Тіршіліктану курсында танымдық қызығушылықты қалыптастыру

ЖОСПАР

Кіріспе

1. Сүтқоректілер және өлкетану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

2. Өсімдіктану пәнінен оқушылардың қызығушылықтарын арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
2.1 Таным негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.2 Қызығушылықтың ертедегі үлгісімен толықтыру ... ... ... ..11
2.3 Тіршіліктану курсында танымдық қызығушылықты қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

Пайдаланылған әдебиеттер
Биология пәндерінен сабақ өткен кезде әрбір тақырыптык мазмұнына сәйкес жергілікті және өлкетану материалдарын оқулыққа қосымша деректер ретінде пайдалану оқушылардың пәнге деген қызығуын арттырып, білім деңгейінің терең болуына тікелей септігін тигізеді. Мұндай әдісті қолдану арқылы оқушылардың өзін қоршаған табиғатқа сүйіспеншілігін арттырып, табиғат байлықтарына жанашырлық сезімін оятуға болады.
Жануартану пәнінің соңғы тақырыптары сүтқоректілер класын өткен кезде әрбір отрядқа жататын жануарларды тақырып материалдарына байланысты Қазақстанда және соның ішінде еліміздің Оңтүстік Қазақстан өңірінде кеңінен таралған және кәсіптік мәні бар, әрі сирек кездесетін және қорғауды қажет ететін түрлер туралы мәліметтер беруге көбірек көңіл бөлінеді. Бұл тұрғыда өзіміздің көп жылғы іс-тәжірибемізде пайдаланып жүрген кіріктіріп өту сабақтарының үлгі нұсқасын беруді жөн көрдік. Мұндай оқыту әдістерінің сабақ өтуде тиімділігін байқап та жүрміз.
Қазіргі кезде сүтқоректі жануарлардың дүние жүзінде ғылымға белгілі түрлерінің саны 5000-ға жуық, соның 180-ге жуық түрі Қазакстан жерінде мекен етеді. Сүтқоректілерді зерттейтін зоология ғылымының саласы маммалогия («татта» — латынша «емшек, сүт безі» деген ұғым), немесе териология («Іегіоп» — грекше «аң») деп атайды.
Қазақстанда дүние жүзінде кездесетін сүтқоректердің 18 отрядынан 8 отрядының өкілдері кездеседі. Оны кесте түрінде былай беруге болады.
1-кесте
Р/с Отрядтары Түр саны Қазақстаның Қызыл кітабына ентен тұрлер
-V саны
1 Бунақденеқоректілер (жәндік-қоректілер) 17 2
2 Қолқанаттылар ^жарқанатіар) 27
3 Кеміргіштер 82 10
4 Қоянтекте стер 8 -
5 Жыртқыштар 31 14
6 Жұтатұяқтылар (ашатұяктьшар) 10 8
1 Тақтұяқтылар 2 2
Ескекаяқтылар г 1 —
Қазакстанда сирек кездесетін сүтқоректілер 9 мемлекеттік қабрықтарда, 6 ұлттық табиғи саябақтарда және 60-тан астам арнайы зоологиялық қорықшаларда қорғауға алынған. Сонымен катар, сирек кездесетін сүткоректілер рсспубликамызда 3 зоологиялық бақтарда қорғалады. Олар Алматы (1937), Қарағанды (1938) және Шымкент (1979) зоологиялық бақтары. 2003 жылы жазда Керқұлан (Пржевальский жылқысы) Германиядағы Мюнхен зообағынан әкелініп, Алтьшемел саябағына қайта жерсіндірілді
Қазақстанда кездесетін сүт қоректілердің отрядтары мен олардың Қызыл кітапқа енген түрлері:
2-кесте
Р/с Отрядтары Қазақстанның Қызыл кітабына енген ' түрлер (1996)
1 Бунақдене қоректілер (2 түр*) Көптісті жертесер, жұпартышқан
2 Қолқанаттылар (5 түр) Иконников, Азияның салпан-құлақты, Бобринский, ақбауыр, салпанқұлақты жарқанаттары
3 Кеміргіштер (10 түр) Көксуыр, жайра, қалқанқүлақ (жалман), бессаусақты, үшсаусақты, Гептнер, бозтүс-ті ергежейлі қосаяқтар, алып соқыртыш-қан, Роборовский атжалманы, саралақор-жьш атжалман
4 Жыртқыштар (14 түр) Қызыл қасқыр, қоңыр аю, ақтөс сусары, орман сусары, Еуропаның қара күзені, шұбар күзен, итаго, кәмшат, қабылан, шағыл мысығы, сабаншы, қарақүлақ, сілеусін, ілбіс (барыс)
5 Жұптұяқтылар (8 түр) Тоғай бұғысы (хангүл), қарақұйрық, үстірт. Алтай, Қызылқұм, Қазақстан, Тянь-ІПанъ. 1 Қаратау арқарлары
6 Тақтүяқтылар (2 түр) Құлан, керқұлан (Пржевальский жыл-кысы)
        
        Тіршіліктану курсында танымдық қызығушылықты қалыптастыру
ЖОСПАР
Кіріспе
1. ... ... ... ... ... ... ... Қызығушылықтың ертедегі үлгісімен толықтыру..............11
3. ... ... ... қызығушылықты
қалыптастыру.........................................................
............................15
Қорытынды...................................................................
...................21
Пайдаланылған әдебиеттер
Биология пәндерінен сабақ өткен ... ... ... мазмұнына сәйкес
жергілікті және өлкетану материалдарын оқулыққа ... ... ... ... пәнге деген қызығуын арттырып, білім деңгейінің ... ... ... ... ... әдісті қолдану арқылы оқушылардың
өзін қоршаған табиғатқа сүйіспеншілігін арттырып, табиғат байлықтарына
жанашырлық ... ... ... ... ... ... сүтқоректілер класын өткен кезде
әрбір отрядқа жататын жануарларды ... ... ... және соның ішінде еліміздің Оңтүстік Қазақстан өңірінде кеңінен
таралған және ... мәні бар, әрі ... ... және ... ... ... ... мәліметтер беруге көбірек көңіл бөлінеді. Бұл тұрғыда
өзіміздің көп ... ... ... ... ... ... үлгі нұсқасын беруді жөн көрдік. Мұндай оқыту әдістерінің
сабақ ... ... ... та жүрміз.
Қазіргі кезде сүтқоректі жануарлардың дүние жүзінде ғылымға ... саны ... ... ... 180-ге жуық түрі Қазакстан жерінде
мекен етеді. Сүтқоректілерді ... ... ... ... ...... «емшек, сүт безі» деген ұғым), немесе
териология («Іегіоп» — грекше «аң») деп ... ... ... ... ... 18 отрядынан 8
отрядының өкілдері кездеседі. Оны кесте түрінде былай беруге болады.
1-кесте
|Р/|Отрядтары |Түр саны ... ... ... | | ... ... |
| | | ... |
| | | |-V саны |
|1 ... |17 |2 |
| ... | | |
|2 ... |27 | |
| ... | | |
|3 ... |82 |10 |
|4 ... стер |8 |- |
|5 ... |31 |14 |
|6 ... |10 |8 |
| ... | | |
|1 ... |2 |2 |
| ... |1 |— |
| |г | | ... ... ... ... 9 ... ... 6
ұлттық табиғи саябақтарда және 60-тан астам арнайы зоологиялық қорықшаларда
қорғауға алынған. ... ... ... ... ... 3 зоологиялық бақтарда қорғалады. Олар Алматы (1937),
Қарағанды (1938) және Шымкент (1979) зоологиялық бақтары. 2003 жылы ... ... ... ... ... зообағынан әкелініп,
Алтьшемел саябағына қайта жерсіндірілді
Қазақстанда кездесетін сүт қоректілердің отрядтары мен олардың Қызыл
кітапқа енген түрлері:
2-кесте
|Р/с|Отрядтары ... ... ... ... ' |
| | ... (1996) |
|1 ... ... (2 |Көптісті жертесер, жұпартышқан |
| ... | |
|2 ... (5 түр) ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |
|3 ... (10 түр) ... жайра, қалқанқүлақ (жалман), |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... алып |
| | ... Роборовский атжалманы, |
| | ... ... |
|4 ... (14 түр) ... ... ... аю, ... сусары, |
| | ... ... ... қара ... |
| | ... күзен, итаго, кәмшат, қабылан, |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
|5 ... (8 түр) ... ... ... қарақұйрық, |
| | ... ... ... ... |
| | ... 1 ... ... |
|6 ... (2 түр) |Құлан, керқұлан (Пржевальский жыл-кысы)|
Әрбір отряд құрамына жататын түрлердің саны.
Онтүстік ... ... ... ... ... қорығы
(1926). Онда арқар, қоңыр аю, сусар, сілеусін, ілбіс, көксуыр, сарықұрсақты
аяқсыз кесіртке, т.б. Қызыл кітапқа тіркелген ... ... ... ... Иіреу-Дәубаба (1967) зоологиялық қорықшасы 19 мың гектар жерді
алып жатыр. Оның аумағында да көксуыр, арқар, ... ... ... ... ... ... ... өз
аймағымызда сирек кездесетін көксуыр (Мензбир суыры) қоңыр аю, ақтес сусар,
арқар, ... ... ... ... жөнінде қосымша деректерге көбірек
тоқталамыз. Бұлар жөнінде оқушылардың өз ... ... ... ... ... арнайы тапсырмалар беріледі. Оқушылар сирек кездесетін
жануарлар туралы деректерді ... ... ... ... ... ... ... алақан», «Табиғатым тағдырым»
(1991), «Біздің балапан бауырларымыз» (1995) және соңғы жылда-ры ... ... ... ... әзірше жарық көрген 1-4
томдарынан (1998 - 2003) ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың
өз беттерінше ізденулеріне, пәнге қызығушылығына мүмкіндік жасалады, ... ... ... ... сүтқоректілер тобын оқыту кезінде қажетті деректерді іздеу
барысында мүғалімдер мынадай әдебиеттерді пайдалануларына болады.
Қызығушылықты арттыру
Сабақты қазақ әдебиеті пәнімен ... ... ... ... оқушылардың таным деңгейін ... ... ... Осы ... ... ... ... жынысты және дара жынысты гүлдер. Гүл формуласы» тақы-
рыбында өткізген ... ... ... үлгі ретінде ұсынғалы
отырмын.
Сабақтың көрнекілігі ретінде таратпа материалдар, сызба нұсқа, ... ... ... ... ... ... ... құрып, бір-біріне тілек айтады.
Сынып оқушылары жеребе тастау арқылы екі топқа бөлінеді.
/ топ — «Қызғалдақ» II топ — ... ... ... ... оқушьшарға 4 жолды өлең беріп, ұйқасьп
тауып, мәнерлеп оқуларын тексердім.
№1
Берілген суреттерден гүл құрылысын ... ... топ. ... ... ... ... топ. ... құрылысы қандай?
№3
I топ. Жай гүлсерік дегеніміз не
II топ. Қос гүлсерік дегеніміз ие?
№4
Екі ... да ... ... ... гүл ... құрастыру
тапсырылды.
Осылай үй тапсырмасын тексергішен кейін жаңа сабақты түсіндір
() - жатыны біріккен, 3 жеміс жапырақшасынан тұрады. Қияр ... гүл ... ... ... ... ... ... гүлінің формуласы: ТОК(5)А(5)Ж(2)
Тостағаншасы жоқ жай гүлсерікті, күлтесі біріккен бесеу, ... ... ... ... ... қос ... ... гүлдің формуласы осындай талданып түсіндірілгеннен кейін, екі топқа
жеке-жеке гүл формулаларын талдауға бердім.
I топ. ... ... ... ... ... ... тілше гүлі:
Дәрілік шалфей гүлі:
Қалған оқушыларға кеппешөптен гүл формулаларын құрастыру ... ... ... тест ... ... ... ... /. Біз не үйрендік? 2. Сабақ ұнады ма? ... ... ... ... бере отырып, сабақты қорытындыладым.
Сабаққа белсене қатысқан топ анықталып, марапатталды.
Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын оятып, ... ... ... ... ... оқыған материалдарды тек теория түрінде қалдырмай, сол
өсімдіктер түрі мен ... ... ... ... ... ... сабақтарын өткізу үшін мүғалім алдын ала сабақ өткізетін
жерінің өсімдігі мен ... ... ... Өзі танымайтын
өсімдіктермен жануарлар болса, алдын ала анықтамалықтардан қарап танысқаны
дұрыс, ол үшін ... көп ... ... Сол сияқты алдыңғы сабақта не
әкелу керектігін айтып, үйге тапсырма ... ... ... ... соң ғана тексеруден сабағы жүзеге асады. Сонымен қорытынды
жасалады. Басқа сабақтарды ... ... ... ... ... ... түрлі сабақ түрлері көрсетіледі. Сондықтан ұзақ
жылдан бері ... ... ... ... келе ... жас ... ... 6-сыныпта өткізілетін №1 ... ... ... ... ... ... өсіп тұрған өсімдіктердің көп түрлілігін
таныстыру, жемістермен тұқымдардың маусымдық өзгерістерге байланыста ... ... ... ... ... шарттарын есте
сақтауды талап ету қажет.
Сабаққа кернекілік ретінде ... ... ... ... шот, ... ... пайдаландым.
Тексеруден сабағы табысты болу үшін ұқыпты дайындық қажет. Сынып
оқушыларын алдын ала 5-6 ... ... ... ... ... ... ... техника қауіпсіздігі туралы инструктаж оқылады.
Сабақтың бұл бөлігі сынып ... 10 ... ... ... ... мектеп сыртында өткізіледі.
1. Оқушыларды мектеп ... ... ... ... ... өзі ... ... балалардан сұрау керек Егер оқушы білмей
қалған жағдайда ғана өзі айтқаны дұрыс ағашқа қысқаша сипаттама ... ... тал, ... ... қайың сияқты 4-5 ағаш түрімен
таныстыру, ажырата білуге үйрету.
1-топ ... осы ... ағаш ... кеппешөп даяр-
лайды. Оны қалайда даярлау қажет екенін мұғалім тиянақты түсін-
діреді.
Мектеп маңындағы ... ... ... ... ... ... 2-топ ... бұталардан кеппешөп
жасайды.
Шөптесін өсімдіктермен танысу.
а) жол маңындағы есімдіктер: бақбақ, жолжелкен, таспажоңышқа. Бұл
өсімдіктерден кеппешөпті 3-топ ... ... ... ... құйрық, кеспе жусан, кәдімгі
атқұлақ, жұмыршақ, алабота, т.б. Бұл шөптесін өсімдіктердің кеппешөптерін ... ... ... ... тексеруден мына жоспар бойынша өткізіледі:
1. Тексеруден мақсатын хабарлап, оқушыларды ... ... ... істеуге арналған тапсырмаларды түсіндіру, ... ... ... жерге мектептен ұйымшылдықпен шығу.
Өсімдіктердің жеке топтарымен таныстыру, қысқаша ... ... ... ... ... ... мен жемістердің таралуы.
Оқушылардың тапсырманы орындауы үшін өздігінен жұмыс істеуі.
Оқушылар орындаған жұмыстарды тексеру
Экология туралы бастапқы түсінік беру, ... ... ... ... бүгінгі сабақтан қандай жаңа ақпарат алғанын қысқаша ... Үйге ... ... ... ... жасау, альбом, рефераттар жазып
келу. Бұл сабақты ... тыс 1-2 ... ... ... ... дәріс сабақ түрінде өткізуге де болады.
Қазіргі кезде әдістемелік оқулықтар, анықтамалықтар аз, ... ... ... ... көп өсімдіктерді өздері де танымауы мүмкін.
Анықтамалықтан оңай табу үшін, жас ... ... ... бірнеше
өсімдіктің қазақша-орысша атын келтіріп отырмын.
Үйеңкі - клен
Қайың - ... - ... ... - ... - ... - пырей пользучий
Мысыққұйрық -лисихвост
Жұмыршақ - пастушья сумка
Атқұлақ - шавел конский
Таспажоңышқа - горец ... - ... ~ ... - ... - ... - полынь горькая
Меңдуана - белена
Түймедақ - ромашка
Мың жапырақ - тысячелестник
Жабайы шомыр - сурепка ... ... пәні ... ... ... ... ... барысында өсімдік мүшелерін еске түсіре, қайталата отырып ертегі
сабағы өтілді.
Сабақтың ... ... ... ... «Гүлдің
құрылысы», «Бидай дәні», «Үрмебұршақ», «Сабақтың құрылысы», ... ... ... ертегі кейіпкерлерінің суреттері: дәу, алтын
мүйізді бұғы, айдаһар, самұрық ... ... ... ... ... оның ... ... ертегілері неше топқа бөлінеді?
/. Қиял-ғажайып ертегілер
Шыншыл ертегілер
Хайуанаттар туралы ертегілер
Осы ертегілердің кейіпкерлерін атап шығалық.
/. ... ... ... ... ... т.б.
Хан, уәзір, бай, кедей, шал, кемпір, т.б.
Ит, түлкі, ... аю, ... ... қой, ... сауысқан, т.б.
Ертегілерді есімізге түсірдік, енді ертегілер әлеміне сапар шегейік.
Ерте-ерте ертеде Ахмет деген қарияның Ерназар деген батыр да, батыл ... Ол ете ... ... ... ... қадір тұтып жаксы
көріпті. Ерназарды күндіз күлкіден, түнде ұйқыдан айырған уайымы анасы Үміт
сырқат екен. Ауылдың ... ... ... ... айтыпты.
Алыстағы Ұлытаудың басындағы сандық ішінде құпия зат бар. ... ... ... жазасың. Бірақ жолыңда көп қиындық кездеседі, соны жеңе білуің
керек деп жолға шығарып салады.
Ерназар қолына темір таяқ ұстап аяғына темір етік ... ... ... ... жер жүрген соң алдынан алып дәу кездесіп, жолын кес-кестеп
өткізбей, былай деп сұрақ береді.
Сенің ... ... толы ... Сол ... сырын білгім келеді.
Сұрақ. 7. Гүл құрылысы, гүл шоғыры, оның қандай түрлері бар ? ... ... дәу ... жол ... Қарыны ашып, шаршап бір жерде
демалып отырса, алдына аузынан жалын шашқан айдаһар тұра ... ... ... ... ... ... өткізбеймін, жалын шашып, далаңды
өртеймін дейді.
Сұрақ. 1. ... мен ... неше ... ... ... ... ... Олар қалай жөнеледі?
Құрғақ жемістер деп қандай жемістерді айтады ?
Даладағы жабайы жемістердің жеуге жарамдысын ... жеп ... ... ... ... ... ... қазып тұрған алтын мүйізді бұғыға
кездесіпті. Ол да сұрақ береді.
Сұрақ. 1. Тамыр жүйесі неше ... ... ... ... ... сабақта қалай орналасады?
Бұғыдан да Ерназар алға жүріп кетіпті. Жер бедері ... ... ... екен. Бірақ биіктеп жүрген соң самұрық құс кездеседі. сұрақ
беріпті.
Сұрақ. Бидай дәнімен ... ... ... ... ... тау ... ... Таудың бір шатқалында
тұрған сандық көзіне шалыныпты. Ішін ашса ... ... ... ... ... ... танысыпты.
Дәрілік есімдіктердің қасиетері, қандай ауруларға ем болатындығын
зердесіне құйыпты. «Кітап — ... ... ... ... көзі ... жерде оқушыларға сабақтың түрлері, ... ... жаңа ... ... ... ... мәліметтермен толықтырылады.
Сабақтардың биіктігі
- Жер жүзіндегі ең ұзын ... ... ... ... — 200—300
м, лианалар — 200—300 м, эвкалипт — 140—155 м, ... — 70 ...... емен — 20—50 м, ... — 48—50 м, ... — 35 м, ... — 30—35 ... — 35—40 м, және ағашы — 30—35 м, үйеңкі — 25 м, бамбук — 20 ... — 12 м, нан ... — 20 м, қант ... — 4-5 м, ... — 3—3,5 ... шалғынындағы өсімдіктердің биіктігі 5—8 смден аспайды. Ең аласа
сабақты ... ... ... ... мен вольфия (1—2мм)
жатады.
Өсімдіктердің жасы
— Ең ұзақ жасайтындар секвойя - 3000—5000 жыл, тис — ... ... 5000, ... — 3000, ... шырша, майқарағай — 300—400, сауыр
(кипарис) — 1000, арша — 2000, және ... — 1000, емен — 1000, ... ... ...... грек ...... итмұрын — 400, алмұрт —
50—200, алма ағашы — 50—200, жүзім — 8—100 жыл ... ... ... ... ... ... өсімдіктер сырына канығып, елініе қарай бағыт алыпты. Жолында
кездссетін дәрілік өсімдіктерді ... ... ... ... анасы_ хал
үстінде жатыр екен. Ерназар теріп әкслген ... ... ... ... Анасы ауруынан айыққан соң, Ерназар елін жиып той жасапты.
Сол тойдың ішінде Тазша бала бар ... ... ... ... ... болып жыпырлап өнеді,
Оны тердім. (Тұқым) Сары болып үзіліп түседі. (Жапырак)
Күн нұрымен піседі, Уылжып қолға түседі. (Жеміс) Жұмбақтар жасырып ... ала ... киіп ... де келіптпі.
Алдар көсе: Үйі де жоқ, Қымсьнбайды.
Күйі де жоқ. Ыстыққа да шын шыдайды
Бірақ жауыннан да, ... айта ... ... ... ... ... ... дегеп суйіспеншілігін көре алмай жалмауыз кемпірде
ентіге басып жетіпті.
Жалмауыз кемпір: Сендердің сабақ, ... деп ... ... Сол ... неше ... ... тағы бір қайталап жіберіңіздерші.
Жауабы: Қабық, камбий, сүрек, өзек.
Мүғалім: Балалар, жалмауыз кемпірде, өзіміз де жақсы ... үшін ... ... ... ... Сабағымыз аяқталып келеді.
Біздің ертегіміз қай топқа ... деп ... ... ... ... ... ояту үшін ... ұлттық нақышта
өткізілетін дәстүрлі емес сабақтардың тиімділігі өте зор.
Тапнымдық қызығушылықты қалыптастыру.
Республика мектептерінің ... ... ... қабілеттерін
дамытуға барлық мүмкіндіктер жасау максаты алға қойылып отыр. Мектеп ... ... ... ... ... ерекше әлеуметтік құрылым.
Еліміз егемендік алғаннан кейінгі білім беру саласында жүріп ... мен ... ... осы ... ... ... ... талпыныстарға жол ашты.
Ғылымның әр саласында білімнің мазмұны мен ... ... өсіп ... ... — техникалық прогресс кезінде бұл міндеттердің ... ... ... ... ... тікелей байланысты.
Оқушылардың білімге қызығуын дамытып, оны толық игеруін қам-тамасыз ету
әр мүғалімнің көп еңбектеніп, ізденуін ... ... ... ... де,
қызықты өтуі мүғалімнің білім деңгейіне тікелей байланысты. Бұл ... ... ... ... ... және оны ... мұғалім ғана өз
шәкірттерінің бәріне жемісті ықпал жасай алатынын ескертті». Расында ... ... ... ғана ... қоймай, олардың назарын,
білгендерін, жадында сақтай білу ... ... тіл ... құштарлығын, өмірге көзқарасының дұрыс ... ... ... ... ... ... басқа да
касиеттерін жетілдіретін оқу-тәрбиелік және педагогикалық негізгі мақсат
болу ... ... ... ... ... ... биологиялық
ойындарды сабақта тиімді пайдалануды мүғалімнің меңгергені жөн.
Ойынның түрлері өте көп. Оқу-тәрбие саласына пайдаланылатын ... біз ... ... ... мән беріп отырмыз.
Оқушылардың алған білім дәрежесін ... өзі ... ... ... ... білмегенді білуге ұмтылдыратын, миды
шынықтырып жаттықтыру танымдық ойындар деп ... ... ... ... басқатырғылар және жұмбақтар т.б. жатады
Танымдық ойындардың ең көп ... түрі ... ...... әр ... тәсілмен құпиялап ойын құрастыру, ... ... ... ... ... бір ... «Тіршіліктану»
пәнінен сабақтарда қолданып жүрген сөзжұмбақтарды жариялауды жөн көріп
отырмын.
СҰРАҚТАРЫ. КӨЛДЕНЕҢ: 2. ДНҚ-ның матрицалық ... ... ... ... 3. ... ақпараты РНҚ-дан тұратын жануарлар
вирусы. 6. Бактериялардағы ДНҚ алмасу ... 8. ... ... гендердің бір немесе бірнеше ... 9. ... ... бір ... 180" С-қа бұрылып орналасуы. 11. ... ... ... 15. ... ... ... ... ретінің және түрлерінің өзгеруі. 16.
Организмге бөгде ... ... ... оның ... әсерін жоятын
протсинді заттар. 18. Жасуша иесінің ішінде дамитын нуклеин қышқылы және
протеиннен тұратын ... ... 20. ... бір ... бір реттен
көбірек біркелкі хромосома жиынтығы ... ... ... 23. ... және ... ұлпаларда антиздене түзетін организм үшін
бөгде зат. 26. ... ... ... генетикалық
материалдық бөлініп қалуы. 27. Организмнің фенотипінде көрінетін ... 28. ... ... ... ... ... ... ақпаратының
генетикалық өлшем бірлігі. 29. Гаплоидты аталық және аналық ... ... ... ... гаплоидты жасуша. 31. Бактерияның
ішінде дамитын вирус. 33. Жыныс жасушалары қалыптасатын ... ... 34. ... ... қызметін атқаратын наруыз. 35. Бір
жасушадан тараған жасуша линиясы. 37. ... әр ... ... ... ... ... ... 39.
Рибонуклеотидтерден тұратын полимер. 41.Адам генетикасына монозиготалы
егіздер емес ағайындар. 42.Геномдағы геннің ... ... ... бір
локустан екіншісіне орын ауыстыруы. 43. Жасушаларында ядросы ... ... ДНҚ ... ядро ... ... ... ... зат. 44. Доминантты белгі дамыған жағдайда, аллельдің
басылып қалуы. 45. Халық ... ... жаңа ... ... ... алу үшін ... әдістер жиынтығы. 46. Физикалық және
химиялық мутагендердің әсерінен бұзылған ДНҚ құрылымының қалпына ... ... ДНҚ мен ... ... ... РНҚ-дан тұратын зат. 48.
Нуклеин қышқылы тізбегіндегі ... ... ... ... ... ... анықтау.
ТІГШЕН: 1. Гомологты хромосомалардың бөліктерінің ... ... ... ... диплоидты хромосома санының екі есе азаюы. 4.Геннің
хромосомада ... ... 5. ... ... ... барлық
хромосомаларының саны, формасы және құрылым ерекшеліктерін бояу ... ... 7. Бір ... ... ... даму ... ... болған
генетикалық бір типті жасушалар тобы. 8. ДНҚ-ның немесе ген санының бірнеше
есе есуі. 10.Жақын туыс ... ... ... 12. ... ... оларды жоятын зат. 13. Генді бір ... ... ... ... немес сақина тәрізді вирус ДНҚ-
сынан алынған ДНҚ молекуласы. 14. Туыс емес ... ... ... ... ... ... ... 19.Хромосомалардың толық
жиынтығы. 20. Гетерозиготалы ... бір ... ғана ... 21. ... мен ... екіншісімен қосылғанда диплоидты
жасуша — зигота түзетін гаплоидты жыныс жасушасы. 22. ... ... ... ... ... 24. Мутация туғызуға ... 25. ... ... заттың болмауы салдарынан қанның
ұюымен сипатталатын, анасы арқылы тұқым қуалайтын адамға тән ауру. ... ... ... ... ... гаплоидты жиынтығы. 32.
Белгілі амин Қышқылын немесе трансляцияның соңын анықтайтын ... үш ... ... ... 36. ... ... 38. Төрт нуклеотид өзара байланысқан қос тізбекте
генетикалық ... ... ... ... полимер. 39. ДНҚ-ның
нуклеотидтср тізбегін белгілі жерден үзетін фермент. 40. а-РНҚ ... ... 4. ... ... қалаушы. 5. Аллельді гендері бір ғана
белгінің дамуьын анықтыйтын организм. 6. Бірінші ұрпақта басымдық қасиет
көрсетті, ... ... ... ... 8. Барлық ... ... ... жиынтығы. 10. Қарама-қарсы белгілерді анықтайды; Ұғым
жұп белгілер. 11. Мендельдің тәжірибесінде қолданылған объект. 12. ... ... ... кейін қайта ашқан ғалымдардың бірі.
ТІГІНЕН: 1. Де Фриздің туған елі. 2. ... ... ... ішкі және ... ... ... 5. Аллельді гендері екі ... ... ... ... 7. ... туған жері. 9. Керінбей
қалған қарама-қарсы белгі.
«Тіршіліктану» сөзжұмбағының жауаптары.
КӨЛДЕНЕҢ: 2. Редупликация. 3. Ретровирус. 6. ... ... ... 11. ... 15. ... 16. ... 18.Вирус. 20.
Дупликация. 23. Антиген. 26. ... 27. ... 28. ... ... 31. ... 33. ... 34. Гистон. 35.Штамм. 37. Гибрид.
39. РНҚ. 41. Сибстер. 42. Транслокация. 43.Эукариот. 44. ... ... 46. ... ... 48. ... 1. Кроссинговер. 3. Редукция. 4. Локус. 5. Кариотип. 7. Клон.
8. Амплификация. 10. Инбридинг. 12. Антибиотик. 13. ... 14. ... ... 19. Диплоид. 20. Доминанттық. 21. Гамета. 22. Генофонд.
24. Мутаген. 25. Гсмофилия. 30. Гсном. 32. ... 36. ... ... 39. Рестриктаза. 40. Трансляция.
«Генетика» созжұмбағының жауаптары.
КӨЛДЕНЕҢ: 4. Мендель. 5. ... 6. ... ... 10.
Аллельді. 11. Асбұршақ. 12. Корренс.
ТІГІНЕН: 1. Голландия. 2. Альтернативті. 3. ... ... ... 9. ... ... ... ... да формасын қолданбайық, білім беру
жүйесінде олардың мазмұны өзара ... ... ... ... ... білім дәрежесін нығайтып, жетілдіруде
едәуір көмек етеді.
Қорытынды
Республика мектептерінің алдында окушылардың шығармашылық қабілеттерін
дамытуға барлық ... ... ... алға ... отыр. Еліміз
егемендік алғаннан кейінгі ... беру ... ... жатқан
демократияландыру мен ізгіліктендіру мектепті осы кезеңге ... ... ... ... жол ... Ғылымның әр саласында
білімнің мазмұны мен көлемі қауырт өсіп отырған қазіргі ғылыми — ... ... бұл ... ... асуы оқушылардың танымдық
қызығуының қалыптасуына тікелей байланысты. Оқушылардың ... ... оны ... ... ... ету әр ... көп еңбектеніп,
ізденуін талап етеді. Сабақтың тиімді де, ... өтуі ... ... ... ... Бұл ... Д.И. Менделеев «ғылымды күшті
меңгерген және оны сүйетін мұғалім ғана өз ... ... ... ... ... ... ... да, оқушыларды білім жүйесімен ғана
қаруландырып қоймай, олардың назарын, білгендерін, ... ... ... ойлауын, тіл шеберлігін, білімге құштарлығын, ... ... ... ыкыласын, төзімділігін, іскерлігін,
ізденімпаздығын, шығармашылық қабілетін, ... да ... ... және педагогикалық негізгі мақсат болу қажет. Оқушылардың ой-
өрісін дамытып, танымдық қызығуын арттыруда биологиялық ойындарды ... ... ... меңгергені жөн. Ойынның түрлері өте көп. Оқу-
тәрбие ... ... ... ... біз ... ... мән беріп отырмыз. Оқушылардың алған ... ... ... ... пән ... ... тексеруге, білмегенді білуге
ұмтылдыратын, миды шынықтырып жаттықтыру танымдық ойындар деп ... ... ... ... басқатырғылар және жұмбақтар
т.б. жатады.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Ахмет Байтұрсынов: өмірі мен қоғамдық-саяси қызметі18 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектепте қазақ тілі сабағын оқыту барысында оқушылардың танымдық қызығушылықтары мен қабілеттерін дамыту жолдары45 бет
Бастауыш сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын арттыру жолдары44 бет
Бастауыш сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын дамыту мен тәрбиелеу мәселесі22 бет
Дамыта оқыту технологиясын пайдалана отырып, сынып оқушыларының танымдық құзіреттілігін қалыптастыру6 бет
Джон Локктың педагогикалық теориясы5 бет
Жартастағы қала-Петра4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь