Суреттердің (әуеғарыштық суреттер) негізгі түрлерінің сипаттамалары


КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Жерді қашықтықтан зондтау әдістер
2 Әуеғарыштық суреттердің негізгі түрлері
2.1 Жарық диапазондағы суреттер
2.2 Жылу инфрақызыл диапазондағы суреттер
2.3 Радиодиапазондағы суреттер
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Географиялық міндеттерде қолданылатын арақашықтық негіз əр түрлі тақырыптық карталарда сандық жəне ұқсас түрде ұсынылған, ара қашықтықтан зерделеу(АЗ) деректері мен олардың өңдеу жəне интерпретациялау нəтижелерінің ұтымды бірлестігі болып анықталады.
Біршама табиғи жолмен ара қашықтықтан зерделеу жүйесі үшке бөлінеді: ара қашықтықтан зерделеу деректерін жинау, ара қашықтықтан зерделеу деректерін өңдеу жəне оны тақырыптық интерпретациялау.
Ара қашықтықтан зерделеу жүйесінің дамуы қоршаған ортаның өзгеруімен анықталады– авиацияның, ғарыштың, құрал құрастыру(АЗ мəліметтерін алу жүйшесі), электронды-есептегіш (компьютер) техникасының, ақпараттарды өңдеудің компьютерлік технологиялары(АЗ мəліметтерін өңдеу жүйешесі), Жер туралы ғылымдар– геология, геофизика, география, ландшафтану, топырақтану, гидрология, ботаника жəне т.б. (АЗ мəліметтерін интерпретациялау жүйешесі) даму деңгейімен.
Ғарыштықтың дамуымен, əрине, ғарыштан түсіру мүмкіндіктері пайда болды. Бұл осы салаға сайтүсірімдердің техникалық құрал жабдықтарын, мəліметтерді беру жүйесін, оны архивациялау жəне тұтынушыға беруге дайындауды құрастыру мен дамытуға себепші болды.
Ара қашықтықтан зерделеу жүйесінің мақсаты мен міндеттерін талдау ең бірінші тақырыптық (табиғи ресурсы) картографиялаудың нысандарын қарастыруға негізделуі керек. Білімнің геоморфологиялық саласында қолданылатын бұл геоморфологиялық картографиялау нысандары жалпы жағдайда– зерттеліп отырған геоморфологиялық кеңістіктің əртектілігі немесе олардың иерархиясындағы əр деңгейдегі көптеген нысандар.
Ара қашықтықтан зерделеу əдістері табиғат ресурстары міндеттерін шешу үшін қажетті табиғат нысандарының, нақтылы географиялық байлануы мен олардың кеңістікте таралу көрсеткіштері бар, сандық жəне сапалық сипаттамаларын алуға мүмкіндік береді.
Ара қашықтықтан зерделеу деректері жер беті бейнесін алуға(көрінетін диапазон) немесе оның температуралық өрісінің суретін(жылу диапазоны) немесе əртүрлі ұзындықтағы радиотолқындардың таралуы, жұтылуы мен шағылысуының жəне жер беті мен беттік горизонттардан поляризацияланудың интегралды сипаттамаларын(радиотолқындық диапазон) алуға мүмкіндік береді[1].
1. Əуеғарыштық суреттердің түрлері мен əдістері - дәрістер.pdf
2. Рысбеков Қ.Б., Айтқазинова Ш.Қ. Аэроғарыштық түсіріс әдістері. Оқу құралы. – Алматы: ҚазҰТУ, 2014.
3. http://www.astronom2000.info

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Әл - Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті
География және табиғатты пайдалану факультеті Картография және геоинформатика кафедрасы

СӨЖ
Тақырыбы: Суреттердің (әуеғарыштық суреттер) негізгі түрлерінің сипаттамалары

Тексерген: Құдайбергенов М
Орындаған: Ходжаева Р

Алматы, 2016

ЖОСПАР

КІРІСПЕ
3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1
Жерді қашықтықтан зондтау әдістер
4
2
Әуеғарыштық суреттердің негізгі түрлері
7
2.1
Жарық диапазондағы суреттер
8
2.2
Жылу инфрақызыл диапазондағы суреттер
10
2.3
Радиодиапазондағы суреттер
11

ҚОРЫТЫНДЫ
12

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
13

КІРІСПЕ

Географиялық міндеттерде қолданылатын арақашықтық негіз əр түрлі тақырыптық карталарда сандық жəне ұқсас түрде ұсынылған, ара қашықтықтан зерделеу(АЗ) деректері мен олардың өңдеу жəне интерпретациялау нəтижелерінің ұтымды бірлестігі болып анықталады.
Біршама табиғи жолмен ара қашықтықтан зерделеу жүйесі үшке бөлінеді: ара қашықтықтан зерделеу деректерін жинау, ара қашықтықтан зерделеу деректерін өңдеу жəне оны тақырыптық интерпретациялау.
Ара қашықтықтан зерделеу жүйесінің дамуы қоршаған ортаның өзгеруімен анықталады - авиацияның, ғарыштың, құрал құрастыру(АЗ мəліметтерін алу жүйшесі), электронды-есептегіш (компьютер) техникасының, ақпараттарды өңдеудің компьютерлік технологиялары(АЗ мəліметтерін өңдеу жүйешесі), Жер туралы ғылымдар - геология, геофизика, география, ландшафтану, топырақтану, гидрология, ботаника жəне т.б. (АЗ мəліметтерін интерпретациялау жүйешесі) даму деңгейімен.
Ғарыштықтың дамуымен, əрине, ғарыштан түсіру мүмкіндіктері пайда болды. Бұл осы салаға сайтүсірімдердің техникалық құрал жабдықтарын, мəліметтерді беру жүйесін, оны архивациялау жəне тұтынушыға беруге дайындауды құрастыру мен дамытуға себепші болды.
Ара қашықтықтан зерделеу жүйесінің мақсаты мен міндеттерін талдау ең бірінші тақырыптық (табиғи ресурсы) картографиялаудың нысандарын қарастыруға негізделуі керек. Білімнің геоморфологиялық саласында қолданылатын бұл геоморфологиялық картографиялау нысандары жалпы жағдайда - зерттеліп отырған геоморфологиялық кеңістіктің əртектілігі немесе олардың иерархиясындағы əр деңгейдегі көптеген нысандар.
Ара қашықтықтан зерделеу əдістері табиғат ресурстары міндеттерін шешу үшін қажетті табиғат нысандарының, нақтылы географиялық байлануы мен олардың кеңістікте таралу көрсеткіштері бар, сандық жəне сапалық сипаттамаларын алуға мүмкіндік береді.
Ара қашықтықтан зерделеу деректері жер беті бейнесін алуға(көрінетін диапазон) немесе оның температуралық өрісінің суретін(жылу диапазоны) немесе əртүрлі ұзындықтағы радиотолқындардың таралуы, жұтылуы мен шағылысуының жəне жер беті мен беттік горизонттардан поляризацияланудың интегралды сипаттамаларын(радиотолқындық диапазон) алуға мүмкіндік береді[1].

НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Жерді қашықтықтан зондтау әдістер
Ара қашықтықтан зерделеу деректерін жинақтау үрдісінде фотосуреттер немесе сандық мəліметтер түрінде келесідей ақпараттар алынады:
а) жер беті нысандарының көрінісі, сондай-ақ сол нысандардың спектралды шағылысу қабілеттілігінің сипаттамалары(көрінетін жəне жақын инфрақызыл диапазондар)
ə) жер бетінің температуралық өрісінің интегралды суреті(инфрақызыл диапазон)
б) жер беті мен жазықтық горизонттар нысандары, радиотолқындардың таралу, жұту жəне шағылысуының интегралды сипаттамалары(микротолқынды диапазон)
в) жер бедерінің сандық үлгісін құрастыруға мүмкіндік беретін жер бедерінің сипаттамасы - көрінетін жəне микротолқынды диапазондарда.
Ара қашықтықтан зерделеу деректері арқылы жер бетінің алғашқы үлгісі алынады, сандық негізде əртүрлі тақырыптық карталар жасалынады. Картографиялық үлгілер мен ара қашықтықтан зерделеу деректерінің ұқсастығы жер беті үлгісі ретінде ұқсастық, мазмұндық ұқсастық, шолулық, үздіксіздік, метрлілік жəне т.б. қасиеттерге ие болады. Бұл байланыстағы ең маңыздысы картографиялық үлгі мен əуеғарыштық ақпараттардың қасиеттерін салыстыру [1].
Ғарыштан алынған ЖҚЗ фотографиялық әдісі ҒҰА алғашқы ұшыруларында қолданылады. Ғарыштық фототүсірістердің сан алуан түрлері мыналарға байланысты жіктеледі:
- камераның оптикалық осінің жағдайы (жоспарлық, келешектік, конвергенттік);
- қолданылатын фотопленкаларының типтері (ақ-қара, түрлі-түсі, спектрозоналдық);
- ғарыштық түсіріс камераларының типтері мен сипаттамалары (топографиялық, топографиялық емес, көп аймақтық, кадр пішіні бойынша, фотокамералардың фокустық арақашықтығының ұзындығы бойынша және т.б.).
Мақсаттарына байланысты фототүсірістер ЖҚЗ фотографиялық әдісінің түрін таңдауды жүргізеді. Фототүсіріс процесс сұлбасы бойынша электромагнитті сәулелену спектрінің көрінетін диапазонында жүргізіледі:
1. түсірілетін беттік күн сәулесімен жарықтандырылған;
2. шағылысқан сәуленің атомосфера арқылы өтуі;
3. бейнелеуді оптикалық жүйелермен қалыптастыру;
4. жарықты сезетін материалды жасырын бейнелеуді белгілеу;
5. ҒҰА бортында немесе жерүсті жағдайларында жасырын бейнелеуді көрнекілеу.
Фототүсіріс процесінің тізбеленген кезеңдерінің әрқайсысы зондтаудың мақсаты мен міндетін байланысты түсірістердің әдістері мен параметрлерін таңдауға ықпал етеді.
ЖҚЗ фотографиялық әдісін қолдану саласын кеңейту, ең алдымен, қамту қабілетін арттыру арқылы қол жеткізілген фотобейнелеуден алынған ақпараттылықты көтеруге, шолу аймағын кеңейтуге, берілген спектрлік таңдамалық әдіспен алуға, түсірістердің жоғары фотографиялық, фотометрлік және фотограмметрлік параметрлеріне тәуелді. Ақпараттылықты көтерудің тізбеленген әдістері бір уақытта шешілмейді, өйткені бір параметрді жақсарту әдістері басқасын нашарлатуға алып келеді. Мысалы, түсіріс биіктігін төмендету арқылы қамту ауқымын көтеру шолу аймағын азайтуға алып келеді, фокустық қашықтықты ұлғайту есебінен көлемді ірілендіру арқылы бір кадрмен қармау алаңын қысқартуға және түсіріс аппараттарының габариттері мен салмағының артуына алып келеді, бұл өз кезегінде зымыран-тасығышқа, жер серігінің қызметтік жүйесіне, отын қорына талаптарды қатаңдандыруға алып келеді.
Ғарыштық фототүсірістер арқылы шешілетін міндеттердің айтарлықтай саны, олардың қарама-қайшылықты сипаты фотоаппараттардың әртүрлі түрлерін жасау мен пайдалануға алып келді.
ЖҚЗ оптикалық-электрондық әдісінің маңыздылығы сәулелену энергиясын қамтуда және оптикалық жүйе мен түсірілетін беттіктің бейнесін құруда және оны электромагниттік ауытқулардың ультракүлгін, көрінетін, жақын инфрақызыл (ИҚ), жылу инфрақұрылым спектрлеріне сезімтал сәулеленудің электрондық қабылдағыштары арқылы тіркеуде.
Зондтау оптикалық сигналды қабылдауға, оны электр сигналына айналдыруға және сигналда кездесетін сәулелену көздері туралы ақпаратты өңдеуге арналған оптикалық, электрондық, механикалық және басқа да элементтер мен тораптардың жиынтығы түсінілетін арнайы оптикалық-электрондық жүйемен (камерамен, аспаптармен) жүргізіледі.
Өте көп жағдайларда, оптикалық-электрондық зондтау пассивті әдіске жатады және түсіріс объектісінде сәулеленетін немесе шағылыстыратын сигналды қабылдап, тіркейді.
Оптикалық-электрондық зондтаудың белсенді әдістеріне оптика электрондық жүйелермен (ОЭЖ) жүргізілетін түсірістергежатады, оларда зондтайтын сигналдың сапасы ретінде лазерлік сәуле (оптикалық локатор - лидар) қолданылады.
ЖҚЗ оптика- электрондық әдісінің бірқатар артықшылықтары бар, олар шешілетін табиғи ресурстық міндеттер санын күрт кеңейтуді қамтамасыз етті және ЖӨЗ-ның осы әдісіне басты жағдайға орналасуына мүмкіндік берді. Оларға мыналар жатады:
1. Ультракүлгіннен бастап жылулық ИҚ дейінгі түсірістер спектрін кеңейту;
2. Нақты уақыт режимінде зондтау нәтижелерін оларды радиоарналар бойынша жердегі қабылдау станцияларына беру арқылы алу;
3. Цифрлық нысанда ақпаратты, жазбаларды беру және қабылдау станцияларыны ң жету шегінен тыс орналасқ ан аумақтарда түсіріс кезінде оны магниттік-оптикалық құралдарда жинақтау, артынша оларды радиоарналар бойынша бе ру мүмкіндігі;
4. Цифрлық нысанда алынған қашықтықтан зондтау (ЖҚЗ) мәліметтерін өңдеу мен тапсыруды ң компьютерлік технологиясын пайдалану мүмкіндігі;
5. Әртүрлі айналымдағы бір учаскені қайта бақылау мүмкіндігі;
6. ЖЖС қызметінің ұзақ мерзімі.
ЖҚЗ пассивті әдістеріне тән негізгі кемшілік ауа-райы жағдайларына тәуелділік болып табылады. Сәулелену қабылдағыштарын салқындатуды қамтамасыз ету, механикалық қорғалу, түсіру ауқымының қабілетін арттыру, стереобейнелеуді алу бойынша техникалық проблемаларға байланысты кемшіліктер ЖҚЗ ОЭЖ дамуының қазіргі кезеңінде табысты шешілуде, бұл оларды зондтаудың басқа құралдарының арасында келешегіне жол ашады.
Радиолокациялық әдіс ЖҚЗ-ның белсенді әдістеріне жатады. Бүйірлік (түсірудегі) шолудағы радиолокациялық (РЛ) станциялар (БШРЛС) түсірілетін аумақты (радиотолқындармен) жарықтандырды. Қондырғының ұшуы кезінде аппараттың бойлау осінің бойында орнатылған антенна түсірілетін беттің ұшу бағытына перпендикуляр тар желек түріндегі диаграммасы бар жоғары жиіліктегі импульстерді жібереді. Жер бетінен шағылысқан сигналдарды антенна қабылдап, ол бейне сигналдарға айналады да, фотопленка немесе цифрлық түрде магнит таспасына тіркеледі.
Шағылған импульстің тіркелетін параметрлеріне мыналар жатады: генератордан бастап сәуле таратқыш қабылдағышына дейінгі импульстің өту уақыты, қабылданған сигналдың қарқындылығы, радиолокатор координаттары жүйесіндегі сәулеленген объектінің орналасуы. 4.3.1-суретте БШРЛС құрылысы мен жұмысының сұлбасы берілген.
Шағылған радиосигналдың қарқындылығы РЛ-түсіріске фотон градацияларымен беріледі. Өз кезегінде радиосигнал қарқындылығы жер бетінің құрылымы мен сәулеленетін табиғи объектілердің заттектің құрамына тәуелді. Сонымен қатар, жер бетіндегі және табиғи объектілердегі зондтаушы электромагниттік сәулеленудің ықпалдастық сипаты оның ұзындығымен, оның полярлануы және түсу бұрышымен анықталады.
Радиолокациялық жүйелердің екі түрі қолданылады: нақты апертурасы (шамасы) бар түсірілімдік радиолокациялық жүйелер, антенналар (БШРЛС немесе когеренттік емес жүйе, SLAR) және антеннаның синтезделген апертурасы бар түсірістік радиолокациялық жүйелер (РЛСА, SAR)[[2]].
2. Әуеғарыштық суреттердің негізгі түрлері

Әуеғарыштық суреттер - бұл нысанның шағылыстыру қасиетіне байланысты белгілі геометриялық және радиометриялық заңдарға бағынып алынған, көрінетін және жасырын нысандарды, қоршаған орта құбылыстарын және олардың кеңістікте орналасауын зерттеуге арналған, шынайы нысанның екіөлшемді суреті.
Әуеғарыштық суреттер: масштабына, кеңістіктік рұқсатына, қамтыған ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Әуеғарыштық суреттерді дешифрлеу
Есептеу техникасының негізгі сипаттамалары
Процессордың негізгі сипаттамалары
Ғс-ң негізгі сипаттамалары
Басқару процесінің негізгі сипаттамалары
Қылмыстылық және оның негізгі сипаттамалары
Әртүрлі фреза түрлерінің негізгі бөліктері мен элементтері
Антенналардың негізгі түрлері мен олардың сипаттамалары
Босқындардың құқықтық режимінің негізгі сипаттамалары мен ерекшеліктері
Мәміленің жекелеген түрлерінің ерекшеліктері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь