Оңтүстік Қазақстан облысының тұрғындарын ауыл шаруашылық тауарларымен қамтамассыз ету жолдарын жоғарлату (дамыту)

Кіріспе

I Бөлім. Маркетинг зерттеудің теориялық әдістемелік негіздері.

1.1. Маркетинг зерттеу мәні және зерттеу шарттары.
1.2. Маркетинг зерттеу үдерісі және әдістері
1.3. Тауар рыногін зерттеудің ерекшеліктері.

II Бөлім. Ауыл шаруашылық тауарларының қазіргі таңдағы жағдайы және даму тенденциясы.

2.1. Ауылшаруашылық өндірісінің маркетинг ерекшелігі.
2.2. Ауыл . шаруашылық тауарларының дүние.жүзілік сауда ұйымындағы ерекшеліктері мен ролі.
2.3. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша қызанақ нарығын маркетингтік зерттеу (анкеталық зерттеу негізінде).

III Бөлім. Оңтүстік Қазақстан облысының тұрғындарын ауыл шаруашылық тауарларымен қамтамассыз ету жолдарын жоғарлату (дамыту).

3.1. XXI ғасыр . ақпараттық технология ғасыры. "Нетафим" компаниясының Greenhouse . теплициялары.
3.2. ОҚО .да қысқы қызанақтарды өсіру және оны өткізу бойынша бизнес жоспарлау.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасының Президентті Н. Ә. Назарбаевтың 2007 жылғы 28 наурыздағы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында Республикамыздағы ауыл шаруашылығы саласының қазіргі заманға сай даму деңгейін саралап, айқындап берді, яғни ауыл шаруашылығын өнімділік деңгейін көтеру, жердің тозуының алдын алу, еліміздін су және басқа табиғи ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыру, сонымен қатар ескірген аграрлық технологиялардың қолданылуына, аграрлық ғылымының кенжелеп дамыуна тосқауыл қою, сондай ақ ұсақ шаруа қожалықтағынын бытыраңқылығын еңсеру мәселелерін жүйелі түрде шешу. Қазақстан Республикасы алдымыздағы жылы ДСҰ – на кіруді, таяу жылдары әлемдегі дамығы, бәсекелестік қабілетті елу елдін қатарына қосулыды жоспарлап отыр. Ол үшін әлемдік сауда нарығында бәсекелестікке қабілетті өнін шығару қажет. Сондықтан алға қойылған міндеттердін ауқымында ауыл шаруашылығын барлық салаларына сапалы талдау жүргізіп, бірінші кезекте өркендету қажет болатын бағыттарды айқындау. Мысалы, бүкіл дүние жүзінде жедел дамытыла бастаған ауыл шаруашылық өнімдерін жаңа рыногі пайда болды, бұлар-экономикалық таза өнімдер, жаңа өндірістер және басқалары.
Ауыл шаруашылығың, оның негізгі саласы коконіс шаруашылығың басты міндеті- халқымызды жеткілікті мөлшерде сапалы азық-түлікпен, онеркасып орындарың шикізатпен қамтамасыз ету, мемлекетіміздің азық-түлік қпуіпсіздігін және экономиқалық тәуелсіздігін күшейту үшін керекті дәрежедегі стратегиялық қор жасау, шет елдерге шығарып салатын ауыл шаруашылығы өнімдерін тұрақты түрде көбейтіп, керісіпше, шеттен келетін өнімдерді азайта беру болады.
Бұл міндетті орындау үшін көкөніс шаруашылығы өнімдерін өндіруді арттыра беру, оның тұрақтылығын қамтамасыз ету, сапасын жоғарлатып, өзіндік құның төмендету қажет. Аталған мақсатты іске асырудың бүгінгі тиімді жолы көкөніс шаруашылығын интенсивті (қарқынды) түрде дамыту болады. Ол үшін шаруашылықты қарқынды түрде жүргізу ғылым мен озат тәжірибенің маңызы зор екені белгілі. Осы тұрдан алғанда қазіргі кезде кең етек алып отырған көкөніс шаруашылығын агроландшафтқа бейімді түрде жүргізудің және басқа шаралардың маңызы зор.
Солтүстік Қазақстан халқын қызанақпен қамтамасыз ету үшін ол жақтарда жылы жай құрылысын бастау керек. Ол үшін жылы жайда өсетін қызанақтын қысқа мерзімде пісетін сорттарын таңдау керек. Осыған байланысты Қазақстан Республикасының халқын , соның ішінде ірі өнеркәсіп орталықтарын және консерві жасау өнеркәсібін қызанақпен қамтамасыз ету жолында Оңтүстік Қазақстан облысының маңызы үлкен. Себебі бұл өнірдін табиғи климат жағдайы қызанақтан мол өнім алуға зор мүмкімдік туғызады. Қызанақ дақылының өнімін ұлғайтұдын басты жолдары, ұсақ шаруа қожалықтарды біріктіріп, ірі шаруа қожалықтарын құру қажет.
Курстік жұмыстың негізгі мақсаты қызанақ өсірудің қазіргі жағдайы, одан келешекте мол өнім жолдары және қызанақты отырғызудың, күтіп баптаудың агротехникалық тәсілдері қарастырылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың «Жаңа әлемде жаңа Қазақстан» атты халыққа жолдауы, - 28 ақпан 2007 ж.
2. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – Қазақстан: Экономика и жизнь, №4, 1993 г.
3. Указ Президента Республики Казахстан от 12 февраля 1994 г. «О налогооблажении прибыли и доходовпредприятий». – Советы Казахстана, 22 февраля 1994 г.
4. Портер М. Конкуренция. – Дело, 2005 г.
5. Маркетинг негідері, Нысанбаев А.Б. Алматы 2003 ж.
6. Специфика маркетинга селхозпроизводства, Маркетинг товаров и услуг. Алматы 2006 г.
7. Сатыбылды С. Маркетинг – нарықтану. – Алматы, 2001 ж.
8. Қоғам және дәуір, №4-5, Алматы 2006 ж.
9. Ақиқат, №2, Алматы 2007 ж.
10. Котлер Ф. Основы маркетинга М.:Прогресс, 1990 г.
11. Бизнес-план, или как повысить доходность ванего предприятия. М. Анкил, Алматы, 1992 ж.
12. Бизнес-жоспарларды жасау бойынша әдістемелік нұсқаулар, Үркінбаев М.Ф., Аманбаев Б.Б., Есіркепова А.М. – Шымкент 2006 ж.
13. Ш.Г.Бекеев –Ерте қызанақ өсіру.
14. Г.И.Тараканов, В.Д.Мухин – Көкөніс шаруашылығы. Мәскеу, «КолосС» 2003 ж.
15. Ә.Ә.Әуезов, Т.А.Атанкулов- Егіншілік Алматы, «Сөздік», 2005 ж.
16. А.С.Болотских – Қызанақтар. Харьков,»Фолио» 2003 ж.
17. М.Юсупов, Е.Петров, Ф.Ахметова-Қазақстанның көкөніс шаруашылығы 2-том. Алматы-2000 ж.
18. Қазіргі экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік-анықтама. М.Р. Насыров, С.Р. Тоқсанбай. Алматы 2003 ж.
19. Оңтүстік Қазқстан облысының әлеуметтік экономикалықдамуы, Шымкент 2006 ж.
20. «Шаруашылық серіктестіктер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. 2 мамыр 1995 ж
21. Қазақстан цифраларда. Алматы 2005 ж.
22. Маркетолог, №3 Алматы 2006 ж.
23. Микроэкономика. Жұлдызбаев Н. Алматы 2006 ж.
24. Об утверждении Правил использования целевых текущих трансфертов из республиканского бюджета 2007 года областными бюджетами на обеспечение закладки и выращивание многолетних насождений плодовых культур: Постановление Правительства от 21.02.07. г.
25. Маркетинг. Соловева А.С. Москва 1992 г.
        
        Кіріспе
I Бөлім. Маркетинг зерттеудің теориялық әдістемелік негіздері.
1.1. Маркетинг зерттеу мәні және зерттеу шарттары.
1.2. Маркетинг ... ... және ... ... ... зерттеудің ерекшеліктері.
II Бөлім. Ауыл шаруашылық тауарларының қазіргі таңдағы жағдайы және даму
тенденциясы.
2.1. Ауылшаруашылық өндірісінің маркетинг ерекшелігі.
2.2. Ауыл – шаруашылық тауарларының ... ... ... мен ролі.
2.3. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша қызанақ нарығын маркетингтік
зерттеу (анкеталық ... ... ... ... ... облысының тұрғындарын ауыл шаруашылық
тауарларымен қамтамассыз ету жолдарын ... ... XXI ...... технология ғасыры. "Нетафим" компаниясының
Greenhouse – теплициялары.
3.2. ОҚО –да қысқы қызанақтарды өсіру және оны өткізу бойынша бизнес
жоспарлау.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасының ... Н. Ә. ... 2007 ... ... ... әлемдегі жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында
Республикамыздағы ауыл ... ... ... ... сай ... саралап, айқындап берді, яғни ауыл шаруашылығын өнімділік деңгейін
көтеру, жердің тозуының алдын алу, ... су және ... ... ... тиімділігін арттыру, сонымен қатар ескірген аграрлық
технологиялардың қолданылуына, аграрлық ғылымының кенжелеп дамыуна тосқауыл
қою, сондай ақ ұсақ ... ... ... ... ... ... шешу. Қазақстан Республикасы алдымыздағы жылы ДСҰ – на ... ... ... ... ... ... елу елдін қатарына
қосулыды жоспарлап отыр. Ол үшін әлемдік сауда ... ... өнін ... ... Сондықтан алға қойылған міндеттердін ауқымында
ауыл шаруашылығын барлық салаларына сапалы талдау ... ... ... ... ... ... айқындау. Мысалы, бүкіл дүние
жүзінде жедел дамытыла бастаған ауыл шаруашылық ... жаңа ... ... ... таза ... жаңа өндірістер және басқалары.
Ауыл шаруашылығың, оның негізгі ... ... ... ... ... жеткілікті мөлшерде сапалы азық-түлікпен, онеркасып орындарың
шикізатпен қамтамасыз ету, мемлекетіміздің ... ... ... ... күшейту үшін керекті дәрежедегі стратегиялық қор
жасау, шет елдерге шығарып ... ауыл ... ... ... түрде
көбейтіп, керісіпше, шеттен келетін өнімдерді азайта беру болады.
Бұл ... ... үшін ... ... ... өндіруді арттыра
беру, оның тұрақтылығын қамтамасыз ету, сапасын жоғарлатып, ... ... ... ... ... іске асырудың бүгінгі тиімді жолы көкөніс
шаруашылығын интенсивті ... ... ... ... Ол ... ... түрде жүргізу ғылым мен озат тәжірибенің маңызы зор
екені белгілі. Осы тұрдан ... ... ... кең етек алып ... шаруашылығын агроландшафтқа бейімді түрде жүргізудің және басқа
шаралардың маңызы зор.
Солтүстік Қазақстан халқын ... ... ету үшін ол ... ... құрылысын бастау керек. Ол үшін жылы жайда өсетін қызанақтын ... ... ... ... ... ... байланысты Қазақстан
Республикасының халқын , соның ішінде ірі өнеркәсіп ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жолында Оңтүстік
Қазақстан облысының маңызы үлкен. ... бұл ... ... климат жағдайы
қызанақтан мол өнім алуға зор мүмкімдік туғызады. Қызанақ дақылының өнімін
ұлғайтұдын басты жолдары, ұсақ ... ... ... ірі ... құру ... жұмыстың негізгі мақсаты қызанақ өсірудің қазіргі ... ... мол өнім ... және ... ... ... баптаудың
агротехникалық тәсілдері қарастырылады.
I Бөлім. Маркетинг зерттеудің теориялық әдістемелік негіздері.
1.1. Маркетинг зерттеу мәні және зерттеу шарттары.
Маркетинг – ... ... ... ... ... және ... ... түршілігіндегі әрбір жаңа кезеннің өзіне тән жетістігі мен
мұқтажы болады. өркениет деңгейіне қарай өсе ... ... ... мен ... ... ... қол жеткізуді алға тартады. Осы
талапты жүзеге асыру өмірге маркетингтті алып келіп отыр.
Маркетинг – ... ... ... және ... қатынастарының
дамыған елдердегі жетілуінің көрінісі.
Маркетинг ағылшын тіліндегі білдіреттін ... ... Ол ... жағдайындағы тауар қатынастарын кешенді зерттеу концепциясын
аңғартады. ... ... ... кезінде ең әуелі тауар ... мен ... бұл ... ... ... ... ... өндіруді
уйымдастырумен жалғасады. Сондықтан екі аралықты, яғни өндіру мен тұтыну
процестерін байланыстыру сауда немесе тауар өткізу жүйесіне жатады.
Сонымен өзара ... ... осы үш ... ... мен оны
тиімді жүзеге асырып отыру – маркетингттің негізгі мәселесі. Сол ... ... ... жүйесіндегі бүтіннін бөлшектері ретінде жеке –
жеке зерттеп барып, сол арқылы белгілі бір қорытындыға келгенде ... ... ... ... ... – экономикалық дамудың өзекті ... ... ... бүгінгі тандағы уақыт талабына сәйкес келетін әрі келешекке
бағыт сілтейтін қызмет түрі ... ... ... ... мен ... ... ол
экономиканың негізгі құрамы: өндірісті, сауданы және адам ... ... ... әрі біртұтас қарымқатынаста қарастыруға саяды.
Ал маркетингттің мақсаты; нарықтық ... және ... ... ... ... ... анықтау мен оларды
материалдық тұрғыдан ынталандыру, басқару саласына қатысты қабылданатын
шешімдермен қамтммасыз ету, ... ... ... ... Қорыта айтқанда, маркетинг – тауарға ... ... ... ... ... ... кізметтің
өмірлік маңызды түрі. Маркетингттін әлеуметтік негізгі – халықтын төлеу
қабілетіне қарай сұранысын өтеу ... оның ... адам ... ... ... пен ... ... және ғылыми – техникалық жетістіктерді пайдануды
маркетингттік басқару әдісі өндірілген тауарды сатумен ғана шектелмей, сол
сатылатын тауарды өндірудің ... баса ... ... Олай ... өндірудің өзі жеке – дара кәсіп қана емес, тағыда ол - ... ... ... ... ... ... арналған әрекет. Сонымен, тауар
өндіру оны сату жағдайын алдын ала ойластыруға, ал сауда өз ... ... ... ... ... ... туындайды.
Осылайша манағы айнамалы шеңбер көлеміндегі өрістердің біреуінсіз
бірі күн кешіре алмайтындығы немесе ... ... ... ... ... ... және басқару өзегіне айналады. Ал
тәуелдік қисынға маркетингттік тұрғыдан келгенде, адам тіршілігіндегі тек
тұтынушылық мұқтаж ... ... ... ... және ... ... қала берді, барлық игілік атаулының игерілуіне бағыт-
бағдар сілтейді.
Үздіксіз өзгеріс үстіндегі ... ... ... ... ... ... ... мен мүмкіндіктеріне және табиғи немесе
материалдық жағдайларына қарай олардың даму ... ... ... ... сол ... ... тенденцияларға да стратегиялық
болжаулар мен бағдарламалар жасау-маркетинг кізметінің аса мәнді жағы
болып ... ... – адам ой – ... мен ... ... ... жеміс екені рас. әйтсе де технология қарқынды күшке
айналып, материалдық өндірісті жедел ... ... ... ... – адамзат өз қолымен жасаған игіліктерден туындаған проблемалардың
қоршауында қалып отырғаны ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік шенберінен шығып, тіпті адам ... ... де алға озып ... ... ... мен ... ... өзара сәйкесіздігі көрнеу кезгі
белгі беруде...
Сондықтан да, экономикасы қуатты әрі озық технологияға арқа ... ... ... ... ... ертерек қарастырылған болатын.
Міне соның нәтижесінде үстіміздегі ғасырдың орта тусында маркетинг берік
өмірлік бағыт ... ... ... ... ... және оның ... мен қайшылықтары маркетинг ілімінің аса
маңызды зерттеу объектісіне ойналуда.
Экономиқалақ басқарудың нарықтық концепциясы ретіндегі ... даму ... ... ... кеңінен қолданылумен қатар, нарық
жүйесін, тауар - ақша ... ... ... ... ... өткізу процесстерін,
сондай-ақ баға мен коммуникациялық саясаттарды зерттеу және іске ... ... ... ... ... ... ісі сұранысқа бағыт ұстайтын
болса, онда оны даму картаны озат технологиялар елдерде ... ал ... ... жоғары болуға тиіс. Ал осындай жедел дамуға ... ... ... ... ... ... мен төлеу қабілеті төмен болғанмен де,
сұраныс ұсыныстан басын түсіп, оны тиісті дәрежеде қанағаттандыру үшін
ұлттық өнедірісті қарқынды ... ... ... ... де бұл жағдайда өндіріс көлдемі мен сапасының арасындағы
алшақтық ылғаймаса, ... ... ... әр елдін даму
денгейі ұсыныс пен ... ... ... ... ... ... Сөйте тұра, жинақталған технологияның потенциялдық өндірістік қуаты
мен оның ... ...... шектен артып кетендіктен, шамадан тіс
өндіріген тауар қасқыны ұлттық шеңберден шығып, шетелге тауар сату кенінең
өріс алады. Міне, осы жағдай ... ... ... ша мән ... ... өндіріс пен тауар саудасын ұйымдастыру арқылы
тұтынушыға ... ... ... ... шараларының жалпы мазмұны
мынаған саяды: сұраныс құрамы және оның өзгеру динамакасы, тұтынушылардың
талғамы мен қалауы жөнінде сенімді де ... ... ... ... ... ... мұқтаждық проблемасын шешуге қабілетті әрі бәсекеге
төтеп беретін тауар өндіруді ... ... ақ ... сату ... ... жіті ... ... қамтамасыз ету, ол үшін:
тұтынушыларға, сұранысқа және нарыққа тиісті дәріжеде ... ... ... ... қойылатын осы нал талаптар әрбір жекелеген жағдайда
қажетті мазмұмен толықтырылып отырылады.
Маркетингкке қатысты қаншама деректер келтіріліп, көлемді сипатталама
берілгенімен, оның шын ... ... мен ... ... ... ... ... Өйткені еліміздегі қазіргі ... ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты маркетинг ... ... ... ... ... дәуір деп аталып жүрген нарықтық экономикаға ... ... ... ... ... ... ғасырлар бойы
жинақталған нарықтық экономика саласындағы ... ... ... жоғары дәрежедегі бизнестік білім мен ... ... ... ... ... ... өзіндік
ерекшеліктері бар.
Өкінішке орай өткен кезеңнен мирас ретінде халық қойған : өндірістегі
монополиялық ... ... ... ... нәтижесінде нарықта тауар
өндірушінің үстемдігі, билігі орын алып бұл ... ... ... ... және ... сауда қатынасының орнығуына кедергі
келтіруде және ... ... жол ... ... ... ... ... кешеуілдетіп отыр.
Бұхара халық қоғамдық процестердің демократияландыру арқасында енді ғана
еңсесін ... өзін ... ... ... әрі ... ... ... рас. Сол себепті де жұмыла кірісіп, экономиканың материалдық
негізін жасау жөніндегі ... ... ... алғы шарт ... ірге тас ... ... кезеңіне айналып келеді.
Әдетте маркетинг ісін ұйымдастыру жеке ... ... ... алға қойған мақсаттары ... ... ... ол ең ... ... және ... (регионалдық)
нарықтық қарым-қатынастарды жетілдіре түсуге күш салады.
Маркетинг концепциясы бойынша, тауар өткізу мен ... ... ... ... ... ... және ... деген
сұраныс пен ұсыныс арасындағы салыстырмалы жағдайға байланысты өрбиді. Ал
тауар сұранысы мен ұсынысының қалыптасуы қоғамның ... ... ... даму дәрежесінің нәтижесі екені белгілі. Ендеше тауар
өтімділігі өндірушілердің нарықтық тауардың сапалық деңгейіне ... ... ... ... ... ... ... тапшылығы, яғни тұтынушылар сұранысының өндіріс
ұсынысынан басым түсуі тауар сапасымен мөлшерінің ... ... ... ... ... ... монополиялық үстемдігі,
дәлірек айтқанда, тауар молшылығына ынталы бола қоймайтын, тауардың оны
мен сатушының билігінде ... ... ... жағдайы пайда болады. Тап осы
сипаттағы тауар тапшылығы немесе адамның тұтынушылық ... ... ... ... ... ... өндірістен басталып, тұтыну арқылы өз күшіне енетіндіктен,
тұтынушыларды үстемділік еткен бәсекелік күрес жағдайында ... ... ... қарай дұрыс жолға салып, реттеп отыру маркетингтің
басты міндеті. өйткені тауар сату ... ... ... және ... мен материалдық ынталандыру өндіріс алқымын кеңейте түсуге,
сондай-ақ бәсеке тегеуріне төтеп ... ... ... ... ... ... оның ... алдын-ала дұрыс
жоспарлауға жол ашады. Шын мәнінде ... ... ... ... ... ... ... айналып, оның мақсаты мен
бағдарламасын жүзеге асыруға жағдай жасайды. өйткені тап осы деңгей ... ... ... ... әрі кеңінен зерттеуге және соңыра
зерттеу қорытындысына сай көлемде сапалы ... ... ... мүмкіндік береді.
Халықтың әлеуметтік экономикалық жағдайы және рухани байлығы нарықтық
тауар қатынасындағы субъектілердің ... мен ... ... ... маркетингтік мағлұматтардың адам мұқтажына қарай
бейімделетіні белгілі. Шындығында, маркетингтің басты міндеті – ... ... ... ... және оны ... ... ... айтсақ ең алдымен белгілі бір тауар түрін алуға мүдделі
тұтынушыларды ... ... ... ... ... ... сәйкес өндіріс қуатын ұтымды пайдалануды ұйымдастыра ... ... ... ... өндірілген тауарды алдын ала анықталған
сұранысқа қарай ойдағыдай өткізуді ... ете ... сол ... мен сатушының да жоғары пайда алуына жағдай жасау қажет болады.
Маркетинг аса маңызды теориялық ұғымдарға мән берумен ... ... ... де баса ... ... ... негізінде сыедарлы стратегиялық
болжаулар ұсынады.
Маркетинг дегеніміз – нарықтық және тауар ... сан ... жете ... ... ... ... мүмкіндіктері мен
келешегін көре білудің, адамның табиғи қабілетінің ... ... ... пен ... ... бір кәсіпке бейімділіктің, интуициялық
дарындылықтың мектебі.
Маркетинг – ... ... да ... ... Оның ... ету ... ... сөз еткенде: мұқтаждық қажеттілік, талап ету
секілді ұғымдарды аттап өтуге болмайды.
Мұқтаждық ...... ... бірдеңенің жетіспейтінін іштей
түсіну. Адамдардың ... әр қилы әрі ... ... ... ... ... ... өз қабілетін көрсетуге
талпыныс тәрізді жеке бастық және ... ішу, ... өз ... ... ... әлеуметтік физиологиялық, сонымен қатар
әсерлену, сүйіспеншілік, сыйластық секілді рухани мұқтаждықтар – ... ... ... ... тағы бір ұғым – ... Қоғамның дамуына
орай адамның әлденені қажетсіну түйсігі де үздіксіз өсіп-жетіле береді.
Шындығында, ... ... мен ... ... шек жоқ, ... қажетін қанағаттандыруға керек игіліктер шектеулі. Тіпті табиғи
байлықты былай қойғанда, ең ... жеке ... ... алу ... ... ... емес пе. ... адам алғашқыда аса қажетті нәрсені сатып
алудан бастап, өз қаржысының мөлшеріне қарай әрекет ... Ол ... ... дәлелденген қажеттілік, яғни талап ету делінеді.
Демек, сатып алу қабілеті жоғары тұтынушыларды тауарлардың сапасына
қойылатын бұрынғы ... мен ... ... бар тауарлар
қанағаттандырмайды. Олар қымбат болса да, ... ... ... ... ... ... жылда өндірілетін тауардың көлемі мен түр-түрін өткен
жылғы тауарға ... ... ... ... жоспарлау тауар
молшылығы жағдайындағы нарықтық қатынастың сенімді көрсеткіші ... ... ... ... ... өсіп ... мұқтаждықтарды
мен қажетсінулері және талап-тіліктері тауар сапасының жақсара түсуін,
тұтынуға қолайлы болуын алға тартады. Ал ол ... ... ... ... ... ... жол ашады.
Маркетинг мұқтаждықты қанағаттандыруды ... ... ... деп ... ... ... қажетті зәрубұйымды алу үшін
оның орнына басқа бір бұйымды ұсынуын атайды.
Айырбас жасауға мына ... ... деп ... ... жасайтын жақтар екеуден кем болмауы керек;
2) айырбасқа түсетін зат немесе бұйым кем ... екеу ... ... ... ... ... ... аса қажетті зат-
бұйымдардың иесі болуы керек;
4) әрбір ... ... ... ... және ... ... жеткізіп беруге мүмкіндігі болғаны дұрыс;
5) әрбір жақ ұсынысты қабылдауға ... одан ... ... әрбір жақ басқа жақпен ... ... ... және ... ... келетініне сенімді болсын;
Егер өзара келісім орындалатын болса, онда айырбас нәтижесінде оған
қатысушылар қажетіне қолы жетіп, ... ... ... өйткені
олардың әркайсы ұсынысты қабылдауға, не одан бас тартуға әуел бастан-ақ
ерікті ... Сол ... де ... ... ... ... ... келісім-келісуші жақтардың аралығындағы бағалызаттарды сауда-
саттық (коммерциялық) ... ... ... ... классикалық ақша келісімі және баспа – бас келісім болып
екіге бөлінеді. Ақша келісім де екі аралықтағы алмасу кұалы ретінде ... ... ... ... ... ал ... ... кезінде
бағалы зат ретінде оған ақшаның қатысуы міндетті емес.
Баспа – бас келісім ... құны ... – тең ... немесе құны
сол затқа барабар қызмет көрсету өзара ... ... үшін ... жағдайлар болуы шарт:
1) өзіндік құны бар объектілердің саны екіден кем болмауы;
2) оны іске асыруға өзара ... ... ... келісім жасау уақытты нақты көрсетілуі;
4) келісім өткізетін орын алдын ала белгіленуі тиіс;
Міне осылайша «келісім» деген түсініктін өзі ... ... ... алып ... шаруашылықты іскірлікпен басқару барысында ғылыми-техника
жетістіктеріне сүйене отырып, өндіріс пен тұтыну салаларын халық мүддесіне
сай бағыттау жолында елеулі қызмет ... ... ... ... мынандай:
1) нарықты кешенді зерттеу;
2) кәсіпорының өндірістік, тауар өткізу мүмкіндіктерін талдау;
3) маркетингттік стратегияға сүйене отырып неғұрлым айқын бағдарлама
жасау;
4) тауар;
5) ... ... ... коммуникациялық саясаттарды жүзеге асыру;
8) маркетингттік қызметтің нобайын белгілеу;
9) маркетингттік әрекетті бақылау және оған баға беру;
Бұл аталған ... ... ... өндіріс пен сұранысты өз
дәрижесінде қанағаттандыру проблемаларымен байланыстыра түседі.
Нарықтық кешенді зерттеу мәселелеріне ... ... бар ... ортаны зерттеу; нарықтын жиынтық ... ... ... мен болжамдар; тұтынушылардың нақты ... ... ... ... ... ... бағамдау; нарыққа
қатысатын фирмалардың құрамын анықтау; тауар өткізу тәсілдеріне ден қою;
нарық сегменттерің іздестіру; тұтынушылардың ... күйі мен ... дөп басу ... ... ... ... ... өндірістік, тауар сату мүмкіндіктерін
талдай отырып нарықтын конъюктурасы мен сыйымдылығын анықтау, сол ... ... ... ... ... ... ... маркетингттік
жұмыс жүргізудің маңызды бір тармағы болып табылады.
Нарық конъюктурасын дамуын ... ала ... ... ... стратегиялық және тактикалық жағдайына, тауар, баға, тауар
өткізу саясатына, тағы да басқа ... ... ... ... ... стратегиялық және тактикалық жоспарлары да
маркетингттік стратегия мен ... ... ... ... ... ... ... тауар сату және ... ... ... ... кезделген бір қатар нақтылы шаралардың ...... ... ... ... ... айтқандла, тауар саясатында өндірілетін өнімдердің тұтыну
сапасы мен қасиеттерін жақсарту, тауардың жаңа түр-түрін ... ... ... ... да – ... оның ... нарықтық сегменттегі
тұтынушылардың тілек-талаптарына сәйкестендіреотырып, тиімді ... ... ... және ... ... тауар
тәңірендегі бәсекенін тұтынушылардың тауарға деген көзқарасының
қалыптасыуна және ... ... ... мүмкін жайттарды болжауға
байланысты бағаны өзгертіп отыруға мүмкіндік береді.тауар өткізу саясатына
қатысты шаралар тікілей немесе жанама ... ... ... ... тәсілмен тауар өткізу – кәсіпорының өзіне қарасты (филиал, қойма,
т.б.) мекемелердің араласуымен атқарылады.
Тауарды жанама түрде сату ... ... ... ... ... және ... ... мекемелерінің құрамдастырылған
әдіспен тауар өткізетін немесе біріккен, аралас т.б.кәсіпорындардың
қатысымен жүзеге асырылады.
Коммуникациялық ... ... ... және ... өткізуді
ынталандыру саясаты тауар өткізуге қатысты шаралар кешеннін қарастырады.
Бұл ... ... ... және атаулы сату, тауар өткізуді қаржымен
ынталандыру тауарды сатпастан бұрын және кейін ... ... ... ... ... ... ісін ұйымдастыру саласында ең әуелі белгілі бір кәсіпорын
құрамында жұмыс атқаратын ұйымдар немесе ... құру ... ... ... ... қызметі оған қарасты кәсіпорын бағдарламасының
орындалуы, өндіріс-тауар өткізу ... ... мен ... ... ... ... ... сапасының жақсаруы
және маркетинг жұмысының ұтымдылығы ауқымында жүргізіледі.
Тағы бір ескеретін жайт: ... ... ... қызметін кеңінен
пайдаланып жүрген елдерде оның тиімділігі жөнімдегі ... ... ... ... ... ... жете мен ... қандай түрінің болсын, пайда әкелмейтін саласы жоқ, ал
кез келген ... ... да ... құны бар. ... ... ... ... де келтірер пайдасы болмаса, іс жүзінде
кезінен қолданымас еді.
Сонымен маркетинг құны оны жүзеге асыруға жұмсалатын ... ... ... қарай анықталады. Маркетинг қызметті ... ... ... та ол ... ... ... ... ерекшенеледі.
Бұған қоса, маркетинг белгілі бір мекемеге қызмет еткен күннін өзінде, оны
қолдану барысында жұмсалған шығынды болжалмен ғана білуге болады, ал ... ... те ... ... яғни бұл ... маркетинг жарнамалық
қызметке көбірек ұқсайды, өйткені тауар сатудың ... ... ... ... екі ... да ... ... болуы мүмкін.
Маркетинг ішкі экспорттық, импорттық, ғылыми-техникалық, тікелей
инвестициялық, ... ... және ... ... маркетингі,
коммерцияға жатпайтын жүйенің маркетингі тәрізді ... ... ... ... ... мен ... ерекшеліктеріне байланысты
әрқайсының міндеттері, атқаратын қызметтері де өзгеше болып келеді.
Ішкі ... бір ... ... ... ... ... айналымыз ауқымында жүзеге асырылады. Ол тауар
өндіру және оны сату арқылы ішкі ... ... ... ... ... ... яғни ішкі ... қанағаттандыруды
ұйымдастыруға қызмет етеді. Ішкі маркетинг өзінің даму барысында
шетелдермен ... ... ... ... ... ... түрі пайда болған күннің өзінде де-ол өз кеністігінде қала ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды
нәтижесінде пайда болады және ... ... ... қоса ... ... ... ... алынған тауарларды тұтынушыларға
жеткізу барысында ... ... және оның ... ... ... туындайды.
Ғылыми техникалық маркетинг атқарлымақ жұмыстың нәтижелі болуын, сату
және сатып алу процессіндегі ... пен ... ... жүзеге
асыруды ұйымдастыру жағып қарастырады.
Тікілей инвестициялық маркетинг ... ... ... ... құрылған кәсіпорындардың жұмыс істеу және тауар сату
белсенділігін, сонымен ... сол ... ... іс ... тауар сатуды ұйымдастырудағы өзгелешектерін зерттеумен
шұғылданалады.
Халақаралық маркетинг - ... ... ... жаңа ... білдіреді. Дәлірек айтсақ, шетелдегі ұлттық
кәсіпорындар өз ... ... бір ... ... ... өз
мемлекетінде сатуды жүзеге асыруға атсалысады. Аталған ... - ... ... ... ... ... қарай көптеген
мемлекеттердің нарық кеңістігін өзіне тарту ... ... ... келеді.
Тауар және қызмет көрсету түрінің маркетингі өндірілетін тауарлар мен
атқарылатын жұмыстардың ... ... ... ... сәйкес әр түрлі кәсіптегі ... ... ... және ... ... сату мәселелерін ұйымдастыруды егжей-
тегжелі зерттейді. Сөйтіп, өндіріске арналған және көпшілік ... ... ... ... ... ... жүйенін маркетингі белгілі бір ұйым немесе
жекелеген адамдарға қатысты алғанда дұрыс ... ... ... байланысты көрініс береді.
Маркетингтің міндеттерің жүзеге асыруда белгілі бір ... ... тұра ... Ғалым-маркетологтардың пікірінше, бұл
принциптер мыналар:
1) нарықтық ... ... және ... ... ... ... және ғылым – бағдарламалық тұрғыдан
зерттеу;
2) нарықты ... ... пен ... ... потенциалдық сұраныстың ескелең
талаптарына сәйкестендіріп отыру;
4) инновациялық шараларды жүргізу;
5) жоспарлау;
Маркетинг өзін қолданатын ортаны кешенді зерттеуден ... ... ... ... ... ... шаруашылық және экономикалық
конъюктураларды зерттеуге сүйене отырып жүргізіледі. Ең алдымен ... ... ... ... ... ... анықтау кезінде
осы төніректе шонылдарылған барлық процесстер егжей-тегжеді қарастырылады.
Сондай-ақ әрбір тауар өндіруші жалпы нарықтық ... ... ... ... ... ... болады және олар өз әріптестерімен
бәсекеде женіп алған сегменттерінде ... ... ... ... ... тиіс.
Конъюктуралық динамика тенденциясын қадағалаумен қатар, иновациялық
шараларды дер кезінде жүргізіп отыру – кәсіпорының ... ... ... мен ... ... ... тұрғызып,
бәсеке төзімділігіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ал ... ... үшін ... ... ... компьютерлер мен деректер
банкін қолданалатын хабарландыру жүйесі ауадай қажеттілік ескеріледі.
Нарықты сегменттеу дегеніміз – тауар ... ... ... оның ... ... ... ... потенциалдық тұтынушыны
іздестіріп табу деген сөз. Сегменттеу ... ... ... сұранысқа жету үшін тауар өндіруші өндіріс көрсеткіштері мен
тауар ... ... ... ... ... үстем болуы ғана көздеп,
бәсекелік күрестің асқынып кетуіне жол бермеуі ... ... өз ... ... ... ... ... мүмкіндігінше оны
кенейте түсу жолында тұтынушыларға мінез кізмет көрсету осы ... әрі бұл ... мол ... ... ... ... қызметіңің аса жауапты әрі сенімді принциптерінің бірі ... ... мен сату ... ... ... ... тән ... өзгермелі де өскелең талап-тіліктеріне бейімдеп отыру. Және
бұл принцип қана емес өндіріс-тауар өткізу жүйесінің тұрақты міндетті десе
де ... ... ... ... тауар сатудың және басқа да
оны ұйымдастыру тұрғындағы әрекеттердің барлығының да тағдыры сол тауарды
тұтынушылардың ... ... ... ... ... көрсетуге
байланысты. Міне, тап осы әрекет – ... оңды ... ... ... ақырғы мақсатына, яғни мол табыс алуға қол жеткізетін болады.
Тауар нарығындағы бәсекенің шиеленісе ... ... ... жету әрекетті де қиындап кетеді. Сол үшін де ... ... ... отыруы мен оны тұтынушы тілегіне қарай
бейімдеу ісін әу бастағы ... ... ... ... ... ... жылдары демография мен технологиялық даму ... ... ... ... ... ... да тауар
өткізу там күрделі порблемаға айналуда, бұл тенденция, әлдебір ... ... ... қорының азаюы немесе араға уақыт салып, тауар ондіру
қарқынының бәсеңдеуі әсер ... ... ол бір ... ... ал ... ... ... қалыптасып келетіне байланысты порблеманы
шешу қиынға түседі.
Инновациялық саясат қашанда маркетингке қатысты ... ... бір ... ... ... Бұл ... маркетингттік концепцияны
құрайтын элементтер ретінде өндіріс пен тауар өткізу салаларын ... ... ... ... жақсарту, оның жаңа үлгідегі түрлерін
өндіру, жаңа ... ... ... ... ... жүргізіп отыру, инженерлік-конструкциялық жұмыстарда жаңа
бағыттарға бет бұру ... ... ... ... ... табылады. Бұған қоса инновациялық шараларға: нарық жағыдайында жаңа
үлгілер мен тәсілдерді білу, тауар өткізу мен ... ... ... ... ... ... ... жаңа қызмет
түрлерін қарастыру т.б.жатады.
Жоспарлау жалпы жүйесінің басқару жүйесінің негізгі элементтің ... ... Ал ... ... принципі ретіндегі жоспарлау нарық
талаптарының өзгерісіне сезімтал келеді. өйткені жоспарлау принципі нарық
жағдайында ... ... ... ғылыми – техникалық
жетістіктердің дамуына негізделген өндіріс пен тауар өткізуге ... ... ... ... құатайды. Мұндай бағдарлама
фирманың алдында ... ... ... бағытталған нақтылы
стратегиялық шараларды қарастырулымен ерекшенеледі. Міне, тап осы ... ... ... ... ... ... ... алуымен, өндірілген тауарды өткізуге кепілдік беретін
жоспарлы басқарудың жаңа тәсілін ... ... өз ... ... оятады. Ал маркетинг бағдарламасына сүйене отырып жасалынған
фирманың ішкі жоспары ... ... ... ... ... ... кешенді кізмет, сол себепті де оның негізгі
мақсатын бірнеше салыстырма нұсқада, ал бағдарламасын кеңінен ... ... ... ... ... ... ғалым Ф. Котлердің ұсынысы
бойынша, оның ... мына ... төрт ... баламалық
(альтернативтік) тұрғыдан қарастырған жөн:
Тұтынуды мүмкіндікше ең ... ... ... ... ... жоғарлату;
Тауар таңдап алуға мүмкіндік беру;
Жұртшылықтың тұрмыс жағдайын жақсарта түсу.
1. тұтынуды мүмкіндікше жоғары ... ... ... ... мұндағы мақсат-жоғары денгейлі ... және ... ... Бұл ... ... ... ... қамтамасыз етудің ұлғаюына және барлық-берекенің молая түсуіне
жағдай тұғызады. Басқаша айтқанда, адамдардың табысы молая түсіп, ... ... ... олар ... ... ... ... тұтынуды қанағаттандырудың деңгейін жоғарлату. Бұған қол жеткізу
үшін тұтынудың қанағаттану деңгейін ... ... ... жан басына
шаққанда тауармен қамтудың қандай мөлшері қанағаттану деңгейі болатынын
анықтау оңай ... ... ... қоса, тауар сапасы, тартымдылығы тұтынушыны
қай денгейде қанағаттандыра алатын айыра білу керек. Тағы бір ескеретін
жайт: ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
деңгейі былайғы жұртшылықтың бәріне бірдей зандылыққа айналмауы тиіс және
бұл сауда-саттық этикасына қайшы келеді. Бұл тұста тек ... ... ... ғана ... ... ... таңдап алуға мол мүмкіндік беру. Бұл тұста тұтынушылардың
талғам-талдауына сұранысына сәйкес оларды сан алуан тауармен ... ... ... мақсатқа айналады. Мұндай ұмтылыстың ізгі ниеттен
туындайтыны анық.
4. ... ... ... ... түсу.
әйтсе де адам қанағатында шек болмаған жерде олардың талап-тілегін
толық орындау оңайға соқпайтыны рас... бірақ ... ... ... ... ... тауардың жалпы көлемі өспей жатып оның ... ... яғни оның ... ... ғана ... ... шығынын орынсыз
өсіріп, бағаны қымбатта түседі. Бұл тұтынушылардың сатып алу қабілетін
төмендетіп, тауар өтімділігін бәсендетеді.
Ал ... ... ... мен тағы да ... ... ... оны
сақтау, сұрыптау, сату және бөлшек саудаға салу барысында көптеген
қиындықтар тұдырады. ... бұл оның ... ... үстеме бағасын құрт
көтеріп жібереді. Дәлірек айтқанда, тауардың өмірлік циклінің тіпті жалпы
өндірістің ... ... ... ... жеткен кезде (бұл болуы
мүмкін жайт) , келесі кезең-дағдарыс кезеңінде бастапқы қалып қайтаналады.
Ең ... ... ... да тым шектен шығуға жол бермеу керек.
Маркетинг тауар сапасын жетілдіре түсу арқылы ... ... ... ... ғана ... қалмай, соңымен
қатар, олардың рухани тіліктерін қанағаттандыруға, салт-дәстүрінің
нығаюына, тіпті ... ... ... ... ... де игі әсерін тигізеді.
Сонымен, маркетинг мақсатының төрт нұсқасы да ең ... ... жете ... және соңы ... ... мен ... Кайбірде маркетингттің бір жақты қарастырылған мақсаты бойынша:
өндіріс-тауар өткізу мен нарық проблемалары ... тіс ... ... ... де олар әуел баста көздеген мақсат жүзеге асқан тұста
оның атқарушы ... ... бұл ... ... ... сәзсіз.
Маркетинг әуел баста негізінен өндіру мен тұтыну арасында пайда
болған ауытқуға яғни сұранысқа ... ... ... ... ... ... құбылыс. Дәлірек айтқанда, тауар өндіруші кәсіпкер
өндірген тауарын өткізу барысында әр алуан қиындыққа кездесе берген. Осы
тағырықтан ... ... ... ... жүйесін дүниеге әкеледі.
Сонда маркетинг кімнің мүлдесіне қарай бейімделгені жөн? Тауар зорлап
сатылмайтыны тағы да ... Олай ... ... ... ... ... ... көзқарасын, сатып алу қабілетін, ұсыныс-талаптарын
зерттеу ... және ... әрі ... ... ... ... және
жалпы шаруашылық қарым-қатынастарды талдап-қорытуды қолға ... ... ... пен ... ... ынталандыру арқылы өндірілген тауарды
орналастыру да маркетингттің міндеті.
Бұған қоса, ... ... ... бірі - ... пайда түсіру
әрі өндіріс капиталының айналымына қолайлы жағдай жасау.
1.2. Маркетинг зерттеу үдерісі және әдістері
Маркетингтік ақпараттық жүйесі тұлғалар,неше түрлі құралдар ... ... ... ... ... сенімді ақпаратты жинау,
сұрыптау, талдау, бағалау ... ... ... ... жоспарды жүзеге асыру және бақылау мәселерін орындау
үшін (9-сурет сол жағы) маркетинг менеджерлеріне ... ... ... оң ... ... тұралы мәліметтер қажет. Маркетингтік
ақпараттық жүйесінің ролі маркетингтік ... үшін ... ... оны жинап алумен және дер кезінде ... ... ... ... ... ... ішкі есеп жүргізуден,
маркетингтік ... ... ... ... және оны ... арқылы
жиналады.
Ақпаратты өндеу Рынок ... ... Ішкі есеп ↔ ... ......... бақылау
↔ рыноктар
талдау ... ... ...... ... Маркетингтік Тұтынушылар
тарату ↔ ...... ... ... сурет. Маркетингтік ақпараттық жүйесі.
Маркетингттік ақпарат жүйесі (МАЖ) – бұл маркетинг саласында
шешімдер қабылдау үрдісінде ... ... ... ... ... (9.1.- ... ... жүйесі ішкі ақпарат, маркетингттік (9.2-
сурет) зерттеулер, ағымдағы сыртқы ақпарат, ақпаратты өңдеу және талдау
секілді салыстырмалы ... төрт ... ... ... ... ... фирманы тауардың жылжу
жүйесіндегі қандай да болса ауытқуларға жедел жауап қайтаруға дайын ... ... ... бөлімдерінің жалпы ... ... ... бақылау мен деректер жинауды қамтитын
маркетингтік ақпараттық торап арқылы ... ... ... проблемаларды шешуге
жеткілікті ақпарат береді.
Нарық
Бақылау Ақпарат Талдау
Іске асыру ... ... ... ... ... ... ... жүйесі.
Үзбей бақылау – бұл айналаны қоршаған ортаны ретті
талдауға арналған тәсілдеме. Ол мыналардан ... ... және ... ... ... ... танысу, қызметтерден және
тұтынушылардан ретті турде ақпарат алып тұру, іскерлер отырыстарына қатысу
және бәсекелестердің әрекееттері мен қимыл-құлықтарын бақылау.
Маркетингттік ақпарат ... ... Ішкі есеп ... ... зерттеулер
жүйесі
Маркетингттік орта ... ... ... ... ... ... ... Маркетингттік іске ... ... ... ... орындалуын бақылау
аудиториялар ... ... ... ... сурет. Маркетингттік ақпарат жүйесіндегі байланыстар
Деректерді сақтау – бұл барлық маңызды деген ішкі ... осы ... ... зерттеу және үзбей бақылау арқылы
алынған ақпараттардың қорын жию.
Маркентингтік ақпараттың ... ... ... ... алуға, қаржылық қауіпқатерді, тұтынушылардың көңілін анықтауға,
сыртқы ортаны бақылауға, жарнамаға деген сенімді, тиімділікті арттыруға
мүмкіндік ... ... ... ... кезеңдерден тұрады:
проблемаларды зерттеу мақсаттарың анықтау; қолдағы ақпаратты талдау
проблемаларды әрі ... ... ... ... ... ... мен мүмкін деген көздерін және ... ... ... ақпарат жинау; нәтижелерді талдау; зерттеу
нәтижиелері тұралы баяндама дайындау және ... ... ... ... зерттеу мақсаттарына, ақпараттың
көздеріне, зерттеудің объектісіне және ... ... ... ... ... ... ... шешуге тиіс
проблемаларға сәйкес келеді. Бәрінен бұрын зерттеудің түрін анықтайтын ең
бастысы үш проблемаға назар аударылады. Бұлар – ... ... және ... ... дамуына түскенде, конъюктураны
зерттеу. Мұның мақсаты – сұранысы бар ... қай ... жаңа ... бағалау. Нарықты зерттеу фирманың тауарларының түрлері көп болған
және кейбіреуін белгілі бар рынокта сатуға болатын ... ... ... осы ... ... қоршамына қандай факторлар бар
және олар қалай әсер ететінін анықтау. Фирма тауардың белгілі бір көлемін
өткізуді, нарықтық үлесін ... жаңа өнім ... және оны ... ... ... ... бағалық және жарнамалық
саясатын жетілдуріді өзіне мақсат етіп қойған жағдайларда ... ... ... ... көзіне байланысты зерттеу кабинеттік, «қырдағы»
және қосынды болып бөлінеді. Кабинеттік зерттеуде тек қана ... ... ал ... ... ... ... ... ақпарат – бұл қандай да болса мақсатпен жиналған және қандай
да бір материалдық ... ... ... ... ... ... дискеттер және т.б.) сақталған барлық
директер. Екінші ақпараттың көзі ішкі және сыртқы мағлуматтар көзі ... ... ... – бұл ... ... ... және валюталық
ақпаратты: өткен, ағымдағы және ... ... ... ... аша жазылған есептер мен аңықтамалар, үйымның даму жоспарлары,
ақпараттын және маркетингттік қызмет бөлімшелерінің ... ... ... ... және ... ... көздеріне кедендік статистикаларды, сауда-өндіріс
палаталарының, ... бір ... ... ... ... бюллетеньдерді, сауда қызметтерінің және шетелгі
өкілдерінің баяндамаларын, фирмалардың мекен-жай ... ... ... ... анық ... ... (қайнар) көздің өзінен
немесе басқа бір жеткілікті түрде ақпаратты ... ... ... ... саналады.
Бірінші ақпарат жию қашан да қымбатқа түседі, ұзақ уақыт және білікті
мамандарды қатыстыруды талап етеді.
Объекті мен көлеміне ... ... жаңа өнім ... қолдағы тауарлардың жетілдіруін және номенклатурасын
оңтайлаумен, баға және ... ... ... ... ... ... және ... зерттеулерге бөлуге
болады.
Бірінші ақпарат жинау үшін, негізінен, үш әдіс қолданылады: ... білу ... алу), ... ... ... ... бірінші ақпарат
(деректер) жинау мәнінде ең онайы. Бұл жағдайда бір фирманың маркетинг
мамандары тұтынушылардың өндіріліп және ... ... ... ... ... ... ... және тыңдау үшін әлденеше
фирмалардың сату ... ... ... білу әдісі жеке беттесуде, интервью алуда, сол секілді почта
және телефон арқылы, техникалық құралдардың ... ... ... ... ... ... тұрады.
Әдетте маркетингттік ақпараттар жинағы басқару шешімдерін дайындау
және қабылдау міндеттеріне жатпайды. Көбінесе ... және ... ... ... ... (жобалама) «ой шабуылы» («мозговой атаки») ... ... ... ... экономикалық және имитациялық модельдер,
ойындар теориясы және ... ... ... ... ... фирма өзінің менеджерлерін ... ... ... етуі ... ... ... арнайы қызметкерлері әр
денгейдегі басшыларға рынок туралы ... ... ... екені н
анықтайды және маркетингтік ақпараттық жүйені болжамайды.
Ішкі есеп жүргізу жүйесі маркетингтік ... ... ... Оның ішінде тапсырыстар, сату келімі, қорлар тұралы, т.б.мәліметтер
болады. Ішкі ақпаратты ... ... ... ... ... және ... ... анықтайды.
Маркетинг бақылау ісі рынок ортасында болып жатқан ... ... ... ... ... көздері және ... ... ... ... арқылы жүргізіледі.
Кәсіпорының өндіріс түріне, оның ... ... ... ... әр ... ... зертеулері жүргізіледі. Мысалы,
АҚШ фирмаларының басым көпшілігі келесі зерттеулермен айналысады: рыноктың
әулеті мүмкіндіктерін ... 93 ... ... ... және фирмалардың рыноқтағы үлесін зерттеу-92 пайыз, ... ... ... ... ... -84 ... бәсекелес фирмаларды
зерттеу -85 пайыз, жарнама тиімділігін талдау – 67 ... ... ... ... және т.б. осы ... көріп
отырғанымыздай, маркетинг зертеулері фирмалардың маркетинг жұмыстарының ең
негізгісі ... ... ... ... ... зерттеулері фирманың рыноктағы
мүмкіндіктерін әділ ... және ... ... ... ... қауіп-
қатерсіз жету үшін тиімді бағыттарын белгілеу мүмкіндігін жасайды.
Маркетинг зерттеулері дегеніміз маркетингтік дұрыс шешімдерін қабылдау
үшін және ... ... ... жағдайды төмендету үшін
мәліметтерді жинау, оларды өндеу, талдау үрдісі болып табылады.
Маркетинг ... ... ... ... ... Ең бастысы ол
зерттеулер әулетті тұтынушыларды анықтауы тиіс, ... ... ... ... таңдап алу үшін тауарға деген бүгінгі және ... ... ... ... ... таңдап алғаннан кейін оның
ішінде болып жатқан өзгерістерге дер кезінде тиімді ықпал жасау үшін ... ... ... ... ... ұзақ мерзімдегі даму бағыттын
болжау үшін оны зерттеу керек. Белгіленген болжау фирманың мақсатын анықтау
жұмысына, стратегиясын және ... ... ... ... ... ... зерттеулері рынокқа және тауарды дайындауда, оны ... ... орын ... зерттеулері нәтижелі және тиімді болуы үшін келесі ... ... ... кешенді және жүйелі түрде өтуі қажет;
Екіншіден, жоғарыда айтылған ақпаратқа қойылған талаптарды ескере ... ... ... қолдану қажет;
Үшіншіден, халықаралық Сауда Палатасы және қоғамдық пікірді ... ... ... ... және әулеметтік зерттеулері практикасын
Халқаралық Кодексіне сәйкес жүргізілуі тиіс;
Төртіншіден, маркетинг зерттеулері жұмыстары муқият жоспарлану және ... ... ... ... ... ... ... (4-сурет).
Барлық жұмыстар белгіленген тәртіп бойынша өткізіледі. Мысалы, екінші ретті
ақпарат фирма ... мен ... ... ... ал ... екінші ретті ақпаратты толық зерттегенге дейін жиналмайды. Бастапқы
ақпарат барлық жағдайда ... бола ... егер ... мәселесін онсыз-ақ
шешсе оның қажетті жоқ. Ал екінші ретті ақпарат ... ... ... онда ... ... мәселені шешу қиындайды.
| ... ... ... ... ... ... ақпаратты анықтап, талдау |

| ... ... ... ... ... мәліметтерді талдау ... ... ... ... |
4 ... ... ... үндірісің сатылары.
Зерттелетін мәселені анықтау сатысы маркетинг зерттеулердің бастапқы
қадамы болады. Зерттелетін мәселені нақты белгілеу ... тек ... ... ... тиянақты шешу жолдары белгіленеді. Сонымен қатар
ақпаратты жинауға ... ... ... ... ... ... ... басқа мәселеден анық айруға қамтамасыз етеді.
Сондықтан бұл зерттеу сатысын сапалы орындалуы зерттелген мәселе ... аз ... тез ... ... ... ... үтымды шешім
қабылдауға мүмкіндік береді.
Екінші ретті ақпаратты жинап, талдау сатысы зерттеу ... ... ... ... да ... ... жүргізіледі. Екінші реттік
ақпараттын ... ... ... үшін оның ... жақтары мен
кемшіліктері анықталады. Бұл бағалау жұмысы шамамен 5-кестедегі нұсқасындай
жүргізіледі.
Екінші ретті ақпарат көп түрлі ... ... ... ... ... бөлуге болады: ішкі және сыртқы ақпарат.Біріншісі фирманың өзінен
алынады. Ол – ... ... ... ... ... өтімі тұралы
мәліметтері, кірісі мен шығысы, клиенттер есебі, қорлары тұралы мәліметтер,
одан бұрын жүргізілген зерттеулердің нәтижелері. Екіншісі ... ... ... Олар үкімет мәліметтері негізінде ... ... ... кең ... ... ... номиналды бағамен
таратылады. Алайда үкіметтік мәліметтер әдетте кешігіп жарияналады.
Ал басқа мәліметтер негізінде ... ... ... ... ... ... ... газеттер, жеке меншіктегі зерттеу
үйымдарының коммерциялық мәліметтері (мысалы, ... ... ... т.б.
1 кесте. Екінші ретті ақпараттың ұтымды жақтары мен ... ... | |
| ... ... ... |- ... ... ... ... |
|тез арада жиналынуы ... ... ... ... |- ... ... ... |
|фирманың өзі жинай алмайтың ... ... ... ... ... |- ... әдістері белгісіз болғаны |
|тәуелсіз көздерінен алынған дәлелді |- зерттеудің барлық қорынтындылары |
|мәліметтердің болуы ... ... ... ... ... |- өзара қайшы мәліметтердің болуы |
|алдын ала анықтауға көмектесуі |- ... ... ... |
| ... ... ... ... ... жете ... үшін ... ... ақпаратты жинау қажет. Бастапқы мәліметтердің жалпы ... Ол үшін ... ... мен ... анықталады. Бұл талдау
жұмысының тәртібі 6-кестеде шамамен көрсетілген.
Бастапқы жинау үшін зерттеу құрылымы ... ... және ... ... ... қолданатын зерттеу жоспары) жасалуы қажет. Онда
мыналар анықталуы тиіс:
1. Мәліметтерді кім ... ... өзі ... ... ... ... ... мүмкін.
2. Қандай ақпарат жинау қажет? Керекті ақпараттың ... мен ... ... ... ... ... ... және нені зерттеу қажет? Бұл жерде зерттеу объектісін (мысалы,
тұтынушыларды, өткізу ... ... т.б.), ... ... ... ... ... асханадағы 1000 студентті сұрау) анықтау қажет.
2 кесте. Бастапқы мәліметтердің ұтымды жақтары мен кемшіліктері.
| ... | ... ... ... ... ... жинауға көп уақыт алуы |
|байланысты жиналуы |көп ... ... етуі ... жинау әдістері әйгілі |кейбір ақпарат түрлерін жинау |
|және олар ... ... ... ... қиынғы түсуі|
|фирма үшін зерттеу мәліметтері мен |фирма мәліметтерді біржақты ... ... ал ... ... ... ... ... ... ... ... жинау |
|мәліметтердің өзара қайшылықтығы |мүмкіндігі ... ... ... | ... анықтығына сенімді | ... | ... ... ретті ақпарат қойылған | ... ... ... бермесе, | ... ... ... жолы | ... | |
| | ... ... ... ... ... ... ... негізінде төрт әдіспен жинайды: сауалдама, бақылау, ... ... ... ... ... ... ... жеке кездесу немесе телефон,
пошта арқылы олардан жүйелі түрде ақпарат жинауға болады.
Жеке ... ... ... ... ... ... Бұл ... толық жауап алуға және мәлімсіздікті төмендетуге мүмкіндік береді.
Алайда оның жүргізілуі қымбатқа түсіп, жоспардан ауытқуы ... ... ... ұтымдылығы оның тез уақыт ішінде жүргізіліп, аса қымбат
еместігінде. Телефон арқылы алынған жауаптар тым ... ... ... ... ... ... Пошта арқылы жүргізілген сауалдама ең арзаны және әр
жерде тұратын керекті адамдармен байланысуға ... Оның ... ... ... немесе мүлде болмауы да мүмкін.
Сұрақ ашық немесе жабық түрінде болуы ... Ашық ... ... өзі ... ... Ал ... ... жауаптың әртүрлі
варианттары беріледі. Респондент оның ішінен біреуін ... ... ... ... ... бойынша талдау жасау, қорытынды шығару оңайға
түседі.
Бақылау әдісі ... ... және ... іс-әрекеттер нақтылылы
жағдайда зерттеніледі. Адамдарға сұрақ қойылмайды және олар ... ... ... ... мәліметтер бұзылмай алынады. Бұл ... де ... ... ... ... зерттеушілер кейде
бақылауға алынған тұтынушылардың қимылын дұрыс түсінбеуі мүмкін.
Тәжирибе арқылы зерттеу әдісінде бір ... ... ... өзгертіп,
қалған факторды өзгертпей отырып зерттеуге алынған объектінің өзгерісін
анықтайды. Мысалы, тауардың орауы сату ... ... ... ... ... ... ... тауардың әртүрлі орауын ұсынады. Осыдан
қайсысына сұраныстың көбірек болғаннын анықтайды.
Еліктеу әдісінде ЭЕМ (ЭВМ) ... ... ... ... ... ... ... үлгісі жасалады. Олар компьютерге
енгізіледі. Соның ... ... ... ... ... ... әсер ... анықталады.
Зерттеуге қанша шығын керек? оны анықтау үшін жалпы және нақтылы ... Ол ... ... ... ... ... демек зерттеу тиімділігі анықталады.
Мәліметтерді кімдер жинайды? Бұл сұрақтын жауабында ... ... ... белгілінеді, олардың жұмысты орындау қабілетті,
мамандық ... ... ... ... уақытты қандай? Демек ақпарат жинау тізімі анықталады.
Қашан және қайсы жерде мәліметтер жиналады? Осы сұрақтарға да ... ... ... ... берулуі қажет. Мысалы, 1998 жылдың сәуір
айында «Рахат» фабрикасының ... ... ... ... анықтау
үшін маркетингтік зерттеу жүргізілді. Зерттеу әдісі арқылы көп ... ... ... ... ... өтті және 100 адам ... ... сұрақтар:
1. Қай өндірушілердің кондитер өнімдерін қалайсыз жауыптың ... ... ... ... ... ... вафли, торты, шоколад
пастасы, гумми-өнімдер, үлкейтілген конфеттер, шоколадтық ... ... жиі, ... және ... ... ... ... сұрақтардың нәтижесі бойынша «Рахат» АҚ, ... және ... ... ... бағалынады:
- сұралған адамдардың 60 пайыз «Рахат» АҚ өнімдерін;
- 15 пайыз Қарағанды кондитер фабрикасының өнімдерін;
- 25 ... ... ... ... ... ... ... талдау сатысына келсек, мұнда әр-түрлі мәліметтерді ... ... ... қолданылады, жиналған мәліметтерден керектісін алу
керек ... ... ... ... жүргізіледі.
Зерттеу қорытындыларын шығару арқылы шешімдер мен ұсыныстар болжамдалынады
және ... ... ... шешу ... ... зерттеулері қорытындысы тұралы зерттеу жүргізілетіндер есеп
береді (3-кесте).
3 кесте. Маркетинг зерттеулері ... ... ... және ... ... | ... ... ... | ... ... ... берілген зерттеудің тақырыбы. Зерттеуге тапсырыс|
| ... ... ... мен мақсатын анықтау және |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... тараулардың |
| ... ... |
| ... жазуға көмектескен адамдарға және мекемелерге |
| ... ... ... ... ... ... сипаттау. Маңызды анықтамалары |
| ... ... ... көздері, олардың көлемі|
| ... ... ... және ... қолданылған зерттеу |
| ... ... ... |Зерттеушілердің және эксперттердің пікірлері бойынша |
| ... ... ... ... тізбегі және |
| ... ... ... ... ... мен ... объектің жағдайы, анықталған оның даму |
|ұсыныстар ... мен ... ... ... ... шешу |
| ... тұралы мамандарың пікірлері. ... ... ... ... толтыру нұсқаулары, статистикалық |
|тіркесі ... және ... мен ... |
| ... ақпараттар. ... ... ... ... ерекшеліктері.
Әрбір тауар түрлерінің немесе олардың типтік түрлерінің ... ... ... рыногы, түсті немесе қара металл, мақта, ет, сүт
т.б.көптеген тауар ... ... ... ... ... ... ... Рынок әрқашан нақтылы белгілі тауар түрінде ... ... ... ... Екі бірдей, мүлде ұқсас ... ... ... ... мен ... ... байланысты анықтайтын фактолармен сипатталады. Ал ол факторлар
әр аймақта әрқалай. Сондықтан кең белгілер ортағын пайдалану арқылы тауар
рыноктары ... ... ... ... ... ... мен оның шоғырлану ортасы және
соның негізіндегі қозғалысқа келетін өндірістің, тауар өткізу жүйесінің,
т.б.маркетингтік ісқимыл, ... ... жері деп ... ... ... алу үшін және оның ... ... ескеру үшін осы
тәрізді рыноктардың топтастырылуы кәсіпкерлік әрекетте маңызды орын алады.
4-кесте. Тауар рыноктарының топтары.
| ... бөлу ... | ... ... |
|1 |2 ... ... ... |1) ... ... ... ... |
|алатын орнына қарай. |етуші ... ... |
| |2) ... шікі зат ... ... |
| ... |
| |3) ... дамуға бет алған елдердін |
| ... |
| |4) ... ... ... ... ... ... кіріс деңгейіне|1) Кірісі төмендеу елдер рыногы. |
|және оны бөлу ... |2) ... өте ... ... өте ... ... ... ... ... |
| |3) ... ... басым көпшілігінің |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... елдер рыногы. |
|3. территориялық деңгейіне |1) Ішкі ... ... |2) ... ... |
| |3) ... ... |
| |4) ... ... ... ... ... ... |1) ... және ... құрал – ... ... ... |
| |2) ... ... және отын |
| ... |
| |3) ... шікізаттары, азық-түлік |
| ... ... ... ... ... ... қоғамдық өндірісіндегі |1) Материалдық өндіріс тауаларының рыногы |
|орнына қарай. ... ... ... ... |
| ... т.б.) |
| |2) ... ... тауарлардың рыногы |
| ... ... ... |
| ... шығармалары, кітап және т.б.) |
|6. түпкі пайдалану ... ... ... ... рыногы. |
|қарай. |2) ... ... ... ... ... ... тұтыну мерзіміне |1) Ұзақ мерзім тұтынатын тауарлар рыногы. ... |2) ... ... ... тауарлар рыногы.|
| |3) ... рет ... ... рыногы. |
|8. рыноктың даму деңгейіне |1) Дүниежүзілік рынок: ... ... ... ... |а) ашық |
| |б) ... |
| |в) ... |
| |2) Ішкі ... |
| |а) ... ... |
| |б) ... ... ... ... ... ... ... ... ... анықтау болып табылады. Бұл көрсеткіш нақты рынокта жұмыс
істеу мүмкіндігін белгілейді. Рыноктың ... ... ... ... бір жыл) ... ... ... тауар көлемі мен
белгілінеді. Рыноктін сыйымдылығы ... және ... ... ... есептеледі. Мысалы, Қазақстан кілем және кілем өнімдері
рыногының ... 2-2,5 ... метр деп ... ... ... ... кілем өндіруші тек бір кәсіпорын – «Алматы кілем» ААҚ.
«Алматы кілем» ААҚ рыноктағы үлесі (1999 ж.) – 117 мың ... ... ... өнімдерін басқа елдерден де алып келіп сатылады (негізгі ... ... ... ... ... және ... сыйымдылығы көрсеткіші арқылы нысаналы рыноктік өзгеру бағытын, оның
болашағын бағалауға болады.
Зерттеу іс-тәжірибесінде рынок сыйымдылығымен бірге ... да ... ... ... ... ... ... өйткені бұл
көрсеткіштер фирма жұмысының нәтижесін ... ... ... ... әулетті сыйымдылығына қатынасы арқылы белгіленеді.
Ал рынок конъюктурасы ... ... пен ... ... қатынасы,
рыноктағы баға деңгейі, бағаның серпіні, белгілі уақыт ішіндегі рыноктағы
жалпы экономикалық жағдай. Рынок конъюктурасы экономикалық, ... ... ... ... ... әсері арқылы қалыптасады. Сол
факторлардың әсеріне сәйкес даму бағытты мен ... ... ... зерттеу жұмысы 5 аспектіні қамтиды: өндірісті, сұраныс
пен тұтынуды, тауар артықшылығын, сауда шарттарын, бағаны талдауды.
Рынок ... ... ... ... тек ... ... анықтау
ғана емес, сонымен қатар оның келешектігі даму мүмкіндіктерін ... да ... ... ... әрине, ұнай бермейді. Тұтынушылардың
ұнамтылығы олардың табысына, ... ... ... ... ... олар әр жерде (қалада, ауылда) тұрады, олардың мұқтажы
мен қажеттері ... ... ... ... жұмыс істеу үшін өзіне
лайықты рынок сегментін таңдап алуы ... ... ... ... ... ... тұтынушылар тобы болады. Алайда тауардың сұранысына
қарай сатушылар рынокты бірдей сегменттей ... ... ... 3 түрі ... ... маркетинг. Сатушы өзінің тауарын барлық тұтынушыларға бірдей
ұсынып, бір типті өндіріспен, ... ... ... ... Бұл ... ... ... өндіріс көлемі ұлғайлып,
шығындары азаяды, сондықтан баға төмендейді, соның негізінде ... ... ... ... ... әр түрлі рыноктерге қасиеттерімен,
сапасымен, ораумен ұсынылады. ... «Фуд ... сүт ... ... ... айран, балмұздақ, йогурт) әр түрлі шығарады.
Сондықтан бұл тауарлар әр түрлі сегменттерде жақсы ... ... ... ... ... әкестелінген.
3. Нысаналы маркетинг. Мұнда өндіруші сегменттерді алып, олардың ішінен
бірнешесін таңдап алып, тауардың ... ... ... ... ... ұсынады. Мысалы, майы алынған қаттық майлы тамақ тұтынушылар
тобына ұсынылады.
Қазіргі кезде фирмалардың ... ... және ... маркетинг
тәсілдерінен нысаналы маркетингке көшуде, өйткені ол ... ... ... ... ... ... міндетті түрде:
- рынокты терең сегменттеуді
- олардың ішінен дәл нысаналы сегментін таңдап алу
- рынокта тауарды дұрыс жайғастыруды ... ... ... ... тұрғысынан қарағанда рыноктар бір-біріне
ұқсамайтын, әрбір рынокта ... ... ... Ал ... ... ... үшін ... әртүрлі категориясының айрықша
талабын есепке алу керек. Міне осы ... ... ... ... рынокты сегменттеу дегеніміз рыноктағы тұтынушылардың әр ... бөлу және әр ... ... сай жеке ... мен оның ... ... ... Рынокты сегменттеу ұғымын тұңғыш рет 50 жылдары ... ... және бұл ... ... ... ... ретінде
ұсынылды. Сегменттеудің негізгі мақсаты өндірілген, жетілген және өткізетін
тауарға нақтылы ... ... ... ету ... табылады.
Маркетинг іс-тәжірибесінде рынокты сегменттеу ... ... ... ие ... тұтынушылардың әр түрлі тауарға деген қажетін қанағаттандыру ... ... ... ... тауарды өңдеуге, өндіруге, өткізуге кеткен шығындарды ұтымды
және үлесімді болуын қамтамасыз етеді.
- әлуетті тұтынушылардың іс-әрекетін айқындап, талдау негізінде қолайлы
маркетинг ... ... ... ... фирманың бәсекелік қабілетін жоғарылатуға қамтамасыз етеді;
- бұрын басқа фирмалар ... жаңа ... ... шығу ... ... ... ... оны төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл
бәсекеге кететін шығынды азайтады.
Рынокты әтүрлі көзқараспен бірнеше сегменттерге ... ... ... ... ... ... ерекшелігіне байланысты. Сол
ерекшеліктерді топтастыра отырып рынокты сегменттеуге болады.
Мысалы, тұтыну тауарлары рыногын сегменттеуде мынандай ... ... ... ... ... ... қарай.
1. География негізінде рынокты сегменттеуде сатып ... ... ... ... ... немесе климат жағдайына қарай бөледі. ... ... ... ... ... және ... Қазақстан
аймақтарына бөлуге болады. Өйткені олардың ахуалында, демек сұранысына
едәуір айырмашылық ... ... ең ... ... ... ... басқа негіздерінен
фирмалар оны бұрын пайданалады, өйткені тауарды сатуды кендік ... ... ... ... ... ... айырмашылықтарына
немесе экономикалық, мәдени, ұлттық, тарихи ... ... ... ... ... ... әрқалай болғандықтан бұл
сегменттеудің маңыздылығы ... ... ... ... ... ... сегменттеу принципі де өте ... ... Оның ... оңай ... түсумен, уақыт
жағынан тұрақтылығымен, сұраныспен тығыз байланыстылығымен ерекшеніледі.
Сегменттеудің негіздері мына көрсеткіштермен ... ... ... ... бөлу ... және ... ... қарай:
Нәрестелер – 6 жасқа дейін;
Балалар – 6-11 жастағылар;
Жасөспірімдер – 12-19 ... – 20-34 ... ... – 35-49 жас ... ... – 50-64 жас арасындағылар;
Қарттар – 65 жастан жоғарылар;
- Ұлтына қарай;
- Біліміне қарай (бастауыш, орта, жоғары білім барлар);
- ... адам ... ... (2 басты, 3-4 басты, 5 басты, 6 ... ... ... ... ... ... жоғары);
- Отбасы өмір кезеңіне қарай ... отау ... ... ... ... ... ... үшін халық санағы кең мүмкіндік береді.
(Егеменді Қазақстанда тұнғыш халық ... 1999 ... ... ... өтті).
3. Психографиялық негізінде тұтынушылар сипаттамалары әр тұтас кешені болып
келеді. Өйткені ... ... ... ... ... ... сегменттеудің бұл негізгі мынандай көрсеткіштерге сүйенеді:
- қоғамдық топтарға қарай сегменттеу ... ... ... қандай
тауарларға сұранысы болады, мысалы, автомобильдің, киімінің, ... ... ... ... ... бар);
- өмір тануына қарай сегменттеу, мысалы, ұлттық салт дәстүрге берілуі, өмір
құштарлығы, әсем заттарға құштарлығы, т.б.);
- ... ... ... ел ... ... жат көретіндер, беделді жандар,
атаққұмарлар, т.б.
4. Тұтынушылардың құлығына қарай ... ... ... ... ... ... ... құрудағы логикалық негізі болып табылады.
Сегменттеудің бұл ... ... және аса ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл сегменттеудің маңызды белгілері мыналар:
- сатып алу себебіне қарай ... ... ... ... ... тек аса ... жағдайда сатып алушыларға
- іздеген ұтымына қарай:
а) өнімнің сапасы
б) сатушы көрсететін қызметі
в) тауардың тұтынуынан түсетін үнем
г) заттың сатып алған орынымен есте ... ... ... ... ... ... тұнғыш рет тұтынады
б) бұрын тұтынған
в) әлуетті тұтынушы
г) жана сатып алушы
- тұтынудың үдемелі қарқындылығына ... ... ... ... ... ... белсенді тұтынатын тұтынушы
- тауармен таныстығына қарай:
а) тауар тұралы білмейтіндер
б) тауар тұралы білетіндер
в) ақпарат ... ... ... ... ... сатып алуға ниеті барлар
- тауарға деген ниетіне қарай:
а) тауарды қуана қарсы алушылар
б) тауарды ұнататындар
в) парықсыздар
г) тауарды алуға қарсы болғандар
- өз ... ... ... қарай:
а) сөзсіз өз пікірін сақтаушылар
б) пікірі өзгерсе де үәдесінде тұратындар
в) пікірі мен үәдесі тұрақсыздар
г) айнымалылар
Рынокты сегменттеудің осы негіздерін ... ... ... пайданалуға
болады. Алайда ол қиынға түседі. Олардың ... ... ... ... ... ... сегменттеудің өзін маркетинг ... ... ... тіс пастасы рыногын сегменттеу 5 ... ... Тіс ... ... сегменттеу.
| ... ... ... |Тіс ... |
| ... |құлығы негізінде |негізінде |түрлерінің |
| ... ... ... |аты |
| ... ... ... ... |Колгейт |
| | ... | | |
| |көп ... ... ... ... |
| ... ... ... | |
| ... ... шегетіндер |Еректеушілер |Аквафреш |
| ... ... ... |Бәрін ... |
| | ... ... | |
| | | ... | ... ... ... сегменттеу кезінде көбінесе тұтыну
тауарлары рыногын сегменттеу негіздері қолданылады. Өнеркәсіп ... ... ... негіздері бойынша және тұтынушылардың құлығының
бірқатар белгілеріне қарай (іздеген ұтымына, тұтынушының ... ... ... ... ... ... ... өз пікірін сақтау дәрижесіне) сегменттеуге болады.
Бірақ өнеркәсіп тауарлары рыногын сегменттеуде ең ... ... және ... белгілер қарастырылады. Олар:
- сала (өнеркәсіп, көлік, ауыл шаруашылығы, құрылыс, мәдениет, ғылым,
денсаулық сақтау, сауда т.б.);
- меншік түрі ... ... ... ... ... ... ... және тәжирибелік конструкторлық
өндеулер, негізгі өндіріс, әлеуметтік инфрақұрылым т.б.);
- кәсіпорын көлемі ... ірі ... ... қоса ... сегменттеу көрсеткіштеріне тауарға тапсырыс
жиілігі, сатып алуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... Тұтыну тауарлары рыногын
сегменттеу принциптеріне қоса осы ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін талдау негізінде
фирма ең болашағы мол нысаналы рынок таңдап ... ... ... күштері шашырмай, белгілі мақсатқа жұмылдырып, таңдап алынған
тұтынушылар тобының қажеттерін қанағаттандыруға жұмсалады.
Рыноктың нысаналы сегменттін таңдау ... – ол ... бір ... ... ... ... тауарымен шығу үшін сол сегменттерді
бағалап, таңдап алу болады.
Нысыналы рынокты таңдап алу үшін ... ... ... ... ... қажеттілік түрлері қандай? Ол ... ... ала ма? ... ... ... қарағанда сапалы жасай
ала ма? Фирма өз алдына қойған мақсатына жете ала ма? Осы ... ... ... ... ... құрымылын дифференциялауға қабілеттілігі;
- таңдаған сегменттің тұрақты болуы және келешекте даму мүмкіндігі;
- таңдаған сегмент жөнінде ... ... ... және ... ... алға ... ... көрсеткіштерін өлшеу
мүмкінділігі;
- сегменттін фирмаға ... ... ... жеке және жалпы арналары арқылы байланысу мүмкіндігі;
- сегментті бәсекелес фирмалардан қорғау мүмкіндіктері және бәсекелес
фирмалардың күштерін анықтау мүмкіндігі.
Рынокты ... үш ... ... ... ... ... тұтынушылардың мұқтаждарын
айырмай, олардың ортақ мұқтажы белгінеледі. Осы стратегияда тұтынушылардың
көбісін ... ... ... соған сәйкес маркетинг бағдармасы
ұсынылады. Дифференциалданған маркетинг үнемді ... ... ... ... ... ... ... Дифференциалданған маркетинг. Мұнда фирма рыноктың бірнеше сегментіне
шығып, әрк қайсына жеке ұсыныс дайындайды. Әр ... ... ... ... ... ... әлемін ұлғайтады және рынокті терең қамтиды.
3. Шоғырланған маркетинг. Бұл ... ... ... ... рыноктың кішігірім үдесінде жұмыс істеудің ... өз ... бір ... ... ... ... қайсы сегментке тауарымен шығуын шешкеннен соң, одан қалай енуін
анықтайды. Егер ... ... ... ... онда ... бар ... Демек, бәсекелес фирмалар ол сегмент ішінде өз «орындарына» отырып
алғаны, яғни ол сегментегі ... ... ... ... ... ... бәсекелестердің жайғасымын, дәлірек айтқанда, олардың сол рыноктағы
үлесін анықтап алғаннан кейін, өзінің тауарын ... ... ... ... ... ... тауардың бәсекелек орнын
қамтамасыз ету және оған ... ... ... ... ... ... барысында келесі сұрақтарға жауап беру керек;
- тұтынушыларға ұнайтын тауардың қандай ерекше қасиеттері бар?
- бәсекеге түсетін басқа тауарлардың және ... ... ... ... ... тауарға деген үмітіне қарай сегментте қандай
жайғасым қабылдаған жөн болады?
- Қандай маркетинг құралдары ... ... ... және ... ... ... сұрақтарға жауап бере отырып, тауарды дифференциалдау қажет. Ол үшін
тұтынушыларға манызды көрінетін тауардың қасиеттерін ескеру керек. ... ... ... ... оның 5 баламалы үлгісін белгілейді:
Тауардың бәсекеге қабілеттілігін зерттеу жұмысы (5-сурет) үзіліссіз
және ... ... ... ... ... фазаларына сәйкес
жүргізілуі қажет.
5-сурет. Тауардың бәсекеге қабілеттілігін зерттеу.
II Бөлім. Ауыл шаруашылық тауарларының қазіргі ... ... және ... ... ... маркетинг ерекшелігі.
Ауылшаруашылық өндірістің рыноктық бағытының белгілері ауылшаруашылық
тауар және бәсекелесьердің тауарлық ұсыныстарын зерттеу ... ... та, өзі ... ... ... ... немесе кәсіпкерге
мұндай ақпаратты табу өте күрделі. Сондықтан олар ... ... ... ... ... ... яғни өткен жылдан
қалыптасқан мәліметтерді және ... ... ... ... ... ... перспективті жағжайды
интуитивті коррекциялай отырып, белгілі бір тәуекелге оларды ... ... ... көбінесе тиімсіз болып қалады және рыноктың ортада
өзгеруі мүмкін тез ... ... ... ... ... ... ... маркетинг үшін Қазақстандағы зерттеулерді толыққанды
жүргізу үшін елде маркетингтік ... ... ... ... ... бір ... бұл рольді қазірдің өзінде бара-бара ... ... ... ... ... ... ғылыми-
зерттеушілік ұйымы ... және ... ... ... ... ... де, ... та ауылшаруашылық тауар
өндірушілер үшін маркетинг бойынша рекомендациялардың ... ... ... қатысуы айқын түрде жетіспей отыр. Тіпті, бүгінгі
таңда ... ... ... мен ... ... негізінде алынған ақпарат басым болуда. Ал ... ... ... орындарынан нақты кеңес қажет. Демек, Қазақстанның
ауылшаруашылық үшін мамандандырылған маркетинго – ... ... ... ... олардың жұмысы не мемлекет есебінен немесе
Қазақстанның Республикасының ... ... ... ... ... ... формалардың нақты есебімен ауылшарушылығына
ортыалықтанған бюджетті жәрдем түрінде ... ... ... ... ... уақыт өте келе шығындарды қайтаруы
тиісті болатын заемдік немесе несиелік ... ... де ... ... ... аз ... ставкалы болуы тиіс. Бірақ бұл жағдайды
мұндай маркетингті – кеңес беруші ... ... ... ... ... олармен ұсынылатын барлық жұмыстарды іске асыру сапасы мен
ұйымдастыру ... олар ... ... ... ... ... жасаудығң басты міндеті тұтынушы үшін үлкен
дәрежеде құнды болып табылатын ауылшаруашылық тауар ... шін ... мен ... ... ... ... делдалдық
коммуникациялық болуы қажет. Тұтынушылық тауардың ассортиментіне қарағанда
ауылшарушылық өнімдерінің ассортименті ... ... ... ... көп ... ... емес, бірақ барлық
ауылшаруашылық тауар өндірушілер олар туралы білуі тиіс.
Мұндай орталықтар түзудегі ең ... ... ... ... ... ... Бұл үшін ... Республикасының
Ауылшарушылық министрлігі бастапқыда оларды сыртқы (маркетингтік зерттеулер
жүргізу әдістерін білуі), ішкі ... ... және ... ... ... уақытта ауылшаруашылық тауар өндірушілердің мүмкіндігін көре білу мен
бағалай алуы) және екі жақтыға (әрбір нақты ... ... ... ... олар ... ... ... көрсеткішін
классификациялауы тиіс.
Бұл кезедегі негізгі қиындық ... ... ... ... ... ... және ... әдебиеттерде баядалатын
маркетингтік зерттеу ... тек ... және ... ... ... және ешқандай ауылшаруашылық тауар өндірісіне қатысты емес. Ал
сондай орталықтарды жұмыс істейтін мамандар маркетинг пен ... ... ... ... ... ... Егер де ... Мемлекеттік өнім корпорациясында қажетті мамандары болса,
онда маркетингтік білімнің ауылшаруашылық өндірісіндегі звенья не жоқ, ... ... ... ал ... ... жоғарыда аталған кеңес
беруші орталығында таңдалатындар сапасынан көрінуі мүмкін.
Тұтынушы нарыққа қарағанда ауылшаруашылық ... ұзақ ... ... жылдарға созылған өмірлік ... ... ... ... бұл ... маркетингтің негізгі стратегиясы
сапаны көтеру стратегиясы болып табылады. Өкінішке ... ... ... ... Ұлттық ацылшаруашылық өнімінің сапасы
өте қатты төмендеді. Мұның себептері де көп, олардың ішінде ... ... те бар. ... себеп – ауылшаруашылық тауар
өндірушілердегі айналым құралдарының ... ... ... ... өнім ... ... ... келісілмеген. Демек, сапаны
көтеру қажеттігі процессі мемлекеттің барлық ... ... және тек ... ғана ... ... ауылшаруашылық тауар
өндірушілер үшін қол ... ... ... жеңілдікті қаржыландыруды алу
мүмкіндігімен орталықтандырылған сипат түрінде жеке ... ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылық өндірушілердің
жарнамасын халық өздерінің қайта өндірушілерін (Фуд-мастер, ... ... ... ... өздерінің ауылшаруышылық шикізаттарын ұсынатын
жеткізушілерін де ... үшін ... ... ... ... бұл
ауылшаруашылық өнімдерін жасау аясында ұлттық маркалардың имиджін нығайту
үшін және оларда ... ... ... ... немесе экологиялық зиянды
болып табылатын ... ... ... үнемі көрсету үшін
қажет.
Осылайша, біздің халық үшін неғұрлым ... ... ... ... сатыпалушылар үшін олар туралы ақпарат мақсаты ... ... ... ... алға басу ... ... ... өнімді өндірушілердің мүдделері халықаралық сауда
аумағында болса, проблема күрделенеді. Мұнда ұлттық ... ... ... министірлігінің маркетинг бөлімі, өздерінде
каталогтарды, прейскураттарды, халықаралық шетелдік басылымдарда ... ... ... алға ... мен ... шикізаттың
Қазақстандың маркаларын позициялайтын стратегиясын жасай отырып, жәрдем
беруі қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... алу керек (6 кесте).
Мемлекет ауылшаруашылық өндіріс аясында маркетингттік бағдарламаларды
жасауға немесе бұған түрлі экономикалық тәсілдері мен ... бар ... ... ... салықтармен, преференциялармен және
басқа да оған қол жетімді әдістермен көмек беруге тиісті.
Бір мезгілде, ауылшаруашылық ... ... ... ... өнім ... ... қарағанда кішкене жоғары болса, сол
ауылшаруашылық өндірушілерге жер арендасына жеңілдіктер қарастыруға болады.
Бұқаралық ақпарат құралдарында ... ... ... кең – ... ... ... сапа конкурстарын өткізуге, сезімтал
материалды сыйлықтар мен ... ... беру мен ... ... ... ... өндірісте өнім сапасына жету бойынша іс-шаралар жинағы
үлкен. Оларды тек мемлекеттік дәрежеде алға басу ... ... құру ... бәсекеге қабілетті маркетинг каридорын көрсеткіштер шегінде
орналасқан: "ассортимент - баға - ... ... ... ... көрсеткіштер
бойынша ауыл шаруашылығында өте шектелген, не ... ... ... ... не ... ... ... функционалдау
ерекшелігімен және оның даму мүмкіндіктерімен, себебі ... ... ... ... күштердің бірігуін немесе өзінің мүмкіндіксі, демек, қымбат
техника мен технологиясын қолдануды талап ... ... ... жету ... бойынша да, қайта өндіруші
рынок үшін «функциолналды ... ... ... болатын
ауылшаруашылық өнімнің коммуникацияны алға басу ... де бұл ... ... өте қажет. Мұндай жердем, жаңа немесе таза табиғи
өнімдердің жетіскеуінен құлдырайтын, ... ... ... ... ... ... Қазақстанның өте әлсіз сауда-саттық рыногын
жандадыруы тиіс. Әрине, кеңес дәуірлік жылдармен салыстырғанда қайта ... бір ... өте ... ... ... ... бойынша соңғы
жылдары өте тұрақтандырады немесе онда ... таза емес ... ... ... ... ... ... қызмет атқаратын қазақстанның
маркетилогтары үшін басты міндет ұлттық ауылшаруашылығың ... ... ... ... ... жаналықтар іздеуден,
мұндай өнімдер ... ... бұл ... қайта өндейтін
өніркәсіптер қандай шикізатты немесе оның қандай компонентерін немесе да
сапасын ... ... ... ауылшартауарөндірушілердің зерттеу
жұргізуінен тұрады.
6 кесте. Ауыл шаруашылық өнімнің маркетигттік сипаттарының ... | ... мен ... ерекшелігі ... | ... ... |Кең ... ... тұрақты циклмен қатайған |
|Ұсыныс ... ... ... ... ... |Қазақстанда ауылшартауарөндірушілерге орнына ... |
| ... ... ... ... да ... |
| ... шетелдікпен ұлттық өнімді салыстыратын |
| ... ... жоқ. ... ... тапсырыс портфелі немесе бір тауар |
| ... ... ... ... ... мүлдем |
| ... ... ... ... ... бағанын бағата. |
| ... ... ... ... жоқ. |
|Жарнама |Өте ... ... де, ... де ... ... ... |Өте ... немесе мемлекеттік қолдауы нашар. |
|Кооперация | ... ... ... ... ... елде ... ауыл ... мемлекеттің мұндай жәрделі әле
керек емес, ... ... ... ... ... Онда ... саны көп. ... Қазақстанның ауыл шаруашылығын
ұсақталған сапа ретінде сипаттауға болады, республика мөлшерімен ... ... ... ... ... орнынан өндірушілердің көпшілігін
территорияларда шеттетілгендірігімен де сипаттауға болады. Сондай – ақ бұл
сапа қазіргі уақытта бұрынғы Кеңес дәуріндегі ... ... ... ... тұр, яғни оны ... ... ... өмірлік циклінің, ІІІ
кезенінде тұр. (6 сурет).
Ситуацияны реттеу үшін, ауыл шаруашылығының бәсекеге қабілеті салаларындағы
экономикалық өсуді ... ету ... 1999 ... ... ... ... ... үшін Үкіметтен 2000-
2002 ж.ж.ауылшаруашылығын өндірістің даму бағдарламасын бекіткен болатын ,
ал өз ... ... рол ... (7 ... та, ... ... бұл процестегі маркетингттік
бағдарлама ролі әкеге ... өте ... ал ол тағы да ... ... ... ... дамуың қажеттілігін
дәлелдейді. Біздің елде ауылшарөндірісі үшін тек ішкі рынокты ғана ... ... ... жаңа рыноктарды орталықтандырыпіздеу, ауыл
тұрғындарын маркетингке үйретуге көмек беру ... ... ... ... өсуіне (масштабқа ұту) немесе шығарылатын өнімдердің
сапасын жақсартуға қызықтыру керек.
Мұнын барлығы да ... ... және ... ... ... оның порблемасына мемлекеттің елулі түрде көнңл бөлуін
талап етеді, себебі ол болмаса ... ... ... ... көптеген әрекеттері тиімсіз болады немесе тек елге ғана ... ... ... ... ... ... ... да, олардың саны
кәзіргі уақытта біздің еліміздің халқының санынан 16,3% - ды құрап отыр,
шеқандай ... ... ... ... ... ... Ауыл – шаруашылық тауарларының дүние-жүзілік сауда ... мен ... ... ... мәртебесін осы ұйымға қосылу жөніндегі
жұмыстыкөтере ... 1996 жылы ... ... ... 6 жыл ... айтқанда кіру процнсінің ақпараттық кезеңі мен бастапқы ұйымқыд-
процедуралық жұмыстары жүрді. Ал 2002 жылдан ... ... ... ... ... ... ... анықтау бойынша келіссөз процесінің
белседі сатысына аяқ басты. Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі бойынша 36 мүше-
елдердің ... ... ... 16 ел ... ... ... – АҚШ, ЕО, Канада, Швецария, Жапония, Австралия, Польша, Грузия,
Болгария, Бразилия, Мексика, Чехия, Словакия, ... ... 135 ... ... ... ... Қащақстан
үшін, аталмыш ұйымға кіру бірнеше себептер бойынша маңызды – ДСҰ-ға ... ... ... ... режимін алу үшін, сауданы дамыту үшін,
әсіресе инвестицияларды тарту үшін, ... ... ... шешу
мүмкіндігі үшін. Қазақстан экспортындағы ... ... ... ... ... ... басым екендігі белгілі, ал бұл ... ... ... ... да, А. Есентүгеловтің пікірінше «еліміздің
ДСҰ-дан тыс жатуы бүгіннің өзінде оның сыртқы саудасы мен ... ... ... ... етіп отыр. Көптеген шикізаттың
тауарларға ... ... ... өзінен ғана Қазақстан 550
млн. доллар жоғалтып отыр». Одан бөлек Қазақстандағы кедендік тарифтердің
орташа ... ... (8,4%), ал бұл ... бекіткен бағамынан да төмен ... ... ... ... экономиканың ашықтығы дәрежесі қазірдің
өзінде айтарлықтай жоғары, ал қазіргі күгдегі ... ... ... ... ... деп ... шығаруға болады.
Қазақстанның сыртқы сауда құрлымының өзіндік ерекшелігі бар, бұл өз
кезегінде келіссөз ... ... ... әсер ... Бұл, ... оның ... ... рыноктары бұрыннан қалыптасқан экономиканың
шикізаттың сипаты. Республикамызда шикізатты экспорттау айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... қатынастағы ішкі және сыртқы бағаларды теңестіру
проблемасының жоқтығынан көрініс табады. Ал ДСҰ ... ... ... қолданылмайды.
Екіншіден, олар әлі де болса тарифтік жеңілдіктер мен қорғау шаралары
түріндегі айтарлықтай мемлекеттік субсидияларды қажет ... ... ... ... Ал бұл ДСҰ ... ... келеді, бұл әсіресе
экономиканың ауыл шаруашылық және азық-түлік секторларына аса қатты. ... ... ... бұл ... ... тәжирібесі жалғыз емес –
ДСҰ-ға мүше дамыған елдердің өзі осы секторларды импорттан қорғаудың ... ... ... осы ... ішкі ... ауыл ... ... 44%, ЕО - 88%, Рессейде - 30% құрайды. 2004 жылдың ... ... ... ... Бас ... ... аталмыш ұйымға мүше
елдердің арасында ауыл ... ... ... ... экспорттық құрылымды сараптау, ондағы дайын өнімдер басым
екендігін (87%), ал шикізаттың үлесі (13%) ғана ... ... ... да ... ... ... енді ғана аяқтарына тұрып келе
жатқан ... өнім ... ... ... мәселеге айналуда. Осы
ретте тарифтерді ... ... ... ішкі ... ... үшін басқа
да құралдарды пайдаланудың өзектілігі өсе түсуде. Соның бірі импорттық
тауарларды эскалацияландыру ... ... ал оның мәні ... ... алып келе ... өнімнің өңделу дәрежесіне сай болуына
негізделеді. Яғни, импорттың әкелініп жатқан өнімдердің өңделу ... ... ... ... бағамдар да, және оның бағасы да соғұрлым
жоғары. Осы реттегі тағы бір шара – ... ... ... ... аса ... ... тізімін келісіп алу болу тиіс. Осы ... ... ауыл ... ... ... Қазақстан үшін ауыл
шаруашылығын қорғау мәселесі өзекті ... ... ... ... 43% ... жерлерде өмір сүреді және ауыл шаруашылығымен
байланысқан. Демек, осы жағдайда ... ... ... ... жұмыссыздықтың өсуін, қалаларға миграциялық көшкіннің
ұлғаюын, және ... ... ... ... тұрақсыздықтың өрши
түсуіне алып келеді.
Қазақстанда бастапқыдан соңғы мағынасына дейін ... ... ... ... ... бойынша өтпелі ... ... ... ... тауарлық рынокқа ену бойынша тарифтік
ұсыныстарды нақтылады және қызмет ... ... ену ... ... тізімін де қалыптастырды. Келіссөздердің нақ
осы сатысында ... ... ... етіп отырған 8,2% -да тарифтің орташа
бастапқы бағамын 19,5% деңгейінде, соңғы бағамын 14% байланыстыру ... ... ... ... ... ... етіп ... 7,8%-да
бастапқы орташа бағам 16,3%, ал соңғы бағам 11,7%. Ауыл шаруашылығы бойынша
қазіргі күндегі ... етіп ... ... ... ... ... 30,5%
деңгейінде, соңғы бағам 21,7%. Ауыл ... ... ... ... ... 90% -ды ... ... ұсыныстары
ауыл шаруашылық өндірісін дамытудың орта мерімдегі бағдарламасы бар кезде
қалыптастырылды. Қазақстан жағдайында, ауыл шаруашылығын ішкі субсидиялауға
құқық алу ... ол ... да аз ... ауыл шаруашылық өнімдерін
экспорттағы субсидиядан бас тартқан дұрыс.
Өнеркәсіптік өнімдер бойынша Қазақстанның максималды бағамы ... Ең ... ... - 5% және 0% - ... ... ... ... арналған. 2003 жылдың сәуірінде оның мақсаты
экономика салаларын диверсификациялау жолымен ... ... ... ... және осылайша дамудың шикізаттың бағытынан қол үзу, ұзақ мерзімдік
жобада сервистік – технологиялық экономикаға өтуге дайындық болып ... -2015 ... ... ... дамудың Мемлекеттік
бағдарламасы қабылданды.
Қызмет көрсету саласында ... ... ... ... ауқымды деңгейін
талап ететін сезімтал секторлар анықталды – яғни бұлар қаржы, ... ... ... ... ... ... және
жасақтау салаларындағы қызметтер. Қазіргі күнде Қазақстан қызмет көрсету
рыногына БҰҰ ... 155 ... ... ... ... 76 ... ... ену жөніндегі келіссөз жүргізуде.
ДСҰ-ның ерекшеліктері. ДСҰ – бұл оның ... ... ... қамтитын сауда саласындағы жетекші халықаралық ұйым. Егер
бүгінгі күнде әлемнің 189-ға жуық ... БҰҰ мүше ... ... ДСҰ ... да, ... сауда ұйымының маңыздылығы ... ... ... 8 ... құрылған ДСҰ, өзінің қызметін 1995 жылдың
1 қаңтарынан бастады. ДСҰ 1947 ... бері ... ... ... тарифтар
мен сауда жөніндегі Бас уағдаластықтың (ГААТ) ізбасары болып табылады. ... ның ГААТ – тан ... ол БҰҰ ... ... мекесі ретіндегі заңды
мәртебеге ие болды. ГААТ ... ... ДСҰ ... міндеті мен қызмет
атқару саласы айтарлықтай кеңейді. Сауда саласындағы ... ... ... ... ол ... да жаңа ...... қызмет көрсету саласын, интеллектуалдық меншік саласын өзіне
қамти бастады. ДСҰ – ның құрылу ғаламдану мен ... ... өсіп келе ... белгісі болып көрінді. Сондықтан да ДСҰ ... жай ұйым ғана ... ... мен ... ... халықаралық сауда
сферасындағы үкіметтердің құқықтары мен міндеттерін анықтайтын көпжақты
келісім десе де ... ДСҰ – ның ... ... 1994 ... ... мен ... туралы бас уағдаластық қызмет көрсету саласы ... ... ... ... ... сауда аспектісі туралы
Уағдаластық туралы құқықтары құрайды. Ал аталмыш ... ДСҰ – ... ... ... ... ... – ның басты міндеті тауарлардың бірінші елден екінші елге
бөгетсіз ... және ... ... оның ішінде ауыл шаруашылығына
қатынастағы мемлекеттің протенсионистік саясатын азайтудан көрініс ... ... ... ... ... ... ... қатарына өту әртүрлі мемлекеттердегі ең ... ... ... ... ... ... таң ... ДСҰ
– іс қызметі осы ракуста баға бәсекелестігінің төмендеуіне, инфляцияның,
жұмыссыздықтың өсуіне алып келетін, ... ... ... алғанда
экономикаға қатер ретінде қарастырылады.
Дегенмен, ғаламдық әлем шаруашылығы – бұл ... ... ал ... ... – экономикалық, қаржылық процесстерден
шеттеп қалу, тек экономиканың жабылуына ғана ... оның ... ... қоюы мен ... алып келеді. Қазақстан ...... ... Мемлекеттік бағдарламасының
жасақтаушыларыны пікірінше, ... ... ... оның ... шағын
экономика, бастапқы каптализм стадиясында қалып қоюы мүмкін... ... ... ... зардап, Қазақстанның 1990 жылдардың бас
кезіндегі ... ... ... да ауыр тиеді»
Сондықтан да бүгінгі күндегі негізгі мәселе – осы қадамның шығынын
азайту үшін ДСҰ-ға қандай шарттармен кіру ... ... ... тұрады.
2004 жылы облысты тұтас алғанда ауыл шаруашылығының жалпы өнім ... ... ... ... 80421,9 млн. ... ... ... жылмен салыстырғанда 9,6% артық, оның ... ... ... – 50740,7 млн. теңге (10,4%), мал шаруашылығы - 29681,2 млн. теңге
(7,5%).
2.3. ... ... ... ... ... нарығын маркетингтік
зерттеу (анкеталық зерттеу негізінде).
Қызанақ тұқымының өніу өскіндерінен ... одан ... ... екі
жапырағы пайда болады. Қызанақты бірінші уақытттағышығымы баяу ... ... ... ... жетіледі. Өсімдік бір айлық жасында 3-4 жапырағы
ғана болады, ал тамыр жүйесінін жалпы ұзындығы 200 м дейін ... ... ... ... ... 6-12 жапырағы пайда болғаннан бастап гүлдеу
кезеніне енеді. Гүлдеу кезені басталғаннаң қызанақтың бойы тіке ... ... ... ... ... Осы жанындағы бұтақшалар да бірнеше
жапырақтан кейін гүлдеуге өтеді.
Қызанақ - өздігінен ... ... ... ... ... ауа ... мен насекомдардың көмегімен айқас тозандауы да мүмкін. Жемісі әр түрлі
пішінді (шар тәрізді, жайнақ, қырлы, қара өрік ... және әр ... ... қызыл, қызғылт, сарғылт-қызыл, сары, ақ, алтын түстес ... ... ... ... 10 ... 1200 ... ... болады. Жемісі 2-
8 қағанақты болады. Жемісі өзінің дамуында екі кезеннең өтеді: ... 27-32 ... бойы ... ... ... жалғастыра отырып, 12-15 тәуілік
бойы пісіп-жетіледі. Мұндайда ол түсін жасылдан ... ... ... қызғылт және қызыл түске ауыстырлады. Тұқымы жайпақ, ... қою ... Мың ... ... 2,7-3,2 ... – жылу сүйгіш өсімдік. Оның өсуі үшін оңтайлы температура: күндіз
+20-25С, түнде +12-15С. Температура +15С төмендесе қызанақ ... ... ... ал -15С опат ... ... ... ол үшін өте ... да зиянды. Температура 33С –қа жеткенде, ... ... ал 35С ... ... тоқталады: егер осы кезде ауаның
салыстырмалы ылғандылығы ... онда ... түсе ... +25-30С ... ... ылғалығына өскін 5-6 тәулікте пайда болады. ... ... 11С ... ... онда ... дерлік өнбейді.
Бірақ термиялық өндеуден тұқымдар 8С, тіпті одан да ... ... ... бере ... ... ... өте жоғары, көленкелі жерде ... ... ... ... ... ... өскін пайда болғаннан 80-85 тәулік
өткен соң ғана басталады, ал көктемдік ... ... ... ... ... Ауаның ылғалдылығы жоғары болғанда өсімдк саңырауқұлақ
ауруларына шалынғыш келеді. Одан басқа, тозаң шашылмайды, ендеше ... да ... Олар үшін ... ... ызғалдылығы 50-60 пайыз.
Топырақ ылғалдылығына қызанақ өсу кезеңінде ... (60-70 ... ... ... ... (80-90 ... талап қояды.
Қызанақ дақылының күннің ұзақтығына талабы айтарлықтай мөлшерде
сортына байланысты ... ... ... ... ... 10....12-
сағаттық күнде гүлдейді және жеміс салады. Кейбір ... ... ... күннің ұзақтығына сезімтал емес.
Қызанақ дақылы ауа және ... ... да ... ... та ... оңай ... ... қорының төмендеуі өсімдіктін
өнімділігін төмендетеді және де төбелік шірік ... ... ... үшін
топырақтағы ең қолайлы ылғалдылық шамамен 75-80 пайыз аралығында. Ал егер
топырақ құрамдыдағы ылғалдылық 70 пайыздан төмен ... ... онда ... жүргізу қажет. Бастапқы даму кезеніне қарағанда, жеміс түзу
кезенінде қызанақты жиі ... ... ... ... ... топырақ
құрамдығы ылғалдылықтын бірдей өзгеруі, қызанақтын гүлдерінін түсіп қалуына
әсеретеді. Ал ... түзү ... ... ... ... жемісінің
жарылып қалуын тұдырады. Қызанақ үшін ауа ылғалдылығының да бірдей өзгеруі
теріс әсеретеді. Ауа ылғалдылығының ... ... ... ... ... ... ... фитофтроз, макроспориоз және
т.б.) шалдығуына және таралуына алып келеді. Қызанақ үшін ең қолайлы ауа
ылғалдылығы 45-65 ... ... ... ерте өнім алу үшін ... ... Себу мерзімі көктемге жақындаған сайын жарық қоры көбейе береді.
Жарық көп болған ... ... ... ерте түсіп жеміс түзу процессі ерте
түседі. Жарық фотосинтез процессін жеделдетеді, ал ... ... ... ... ... ... олар тығыз ... ... ... Алқа тұқымдасына-қызанақ, бұрыш
және баклажан жатады. Қызанақтын отаны – ... ... ата тегі оны ... деп ... ... ... ... атау пайда болған, ал итальяндықтар «помидор», яғни «алтын ... ... ... ... дақылы ретінде 1778 жылдан бастап белгілі.
Қоныр жай климатта қызанақ-бір жылдық шөп ... ... Оның ... ... ... ... өркендерді, өгей ... ... 7-10 ... кейін гүл шоғыры пайда болады да,
ол өзінін өсуін ... ... ... ... жоғары бүйірлік өркен
атқарады.
Қызанақтын қуатты, тез дәмитін тамыр жүйесі бар. Ересек өсімдікте.
әсіресе көшетсіз өсіргенде, ол 1,5 ... жан ... 1,2 ... екі ... ... тақ ... қаурсынды тілімді және картоп
жапырағы сияқты. Олардың түсі ... ... ... мүмкін. Гүлдері
қос жынысты, ұсақ , шоқпар басқа ... Гүл ... үш типі ... (1 тип), ... бір ... орналасқан күрделі сағағы бірнеше
рет бұтақтанады (3 тип) және ... (2 тип) – ... бір рет ... Гүлдену типы сорттын белгісі болып саналады, бірақ ... да ... Гүл ... ... ... ... және борпаң болуы
мүмкін. Ол гүл сидамынын ұзындығымен, гүлдерінін орналасу жиілігімен және
гүл сағағының ұзындығымен анықталады. ... саны ... аз (7-9) ... (10-20 және одан да көп) ... гүл ... ... 4-7 ... құрғақ зат, 2-24 пайыз қант, 0,3-0,6 пайыз
қышқыл, 0,6 пайыз ... 0,5 ... ... ... бар. ... мөлшері
бойынша ол лимон мен апельсиннен сәл кем түседі. Онда 20-23 ... ... 0,6 ... ... сондай-ақ В1,В2, РР дәрумендері бар. ... ... жас және ... ... ... ... ... кең таралуына жол ашты.
7 кесте. Қызанақтың және сорттың ... орта ... ... | ... немесе ортаға қоятын талаптар| ... ... | | |
|1 ... ... ... ... |
|2 ... ... ... (РН) ең |рН 6-6,7 |
|3 ... | |
|4 |(ең ... және ... ... |жоғары |
|5 ... ... ... ... ... ... ... ... |жоғары |
| ... ... ... ... | |
| ... өнуі |+8-18 |
| |- ең ... ... |+20-25 ... |- ең ... ... | |
| ... даму сатыларындағы қауіпті ең |+10 |
| ... ... |+15 |
| |1 ... |+11 ... |2 ... |+20-25 |
| ... даму ... ең қолайлы |+14-16 |
| ... |+20-25 ... |1 ... | |
| |2 өніп шығу |3000 |
|6 ... ... ... қажетті |жоғары ... ... ... қосындысы | |
| ... ... ... |60-70 ... ... |Топырақтың ең қолайлы ылғалдылығы (толық су | |
| ... ... ... ... түзу |
|7 ... қажетсінетін ең манызды даму |1800-2000м3 ... ... ... |
| |Су ... ... ... | |
| ... заттарға қойылатын талаптар |3,3 кг |
| |1 ... ... өнім ... үшін |1,3 кг |
| ... |5,1 кг |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
8 ... ... ... және болашағы бар сорттардың
шаруашылықтың белгілерін сипаттамасы.
|Реттік | | ... ... ... ... ... |
|1 |Әр ... алынатын өнімділігі |40 т/га ... ... ... ... өнім |41 т/га ... ... сипаттамасы бойынша бере алатын ең | |
| ... өнім |60 т/га |
|2 ... ... сапа ... | |
| |107 ... |С |
|3 ... мен зиянкестерге төзімділігі |орташа |
|4 ... өнім мен ... ... ... | |
|5 ... жапырағы, қауыздары және т.б.) ара |2/1 |
|6 ... ... |
|7 ... жатып қалуға беріктігі |107-110 |
|8 ... ... ... күн ... |
| ... ... ерекшеліктері |тем-ражақсы түйін|
| | ... ... ... ... өнімін өндіруді жеделдету және Оңтүстік
Қазақстан облысының ... ... ... ... ... Ордабасы ауданында 2 гектар көлемінде тәжиребе жұмыстары
жүргізілген. Тәжірибеде ... ... ... ... ... бұл бұдандардың вегетациясының ұзақтығын, өнімділігін, жергілікті
климатқа бейімділігін, ауру мен зиянкестерге төзімділігі зерттелген.
Барлық сынаққа алынған голландиялық ... ... ... ... ... Аса ... өнім денгейімен, тауарлы ренді ... ... ... ... төрт ... ... бөлініп алынады. Бұлар, -
Таня – 40, ... -38, ... – 35, ... – 33 т/га ... ... ... сурет 2003-2004 жж. ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің нақты көлем индексі
2003 жылға %-бен
9 сурет 2004 жылғы егіс көлемінің қалалық әкімшіліктер және ... ... ... 2004 ... егіс көлемінің қалалық әкімшіліктер және аудандар
бойынша өзгерісі
11 сурет 2005 жылдың қаңтар-наурызындағы облыстың ауыл шаруашылығы өнімінің
жалпы ... ... ... мен ... үлес салмағы
Осының алдындағы екі жылға қарағанда, өткен жылы ... ... ... ... ... ... 2000-2001 жылдары ауыл
шаруашылығы өнімдерін өткізу бағасы 24,9 ℅ және 8,3℅-ға ... ... ... жылы – ... ... ... жылы ауыл ... өнімдерінің
қымбаттауы қантарда (1,4℅-ға), қарашада (0,6℅-ға) және желтоқсанда )1,1℅-
ға) байқалса, ал қалған айларда баға орта есеппен 0,6℅-дан ... ... ... ... ... ... ... өнімдерің
бағасын 1,9℅-ға төмендеуіне мүмкіндік тұғызды, әйтсе де бқлшек сауда да
олар 8,1%-ға қымбаттады.
III Бөлім. ... ... ... ... ауыл ... ... ету ... жоғарлату (дамыту).
3.1. XXI ғасыр – ақпараттық технология ғасыры. "Нетафим" компаниясының
Greenhouse – теплициялары.
The Supteme – ілгері дамылған полиэтиленді теплица ... әр ... ... өте ... Кең ... ... ... бар мыны
теплица нұсқаларынан құрастырылған ... ... ... ... суық ауа ... қолдануға өте қолайлы. Бұл теплица суық ауа
райында бірнеше позиция мүмкіндіктерін ұсынады.
Екі 9,6 м ... және 4,8 м ... ... ... изоляционды материалдарды науата парарель немесе перпендикуляр етіп
орналастыруға мүмкіндік береді. Бұл құрымында, ... ... ... ... ... ... ... атқарады.
12 сурет.
Жүйені бақылау. Нетарим уақытылы, теплица суару нақты мүселеріне
керек мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... өнімді жинап алу үшін жер ылғалдылығын тексеретін, қисымді өлшейтін
құралдар арқылы және ауа-райынын станцияларынан информация беріп отыру ... Бұл ... ... мен ... шешімдерін нақты
дәлердер аруылы іске асыруға мүмкіндік береді. Осы технологияның нәтижесі
теплицаны суару мен ... ... ... ... ... бақылау. Кәзіргі заманның теплица жүйесі жыл ... ... ... ... Бұл өсілуііктең физиологиялау, климат
шарттарын (температура, ... ... ... ... ... ... СО2) ... есепке алатын теплица
климатын бақылау ... ... ... ... ... NMC – 15. Алға ... ... ... процессін бақылау жүйесі.
NMC – 64. Алға дамыған суару, тыңайтқыштармен өңдеу және климатты
тұрақтындыру процесстерін бақылайтын ... ... ... ... Netagtow – ... теплицаны бақылау.
Соңғы компьютер технологиясы мен Netagtow компаниясының теплица технология
саласындағы тәжиребесін біріктіріп өте ... және ... Netagtow ... ... сипатталарына суық және ыстық ауада өсіру шарттарын бақылатып
арнайы ... ... ... ... ...... өте тиімді жүйе. Теплица шаруашылығы – күрделі өнім мен
технологиялардан тұратын ... ... әсер ... ... ... тандауда дұрыс
шешім қабылдау өте маңызды. Барлығын шолыйтып теплица ... ... ... күрделі жобыларға қарағанда қарапайым қаржы ... ... ... сапалы Netagtow жүйесін тандау өте тиімді.
Сужабдықтау теплица жүйесі. Netagtow – ең ірі ... бірі ... ... ... ... және ... жүйесін бағылау бағытында төрт өңжылдықтан
бері жұмыс атқарып келеді. Netagtow әр ... ... ... ... ( ... ... және ... қажеттіліктерге жобаға сүйеніс
отырып жобылайды.) ... ... ... ... Netagtow – барлық керек
компьютерден тұрады (су қайнауы, өндеу фильтрация, алдынала өндеу, кейінге
қарай тарту, суару, ... ... ... суару жүйесі (шабу, ... және ... ... ... играционаллды жүйесінің ең маңызды бөлігі
экологиялық, экономикалық әсері бар ... ... ... табылады.
Өндеу жүйесі мыналардан тұрады:
- теплицаның дренажды сужинау жүйесінен.
- бақтардан
- физикалыық сүзгештен
- таза суды араластыру бөлімінен
- тыңайтқыш дайындау бөлімінен
15 ... ... ... ... жылыту жүйесі агрономия және экономика
көз қараспен қарағанда ең қиын жүйе. Суық аумақтарда табысты өнім жинап алу
үшін жоғары тиімді ... ... өте ... ... жылыту жүйесін ұсынады. Бір шешімге келу үшін ... ... ... ... ... ... ... түрін,
энергия көзі, энергия шығыны.
Теплицаны геотермиялық қайнар көзі неемсе күш станциясы ... ... ... Бұл ... ... ... тиілуі шарттарда өсіруге
мүмкіндік береді. Теплицаны суару суын жылыту үшін ... ... ... су ... ... ... ... төменге
деңгейге жетіген жерлерде ортадан ыстық ауамен жылытып немесе іліктіп
тұратын жылу және СО2 ... ... ... ... ... ... жүйе. Бірнеше теплицаның аумақтары ... жылу ... ... ... клапан аурылы реттеледі
- ұзақ температура режимі тұрақты және бір ... ... ... ... ... ... бақыланады.
3.2. ОҚО –да қысқы қызанақтарды өсіру және оны өткізу бойынша бизнес
жоспарлау.
1.Аннотация
Бизнес-жоспар тақырыбы: ... ... ... және оны ... ... «Ай Ер» ... ... ... ... ... ... ... ... индекс: 487411
Кіммен жасалган ... ... ... Жайлауов Е. А.
Бизнес сферасы: ауыл ... ... ... ауыл ... ... теплица
жағдайында
өсіру және сату.
Басталу мерзімі: 1 ... 2008 ... ... ... ... жасалған: 10 жыл.
2. Түйіндеме
Қызмет түрлерінің сипаттамасы - кәсіпорын ауыл ... ... ... ... оны XXI – ші ғасыр жаңалықтарының бірі теплицада өсіріп,
республикамызға сату болып табылады. Негізгі мақсат ... ... ... қызанақ өнімімен жыл бойы сапалы және арзан бағамен
ұсыну. Нәтижесінде Оңтүстік Қазақстан облысын және де ... да ... бойы жаңа ... ... ... ... келесі өнім түрлерін өндіреді - ... ... ... ... Сату ... «Ай Ер» ЖШС – сауда жүйесі – тұтынушы.
Біздің өнімімізді кез ... адам ... Өнім ... ... ... және ... облыстарға экспортталады.
Жоспарлы 1-ші жыл ішінде өткен 2007 ... ... ... ... ... облысымыздың сауда орталықтарының 20-25 % біздің өнімімізбен
қамтылады.
Өнім динамикасы:
9 кесте
|Өнім |2008ж |2009ж ... | | ... | |
|/ | | |
|2 ... шығындар |526 436 911 |
|3 ... ... |134 063 089 |
|4 ... ... |20,9 % ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының тұтынушыларына қызанақ
өнімін жыл бойы сапалы және арзан ... ... Бұл ... тиімді
жолдарының бірі болып Израиль мемлекетінің Netafim ... ... ... ... ... құны жеткізу шығындарымен қоса 200 000 АҚШ доллары, немесе
23 688 430 тенге құрайды. ... ... ... ... бағыты
11 кесте.
| |Инвестициялық шығындар | |
| | | ... ... ... ... ... ... ... 214 000 ... және ... соғу |10 512 210 ... ... |1 830 000 ... |1 200 000 ... |200 000 ... ... ... |350 000 ... ... - ... |500 000 ... |5 000 000 ... ... |20 806 210 ... 6 ай ... |2 882 220 |
|6 ... ... шығындары. |  ... |2 882 220 ... ... ... ... |23 688 430 ... көзі ... «Казкоммерцбанк» АҚ қаржылық мекемеден болады.
Несие 2 жылдың ... ... ... ... ... ... кестесі
| ... |бір ... ... ... |% ... |
| ... ... |бойынша төлем |төлем |
|01.01.2009|23688430 |1431175,9 ... |444158 ... ... |444158 ... |987017,9 |444158 ... ... |444158 ... |987017,9 |444158 |
|01.06.2009|18753340,5|1431175,9 |987017,9 |444158 ... ... |444158 ... ... |444158 ... ... |444158 |
|01.10.2009|14805268,9|1431175,9 |987017,9 |444158 ... ... ... |444158 ... |987017,9 |444158 ... ... |444158 ... ... |444158 ... ... ... |444158 |
|01.04.2010|8883161,5 |1431175,9 ... |444158 ... ... |987017,9 |444158 ... ... ... |444158 ... |1431175,9 |987017,9 |444158 |
|01.08.2010|4935089,9 |1431175,9 ... |444158 ... ... |987017,9 |444158 ... ... ... |444158 ... |1431175,9 |987017,9 |444158 |
|01.12.2010|987018,3 ... ... ... ... |0 ... |23688430 |10659791,6 |
3.Кәсіпорын сипаттамасы
Аталған ... ... ... жағдайындағы ролі жоғарылайды ... ... Ол ... ... жоғарылату және нарықтағы сату
ауқымын кеңейту арқылы жүзеге аспақ.
«Ай Ер» ЖШС нарықтағы нақты орнығуы ... ... ... ... өніммен сұранысты қанағаттандыру
-Икемді баға саясаты
Әлсіз жақтары
-Инфляцияның жоғары болуы
-Табиғи факторлар
-Несиені ... дер ... ... ... істейтін қызметкерлер туралы мәлімет және жұмыс
істеу тәжірибесі.
Кәсіпорын басшысы Жайлауов Ерлан Абдисадыкович ... 22, ... ... және ... институтын бітірген.
«Ай Ер» ЖШС -да барлығы 21 адам жұмыс істейді соның ішінде 16 ... ... 3 адам ... ... 2 адам ... жұмыс істейді.
Жұмыскерлердің барлығы мамандандырылған жұмысқа қабылдау тек
таңдау (конкурстық) негізде жүргізіледі.
4.Өнімнің сипаттамасы
Қызақты күнделікті ас дайындауда, табиғи түрде тұтынуға және т.б ... ... ... ... арттырады және денсаулыққа өте
пайдалы. ... ... ... ... ... сай, сапалы
және үлкен сұранысқа ие. Артықшылығы қолайлы ... ... ... ... сату жүйесінің болуы. Қазіргі таңдағы адамзат өміріне
қажетті дәрумендердің өнім ... ... ... ... ... ... ... өсуде, өйткені әр жыл сайын өндіру
сұранысқа тікелей пропортционалды. Қарастырып отырған ... ... орын ... ... кәсіпорынның өндірген өнімі жоғары
және сапалы.
Баға қалыптасуы
Кәсіпорынның баға саясаты жалпы ... Баға ... ... шығын, сақтау және жекткізу, төлем түрі, сатып алу ... ... әсер ... жоспар
|Теплица және котельныйды соғу ... ... алу ... ... ... ... ... ... ... - ... ... ... іске асыру үшін төмендегідей құрылыс-жабдықтарды сатып алу қажет:
Қажетті құрал-жабдықтар Netafim компаниясының ... ... ... онда ... ... ... қызанақтың сапалық қасиеттері
және дәруменділігі тексеріледі, содан ... ... ары ... ... ... ... ... асырудыңі бірінші қадамы болып - жоғары ... ... ... ... - теплицаның жобалық сметалық құжаттарын
құрамыз. Үшіншіден – бизнесімізге ... жер ... ... ... ... ... ... - өнім түріне ... ... мен ... ... ... – келісім
шарттардың барлық түрін қарастырамыз (мемлекеттік мекемелермен, ... және т.б.). ...... ... ... ... бағасын анықтаймыз.
8.Қаржылық жоспар
13 кесте.
|1 |Дайын өнімді сатудан жылдық түсім |660 500 000 |
|2 ... ... |526 436 911 |
|3 ... ... |134 063 089 |
|4 ... ... |20,9 % ... ... 23688430 ... ... ... тенгені құрайды.
Несие беруші болып «Казкоммерцбанк» акционерлік қоғамы ... ... ... ... ... ... ... мақсаты өндіріс
құралдарын жаңалау және шикізат сапасын одан әрі арттыру. Болашақтағы
мақсаты нарықтағы ... ... және ... ... инвестиция жасау немесе
экономиканы диверсификациялау.
9.Жұмыстардың орындалу тізбесі
- бизнес-жоспар даярлау және оны "Казкомерцбанк"АҚ несиелік желісіне ұсыну:
01.08.2007 – 01.09.2007 ... ... ... ... ... ... ... алу:
01.09.2007 – 01.01.2008 ж.ж.
- жоспарлау мен құрастырудың соңы 01.09.2008 ж.
- өнімді ... және ... ...... ... ... ... нарыққа ұсыну: 01.12.2008 ж.
10. Жобаның тәуекелділігі
Кәсіпорынның өндірістік және қаржылық қызметінде тәуекел мен ... ... ... ... Кәсіпорын үшін тәуекел оның ресурстарының
белгілі бір бөлігінен айырылуына табыстардың бір ... ала ... ... ... ... ... қосымша шығындардың
пайда болуына алып ... ... ... болу ... ... ... үнемі өзгерісте,сондықтан кәсіпорындар
тәуекел мен ... ... ... жағайлары,қаржыландырудың
шарттары мен түрлері, сонымен қатар салық салу жүйесі және тағы ... ... ... ... ... ... ... Га ... ... |1 ... ... |в м ... ... ... |
| | ... |кг |1 кг | |
| | |кг ... |шаққандағы| |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | | | |1 жыл | |
| | | | | | | |
| | | | | | |2 жыл |
| ... тізім ... ... ... ... ... ... |ЕСН, 21% ... |Жалақы |
| ... ... 1| ... ... |
| | | ... | ... ... |
| | | ... | ... | | | | |і, 1 |і, ... |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | ... ... |1 |25000 |25 000 |5 250 |30 250 |300000 ... ... |1 |25000 |25 000 |5 250 |30 250 |300000 ... |1 |25000 |25 000 |5 250 |30 250 |300000 ... |2 |19000 |38 000 |7 980 |45 980 |456000 ... |6 |15000 |90 000 |18 900 |108 900 |1080000 ... |1 |15000 |15 000 |3 150 |18 150 |180000 ... |3 |15000 |45 000 |9 450 |54 450 |540000 ... |1 |21000 |21 000 |4 410 |25 410 |252000 ... ... |1 |21000 |21 000 |4 410 |25 410 |252000 ... |3 |21000 |63 000 |13 230 |76 230 |756000 ... |231000 ... | | |
| | | ... ... ... ... ӨСҚ |1 214 000 ... және ... соғу |10 512 210 ... ... |1 830 000 ... |1 200 000 ... |200 000 ... ... ... |350 000 ... ... - |500 000 ... | ... |5 000 000 ... ... |20 806 210 |
| ... ... ... |
| ... шығындар ... ... | ... 1 жыл, теңге ... |12 000 ... ... |15 000 ... энергиясы |5 000 ... |32 000 |
| | ... ... ету үшін ... | | | ... | | | ... ... ... ... ... 1|
| | | |жыл ... ... ... |4 |500,00 |6 000,00 ... ... |  |120,00 |0,00 ... ... |1 |6 400,00 |76 800,00 ... |1 ... ... 000,00|2 400,00 |
|Кеңселі заттар |  |15 500,00 |15 500,00 ... ... ... 10% |  |  |10 070,00 ... |  |  |110 ... ... ету ... ... ... |
|1 ... жүру ... |км |100,00 ... ... ... |л/100 км |20,00 |
|1 литр ... құны ... |70,00 |
|1 ... ... ... ... |тенге |11 |
| | |923,33 ... ... ... | | | | ... статьясы ... ... ... ... ... |
| | | |–ші |2-ші |
| | | ... ... |
| | | ... | ... ... |  |4,5000 |84 952 |142719 ... ...... 949 |544234 ... куб м |  ... 599 |397546 |
|Барлығы |  |  |644 500 |1084500 |
16 ... ... жыл | | | | ... ... ... ... ... құны |
|құралдар |құралдар ... ... ... ... ... | | | ... |17 762 210 |8% |1 420 977 |16 341 233 ... 830 000 |10% |183 000 |1 647 000 ... |0 |7% |0 |0 ... |19 592 210 | |1 603 977 |17 988 233 |
| | | | | |
|2 жыл | | | | ... ... ... |Амортизация |Қалдық құны |
|құралдар ... ... ... ... ... ... | | | ... |16 341 233 |8% |1 420 977 |14 920 256 ... 647 000 |10% |183 000 |1 464 000 ... |0 |7% |0 |0 ... |17 988 233 | |1 603 977 |16 384 256 |
| | | | | |
|3 жыл | | | | ... |Негізгі |Амортизация |Амортизация ... құны ... ... ... ... соммасы| ... ... | | | ... |14 920 256 |8% |1 420 977 |13 499 280 ... 464 000 |10% |183 000 |1 281 000 ... |0 |7% |0 |0 |
| | | | | ... |16 384 256 | |1 603 977 |14 780 280 |
| | | | | |
|4 жыл | | | | ... ... ... ... |Қалдық құны ... ... ... ... соммасы| |
|атауы ... | | | ... |13 499 280 |8% |1 420 977 |12 078 303 ... 281 000 |10% |183 000 |1 098 000 ... |0 |7% |0 |0 ... |14 780 280 | |1 603 977 |13 176 303 |
| | | | | |
|5 жыл | | | | ... ... ... ... |Қалдық құны |
|құралдар ... ... ... ... ... |құны | | | ... |12 078 303 |8% |1 420 977 |10 657 326 ... 098 000 |10% |183 000 |915 000 ... |0 |7% |0 |0 |
| |0 |8% |0 |0 ... |13 176 303 | |1 603 977 |11 572 326 |
| | | | | |
| | | | | |
|6 жыл | | | | ... ... |Амортизация |Амортизация ... құны ... ... ... ... соммасы| ... ... | | | ... |10 657 326 |8% |1 420 977 |9 236 349 ... 000 |10% |183 000 |732 000 ... |0 |7% |0 |0 |
| |0 |8% |0 |0 ... |11 572 326 | |1 603 977 |9 968 349 |
| | | | | |
|7 жыл | | | | ... ... ... ... |Қалдық құны |
|құралдар |құралдар ... ... | ... ... | ... | ... |9 236 349 |8% |1 420 977 |7 815 372 ... 000 |10% |183 000 |549 000 ... |0 |7% |0 |0 |
| |0 |8% |0 |0 ... |9 968 349 | |1 603 977 |8 364 372 |
| | | | | |
|8 жыл | | | | ... ... ... |Амортизация |Қалдық құны |
|құралдар ... ... ... | ... ... | ... | ... |7 815 372 |8% |1 420 977 |6 394 396 ... 000 |10% |183 000 |366 000 ... |0 |7% |0 |0 |
| |0 |8% |0 |0 ... |8 364 372 | |1 603 977 |6 760 396 |
|9 жыл | | | | ... ... ... ... |Қалдық құны |
|құралдар ... ... ... ... ... |құны | | | ... |6 394 396|8% |1 420 977 |4 973 419 ... 000 |10% |183 000 |183 000 ... |0 |7% |0 |0 |
| |0 |8% |0 |0 ... |6 760 396| |1 603 977 |5 156 419 |
| | | | | ... жыл | | | | ... ... ... |Амортизация |Қалдық құны |
|құралдар |Құралдар ... ... ... ... ... | | | ... |4 973 419|8% |1 420 977 |3 552 442 ... 000 |10% |183 000 |0 ... |0 |7% |0 |0 |
| |0 |8% |0 |0 ... |5 156 419| |1 603 977 |3 552 442 ... ... ... ... ауыл ... оның
ішінде көкөніс шаруашылығын өндіруге өте қолайлы. Оңтүстік Қазақстан ... ... да ... ерте ... ... ... етіуне күмән
келмейді. Ерте көктемгі және қара күздегі көкөніс өнімдерін өндіруді ... ... ... жүргізуге болады. Қазақстан Республикасының
халқын қызанақпен қамтамасыз ету жолында Оңтүстік Қазақстан ... ... ... бұл өнірдің табиғи климаттық жағдайы қызанақтан мол
өнім алуға зор мүмкіндік тұғызады. Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ішінде ең маңыздыларының бірі қызанақ.
Ғылыми мекемелер Қазақстанның ... ... ... ... Факер, Новичок, Ракета, Зарница сортарының мол өнім алудың
агротехникалық тәсілдері ... Ал біз ... ... ... ... байланысты казіргі голландиялық бұдандарың ... ... ... ... ... ... кездесетін ауа және топырақ құрғақшығылына
да төзімді өсімдік. Кейбір Солтүстікте өсірілетін қызанақ сорттары ... ... ... ... адам ... ... көптеген
дәрумендер (С,В1,В2,РР), қант және минералды тұздар бар. ... ... жаңа ... және ... ... жан ... қолданылуы, бұл
дақылдыл кен таралуына жол ашты. Курсттік жұмысты саралай келе ... өнім алу үшін ... ... дей ... келтіруге болады.
Облысымыздың топырақ климаттық жағдайы және ауа ... ... ... ... ... қолайлы. Суармалы жерде қызанақтан мол
өнім алу үшін оның биологиялық ерекшеліктерің, ауа райын, жер ... ... ... ... ... ... барлық агротехникалық
шараларды егістіктегі арамшөптерді жоюға, топырақтын су және ... ... ... ... және ... ... қызанаққа жақсы алғы
дақыл ретінде жонышқаны алдым. ... қыс ... ... 0-10С, ал жаз айларындағы орташа температура +25+35С. Жауын
шашын мөлшері 800 мм –ге ... ... Ауыл ... үшін ... ... сұр және ... сұр топырақтар таралған, ал гумус
жүйесінін мықтылығы (А+В) 65 см –ге ... ... ... ... ... ... ... Н. Ә. Назарбаевтың «Жаңа әлемде
жаңа Қазақстан» атты халыққа жолдауы, - 28 ақпан 2007 ... ... ... ...... Экономика и жизнь,
№4, 1993 г.
3. Указ Президента Республики Казахстан от 12 февраля 1994 г. «О
налогооблажении прибыли и ...... ... ... 1994 ... Портер М. Конкуренция. – Дело, 2005 г.
5. Маркетинг негідері, Нысанбаев А.Б. Алматы 2003 ж.
6. ... ... ... Маркетинг товаров и услуг.
Алматы 2006 г.
7. Сатыбылды С. Маркетинг – ...... 2001 ... ... және ... №4-5, ... 2006 ... Ақиқат, №2, Алматы 2007 ж.
10. Котлер Ф. Основы маркетинга ... 1990 ... ... или как ... ... ... предприятия. М. Анкил,
Алматы, 1992 ж.
12. Бизнес-жоспарларды жасау бойынша әдістемелік нұсқаулар, Үркінбаев
М.Ф., Аманбаев Б.Б., ... А.М. – ... 2006 ... ... ... ... ... Г.И.Тараканов, В.Д.Мухин – Көкөніс шаруашылығы. Мәскеу, «КолосС» 2003
ж.
15. Ә.Ә.Әуезов, Т.А.Атанкулов- ... ... ... 2005 ... ...... ... 2003 ж.
17. М.Юсупов, Е.Петров, Ф.Ахметова-Қазақстанның көкөніс шаруашылығы ... ... ... экономикалық орысша-қазақша түсіндірме сөздік-анықтама. М.Р.
Насыров, С.Р. Тоқсанбай. Алматы 2003 ж.
19. Оңтүстік Қазқстан ... ... ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. 2
мамыр 1995 ж
21. Қазақстан цифраларда. Алматы 2005 ж.
22. ... №3 ... 2006 ... ... ... Н. Алматы 2006 ж.
24. Об утверждении Правил использования целевых текущих трансфертов из
республиканского бюджета 2007 года ... ... на ... и ... ... насождений плодовых культур:
Постановление Правительства от 21.02.07. г.
25. Маркетинг. Соловева А.С. Москва 1992 г.
-----------------------
Бәсекеге қабілеттілігін көтеру шараларын жүрізу және ... ... ... ... ... ... есептеу
Тұтыу бағасын талдау
Бәсекеге қабілеттілік көрсеткішін техникалық параметрлермен есептеу
Бәсекеге қабілеттілік көрсеткішін экономикалық параметрлермен есептеу
Салыстыру негізін анықтау
Нормативті параметрлерді талдау. Бәсекеге ... ... ... ... ... ... тізімін анықтау
Бәсекеге қабілеттілігін талдау мақсатын анықтау
Жобаны талду, ... ... ... ... және өткізу мүмкіндіктерін
анықтау
Өнімге қойылатын талаптарды тұжырымдау
Бәсекелес туралы мәліметтер жинау
Рыногты зерттеу
Әлеуметті тұтынушылардың ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін талдау5 бет
Өнім сапасын басқару жөніндегі Жапонияның тәжірибесі жайлы5 бет
: автомобиль жолдарының жабындарын қалпына келтіру және жөндеу машиналары мен жабдықтары3 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары» техникалық регламенті24 бет
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
«Шымкен құс» ЖШС дебиторлық және кредиторлық қарыздар қозғалысын талдау және жетілдіру жолдарын ұсыну63 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь