Цунами


Жоспары:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Цунами пайда болуының себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

2. Әлемдегі жойқын цунамилер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

Қолданылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
Кіріспе
Ұлан байтақ жерімізде төтенше жағдай пайда болу қаупі әрқашаңда жоққа шығарылмайды. Олардың саны республикамызда жоғары деңгейде және олардың нәтижесіндегі шығынның тұрақты өсу тенденциясы жүріп жатыр. Төтенше жағдайлар ішіндегі ең жойқындары(цунами, тайфун, вулкан атқылау, циклондар, табиғи шымтезек өрті) ҚР тән болмаса да, республикамызға осылардан басқа табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлардың барлығына жуығы тән. Ал бұл жұмыста төтенше жағдайлардың ішіндегі ең жойқындарға жататын, цунами жөнінде сөз болмақ.
Қолданылған әдебиет
1. Бабков А., Кошечкин Б. Цунами. – Ленинград: 1964
2. Мурти Т. Сейсмические морские волны ценами. – Ленинград: 1981
3. Понявин И. Д. Волны ценами. – Ленинград: 1965
4. Проблема цунами. Сборник статей. – М.: 1968
5. Соловьев С. Л., Го Ч. Н. Каталог цунами на восточном побережье Тихого океана. – М.: 1975
6. Соловьев С. Л., Го Ч. Н. Каталог цунами на западном побережье Тихого океана. – М.: 1974

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности), Защита труда
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Жоспары:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Цунами пайда болуының
себептері ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... 4

1. Әлемдегі жойқын
цунамилер ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ...7

Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... .10

Қолданылған
әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ...11

Кіріспе

Ұлан байтақ жерімізде төтенше жағдай пайда болу қаупі әрқашаңда жоққа
шығарылмайды. Олардың саны республикамызда жоғары деңгейде және олардың
нәтижесіндегі шығынның тұрақты өсу тенденциясы жүріп жатыр. Төтенше
жағдайлар ішіндегі ең жойқындары(цунами, тайфун, вулкан атқылау, циклондар,
табиғи шымтезек өрті) ҚР тән болмаса да, республикамызға осылардан басқа
табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлардың барлығына жуығы тән.
Ал бұл жұмыста төтенше жағдайлардың ішіндегі ең жойқындарға жататын,
цунами жөнінде сөз болмақ.

Цунами пайда болуының себептері
Цунамидың таралуы, күшті жер сілкінстер облыстарымен байланысты. Ол
нақты географиялық заңдылыққа байланысты болады. Бұл нақты географиялық
заңдылық сейсмикалық аймақтар мен қазіргі күндегі және жақындағы
тауқалыптастырғыш процесстер облыстары арасындағы байланыс бойынша
анықталады.
Көптеген жер сілкіністерінің пайда болуын, жас (яғни, жаңа геологиялық
дәуірге жататын) тау жүйелерінің қалыптасуы жалғасатын жер белбеуімен
байланыстыратындығы бізге мәлім. Жер сілкіністері көп болатын аймақ, алып
таулы жүйелердің теңізбен теңіз бен мұхит шұнқырларына жақын көршілесте
тұрған аймақтар.
№1 сурет. Мұхит пен теңіз жағалауларындағы цунамидың пайда
болуынуң облыстары (1) және ірі жер сілкіністер эпицентрлерінің таралуы
(2).
№1 суретте складтық таулы жүйелер мен жер сілкінісі эпицетрлер
концентрациясының облыстарының схемасы берілген.Бұл схемада нақтылы түрде
жер сілкіністеріне ұшыраған жер шарының 2 аймағы айқындалады. Біріншісі кең
территорияны алып жатыр: Апеннин, Альп, Карпат, Кавказ, Копет-Даг, Тянь-
Шань, Памир, Гималай. Бұл аймақ ішінде цунами Жерорта, Адриатикалық, Эгей,
Қара, және Каспий теңіздері мен Үнді мұхитының солтүстік бөлігінде
байқалады. Екіншісі Тынық мұхит жағалауларын жағалап өтеді. Тынық мұхит су-
асты таулы жоталарымен қоршап алынған тәрізді. Ал олардың шыңы арал ретіде
су бетінен шығып тұр (Алеут, Курил, Жапон аралдары және т.б.) . Цунами
толқындары бұл жақта, көтеріліп жатқан тау жоталары мен сол уақытта астыға
түсіп бара жатқан терең шұңқырлар арасындағы үзілу нәтижесінде пайда
болады. Ал терең шұңқырлар арал тізьектерін Тынық мұхит түбінің аз
қозғалатыноблысынан бөледі.
Цунами толқындарының пайда болуының негізгі себебі – жер сілкінісі
кезіндегі мұхит түбі рельефінің өзгеруі, нәтижесінд жердің ірі жылысып
түсуіне, құлауына және т.б. әкеледі.
Бұндай өзгерістердің масштабы жөнінде келесі мысалдан көруге болады:
1873 жылы 26 қазанда Адриатика теңізінде, Греция жағалауында болған жер
сілкіністе, телеграфтық кабель ажырауы байқалды. Ол кабель теңіздің 400
метрлік түбінде салынған болатын, бірақ жер сілкінісінен кейін, сол
ажыраған кабельдің бір жағы 600 метрден аса тереңдікте табылды. Осыдан жер
сілкінісі теңіз түбі учаскіснің кенеттен 200 метр тереңдікке түсуіне
әкелді. Бірқатар жылдан кейін, жер сілкінісі нәтижесінде жаңадан төселген
кабельдің ажыраған екі жағы, бұдан бірнеше метр тереңдікте қалып қойды. Бір
жылдан кейін, жер сілкінісі нәтижесінде ажыраған участкідегі теңіз
тереңдігі 400 метрге дейін көбейді.

№2 сурет. Цунами толқындары көздерінің 2 түрі:
а)Теңіз түбі учаскісінің қозғалуы.
б)Су астындағы вулкандық атқылау.
№2 (а) суретте жер сілкінісі нәтижесіндегі цунами пайда болуының
механизмі бейнеленген. Жер сілкінісі нәтижесінде теңіздің түбіндегі
учаскісі астыға қарай жылжиды. Ал сол уақытта теңіз түбінде үлкен шұңқырлар
пайда болады.Ажыраған жер осы шұңқырлардың үстіне құлайды. Соның
нәтижесінде көптеген куб су массасы үстіңгі бағытта қозғалады. Мұхит
бетінде 3-9 толқындардан тұратын цунами толқындары осыған байланысты пайда
болады.Ал олардың жоталарының арақашықтығы-100-300 км, ал толқындардың
биіктігі жағалауға жақындап түскенде 30 м және де одан аса болады.
Цунамиды тудыратын басқа бір себеп - ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Цунами – су апаты
Жапониядағы жер сілкінісі. Цунами
Цунами әкелетін зардаптары
Табиғи апаттарға қарсы іс-шаралар
Цунамидын пайда болу себептері
Тілсіз қияпат немесе табиғи апаттар
Еуразияның жер сілкіну аймақтары және оның зардаптары
Жер сілкіністері
Мұхиттар
Қауіпті табиғи құбылыстар
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь