың
банктердiң iс-әрекетi саласы кебеюде. Бiрақ отандың банктер ... ... ... ... ... енгiздi деуге болмайды. ... ... банк ... үшiн жаңа бағыт болып табылады, сондыңтан
да банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi ... ... да ... зерттеулер жүргiзiлген жоқ. Осы ... ... банк ... ... кездегi қызметтердi Қазақстан тәжiрибесiнде енгiзу банк
жүйесiн реформалаудағы ең ... ... ... ... ... аталған себептер
осы диплом жұмысының тақырыбын таңдауға, оның ақсатары мен ... ... өз ... ... ... мен ... ... мақсаты банк жүйесінің
дамуындағы қазiргi кездегi тенденцияларды анықтап, әлемдiк банк ... бiлу және оның ... ... ... ... ... ... жұмыстың келесi мiндеттерiн анықтайды:
1. Банк iсiнiң дамуынның қазiргi кездегi ... ... оқып ... құралын анықтау, маңызын нақтылау және оларға анықтама
беру;
2. Банк ... ... ... ... ... анықтау
әдiстерiне талдау жүргiзу және әртүрлi қызмет түрлерiнiң тиiмдiлiгiн
нақты ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және отандың
банк мекемелерiне банк iсiн жетiлдiру үшiн ... ... ... пәнi мен ... ... пәнi ... банк iсiнiң
дамуындағы қазiргi кездегi қызметтердi анықтаудың құралдарымен ... ... ... және ... ... саналады.
Жұмыстың объектiсi Қазақстан Республикасының екiншi ... ... ... ... жұмысынын әдiстемелiк негiзiн: Қазақстан Республикасының заңдары,
ережелерi, шетелдiк және отандық экономистердiң ғылыми еңбектерi, оқулықтар
мерзiмдi басылымдардың, ... ... ... ... ... жұмыс кiрiспеден, үш бөлiмнен қорытындыдан,
қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... БАНК ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
1. Банк жүйесі және оның қызметінің даму ... ... банк ісі- ұзақ ... ... ... Банк образының
алғашқы нұсқалары ретінде, ақша мен ... ... ең ... орны
ретінде саналған шіркеулерді алуға болады. Египетте мұндай операциялар
б.э.д. ХХVIII- ХХVII ғ.ғ ... ал ... және ... ... сол уақыттың өзінде қаражатарды сақтау формалары және ссудалық
операциялар заңмен реттелінгендігін, ... ... ... үшін ... ақы ... ... барлығы толық мағанасындағы банк ісі емес еді. Банк ... ... ... сақтау қызметтеріне қосымша несиелік
операциялардың жүргізілуі ... ... ... ... ... ретінде орта ғасырдағы менял және раставщик ... ... ... өзі ... ... ... ... сөзінен шыққан. Ендеше
банк ісінің дамуы ... ... ... ... ... қазіргі кездегі банктердің қызметтерінің еркшеліктерін ... ... ... бұл ... даму ... қарастырған
жөн болады.
Несие қатынастары – ... ... ... ... мен ... ... ... қатынас, яғни ссудалық төлемақы және қайтарым
негізінде ақшаны немесе материалдық құндылықтарды белгілі бір уақытқа беру.
Несиелік қатынастардың туындауының ... және ... ... бар
екендігін ұмытпаған жөн. Тауарлай- ақшалық қатынастардың болуы, шаруашылық
субъектілерінің бірін бірімен байланысты ... ... ... ... ... және айналым процесстерінде тек өзіне ғана
тән , бір ... ... пен ... ... айналымымен, екінші
жағынан өзгелей кәсіпорындардың жекелеген ... ... ... жасайды.Өддіріс қорларының айналм заңдылықтары экономика ... ... ... отыратын қажеттіліктерін туындаса, ал оның жеке
өзінің айналымы аталған қажеттіліктердің әр кезде ... ... ... ... ... ... ... деген қажеттіліетері жоғары
болса, екіншілерінің уақытша бас қаражатттары қалыптасуы мүмкін.
Мұндай ... ... ... қайшылықтар туындайды,
яғни, кәсіпорының ақшалай қаражаттарға деген қажеттілігі мен оның қолда бар
болуы арасындағы қайшылық. Мұндай ... ... екі ... ... ... ... ... болу немесе оның уақытша болмау,
сондай-ақ, қосымша қаржаттарға ... ... пен оның ... ... ... ... мынада, егер кәсіпорының қандайда бір
ақшалай қаражаттары болып және де ол ешқендай табыс әкелмейтін ... ... ... ... онда өндірістің тиімділігі төмендейді.
Ендеше өндірістен босаған ақшалай ... ... ... ... ... Ал, өз ... ... арқала қолданыс табуы мүмкін. Ендеше, ... өз ... ... деген сөз.
Мұнымен, тек, несиенің қызмет ету мүмкіндігін ғана анықтадық. Өйткені
уақытша бос ақша кері ... ... өзге ... ... ... несиелік қатынастар туындау үшін, ... ... ... ... қажеттілік болуы тиіс. Мұндай
қажеттіліктердің болуы ... ... ... ... ... ... ... деген қажеттілік пен оның болмауы арасындағы
қайшылық өз шешімдерін тапаса, онда ұдайыөндіріс прцессі тоқтайды. Ендеше
мұндай ... ... ... ... ... Теориялық
тұрғыдан қажеттілікті үш тұрлі көздерден қанағаттандыруға болады.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... бұл
әдісті толық қанағаттанарлық деп қарауға болмайды. Қосымша қаражаттарға
деген уақытша қажеттіліктерді ... ... ... ... ... жоғарыда аталған қайшылықтар ( қаражаттардың қолда болуы және оның
болмауы) күрделене түседі. ... ... бірі ... ... ... сөз.
Екіншіден, қажеттілікті қайтарымын қажет етпейтін бюджеттік
қаржыландыру жолымен жабуға ... Жеке ... ... ... онда ... ... Ал ... өндіріс тұрғысынан
қарайтын болса, онда қажеттілік жоғалған жоқ, ол тек бір ... ... ... ... ( ... ... ... қайшылықтар өз шешімдерін тапқан жоқ.
Соңғысы, яғни үшінші жолы- уақытша бос ... ... алу ... ... ... ... жағдайда, шын мәнінде,
қажеттілік қанағаттандырылады. Қосымша ... ... ... ... ... ... ... тура солай қайтарылады.
Ендеше, қосымша ақшалай қаржаттарға деген уақытша қажеттілік уақытша
бос қаражаттармен жабылады. Мұндай ... тек ... ... түрінде
үсынылады.
Неиселік қатынастардың болуы заңды ... ... ... Несиелік
қатынастар үш кезеңнен өтеді:
ـ Кредитор және қарыз алушы арасындағы тікелей қатынас;
ـ Делдал қатысатын несиелік қатынас;
ـ ... ... ... және ... тұрғыдан, несиелік қатынастардың ең қарапайым
түрі кредитор және қарыз алушы арасындағы тікелей ... ... ... ... өте ... ... несиелік қатынастардың өдан ... ... ... ... ... делдалдаң қатысуы қатынастың жаңа элементтермн
толықтырылуын білдіреді. Мұндай несиелік қатынастардың ... ... ... яғни банк ... ретінде болады. Ал банк жүйесінің өзінің
дамуы, несиелік қатынастардың күрделене ... ... ... ... органның болуын талап етеді. Ал ... ... ... ... ғана ... ... несиелік қатынас жаңа деңгейге көтеріледі, ол үшінші формасы-
реттелінентін ... ... ... ... ... ... 1 ... қатынастарының дамуы
Жүйенің алғашқы жағдайының болуы
БІРІНШІ ҚАЙШЫЛЫҚ
Несиеге делдеалдардың ... ... ... ... ... ... банкі”
Сурет 1
Экономикалық дамудың қазіргі деңгейіне үшінші формасы сай келеді.
Өйкені, несиелік ... ... даму ... ... ... ... Ендеше үшінші формасы алғашқыларының барлығын қамтиды.
Осындай құрлымды несие механизіміне де ... ... Ол: ... мен ... ... ... тікелей қатынасты ұйымдастыру;
екіншіден, несиеде делдалдардың болуы (банк ... ... ... мен ... қызметтерін реттеп отыратын мехенизімнен түруы
тиіс.
Өзара қатынастың ... және ... ... нарық
экономикасында шешім қабылдау үшін, сараптай білу қаблеті болуы,банк қызмет
ететін шкі, сыртқы ... даму ... және ... білу ... Тиімді банктік қызмет үшін әдістемелік нұсқаулықтарды
немесе тәжірибелік машықтың болуы жеткіліксіз, ... ... ... ... маңызды.
Банк жүйесi – бұл салым қабылдау және несие беру қызметтерiн орындайтын
банктер мен банк институттарының әр алуан түрлерiнiң жиынтығы.
Кез ... ... банк ... ... алып қарағанда экономиканың
үлгiсiне байланысты болады. ... ... банк ... ... ... банк ... ерекшеленедi. Экономикадағы
банк жүйесiнiң маңызын дәлелдеп ... өзi ... Банк ... арқылы
мемлекет экономиканың салалық және аумақтық даму саясатын жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасында жүргiзiлген реформалар барысында елiмiзде
классикалық екi ... ... ... өту ... ... ... банк ... екi деңгейден тұрады. ұлттық банк мемлекеттiң
орталық банкi болып табылады және ол банк ... ... ... жатады. Өзге банктердiң бәрi банк ... ... ... ... ... Республикасының орталық (ұлттық) банкi
мемлекеттiң ... ... ... табылады. Олардың қызметi өкiлеттi және
атқарушы өкiмет органдарынан тәуелсiз. ... ... ... – экономикалық дербес мекеме. Ол өзiнiң қызметiн меншiктi табыстары
есебiнен жүзеге асырады.
Орталық банк көптеген ... ... Оның ... ... ақша эмиссиясы (айналымға ақша шығару)
- мемлекеттiң алтын валюта қорын ... ... ... беретiн мекемелердiң резервтiк қорларын сақтау
- экономиканы ақша-несие арқылы реттеу
- ... ... ... беру және ... ... ... ... банктердiң, сондай-ақ шет ел валютасын сатып алу, сату және айырбастау
жөнiндегi операцияларды жүзеге асыратын ... ... ... ... т.б.
Қазақстан Республикасы Орталық банкiнiң ақша-несие саясатын
жүргiзудегi негiзгi құралдары мен ... ... ... банкiнiң
сыйақы ставкалары, резервтiк талаптар, оның нарықтағы ... ... ... ... ... ... ... банк жүйесiнiң аса маңызды буыны болып
есептеледi. Қазiргi ... ... ... ... ... ... ... банктермен қатар банк ... ... ... ... қарыз сақтау ассоциациялары, зейнетақы
қорлары және т.б. осы сияқты арнаулы қаржы-несие ... ... ... Көп ... ақша ... ... бұл ... тиiмдi орналастыру және қорлану процесiне белсендi қатысады.
Банк жүйесiн жоғарғы дәрежедегi макроэкономикалық мақсаттарды жүзеге
асыратын маңызды құрал ... ... ... ... көшумен байланысты Қазақстан Республикасының
банктер жүйесiнде ұлттық экономиканың басқа секторларымен ... ... ... жатқаны баршаға мәлiм. Бүгiнгi таңда нарықтық
экономика жолына баяғыда түсiп, зор жетiстiктерге ... ... ... ... ... банк ... ... стандарттарға көшiру ел
экономикасы үшiн маңызды болып табылады.
Банк жүйесiн реформалау қажетiлiгi Қазақстанның ... ... жаңа ... ... ... туындап отыр. Нарықтық
экономикаға көшкен жылдар ... ... ... банк ... ұзақ та, қиын ... ... ... Бұл кезеңде елiмiздiң
банк жүйесiнде тек ... ... ... ... ... өзгерiстер болды деп
айтуға болады. Қазақстан Республикасының тәуелсiздiк алуының он жылдығына
арналған салтанатты ... ел ... ... банк ... ... ... ... банк жүйесi түбегейлi де
сапалы өзгерiстерге ұшырады« деп мақтанышпен атап өткен болатын.
Қазақстанда банк ... ... iсi ең ... ... ... ... Тек ... емес, сонымен бiрге бүкiл КСРО
аумағындағы бiрiншi болып құрылған ... ... ... ... ... ... банкi болатын. Банк операцияларын жүргiзу
құқығын беретiн лицензиясын (рұқсатын) ол 1988 жылдың 24 ... ... ... ... қызметi небәрi 7 жылға ғана созылып, қызметiндегi
айтулы елеулi кемшiлiктерi үшiн 1995 жылдың 24 тамызында банк ... үшiн ... ... ... алынды. Қазақстан аумағында
1988 жылдың 19 қыркүйегiнде құрылған екiншi коммерциялық ... ... ... банкi жатады. Қазiргi ... ... ... ААҚ ... банк ... нарығында өз қызметiн тиiмдi
атқаруда.
1990 жылы ''Қазақстан Республикасының банктер және банк ... Заңы ... Бұл ... ... ... табылатын ұлттық
банктiң негiзгi мiндеттерiмен қатар, экономикадағы ... ... оның ... ... ... ... банктердiң
қызметiне бақылау жасау принциптерi мен әдiстерi анықталған болатын.
Қазақстанда банк жүйесiнiң қалыптасқан ... ... ... ... ... ... мамандардың болмауы, банк саласының
қызметiн реттейтiн ... ... ... банк қызметiн жүзеге
асыруда көптеген қателiктер ... ... ... қалуына тiкелей
себебiн тигiздi.
Реформаның құқықтық қамтамасыз етiлуi және банк жүйесiнiң қалыпты қызмет
етуiн ... ету ... 1997 ... ... айында ''Заң күшi бар
Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлығына өзгерiстер мен толықтырулар
енгiзу ... 1998 ... 28 ... ''Қазақстан Республикасында
векселü айналысы туралы''; 1997 жылдың 11 шiлдесiнде ''Банк қызметiнiң
мәселелерi бойынша ... ... ... заң ... мен ... ... туралы'' бiрқатар заңдары қабылданды.
1995 ж. Қазақстанның банк ... ... ... жүзеге
асыру, осы жүйедегi орта мерзiмдi бағдарламаны жасауға себеп ... ... мен ... ... ... 1990 жылы жасалған бағдарламамен
бiрдей. Бiрақ елiмiздiң орталық банкi ретiнде атқарған қызметi ... ... оған ... ... ... тән, ... сай ... ақша-несие саясатының құралдарын пайдалануға көшу
мiндеттерiн жүктедi.
Қазақстан Республикасының банк жүйесiнiң тұрақтылығы, көбiне екiншi
деңгейлi банктердiң ... ... ... ... ... ... ... қоса, төлемсiздiк дағдарысы мен ... ... ... ... ... ... ... банктердiң
сенiмдiлiгiн қауiп алдына қойды, ал оған төтеп бере алмаған ... ... Ел ... бiрлескен және шет ел ... ... ... ... ... одан әрi ... ... банктердiң несие ресурстарының айналымдылығы төмендеп, мерзiмi
ұзартылған несиелердiң көлемi өстi. Жалпы дағдарыс жағдайында коммерциялық
банктер тәуекелдiң жоғары деңгейiмен ... ... оған ... ... банктер жабылып қалып жатты. Сондықтан да бiз ... ... ... ... банк ... тарату әдiстемелерiн оқып
бiлiп, осы ... ... ... банк ... ... абзал.
Өнеркәсiптiң дамуы барысында банктердiң жаңа ... ... ... Бұл, ең ... өндiрiстiк циклды қысқа мерзiмдi несиелеумен
байланысты банктердiң операциялары. Айналым капиталын толықтыруға, шикiзат
және материал қорын ... ... өнiм мен ... ... ... беру ... ... бастады. Бiрте-бiрте несиелеу мерзiмдерi
ұзара ... ... ұзақ ... салу үрдiсi байқала түстi.
Сондықтан банк ресурстарының бiр бөлiгi ... ... ... және ... да ... ... жасау үшiн қолданыла бастады. Бұл
жағдайлардың барлығы да ''коммерциялық банк'' терминiнiң бастапқы мәнiнiң
жоғалуына алып ... ... ... ... ... ... ... ие болып, оның ''iскерлiк'' сипатын бiлдiредi, яғни ... ... ... субъектiлерiне қызмет жасау түрiне қарамастан
барлығына бiрдей қызмет көрсетедi.
Банк операцияларын жүзеге асыру ... ... ... ... ... клиент мүддесi үшiн белгiлi бiр iс-әрекеттердi орындау ... ... Кез ... банк ... негiзiнде клиенттiң қандай да
болмасын қажеттiгiн қанағаттандыруы жатады.
Негiзгi дәстүрлi қызмет түрлерiне қазiргi кезде бұрыннан келе ... ... мен ... беру ... ... Осы ... ... (мүдде) арасындағы айырмадан банктер табыс алып отырады.
Коммерциялық банктердiң осы ... ... ... ... негiзгi функцияларды анықтауға болады:
1) уақытша бос ... ... ... ... ... мен тұрғын халықты несиелеу (активтi операциялар);
3) несие ақшаларын шығару;
4) нақты ақшасыз есеп ... ... және ... ... қызмет;
6) клиенттерге басқа да қаржы қызметтерiн көрсету.
Заңды және жеке ... ... бос ... ... ... ... айналдыру функциясын орындай отырып, банктер ақшалай
табыстар мен жинақтарды салымдар ... ... ... жинақтарды ссуда капиталына айналдыру үшiн ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстi ұлғайтуға,
тауар сатып алуға жұмсайды. Сонымен, коммерциялық ... ... ... айналады.
Ақшаларды тиiмдi орналастыру мақсатында салымдарға (депозиттерге)
тартудағы банктердiң қызметiн депозиттiк операциялар деп атайды. ... ... ... банктердiң несие ресурстрының басым
бөлiгi құралады.
Коммерциялық банктердiң екiншi негiзгi дәстүрлi функциясы – ... ... ... несиелеу болып табылады. Бұл функция банк қызметiнiң
маңызды бөлiгi болуымен бiрге активтi операцияларға ... ... ең ... ... және ... емес
қызметтер деп ажыратуға болады. ... ... ... банк ... ... ... барлығы спецификалық қызметтерi болып
табылады. Спецификалық қызметтерге ... ... ... үш ... ... ... ... операциялар, есеп айырысу
операциялар.
Депозиттiк операциялар клиенттердiң банкке ақша ... ... ... ... ... ... операцияның тарихи
тұрi сақтау операциясы болған, ол кезде адамдар өздерiнiң бағалылықтарын
банктерге сақтайтын, олар ... ... және ... ... ... ақша ... сақтау, құнсызданудан сақтауға
өсе бастады. Адамдар өздерiнiң ақша ресурстарын банкке тек өте ... ... ... ғана емес, сонымен қатар табыс алу, оларды
құнсызданудан, инфляциядан сақтау ... де қоя ... ... ... ақша салғаны үшiн ссудалық процент алады.
Несиелiк операция банктiң негiзгi ... ... ... ... ... несиелiк мекеме деп атауы бекерден емес қой. Және бұл шын ... банк ... ... ... ... ... несиелiк
операциялар құрайды. Көбiнесе клиенттердi несиелеу есебiнен банк табыстың
үлкен бөлiгiн де ... ... ... ... ... ... несиелiк операция негiзгi болып табылмайды. ... ... және өте ... ... ... ... тек ... ғана емес, сонымен қатар басқа да табысты өте ... және ... аз ... ... жасау ұйғарады (мысалы,
валюталық операциялармен).
|Жiктелу белгiлерi ... ... ... ... ... ... ... ғана тән |
|ерекшелiгiне сәйкес болуына |ерекше ... ... ... ... ... алу ... ... ... ... ... ... ... ... |Активтi ... ... және ... ... ... ... байланысты | ... үшiн ... ... ... Ақысыз қызметтер |
|төлемiне | ... ... ... өнiм ... ... ... ... |байланысты қызметтер |
| ... ... ... ... есеп ... операциялары нақты және нақтысыз формада
жүзеге асырылады. Клиент тапсырысы бойынша банктер ... ... ... ... ... жалақыны төлеумен салықтарды
аударумен, жинаумен және басқа да маңызды төлемдердi жасаумен байланысты ... ... ашуы ... Есеп ... ... банк ... мен сатып
алушылар арасында кәсiпорындармен ... ... ... ... ... ... ... Есеп айырысуды орындауда банктер тез арада
байланысуды және банкке ... ... ... ... ... әр ... ... заманғы жабдыңтарды қолдалады.
Қарастырылған банктiк ... үш ... ... банктiк
операциялар деп атайды. Дәстүрлiлiктiң белгiсi ұзақ ... ... ... мұра ... өте ... Бұл ... ең ... деп
айтуға да облады: оларды «ескi банкiлiк үйлер орындаған, ... ... және кiшi ... ғана ... Берiлген операциялар дәстүрлiлiк белгiсiн
банк статусын сақтауға мүмкiндiк беру арқылы алады. ... ... ... ... беретiн немесе әртұрлi жеке және заңды тұлғалар арасында
есеп айырысуды жүргiзетiн сол немесе басқа да ... ... ... ... ... белгiлi мерзiмге және белгiлi
процентке алатын қорларды жиi ... ... ... ... олар ... алмайды. Мысалы, несиелер сауда ұйымдармен бар берiле алады, жалпы бос
Қаржылары бар барлық ... де ... ... ... ... ... одан олар банкке айналмайды, ол өзiнiң негiзгi статусын (жағдайын)
сақтайды. Почта ... ... ... төлемдер жүргiзедi, бiрақ ол
жүргiзетiн есеп айырысу ... ... ол ... ... ... ... ... операциялар өзiнiң жиынтығымен банк деп аталатынды құрады. Заңды
банк-бұл қарастырылған барлық үш ... бiр ... ... Егер үш таза ... ... iшiнен бiреуiн, қандай да
бiр үйым орындамаса, онда ол заң ... банк ... ... басқа
Қаржылық институт қатарына өтедi. 1995 31 ... олар ... ... ... ... ... Республикасының «Банктер және банктiк қызмет
туралық заңында.
Банктiк операциялардың ... ... ... операцияларды да
жатқызуға болады. Қазiргi заманғы заңдылықта олар банк ... ... ... ... бiрақ өзiндiк ерекшелiгi бойынша олар
банктiк қызметтiң ... ... ... ... ... және есеп ... жүргiзе отырып, кассалық операцияларды
жүргiзбейдi дегендi ұсыну қиын. Дәстүрлi және дәстүрлi емес ... ... ... қосымша операциялар алады. Олардың құрамына
валюталық операциялар, бағалы қағаздармен операциялар, ... ... ... металлдармен және құймалармен жасалатын операциялар
кiредi. Бұл операцияларды банктер орындалуын мүмкiн.
Қазақстандың коммерциялық ... ... ... қызметтер, әлi маңызды орын алмайды, оларға әлi жеке ... ... ... ... ... ... болып тур (соның iшiнде,
төлемдердi жасау бойынша, өндiрiстiк және тұтыну қажеттiлiктерiн несиелеу
бойынша, ... ... ... ... жаса және ... ... Республикасы банктерінің қызметтері және дамуы
Кез-келген банктiң ұйымдастырылу құрлымы ... ... ... ... шартардың маңызды құрамдас бөлiгi болып табылады.
Банктiң тұтас қызметi, оның ... ... ... ... мен ... ... ... қалай орнатылғандығына
тәуелдi болып келедi. Сондықтан, банк қызметiн анықтаушы сыртқы және iшкi
факторларға , ... ... сай ... ұйымдастырылу құрлымын
таңдау , қазiргi кездегi банктердiң өзектi ... ... ... ... ... ... қызмет етедi, көптеген қызмет
түрлерiн көрсетуге ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылу құрлымдары да әр ... ... ... ... әр бiр ... өзiне тән ерекшелiктерi мен
кемшiлiктерi бар. Осы орайда, бұл ... ... ... ... ескерiлуi тиiс.
Нарық жағдайында қызмет ететiн ... ... ... бөлiмшелердегi қызметшiлердiң жұмыстарын ... ... ... ... ... ... қажеттiлiктерiн масималды
қанағатттандыруға мүмкiндiк беретiн , ұйымдастыру әдiстерiне тоқталып
көрелiк. Банк қызметiн ... ... үш ... сурет 2 көруге
болады.
Ұйымдастырылу құрлыммының негiзгi топтары
Сурет 2
Жоғарыда көрсетiлген ұйымдастырылу құрлымының топтары, оларды ... бола ... ... ... белгiлерiне орай, ұйымдастырылу
құрлымының түрлерiнiң көп екендiнiгiн көруге болады. Оларды ... ... 3 ... болады.
Нарықтық жағдайлардың барлығына сәйкес келетiн және қолдануға болатын
ұйымдастырлу құрлымының жоқ ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылу құрлымдарына көзқарастардың негiзгi
сипаты- банктiң ұйымдастырылу ... ... ... ... ұйым ... ... ... тиiс.
Бюкратиялық қағида негiзiндегi ұйымдастырылу құрлымы. ХХ ғасырдың басында
немiс социологi М. Вебер бюрократия ... ... ... ... деп ... болатын. Бұл теорияға сәйкес, ұйымның бюрократиялық
негiзде құрылуы, басқарудың барлық бөлiмдерiнiң жақсы ... ... ... ... ... ... қызметiн қатаң түрде
шектеудi және өз маандығына сай кәсiби қызметшiлердi ... ... ... талаптар ұйымдастырылу құрлымына дағдылы болып, көптеген
ұйымдардың қызмет ... ендi. ... ... өзiнде бюрократиялық
негiзде құрылған ұйымдарды
кездестiруге болады.
Ұйымды бюрократиялық модель негiзiнде құруда төмендегiдей түрлерiн
қолдануға болады:
▪ Функционалдық ... ... ... ... ... ... ... нарықтарда қазмет етушi ұйымдардың құрлымы.
Бюрократиялық негiздегi ұйымдастырылу құрлымдарының дамуна жеке тоқталып
өтелiк.
Функционалдық ұйымдастырылу құрлымы. ... ... ... ... саны аз. ... ... банктiң қызметiн жекелеген
бөлiктерге бөлiп, олардың әр ... ... жету үшiн ... етедi
дегендi бiлдiредi. Банктiң қызметiнiң жекелеген бөлiктерi ... ... ... маркетингтiк қызмет, бухгалтерлiк есеп және есеп
беру, шаруашылық басқармасы қызметтерi түсiндiрiледi. ... ... ... ... ... ... бөлiмшелер ашылуы мүмкiн.
Функционалдық құрлым нарықтық жағдайларға тәуелсiз , қызметтiң қандайда бiр
түрiн ұсынуға жетiк маманданған ... ... ... ... ... ... тұрақтылық жағдайдың болуын талап етедi. Ал, нарық
жағдайында ... ... ... ... сирек кездеседi, сондықтан
көптеген банктер ... ... өзге ... ... ықлас
бiлдiредi.
Дивизионалдық ұйымдастырылу құрлымы. Нарық шарттарының әрдайым өзгерiп
отыруы, бәсекелестiктiң артуы, банктiк технологиялардың ... ... ... ... ... iрiлене түсуi дивизионалдық ұйымдастырылу
құрлымдарын ... ... ... Ендеше, банктердi ұсынылатын
өнiмдердiң түрлерiне, тұтынушылар тобы немесе аймақтық белгiлерi бойынша
ұйымдастыру қажеттiлiгi арта ... ... сөз. ... ... ... ... негiзде ұйымдастырудың үш түрi бар :
▪ Банк өнiмдерiнiң көптеген түрлерiн ұсынуға бағытталған құрлым;
▪ Тұтынушылардың көптеген түрерiне бағыттылған құлым;
▪ Аймақтық ... ... ... ... ... ... ... бағытталған құрлым
клиенттерiне жекелеген банк ... ... ... ... ... ... Қызмет көлемiнiң артуы соншалықты үлкен болғандықтан, тиiмдi
басқару мақсатында, әрбiр ... ... жеке ... ... ... ... бағыттылып ұйымдастырылыған құрлымның негiзi болып табылыды.
Аталмыш құрлым брсқару қызметiн нақты өнiм түрлерi бойынша мамандардың
құзырына шоғырландырады, банк өнiмдерiн ... ... ... ... өнiм ... ... мүмкiндiгiн бередi (сурет 4).
Банк қызметiн өнiм қағидасына ... ... ... ... түрлерiне бағыттылған құлым мақсатты
тұтынушылардың мұқтаждықтарын ескеруге негiзделген (сурет 5).
Тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... ... 6
Банктер мұндай ұйымдастырылу құрлымдарын көтерме және бөлшке сауды
клиенттерiне қызмет көрсетуде қолданады. Көтерме сауда ... ... ... ... ... ... ... iздестiредi.
Мұндай модельдерге жататындар:
ـ Бөлiмшенi басқару негiзiндегi модель;
ـ Бас ... ... ... бөлiмшелерге негiзделген модель;
ـ Шоттардың жүргiзiлуiне жауапты, қызметшiлерге негiзделген модель;
ـ Өнiм бойынша менеджерлерге негiзделген модель;
ـ Қоғаммен байлыныстар ... ... ... модель;
ـ Аралас модель.
Адаптиâтiк ұйымдастырылу құрлымы. Банктер мұндай ұйымдастыру құрлымы
банктiк емес ... ... ... күрт ... ... ... Нарық тарапынан өзгерiстердiң болуының ... ... тез ... ... ... арта ... Осы талаптардан
адаптивтiк ұйымдастыру ... ... ... 7). ... ... ... ... үш түрi бар:
▪ жобалық құрлым;
▪ матрицалық құрлым;
▪ конгломераттар.
Адаптивтiк құрлым түрлерi
Сурет 7
Келтiрiлген әрбiр ұйымдастыру тобы өзiне тән ... ... бiр ... ... ғана ... ... әрқайсысының
өзiндiк ерекшелiктерi бар, ендеше оларды қарастырып кетелiк.
Жобалық құрлым- Банк ... ... ... ... ... ... ... құрлымы. Банктiң өзiне қандайда бiр жүйенi
ендiруi жоралық құрлымды ұймдастыруға ... бола ... ... ... ... жеке басқаруды талап етедi, яғни өте қысқа мерзiмде,
негiзгi қызметке нұсқан келтiрмей максималдi ... ... ... ... ... ... кейiн, құрамына мамандар тобы мен ... ... ... , ... осы мақсатқа құрылған жобалық ұйым
тарқатылады.
Ендеше, жобалық құрлым- банкке уақытша ... ... ... жеке ... ... ұйымдық құрлым.
Матрицалық құрлым. Мұндай ұйымдастыру құрлымы функционалдық және
дивизионалдық құрлымдардың ... ... ... ... оған ... икемдiлiктi бередi. Матрицилық ... да ... ... ... асыту үшiн қолданылады. Яғни Банктiң
ұйымдастырылу құрлыммына ... ... ... ... пайда болатын “көп” қабатты ұйым банктiң ... ... ... және ... ... ... байланысты мәселелердi
тиiмдi түрде шеше алады. Матрицалық ... ... ... ... ... де, тұрақты басқаруды қамтамасыз ететiн, ... ... ... емес.
Конгломераттар нарық өзгерiстерiне тез рейiмделу мүмкiндiгiн бреретiн
бiршеше құрлымдардың бiрлiгi. ... ... ... ... ... ... ... бөлiмшелер ағымды қызметпен байланысты шешiмдердi
қабылдауда өз ... ... ... ... ... құрлымын
қолдаушы банктер нарық сегменттерiндегi ... ... ... мен жеңiлiстерiне тез арада көңiл ... ... ... ... ... ... нарық жағдайларына тез
арада ұйымды бейiмдеу мүмкiндiгiн бергендiктен, соңғы жылдарда кеңiнен
қолдау табуда.
Орталықтану дәрежесiмен ... ... ... ... және ... ... ықластарын шоғырландыра отырып,
орталықтың және төменгi ... ... ... ... қатаң
шектеудi көздейдi.
Банк мекемесiнде барлық басқа кәсiпорындар сияқты белгiлi бiр басқару
аппараты болады. Оның құрамына ең ... банк ... ... ... ... ... кәсiпорын деп есептесек, барлық басқа кәсiпорындарға ... ... де бар, оның ... ... бөлiмшелерi, есеп-қисап
бөлiмi, кадрлар бөлiмi т.б.
Сонымен қатар, банк мекемесi ерекше кәсiпорын, ол ... ... ... ... ... оны басқару аппаратының құрылымы банктiң
ерекшелiгiне байланысты. Бұл ерекшелiктердi банк қызметiн ұйымдастырудағы
принциптерден ... ... яғни ... деп банк ... ... ... үшiн және банк ... орындау үшiн бағыт-бағдар
беретiн бастапқы жағдайларды айтамыз.
1. Банктер әдетте функционалдық қағидасы бойынша ұйымдастырылады. Ол
келесi ... ... банк iрi ... ... ... ... ... оның басқару аппаратында несиелiк,
кадрлық бөлiмшелерi болуы тиiс. Сонымен ... банк есеп ... ... болғандықтан, оның құрамында есеп айрысу
операциясын ұйымдастыратын құрылымдық бөлiмдер болуы тиiс. Банк
нақты ақшаны қабылдап және оны ... ... оның ... тиiс. ... ... банк ... ... мен операциялар
оны басқаруларға ерекшелiктер енгiзедi, оларды ... ... ... ... Тек қана ... тән болуы
тиiс қағида.
2. Банктi ұйымдастыру принципiне, сонымен ... ... ... принципi де жатады. Бiзге белгiлi, банктың мақсаты –
пайда алу болып ... Ол, банк ... ... ... ... ... қажет дегендi бiлдiредi (клиенттердi
iздейдi т.б.), яғни банк ... ... ... түсiмiн
қамтамасыз ететiн бөлiмдер бар: кiрiстер мен шығыстарды ... ... ... ... ... ... ... Жеке бөлiмшелердiң билiк өкiлеттiлiгiнiң сатылылығы принципi.
Билiктiң екi буыны бар: басқарудың жоғарғы ... ... ... ... да ... Банк кеңесi, Банк басқармасы, тексеру комиссиясы басқа да
банктiң маңызды мәселелесiн шешетiн ... ... ... ... ... ... ... жатады.
4. Бiрлескен және үйлескен iс-әрекеттердi қамтамасыз ету ... сөзi ... жай ғана ... ... олардың
байланысын бiлдiредi. Егер де коммерциялық банк деген ... ... онда ... ... iшкi банк операцияларын атқаратын
бөлiмшелерi болуы қажет, екiншi жағынан қоршаған орта талаптарына
сай ... ... ... тиiмдi, оңтайлы ету принципi. Осы принципке сәйкес, банк
өз қызметiн банктiң дамуына бағыттауы тиiс ... жаңа ... ... ... ... ... өнiмдiлiгiн арттыру,
рынокты зерттеу, т.б.)
6. Бақылауды қамтамасыз ету принципi. Мұндағы қажеттi шарт: iшкi және
сыртқы аудит.
7. ... ... ... ... Бұл ... жүзеге асыру
үшiн белгiлi бiр ережелердi жасайды (жарғы, белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... анықтайтын сипаттама). Банк мекемесiнiң әрбiр қызметкерi
өзiнiң мiндеттемесiн бiлуi тиiс немесе ережелерге сәйкес орындалуы
тиiс.
8. Банк ... ... және ... ақпаратпен қамтамасыз етiлу
принципi және ақпаратты өңдеудiң жаңа ... ... ... ... асыру банктiң қызметi болып табылады. Банк
қызметiн ... ... ѕшiн ... бiр ... ... деп
сипаттауға болады. Кез келген банк өкiмiнiң ... ... ... ... ... ... жатады.
Негiзгi дәстүрлi қызмет түрлерiне қазiргi кезде бұрыннан келе жатқан
салымдарды тарту мен ... беру ... ... Осы ... ... ... ... айырмадан банктер табыс алып отырады.
1.3 Банкинг: банк өнiмiн және қызметiн сату
Банк операцияларын жүзеге асыру ... ... ... ... ... клиент мүддесi үшiн белгiлi бiр ... ... ... ... Кез ... банк өкiмiнiң негiзiнде клиенттiң қандай да
болмасын қажеттiгiн қанағаттандыруы жатады.
Заңды және жеке ... ... бос ... ... ... капиталға айналдыру функциясын орындай отырып, банктер ақшалай
табыстар мен жинақтарды салымдар ... ... ... ... ... ... ... үшiн банктер ... ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға,
тауар сатып алуға жұмсайды. Сонымен, коммерциялық ... ... ... айналады.
Ақшаларды тиiмдi орналастыру мақсатында салымдарға (депозиттерге)
тартудағы банктердiң қызметiн депозиттiк операциялар деп ... ... ... ... банктердiң несие ресурстрының ... ... ... ... ... дәстүрлi функциясы – экономика
мен тұрғын халықты несиелеу болып табылады. Бұл ... банк ... ... ... бiрге активтi операцияларға жатады.
Банктiк қызметтердi ең алдымен спецификалық және ... ... деп ... ... ... кәсiпорын ретiнде, банк iс-
әрекетiнiң спецификасынан шығатынның барлығы спецификалық қызметтерi болып
табылады. Спецификалық ... ... ... операциялардың үш тұрi
жатады: депозиттiк операциялар, ... ... есеп ... ... ... банкке ақша қаражаттарын салым
ретiнде орналастырумен байланысты (депозиттер). Берiлген операцияның тарихи
тұрi сақтау операциясы болған, ол ... ... ... бағалылықтарын
банктерге сақтайтын, олар жинақтардың қауiпсiздiгiн және сенiмдiлiгiн
қамтамасыз ететiн. ... ақша ... ... ... ... ... Адамдар өздерiнiң ақша ресурстарын банкке тек өте қолайлы,
қауiпсiз орынға ... ғана ... ... ... табыс алу, оларды
құнсызданудан, инфляциядан сақтау мақсатымен де қоя ... ... ... ақша ... үшiн ... ... алады.
Несиелiк операция банктiң негiзгi операциясы болып табылады. ... ... ... ... деп ... ... емес қой. Және бұл шын ... банк активтерiнiң жалпы сомасынан негiзгi ... ... ... ... ... ... есебiнен банк табыстың
үлкен бөлiгiн де алады. Бiрақ қазiргi ... ... ... ... операция негiзгi болып табылмайды. Инфляция,
экономикалық тоқырау және өте ... ... ... ... тек ... ғана емес, сонымен қатар басқа да табысты өте ... және ... аз ... ... ... ... ... операциялармен).
Банк орындайтын есеп айырысу операциялары нақты және нақтысыз формада
жүзеге асырылады. Клиент ... ... ... товарлы-материалдың
құндылықтарды сатумен немесе сатып алумен, жалақыны ... ... ... және ... да маңызды төлемдердi жасаумен байланысты әр
тұрлi шоттар ашуы ... Есеп ... ... банк ... мен ... арасында кәсiпорындармен салық органдары, тұрғындар, бюджет
арасында ... ... ... Есеп ... орындауда банктер тез арада
байланысуды және банкке түсетiн құжаттарды ... ... ... әр ... ... заманғы жабдыңтарды қолдалады.
Кесте 1
|Жiктелу белгiлерi ... ... ... ... қызмет ерекшелiгiне|Банктердiң ... ғана тән ... ... ... ... ... |
| ... ... ... алу ... тұлғалар ... ... ... ... ... ... құру ... операциялар ... ... ... ... |Пассивтi операциялар |
|Ұсынғаны үшiн ... ... ... ... Ақысыз қызметтер |
|Материалдың ... ... ... өнiм ... ... қозғалыс ... ... |
| ... ... ... ... ... үш түрін дәстүрлi банктiк
операциялар деп ... ... ... ұзақ уақыт мерзiмiнде
ұрпақтан ұрпаққа мұра ретiнде өте ... Бұл ... ең ... ... да ... оларды «ескi банкiлiк үйлер орындаған, ... ... және кiшi ... ғана ... ... ... дәстүрлiлiк белгiсiн
банк статусын сақтауға мүмкiндiк беру арқылы алады. Банктер ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалар арасында
есеп ... ... сол ... ... да ... ... Тәжiрибе жүзiнде салымдарды белгiлi мерзiмге және белгiлi
процентке ... ... жиi ... ... ... ... олар банк
бола алмайды. Мысалы, несиелер сауда ұйымдармен бар берiле алады, жалпы ... бар ... ... де ... ... ... бiрақ сол
сияқты одан олар банкке айналмайды, ол өзiнiң негiзгi статусын (жағдайын)
сақтайды. Почта клиент ... ... ... ... ... ол
жүргiзетiн есеп айырысу операцияларына қарамастан, ол ... ... ... ... ... ... ... жиынтығымен банк деп аталатынды құрады. Заңды
банк-бұл қарастырылған барлық үш операцияларды бiр ... ... Егер үш таза ... ... iшiнен бiреуiн, қандай да
бiр үйым орындамаса, онда ол заң бойынша банк болып ... ... ... ... өтедi. 1995 31 тамыздан олар ... ... ... ... ... ... «Банктер және банктiк қызмет
туралық заңында.
Банктiк операциялардың дәстүрлi қатарына ... ... ... ... ... заманғы заңдылықта олар банк құрылатын базалық
операциялар ... ... ... ... ерекшелiгi бойынша олар
банктiк қызметтiң ... ... ... ... ... және есеп айырысуды жүргiзе отырып, кассалық операцияларды
жүргiзбейдi дегендi ұсыну қиын. Дәстүрлi және дәстүрлi емес ... ... ... ... операциялар алады. Олардың құрамына
валюталық ... ... ... операциялар, алтынмен жасалатын
операциялар, қымбат металлдармен және ... ... ... Бұл ... ... ... мүмкiн.
Қазақстандың коммерциялық банктердiң қызметтертiзiмiнде, тұрғындарға
ұсынылатын қызметтер, әлi маңызды орын алмайды, оларға әлi жеке ... ... ... ... ... ... болып тур (соның iшiнде,
төлемдердi жасау бойынша, өндiрiстiк және ... ... ... салымдарды қабылдау бойынша төлемдер жаса және т.б.).
Банктер бос ... ... ... және ... ... ... ... шарашылық ұйымдарға қайтару негiзiнде жiбередi,
банктiк қызметтер пассивтi және ... ... ... ... ... ... ... көмегiмен банктер өзiнiң ресурстарын құрады
(мысалы депозит, сертификаттарды сату, басқа ... ... ... және ... ... ... ... банктер өздерiнiң және тартылган
ресурстарын ... ... ... және тұрғындардың
қажеттiлiктерiне орналастырады.
Ұсынылғаны үшiн банктiк қызметтердiң төлемiне байланысы ... және ... деп ... Бұл ... да бiр ... ... ... ақылы, не ақысыз дегендi бiлдiрмейдi. Банктiң ... ... ... есеп ... ... клишттерден төлем талап
ету қажет, қайсысына ... ... ... ... ... ... Есеп
айырысулық, несиелiк және депозиттiк операциялар қатары тегiн жүзеге
асырылуы мүмкiн.
Қызметтер үшiн ... ... ... ... қатар банк табысы бойынша
басқа да маңызды белгiлер қолданылуы мүмкiн. Банктiк қызметтер ... ... ... және әкелмейтiн қымбат және арзан ... ... ... ... ... ... ... табыс әкеледi,
алсолсалым тұрлерi бойынша проценттердi төлеудi ұсынады. Кейбiр ... ... ... көп қажет етедi, сондыңтан олардың бағасы ... ... ... төлем тапсырысы бойынша ақшаны аударуға
қарағанда, банкте аккредитивтi ... ... ... ... ... ... ... қызметтер екi түрге
бөлiнедi: оның қозғалысымен байланысты қызметтер, таза қызметтер.
Негiзiнен ... ... ... ... материалдың өнiмнiң
қозғалысына қызмет көрсететiн болғандыңтан, олардың негiзгi бөлiгi ... ... ... Берiлген банк қызметтерi тауарлардың қозғалысына
әсер ете отырып, жаңа қосымша құнды құрайды (мысалы, транспорт ... ... ... ... ... ... өндiрiспен айналысатын ұйымдарға, сонымен
қатар жеке ... ... ... ... ... ... банк өнiмi ... әртұрлi қызметтер табылады. Мысалы,
өнеркәсiптiк кәсiпорынның өнiмiне қарағанда, банктiк өнiм ... ... ... ... және есеп ... ... бойынша
жазулар тәртiбiнде, нақтысыз ақшалай формада ... ... ... ... ... ... ... өндiрiс саласына қарағанда,
банктiк өнiмдi артығымен өндiруге, жинақтап ... ... ... маңызды белгiсi болып олардың өндiрiстiк сипаты
табылады. Тұрғындардан және кәсiпорындардан салымдар ... ... ... ... ... ... ... Банк тек ақша жинайды-ол
«жұмыс iстемейтiнң, қолданылмайтын ақша ресурстарын ... ... ... ... бұл ... ... және Қаржылық қызметiнiң дамуына
берiлетiн кәсiпорындарға және ұйымдарға берiлетiн несиелерге ... бола ... ... ... өздерiнiң клиенттерiнiң шаруашылық
қызметiне қызмет көрсете отырып, өндiрiстiң тез дамуына әсер етедi.
Банктiк қызметтiң сипатты белгiлi ... ... да ... ... банктiк байланыс арналарының көмегiмен бiр шоттан екiншi шотқа,
бiр аймақтан ... ... ... экономика секторынан) үлкен
сомада орналастырылатын ақшалар ғана емес болын көрiнедi. Кәсiпорындардың
шоттары ... ... бұл ... ... ... ... сияқты, дәстүрлi банктiк операцияны мысалыға алып көрейiк. Қарыз
алушы-кәсiпорынға ұсынылған несие, банкке белгiлiбiр мерзiмде ... ... және тек ... ғана ... оны қолдағаны үшiн
процент төлеумен қайтарылуы керек екендiгi белгiлi.
Бұл несие алушы оны уақытында толық ... ... үшiн және ... ... минималды түрде жеткiлiктi болатын пайда алатындай түрде
қолдануы ... ... ... Қарыз алушы несиелiк келiсiмнiң күшiне
сәйкес, банктен алған ақшалай қаражаттарды жеп қою үшiн емес ... ... ... ... ... Егер ... базасында
ссудалық процент орын алса, онда бұл банкпен берiлетiн ақшалар капитал
ретiнде қолднылуы қажет, ... ... ... ... алуы ... операциялардың белгiсi мынадан тұрады, олар активтi және пассивтi
операцияларды жаулап алады. Салымдарды қабылдай отырып және ... ... ... ... отырып, банктер өздерiнiң клиенттерiне тек
ақшаларды қауiпсiз жерде сақтаумен ғана ... ... ... ... ... түрінде белгiлi табыс алуға мүмкiндiк бередi. Клиенттердiң
акцияларын орналастыра отырып, оларға ссуда бере отырып, валюталық ... да ... ... ... ... ... шаруашылыққа
бiрталай қызметтер көрсетедi, тауарлық массанық ... ... ... ... қоғамдың шығындарды үнемдеуге әсер етедi.
Банктермен орындалатын операцияларды, басқа да кәсiпорындар мен ұйымдар
жүргiзе алады. Олар тек ... ... ғана ... ... Бұл ... ... ... ғана емес, сонымен қатар басқа ... ... ... ... көмектi, кеңестi, әр тұрлi
делдалдың қызметтердi, сейфтердiң ... және ... да ... ... және ... көрсете алатыны белгiлi. Сондыңтан
айта кететiн бiр ... ... ... ... ... ... операцияларды-банктiк емес операцияларды орындауы мүмкiн.
Мұндай жағдай нарықтық шаруашылық жағдайында, банктiк қызметтер нарығында
қатал бәсеке орнайтынымен байланысты. ... ... ... ... ... ... (сауда ұйымдары, қаржалақөнеркәсiптiк және т.б.),
көбiне көп пайда әкелетiн ... ... ... жаңа ... ... iздеуге итермелейдi.
Сондықтан, әсiресе соңғы жылдары таза банктiк операциялар емес, ... емес ... тез дами ... ... стандарттың наборының эволюциясы мынандай, көптеген
факторлардың әсiрiнен ... ... ... ... өсуi ... ... орын ... қызметтердiң қасиеттерi |
|- ... ... ... емес |
|- ... ... ... |
|- ... қызметтердiң объектiсi капитал болады |
|- ... жэне ... ... ... |
|- ... ғана ... ... табылмайды |
|- ... емес ... ... ... ... бүны ... ... жұмысынан байқауға болады. Бiрнеше
жыл бұрын отандың банктер сертификатармен, ... ... ... жасалаған, олардың мамандығының. лексиконында
факторинг, ... ... ... ... және т.б. ... Және бұл ... ... қызметтер қажет болмағанда,
банктер орталықтандырылған қайтабөлушiлiк жүйеде жұмыс жасағандыңтан. Нарық
жұмысқа жаңа ... жаңа ... ... ... ... жаңа ... меңгеруге мiндеттi болып қалды.
Өкiнiшке орай, бұл барлық қызметтердi бiрден меңгере алмайды. Аз емес ... ... әле ... ... ... жоқ. Бiрқатар операциялар
күштi инфляцияның ... ... ... ... ... ... ... әлi жаңа қызметтер туралы қажеттi бiлiмдерiжоқ екендiгiн ескермей
кетуге болмайды, оларға әлi өзiнiң персоналдарын оларды ... ... ... ... жаңа ... жаңа ... банктердiң жетiстiгi
болып келе жатыр. Дәстүрлi банктiк операциялардан ... олар ... кең ... ұсына бастады.Жалпы айтқанда, экономиканық
банктiк секторында ... ... ... ... әмбебаптандыруға
тенденциясы ойластырылған.
Кешендi банктiк қызмет көрсету бiрденен келмеуi ... Ол үшiн ... ... бiрқатар мәселелердi шешуi қажет. Банктер нарықта өзiнiң
орнын, өзiнiң кадрлық терiн дұрыс анықтауы маңызды.
Кейде ... ... ... Үсыну мiндеттi емес. Кiрiсiнше, кез-
келген банкке белгiлiбiр операция түріне тоқталу өте рационалды болып ... ... ... банк ... ол үшiн ... ... бағыты
болып шығуы мүмкiн, операцияларды орындауда шығындарды қысқартуға
мүмкiндiк ... және ... ... табыстылығын жоғарылатуға мүмкiндiк
бередi.
Банк қызметтердiң стандарттың наборының эволюциясы мынандай, көптеген
факторлардың ... ... ... ... көлемiнiң өсуi және
құрамының кеқеюi орын алады.
Әсiрiсе бүны коммерциялық бантердiң жұмысынан байқауға ... ... ... отандың банктер сертификатармен, вексельдермен, ... ... ... ... ... лексиконында
факторинг, лизинг, контокоррент, опцион, ... және т.б. ... Және бұл ... ... ... қажет болмағанда,
банктер орталықтандырылған қайтабөлушiлiк жүйеде жұмыс жасағандыңтан. Нарық
жұмысқа жаңа жұмысқа жаңа ... ... ... клиент
қызығушылығындағы жаңа операцияларды меңгеруге мiндеттi болып қалды.
Өкiнiшке орай, бұл ... ... ... ... алмайды. Аз емес уақыт
өттi, банктер әле ... ... ... жоқ. Бiрқатар операциялар
күштi инфляцияның кесiренен, ... ... ... ... ... ... [18,42 б.].
Банктер әлi жақа қызметтер туралы қажеттi бiлiмдерi жоқ екендiгiн
ескермей ... ... ... әлi ... ... ... ... оқыту қажет.
Бiрақ, бiртiндеп жақа технологиялар жақа операциялар банктердiң жетiстiгi
болып келе жатыр. Дәстүрлi банк операциялардан ... олар ... ең ... ... ... ... ... банк
секторында әмбебап қызметке, банк қызметтердi әмбебаптандыруға тенденциясы
ойластырылған. [21, 4 б.].
Кешендi банк ... ... ... ... ... Ол үшiн банктерге
жоғарыда айтылған бiрқатар мәселелердi шешуi қажет. ... ... ... ... ... ... ... анықтауы мақызды.
Кейде барлық қызметтiң тұрлерiн ұсыну мiндеттi емес. Кiрiсiнше, кез-
келген ... ... ... түріне тоқталу өте рационалды болып шығуы
мүмкiн. Оларды орындауда банк мамандануы ол үшiн дамудың ... ... ... ... ... ... ... қысқартуға
мүмкiндiк бередi, және соқында олардың табыстылығын жоғарылатуға мүмкiндiк
бередi.
Бүгiнгi таңда әмбебап ... ... ... банк ... ... ... түрлерiн жүргiзедi. Республиканың коммерциялық
банктерi ... ... есеп ... ... ... ... Республикасының банк заңдарына сәйкес, коммерциялық банктер
келесi операцияларды жүргiзедi:
а) заңды тұлғалардың депозиттерiн қабылдау
б) жеке тұлғалардың депозиттерiн ... ... ... ашу және жүргiзу, корреспонденттiк шот ашу ... ... ... ... ... ... және ақы негiзiнде ... және ... ұзақ және ... ... ... ... инвестицияланатын қаражатты иеленушiлердiң немесе оларға билiк
жасаушылардың ... ... ... ... заңмен белгiленген тәртiпте өз меншiгiндегi бағалы қағаздар шығару
(вексель, аккредитив, депозиттiк сертификат, акция және ... да ... ) ... ... мен ... қағаздарды сатып алу, сату және
сақтау, олармен өзге де ... ... ... операциялары: үшiншi тұлғалар үшiн ақшалай түрде атқаруды
көздейтiн тапсырмалар, кепiлдiктер мен өзге де мiндеттемелер беру
и) факторингтiк операциялар: ... ... ... ... төлемсiз тәуекел етiп қабылдай отырып, ... ... ... ие ... ... ... тауарларды (жұмыстарды, қызметтердi)
сатып алушының ... ... ... ... ... ... жолмен
вексель сатып алу арқылы төлеу
л) сейфтiк ... сейф ... ... мен үй ... жалға
берудi қоса клиенттердiң бағалы қағаздарын, құжаттары мен ... ... ... ... ... ... ... бiлдiрген адамның мүддесi үшiн
және соның тапсыруымен ақшаларын басқару
н) жалға берушiнiң жалға берiлетiн мүлiкке меншiк ... ... ... шарт ... ... ... ... жалға өткiзу
о) банк қызметiмен байланысты кеңес беру
п) банк ... ... ... ... ... банктiң арнайы лицензиясы болған жағдайда коммерциялық банктер
басқа да операцияларды жүзеге асыруға құқылы, соның iшiнде:
- шетел валютасымен айырбастау операцияларын ... ... ... және басқа жаққа жiберу
- тұрғын халықтың ақшалай салымдарын тарту
Жоғарыда аталған операцияларды жүргiзу үшiн ... және ... ... ... банк қана ... ... ашу өте ... де ұзақ процесс болып табылады және әр елдiң
арнайы заңдарымен тiркеледi. Банктi ашу, ... және ... ... ... ... Президентiнiң Заң күшi бар ... ... ... ... ... ... анықталады.
Қазақстан Республикасының аумағында банк құруға рұқсатты ұлттық банк
бередi. Банк ашуға ... беру ... ... банк ... ... ... белгiлейдi[7, 45 б].
Банк ашуға рұқсат алу үшiн келесi құжаттарды толтыру ... ... ... ... беру ... ... (өтiнiш қазақ немесе орыс
тiлдерiнде берiледi және онда ... ... ... ... экономикалық негiздеме
- жаңадан құрылатын банктiң қызмет стратегиясын, ... ... ... ашып ... ... ... перспективасы (есеп
балансы, алғашқы үш қаржы жылындағы табыс пен шығын есебi, ... ... ... ... ... құжаттары: құрылтай шарты, жарғы, жарғы қабылдау мен ... ... ... (сайлау) хаттамасы
- құрылтайшылардың қаржы жағдайының тұрақтылығы жайлы аудиторлық
қорытынды
- жарғы қорына қаржыны аударатынын ... ... ... ... қызметiндегi адамдардың кәсiби бiлiктiлiгi мен
жарамдылығын растайтын мәлiметтер
- құрылтайшылар үшiн жасалатын тәуекелдiң ең көп ... ... ... ең ... ... ұлттық банктегi мiндеттi резервтердiң мөлшерi
- банктiң өз меншiгiндегi қаржылары мен оның мiндеттемелерi сомасының
арасындағы (активтерi мен ... ... шет ... ... ... ... ... шектеулер орнату
- ұлттық банктiң орталықтандырылған көздерiнен алынатын несиелердiң ең
көп мөлшерi.
Нормативтер мен шектеулер банктердiң қаржы ... ... ету, оның ... мүдделерiн қорғау және республиканың
ақша айналымын нығайту мақсатында орнатылады.
Ұлттық банк екiншi деңгейдегi банктер ... ... ... да жүргiзедi. Банктердiң балансы, есептерi және басқа да
құжаттары ... ... банк ... ... ... бақылап
отырады.
ұлттық банктiң коммерциялық банктерден алған ... ... ... және ... ... ашылуға жатпайды.
Екiншi деңгейдегi банктер ұлтық банктiң нормативтiк ... ... ... ... ... ... ... қаржы жағдайын сақтандыру жөнiнде, банктi қайта құру ... ... ... қажеттiгi туралы
- санкциялар қолдану туралы мәселенi қарауға құқылы
Санкциялар ретiнде ұлттық банк мынадай шаралар қолданады:
а) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген ... ... ... өндiрiп алу
б) ұлттық банктегi резервтiк қордан дебитор-банктiң ... ... ... банк ... жеке нормативтердi өзгерту
г) барлық немесе жекелеген операцияларын жүргiзуге берiлген лицензияны
тоқтата тұру немесе оның күшiн жою
д) ... ... банк ... ... ... қайтарып алу
т.б.
1.4 Қазақстандық банктердiң сыртқы экономикалық қызметi
Банктердiң сыртқы экономикалық қызметiнде төлемдердi ... ... ... бар ... ғана ... алады. Банк тәжiрибиеде
шетел банктерiнiң арасындағы коммерциялық операцияларды жүзеге асыру үшiн
банктер – корреспонденттер ... ... ... ... ... ... валюталар қолданылады.
Қазақстанда банк қызметi жөнiндегi зақға сәйкес берiлген операция ... ... ... ¬Р ... ... ... бар
екiншi деқгейдегi банктер арқылы, iске асырылады. Шетел ... ... ... онда төлемдердi қабылдау және
жүргiзу ... ... ... бар үшiншi банктер арқылы жүргiзiледi.
Төлемнiң қолма қолсыз формасында қазақстандың банктерде валюталық есеп
шоттары ... онда ақша ... ... ... есепке алынады.
Валюталық есеп шотын ашу үшiн зақды тұлғалар бiрқатар ... ... ... ... ... бекiтiлген көшiрмесi;
ـ өтiнiш
ـ фирманық тiркелгенi, салық органдарына есепке ... ... ... бекiтiлген көшiрмесi, т.б.
ـ Сыртқы сауда қызметiмен айналасатын фирмаларға банктер кеiлдiктер
беруi мүмкiн
ـ Аванстың (алдын-ала төленген) төлемдердi қайтару ... ... ... ... ... ... ... немесе өндiрiс бойынша келiсiмдердi орындау жөнiнде
мiндеттемелерiн атқару ... ... яғни ... ... ... ... немесе
кепiлдiктiң басқа тұрлерi жағдайында болған зиянды өтеу. [19,7 б.].
Төлемдердiң аккредитивтi және инкассалық формаларын пайдалану барысында
тауарға ... және ... ... ... тәуекелдiгiн
төмендетедi.
Төлем формасының келесi түрі банк ... ... ... ол ... негiзiнде елдiң iшiнде сауда келiсiмдерi бойынша операциялар
сияқты жүргiзiледi. Банк ... ... ... ... ... тауарды
алғаннан кейiн келiсiм-шарттың негiзiнде жүзеге асырылады. Банк ... ... есеп ... сонымен бiрге зақды және жеке тұлғалар
үшiн төлемнiң чектiк формасы да жиi ... Кең ... ... ... ... чегi. Чек бойынша получателдiң чек ... ...... ... ... және ... ... кассалаың бағам бойынша чекте көрсетiлген сомма шетел ... ... ... ... ... ... экономикалық қызметпен айналысатын фирмаларды
несиелейдi. Сыртқы ... ... ... несиелерден тыс
өнеркәсiптiк клиринг, факторинг, ... ... ... ... ... несиелерiн сақтандыру, лизинг, кепiлдiктер
және басқа да ... ... ... ... ... ... елдiң ерекшелiктерiне және бизнес бойынша серiктес-елдердiң
банктерiнiң қызмет көрсету ставкiлерiне байланысты.
Жабдыңтаушылар, әдетте, ... ... жиi ... ... еркiн ақшалай қаражаттары бар басқа фирмалардан реқаржыландыру.
Форфеттеудiң мағынасы сатушыға айналымсыз импорттшылармен акцепттелген
коммерциялық ... ... ... алу ... Дисконтты несиеден бiр айырмашылығы сатып алушы – форфейтер
регресс құқығынан бас тартады, яғни тәуекелдiлiк ... ... ... ... ... ... белгiленген мерзiмге дейiн
жабдыңтаушыға тауар үшiнтөлемдi кейiнгi қалдыру қолданылады.
Сыртқы экономикалық қатынастарда қатысудың ... ... мен ... ... дәрежесiне, серiктестердiң менталитетiне және
қатысушы елдердiң банк жүйесiмен үсынылатын қызметтерге байланысты болады.
Екi ... банк ... ... ... ... тән
ерекшелiктерi бар. Екi деңгейлi банк жүйесiнiң қалыптасуы барысында заң,
нормативтi және ... ... ... ... шаруашылық
субъектiлерiнiң арасында ... ... ... бiрi. ... ... ... тетiктерiне, аударымдардың
жылдамдығы және сенiмдiлiгi тарапынан, тұрлi аймақтарда орналасқан ... ... ... қолсыз есеп – айырысуларды ұйымдастыруды жетiлдiрумен байланысты
мәселелер ҚР ұлттық банкiмен қарастырылуда. ... ... ... ... ... құжаттардың бiрi Қазақстанда төлем жүйесiн
дамыту стратегиясың, Мұнда Қазақстанның ... ... ... ... ... жетiлдiрудiң негiзгi жолдарын анықтап алды. Ол үшiн ... ... ... жаңа заманның автоматтандырылған есеп-айырысу жүйесiн
құру көзделiп отыр.
Сәйкес апараттың және ... ... ... ... ... ... құруға болады. Ақпаратпен алмасудың
арнайы ... ... ... режиммен салыстырғанда тармақты
тиiмдiрек пайдалануға мүмкiндiк бередi. ... ... ... ... ... мен ... ... сонымен
қатар есеп-айырысу жүйесi жатады.
Бүгiнгi таңда Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... телеграфтың жүйенiң қызметтерi (ТТ)
- жалпы пайдаланудағы телефон жүйесi (ТФ ОП)
- ТМД және халықаралық шеқбердегi ... ... ... – АТ, телекс)
- Факсимильдi байланыс қызметтерi
- Мәлiметтермен алмасу жүйесi.
Коммерциялық ... ... ... ... пен ... қажет
ететiн, Интернет арқылы транзакция құнымен банк қызметтерiн едәуiр арзан
көрсете алады. Бiр транзакцияның өткiзу үшiн шығындар ... ... ... ... ... ... банктерде тиiмдi каналдар
бойынша банк өнiмдерi мен ... ... ... ... ... мен ... бар. Көптеген
банкирлер электронды каналдардың үлесiне қайта бөлулер ... ... ... үнемдеуге болады деп есептейдi.
Интернет – экономика, ... ... жай ... ... ... ... қатысушылардың санын көп болғанын және тиiмдi болғанын
талап етедi. Ең прогрессивтi банктер ... ... ... ... ... ... ... бастап iрi корпорацияларға дейiн)
планетанық ... ... ... ... шенберiнде банк шотымен
басқаруды Үсына отырып, өз орындарын алды. ... ... ... ... ... ... ... БАНК БАНКИНГІНІҢ ДАМУ ТЕНДЕНЦИЯЛАРЫН
ТАЛДАУ
2.1 Экономиканың қазіргі жағдайындағы банк жүйесінің дамуын
талдау
Қазақстан ... банк ... ... ... ... ... тұрақтылығымен байланысты болып келедi. Төлемсiздiк
дағдарысы мен банктерге деген ... ... ... ... ... банктердiң сенiмдiлiгiн қауiп алдына қойды, ал оған төтеп
бере алмаған банктер банкроттықа ұшырады. Ел ... ... ... ел ... олардың филиалдарының пайда болуы бәсекелестiктi ... ... ... ... ... ... ресурстарының
айналымдылығы төмендеп, мерзiмi ұзартылған несиелердiң көлемi өстi. Жалпы
дағдарыс жағдайында коммерциялық банктер тәуекелдiң жоғары ... ... ... оған төтеп бере алмаған банктер жабылып қалып жатты.
Қазақстан Республикасының банк ... ... ... ... ... басым бөлiгi өз қызметiн осы және басқа да ... ... ... ... ... 1995-2006 ж.ж. аралығында
банктердiң сандық өзгерiсiнiң динамикасын кестеден көруге болады (кесте 1).
Кесте 1
Қазақстан Республикасы аумағында ... ... ... ... ... |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... активтер |553 |-64 011 |-72 727 |-274 407 |-304 ... ... ... ЕАВ |-1 201 |-63 693 |-56 724 |-265 938 |-307382 ... қойыған |49 982 |77 939 |199 948 |287179 |278311 ... ЕАВ | | | | | ... ... ... |10 594 |11 962 |16 465 |19551 |18 094 ... ... |14791 |32 615 |53 294 |32 379 |38 284 ... депозитгер |18 843 |7 960 |52 443 |58 814 |43 445 ... ... ... |3 157 |16 648 |41 168 |99 162 |71 146 |
|басқа | | | | | ... |2 157 |7 110 |19 864 |73 461 |98 305 ... ... |- |- |- |88 |187 ... және капиталға |437 |459 |26 |10 |10 ... ... ... | | | | | ... ... шоттар|3 |1 185 |16 688 |3713 |8 840 ... ... |51 182 |141 632 |256 671 |553 117 |585 694 ... міндеттемелер, | | | | | ... | | | | | ... ... |12 291 |7 802 |12714 |22 137 |19331 ... депозиттер |11 308 |57 983 |62 331 |251 985 |306 776 ... |27 462 |75 160 ... |276 612 |255119 ... ... |- |11 |- |148 |209 ... ... ... |121 |676 |11 163 |2 235 |4 258 ... | | | | | ... таза ... ... |-319 |-16 004 |-8468 |2 92$ ... | | | | | ... ... |5428 |55745 |5996 |8 439 |14 593 ... ... |3675 |5892 |21999 |16 907 |11 670 ... ... ... Ішкі активтер таза ... ... ... Қазақстан
Республикасының ішкі экономикасы ... ... ... ... арасындағы айырмашылықты білдіреді.
ҚҰБ бойынша монетарлық шолудағы таза сыртқы және таза ішкі ... ... ... пассивтеріне тең.
Ішкі активтер құрамы:
- Орталық Үкіметке қойылган таза талаптар;
- банктерге койылған ... ... ... ... ... емес ... ұйымдарына койылған талаптар;
өзге экономикага койылган талаптар (қаржы институтына жатпайтын мемлекеттік
/ мемлекеттік емес үйымдарға, үй шаруашылықтарына);
- ... ... ... (басқа міндеттемелер мен банктер
капиталын алып тастағандағы ... ... және ... емес ... ... ... банкінің таза ішкі активтері бойынша монетарлық шолу
Млн.теңге
|Көрсеткіштер |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... |310864 |533706 |739306 |1121996 |1 210 |
| | | | | |324 ... |24359 |42 343 |45 380 |75 970 |68 682 ... аудармалы және |14 452 |28 041 |29 183 |52 607 |48 626 ... ... | | | | | ... ... ... |9 907 |14 303 |16 198 |23 363 |20 055 ... ... ... |45 291 |23 930 |25/19 |88 772 |133 ... | | | | | ... ... қойылған |42 270 |61 147 |89 900 |100 337 |1/0 ... ... | | | | | ... ... |59 512 |75 847 |107593 |106217 |114 ... ... ... |58 515 |74 522 |106 997 |105 857 |114 ... | | | | | ... |882 |481 |470 |304 |290 ... ... ... |115 |843 |125 |57 |19 ... | | | | | ... ... |17 242 |14 699 |17 693 |5 881 |4 490 ... ... |2 588 |1 331 |854 |530 |510 ... ... |931 |5 668 |12 047 |910 |1 ... ... ... |61 |- |- |- |- ... | | | | | ... |13651 |7211 |4 791 |4 441 |3 979 ... ... ... |10 |490 |0 |0 |- ... | | | | | ... және жергілікті |_ |5 205 |/ 792 |2 99$ |4 098 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... |- |3 961 |824 |2310 |3 610 ... | | | | | ... |- |1 164 |955 |673 |486 ... ... ... |- |80 |12 |10 |1 ... | | | | | ... емес қаржы |3 703 |16 079 |23 019 |31 876 |35 544 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... акциядан |5 |197 |692 |4 382 |6 246 ... | | | | | ... |916 |13 092 |17 973 |19 680 |19 777 ... ... |- |- |- |- |- ... және ... |2 783 |2510 |4012 |7 265 |8 650 ... ... ... | | | | | ... 3 ... |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... | |280 |342 |549 |870 ... | | | | | ... институтына |- |14 564 |12 795 |30109 |22 707 ... ... | | | | | ... қойылатын | | | | | ... | | | | | ... ... ... |- |2 098 |4 706 |1551 |1 904 ... | | | | | ... |- |12 296 |7 993 |28 538 |20 773 ... және капиталға |- |91 |10 |10 |10 ... ... ... | | | | | ... ... ... |- |79 |86 |10 |20 ... | | | | | ... ... ... ... ... ... ақша және ЕДБ мен банктік емес қаржы үйымдарының басқа
депозиттері мен ... ... ... ақша ... ... Ұлттық Банктің кассасындағы ақшаны
қөспағандағы (ҚҰБ-тен тыс ... - қол ... Қ¥Б ... ... қолма
-қол ақшадан, екінші ... ... ... және басқа
депозиттерінен, банктік емес қаржы және қаржылык емес ұйымдардың аудармалы
депозиттерінен, мемлекеттік және қаржы ... ... ... үйымдардың Ұлттық Банктегі теңгедегі ағымдағы шоттарынан ... ... - ... ... ... олар:
1) әрқашан айыппұлсыз және шектеусіз атаулы кұнымен ... ... ... ... ... ... ... айнапады;
3) төлемдер жүргізуде кең қолданылады. Аудармалы ... ... ... бір ... ... табылады.
Кесте 4
Қазақстан Ұлттық банкінің таза ішкі пассивтері ... ... ... |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... |135117 |193457 |225984 ... ... ақша |134416 |174959 |208171 ... |
|ҚҰБ-нен тыс қолма-қол ақша |116335 |145477 |177899 |262093|303204 |
|Банктердің ... ... |12567 |199689 |21820 |33192 |54616 ... ... депозиттері |1903 |8564 |7601 |19999 |16381 ... ... ... |212 |283 |385 |743 |10085 ... ... | | | | | ... ... ... |3392 |919 |449 |935 |4246 ... ... теңгедегі | | | | | ... ... | | | | | ... 4 ... |2 |3 |4 |5 |6 ... ... жатпайтыи |8 |26 |16 |- |- ... емес ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... |702 |1342 |138 |82 |66 ... ... ... |74 |242 |113 |78 |66 ... ... шетел | | | | | ... ... ... | | | | | ... емес ... ... |17 |592 |- |- |- ... ... | | | | | ... |- |17156 |17675 |2761 |3757 ... |- |17156 |17675 |2761 |3757 ... ... ... депозиттер - негізінен олар, белгілі уақыт аралығынан кейін ғана
алынатындығы немесе ... ... жай ... ... ... ... және жинак механизміне койылатын талаптарға ... сай ... ... және ... ... Басқа депозиттер,
сонымен қатар, шетел валютасында тұлғаланған басқа ... ... де ... бойынша монетарлык шолу екінші деңгейдегі банктердің баланстары
негізінде жинакталады және оның ... таза ... ... ... ішкі ... және ... баска таза сырткы активтер), ... ... ... койылған басқа талаптар, Орталық үкіметке
койылған таза ... ... және ... ... ... талаптар, банктік емес қаржы ұйымдарына, мемлекеттік және ... ... ... емес ... ҮШҚК ... (үй
шаруашылықтарына кызмет көрсететін бейкоммерциялық мекемелер), ... ... ... ... таза активтер) және пассивтерден
(аудармалы және басқа депозиттер, бағалы кағаздар, кредиттер, ... ... ... ... ... ... монетарлық шолу ҚҰБ мен ЕДБ-дің монетарлық
шолуларын шоғырландыру негізінде ... Ол таза ... ... ішкі ... және ... ... Банк ... таза сыртқы және
таза ішкі активтері пассивпен тең түседі. Банк жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... аудармалы және басқа депозиттерді қамтиды.
Ақша массасының құрамы айналыстағы қолма-қол ақшадан, аймақтық және
жергілікті ... ... ... емес қаржы ұйымдарының,
мемлекеттік және каржы институтына жатпайтын ... емес ... ... үй шаруашылыктарының аудармалы және ... ... ... ... ... ҚҰБ, ЕДБ және ... баланстары негізінде жинақталады. ... ... ... ... ... ... қосымша
секторына жатады, себебі олар ... ... ... ... ... ... түрлерін жүргізеді және кең ақша ... ... ... ... шығарады. Депозиттік ұйымдар
шолуының ақша массасының ... ... ... тыс ... ... ... аймақтық және жергілікті басқару органдарының, банктік емес
каржы үйымдарының, ... және ... ... ... емес ұйымдардың, ҮШҚК ... ... ... және басқа депозиттерінен тұрады.
Депозиттік емес қаржы ұйымдарының ... ... ... ... компаниялар мен Даму банкінің баланстары негізінде жинақталады.
Қызметінің негізгі түрлеріне ... бұл ... ... ... ... ... жатады. Шолудың пассивтері депозиттік емес ... ... ... мен ... ... ... егжей-
тегжейленген міндеттемелерінен тұрады.
Қаржы секторының ішінара ... ҚҰБ, ЕДБ, ... ... ... және Даму банкінің ... ... ... бұл ... ... ... ... компаниялардың, жинақтау
зейнетақы қорларының және басқа ... ... ... қоса толықтырылу
негізінде қаржы секторы бойынша толық шолу ... Бұл ... ақша ... ... ... ... ... экономика
секторлары бойынша егжей-тегжейленген аудармалы және ... ... ... ақша массасына кірмейтін, қаржы кұралдары мен
экономика секторлары (міндеттемелері ақша массасының ... ... ... ... мен ... секторлары) бойынша егжей-
тегжейленген міндеттемелерден де түрады.
Қазақстанның ӘСБ-не енуіне орай, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... капиталдаңы болуына шектеуді
кезеңдер алудың, отандық қаржы ... ... ... ... ... ... ... іс- шаралардың ұсыны жасалды.
Қазақстанның жалпы экономикасының және қаржы ... ... ... ... ... ... ... (Кесте 5).
2002- 2006 жыл аралығында банктердің жалпы активі 6,6 есеге ... ... асты (17 ... АҚШ доллары). Елдің ішкі ІЖӨ активтердің үлесі
16,9% - 47% өсті (кесте 5 ... ... ... банк жүйесінің негізгі көрсеткіштері , %
|Көреткіштер |2002 |2004 |2005 |2006 ... ... ... ... ... |23,9 |30,6 |37,7 |47,0 ... кредиттердің қатынасы |14,9 |17,9 |22.0 |28,0 ... ... ... ... |3,7 |4,3 |5,0 |6,5 ... ... V1 конгресі, Алматы; 2006.
Кестеден көріп ... ... ... ... банк ... ... ... жылмен салыстырғанда несиелік протфель сапасы төмендеген. ... ... ... ... (Кесте 6).
Кесте 6
1999-2004 жылдар аралығындағы банк активтері мен капиталдары
|Банк активтері мен капиталдары (млрд. тенге) ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... ... |341,10 |527,90 |784,00 |1 |1 |1785,6 |2021,7 |2252,4 |
| | | | |144,97 |677,90 | | | |
| ... |16,9 |20,3 |23,9 |30,6 |37,7 |41 |47 |47 ... | | | | | | | | ... % | | | | | | | | ... өзіндік |69,00 |97,60 |122,20 |161,20 |223,50 |249,0 |263,1 |311,2 ... | | | | | | | | |
| ІЖӨ ... |3,4 |3,8 |3,7 |4,3 |5,0 |5,6 |6,1 |6,5 ... | | | | | | | | ... % | | | | | | | | |
| ЕДБ |20,2 |18,5 |15,6 |14,1 |13,3 |13,9 |13 |14 ... | | | | | | | | ... % | | | | | | | | ... ... |2,0 |2,1 |2,0 |2,1 |2,1 |2,2 |2,6 ... % | | | | | | | | ... ... |4,5 |4,7 |5,5 |6,2 |6,3 |6,1 |6,4 ... сомасына | | | | | | | | ... % | | | | | | | | ... ... ... ... 4,5 есе ... 2006 жылы валютанылық
эквиваленте 2 млрд. АҚШ доллары (311,2 млрд.теңге). Оның ІЖӨ -де ... - 6,5% ... ... бұл ... өсу қарқыны өзіндік капиталдың өсу
қарқыныңан алып отыр 20,2% - 14% ... төрт ... ЕДБ ... ... ... ... ... 9 есе
артқан. 2004 жылы 1 328,9 ... ... ... ( 10 ... АҚШ ... -де ... үлесі 7,4% - 28% өсті.
Ұзақ мерзімді несиелердің ... ... ... 49% - 66% ... ... ... ... көлемі 2001 жылдың басынан 7 есеге өсті.
Қарстырылып отырған кезеңде ... ... ... 20,7% - ... оның ... жеке ... 24,4% - 17,5% төмендеді, заңды
тұлғаларға 20,5 - 11,7% ... ... ... ... берілген несиелер
|  |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... |148,8 |276,2 |489,8 |672,4 |978,10 |1 328,9 ... оның ... | | | | | | ... ... ... |75,4 |143,2 |241,10 |288,5 |369,7 |454,1 ... ... ... |73,4 |133,0 |248,70 |383,9 |608,4 |874,8 ... ... % |7,4 |10,6 |14,9 |17,9 |22,0 |28 |
| ... депозиттерге |86 |94 |110 |110 |132 |132 ... % | | | | | | ... ... несиелер |39,90 |74,20 |122,00 |146,50 |196,20 |276,60 ... ... ... |20,7 |18,2 |16,1 |14,4 |13,7 |12,6 ... % | | | | | | ... ... оның |24,4 |23,8 |22,5 |20,5 |19,4 |17,5 ... | | | | | | ... ... |22,8 |21,1 |20,1 |18,1 |17,2 |15,0 ... | | | | | | ... ... |26,0 |27,2 |25,5 |24,3 |21,8 |20,4 ... ... ... |17,9 |15,7 |14,0 |13,1 |11,7 ... ... | | | | | | ... ... |18,8 |16,9 |14,6 |13,0 |11,0 |9,6 ... | | | | | | |
| ... ... |22,3 |19,1 |17,4 |15,6 |15,5 |14,4 ... ... V1 ... ... 2006.
Суреттен көріп отырғанымыздай 2000 жылы тартылған салымдар ... ... 6 есе ... 2004ж. 1 ... ... 7,5 млрд. АҚШ
доллары. Мұнда тұрғын халықтың депозиттері жалпы сомасында 32 - 40% өсті.
Шетел валютасындағы депозиттердің үлесінің ... ... екі ... тұрақтануымен және ... ... бұл ... төмендігімен түсіндіріледі. ... ... ... және ... депозиттердің қатынасы сақталынып қалуда.
2004 жылы тартылған депозиттердің үлесі ЖІӨ 21% өсті (Кесте 8).
Кесте 8
Банктердің тартылған қаражаттарының көрсеткіштері
|Банктердің тартылған қаражаттары ... ... |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |04.04 |07.04 |2004 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... |172,40 |294,00 |446,00|610,0|739,00|815,5 |925,2 |1007,8 |
|депозиттер | | | |0 | | | | ... 8 ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... |47% |50% |64% |39% |48% |46% |47% |45% ... | | | | | | | | ... % | | | | | | | | ... ... |32% |31% |42% |43% |46% |44% |42% |40% ... | | | | | | | | ... % | | | | | | | | |
| ЖІӨ -де |8,6% |11,3% |13,6% ... |18% |21% |21% |
|депозиттер, % | | | | | | | | ... ... ... ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |04.06 |07.06 |10.06 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... ... |9,5 |7,1 |7,4 |20,6 |30,1 |9,3 |24,2 |34,9 ... |2,8 |1,3 |0,9 |1,8 |1,8 |2,1 |2,4 |2,1 ... % |13,8 |7,3 |6,1 |12,8 |13,5 |14,9 |18,4 |14,9 ... ... V1 ... Алматы; 2006.
Жүйедегі банктердің қызметінің қаржылық нәтижесі бұл таза ... ... ... оның ... 3,2 есе артып, 2006 жылы 30,1 млрд. теңге немесе 210
млн. АҚШ ... ... ... ЕДБ – тер ... ... ... кейін 30,1 млрд.
жиынтық таза табысқа қол жеткізді.
Табыстардың жиынтық көлемі 233,8 ... ... ... (2005 жылдың 1
қаңтардағы жағдайы ... 227,1 ... ... шығыстардың жиынтық көлемі
203,7 млрд. теңгені құрады.
Кесте 10
Банк секторының табыстылығы,млрд. теңге
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| | | ... ... ... ... |103,7 |139,8 | ... | | | ... ... ... |43,2 |60,6 |56,2 ... | | | ... алумен байланысты таза |60,5 |79,2 |30,9 ... | | | ... ... ... емес |144,0 |90,5 |-37,2 ... | | | ... төлеумен байланысты |183,4 |138,4 |-13,2 ... ... | | | ... төлеумен байланысты емес|-39,4 |-47,9 |21,57 ... | | | ... ... |1,3 |2,7 |107,7 ... ... ... ... |34,1 |52,23 ... ... | | | ... салығын төлеумен |1,8 |4,0 |122,2 ... ... | | | ... ... ... |20,6 |30,1 |46,12 ... таза ... | | | ... ... ... ... ... қызмет көрушілерге берілген
зайымдардан сый ақы алумен байланысты табыстар құрайды (83,9 немесе ... ... ... ... ... ... ... бойынша сый ақы төлеумен байланысты шығыстар (70,4 немесе 42,7
млрд. теңге) құрап отыр.
Тағы мынаны да айта ... ... ... емес ... ... ... табыс 32,18 % - ға ұлғайып, 2004 жылдың 1 ... ... 23,0 ... ... ... ... ж. жағдай бойынша 6,6
млрд. ... ... ... таза ... 9,2 ... теңге құрады (2005
жылғы жағдай бойынша 6,6 млрд. теңге).
Банк ... ... ... ... ... ... ... дейінгі таза табыстың жиынтық активтерге (RОА) қатынасы
2,03% құрады (01.01.03ж. жағдайы бойынша – 1,96%), табыс ... ... таза ... ... ... (RОЕ) ... – 14,6% құрады
(01.01.03ж. жағдайы бойынша – ... ... ... ... көрсететін жиынтық көрсеткіштер
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... таза |1,96 |2,03 ... жиынтық активтерге (RОА) қатынасы | | ... ... ... ... таза |13,8 |14,6 ... өзіндік капиталға (RОЕ) қатынасы | | ... ақы ... ... ... ... |9,05 |8,33 ... активтерге қатынасы | | ... ... сый ақы ... ... |14,5 |12,87 ... ... портфельге қатынасы | | ... ... ... таза ... |26,88 ... салығын төлегенге дейінгі таза | | ... ... | | ... ақы ... байланысты шығыс- тардың |4,28 |4,06 ... ... ... | | ... ... ... жиынтық |3,49 |2,8 ... ... | | ... ... 1 ... ... сектордың жийынтық пайдасы шамамен Т
6,3 млрд. құрады.Былтырғы жылдың 1 кварталына қарағанда,ол кезде ... ... 15-16% ... тұрған,ал биылғы жылғы қысқа
мерзімді валюталық несиенің табысын төмендету ... ол 14% - дан 12% ... ... ... ... ... қандай да бір көлемде
жеке тұлғаларды қымбат несиелендіру ... ... ... ... ... ... көлемін ұлғайту жеңілге соғып
жатқан жоқ.Бірақ Халық ... ... ... ... 2004 ... ... ... әжептеуір өсті,ол 2,5 еседен жоғары болып
(Т1107 млрд.) Т 19,0 млрд. жетті.
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ... ... бірге (наурыз айында ол Т1,2 трлн. немесе Т 7,9 млрд.) бірті
бірте теңгеге аударылуда.
Мұндай тенденция 2005 жылдан бері ... ... ол ... ... 67,5 % - дан 67,1% - ға төмендеді. ... ... ... та ... ... көп ... алды, ал депозитке келетін болсақ,
тұрғындардың долларлық депозиттерден теңгелік ... ... ... ... Қаңтар айында депозиттер көлемін қысқартқан соң, банктерде
өсу басталды.
Кесте 12
Таза табыс көлемі бойынша алдыңғы қатарлы ... ... ... ... мың ... | ... |2005 жыл ... |Казкоммерцбанк |1 935 913 |6 011 279 |
|2 ... банк |1 142 069 |2 561 133 |
|3 ... Әлем |674 930 |3 028 719 |
|4 |АТФ банк |390 604 |1 085 902 |
|5 ... |279 718 |858 154 |
|6 ... ... |176 108 |678 360 |
|7 ... Центр – Кредит |158 159 |715 111 |
|8 ... банк |91 366 |49 486 ... ... ... ... жалпы көлемі 6,3% - ға
ұлғайды, ал наұрызда 2,4% - ға, ... ... ... ол шамамен 4,2 млрд.
АҚШ долларын құрады.Теңгеге деноминация жасалған, ... ... ... валюталарды жапты.
Кесте 13
Капитал көлемі бойынша Қазақстанның алдыңғы қатарлы банктерінің
ондығы. (“А” категориясы,КАSЕ), мың теңге
| |Көрсеткіштер ... ... |
|1 ... |286 037 161 |278 616 880 |
|2 ... Әлем |228 675 131 |228 741 894 |
|3 ... банк |219 107 485 |196 498 464 |
|4 |АТФ банк |68 002 928 |58 275 109 |
|5 ... ...... |59 664 259 |50 968 764 |
|6 ... |46 951 613 |35 804 226 |
|7 ... ... |32 288 530 |29 021 967 |
|8 ... банк |31 299 854 |21 994 818 |
|9 ... |24 223 488 |22 979 818 ... ... –Транзит банк |18 198 410 |16 751 627 ... ... ... ... ... үлес ... 44,7% - ға
дейін өсті.Бұл банктердің несиелік саясатында көрініс табуда.
Дәл солай, ... ... ... ... несиелердің өсуі
жалғасуда.Нәтижесінде наұрыз айында ақпан айымен салыстырғанда ... үлес ... 1,1% - ға ... Т 696,7 ... құрады (шамамен $
4,6 млрд.).
Банк капиталы өсе бастады, бұл өз кезегінде несиелендіру мен ... оң әсер ... ... ... ... ... бойынша Қазақстанның алдыңғы қатарлы банктерінің
ондығы. (“А” категориясы,КАSЕ), мың теңге
| | ... ... |
|1 ... |27 304 126 |25 730 006 |
|2 ... Әлем |17 989 110 |22 485 789 |
|3 ... банк |5 979 913 |16 422 173 |
|4 ... |5 875 117 |5 706 126 |
|5 |АТФ банк |5 145 836 |5 494 671 |
|6 ... ...... |5 145 836 |4 381 986 |
|7 ... |3 883 860 |3 086 374 |
|8 ... ... банк |3 601 833 |3 203 644 |
|9 ... ... |3 122 189 |2 956 194 ... ... банк |2 285 758 |2 104 043 ... ... өзіндік капитал 4,7% - ға өсті, Е 168,9 млрд.($ 1,1
млрд.) дейін.Егер де ... ... ... ... онда ... бір қарыз
алушыға белгіленген лимиттерді ұлғайтып, ... ... ... ... алады.
2. Коммерциялық банктердің банкингтік қызметін экономикалық
талдау (АҚ “Каспиий банкі” маретиалдары ... ... ... ... ең ірі 6 ... ... енді және ... қатарынан активтердің ұлғаю динамикасы (138%) бойынша алда болды.
АҚ “Каспиий банкі” филиалының 2005 ... ... ... ... сипатталынады (кесте 15).
Кесте 15
Қаржылық көрсеткіштер
мың теңге
|Баптардың аты |I |II |III |IV |Жал б/ша |
| ... ... ... ... ... ... |58 376,4 |61 647,2 |55 504,2 |73 651,6 |249 179,4 ... |56 959,1 |38 310,3 |33 972,1 |28 047,8 |157 289,4 ... ... |1 417,2 |23 336,9 |21 532,1 |45 603,8 |91 890,0 ... ... | | | | | ... ... |2 889,6 |7 285,2 |4 383,4 |5 136,1 |19 694,2 ... ... |-1 472,3 |16 051,7 |17 148,7 |40 467,7 |72 195,8 ... ... | | | | | ... ... алып тастағандағы таза табыс 72.195,8 мың теңге, жоспарлы
сома 71.676,5 мың теңге, жоспар 100,7% ... оның ... 519,3 ... ... ... ... ... табысының жіктелінуі(кесте
16):
Кесте 16
Табыстың негізгі баптары
мың ... ... ... ... ... |
| | | | ... | | | |% ... ... |137 018,6 |169 532,4 |+32 513,8 |68,0 ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... оның |47 997,0 |51 679,9 |+3 682,9 |20,7 ... | | | | |
| - ... жүргізу |29 600,0 |32 849,2 |+3 249,2 |13 ... және ... | | | | ... | | | | |
| - ... |8 500,0 |8 030,7 |-469,3 |3,2 ... | | | | |
| - ... және |7 150,0 |7 382,5 |+232,5 |3,0 ... ... | | | | |
| - өзге ... |1 775,0 |2 333,8 |+558,8 |0,9 ... | | | | |
| - ... ... |900,0 |930,2 |+30,2 |0,4 ... | | | | |
| - ... ... |153,5 |+81,5 |0,2 ... |27 390,0 |25 207,3 |-2 182,7 |10,2 ... | | | | ... ... |34,1 |2 759,8 |2 725,7 |1,1 |
| ... ... |212 439,7 |249 179,4 |+36 739,7 |100 ... көп таза ... ... ... клиенттерге берілген несиелер
бойынша пайыздық табыс, жалпы табыстың 68,0% құраған, ... 20,7% және ... ... – 10,1%.
2003-2005 жылдардағы қаржылық көрсеткіштердің серпіні ... ... ... ... 2005 жылы ... ... құраған. Шығындардың
негігі бабтар бойынша жіктелінуі:
Кесте 17
Шығындардың негізгі баптары
мың теңге
|Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| | | | ... ... есеп ... бойынша|40 682,5 |54 075,2 |+13 392,7 |34,3 |
|пайыздық ... ... | | | | ... бойынша) | | | | ... ... ... |30 411,0 |33 558,3 |+3 147,2 |21,3 ... ... ... |11 514,4 |2 316,6 |-9 197,8 |1,5 ... на ... | | | | ... ... ... |10 778,1 |15 452,1 |+4 674,0 |9,8 ... | | | | ... ... ... |4 881,9 |14 352,1 |+9 470,3 |9,1 ... бөлу | | | | ... ... ... |11 176,8 |13 092,7 |+1 915,9 |8,3 ... ... |6 766,1 |7 983,0 |+1 216,9 |5,1 ... ... |4 280,0 |4 398,6 |+118,6 |2,8 ... ... |4 925,7 |6 057,1 |+1 131,4 |3,9 ... ... ... ... |2 467,8 |3 386,9 |+919,1 |2,2 ... ... |1 868,8 |2 616,8 |+748,0 |1,7 |
| ... шығындар |129 753,1 |157 289,4 |+27 536,3 |100 ... ... ... ... 157.289,4 мың теңге, жоспарлы
129 753,1 мың теңге , шығынның артуы 27.536,3 мың ... ... ... бабы 13 392,7 мың ... ... «Бас ... есеп айырулар
бойынша пайыздық шығындар (несие ресурстары бойынша)», филиалдың ссудалық
портфелінің артуымен ... ... ... ... бабы 9.470,3 мың теңге соманы құрап,
«Займдар клиенттері бойынша ... ... 2005 ... ... несиелер бойынша 14.352,1 мың теңге сомада провизия құрылған,
ал жоспарлы сома 4 881,9 мың теңге.
Шығынның ... жеке ... ... депозиттерінің көлеміне әсерін
тигізді, олар бойынша есптелген пайыз сомасы 15 452,1 мың ... 10.778,1 мың ... , ... 4.674,0 мың ... ... ... ссудалық портфелі 2004 жылдың 1 қаңтарында 905590,0 мың теңге
құраған. Өткен жылмен салыстырмалы ... ... 11533,0 мың ... ... 1,29% артқан.
Қыркүйек айында ссудалық портфельдің көлемінің төмендеуі ЖШС ... ... 542 000 000 ... ... өзге ... ауысуымен байланысты. Бұл
ссудалық портфельдің төмендеуіне әкеледі.
Ссудалық портфель 55,9% дейін өзінің татқан ... және ... ... ... және 44,1% Бас ... ... ... есебінен қаржыландырылады (кесте 18).
Кесте 18
ССудалық портфельдің мерзім бойынша жіктелінуі
мың теңге
| | ... | ... | ... ... ... |687 673,0 |726 535,0 |532 491,0 ... ... |202 332,0 |291 878,0 |370 488,0 ... ... |4 052,0 |16 177,0 |2 611,0 ... |894 057,0 |1 034 590,0 |905 590,0 ... көріп отырғанымыздай 2004 жылыдың басында қысқа мерзімді
несиелердің көлемінің төмендеуі ЖШС ... ... ... ... ... түсіндіріледі.. мерзімі 12 айдан жоғары ұзақ мерзімді
несиелердің артуы кіші және орта ... ... жаңа ... ... ... жылғы берілген несиелердің көлемі
мың теңге
| Берілген ... ... ... |
|несиелер | | | |
| ... |Мың ... |Мың ... |Мың |
| | ... | |теңге | |теңге |
| - ... |2 |150 |38 |742 |40 |893 ... | |286,0 | |723,0 | |009,0 |
|- кіші және орта ... |207 |441 |282 |701 |489 ... | |444,0 | |537,0 | |981,0 ... ішінде: | | | | | | |
| ЕБРР ... ... |222 |110 |399 |167 |621 |277 |
| | |229,0 | |690,0 | |919,0 |
| - ... |85 |64 |117 |112 |202 |176 ... | |481,0 | |230,0 | |711,0 ... |347 |422 |596 |1 137 |943 |1 559 |
| | |211,0 | |526,0 | |737,0 ... жылы филиалмен 943 несие 1 559 737,0 мың ... ... ... ... ... 40 несие 893 009,0 мың ... кіші және орта ... ... 701 ... 489 981,0 ... сомада берілген, жеке тұлғаларға тұтыну мақсатында 202 кредита ... мың ... ... ... берілген..
Кесте 20
Несиелеу бағдарламалары бойынша ссудалық портфель
мың теңге
| ... ... ... |Көлемі |
| - ... ... |8 |399 049,0 ... және орта ... ... |561 |345 660,0 ... | | |
| ЕБРР ... ... |492 |184 984,0 |
| - ... мақсатында |240 |160 881,0 |
| ... : |809 |905 590,0 ... ... ... ссудалық қарыз төмендегідей:
Несиелеу бағдарламасы бойынша ссудалық портфель
Сурет 19
Суреттен көріп отырғанымыздай ... ... ... ... ... берілген несиелер құрайды. Ірі клиенттердің бірі
ААҚ “Қайнар”, оның қарызы – 330 000 мың теңге ... ... ... ... ЖШС ... – 24 049 мың ... ЖШС ... агентство
Беркут-О»- 45 000 мың теңге.
Корпоративтік клиенттрді тарту банк аралық бәсекелестің өсуінен қиындай
түсуде.1000000 АҚШ долларынынан ... ... ... ... ... рет ... алып ... жоқ, недеше олардың әр қайсысының ... бар және банк ... ... ... ... ... бағытының бірі орта және шағын бизнес
субъектілерін несиелендіру. 2003 жылы шағын және орта бизнес ... 660,0 мың ... ... ... ... ... 38,2% жұмсалған..
Шағын және орта бизнес субъектілеріне берілген несиелер, мың ... ... ... ... теңге
|Несиелердің | 01.01.2004 | 01.07.2004 | ... г. ... | | | |
| ... ... ... |Үлес |Негізгі |Үлес |
| ... ... ... ... ... |салмағы |
|Стандартты |867 150,0|96,99% |992 ... |896 ... ... |26 907,0 |3,01% |23 464,0 |0.4% |6 345,0 |0,7% ... |- |- |18 752,0 |2.3% |2 611,0 |0,3% ... |894 ... |1 034 |100% |905 590,0|100% |
| | | |590,0 | | | ... ... ... ... ... ... ... 896 634,0 мың теңге, филиалдың жалпы ссудалық
портфельінің 99,0% құрайды;
• Күмәнді – 6 345,0 мың ... ... ... ... портфельінің
0,7% құрайды;
• Үмітсіз – 2 611, 0 мың теңге, ... ... ... ... ... ... ссудалық портфельінің 99,0% стандартты несиелер құрайды,
портыель сапасының төмендеуі ЖШС БК ТП ... және ... ... ... категориясына жатқызумен байланысты. 2005 жылдың 2-
жартыжылдықта үмітсіз несиелердің көлемі 16 141,0 мың теңгеге ... ... ... айында ЖШС СКТП «Южмаш-К» провизиялар көлемі 100%
және 22 461,2 мың ... ... іс ... ... ... ... 796,10 АҚШ ... қысқартылған, мұнда сонымен қатар кепіл мүлікті
сақтап қалынған. 2003 жылдың 29 ... ... ... ... ... ... 16 ақпанда жарияланды. Филиал Оңтүстік Қазақстан
обысының ауданаралық экономикалық сотына кепілге ... ... ... ... ... беру ... иск берді. Кепілге қойылған
мүліктерді сатыр алшыларды табуда іс-шаралар ... ... ... ... ... |Қарыз алушы |Қалдық ... ... ... |
| | ... ... ... ... |ЖШС СКТП ... | 2 601|100 | 2 ... |
| | |036,13 | |036,13 | |
|2 |ТОО ... | 4 309|5 | ... |
| | |800,00 | |490,00 | |
|3 |ЖШС ... | 1 666|5 | ... |
| | |000,00 | |83 300,00 | ... ... |  |  | 2 917|  |
| | | | |381,84 | ... жалы жеке тұлғаларға 202 банктік займ 171 974,0 мың ... ... бұл ... ... ... 93 633 мың ... артық.
Кесте 22
Мерзім бойынша ссудалық портфельдің жіктелінуі
мың теңге
|Көрсеткіштер |01.01.2004 |01.04.2004 |01.07.2004 |01.10.2004 |01.01.2005 |
|Қысқа мерзімді |3 120,0 |4 444,0 |2 947,0 |2 486,0 |2 288,0 ... ... |61 498,0 |71 484,0 |91 134,0 |116 515,0 |158 593,0 ... |64 618,0 |75 928,0 |94 081,0 |119 001,0 |160 881,0 ... ... ... 6 ... 10 жылға дейін берілген, оның
негізгі үлесі 98,6% ... 158 593,0 мың ... ұзақ ... ... ... несиелер 1,4 немесе 2288,0 мың теңгені құраған.
2005 жылы жеке тұлғалардың депозиті:
- теңгеде – 4119 немесе 122 427,0 мымың ... АҚШ ... - 1424 ... 120 412,0 мың ... ... ... депозиттінің өзгеріс серпіні, млн теңге
Сурет
2005 жеке тұлғалардың депозитерінің көлемі 1 кварталда төмендеген.
Депозиттік базаның ... ... ... 2 мерзімді депозиттің төленуі
4 808,9 мың теңге және 1 мерзімді депозиттің клиенттің өтінішімен
уақытынае дұрын қайтарылуы 3 936,1 мың ... ... ... 24
Жеке тұлғалардың депозит түрлері бойынша жіктелінуі
мың теңге
|Жеке тұлғалардың |01.01.04 ... ... ... |01.01.05 |
|депозит түрлері: | | | | | ... |102 076,0 |125 937,0 |150 965,0 |193 101,0 |199 057,0 ... | | | | | ... |2 414,0 |2 920,0 |4 086,0 |5 455,0 |5 669,0 ... ... |45 374,0 |12 262,0 |17 272,0 |29 345,0 |38 113,0 ... ... | | | | ... |149 864,0 |141 119,0 |172 323,0 |227 901,0 |242 839,0 ... жылы ... ... ... депозиттер199 057 мың теңге
құрайды. Өткен жылы жеке ... ... ... белсенді іс-
шаралар жүргізілді, ол өз кезегінде оңтайлы ... ... II ... жке тұлғалардың депозиттері 31 204,0 мың теңгені құраған, ал ... – 55 578,0 мың ... ... ... жылы ... операциялар бойынша табыстар, мың теңге
Сурет
Қолма-қол шетел валюталарын сату-сатып алу ... ... ... мың ... ... ... көрсеткіштерінен 2005 жалға мынадай стратегиялық
бағыттағы шараларды атқару қажет:
- банк өнімдерін белсенді түрде жарнамалау;
- ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнестер бойынша несиелерді арттыру;
- клиенттерге ... ... ... арттыру;
- жаңа банк өнімдерін енгізу;
- аймақтық нарықтар бойынша меркетингтік жұмыстар жүргізу;
- нарықтарды зерттеу, АКБ ашу ... ... ... ТҰРАҚТЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ БАНК ЖҮЙЕСІН ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІН
ОДАН ӘРІ ДАМЫТУДЫҢ НЕГІЗГІ ПРОБЛЕМАЛАРЫ ЖӘНЕ ... ШЕШУ ... ... ... ... банк қызметінің өзекті
мәселелері
Қазіргі кезде тұтас банк саласының капиталдануы дәрежесі капиталадың
жеткіліктілік ... ... ... ... қарамастан, капиталдың
төменгі өсіміне активтер өсімінің қарқынды өсуі банк сласы үшін ... ... ... ... яғни ... ... ... нормасын сақтау үшін несиелендіру операцияларын қысқартуы
кезінде капиталды арттыру проблемасы өзекті проблемаға айналып ... ... ... ... субардинацияланған қарыздарды ... ... ... ... капиталдан 25% шектеулігінен),
акционерлік капиталды (жарғалық капиталады) арттыру қажет, ал бұл ... ... ... ... ... шығару және оларды оналастыру ... ... ... ... ірі ... өздерінің акцияларын сыртқы нарықтарға депозиттік
қолхаттар түрінде (IPO) орналастырады, ал бұл қаржы нарықтары мен қаржы
ұйымдарын ... және ... ... ... ... ... ... ҚҚА) акцияларды иеленудің ашық болмауынан
қарсылығын тудырады.
ҚҚА- нің депозиттік қолхатты пайдалану мүмкіндігіне рұқсат алу ... ... ... ... ... ... 2004 ... екінші жарты жылдығында
басталған акционерлік капиталдарды толықтандыру 2005 жылы ... ... ... ... ... ... арнайы және жалпы
провизиялардың құралу тәртібінің 2004 жылдың 1 ... ... және де ... ... ... ... ... байланысты
капитал төмендеді.
Банктер 2004 жылдың екінші жартысында капиталдарды толықтыру бойынша іс-
әрекеттерін белсенділей түсті.
МСФО максимальді ... ... ... ... ... ... реттеу нормаларына өзгерістер ендіру қажет.
Екінші деңгейлі банктердің пруденциалдық нормативтер ... ... ... еншілес компанияларға субардинацияланған қарыз және
инвестицияларды есептен шығаруларға үсналы, ал бұл ... ... ... ... өзіндік капиталдармен жабады дегенді
білдіреді.
Банктер мұндай жағдайдың, тәуекелді менеджмент ... ... ... ... ҚР ... ... өзге де ... бар.
Банк топтарының пруденциалдық нормативтері туралы ... ... ... ... қампаниялардың тәуекелдерін өзіндік капиталмен,
олардың өздерініңкі жеткіліксіз болған жағдайда ғана қолдануы ... ... бас ... ... қарыз немесе инвестицияларға
салымдарна көңіл бөлінбейді.
Өкілетті органдардың есеп берулері ... ... ... ... есеп ... ... ... Республикасында, біздің
қөзқарасымызша облигацияларды орналастыру барысына орай, банк каиталындағы
орналастыру ... ... ... ... ... ... қызмет
атқарады.
Банктер үшін қолайлы жағдайлардың бірі, сыйақылардың ... ... ... ... және ... ... екі есе ... ).
Мұнда, резидент еместерге төленетін сыйақылар бойынша шеті ... ... ... ... 7, өзге ұйымдар үшін - 4) ... ... ... банктердің сырқы қарыз алу мүмкіндіктерін
шектейді.
ҚР Салық кодексі бойынша жұмыстар ... ҚҚА және ҚР ... ... ... ... ... бір ... 1,3 %) шектеу ұсынысы жасалған.
Бірақ, бұл мәселерердің екінші жақтары бар, алымдарды ... ... ... құныңың және банк клиентері үшін тарифтер ... ... ... жылы ... және өзге де ... операцияларға ҚҚС ендіріуімен
банктердің алтындармен операциялары күрт қысқарды. Ендеше банкер үшін ... ... ... ... ... есеп ... бөлімдердің негізінде ауыл және аудан
аймақратына банк қызметтерірінің қол ... ... ... сапасы
мен тиімділігін арттыру мақсатында банктік әмбебап қызметтерді ... ашу ... ... ... және жек тұлғалар үшін сейфтік операциялар, қарыз және кепілдік
операцияларын, банктік ... ... ... ЕКБ ... операциялар
тізімін кеңейту ұсынысын қабылдады, ол АФН №197 от ... ... ... ... орай ЕКБ- де клиенттердің импортты - экспортты ... ... ... аударымдарды жүргізу ұсыныстары ашақ күйде қалды.
ҚР Ұлттық банкнің клиентерге сапалы да тез қызмет көрсетуі, ... ... ... ету ... талапқа сай
болмағандықтан, оған жаңа көзұарас қажет деген үшін талап қойылды.
Банк ... ... ... ... ... ... келсек, онда сыйақы ставкасын төмендету және жағдай жасауға
бағытталған іс ... ... оған ... маро және ... ... ... әсер ететіндігін ескерген жөн.
ӘВҚ және Әлемдік банктердің қаржы саласын бағалау бойынша мақсаттарының
бірі, осы өткен жылдан бастап, ұзартылған қадағалау ... ... және ... ... ... ... даму
конценсиясына сәйкес Евро одақ стандарттарына жетуді көздейтін мақсата, ҚҚА
банктік операцияларды лицензиялау тәртібі және принциптері, ұзақ ... және оның ... ... ... банкттік заңдылықтарды өзгерту
бойынша ұсыныстарды жасайтын топ құрды.
Қазақстан республмикасының Ұлттық банкі 2004 ... 1-ші ... МТ-102 ... ... ... алып ... банктердің ойынша,
бұл клиенттер үшін тарфиптердің көтерілуіне, төлемдерді өңдеу ... және ... ... , ... ... бойынша
қателіктердің жіберілу тәуекелінің арттыуна әкеледі. ... жылы ... ... ... байланысты КЦМР ақпараттарды өңдейтін қосымша
жаңа тариф ендірілді (СОБС).
Қазақстан Республикасында төлем карталарының қызмет ... ... ... ... ... ... ... банктер үшін
болашағы бар қызметтердің нарықтық ортасын шектейді. Осыған орай банктердің
карталық бизнес рентабелдігін төмендетуді болдырмау және ... ... ... ... Процессинг орталығымен
банктердің өзара қатынасының тиімді формалары мен әдістерін анықтау ... ... ... (заңды тұлғалардың депозиттері, қорлардың
банктерді ... «VIP»- ірі ... ... алып ... банк мүліктерін бағалау ерекшеліктерін ендіру)
ендірілуін, кепіл болушылық жүйесі ... заң ... ... Мұндай
өзгерістер банктердің түбегейлі талдауын қажет етеді, өйткені бұрынғымен
салыстырмалы бұл жүйе ... ... ... яғни жүйе
қатысушылары арасында мүдде балансын белгілі бір дәрежесі қалыптасқан.
Осы мәселелерге орай, қазіргі банк ... ... ... құрылып,
қызмет атақаруда.
Елімізде тұрғын-үй құрылыс жинақ ... ... ... ... ... ... ... "Қазақстан
Республикасындағы тұрғын-үй құрылысы жинағы туралы" Заңға "өзгерістер мен
қосымшалар ... ... ҚР Заң ... ... Бұл жоба ... -үй
құрылысы банктерінің және салымшларның мүдделерін қорғауға бағытталған
бірқатар мәселлелерді ескеруді талап ... ... ... ... ... ... және
валюталық реттеу туралы заңның жаңа жобасы жасалынған. Бұл жоба, 2007 жылға
дейінгі Қазақстанда валюталық либерализация ... ... ... ... ... ... валюталық заңдылықтың негізін қалаушы
маңызды ... мен ... ... Бұл заң жобасының
бірқатар кемшіліктерінің бірі, экспорттық ... ... ... ... нарықтарындағы қаржы ... ... ... ... ... ... ... карталарының Ұлттық банк аралық жүйесін дамыту бағдарламасын жүзеге
асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... " төлем карталарын
пайдалану арқылы төлем қабылдауға міндетті сауда ұйымдарының категорияларын
бекіту туралы" Қаулы ... ... ... ... ... ... ақпараттармен
мәліметтерді сұрауы мен талап етулерінің көлемі артты. Мұндай ақпараттар
көп жағдайда өзара сәйкес. Бір ... ... ... жіберуі өзге
мемлекеттік органға жіберілген ақпаратпен мәліметтер сай келеді.
3.2 Банк қызметін дамыту проблемаларының шешу жолдары
Қазақстан ... ... ... ... ... ... қаржы -несие саясатын одан әрі жетілдіруде негізді бөлікті
банктер алатын болғандықтан, ... ... ... ... ... негізгі шоғырландырушы және ақша айналымын реттеу негізгі
органы ретінде олардың қызметтерін жетілдіру жолдарына тоқталамыз.
Активтердің өсім қарқыныңың ... ... ... банк ... ... және капиталдану деңгейінің төмендеуі мынадай шараларды
қолдануды талап етеді:
- банктердегі тәуекелді басқару жүйесін жетілдіру;
- капитал бойынша жаңа ... ... ... - ... Базель - II талаптарын ендіру бойынша жұмыс ... ... ... есеп ... және ... ... ... қажет;
- әлеуметтік және жалпы провизияларды есепке алу тәртібі кезеңмен ... ... ... МСФО ... жету ... ... ... банктерді
пруденциялыды реттеу нормаларына өзгерістер енгізу қажет;
- банк ... және банк үшін ... ... ... ... ... ... инвестициялық салымдарды аудару
мәселлелерін реттеу қажет.
Қазақстанның сақтандыру нарығының ... ... тез ... ... ... ... нарығы соңғы жылдарда бірқалыпты дамуда. ... оны ... ... ... ... ... тиіс:
- жобалық бағалы қағаздарды шығарушы Қазақстанның даму банк және өзге де
эмитенттерге облигацияларды орналастыруды реттеу үшін ішкі ... ... ... ... ҚР ... және ҚҚА ... ақы қорларына зейнетақы активтерін
инвестициялауда несиелік тәуеклдерді валюталық тәуекелдерді, сондай-
ақ, болашақта ... ... ... ... ... ... ұсынуы қажет;
- Екінш деңгейлі банктердің салымдарына инвестициялаудың лимитін 10% -
25% көтеру;
- Арнайы ... ... ... ... ... ... 20% ... арттыру;
- Зейнет ақы активтерін Қазақстандық компанияларға SPV көмегімен
шығарылған бағалы қағаздарға инвестициялауға ... ... ... ... және ... қаблетін жоғарылату
мақсатында зейнет ақы қорларының активтерітің бір бөлігін ... ... бар шет ... қаржылық институттарға сенімдік басқаруға беруге
рұқсат ету;
Эмитент-резиденттерді ... ... ... ... орналасытруы
үшін ұлттық сауда ұйымдастырушының ресми тіркеуінен өтуді міндеттеу.
Теңгені айналысқа енгізгеннен кейінгі пайыздық ... ... ... ... ... деген сұранысын азайтатын, ал оның ... ... өсім ... ... ... ... ... ететін деңгейге дейін көтеру. Жоғары пайыздық мөлшерлемелер,
дәлірек айтқанда, пайыздар үшін төлемдер ... ... ... жаңа ... ... өзінің нәтижесін қандай да бір анықталмаған
болашақта емес, қысқа ... ... ... ... ... ... инфляцияға қарсы күресте пайдалануға
мүмкіндік ... ... бір ... ... ... ... шектен тыс
сұранысты азайту шаралары жатады.
Қаржы операцияларының барлық түрлері ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мөлшерлемесі бойынша индикативті
анықталады. Сауданың түрлері бойынша төленетін пайыздық мөлшерлемелер өзара
кейбір негізгі себептермен ерекшеленеді. Олардың арасынан ... ... ... ... мерзімінің әр түрлілігі, пайызды төлемеуімен
байланысты тәуекелдің деңгейі және ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелер, банкаралық несие, Ұлттық банкінің
ноталары бойынша ... ... ... ... сай ... ... несиенің көлемін реттеу үшін, ... ... ... ... алмау тәуекелін төмендету және банктердің
акционерлері мен салымшыларының мүдделерін қорғау мақсатында ... ... ... механизмін қолданады.
Банк резервтерінің шамадан тыс өсуіне байланысты (Ұлттық банкідегі
корреспондентгік шоттағы ... ... ... ... ... ... ... қатар, резервтеудің баламалы ... ... ... ... Яғни ... ... ... корреспонденттік шоттағы қаражаттарының мөлшері ... кем ... ... ... банк орташа айлық қалдыкқа байланысты пайызды ... шоты ... ... ... ... аспайтын).
Резервтер бойынша пайызды төлеу резервтік талаптардың жоғары ... ... және ... ... ... банктердің пайыздық
мөлшерлемесі арасындағы айырманы азайту қажеттілігінен туындайды.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей міндетті резервтер деңгейінің тым ... ... ... ... банкі жүйесінін тиімділігін әлсіретеді,
өйткені резервтердің минималды нормасының үлкеюі ... ... ... кедергі жасайды.
Үкіметтің несиелеу көлемі әрқашан бюджет тапшылығының деңгейімен және оны
баламалы көздер арқылы жабу ... ... ... ... ... ... ... несие эммиссиясының ықтималдығы ұлкен
болады да, ол инфляцияға ыкпал етеді. Сөйтіп үкімет оған балама инфляциясыз
көздерді ... мән ... ... ... сыртқы қарыздар және
үкіметтің бағалы қағаздары жатады.
Ақша-несие ... ... ... ... инфляция және экономикалық
өсімге байланысты үкіметтің мақсаттарына елдің ішкі ... ... Кең ... ... ... ... саясатының мәні қаржы
ресурстарының жинақталынуы және қолданылыуы процестеріне ықпалын тигізетін,
экономиканың ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... елдердің көптеген жылдардағы тәжірибесітиімді
экономикалық өсім және тұрақты баға деңгейін, ... ... ... ... ақша қаражатының іскерлік
белсенділігінің көлемі үшін қажетті, ақша ұсынысын қамтамсыз етуі ... ... ... ... ... «INTERFAST»
жүйесін ендіру
1. АННОТАЦИЯ
Бизнес-жоспар тақырыбы: «Каспий банк» АҚ ШФ-да «INTERFAST» ... ... ... 589916, ... ... ... тобының студенті Муталханова І.
Бизнес сферасы: «INTERFAST» жүйесін ендіру.
Қызметтің негізгі түрлері: Банктің қаржылық және ... ... ... ... Бұл жоба ... жылы ... ... мерзімге есептеліп жасалған: Жобаны 5 ай ішінде
жүзеге асырылады.
2. РЕЗЮМЕ
Нарықтық экономикаға көшумен байланысты Қазақстан ... ... ... ... ... ... салыстырғанда елеулi
өзгерiстер болып жатқаны баршаға мәлiм. ... ... ... ... ... ... зор жетiстiктерге жеткен өркениеттi елдер тәжiрибесiн
үйрене ... банк ... ... ... ... ... ету, ел экономикасы үшiн маңызды рол атқарады.
Өнеркәсіптің даму ... ... жаңа ... ... ... Солардың бірі болып Қазақстан Республикасының алғашқы үштік мықты
банктердің ... ... ... ... ... ... ... «Каспий
банк» АҚ-мы клиенттеріне көптеген қызмет түрлерін ұсынады. Оның ... ... табу ... ... ... ... ... негізінде көрсететін ... үшін ... ... ... Яғни ... ... сай, ... жаңа қызметтерін ұсыну арқылы
банк өз активтерін көбейтеді.
Яғни «INTERFAST» жүйесі арқылы клиент, өзінің үйінен, ... ... ... ... ... әртүрлі дәстүрлі және сервистік қызметтер ... ... ... береді.
Кез келген заңды және жеке тұлға Қазақстан Республикасының РКО, филиал
және банкоматтары бар елді ... және ... ... тыс
елді мекендермен есеп айырысуға, аударымдар жасауға, ... ... ... ... және ... ... және т.б. мүмкіндіктер
береді.
Бұл жобада, халықаралық банк ... ... ... өту және ... ... қызметтердiң одан әрі
дамуы бойынша жұмысы, техникалық жаңаруға бiздiң елдiң ... ... және осы ... ... ... ... дамытуға
талпынысы куәландырады. Бұл заман талабына сай, потенциалды мүмкіндігі
жоғары, ҒТП сай келетін ... ... ... ... ... және деңгейiн
жоғарылатады және қаржылық жүйесiн тұрақтандыруға, ... ... ... ... жету ... яғни ... ... филиалы бойынша
«INTERFAST» жүйесі ендіру үшін «Болашақ» бағдарламасымен оқып ... ... ... 1 ... ... ... Банкте
бұрыннан қызмет етіп келе жатқан 3 операционисттерді ... ... ... ... Осы ... ... асыру үшін 2 072
500 тг. керек. Алға ... ... жету үшін ... ... ... бағыттары:
1-ші кезекте, «INTERFAST» жүйесі ендіруге арналған бағдарламаны
сатып алу. Оған 120000 ... ... ... ... оқытады немесе шетел мамандарын
тартуына- 400000 ... ... ... ... 272500 теңге (1 айға);
4-ші кезекте, ескі компьютерлердің орнына жаңа 4 компьютерлерді және
басқа да ... ... ... 800000 ... кезекте, офиске қажетті құрал-саймандар мен кеңсе заттарын
сатып алуға – 100000 теңге;
6-ші ... бұл ... ... ... және ... ... – 130000 теңге;
7-ші кезекте, басқа да шығындар-250000тенге.
Бұл жобаның қаржыландыру көзі ... ... АҚ ... ... капиталы. Бұл электронды бағдарламаны ендіруге кеткен
қаражаттар (3 ай) ... ... ... ... ... ... ... қосылған үшін және осы жүйе арқылы
әртірлі операциялар түрін ... үшін ... ... ... әр ... ... ... белгіленген тарифтері белгіленеді.
Тарифтердің орташа шамасы:
- Заңды тұлға – 0,7% (қосылуы 10000 тг.);
- Жеке тұлға – 0,4% ( ... 3000 ... ... ... ... «Мұнай өнімдері» ЖШС-гі 13789000
теңгені Салық комитетіне аударса, осы сомадан банк көрсеткен қызметі ... ... 0,7% ... төлемдерді ұстап қалады және аударылған
соманы нақты ақшалай алу үшін ... ... тағы да ... ... банк бір ғана операциядан 193046 теңге табыс алады. Егер ... 193046 ... ... ... ал осы шаманы жуықтап 85000 теңге
деп көрсетсек, онда бұл банктің 200 ... ... ... ... теңге алынған болар еді.
|Уақыт |Клиенттер саны ... ... ... ... |
|мерзімі | | | | |
| ... | | | | |
| ... ... | | | |
| | ... | | | |
| | |жжж | | | ... |200 |600 ... |7780000 ... |
|қазан |300 |650 ... |8846000 ... ... |480 |580 ... |9889000 ... ... ... ... ... пайда алушының кезi өттi,
банктер бизнестiң дамуының жаңа жолдарын iздеуде. Банк күшi ... ол ... ... ... және ең негiзгiсi рентабельдi
болуы керек. Ол үшiн ... ... ... ... ... керек және оның қажеттiлiктерiн толығымен зерттеу керек,
табыстың құпиясы дәл осы қызметтердi дәстүрлi емес ... ... ... ... туралы ойлауда, оған қажеттi және уақтылы ұсыныстар
мен кеңестер беруде. Осыған орай банк ... ... ... әрі ... тиімді шарттарға негізделген адам психиологиясына жағымды әсер ететін
жарнамалар мен ... ... ... 1 ... пен 30 ... айларына дейін «INTERFAST»
жүйесіне қосыну заңды тұлғалар үшін тегін, ал жеке ... 75% ... ... ... қосылу: Заңды тұлғалар үшін 10000тг;
Жеке тұлғалар үшін 4000тг.
Тағы да бұл акцияда толық ... ... ... ... ойналады.
Сондықтан да, бұл қызмет түрінің кеңейту мүмкіндігі мол. ... ... ... ... ... ... ... банк стратегиясына сәйкес бұл қызметтің өз ... ... ... ... ... қызметтердің күшті жақтарына
төмендегі мәселелер жатады:
- Уақытты үнемдейді және Банк белгілі уақыт аралығында ... ... ... ... ... ... ... он екіге дейін жұмыс істейді;
- Клиент офисінен, үйінен шықпай-ақ әр түрлі ... ... ... ... банк ... ... интернет-видео желісі
арқылы көріп, сұқпаттаса алады;
- Электронды қолдардың көп деңгейлі жүйесінің көмегімен ... ... ... ... негізінде тез шешімдер қабылдай және есеп
айырыса алады;
- Салымдар мен ... және ... ... ... келмей, ашуға,
жабуға және қайта ашуға мүмкіндік береді;
- Операциялардың қате орындалу тәуекелі төмен, себебі бұл бағдарламаның
базасында клиенттің ... ... ... ... ... тауып, өзі сол мезетте жөндейді;
- Аударымдарды дүние-жүзінің кез келген нүктесіне бір жұмыс уақытында
жеткізеді.
Ал әлсіз ... ... ... жатқызуға болады:
1. Электр қуатына тәуелділік;
2. Компьютерлік бағдарламаларға тәуелділік;
3. Жұмысты автоматтандыру ... ... ... ... ... ... 5 ... қатысады. Олар:
1) Бас бухгалтер – осы қызметте, банкте бұрынан істеп келе жатқан
маман. Ол тікелей «INTERFAST» ... ... ... әрі ... мен программистің жұмысын
басқарады.
Бас бухгалтердің аты-жөні: Мырзабекова Алтынай Мырзабековна, 35 жаста.
Ол Г. Иляев көшесі 37үй 39 ... ... ... ... ... жалақысы 120000тг., ал болашақта 160000тг. болады. Он жыл
еңбек ... ... ... – «Болашақ» бағдарламасымен шетелде оқып келген жас
маман. Ол қатал ... ... Оның ... ... Марғұлан
Сабитұлы, жасы 25. Мекен-жайы, Б. Момышұлы көшесі 15-25. Байланыс
телефоны 211516. Жалақысы-90000 тг.
3) ... Олар ... ... келе ... ... ... Г.С.—бөлім бастығы, жасы 36. Мекен жайы, Косманов
көшесі 156 үй. Телефон 562314. ... ... ... ал ... 80000тг.
• Муратбекова Г.Х. – операционист. Жасы 27. Мекен-жайы,
Желтоқсан ... 317А. Тел. 556325. ... ... ал ... 70000 ... ... М.А. – ... Жасы 22. Мекен-жайы,
Тоқтамысбатыр көшесі 57А. Тел. 550011. ... ... ал ... 70000 тг.
Кез келген банктің мақсаты максималды пайда табу. Оған қол жеткізу үшін
ең алдымен өз қызметкерлеріне қосымша ... ... ... Егер ... ... ... ... салдарынан жұмыс орнына кері әсер етеді.
Сондықтан да, ... АҚ ... ... өзінің персоналына
мынандай қосымша жағадайлар жасайды:
✓ Қызметкерлерді квалификациясын ... ... және ... шет ... 2 апта ... банк өз
қаржысына тегін оқуға жібереді;
✓ Жұмысты жан салып істегендерге 30-80 айлық ... ... мен ... ... ... және ... балаларына ОҚО-ның
территориясындағы демалыс ... және ... ... ... ... ... ... түрі халық арасында таралып, жақсы қабылданса, бұл
«Қазкоммерцбанк» АҚ Шымкент ... ... ... әрі ... ... белгісі. Егер банктің клиенттері қарқынды ... ... саны да ... ... ... индустриалды-инновацияны және жоғарғы технологияны талап ететін
нарықта, бұл өнімнің орны ... ... ... ... ... нормативтік актілері негізінде жасалды.
«INTERFAST» жүйесі—бұл банктің ... ... ... ... ... ... орындау мүмкіндігі, ол бойынша нақты жұмыс
режімінің мерзімі ұзартылған және тез, жылдам ... ... ... ... ... электронды жүйе. Бұны тағы
да «МИНИБАНК» десе де болады.
Бұл өнімнің ерекшелігі:
ـ ҚР нарығында анналогы жоқ;
ـ Тез, әрі жылдам;
ـ Уақыт, ... және ... ... ... ... ... және өзінің шоттарының жай-күйі туралы
хабарлар болып қана ... ... ... ... ... ... ... және т.б. волюта
бағамын алу мүмкіндігі бар;
ـ Клиент осы «INTERFAST» жүйесіне қосылған кез келген жерден ... ... ... депозит, шот, карточка ашалады, әр түрлі
төлемдермен есеп айыраса алады және ақша ... ... ... осы ... жүйемен тікелей операторды көре алады және
сұқпатаса алады;
ـ Заңды тұлғалар электронды төлем құжаттарымен аударымдар жасауға
мүмкіндігі бар және ... ... ... бұл өнімнің нарықта аналогы жоқ. ... ... «Хом ... ... ... және ... ... болатын шығар. Бірақ бұлардың ешқайсысы толық қанды заңды
және жеке тұлғаларға көптеген қызметтер түрін сағат 9-00 –24-00 ... ... ... өнім ... ... ... Себебі, жоғарыда айтып кеткен дей бұл
өнімнің потенциялы жоғары, ҚР-ның ... ... жоқ, әрі ... стандарттарға сәйкес келеді.
«INTERFAST» жүйесі басқа нарықтар жоқ. Ол ... және ... ... қабілеті жоғары.
«INTERFAST» жүйесі заңды және жеке тұлғалар ... ... ... ... қаржылық және сервистік қызмет көрсетеді және кез келген сектордың
талаптарын бейімдей алады.
Болашақ клиенттер ретінде, әр ... жас ... ... мен шағын,
орта және ірі кәсіпорындар.
Жеке тұлғалар:
ـ Жасы 16-28 ... ... – 38,8 ... Жасы 29-45 ... ... – 42,2 ... Жасы 46-80 ... адамдар – 19 %.
Заңды тұлғалар:
ـ Шағын кәсіпорындар—16,2 %;
ـ Орта кәсіпорындар – 45,8 %;
ـ Ірі ...... АҚ ... ... ең алдымен мынадай клиенттерді
тартуға тырысады: «Мұнай өнімдері», «GSM», «ШНОС», ... ... ... ... ... жобаны жүзеге асыру мерзім аралығында жуықтап 2800 ... ... 81094200 ... алу ... ... ... жүзеге асыру мерзіміне нақты тапсырыс:
1-ші ай, қызметкерлерді оқуға ... және ... ... ... және ... ... ... жинау;
2-ші айы, бағдарламаны, компьютерлерді және оған қажетті техникалық және
офистік құрылғыларды сатып алу; Осы ... ... жаңа ... айы, ... ... ... жарнамаларды қарқынды жүргізу,
клиенттерді тарту.
4-ші айы, жарнамаларды қарқынды жүргізу, клиенттерді тарту.
5-ші айы, жарнамаларды қарқынды жүргізу, клиенттерді тарту.
«INTERFAST» жүйесін ... және ол жүйе ... ... ... ... ... ... банкинг», «Home banking».
Интернет жүйесі бойынша көрсететін қызметті сатудың негізгі ... Яғни ... ... радио, теледидар және брашуркалар,
буклеттер арқылы жарнамаланады.
7. ӨНДІРІСТІК ЖОСПАР
«INTERFAST» ... ... ... ... ... ... етпейді. Әрбір
қызметші өз жұмыс орнында отырып, қызметті одан әрі жалғастырады.
Бірақ, сол қызметшілерге жаңа ... осы ... ... ... ... ... жабдықтауда қажетті құрал-жабдықтар: компьютер
және ... ... ... факс, видео-камера , модем және т.б.
Бұл құрал- жабдықтарға 900000 сома қаражат жұмсалады.
«INTERFAST» жүйесінің қызметкерлеріне ... ... ... 2 айлық оқуға – 400000тг.
2) Жалақы:
бас бухгалтер --160000тг.;
3 операционисттер –220000тг,;
Программист – ... ... ... ... асыруға қатысатын негізгі банктің бөлімшелері мен
олардың бір-бірімен байланысын мына сызбада көре ... ... осы жүйе ... ... ... ... мен ... секторлар мен бөлімдерді қадағалайды және басқарады;
2. «Валюталық бақылау секторы» тікелей бас ... ... ... ... қызметкерлерінің жұмысы мен операцияларын бақылайды, әрі
тексереді;
3. «Бағдарламамен қамту секторы» тікелей бас бухгалтерге бағынады және
операциялық ... ... ... ... ... зал» ... ... «Интерфейс» жүйесі арқылы жұмыс
істейді.
8. ҚАРЖЫЛЫҚ ЖОСПАР
Млн. теңге
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... |
|Табыс |19328 |83.8 ... ... |9755 |7231 ... ... |8689 |57.3 |
| ... нормасы |44,5% |68.4% ... ... ... Сондықтан тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуі
шығындарға алып келеді. Банк бұл ... ... ... ... ... банктің меншік капиталының көмегімен шығындарды
жабуға мүмкін ... ... ... ... ... жабылады.
Қысқа мерзім аралығында «INTERFAST» жүйесін енгізу, оған қосушыларды,
яғни ірі клиенттерді тарту және әр түрлі қызмет ... ... ... ... ... ету сферасын көбейту және тек арнайы
жабдықталған компьютермен ғана ... ... ... ... ұялы ... қызмет көрсету. Шығындарды азайтып,
максималды пайда ... ... ... ... ... ... мен ... соңы ... ... ... ... |01.09.2007 ... беру ... ... ... ... ... |01.08.2007 ... ... алу ... ... ЖОБАНЫҢ ТӘУЕКЕЛДІЛІГІН ТАЛДАУ
«INTERFAST» -- автоматтандырылған-электронды жүйе болғандықтан, ... ... ... ... ... және ... ... құнын төлегеннен соң ғана бұл бағдарламаға қосыла ... Ал ... ... соң, ... ... ... ... үшін комиссия
ұсталынады.
Қазіргі бағалардың өзгеріп отыру салдынан ... ... Ол ... құрауы мүмкін.
ҚОРЫТЫНДЫ
Соңғы он жылдықта Қазақстаннның банк жүйесi өзгерiстерден өттi. Нарықта
спекулявтi операциялардан жоғары пайда ... кезi өттi, ... ... жаңа ... ... Банк күшi толғандырган
стратегияда: ол әмбебап, кiшiгiрiм, сенiмдi және ең негiзгiсi ... ... Ол үшiн ... диверсификациялау керек, өзiңнiң
клиентiңдi iздеу керек және оның қажеттiлiктерiне толығымен зерттеу ... ... дәл осы ... ... дәстүрлi емес ұсынуда жатыр:
сөйлесу мәдениеттiнде, клиент туралы ... оған ... және ... ... уақытта елдiң барлық банктерiнде халықаралық банк тәжiрибесiнде
қабылдаган стандарттарға өту ... және ... ... ... Қазақстандық банктердiң электронды қызметтердiң дамуы
бойынша жұмысы, техникалың жаңаруға бiздiң ... ... ... және осы ... ... ... ... дамытуға
талпынысы куәландырады.
Отандық банктердiң банктiк қызметтердi ... ... одан ... ... жаңа өнiмдердi өңдеу және енгiзу ... ... ... ... ... ... ... бiрге банктер банктiк
қызметтiң шетелдiк тәжiрибесiне көп көңiл бөлуi қажет.
Бұл банктiк қызмет көрсетудiң сапасын және деңгейiн жоғарылатуға, ... ... ... сауыңтыруға мүмкiндiк бередi. Диплом
жұмысын жазу барысында жүргiзiлген зерттеулерден ... ... ... ... банк тәжiрибесiнде клиенттiң есеп айырысу шотын несиелеу кең
тараған. ... ... ... ... ... ... құра ... басқа қызметтер пакетiмен бiрге овердрафтың
несиелердi үсынады.
Шотты ... ... ... маркетингтiк ... ... ... ... ... ... және ыңғайлы қызметтi Үсынуға мүмкiндiк бередi. ... ... ... есеп ... ... ... ... ол клиентке
оның ресурстарын тиiмдi. Қолдануға мүмкiндiк бередi. Екiншiсi-банкке
несиелеу операциясын ... ... ... есеп ... шоты ... ... түскеннен аз емес табыс алуга мүмкiндiк беруi
керек. Тәжiрибе көрсетiп отырғандай анктiң ең ... ... ... ... ... Бүгiнгi таңда бiрде бiр ел экономикадан тыс тұра алмайды.
Және бiздiң республикаға да тән. ... ... ... қоғамдастыңтың бiр мүшесi болып
табылады. Көптеген ... ... ... арыс және ... ... ... ... бар. Бұл қатынастар әр түрлi
болуы мүмкiн: ... ... ... ... ... және ... ... өнiмiн Қазақстанға
экспорттауы мүмкiн.
Жоғары технологиялы жабдыңтарды, машиналарды сатып алу шетелде болады.
Сонымен бiрге, шикiзат дайын өнiм әлемнiң әртүрлi елдерiмен ... ... ... ... мен ... ... ... тады.
Осындай мәселелердiң бiрi экспортты-импорттың операциялары Іаржыландыру
болып табылады. Өнiмдi ... ... ... ... ... ... болғандықтан, төлемдi кейiнге қалдырады, сұранады,
оны шетелдiк қызметтестер қабылдай бермейдi. Осы үшiн кейде ... ... ... осы ... ... механизмi бар. Бұл форфейтинг.
Осының ... ... ... сыртқы нарықта жұмыстың тартымды
шарттарын алуда.
3. Іазiргi кезде банк жүйесi дамуының ... және ... ... ... ... ... және ... сапасы жақсаруда, бөлiмшелер өсуде. Кейбiр банктер
төмен тарифтер бойынша есептiк кассалың қызметтiн сапалы
көрсеткендiктiн клиент санын екi есе, үш есе жоғарылатқан.
Үсынылатын ... және ... емес ... спектiн кеңейту
процесi жүруде. Банктер оларды несиелiк Үйым қатарынан бөлiк
көрсмететiн жаңа өнiмдер мен қызметтердi белсендi iздеуде. Ал
факторинг-несиелiк тарихты ... ... ... ... ... ... ... банктiк лимитiн таңдаған
фирмаларға, жаңа және кiшiгiрiм компанияларға арналған ... ... Бұл iрi ... факторинг қажет емес дегендi бiлдiредi.
Сонымен диплом жұмысын жазу нәтижелерін қорыта келе біз төмендегідей
тұжырымдар жасаймыз:
- ... ... ... жүйесін жетілдіру;
- капитал бойынша жаңа келісімді ендіру (Базель - II);
- Базель - II талаптарын ендіру бойынша ... ... ... банктер есеп саясаты және ... ... ... қажет;
- әлеуметтік және жалпы провизияларды есепке алу тәртібі кезеңмен енгізу
мерзімін ұзарту қажет;
- МСФО талаптарына жету ... ... ... ... ... ... өзгерістер енгізу қажет;
- банк топтары және банк үшін проденциялдық ... ... ... ... компанияларға инвестициялық ... ... ... ... ... минимальді деңгейін анықтаудың икемді әдісін анықтау;
- Инвестициялық табысты алмаған салымшылар алдындағы жауапкершіліктің
нақты болуын және ... ... ... ... субъектілерінің есеп беру және құжат айналым жүйесін
ұйымдастырудың тиімділігін арттыру.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ҚР ''Банк және банк ... ... Заңы 31 ... 1995 ж.
2. ҚР ұлттық Банкiнiң заң және нормативтiк актiлерiнiң жинақтары ... ... ... ... ... 2004 ... есебi.
4. 2002 жылдағы Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң жылдық есебi. ... ... ... ... ... ... статистикалық бюллетенi 1996 год
А.2000 г.
6. Қазақстан Республикасы ұлттық ... ... 2003 ... ... дело. В.И.Колесникова. Л.П.Кроливецкая М.Финансы и
статистика 1996 ... ... ... Справочное пособие лод редакцией ... 1993 ... ... Э.Дж.Кемпбелл К.Д.Д. Банковское дело и денежно-кредитная политика
М.-Л.1991 г.
10. Егоров А.Е. «Проблемы деятельности коммерческих ... на ... ... ... //Деньги икредит //1995 г.6.-с.4.
11. О.И.Лаврушин . «Банковское дело ң Москва 2000г.
12. Банки Казахстана 1-12.Алматы 2000г.
13. Новейшие банковские ... ... ... ... ... Ж. «Банки Казахстана и маркетингң. А.2001г
15. Каржы каражат .9-10.Алматы 2000г.
16. Тимоти У.Кох. «Управлени банкомң.-Уфа . Спектр.Часть 5.1993.
17. Парамонова Т.В. ... ... ... сферың //Деньги и
кредит //б.-с.IО 1995.
18. Усоскин В.М. «Современный коммерческий банк ... и ... ... ... 1994г.
19. Банковские технологии 2002г.
20. Банковские технологии 2003г.
21. РЦБК 11.2003г.
22. Марченко Г.А. «Развитие банковского ... в ... ... ... ... Спицын Банковский маркетинг М.1993г.
24. «Банки и ... ... в ... ... ... ... «Основы банковского менеджмента под редакцией О.И.Лаврушина М., Инфра
М.2002г.
26. Алехин Б.И.Рынок ценных бумаг ... в ... ... и ... ... Миловидов В.Д. Современое банковское дело Опыт США ... ... ... ... ... ... ... мен қарыз алушы арасында тікелей қатынастың болуы
Жүйенің жаңа сапасы
(несиелік қатынастың ... ... ... болатын несиелік қатынас
Жүйенің жаңа сапасы
(несиелік қатынастың екінші түрі)
делдеалдардың қатысуымен болатын несиелік қатынас
Бюрократиялық қағидаға негізделген ұйымдастырылу құрлымы
Адаптивтік ... ... ... ... ... ... қағидаға негізделген ұймдастыру құрлымы
Функционалдық ұйымдастыру құрлымы
Дивизионалдық ұйымдастыру құрлымы
Халықаралық нарықтарда ... ... ... ... өнімдерінің көптеген түрлерін ұсынуға бағыттарған құралм
Тұтынушылар
дың көптеген түрлеріне бағытталған құралым
Аймақтық ... ... ... ... құрлымы
Жобалақ құрлымдар
Матрицалық құрлымдар
Конгламераттар
Орталықтану дәрежесімен еркшеленентін ұйымдастыру құрлымы
Орталықтанған құрлымдар
Орталықтанбаған құрлымдар
БАСІАРМА
Қаржылық басқару
Маркетингтік басқару
Заң қызметі
Кадрлар бөлімі
Шаруашылық ... ... ... ... ... мерзіміді несиелерді басқару
Қаржылық
қызмет көрсетушілерді басқару
Сенім операцияларын басқару
Бағалы қағаздарды басқару
Жүйелік өнімдерді басқару
Қаржылық ... ... ... ... ... ... қызмет етулерді басқару
Капитал нарығын
дағы операцияларды басқару
Жеке көрсетілетін банк ... ... ... ... ... ... ... қызмет
Бірінші реттік нарықтағы операциялар
Екінші реттік нарықтағы операциялар
Тұтыну несиесі
Жүйелік қызмет
тер
Өзге жекелей көрсетілетін қызметтер
Сенім операциялары
Ақпарат
тық қызмет
тер
Кеңес ... ... ... ... ... қызметтер
Басқарма
Қаржылық басқарма
Маркетингтік басқарма
За» єызметi
Ішкі аудит
Секретариат
Кадрлар бјлiмi
Шаруашылыє бјлiмi
Бухгалтерия
Ішкі қызметті басқару
Халықаралық қызметті басқару
Аймає 1
Бјлiмше А
Бјлiмше ... ... ... ... ... Д
Бјлiмше Е
Аймає 4
Бјлiмше Ж
Бјлiмше З
Батыс Еуропа
Бјлiмше 1
Бјлiмше 2
Шы№ыс Еуропа
Бјлiмше 3
Бјлiмше 4
Солтѕстiк Америка
Бјлiмше 5
Бјлiмше 6
Шы№ыс
Бјлiмше 7
Бјлiмше 8
Жобалық құрылымдар
Матрицалық құрылымдар
Конгламераттар

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Екінші деңгейдегі банктер жайлы79 бет
«Бөлшек сандары бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру»4 бет
Аурухананың қабылдау бөлшшесі10 бет
Бөлшек және көтерме сауда кәсіпорны «Мерей» дүкенінің сервисін ұйымдастыруды талдау38 бет
Бөлшек сауда және сервистік қызметтің маркетингтің шешілімі36 бет
Бөлшек сауда кәсіпорындарындағы мерчандайзингтің теориялық негіздері85 бет
Бөлшек ұғымы18 бет
Бөлшектік дүкендер 6 бет
Бөлшектеп сатып алу-сату шарты10 бет
Бөлшектеп сатып алу-сату шартының мазмұны, тараптары37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь