Бөлшектердің жұмыс сызбалары және эскиздері

1.1 Бөлшектердің жұмыс сызбалары және эскиздері

1.2 Машиналар бөлшектерін құрастырудың технологиялық ерекшеліктері.

1.3 Бөлшектердің жұмыс сызбалары мен эскиздегі кескіндер

1.4 Бөлшек эскизінде және жұмыс сызбаларында өлшемдерді қою

1.5 Бөлшектер бетінің кедір.бұдырлығы

1.6 Машина жасауда қолданылатын негізгі материалдар

1.7 Сызбалардың техникалық талаптары

1.8 Бөлшектің эскизін жасау

1.9 Бұранда параметірін заттан (натурасынан) анықтау

Қорытынды
1.1 Бөлшектердің жұмыс сызбалары және эскиздері

Кез келген бұйым– механизм, аппарат немесе қозғалтқыш жеке бөлшектерден тұрады. Бөлшектің белгілі тағайындалуы бар бөліктері бөлшектің элементтері деп аталады, мысалы, бұранда, фаска, қабырға, паз және т.б.
Машиналар мен механизмдердің бөлшектерін жасап шығару үшін негізгі конструкторлық құжат (НКҚ) - бөлшектің жұмыс сызбасы қолданылады.
Бөлшектің жұмыс сызбасы – бөлшекті жасап шығару, жөндеу, бақылау үшін қажетті кескіндер мен басқа да мәліметтерден тұратын құжат. Бөлшектің жұмыс сызбасы бұйымға қойылатын эксплуатациялық талаптарды көрсету үшін міндетті техникалық құжат.
Жұмыс сызбалары жобалау процессі кезінде құрастыру сызбасының, бұйымнан алынған эскизі бойынша орындалады.
Бөлшек эскизі – бұл оның сызу құралдарын қолданбай орындалған жұмыс сызбасы.











1.1-сурет

Эскиздерде, жұмыс сызбасын орындау негізі болып табылатындықтан, барлық қажетті мәліметтер болады. Эскиздің жұмыс сызбасынан айырма-шылығы оның құралдарды қолданбай, дәл масштабты сақтамай, ал бөліктерінің пропорцианалдығын көз мөлшерімен орналатындығында ғана.
Эскиздер уақытша қолдануға арналған сызбалар болып табылады және бөлшектердің бірлік өндірісінде қолданылады, мысалы жөндеу кезінде.
Оқу кезінде эскиздер бөлшектерге қарап сызылады, бұл алғашқы конс-трукторлық жұмыс дағдыларын береді.
Бөлшектердің жұмыс сызбаларына және эскиздерге төмендегі талаптар қойылады:
– бөлшек стандартты формат парағында орындалуы тиіс ;
– бөлшектің геометриялық формасын толық ашатын кескіндер санынан тұруы тиіс;
– ауытқу шектері белгіленген қажетті өлшемдер көрсетілуі тиіс;
– әр түрлі беттердің кедір-бұдырлығына қатысты талаптар көрсетілуі тиіс;
– форманың шеткі ауытқуларының және орналасуы белгіленулері көрсетілуі тиіс;
– бөлшектің материалы, термиялық өңделуі жайлы, қапталуы және құрастыру кезінде жасалатын өңдеу жайлы мәліметтер көрсетілуі тиіс;
– бөлшекке қойылатын техникалық талаптар көрсетілуі тиіс;
1.2 Машиналар бөлшектерін құрастырудың
технологиялық ерекшеліктері.
Фаскалар, тесіктер, галтельдер, буртиктер, проточкалар, лыскалар, тағайындалуы әр түрлі паздар және т.б. бөлшектердің ең жиі кездесетін конструктивті және технологиялық элементтері болып табылады.Бұл элементтердің әрқайсысының қатаң белгіленген тағайындалуы бар және олар бөлшектің жұмыс шарттарына, оны жасау технологиясына байланысты орындалады.
        
        1.1 Бөлшектердің жұмыс сызбалары және эскиздері
1.2 Машиналар бөлшектерін құрастырудың технологиялық ... ... ... ... мен ... кескіндер
1.4 Бөлшек эскизінде және жұмыс сызбаларында өлшемдерді қою
1.5 Бөлшектер бетінің кедір-бұдырлығы
1.6 ... ... ... ... ... Сызбалардың техникалық талаптары
1.8 Бөлшектің эскизін жасау
1.9 Бұранда параметірін заттан (натурасынан) анықтау
Қорытынды
1.1 Бөлшектердің жұмыс сызбалары және ... ... ... механизм, аппарат немесе қозғалтқыш жеке бөлшектерден
тұрады. Бөлшектің белгілі тағайындалуы бар бөліктері бөлшектің элементтері
деп ... ... ... ... ... паз және ... мен механизмдердің бөлшектерін жасап шығару үшін ... ... (НКҚ) - ... жұмыс сызбасы қолданылады.
Бөлшектің жұмыс сызбасы – бөлшекті жасап шығару, жөндеу, бақылау ... ... мен ... да мәліметтерден тұратын құжат. Бөлшектің жұмыс
сызбасы ... ... ... ... ... үшін міндетті
техникалық құжат.
Жұмыс сызбалары жобалау процессі кезінде ... ... ... ... ... орындалады.
Бөлшек эскизі – бұл оның сызу құралдарын ... ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| ... ... ... ... орындау негізі болып табылатындықтан,
барлық қажетті мәліметтер болады. Эскиздің жұмыс сызбасынан айырма-шылығы
оның құралдарды ... дәл ... ... ал ... көз ... орналатындығында ғана.
Эскиздер уақытша қолдануға арналған сызбалар болып ... ... ... ... қолданылады, мысалы жөндеу кезінде.
Оқу кезінде эскиздер бөлшектерге қарап сызылады, бұл ... ... ... ... береді.
Бөлшектердің жұмыс сызбаларына және эскиздерге төмендегі талаптар қойылады:
– бөлшек стандартты формат парағында орындалуы тиіс ;
– бөлшектің геометриялық ... ... ... ... санынан
тұруы тиіс;
– ауытқу шектері белгіленген қажетті ... ... ... әр ... ... ... қатысты талаптар көрсетілуі
тиіс;
– форманың шеткі ауытқуларының және ... ... ... ... ... ... ... жайлы, қапталуы және
құрастыру кезінде жасалатын өңдеу ... ... ... ... ... ... техникалық талаптар көрсетілуі тиіс;
1.2 Машиналар бөлшектерін құрастырудың
технологиялық ерекшеліктері.
Фаскалар, тесіктер, галтельдер, ... ... ... әр ... ... және т.б. ... ең жиі ... және технологиялық ... ... ... ... ... ... ... бар және олар
бөлшектің жұмыс шарттарына, оны жасау технологиясына байланысты орындалады.
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... мына формалар ескеріледі:
– Заготовкаларды минималды жіберілулермен ... ... ... беті формасының оптималдығы;
– Бұйымды механикалық өңдеудің минималды мөлшері;
– Унификацияланған, тұрақтыландырылған бөлшектерді кеңінен қол-дану.
Құю арқылы ... ... ... ... ... шығарып алу үшін оның жұмысшы беттеріне қалыптау
көлбеуліктерін тағайындау керек. Қалыптау ... ... ... ... ... және ГОСТ 3212 – 80 бойынша алынады.
| ... ... ... ... |
| ... техникалық талаптарға сәйкес |
| ... ... ГОСТ 3212 – 80» ... |
| ... ... |
| ... ішкі күштер түспеу үшін бір беттен |
| ... ... ... өту ... Ішкі және |
| ... ... ... радиустарының |
| ... ... ... ... |
| ... ... | |
| ... жазбамен беріледі. Мысалы: |
| ... ... ... 4 мм» |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... Бұл ... құралды|
| ... ... |
| ... ... қисық беттер арнайы |
| ... ... ... |Бұл ... ... ... ... шығуын |
| ... ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... | ... ... өңдеу жасайтын
бөлшектерге қойылатын талаптар.
| ... ... ... үшін ... |
| ... ... ... r = |
| |0,05d, ... d ... ... |
| ... және ... жеңілдету |
| ... ... ... ... |
| ... ... «с» мәнін |
| ... ... ГОСТ 10948 – 64 |
| ... 2 ... ... |
| |I ... 0,1; 0,4; 0,6; 1;1,6; 2,5; ... |5; 6;10; және т.б.. |
| |II – ... 0,2; 0,3; 0,5; 0,8;1,2; 2; |
| |3; 5; 8; және т.б. ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... | ... ... ... жерлеріндегі дөңгелектеу – гальтельдер
орын-далады. Гальтельдің шамасы бет сипаттамасына және қосылыс түріне бай-
ланысты ... ... ... ГОСТ 10948 – 64 ... анықталады.
Қолмен бұралатын саптардың, дөңгелек гайкалардың және т.б. сыртқы
беттеріне рифтелу жасалады. Сызбада ГОСТ 21474 – 75 ... ... ... ... торлы) және 0,5; 0,6; 0,8; 1,0; 1,2; 1,6; 2,0; ... ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... класы жоғары бөлшектерді әдетте шлифтейді. Бұл
жағдайда шлифтеу дөңгелегі «шығу» үшін ... ... ... ... ала ... қажет. Жыралар өлшемдерін ГОСТ 8820 – 69
тағайындайды
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| ... ... ... ... бөлшекті орнықтыру үшін центрлік тесіктер
жасалып, олардың өлшемдері мен шартты ... ГОСТ 14034 – 74 ... ... оның ... ... жонғыш біртіндеп металлдан
шығып, толық емес профильді иірімдер түзіледі.
Мұндай иірімдер түзілмеу үшін бұранданы жонуды жоңғыш шығуына арналған
сақиналақ жыраларды ... ... Бұл ... ішкі және ... ... ... ... бұранда ойымның диаметіріненкіші болуы керек
(d2d1).
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... мен ... кескіндер
Басты көріністі таңдау.
Жұмыс сызбасын сызуды бастамай тұрып, бөлшектің басты көрінісін таңдау
керек. Басты көрініс ... ... мен ... ... сызба алаңын
тиімді пайдалана отырып, ең толық мәлімет беруі ... ... ... ... ... және станокта өңдеу кезіндегі немесе механизмдегі
жұмыс процессінде орналасуына байланысты болады. Құю ... ... ... басты көріністе құрастыру сызбасындағыдай (жұмыс
қалпында) етіп қабылдайды. Бұл кезде өңделген ... («А») ... ... болады. Мұндай бөлшектерге машиналар корпустары,
станиналар, кронштейндер, қақпақтар, фланецтер жатады.
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| |1.1 ... |
| | |
| |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... станоктарда |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... пор-шендер, |
| ... ... | ... | ... тісті дөңгелектер үшін басты көріністі айналу осі горизонтальды
болатындай етіп таңдайды.
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... сызбасында кескіндер саны минималды, бірақ кескінделетін
бөлшектің ішкі және ... ... ... ... ... ... ... толық айқындау үшін және өлшемдерін қойып шығу үшін бір
кескіні жеткілікті болатын ... ... ( ... ... бетінің
цилиндрлік форсасын, ал 2 х 45( өлшемі фаскалардың конус-тық формасын
көрсетеді. Бір кескіні ... ... ... ... ... екі ... ... анықтауға болады. Сол жақ
көріністе ойықтың ені, ернемектегі ... саны және ... Екі ... 1.16, 1.18, 1.20, ... ... ... ... пішінінің күрделілігіне және таңдалған пішімге байланысты
кескіннің масштабы орнатылады. Қарапайым пішінді ірі
| |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| ... ... 1:1 ... немесе кішірейту масштабтарында (1:2, 1:2,5;
1:4 және т.б) сызылады.
Құрама пішіні күрделі ... ... ... ... сызған
жөн. Бөлшектердің ұсақ элементтері (қиықжиектер, бунақтар, шағын жыралар,
дөңгелектеу доғалары және т.б.) ... ... және ... ... ... үлкейту масштабтарында шығарылған элементтер түрінде сызылады (1.24-
сурет).
1.4 Бөлшек эскизінде және жұмыс сызбаларында ... ... қою ... ... сызбасын орындаудың ең жауапты
бөлігі. Өлшемдерді дұрыс қоймау бөлшекті ... ... ... ал ... ... бөлшекті жасау мүмкіндігі жоюға себеп
болады.
Бөлшектердің сызықтық және ... ... ... ... ... сәйкес қойылады. Бөлшектердің өлшемдерін бұйымда ... ... ... ... өңдеуді, өлшем бақылауын
ескеріп қою ... ... ... ... ... ... және
тексергенде өлшемдерді санау басталатын базалар таңдап алынады. ... олар ... ... ... ... оңай өлшеп, өңдей алатындай
болу керек.
Өлшемдерді қойғанда базаларды ... ... ... ... ... ... қатысты қояды. Мұндай жиынтықты база деп атаймыз. Бұл өәдеу
басталатын жазықтық ... түзу ... ... ... осі ... ... ... ьолуы мүмкін.
Базалардың дұрыс таңдалуы – жұмыс қабілеттілігі бар бұйым жасаудың
қажетті шарты.
МЕСТ 21495-76-ге ... ... ... мынадай базаларға қарап
ажыратады:
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... |б) | |
| | |в) ... | | ... |
1) ... ... ... орналасуын анықтағанда;
2) технологиялық өлшемдер бөлшекті жасағанда өнделетін беттің
бағдарын көрсеткенде;
3) өлшегіштік дайындама намасе бұйымның орналасуын ... ... ... ... ... технологиясының әсері
Бөлшектің жұмыс сызбасы механизмді жалпы қарастыру арқылы жасалады,
бірақ өлшемдерді қойғанда әр бөлшектің ... ... ... ... ... ... бөлшектердің өңделген және өңделмеген беттері
болады. Мұндай бөлшектерде базаларды таңдау және қою кезінде өңделмеген
беттердің арақашықтары өңделген беттердің ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... аз дәлдәкпен қойылатынын ескеру қажет. Сондықтан өңделген
және өңделмеген беттердің өдшемдері бөлек ... ... ... ... тек бір ... ғана ... ... бір өлшемдік тізбектің дәлдігі екінші өлшемдік тізбектің дәлдігіне
әсер етпейді. 1.27-суретте ... ... ... ... ... ... ал кейбір беттері өңделген (белгісі) қақпақ сызбасы
көрсетілген. ... ... ... ... “А” ... қойылған.
Өңделмеген беттер үшін “Б” және көмекші “В” базаларын таңдаймыз. Бұл
базалардан өңделмеген барлық беттерді біріктіретін ... ... ... “С” ... екі ... ... ... осындай жолмен мойынтірек төлкесінің өлшемдері (1.27-сурет)
қойылған. Мұнда өңделген және өңделмеген беттердің өлшемдерін
байланыстыратын “С” өлшемі болып табылады.
Ию арқылы ... ... ... ... ... қою керек, себебі ию кезінде бөлшек қалып пішініне сәйкес
пішінге ие болады. Құбырлардың ... ... ... ... ... (оны ... ала ... толтырып) осіне қатысты алу керек(1.28-сурет).
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... бөлшектердің өлшемдерін қойғанда бір
контурды, мысалы, бөлшектің ішкі ... және оны ... ... ... керек. (1.29-сурет).
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... арқылы жасалатын бөлшектің өлшемін қойғанда,
жобалаушы бөлшекті жасағанда және өңдеген керекті өлшем оңай оқылатындай
болуын естен шығармау керек.
| |
| |
| |
| ... ... ... болып табылатын (“дөңгелек”) бөлшектерді ең ыңғайлы
жасау және өңдеу ...... ... бұл топтың бөлшектерінің бас
көрінісін айналу осі жонғыш білдекте өңдейтіндей, осін ... ... ... ... ... сызбасы және он
өңдеу сұлбасы көрсетілген.
Шетжақ “А” жазықтығы өлшемдерді санау базасы. Одан дайындаманы өңдеу
басталады. Осындай ... ... ... ... ... ) ретін
қарастырайық.
Бірінші кезеңде дайендаманы барлық ұзындығы бойынша диаметірі 30мм
етіп жонады және ұзындығы 100мм ... шет ... ... ... кезең – бөлшетің ұзындығы 60мм, диаметірі 20мм бөлігін ... | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... әрі ... 25мм және ... 16мм ... шығыңқысы
орындалады (1.33-сурет).
Диаметірі 16мм-ге тең цилиндірлік ұшында екі ұшынан биіктігі 2мм, 450
бұрышпен ... ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... 16мм-ге тең цилиндрлік шығыңқысында диаметірі 8мм-
ге тең ... ... 17мм ... ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... ... ... оң ... бетінен бастап біліктің жұмыс
сызбасында бөлшектің өлшмдері қойылады (1.36-сурет).
1.37-суретте жалғастықтың жұмыс сызбасында өлшемдерді қою мысалы
көрсетілген.
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... негізгі базалары I және II шет жақ беттер
болып отыр. Жалғастықтың бунақтар жасалған (а) сыртқы және (б) ішкі ... ... ... ... ... ... жиі ... Бұл
элементтерге өлшемдерді қойғанда кескіш аспапты дұрыс таңдау үшін
бунақжонудың енін және ... ... ... және IV ... ... өлшемдерін есептеу үшін қосымша
базалар болып табылады.
Айналу денесін екі немесе бірнеше бөлікке бөлу арқылы алынған
бөлшектердің өлшемдері 1.38-суретте көрсетілгендей етіп қойылады.
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... ... (түрлі төсемдердің,
қаңылтақтардың, дирагмалардың, жалпақ жұқа бөлшектердің т.с.с.
сызбаларында) қалыңдығының өлшемін шығару ... ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... а-сурет ... ию ... ... ... ... ... ... оның пішіні
және өлшемдері туралы мәлімет бермейтін болса, сызбада оның ... ... ... ... үстінде “Жазба” деген жазуын
орналастырады (1.39-сурет).
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... | ... тек ... ... ... ... ... өлшемдерді ғана
қояды.
Жазба кескіні негізгі тұтас сызықтарымен орындалады.
Серіппелік бөлшектердің (тоқтатқыш тығырық сияқты) өлшемдері бос
қойылады. Алғашқы пішіннің ... ... ... штрих-пунктир сызығымен
орындайды және сол сызықтар арасында өлшемдер қойылады (1.41-сурет).
1.5 Бөлшектер бетінің кедір-бұдырлығы
Әр түрлі өңдеу тәсілдері қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... әсерінің іздері қалып қояды. Кейде іздер жай
көзге көрінеді, ал кейде бөлшек беті идеал жылтыр болады. Бірақ күшті
үлкейту кезінде кедір-бұдырлар көрінеді. ... ... ... ... ... ... нақты бөлшектің бетінде әрқашан пішіні
бойынша да биіктік бойынша да кедір-бұдырлар болады.
Тегіссіздіктердің орналасуы, бағыты, пішіні және биіктігі бірқатар
себептерге байланысты болады: өңдеу ... ... ... ... ... ... ... материалдың микроқұрылымы, геометриясы, кесу
мүмкіндігі және т.б. Бөлшектің пайдалану қасиеттері кедір-бұдырлыққа
байланысты, сондықтан бөлшектің жұмыс сызбасын немесе эскизін жасайтын
жобалаушы олардың ... ... ... ... ... ... Өте
кішкентай шамадағы кедір-бұдырлар көп рет қайталанатын әр ... ... ... ... және құны ... ... кедір-бұдырлықтың шамасы пайдалану талаптарды
қанағаттандыратындай оңайлы болуы керек.
Негізгі түсініктер мен анықтамалар
МЕСТ 2.789-73 бойынша беттің кедір-бұдырлығы дегеніміхз майда қадамды,
беттің бедерін түзетін, ... ... деп ... ... бет ... тегіссіздіктер жиыны. Кедір-бұдырлық дәрежесі үлкен болған
сайын базалық ұзындығы үлкен болуы керек және ол стандартқа сәйкес
тағайындалады:
25; 8; 2,5; 0,8; 0,25; 0,08; 0,03; және ... ... ... орта m ... жүргізілген қатты
үлкейтілген беттің нақты пішіні кескінделген.
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... базалық ұзындықта өлшенетін пішінді оның нүктелерінің
арақашықтықтарының (Y1,Y2, Y3, Y4,… Yn) квадраттарының қосындысы ең аз
мөлшерде ... етіп ... отта ... ... ... шамаларын анықтау базасы болып
табылады.
МЕСТ 2769-73 (СТ СЭВ 683-77) бойынша кедір-бұдырлық мына параметрлер
бойынша сипатталады:
Rа – пішінінң орташа ариметикалық ауытқуы, мкм – ...... ... он нүкте бойынша алынған биіктігі,
мкм;
Rmax – пішін тегіссіздіктердің ең үлкен ... ...... орташа қадамы;
Si – шыңдары бойынша алынған тегіссіздіктердің орта адымы;
Аталған алты параметрдің үшеуі пішін тегіссіздігінің ... ... ... ... ... Ra және Rz ... қолданады.
tp – шыңдары салыстырмалы тірек ұзындығы, мұнда р – пішін қимасының
деңгейінің сандық мәні ...... ... ... ... ... ... орташа
арифметикалық мәні.
Класқа байланысты беттердің кедір-бұдырлығы
Rz – пішінінің бес минимум және максимум нүктелерінің ауытқуының
абсолют мәндерінің базалық ұзындықтағы орташа арифметикалық ... ... Rz ... ... Ra параметірін
қолданған дұрыс. Бірақ бақылаудың нақты беттерін ескеріп, Rz параметірі де
(сағат механизмі бөлшектері, кесуші ... ... және т.б.) ... параметірінің қолдануға жоғары бағаланатын, мкм-мен берілген
сандық мәндері: 50; 25; 12,5; 6,3; 3,2; 1,6; 0,8; 0,4; 0,2; 0,1; ... 0,012; 0,006. Бұл ... ... дайын өнімді тексеруді
жеңілдететін үлгі (эталон) беттердің кедір-бұдырлығына толық сәйкес
келетінбөлшек бетінің кедір-бұдырлығын алуға мүмкіндік береді.
Стандарт бойынша кедір-бұдырлықтың 14 ... ... ... ... Ra=50 мкм, ал ... ең таза Ra=0,006 мкм ... бойынша кедір-бұдырлықтың дәрежесін 6-14 кластар үшін ұсақ
етіп, а.б.в разрядтарға (анықтамалық әдебиеттерді қараңыз) бөледі.
Дайын бұйымның кедір-бұдырлығы жеке түрде немесе құрал-сайандардың
көмегімен бағаланады. ... көру үшін ... беті ... ... ... және оның ... ... талаптары бар:
1. Эталондар және бақыланатын бөлшектер бірдей материалдан жасалуы
керек.
2. Эталон пшіні мен бөлшек ... ... ... ... ... ... әдісі бөлщекті өңдеу әдісімен бірдей болуы керек.
| ... ... | ... | ... ... |
|бұдырлық класы | |(мм) |
| |Rz, мкм |Ra, мкм | |
| | |1987 ж. ... ж. ... |
|1 |320 |80 |50 |8 |
|2 |160 |40 |25 | |
|3 |80 |20 |12,5 | |
|4 |40 |10 |6,3 |2,5 |
|5 |20 |5 |3,2 | |
|6 |10 |2,5 |1,6 |0,8 |
|7 |5 |1,25 |0,8 | |
|8 |2,5 |0,63 |0,4 | |
|9 |1,25 |0,32 |0,2 |0,25 ... |0,63 |0,16 |0,1 | ... |0,32 |0,08 |0,05 | ... |0,16 |0,04 |0,025 | ... анықтайтын құралдар түйіспелі, түйіспелі емес және
арнайы болады. Түйіспелілердің қатарына проилогратар және проилометрлер
жатады.
1.42-суретте В.М.Киселевтың КВ-7 профилометрінің құрамасы
келтірілген. ... 1 ... ... ... ... ... 2 ... жылжымалы катушка.
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... бет бойымен жылжып
тегіс болмаған жағдайда тербеледі.
Бұл кезде катушкада ине тербелісіне пропорционал ЭҚК. пайда болып , 4-
күшейткіште ... ... ... ... ... ... ... сол мезеттік орналасуына пропорционалкернеу 5-аспаппен
өлшенеді.
Проилогратың көмегімен арнайы таспада беттің контуры 1.42-суретте
көрсетілгендей етіп сызылады және осы ... ... ... анықталады.
Оқу практикасында нобайларды жасаған кезде көзбен көру арқылы, яғни
этолондармен салыстыру қолданылады. Бірақ жалпы көрініс ... ... ... сызбаларын жасағанда жоғарыда аталған әдістерді
қолдану мүмкін емес, сондықтан мына ұсыныстарды пайдалануға болады:
|1 | ... | ... | |
1. ... ... ... ... 1 –2 кл. Ra(50...25)
2. Түйіндесетін бөлшектер жанасады, бірақ бір-біріне қатысты қозғалмайды 3
–4 кл. Ra(312,5...6,3)
3.Түйіндесетін ... ... ... ... ... қозғалады
5 – 6 кл. Ra(3,2...1,6).
|№ |Беттердің мінездемесі |мкм |
|1 ... ... ... ... ... ... |50... 6,3 |
| ... т.б. | |
|2 ... ... ... ... |12,5... 3,2 |
| ... ... ... ұялары, жұмыс істемейтін бунақ,| |
| ... ... ... ... және т.б. | |
|3 ... ... |0,8... 0,4 |
|4 ... және ... ... беттері: | |
| ... ... үшін |0,4... 0,1 |
| ... емес ... үшін |6,3... 0,4 |
|5 ... реттығындардың, тығынжылдардың және олардың |0,4... 0,013 |
| |тесіктерінің беттері | |
|6 ... ... ... |3,2... 0,8 |
|7 ... бұранданың жақ беті |0,8... 0,1 |
|8 ... ... ... |0,8 |
|9 ... ... ойымдарының диаметрі бойынша |1,6 ...3,2 ... ... ... ... ... ... |3,2 ... 6,3 ... |Күпшектерге, дөңгелектерге, шкивтерге, төлкелерге | |
| ... ... ... | |
| |d 80 мм |0,8 |
| |d > 80 мм |1,6 ... ... ... жақ ... |3,2 ... 6,3 ... ... ... ... ... және |3,2... 6,3 |
| |т.б. | ... келтірілген ұсыныстарды абсолюдтті деп қабылдауға болмайды.
1.2-кестеде жиі кездесетін бөлшектердің кедір-бұдырлығы келтірілген.
1.2-кесте
Машиналар бөлшектерінің беріктігі көптеген акторларға байланысты және
олардың ішінде ... ... ... ... ... мәні
зор. Машиналар бөлшектердің сыну себептерін зерттеу, бұйымның
шоғырлану, қондырулар беріктігі, жегіделік төзімділігі және т.б.
Дұрыс өңделмеген бөлшектері бар қозғалмалы қосылыстарда ... және ... ... және ... ... ... орын алады.
Бұл түйіндескен бөлшектердің бір-бірімен жұмысы бекігенше электор
қуатының шығынына ... ... Беку ... яғни ... кинематикалық қосақтар саңылауының үлкеюіне әкеліп тірейді,
ал бұл машина ... ... әсер ... ... ... ... өте ... беттері (білік-
сырғанау мойынтірегі) бетке майдын баруын қиындай болады
(молекулааралық байланыстар әсер ете ... Бұл ... ... ... заттардан бөлініп, тозуды үдетеді.
Баспақтық қондырулар бойынша дұрыс өңделмеген бетті бөлшектердің
қосылыстарында микробұдырлардың мыжылу ... ... ... тартылуы есеплелгендегіден едәір аз болады, яғни
қосылыс беріктігі нашарлайды. ... ... ... ... ... көп ... сайын, құрастырудан кейін қосылыс
беріктігі азаяды.
Егер дұрыс өңделмеген бетті бөлшектер сумен әсерлесетін болса,
бұдырлар ойықшаларында ылғал ұзақ сақталып, жегідеге ұшырайды. Бет
неғұрлымтаза болса ... ... ... ... ... ... ... беттің маңызды геометриалық сипаттамасы
болып табылады (1.2-кестені қара).
Беттердің кедір-бұдырлығының параметрлерін негіздеп таңдау үшін
мынадай ұсыныстар жасалады:
1. Кедір-бұдырлық параметрлерін бұйымның пайдалану жағдайларына
қарап тағайындау ... ... ... ... ... шамасы
тағайындалуы тиіс.
3. Үйкелетін беттердің тазалығына қатысты жылдамдықтар, жоғары
болған сайын жоғары болуы керек.
4. Тазалық дәрежесі өте жоғары болатын жұмыс беттері:
а) ... ... мен ... ... 10 –11 ... беттері бағыттарының түрлері мен олардың сызбаларда кескінделуі
|Бұдырлар іздерінің ... ... ... ... ... | ... ... | | ... | | ... | | ... бетінше | | ... ... | | ... | | ... ... отын ... тығынжылдық (плунжерлік) қосақтары:
11 – 12 кластар және одан ... ... ... ... мен ... 11 –12
кластар және одан таза;
Кедір-бұдырлардың сызбаларда белгіленуі
МЕСТ 2309-73 (СТ СЭВ 1632-79) ... ... ... ... тағайындайды (1.43а,б,в -суреттер).
|)а) |б)) |В)) |
| | | |
| | | ... ... ... ... ... ... ... тең, ал
Н=(1,5...3)һ. Белгі сызығының жуандығы S/2, мұндағы S – ... ... ... ... ... түрі ... ... белгісі қолданылады,
яғни қажетті кедір-бұдырлыққа қол жеткізу ... ... емес ... ... |б)) |в)) |
| | | |
| | | |
| | | ... ...... бетінің өңделу әдісі көрсетілген жағдайда қолданылады.
Өңделу әдісі белгінің горизонталь сөресінің үстінде керсетіледі.
таңбасы — ... ... ... және т.б.) (1.44, ...... кедір-бұдырлығы материал қабатын алмай ... яғни құю, ... ... және т.б. ... қалыпта. Егер
бөлшектің қандай да бір бөлігі берілген сызба бойынша өңделмейтін болса,
яғни ... ... ... осы ... ... ... ... 3
бағанында илем пішінінің стандарты көрсетіледі, мысалы илем ... ... ... жеткілікті толық жазылуы мынадай болады (1.45-сурет):
| |
| |
| |
| ... ... 1 ... ... МЕСТ ... ... ... параметрі
көрсетіледі. Ra бойынша көрсетілген параметр болса, бұл символ жазылмай,
тек оның ... ... ... — егер Rz ... ... ... келесі түрде болады: . ... ... ... ... ... және төменгі шектері көрсетіледі.
б) 2 санының орнында өңдеу әдісі немесе басқа нұсқаулар көрсетіледі —
ажарлау. ... егер Ra ... Rz ... ... ... ... сәйкес келмейтін болса, онда 3 санының орнында кедір-бұдырлық
шамасы көрсетілген бет ұзындығын келтіру керек. Мысалы:
Rz шкаласы бойынша ... 20 мкм, ... ... ... 0,8 ... емес ... ... бойынша алынған кедір-бұдырлық, себебі
берілген кедір-бұдырлық шамасы үшін стандартты базалық ұзындық 2,5 ... егер ... ... көрсету керек болса (6.5-кесте), онда
оны 4 санының орнында көрсетеді. Мысалы:
жылтырату
жылтырлату
- Ra ... ... ... биіктігі 0,025 мкм-ден артық
емес, 1 =0,25 мм стандартты базалық ұзындықта, R радиальды өңдеу ... ... ... ... мысал сирек кездеседі және ерекше жауапты бөлшектер үшін
қолданылады. Әдетте кедір-бұдырлық белгіленуі мына ... ... ...... биіктігі (Ra немесе Rz) параметрлері
бойынша стандартты базалық ұзындықта, кез ... ... ... ... ... емес.
Кедір-бұдырлықтың параметрлерін сызбаға түсіру ерекшеліктері
Төменде әр ... ... ... ... ... түсіру ережелері қарастырылады:
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
1. ... беттің кедір-бұдырлық шамасын сол беттің ... ... ... ... жақын белгілейді (1.44, а, б, в-сурет). Мұндайда
кедір-бұдырлық таңбаларын көрінетін ... ... ... осы ... ... ... сызықтарында, немесе кедір-бұдырлық көрсетілетін
бетке тірелетін нұсқама болып бітетін шығару сызығының сөресінде ... ... ... ... бір ... ... ... бірнеше
шығару сызықтарын әкелуге болады (1.46, 1.47-суреттер).
Орын жеткіліксіз болған жағдайда кедір-бұдырлықты өлшем сызығы ... оның ... ... Ø 8 ... ... етіп ... ... Кедір-бұдырлықтың таңбасы шыңымен
сәйкес сызыққа (контурлық немесе шығару) тіреліп, "денеге" қарай бағытта,
яғни осы бетті ... ... ... ... ... Сызбада сол сызба бойынша өңделетін барлық беттердің ... ... Бір ... ... ... оның ... ... да жеке нұсқауларды талап етеді (1.46,1.47-сурет — өлшемі 10
мм ойық беттері).
Кескіндері сызбада тұйық контур ... ... ... кедір-бұдырлығы бірдей сыртқы немесе ішкі беттердің кедір-бұдырлық
таңбасы бір рет қана ... (1.48, ... ... ... ... ... 12,5 мкм ... көрсетеді. Дөңгелекше диаметрі 4-
5 мм.
Кедір-бұдырлығы бірдей беттердің біртіндеп ауысқанда менің бір рет
дөңгелекшесіз және ... ... ... ... (1.48, ... егер біртіндеп ауысатын беттердің кедір-бұдырлығы әр түрлі болса, ... үшін ... ... жеке ... ... |б)) |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... пішінді кескіндері тұйық емес контур ... ... ... болса, онда контур сызығынан 0,8... 1 мм
арақашықтықта жуандатылған штрихпунктир сызығын жүргізуге ... ... ... ... ... ... шығару сызығы түйіседі, ал
сызбаның техникалық талаптарында бұл белгіленуге ... ... ... Егер бір ... әр түрлі бөліктерінде кедір-бұдырлық әр түрлі болса,
бұл бөліктерді көріністерде жіңішке ... ... ... (6.81, ... ал ... ... ... шектемейді (6.81, б-сурет).
| A |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... беті ... ... ... ... ... ... беттерінің кедір-бұдырлығы бірдей болса кескіннің
өзінде ешқандай таңбалар қойылмай, сызбаның жоғары оң ... ... 10 мм ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... (1.51-сурет). Мұндай жазудың оқылуы:
барлық ... Ra ... ... ... 12,5 мкм етіп ... ... оң бұрышына шығарылған кедір-бұдырлық таңбасының
() өлшемдері мен сызығының жуандығы ... ... 1,5 ... ... ... Егер ... ... тек бір бөлігінің кедір-бұдырлығы бірдей
болса, сызбаның жоғары оң ... ... ... ... ... ... таңба орналастырылады (1.51, а-сурет). Бұл кескіндерде кедір-
бұдырлық белгіленуі немесе () таңбалары көрсетілмеген ... ... ... ... ... ... ... () таңбасыньщ
өлшемдері кескіндегі өлшемдер-мен бірдей болуы тиіс () — белгісі басқа
беттер ... ... 6,3 мкм (1.51, ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... сызбаның жоғары
оң бұрышында таңбасы қойылады (1.52-сурет), ал жақшада таңбасын
көрсетеді. () бүл жазудың ... ... ... жеткізу
кедір-бұдырлығын сақтайды және бұл сызба бойынша өңделмейді" деген сөз.
6. Сызбада саны көрсетілген (ойықтар, тесіктер, тістер және ... ... ... ... және бір ... ... ... санынан тәуелсіз бір рет қана көрсетіледі (1.52-сурет).
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
7. ... ... ... ... (1.53, в-сурет); шығару
сызығында (1.53, а, ... ... ... және оның ... г-сурет); сәйкес бұрандаларды белгілеу шығару сызығының сөресінде
(1.53, г-сурет) керсетіледі.
|а) |б)) |в) |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... | |д)) |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... |
8. ... тісті дөңгелектер тістерінің жұмысшы беттерінің кедір-
бұдырлығы белгіш беттің жасаушысында (1.54, а, б-суреттер) ... ... және ойық ... ... да ... Егер сызбада бұранданың немесе тістің пішіні көрсетілген ... 1.55, а, ... яғни ... ... бойынша
қойылады.
Кедір-бұдырлық белгіленуі шығару сызыктарының сөрелерінде орналасқанда
оларды негізгі жазуға қатысты 1.56-суретте көрсетілгендей етіп ... бет ... ... ... болса, белгіленулерді тек шығару
сызықтарының сөрелерінде ғана көрсетеді.
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... | |
|) | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| ... |
| | |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... етіп |
| ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... | ... ... жасауда қолданылатын негізгі материалдар
Қазіргі кездегі машина жасауда ... ... әр ... – металл және металл емес материал қолданылады.
Материалды дұрыс ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
Бөлшек жасалатын материал негізгі жазудың "материалдар" бағанында
сәйкес стандарттар ... ... ... ... ... кезде құю материалдары
қолданылады және мұнда ... ... ... болат, қола және т.б.
болады.
Сұр шойын маркасы 10 ,15, 18, 20, 25, 30 ... 100. Саны ... ... ... артады. Аз жүктелген бөлшектер үшін 10, 15 маркалы
шойындар жарайды, ал ... ... ... ... сақиналар
және т.б.) үшін - 35... 100 маркалы шойындар қажет.
Белгіленуі: СЧ25МЕСТ1412-85
ВЧ50МЕСТ 7293-85,
мұнда В — ... ... ... ... ... әсерлер үшін: шкивтер, жал-ғастырғыштар,
тежегіш қалыптар, құбыр жолдарының біріктірілген бөліктері).
Белгіленуі: ҚұюКЗО—6Ф МЕСТ 1215 -79, ... ... ... 2215-79, ... ... ... болат. Болаттың жеті маркасы ... ... ... Саны үлкейген сайын болаттың қаттылығы жоғары.
Белгілену мысалы: СтЗМЕСТ 380-71.
Сапалы конструкциялық көміртекті болат. Маркалары 08, 10, 15,
20 ... 60 — ... ... ... ... ... ... ... 45 МЕСТ 1050-88.
Маркалары 10, 15, 20 болаттардан бұрандамалар, ... ... ШХ 15 МЕСТ 801-78 — ... ... ... 65 Г МЕСТ 14959-79 ... ... ... ... ; ... МЕСТ 8560-78 - калибрленген
болат сортаменті, іштей сызылған шеңбер диаметрі 8 мм, жіберілу алаңы 10.
45 маркалы, 5 ... МЕСТ 1050-88 ... бет ... В ... 40x2,8 МЕСТ 3262-75 — ... өткел диаметрі 40 мм, ... 2,8 мм ... ... ... ... ... ... үшін:
Табақ
Алюминий қоспалары:
АЛ1, АЛ2 және т. б. кұю үшін,
AK1, АК2 және т. б. соғу үшін.
Д1, Д2 және т. б. (дюралюминий) қысыммен ... ... ... АЛ1, АЛ2 және т. б. ... ... өнделеді.
Төменде алюминий негізіндегі материалдардың параметрлері берілген:
АЛ9 МЕСТ 2685 - 75 — күрделі пішіндегі, жіңішке қабырғалы бөлшектерді
құю үшін.
АК8 МЕСТ 4 785- 74 — соғу ... МЕСТ 4 784- 74 — аса ... және ... ... ... ... ... және қалайысыз болып бөлінеді.
БР ОЦСНЗ- 7-5- 1MECT1628- 78—алюминийлік қалайы.
БР БНТ1,7 МЕСТ1875- ... ... ... және ... үшін қолданады).
Келтірілген мысалдар бойынша әріптер белгіленуі:
О — қалайы, В — бериллий, Ц—мырыш, С — қорғасын, Н — ... Ф ... A ... Ж — ... МЦ — ... Т — ... цифрлар
элементтердің пайыздық орташа құрамын көрсетеді, мысалы, қалайы ОЦСН — 3-7-
5-1 ... 3% ... 7% — ... 5% ... 1 % — никель, қалғаны
мыс.
Латуньдер — мыс пен ... ...... ... жақсы
өңделеді. Олардан беттер, сымдар, ... және т. б. ... MECT 15527-70 — ... ... 50% — мыс, 1 % ... ... мырыш.
Шыны — органикалық, конструкциялы
СОЛ 3x400x500 МЕСТ15809- 70, мұнда СОЛ — ... ... ... 3, ені 400, ... 500 ... А-10,0МЕСТ 2910- 74, мұнда A — марка, 10,0 — беттің ... ... ... ... және т.б. қолданылады.
Паронит: ПОНО, 8x300x400 МЕСТ 481-80, мұнда 0,8 жуандығы, 300 — ... 400 — ... ... ... ... ... үшін қолданады.
Фторопласт—жақсы диэлектрик, жегідеге, жылу және ... ... ... ... және ... ... істей береді.
Төсеніштер, манжеттер және т.б. үшін қолданылады.
Белгіленуі: Фторопласт—4ПМЕСТ 10007-80, ... 4 ... П ... үшін (егер С — арнайы бұйымдар үшін, 0 —
жалпы тағайындалу, Т— қабырғалары жуан бұйымдар және ... ... ... ... (1) және резеңке мата (2) тығыздағыш төсеніштер үшін.
Тілім 1 бет МС-М-3x200x250 МЕСТ 7338- 77, мұнда МС ... ... (МБС ... ... ... М — ... 3x200x250 — өлшемдері, мм.
Техникалық киіз және одан ... ... үшін ... ... ... 288-72), ... ... талшықты
(МЕСТ 6308-71) және тазартылған тазартылған (МЕСТ 6418-81).
Белгіленуі: КИІЗ ТС7МЕСТ 288- 72, ... Т — ... ... С ... 7 ... мм. ... Б-2 МЕСТ 934 7- ... тығыздағыш маркалары АПЗ1, АПР-3, АПР, АПС, АПП және т.б. МЕСТ
5152-84 бойынша.
Белгіленуі: Иірілген тығыздағыш АПЗ МЕСТ 5152-84.
1.7 Сызбалардың ... ... ... ... ... ... ... жазбалар,
кестелер, техникалық шарттар және т.б. көрсетілуі тиіс.
Техникалық талаптарға бөлшекті ... ... ... ... барлық мәліметтер жатады. Мысалы, өлшемдерді ... ... ... ... ... талаптар (қаттылығы,
қапталуы, термоөңдеу), түйіндесетін беттердің техникалық өңделуі, маркерлеу
талаптары және т.б.
Жұмыс сызбаларына техникалық ... ... ... МЕСТ ... ... ... талаптардың мәтіндік бөлігін негізгі жазу үстіне
орналастырады. Мәтіндік бөлік пен ... жазу ... ... кескіндер,
кестелер және т.б. болмау керек. Мәтіндік бөлік пен негізгі жазудың
арақашықтығы 12 ... кем ... ... Техникалық талаптар мынадай:
1. Дайын бөлшектер ... ... ... ... бөлшек дайындамасына, материалына қойылатын
талаптар.
2. Өлшемдер, өлшемдердің шекті ауытқулары.
3. Табақтардың ... ... ... ... өнделуі жайлы
нұсқаулар.
4. Конструкцияның жеке элементтерінің орналасуы, саңылаулар.
5. ... ... ... жөнге келтіру талаптары.
6. Сынаудың шарттары және әдістері, маркерлеу туралы нұсқау.
7. Тасымалдау және сақтау ережелері.
8. Пайдалану кезіндегі ерекше жағдайлар.
| |HRC 40…50 |
| ... ... ... ауытқулары Н14,Һ14,, . |
| |Анықтамалық өлшемдер |
| ... ... ... R 0.3 |
| | |
| | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | |
| ... | | | |
| |г | | | | |
| |қ ... ... ... тақырыбын сызбада көрсетпейді. Техникалық
талаптардың пункттері ретімен нөмірленуі тиіс. Өр ... жаңа ... Егер ... екі немесе одан да көп беттерде орындалған ... ... ... қай ... кескінге қатысты екеніне
қарамай, тек бірінші ... ... ... сызбаларында жазуларды орындағанда МЕСТ 2.316-68 нұсқауларына
сүйену керек.
Сызбалардағы жазуларда ... ... ... ... ... ... Кескінге тікелей қатысты жазулар шығару сызығының
сөресінің үстінде және астында орналасатын тек екі қатардан тұру ... |б) | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... ... ... ... қиып ... ... сызығы нүктемен (1.59, а-сурет), ал
көрінетін немесе көрінбейтін ... ... ... ... аяқтайды (1.59, б-сурет).
Басқа сызықтардан шығарылатын шығару сызықтарының ұшында нұсқамада,
нүкте де болмайды (1.50-сурет).
1.8 Бөлшектің ... ... ... ... ... ... ... жұмысты қарапайым
бөлшектен бастап, біртіндеп пішіні күрделірек бөлшек-терге ауысу керек.
Эскизді орындау ретін “Сырғак” бөлшегінің мысалында карас-тырамыз.
1.61-суретте осы ... ... ... ережелері
бойынша, колдан орындалған көрнекті кескіні, яғни ... ... ... суреті бойынша “Сырғақ” бөлшегінің нобайын
орындайық.
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... орай ... берілген кезеңдерге ерекше көңіл аудару қажет:
1. Бөлшектің құрылымын зерттеу. Бөлшектің аталуын, тағайын-далуын және
жасалған материалын анықтау.
2. Бөлшектің ... ... ... Ол бөлшектің пішінін барынша толық
айкындау. Бөлшектің басты көріністе орналасуы оны жасап ... ... ... ... жөн. ... ... білдек жасалатын
белшектер айналу беттерінің ... ... ... ... сфера).
Басты көріністе оларды айналу осі негізгі жазбаға параллель болатын-дай
етіп орналастыру керек. ... кұю ... ... ... ... олардың жинау процесі кезін-дегі (немесе жүмыс күйінде)
жағдайында орналастыру ... ... ... ... ... беті горизонталь калыпта болуы
керек және оларға тұрқылар, кақпақтар, кронштейндер және басқалар жатады.
Табақтық материалдан калыпталған бөлшектер пішінінен сызылады.
3. ... ... саны ... Ол ең аз ... ... ... бәлшектің елшемдері мен тгіпгіні туралы толық мәлімет ... ... ... ... ... және ... карап кағаздың сәйкес
пішімі таңдалады (эскиздер кез келген қағазға — миллиметрлік, тор және ... ... ... ... МЕСТ 2.301-68 ... сәйкес
болуы керек, яғни А4 (210x297), A3 (297x420) және ... жазу мен ... ... ... ... жобалау керек, яғни
әр кескіннің орнында жіңішке ... ... ... ... толтырып,
кескіндердің габаритті тіктөртбұрыштарын сызу және ... ... ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
5. ... ... ... ... және ішкі ... ... әр элементі барлык кескіндерде керсетілуі керек (1.63-сурет).
6. МЕСТ ... ... ... тіліктер, кималар және ... ... ... бөлшектер үшін әдетте көріністің
жартысын және тіліктің жартысын ... ... ... ... ... (1.64-сурет).
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
7. МЕСТ ... ... ... және өлшем сызықтарын жүргізу. Өлшем
сызықтарын жүргізгенде белгілі реттілікті ... ... Ең ... ... ... жеке элементтерінің орнын анықтайтын
өлшемдер, ал одан ... ... ... және ... қалған өлшемдер
қойылады. Әдетте сыртқы элементтердің өлшемдері көрініс жағынан, ал ішкі
элементтердің ... ... ... ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... |
8. ... шамасын анықтап, оны сызбада белгілеу. Кедір-бұдырлық
класы ... ... ... ... және жасалу технологиясына
байланысты ... көру ... ... ... ... көмегімен бөлшекті өлшеу және сызбада сол
өлшемдерді көрсету қажет.
10. ... ... ... ... ... ... МЕСТ
2.303-68 талаптарын сақтай отырып, контурды жұмсақ қарындашпен үстінен
сызып, көшірмесін алу (1.66-сурет). ... ... ... ... S
= 1 ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... және ... ... ... анықтау үшін дәлдігі жоғары аспаптар ... ... Оқу ... ... қарағанда қарапайым құралдар
қолданылады:
1. Темір сызғыш.
2. Кронциркуль (1.67-сурет).
3. Ішөлшегіш (нутромер) (1.67-сурет).
4. Радиустық қима үлгі (1.68-сурет).
5. ... қима үлгі ... және ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... сызықтық шамаларды өлшеу үшін, іш-өлшегіш — тесіктер
шамаларын өлшеу үшін ... ал ... ... ... ... ... бұл үш құрал әмбебап құрал — штангенциркульмен
алмастырылуы мүмкін.
Бөлшек элементтерінің қисықтық радиустарын анықтау үшін ... ... ... (6.99-сурет). Егер тілімдер қисық бетке тығыз
жанасатын болса, осы тілімде ... мән ... ... ... ... ... жоқ ... қисықтық радиусын
практикалық жолмен анықтауға болады. Бұл үшін қағаз бетінде ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... ... мен радиусы 1.70-суретте көрсетілгендей тәсілмен
анықталады.
Метрикалық бұрандалардың адымы немесе құбырлық (дюймдік) бұрандалардың
өзек ұзындығының 1 ... ... ... ... анықталады.
Бұранда өлшегіштің тұлғасындағы М 60 таңбасы, бұл қимаүлгінің метрикалық
бұрандалардың қадамын анықтауға арналғанын ... ... ... ... ... анықтау
Бұранданың – үшбұрышты, трапециялық, төртбұрышты, дөңгелек пішіндері
әдетте көзбен көру ... ... ... пішіні үшбұрышты болса, бұранданың екі түрі кездесуі
мүмкін ол: пішін төбесіндегі бұрышы 600 немесе төбесіндегі ... ... ... ... бұрандалар түрі (материкалық, құбырлық және т.б.) көп
жағдайда олардың пайдалануынан ... ... газ ... ... ... бұрандалар жасалады, ал бекітуге
арналған бөлшектерде көбінесе материалық ... ... ... ... ... ойылған болса, мына параметрлерді
өлшеу кажет:
1) d – сыртқы бұранда үшін – ... ... ... – ішкі ... үшін – ... ішкі диаметірі.
Бұл параметірлерді штангецикульмен өлшеуге болады.
2) Р – бұранда қадамы таңбасы М600 ... ... ... ... ... жоқ ... ... қадамы басып алу арқылы өлшенеді. Ол
үшін үстел бетіне немесе тақтайға жазу қағазын орналастырып, бұрандалық
бөлшекті оған ... ... ... ... ... (п) қадамның іздері
қағаз бетіне түседі (1.71-сурет).
Алынған баспада шекті шерпелердің (l) арақашықтығын өлшеп, бұранда
қадамын келесі формула бойынша анықтайды.
.
| ... |
3) d ,d1 және р ... ... МЕСТ 9050-81* кестелік
мәндерімен салыстырып, сызбада бұранданы анықтайды. Мысалы өлшеу
нәтижесінде алынғаны: d=20, р=2. МЕСТ 9050-81* ... ... ... ... ... бұранда сәйкес келеді. Сызбада
оның белгіленуін ... ... – деп ... ... құбырлық бұранда салынған болса. Онда:
- штангециркульмен d немесе d1 параметірінің біреуін өлшеу керек;
- таңбасы Д550 бұранда ... ... Н – l ... иірімдер санын анықтау қажет.
Егер бұранда өлшегіш жоқ болса онда баспа ... ... ... ... Н ... анықтаймыз:
Бұл параметрлердің көмегімен МЕСТ 6357-73 “Құбырлық цилиндрлік
бұранданың пішіні мен негізгі ... ... ... ... ... арқылы алынған шамалар:
d =21 Н=14.
Мұндай бұранданың шартты белгіленуі:G2/1 - А
Қорытынды
Қорыта келгенде оқу тәжірибесінде, темір сызғыш ... ... ... ...... ... ... үшін қолданылады, ал
кронциркульмен әдетте сыртқы ... ... ... бұл үш құрал әмбебап
құрал — штангенциркульмен алмастырылуы мүмкін.
Бөлшек элементтерінің қисықтық радиустарын анықтау үшін ... ... ... ... Егер тілімдер қисық бетке тығыз
жанасатын болса, осы тілімде көрсетілген мән беттің ... ... ... ... жоқ жағдайда қисықтық радиусын ... ... ... Бұл үшін ... ... ... ... бастырылып, қисықтық
центрі мен радиусы 6.101-суретте көрсетілгендей тәсілмен анықталады.
Метрикалық ... ... ... ... (дюймдік) бұрандалардың
өзек ұзындығының 1 дюймдегі ... ... ... анықталады.
Бұранда өлшегіштің тұлғасындағы М 60 таңбасы, бұл қимаүлгінің метрикалық
бұрандалардың қадамын ... ... ... ... ... эскиздеулер туралы барлық мәліметтер қарастырылды.
-----------------------
Құлақша
Оймақілтек
Шетжақ
Бунақ
Құйылма
Дөңесше
Құрсау
Күпшек
Белдеме
Ойық
Бұдыр
Қиық жиек
Бунақ
Ойым
Табанша
Кілтек ойығы
Тіс
Тесік
Беріктік қыры
Қасқал
Кілтек ойығы
Центірлік тесік
Ойық
Бунақ
Қасқал
Қиық жиек
Белдеме
а
a:h
h
M
M
қ
12,5
6,3
C x4
и
r
Торлы ... ... ... ... 5 : ... 5 : 1
d
f1
f2
Б
R
R
Б
Б
R
df
f1
R
d
df
f2
2 х 45(
(
1.5х 45(
(
(
Б
А
С
(
R
R
Б
В
С
А
(
(
(
(
(
(
(
( 30
100
«А»
R
(
(
(
60(
R
R
R
R
15(
30(
R
R
(
(
( ... ... х ... х ... 20
( 30
( 16
2 х ... ... - А
А
S1.5
4 тес. (
(
(
S3
R
R
R
(
(
жазба
R
R
(
(
3 тес.(
R
(
ℓ (базалы ұзындық)
Дөңестер сызығы
Орта сызық
(m)
Ойық сызық
У
n
Уn-1
1,5 min
H2 min
H1 min
У1
У2
У3
H1 max
Si
H2 max
Sm
H3 max
P
3
2
S
1
N
4
5
M
C
R
H
60(
60(
h
0,2
(
1,6
12,5
(
(
,
2
3
1
4
Rz20
Rz40
0,025
10
2 тес. ( ... ... ... ... ... отв ( 10
М 36-6g
1,6
1,6
М 36-6Н
1,6
М 36-6g
К ¾( ГОСТ 6111-52
1,6
1,6
1,6
3,2
3,2
1,6
3,2
3,2
1,6
(
(
1,6
1,6
3,2
3,2
1,6
3,2
1,6
3,2
30(
30(
3,2
3,2
3,2
3,2
12 min
Толық бұрдырлау
Қаттылықты байқау жері
параллелепипед
параллелепипед
цилиндр
цилиндр
Цилиндрлік
тесік
конус
Негізгі жазба
Негізгі ... ... ... ... 10 0
M ...

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шектеусіз үздіксіз бөлшектердің қолданылуы75 бет
Тігін тігу технологиялары54 бет
Ішкі энергия жайлы4 бет
Айырғыштарды газ және сұйық бойынша өткізу қабілетіне есептеу5 бет
Альфа – ыдырау11 бет
Атом және атом ядросы18 бет
Атомның құрылысы. Резефорд тәжірибелері4 бет
Беттік активті заттар3 бет
Бөлшектерге амалдар қолдану44 бет
Газ разрядты санауыштар және олардың көмегімен радиациялық сәулелерді тіркеу41 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь