Жылжымалы құрам түрлері


1. Жылжымалы құрамның жіктелуі және индексациясы
1. Жолаушы тасымалына арналған жылжымалы құрам түрлері
2. Жүк тасуға арналған жылжымалы құрам түрлері
3. Автопоездар, тіркемелер және жартылай тіркемелер
4. Жылжымалы құрам қауіпсіздігі
Қорытынды
Автомобиль көлігінің жылжымалы құрамы өте алуан түрлі. Жылжымалы құрамды жіктеудің негізгі түрлері:
- атқаратын міндетіне қарай;
- өтімділігіне қарай;
- құрамы бойынша;
- кузов типі бойынша;
- қозғауыш типі бойынша;
- пайдалануы бойынша;
- шасси типі бойынша.
Атқаратын міндетіне қарай автокөліктер жолаушы тасу, жүк тасу және арнайы болып бөлінеді.
Ортақ мақсаттағы жылжымалы құрам түрлі көліктік тасымалдарды орындау үшін қызмет етеді, арнайыландырылған – тек қана жеке санатқа жататын жүк немесе жолаушы тасымалдарына арналған, ал арнайы түрі – әр түрлі тасымалдық емес жұмыстарды орындайды.
Жылжымалы құрамды өтімділігіне қарай жіктеу дөңгелек формуласына негізделіп жүргізіледі. Жылжымалы құрамның өтімділігі дегеніміз – жаман жолдармен және жолсызбен жүру қабілеттілігі. Ол жылжымалы құрамның арналған мақсатына қарай әр түрлі деңгейде болады. Жылжымалы құрамның дөңгелек формуласы сандық индекс арқылы көрсетіледі. Алғашқы сан жалпы дөңгелек санын, ал екінші сан жетекші дөңгелектер санын көрсетеді. Мысалы, 4х2 формуласында – 4- жалпы дөңгелектер саны, 2- жетекші дөңгелектер саны.
Өтімділігі шектеулі автомобильдер жол жамылғысы қатты және құрғақ топырақты жолдармен жүруге арналған. Олардың екі белдігі (мосты) болады: біреуі жетекші, екіншісі жетектегі.
Өтімділігі үлкен автокөліктер негізінен ауылдық жерлерге арналған. Оларды топырақты және жол жамылғысы қатты жолдарда да қолдануға болады. Олар сонымен бірге жолсыз, батпақты, сазды жерлерден, су және қар бөгеттерінен өте алады. Өтімділігі үлкен автокөліктердің бірнеше жетекші осьтері болады. Олардың дөңгелек формуласы: 4х4 – автокөліктің екі осі бар және екеуіде жетекші; 6х4 – үш осьі бар, олардың артқысы және алдыңғысы жетекші, ал ортадағысы жетктегі.
Өтімділігі жоғары автокөліктер шұңқырлардан, кедір-бұдырлы жерлерден, жолсызбен жүріп өте алады. Олардың үш немесе оданда көп остері болады және барлығы жетекші. Дөңгелек формулалары: 6х6, 8х8.
Қозғалтқыштың типіне қарай автокөліктер: карбюраторлы (бензинді), дизельді, газ өндіру, электірлік, бу, газ турбиналы.
1. С.Ж. Кеңесов, Т.С. Ынтыков, А.Т. Жұмабеков,
Е.Р. Шегай-Назарова Автомобиль тасымалдарын ұйымдастыру – Қарағанды, 2010.
2. Жүнісбеков П.Ж. Автомобильдің құрылысы және пайдаланылуы –
Фолиант, 2007.
3. Вахламов В.К. Техника автомобильного транспорта − М.: «Академия», 2004.
4. Барашков И.В. Бригадная организация технического обслуживания и ремонта автомобилей. – М.: Транспорт, 1988.
5. А.П. Агафанов, И.П. Плеханов, В.Э. Рублях Автомобиль – Просвещение, 1987.
6. Құдайбергенов Р. Қ. Техникылық терминдер сөздігі – Таймас, 2009.

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жылжымалы құрам түрлері

1. Жылжымалы құрамның жіктелуі және индексациясы

Автомобиль көлігінің жылжымалы құрамы өте алуан түрлі. Жылжымалы құрамды жіктеудің негізгі түрлері:
oo атқаратын міндетіне қарай;
oo өтімділігіне қарай;
oo құрамы бойынша;
oo кузов типі бойынша;
oo қозғауыш типі бойынша;
oo пайдалануы бойынша;
oo шасси типі бойынша.
Атқаратын міндетіне қарай автокөліктер жолаушы тасу, жүк тасу және арнайы болып бөлінеді.
Ортақ мақсаттағы жылжымалы құрам түрлі көліктік тасымалдарды орындау үшін қызмет етеді, арнайыландырылған - тек қана жеке санатқа жататын жүк немесе жолаушы тасымалдарына арналған, ал арнайы түрі - әр түрлі тасымалдық емес жұмыстарды орындайды.
Жылжымалы құрамды өтімділігіне қарай жіктеу дөңгелек формуласына негізделіп жүргізіледі. Жылжымалы құрамның өтімділігі дегеніміз - жаман жолдармен және жолсызбен жүру қабілеттілігі. Ол жылжымалы құрамның арналған мақсатына қарай әр түрлі деңгейде болады. Жылжымалы құрамның дөңгелек формуласы сандық индекс арқылы көрсетіледі. Алғашқы сан жалпы дөңгелек санын, ал екінші сан жетекші дөңгелектер санын көрсетеді. Мысалы, 4х2 формуласында - 4- жалпы дөңгелектер саны, 2- жетекші дөңгелектер саны.
Өтімділігі шектеулі автомобильдер жол жамылғысы қатты және құрғақ топырақты жолдармен жүруге арналған. Олардың екі белдігі (мосты) болады: біреуі жетекші, екіншісі жетектегі.
Өтімділігі үлкен автокөліктер негізінен ауылдық жерлерге арналған. Оларды топырақты және жол жамылғысы қатты жолдарда да қолдануға болады. Олар сонымен бірге жолсыз, батпақты, сазды жерлерден, су және қар бөгеттерінен өте алады. Өтімділігі үлкен автокөліктердің бірнеше жетекші осьтері болады. Олардың дөңгелек формуласы: 4х4 - автокөліктің екі осі бар және екеуіде жетекші; 6х4 - үш осьі бар, олардың артқысы және алдыңғысы жетекші, ал ортадағысы жетктегі.
Өтімділігі жоғары автокөліктер шұңқырлардан, кедір-бұдырлы жерлерден, жолсызбен жүріп өте алады. Олардың үш немесе оданда көп остері болады және барлығы жетекші. Дөңгелек формулалары: 6х6, 8х8.
Қозғалтқыштың типіне қарай автокөліктер: карбюраторлы (бензинді), дизельді, газ өндіру, электірлік, бу, газ турбиналы.
Пайдаланылуы бойынша: комерциялық, қызметтік, жеке меншік автокөліктер.
Шасси типі бойынша: дөңгелекті, шынжыр табанды, аралас (түрленген).
Кузов түріне қарай автокөліктер:
- кузовы жабық: седан, универсал, хетчбэк, лимузин, пикап, минивэн,
микроавтобус, купе, кроссовер, лифтбэк.
oo кузовы ашық: кабриолет, родстер, ландо, фоэтонды.
oo жүк және жолаушы тасымалына арналған: пикап, фургон.
Жеңіл атокөліктерді Жапонияда қозғауыштың жұмыс көлемі және ұзындығы бойынша үш топқа жіктейді: мини (қозғауыш көлемі 0,66 л-ге дейін; ұзындығы 3,3 м-ге дейін), кіші (қозғауыш көлемі 2 л; ұзындығы 4,7 м-ге дейін), стандарт (қозғауыш көлемі 2 л-ден үлкен; ұзындығы 4,7 м-ден ұзын).
Еуропа елдерінде жеңіл автокөліктерді 6 классқа бөледі: А - класы өте кіші өлшемді (ұзындығы 3,5 м-ге дейін), В - класы кіші өлшемді (ұзындығы 4 м-ге дейін), С - кіші орта өлшемді (гольф-класс), D - класы орта өлшемді, E және F кластары - өлшемдері бірдей, бірақ бағалары әр түрлі автокөліктер ( F - класы элита класы, сондықтанда бағасы қымбат).
Сонымен қатар жеңіл автокөліктер цилиндрінің жұмыс көлемі бойынша 4 топқа, автобустар габаридті ұзындығы бойынша 5 топқа және толық салмағы бойынша жүк көліктері 7 топқа жіктеледі. Жеңіл, жүк автокөліктерінің және автобустардың жіктелуі және индексациясы кесте 1-де көрсетілген.

Кесте 1 - Жеңіл, жүк автокөліктерінің және автобустардың жіктелуі және индексациясы

Жеңіл атокөліктер
Мотордың жұмыс көлемі, (л)
1,2 дейін
1,2-1,8
1,8-3,5
3,5 жоғары
Индексі
11
21
31
41
Автобустар
Ұзындығы, (м)
5 дейін
6-7
8-9,5
10,5
16,5 жоғары
Индексі
22
32
42
52
62
Жүк автокөліктері
Толық массасы, (т)
1,2 дейін
1,3-1,8
2,1-8
9-14
15-20
21-40
40 жоғары

Индексі
Бортты платформа
13
23
33
43
53
63
73
Иықты және ершікті тарқыштар
14
24
34
44
54
64
74
Өзіаударғыш
15
25
35
45
55
65
75
Цистерналар
16
26
36
46
56
66
76
Фургондар
17
27
37
47
57
67
77
Арнайы
19
29
39
49
59
69
79

Жылжымалы құрамның индексациясы төрт саннан тұрады. Алғашқы екі
сан - автокөліктің класын білдіреді. Жеңіл автокөліктерде ол қозғауыштың жұмыс көлемін, автобустар үшін габаридті ұзындығын, жүк көліктерінің толық салмағын білдіреді. Келесі екі сан автокөліктің үлгісін көрсетеді. Модификациялық үлгілерде қосымша бесінші сан болады, ол модификация ретін көрсетеді. Сандық индекстің алдында дайындаушы зауыттың қысқартылған атауын білдіретін әріптер қойылады. Мысалы: ВАЗ-2103
(сурет 1) - Волжск автозауытында шығарылатын қозғауышының жұмыс көлемі 1,45 л болатын жеңіл автокөлік; ПАЗ-3301 - Павлов автозауытында шығарылатын ұзындығы 7,15 м болатын автобус; КамАЗ-5320 (сурет 2) - Камск автозаутында шығарылатын толық салмағы 15,2 т болатын жүк көлігі. [2]

Сурет 1 - ВАЗ-2103 жеңіл автокөлігі

Сурет 2 - КамАЗ-5320 жүк көлігі
1. Жолаушы тасымалына арналған жылжымалы құрам түрлері

Жолаушы тасымалына арналған жылжымалы құрам адам тасымалы үшін арналған. Оған жеңіл атвокөліктер және автобустар жатады.
Жеңіл автокөліктер жолаушының (2-ден 8 адамға дейін) жеке тасымалы үшін қызмет етеді.
Ортақ мақсаттағы жеңіл автокөліктердің ашық және жабық кузов түрлері болады. Арнайыландырылған жеңіл автокөліктер жеке санаттың жолаушыларын тасымалдауға арналған. Арнайыландырылған жеңіл автокөліктерге жедел жәрдем көлігі, такси және т.б. жатады.
Арнаулы жеңіл автокөліктер тасымалдық емес жұмыстарды атқарады. Олар жеңіл автокөліктердің шассиының базасында шығарылады және арнаулы құрал-жабдықтармен жабдықталады. Арнаулы жеңіл автокөліктерге: зертханалық, полиция автокөліктері және т.б. жатады.
Автобустар жолаушылардың жаппай тасымалы үшін қызмет етеді. Ортақ мақсаттағы автобустар қалалық, қала маңындағы және қалааралық жолаушы тасымалымен айналысады . Арнайыландырылған автобусарға: санитарлық, туристік (сурет 3), мектептік автобустар жатады.
Автобустарда вагондық немесе капоттық кузов түрлері болады және көбінесе олар жүк көліктерінің базасында құрастырылады. Автобустардың ең көп таралған түрі - ол микроавтобустар. Олар жеңіл автокөліктердің базасында жасалады.
Арнайы мақсаттағы автобустар ортақ мақсаттағы автобустардың шасии базасында шығарылады және арнайы жабдықтармен, құралдармен, аппараттармен және тағы сол сияқтылармен жабдықталады. Оларға: жылжымалы техникалық станциялар, кинозертханалар, санитарлық-ветеринарлық автобустар және тағы басқалар жатады.

Сурет 3 - Туристік автобус

2. Жүк тасуға арналған жылжымалы құрам түрлері

Жүк көліктерінің жылжымалы құрамы әр түрлі жүктерді тасымалдауға арналған. Оған: жүк көліктері, автокөлік-тартқыштар, автопоездар, тіркемелер және жартылай тіркемелер жатады. .
Жүк көліктері ортақ мақсаттағы, арнайыландырылған және арнаулы мақсаттағы болып жіктеледі.
Ортақ мақсаттағы жүк көліктері, сұйық жүктен басқа, жүктің барлық түрін тасымалдау үшін арналған .Оларда борттық платформа түріндегі жүк кузовтары болады. Арнайыландырылған жүк көліктері тек қана жеке жүк тұрін ғана тасымалдауға арналған. Олар тек қана бір жүк түрін тасымалдауға арналған кузовпен және сол жүкті тиеп-түсіретін арнайы жабдықтармен жабдықталады. Арнайыландырылған жүк көліктеріне: өзіаударғыштар, цистерналар, фургондар, рефрижеаторлар (сурет 4), өзітиелгіштер (самопогрузчик) жатады.
Арнайы мақсаттағы жүк көліктері әр түрлі тасымалдық емес жұмыстар мен операцияларды орындауға арналған. Олардың кузовы өзі атқаратын жұмыстарға бейімделген және сол жұмысты атқару үшін қажетті құрал-жабдықтармен, механизмдермен жабдықталған. Арнайы мақсаттағы жүк көліктеріне: комуналдық (қоқыс жинағыш, қар тазартқыш және т.б. автокөліктер), өртсөндіргіш, автокрандар (сурет 5), автовышкалар, автолавкалар, автокомпрессорлар, автобетонараластырғыштар жатады.[3]

Сурет 4 - Реврижератор жүк көлігі

Сурет ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Сөздік қор және сөздік құрам
Жылжымалы радиобайланыс жүйелері
Жүк автомобильдерінің жылжымалы құрамы
Жылжымалы регистрлер
Жеке құрам бойынша құжаттар
Морфология. Сөз құрам
Жылжымалы құрамды таңдау
Жылжымалы жөндеу шеберханасы
АТМОСФЕРА - БИОСФЕРАНЫҢ НЕГІЗГІ ҚҰРАМ БӨЛІГІ
Жылжымалы импорттық салықтар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь