Форреактор қолданылатын өнімділігі 2 млн. 250 мың т/ж дизель отынын сутегімен тазалау қондырғысын дайындау

Мазмұны

Аннотация ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Нормативтік сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Белгілеулер және қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 Әдеби шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2 Өндіріс әдісін таңдау және оның құрылыс орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3 Шикізат, реагент және дайын өнімдердің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ...
4 Жобаланушы қондырғының технологиялық схемасының суреттемесі және оның ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5 Процестің материалдық тепе.теңдігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6 Технологиялық есептеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
7 Механикалық есептеулер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
8 Негізгі және қосалқы құрал.жабдықтарды таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
9 Өндірісті аналитикалық бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
10 Бақылау . өлшегіш приборлар және процесті автоматтандыру ... ... ... ... .
11 Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
12 Тіршілік қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
13 Процестің техника.экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
14 Бизнес.жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
15 Ғылыми.зерттеу жұмысы элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Жалпы қорытындылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қолданылған әдеби көздер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Аннотация


Дизель отынын сутегімен тазалау қондырғысының берілген дипломдық жобасы негізгі 15 тараудан тұрады.
Республика халық шаруашылығындағы мұнай өндірісінің маңызы кіріспеде берілген.
Әдеби шолуда дизель отынын сутегімен тазалау процесі бойынша отандық және шет елдік әдебиеттер бойынша талдау жасалынған. Талдау нәтижесінде өндірістің әдісі мен қондырғының құрылыс орны таңдалды.
Дизель отынын сутегімен тазалау қондырғысының технологиялық схемасының суреттемесі келтірілген .
Жобаланушы қондырғының материалдық тепе-теңдігі құрастырылды және негізгі аппараттардың тексеру технологиялық есептемелері жүргізіліп, дизель отынын сутегімен тазалау реакторы сейсмикалық және жел жүктемесіне есептелінген.
Технологиялық есептеулер негізінде негізгі және қосалқы құрал-жабдықтар таңдап алынды.
БӨҚжА тарауында қондырғының кейбір бөліктері автоматтандырылған және деңгей, шикізат шығыны, қысым, температураны көрсететін құралдар орнатылған.
Қоршаған ортаны қорғау тарауында қоршаған ортаға тигізетін шығындар есептелген.
Тіршілік қауіпсіздігі тарауында қондырғыдағы қауіпсіздік жұмыстары бойынша күтпеген жағдайларда қолданатын іс-шаралар жасалған.
Дипломдық жобаның экономикалық бөлімінде қондырғының негізгі техника-экономикалық көрсеткіштері есептелген.
Ғылыми-зерттеу бөлімінде Қазақстан мұнайының май фракцияларының гидротазалау процесі зерттелген.
Түсіндірме жазба 177 беттен, 57 кестеден, 8 суреттен тұрады. Дипломдық жобаның сызба бөлімі 9 парақтан тұрады.
Қолданылған әдеби көздер тізімі


1 Омаралиев Т.О. Мұнай мен газ өңдеу химиясы және технологиясы. I бөлім. Құрылымды өзгертпей өңдеу процестері.-Алматы: Білім,2001.-400б.
2 Омаралиев Т.О. Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы технологиясы.-Астана:Фолиант,2005.-360б.
3 Киинов Л.К. О состоянии нефтегазовой отрасли Республики Казахстан // Нефть и газ, 2005.№6, с 79-84.
4 Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан // Егемен Қазақстан, 2007. №55 (24632).
5 Крылов И.Ф., Емельянов В.Е. Малосернистые дизельные топлива: плюсы и минусы // Химия и технология топлив и масел, 2005.№6, с 3-6.
6 Омаралиев Т.О. Мұнай мен газ өңдеу химиясы және технологиясы. II бөлім. Құрылымды өзгертіп өңдеу процестері.-Алматы:Білім,2001.-278б.
7 «КазИнформ» http://www.inform.kz
8 Алиев Р.Р., Овсянников В.А. Получение экологического чистого дизельного топлива // Химия и технология топлив и масел, 1997.№6, с 10-13.
9 Целиди Е.И., Рябочкина О.В. Тестирование катализаторов гидроочистки // Химия и технология топлив и масел, 1998.№2, с 45-46.
10 Смирнов В.К., Сайфуллин Р.Н. Отечественные катализаторы для производства дизельного топлива с улучшенными экологическими характеристиками // Химия и технология топлив и масел, 1999.№4, с 6-9.
11 Логинов С.А., Капустин В.М. Совершенствование технологической схемы и аппаратуры производства высококачественных дизельных топлив // Нефтепереработка и нефтехимия, 2001.№8, с 11-13.
12 Логинов С.А., Рудяк К.Б. Сравнительные испытания катализаторов гидрообессеривания на промышленной установке // Нефтепереработка и нефтехимия, 2001.№10, с 11-13.
13 Елшин А.И., Гришанов Г.П. Опыт получения в ОАО «АНХК» экологически чистого дизельного топлива // Нефтепереработка и нефтехимия, 2003.№8, с 26-31.
14 Крячек С.Л., Алиев Р.Р. Разработка процесса гидроочистки нефтяных фракций с использованием эффективных катализаторов // Нефтепереработка и нефтехимия, 2005.№6, с 15-17.
15 Закумбаева Г.Д., Газизова А.Д., Данилов А.В. Гидропереработка дизельных фракций нефти на полуфункциональных модифицированных алюмоникельмолибденовых катализаторах // Нефтепереработка и нефте-химия, 2005.№12, с 16-18.
16 Елшин А.И., Алиев Р.Р. Отечественные установки гидроочистки // Химия и технология топлив и масел, 2005.№3, с 15-17.
17 Технологический регламент С-300 установки ТОО «АНПЗ».
18 Сарданашвили А.Г., Львова А.И. Примеры и задачи по технологии нефти и газа. - М.:Химия,1980.-254с.
19 Кузнецов А.А., Кагерманов С.М., Судаков Е.Н. Расчеты процессов и аппаратов нефтеперерабатывающей промышленности.-Л.:Химия,1974.-344с.
20 Танатаров М. Н., Ахметшина М. Н. Технологические расчеты установок переработки нефти. – М.: Химия, 1987. -352 с.
21 Рудин М.Г., Смирнов Г.Ф. Проектирование нефтеперерабатывающих и нефтехимических заводов. – Л.: Химия, 1984. – 256 с.
22 Фарамазов С.А. Оборудование НПЗ и его эксплуатация.- М.: Химия. 1984.-428с.
23 Лощинский А.А., Толщинский А.Р. Основы конструирования и расчеты химической аппаратуры.- Л.: Машиностроение. 1970.-635 с.
24 Алимбаев Қ.Р., Ескендиров Б.Ж. Мұнай өңдеу зауыттарының құрал-жабдықтары.- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2004.-84б.
25 Черенков В.А. Промышленные приборы и средства автоматизации. /Справочник. - Л.: Машиностроение. 1987.-846 с.
26 Емельянов А.И., Каинин О.В. Проектирование систем автоматизации технологических процессов./Справочное пособие. - М.: Энергоатомиздат, 1983.-250 с.
27 Техникалық және экономикалық мамандықтарының студенттері үшін «Қоршаған ортаны қорғау» бөлімін орындау бойынша әдістемелік нұсқау.- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2006.-24б.
28 Дәуренбек Н.М. Мұнай, газ және көмірді өндіру және тұтынудың экологиялық мәселелері.-Шымкент: ОҚМУ, 2005.-188б.
29 Белов П.С., Голубева И.А., Низова С.А. Экология производства химических продуктов из углеводородов нефти и газа. -М.: Химия, 1991.-256с.
30 Абросимов А.А. Экология переработки углеводородных систем. М.: Химия, 2002. -608 с.
31 Карелин Л.А., Попова И.А., Евсеева Л.А., Евсеева О.Я. Очистка сточных вод нефтеперерабатывающих заводов. -М.: Стройиздат, 1982. -184 с.
32 Баешов А.К., Шакиров Б.С. Экология негіздері.- Алматы: Білім, 2000. - 196б.
33 Соркин Г.М Очистка нефти и охрана окружающей среды.- М.: Химия, 1975.-295с.
34 Методические указания по выполнению раздела «Охрана труда и техника безопасности» для студентов технологических и экономических специальностей. - Шымкент: ЮКГУ им. М.Ауезова, 2006.-24 с.
35 Шертаев Е.Т. Тіршілік қауіпсіздігі.-Шымкент: 2003.-115б.
36 Маханов Б.Б., Сатаев М.И., Өсербаев М.Т., Сатаева Л.М. Тіршілік қауіпсіздігі.-Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2005.-243б.
37 Маханов Б.Б. Азаматтық қорғаныс.- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2001.-129б.
38 Арпабеков С. Өмір-тіршілік қауіпсіздігі.-Алматы: 2004.-256б.
39 Долин П.А. Справочник по технике безопасности. – М.: Энергоатомиздат, 1984.-824с.
40 Техникалық және экономикалық мамандықтарының студенттері үшін «Экономика» бөлімін орындау бойынша әдістемелік нұсқау.- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2006.-24б.
41 Уркумбаев М.Ф., Уркумбаев Б.Ф., Аманбаев Б.Б. Уркумбаева М.М. Бизнес-план в дипломной работе.-Шымкент, 2005.-217с.
42 Үркімбаев М.Ф., Үркімбеав Б.Ф., Аманбаев Б.Б., Ақылов Т.Қ., Есиркепова А.М. Техникалық және экономикалық мамандықтарының студенттері үшін «Бизнес-жоспар» бөлімін орындау бойынша әдістемелік нұсқау.- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2006.-32б.
43 Амантурлин Г.Ж. Реконструкция Атырауского нефтеперерабатывающего завода// Нефть и газ, 2005.№2, 135,136б.
44 Серіков Т.П., Оразбаева К.Н., Жанбирова Г.А. Атырау мұнай өңдеу зауытын қайта жаңарту процесіндегі негізгі жаңа қондырғылар мен өнімдер// Нефть и газ, 2007.№2, 105-111б.
        
        Ф.4.7.-007-03
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
«Мұнай мен газ» институты
«Мұнай, газ және полимерлер технологиясы» кафедрасы
«Бекітемін»
Кафедра меңгерушісі
_______ т.ғ.к., доцент
«___» _____________________ж
дипломдық жобаға (жұмысқа)
ТҮСІНДІРМЕ ... ... ... ... өнімділігі 2 млн. 250 мың т/ж
дизель отынын сутегімен тазалау қондырғысын дайындау
Кеңесшілер: Дипломдық жоба(жұмыс) жетекшісі
_________
(бөлім ... ... ... ... ... ... атағы, Т.А.Ж.) (күні, қолы)
__________________________
(күні, қолы)
__________
Тапсырманы орындауға ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі, атағы, Т.А.Ж.)
____________________________
(күні, қолы)
__________
(бөлім атауы)
__________
(ғылыми дәрежесі, атағы, Т.А.Ж.)
____________________________
(күні, қолы)
__________________________
(бөлім атауы)
__________
(ғылыми дәрежесі, атағы, Т.А.Ж.)
____________________________
(күні, қолы)
Рецензент
__________
(ғылыми дәрежесі, ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
« Мұнай мен газ» институты
«Мұнай, газ және полимерлер технологиясы» кафедрасы
390640 - «Мұнай, газ және ... ... ... ... және ... меңгерушісі
______т.ғ.к.,
«_____»__________________.
диплом жобасын орындауға
ТАПСЫРМА №11
Студент: _____ ... ... ... қолданылатын өнімділігі 2 млн. 250 мың ... ... ... тазалау қондырғысын дайындау
Университеттің,________ ________бұйрығымен бекітілген
Жобаны аяқтау мерзімі_________ ___________________
Жоба бойынша бастапқы мәліметтер___әдеби және “Атырау мұнай ... ... ... ___________________________________
Жеке ... ... ... |Бөлім ... ... ... ... | | | |
|1 ... | | |
|2 ... шолу | | |
|3 ... ... | | |
|4 ... ... және дайын | | |
| ... ... | | |
|5 ... ... | | |
| ... ... және | | |
| ... ... | | |
|6 ... ... | | |
| ... тепе-теңдігі | | |
|7 ... ... | | |
|8 ... есептеулер | | |
|9 ... және ... | | |
| ... таңдау | | ... ... ... ... | | ... ... өлшегіш приборлары | | |
| ... ... ... | | ... |Қоршаған ортаны қорғау | | ... ... ... | | ... ... техника-экономикалық | | |
| ... | | ... ... ... | | ... ... әдебиеттер тізімі | | ... ... ... ... атауы ... ... ... |
| | ... |мерзімі | |
|1 ... ... ... | | | |
|2 ... ... | | | |
| ... ... | | | |
|3 ... бөлшектермен қоса | | | |
| ... | | | |
|4 ... ... | | |
| ... ... | | | |
|5 ... ... | | | |
| ... қоса ... | | | |
|6 ... ... ... және | | | |
| ... ... ... | | | |
|7 ... | | | |
| ... ... | | | ... берілген уақыты _________________________________ж.
Дипломдық жоба жетекшісі__________________________________________
(қолы) ... ... ... ... ... ... ... және қысқартулар
..........................................................................
Кіріспе.....................................................................
..............................................
1 Әдеби
шолу........................................................................
................................
2 Өндіріс әдісін таңдау және оның ... ... ... және ... ... ... ... технологиялық схемасының суреттемесі және оның
ерекшеліктері...............................................................
.....................
5 Процестің материалдық тепе-
теңдігі..............................................................
6 Технологиялық
есептеулер..................................................................
............
7 Механикалық
есептеулер..................................................................
...............
8 Негізгі және ... ... ... аналитикалық
бақылау....................................................................
10 Бақылау - өлшегіш приборлар және процесті
автоматтандыру.................
11 Қоршаған ортаны
қорғау......................................................................
..........
12 Тіршілік
қауіпсіздігі................................................................
.......................
13 Процестің техника-экономикалық
көрсеткіштері.......................................
14 Бизнес-
жоспар......................................................................
...........................
15 Ғылыми-зерттеу жұмысы
элементтері.........................................................
Жалпы
қорытындылар................................................................
.........................
Қолданылған ... ... ... ... ... қондырғысының берілген дипломдық
жобасы негізгі 15 тараудан тұрады.
Республика халық шаруашылығындағы ... ... ... ... ... ... ... сутегімен тазалау процесі бойынша отандық
және шет елдік әдебиеттер бойынша ... ... ... нәтижесінде
өндірістің әдісі мен қондырғының құрылыс орны таңдалды.
Дизель отынын сутегімен ... ... ... ... келтірілген .
Жобаланушы қондырғының материалдық тепе-теңдігі құрастырылды және
негізгі аппараттардың тексеру технологиялық есептемелері жүргізіліп, дизель
отынын ... ... ... ... және жел ... есептеулер негізінде негізгі және ... ... ... ... тарауында қондырғының кейбір бөліктері автоматтандырылған және
деңгей, шикізат шығыны, қысым, ... ... ... ... ... ... ... ортаға тигізетін шығындар
есептелген.
Тіршілік қауіпсіздігі тарауында ... ... ... ... ... қолданатын іс-шаралар жасалған.
Дипломдық жобаның экономикалық бөлімінде қондырғының негізгі техника-
экономикалық көрсеткіштері есептелген.
Ғылыми-зерттеу ... ... ... май ... ... ... жазба 177 беттен, 57 кестеден, 8 суреттен тұрады.
Дипломдық жобаның сызба бөлімі 9 ... ... ... ... ... сілтемелер келесідей нормативті құжаттарға
қолданылған:
МЕСТ 22387.2-77. Көмірсутекті газдар. Құрамындағы күкіртсутек ... ... 3900-85. ... және ... ... Тығыздықты және салыстырмалы
тығыздықты пикнометрмен анықтау.
МЕСТ 19134-74.Мұнай және мұнай өнімдері. Кокстенуді анықтау әдісі.
МЕСТ 33-82 Мұнай және ... ... ... ... ... 6258-85 Мұнай және мұнай өнімдері. Шартты тұтқырлықты анықтау әдісі.
МЕСТ 20287-74 ... және ... ... Қату ... ... 4333-87 ... және ... өнімдері. Ашық ... ... ... ... 6356-75 ... және ... ... Жабық тигельде тұтану
температурасын анықтау әдісі.
МЕСТ 2177-82 Мұнай және мұнай өнімдері. Фракциялық құрамын анықтау ... 511- 82. ... ... санын анықтау әдісі
МЕСТ 6321- 69. Мұнай және мұнай өнімдері. Мыс ... ... 11011-85 ... және мұнай өнімдері. Фракциялық құрамын анықтау әдісі.
МЕСТ 5985-79 ... және ... ... ... пен ... ... әдісі.
МЕСТ 3122-67. Дизель отындары. Цетан санын анықтау әдісі
МЕСТ 4039-49. ... ... ... ... әдісі.
МЕСТ 6365-75. Мұнай және мұнай өнімдері. Лап ету ... ... ... ... ... ... нормалары.
ҚНжЕ II-90-90-81 Өнеркәсіп орындарының өндірістік ғимараттары. Жобалау
нормалары.
ҚНжЕ II-92-76 Өнеркәсіп орындарының ... ... мен ... ... ... және ... ... қоймалары. Жобалау нормалары.
ҚНжЕ II-33-75 Жылу беру, желдету және ауаны ... ... II-2-80 ... мен ... ... өртке қарсы
нормалары.
ҚНжЕ II-89-80 Өнеркәсіп орындарының бас жоспарлары. Жобалау нормалары.
МЕСТ 12.2.020-76. Жарылыстан қорғалған электр құрал-жабдықтары.
МЕСТ 12.1.005-76. Жұмыс аймағының ауасы. Жалпы ... ... Өрт ...... материалдарды немесе ақпаратты алу,
түрлендіру, беру және қолдану ... ... ... ... ... ... ... экономика - математикалық әдістердің
және басқару жүйелерінің қолдануы.
Өлшеу құралы – ... ... ... ... ... ... өндіруіне арналған өлшеу құралы.
Бақылаушы – төмен кернеулі ... көп ... ... ... оның ... электрлік энергия қабылдағыштарының жұмыс тәртібін
өзгертеді.
Түрлендіргіш – берілген ... ... бір ... ... ... ... ... қалыптастырушы электрлік,
гидравликалық және пневматикалы құрылғы.
Терможұп - температураны өлшеуге арналған ... ... және ... ... сезімтал элемент. Өзара екі жүйелі
қосылған әр ... және ... ... ... органдар – технологиялық ... ... ... ұсынылатын құрылғылар. Бұл әртүрлі клапандар, шибер
жапқыштары және т.б.
Фракция – белгілі диапазонда қайнау ... ... ... ... ... – мұнай өңдеудегі сутектендіру процесіне
жатады, әр түрлі мұнай өнімдері күкіртті, ... ... ... және ... ... ... – айдап алынған өнім. Мұнайды айдағанда алынған өнімдер –
бензин, керосин, дизель отыны, майлар дистиллятқа жатады.
Дизель ...... ... ... ... Бұл
фракцияны автомобильдерде, тракторларда, тепловоздарда, теңіз және өзен
кемелерінде орналасқан ... ... ... ... ... ... ... оны гидрогенизациялық әдіспен күкірттен тазалайды.
Иодтық сан – мұнай өнімдерінің құрамындағы қанықпаған көмірсутектердің
мөлшерін сипаттайды.
Тұтқырлық – сұйықтық ағымына кедергісі.
Мұнай өнімдерінің ...... ... ... күлсіз қағаз
сүзгісінде жағудан қалған салмағын анықтау.
Мұнай өнімдерінің қышқылдылығы – 100 см3 мұнай өнімін бейтарапатандыруға
жұмсалатын мг КОН ... ... және ...... ... МӨЗ» ЖШС – ... ... өңдеу зауыты» жауапкершілігі шектеулі
серіктестігі
ЛК-6у – жылына 6 млн. т ... ... ... ... қондырғысы
ТУ - техникалық шарт
ОСТ – салалық стандарт
МӨЗ – мұнай өңдеу зауыты
МЭА - моноэтаноламин
ТЭҚ– ...... ... ... ... саны 93 автомобиль бензині
МТБЭ – метилтретбутил эфирі
СН – санитарлық нормалар
ҚНжЕ – құрылыс нормалары және ережелері
20-V-001, 002– колонналар
20-E-001A/B/C, 002A/B/C/D – ... 001A/B – ............ реакторы
20-A-001 – тауарлы дизель отынының тоңазытқышы
20-C-001 – ортадан ... ...... ... коэффициенті
Кіріспе
Энергетикалық қорлар қазіргі экономикада жетекші рөл атқарады. ... ... ... ... ... негізінен энергия қорларын
жұмсау ауқымымен анықталады. Энергия қорларының маңызының зорлығына дүние
жүзінде өндірілетін пайдалы қазбалардың ... ... ... ... дәлел бола алады.
Энергия қорларының негізгі түрлері - ... ... ... газ,
гидроэлектроэнергиясы және ядролық энергия.
Мұнай мен газ XX ... ... ... ... ... ... рөл ... бастады. Германия, Ұлыбритания сияқты
елдерде мұнай мен табиғи газдың жалпы энергия қорын пайдаланудағы ... ... ... және ... ол ... құрады.
Дүние жүзі бойынша мұнайды пайдаланудың жоғарғы деңгейі, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі туралы ойларын
дәлелдей түседі. XXI ғасырдың соңына таяу ... ... ... ... туралы пікірлер көп айтылуда.
Мұнайдың энергия өндіруде негізгі шикізат болған кезеңінде, оның дүние
жүзілік экономикалық және саясаттық мәні арта ... ... ... бар ... ... және мұнай өнімдерін экспортқа шығару мүмкіндігі
бұл мемлекетке экономикалық және әлеуметтік өркендеуде үлкен жетістіктерге
жетуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... тұруы, мұнай базарындағы коньюктура, мұнай өндіруші елдермен қатар,
мұнайды өндірісіне ... алып ... ... ... үшін ... ... өзгерістер жасауға тура келеді.
Мұнайдың дүние жүзілік барланған қоры 306 млрд.т., оның 95 ... ... ... ... кен ... дүние жүзілік
елдерде және аймақтарда орналасуы біркелкі емес. Өндірілетін мұнай қорының
жартысынан көбі Таяу және Орта ... ... ... ... ... ... ... (Ливия, Алжир), Индонезияда, Иранда, сонымен қатар
Солтүстік және Оңтүстік Америка елдерінде ... ... жүзі ... ал оның ... ... мұнай қоры қомақты екенін
соңғы жылдары анықталды. Әсіресе Каспий ... ... ... ... кен орнының мұнай қоры шамамен 7,0 млрд.т. деп
болжануда. Бұл өте ... ... ... ... кен ... ең ірісі деп анықталуда [2].
Қазақстан Республикасы көмірсутектік шикізат қоры ... ... ... ... ... ал ... ... достастығы (ТМД)
республикаларының арасында Ресейден кейін екінші орынды ... ... ... ... ... ... мен газ ... үлкен жетістіктерге жетті. Алайда қазақстандық экономиканың
өзіндік даму жолы бар, ... ... және газ ... ... ... басқарудағы өзінің артықшылықтары мен жеке әдістерін қолдану қажет
[3].
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 2007
жылғы 28 ... ... ... ... ... сектордың
тиімділігін арттыру бойынша мәселе осы жолдаудың үшінші ... ... одан әрі ... ... мен ... ... ... әртараптандырумен тікелей байланыстыру және жаңа
келешегі мол өндірістер құру ... аса ... ... шешу қажет.
Қазақстанның аса бай жер қойнауын игеріп жатқан шетелдік әріптестер
елдің мүддесіне қарай нақты ... ... ... ... ... түрде, нарықтық негізде қатысуға тиіс.
Бұл мәселеде Қазақстанмен келісетін компаниялар қолдауға ие болады. ... ... ... ... ... ... ретте Қазақстан энергия ресурстарын беріп отырған ... ... ... ... ... ... және ... қамтамасыз етеді.
Қазақстанның өңірлік, содан кейінгі жерде әлемдік энергетикалық
кеңістіктегі тұғырларын одан әрі ... ... ... ... ... ... бен ... химиясын дамытудың басты мәселесі –
энергия өнімдерінің қосылған құнын ұлғайту ... бұл ... ... Әсіресе, мұнай химиясы, газ ресурстары, экспорттық
энергия дәліздері сияқты басым секторларды басқару тиімді болуға тиіс [4].
Дизель ... ... ... кері әсерін тигізетін
негізгі факторлар олардың құрамындағы ... ... ... ... ... ... 0,2% (2000 ... күкірті бар 50-54 млн.
т дизель отыны жанғанда атмосфераға шамамен 200 мың т күкірт ... ал ... ... ... ірі ... ... Одан бөлек
күкірттің полициклді ароматты көмірсутектермен ... ... ... ... ... ... ... көзі болып
табылады.
Шет елдерде дизель отынындағы ... ... ... ... ... ... ... түсуде, яғни 1996 жылы 500 млн-1-ден 2005 жылы 50 млн-
1-ге дейін. Бірқатар елдерде бұл ... ... ... ... ... ... құрамы 10 млн-1-ден жоғары болмау керек. Америка
құрама штаттарында (АҚШ) 2006 жылдың ортасынан бастап 15 млн-1 ... ... яғни осы ... ... ... зауыттарының 80%-ы өте аз
күкіртті ... ... – ultra low sulfur diesel (ULSD) ... ал 20%-ы
оны өндіруге 2010 жылы ... ... ... ... ... елдерінде дизель отынындағы
күкірттің құрамы 10 млн-1-ден аспайтындай деңгейде орнатылуда, ал 2010 жылы
автокөліктердің барлық ... ... ... ... ... жақын – NZSD
(near zero sulfur diesel) отынға ауыстырылады [5].
Қазіргі кезде дүние жүзі ... оның ... ... елде де ... ... ... мұнайлардың үлесі жоғары болғандықтан, олардан
алынатын өнімдердің (алғашқы ... де, ... ... де) ... ... ... Олар ... және қозғалтқыш
бөлшектерін коррозияға түсіреді, ал ... ... ... ангидридіне
айналып қоршаған ортаны уландырады. Гидрогенизациялау процестерін пайдалану
мұндай күкіртті ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Оны газ өнімдерінен ... ... ... ... немесе күкірт
қышқылына айналдырады.
Сондықтан да бензиндерді, дизель отындарын, майларды және басқа ... ... ... ... ... ... ыдыратып,
күкіртті сутегі күйінде бөлу мақсатында гидротазалауды жүргізеді. Осы
мақсатта көбінесе ... және ... ... Бұл ... ... күкіртсізденуімен қабат, қанықпаған
көмірсутегі қанығады, ал кейбір жағдайда ароматты көмірсутектердің нафтен
көмірсутектеріне ... ... орын ... ... ... және ... Қазақстанның алдында экологиялық және
пайдалану кезіндегі қасиеттері жақсартылған дизель отынын өндіру ... Ол үшін ... ... ... ... қондырғыларын,
катализаторларды және технологияны жетілдіру керек.
Қазақстан бүкіл әлемдік сауда ұйымына кіргеннен кейін Қазақстаннан осы
ұйымның стандарттарының сақталуы ... ... оның ... 1400 ... экологиялық менеджмент стандарттары бар [5].
Жетілдіруден кейін Атырау мұнай өңдеу зауыты октан санын жоғарылататын
қосындыларсыз этилденбеген АИ-80, АИ-92, АИ-93, АИ-95, АИ-96 ... ... ... ... және ... ... қату
температурасы минус 35ºС болатын қысқы дизель отынын, сондай-ақ Евро-2005
стандартына сәйкес ... ... 0,005 ... дейін төмендетілген
экологиялық таза дизель отынын өндіруде. Есептеулер ... ... осы ... таза дизель отынының барлығы қолданылса, онда
көліктен шығатын күкіртті ангидрид шығарылымдары елде жылына 12 мың ... ... еді ... ... ... жүзі ... мұнайды қайта өңдеу процестері ... ... ... ... соңғы кездері күрт
өсуде. Ол мынадай себептерге байланысты:
– жалпы баланста ... және ... ... ... ... өсуімен;
– табиғатты қорғауға және ... ... ... ... ... ... алдын-ала терең гидроасылдандыруды талап ететін белсенді және
талғамды катализаторларды ... ... ... ... ... және ... ... мұнайды терең өңдеуді одан әрі жүргізе беру қажеттігімен.
Мұнай шикізатын сутегі қысымымен термокаталитикалық ... ... ... ... ... ... ... процестердің,
сутегінің әсерінің тереңдігіне қарап және мақсатына байланысты үш түріне
айырады.
Бензиндерді, ... ... ... және басқа мұнай өнімдерін
асылдандыру, олардың құрамындағы күкіртті қосылыстарды ыдыратып, күкіртті
сутегі ... бөлу ... ... жүргізеді. Осы мақсатта
көбінесе алюмокобальтмолибден және алюмоникельмолибден катализаторларын
қолданады. Бұл ... ... ... ... ... ... ал ... жағдайда ароматикалық көмірсутектердің
нафтен көмірсутектеріне дейін ... орын ... ... ... ... ауыр ... ... мөлшерін азайту, сөйтіп оларды қазан отыны есебінде
пайдалану.
Гидрокрекинг – ... ... ... ауыр ... ... ... және дизель отындарын алу үшін терең термокаталитикалық
өзгерту.
Негізгі өндірістік ... ... ... ... ... ... ... және
ыдыратушы катализаторларды (Рt және Рd төсегіште) пайдаланып, ... ... ... ... ... 3,0 ... 15-20 МПа дейінгі (гидрокрекинг) қысымда жүргізеді.
Мұнай өнімдерін гидротазалау процесінде гетероорганикалық қосылыстардың
гидрогенолизі жүреді, ... олар тез ... ... ... суға гидрленіп айналады, ал металдар катализатордың қуыс-беттеріне
отырады. Осындай мақсатты реакциялардан бөлек жанама реакциялар да жүреді –
көмірсутектердің ... ... ... және ... көмірсутектердің сутегімен парафиндерге дейін қанығуы. Бірақ бұл
реакциялардың үлесі гидротазалауда көп емес.
Гидротазалауда әртүрлі дистилляттарды – тура ... ... ... ... ... тағы қайта өңдеу өнімдерін де салады.
Процестің физика-химиялық ... ... ... ... ... ... және
әртүрлі тиофендер мен олардың туындылары күйінде кездеседі. Гидротазалауда
күкіртке тұрақты катализаторлар – ... ... ... С-S ... энергиясы (227 кДж/моль) С-С
байланысқа (≈332 кДж/моль) қарағанда көп аз болғандықтан, мұнай өнімдерін
гидротазалауда осы ... (C-S) ... ... бөлшектер сутегімен
қанығып соңғы өнімдерге айналады.
Гидротазалау гидрогенизациялық процестердің тереңдігі ең аз ... ... ... ... дистилляттарымен қатар (бензин,
реактив және дизель отыны, вакуум ... ... ... ... да ... ... жеңіл фракциясы, бензиндер, кокстеу
мен каталитикалық крекингтеудің жеңіл газойльдері), тағы да ... ... мен ... де ... ... ... ... күкіртті, азотты және оттекті
қосылыстардан арылады, сонымен қатар, егер дистиллят ... ... ... онда ... ... ... ... сапасы көтеріліп тұрақтылығы артады. Барлық күкіртті қосылыстар
(немесе олардың негізгі бөлігі) гидротазалауда қаныққан көмірсутегін ... ... ... ... және ... гидрогенолиздегенде мынадай
реакциялар орын алады:
RSH + H2 → RH + ... 4Н2 → С4Н10 + ... 2Н2 ... ... H2 ... NH3
+ 4H2 → C4H10 + ... ... ... ... меркаптандардан тиофен
туындылары мен ароматикалық сульфидтерге өткенде азаяды. ... ... ... ... ... ... арттырады.
Процесс кезінде сутегінің жеткіліксіздігінен бір күкіртті қосылыстардың
басқаларға ... ... ... ... ... ... ... де түзуі:
2 RSH + Н2 → RSR + H2S
немесе қаныққан көмірсутегі орнына олефиндер ... ... + Н2 → R'H + ... + ... ... ... RSR + 2Н2 → RH + R'H + ... қанықпаған көмірсутектері бар қайта өңдеу ... ... бен ... ... ... ... бір-біріне әсері барлығы байқалады.
Гидротазалау процестерінде күкіртті қосылыстардың гидрогенолизінен бөлек
мынадай реакциялар жүреді:
1) азотты қосылыстардың гидрогенолизі:
2RNH + ЗН2 → 2RH + ... ... ... бөлінуі:
ROH + Н2 → RH + Н20;
3) диен ... ... + 2Н2 → ... ... ... гидрлеу:
СnН2n + Н2 → СnН2n+2;
5) гидрокрекинг:
С10Н22 + Н2 → 2С5Н12
Гидротазалаудың негізгі ... жылу ... ... ... ... мен ... көмірсутектері талғамды
гидрленеді, ең алдымен диендер, одан ... ... ... ... ... ... бензол гидрленуге қиын түседі.
Гидротазалау процесі термодинамикалық жағынан төмен температуралы
процеске жатады. ... ... ... ... ... ... ... қысым процесс тереңдігіне шешуші ықпал
жасайды. Гидротазалаудың қосынды жылу эффектісі оң және алғашқы ... оның мәні 20-87 ... ... ... ... Алғашқы
айдау шикізатына 30%-ға дейін қайта өңдеу процестерінің фракцияларын қосу,
шикізаттағы қанықпаған ... ... ... ... 125-187 ... ... көтереді. Құрамында қанықпаған көмірсутектері
жоғары, сонымен қабат ауыр отындарды гидротазалауда реакция жылу эффекті
260-500 кДж/кг ... ... ... аумағынан бөліп алу үшін катализатор қабаттары
арасына суытылған айналушы газды ... ... газ бен суық ... ... ... ... жылдары дизель фракцияларын гидротазалауға көп көңіл бөлінуде. Бұл
көлік құралдарын жаппай дизель қозғалтқышына ауыстырумен, ... ... ... ... өңдеу көлемінің күрт өсуімен (80% астам дизель
фракциясын гидрокүкіртсіздендіреді) және оларды ... ... ... Нәтижесінде соңғы кездері аз күкіртті дизель отынын (0,02-0,05%
S) шығару көлемі өсуде (90%-ға жетті).
Дизель отынына ... күрт ... ... ... ... ...... висбрекингтің, термиялық крекинг
пен каталитикалық крекингтің гидроасылдандыру ... оның ... ... ... ... ... Бұл шикізаттар алғашқы өңдеу өнімдерімен
салыстырғанда ... ... және ... ... ... алкендердің және көпсақиналы ароматты көмірсутектердің едәуір
көптігімен сипатталады. Олардың таза күйінде ... ... және ... ... ... ... ... болады.
Бірақ оларды гидроасылдандыруды алғашқы айдау дистилляттарымен қоспа
күйінде жүргізуге тиімдірек, бұл гидротазалау ... жылу ... ... ... ... ... ... алюмоникельмолибденкремний (АНМК)
катализаторларын қолданады. Бұл ... ... ... уларға тұрақты және көп уақыт активтігін сақтайды. АКМ катализатор
жоғары талғамды, оның ... С-С ... ... ... ... қанығуы іс жүзінде жүрмейді десе де ... ... ... гидрлеуде, С-S байланыстарды үзуде қажетті
активтік көрсетеді. АНМ ... ... ... ... ... ароматикалық көмірсутектерді және азотты қосылыстарды
гидрлеуде АКМ-ге қарағанда активтеу. Бірақ оның тұрақтылығы, ... ... ... ... ... 5-7% SiO2 қосып АНМС алады, оның
механикалық қаттылығы жоғарылау, аздап гидрлеуші активтігі өсік.
Өндірістік ГК-35 пен ... ... ... ... ... ... ... 1.1 кестеде
келтірілген.
Гидрогенизациялық процестердің катализаторын жетілдірудің келесі кезеңі,
бастапқы реагенттер табиғатын ... ... ГО-70 ... ... ... өсіру (ГО-116, ГО-117 катализаторы) есебінен,
тағы да құрылымдық пен ... ...... ... (ГС-168) немесе жасанды цеолиттерді (ГК-35)
өндірумен, олардың гидрокүкіртсіздендіру ... ... ... ... 1.1 – ... фракциясын гидротазалау катализаторларының кейбір
сипаттамасы
|Көрсеткіштер |АКМ ... |ГК-35 ... ... ... ºС: | | | | ... |364 |380 |362 |365 ... ... ... |395 |406 |384 |370 ... ... |0,12 |0,13 |0,10 |0,07 ... % ... | | | | ... ... % |85 |84,7 |88,2 |85,9 ... аралық мерзім, |11 |11 |24 |24 ... | | | | ... ... ...... ... ... көлемдік жылдамдығының өсуі және жұмыс ... ... ... ... ... ... ... температурасын
20-23ºС-қа төмендетеді, температураны ... ... ... ... ... 10-20%-ға өсіреді және бастапқы қалпына келтіру
аралық мерзімін екі есе ұзартады.
Кейінірек цеолитті компоненттерді және ... ... жаңа ... ... ... ... Ондағы ГК-35
салыстырғанда гидрлеуші металл компонентінің 30% аздығы процестің басқы
температурасын ... ... ... өсіреді және бастапқы қалпына
келтіру аралық мерзімін екі есе ... Бұл ... ... ... ... ... ... негізгі болып саналады.
Гидротазалау катализаторларын одан әрі ... ... ... ... металдарды отырғызуда сіңіру технологиясына көшуге
байланысты. Осы технология негізінде ... ... ... ... ... көлемдік жылдамдықта жұмыс істейді.
Мысалы, А, В, Б, Г маркалы цеолитті АНМ ... ... ... ... ... 3,5 МПа, 7 ... 335-350°С екі жыл бойы
бастапқы қалпына келтірусіз жұмыс істейді, ... ... ... ... фракциясында 0,98-ден 0,12% (масс.) дейін төмендейді.
Гидротазалау процесінде мақсатты өнімдерден бөлек (тазаланған бензин,
керосин, дизель фракциялары, вакуум ... газ ... ... этан ... ... мен ... ... айдалымы, күкіртті сутегі шығады. Газды
зауытта отын есебінде, бензин ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Күкіртті сутегі күкірт немесе күкірт
қышқылын өндіруде қолданады.
Гидротазалауға әртүрлі фракциялық және химиялық ... ... және ... ... ... де ... болатындықтан
процесс параметрлері мен сутегі шығыны әрқилы болады.
Гидротазалау реакциялары үшін оптималды деп 340-420°С ... ... ... күкіртсіздену реакциясы баяу жүреді, 420ºС-тан жоғары крекинг пен
кокс түзілу реакциялары ... ... ... ... температураны төмендеу ұстайды, себебі температураны өсіру
катализатор активтігін төмендетеді.
Жүйедегі жалпы қысым 2,5 ... 6,0 ... ... ... болады, ал
сутегінің сыбағалы қысымы 1,5-3,7 МПа-ды құрайды. Тазаланушы шикізат ауыр,
ондағы қанықпаған көмірсутектері көп болған сайын, реакторға кіре ... ... ... ... ... жоғары болуы керек. Сутегінің
сыбағалы қысымы өсуімен тазалау ... ... кокс ... ... жұмыс істеу мерзімі өседі.
Шикізаттың бір көлеміне 200-ден 700 м3/м3-ке дейін газ ... ... 0,1 МПа) ... ... ... ... немесе шайырлы заттары көп
дистилляттарды, мысалы кокстеудің дизель фракциясын немесе ... ... ... ... газ бен ... қатынасы ең көп болады.
Қайта айналу еселігін өсіру қондырғының ... ... ... ... мерзімін көтереді.
Гидротазалауда сутегі гидрлеуге, еруге және үрлеуге жұмсалады. Гидрлеуге
сутегінің шығыны қанықпаған ... ... тағы да ... ... және ... ... 0,1%, кокстеу бензиніне немесе
вакуум ... ... ... ... ... ... өнімдерінде
сутегінің нәтижесінде оның шығыны тазаланушы шикізат молекуласы массасы ... ... ... өсуімен көтеріледі.
Қайта өңдеу өнімдерін тазалауда қайта айналушы сутекті газдағы ... ... ... де төмен болуы, оның көп шығындалуымен
қабат реакция газдарымен ... да ... ... ... ... тұру үшін газдың бір бөлігін ... ... да, оның ... ... ... газбен толтырады.
Гидротазалау процесінде таза емес сутегін пайдаланады, бұл газ құрамында
сутегінің ... ... 50-95%, ал ... ... этан, пропан және
бутан құрайды. Гидротазалау реакцияларының нәтижесінде сутегі жұтылады,
сөйтіп ... ... ... ... және су ... ... кірердегі сутекті газдағы сутегі мөлшері шығардағыға қарағанда
жоғары. ... ... ... ... ... ... қондырғыларынан немесе басқа оны алатын жерден сутегін берумен
толтырады [6].
Экологиялық таза ... ... алу ... ... негізі
алюмоникель(кобальт)молибден катализаторларында гидротазалау ... ... ... Л-24-7 және ... қондырғысында 3,4 МПа
қысымда, 4,1 сағ-1 шикізатты берудің көлемдік жылдамдығында және 340-345ºС
температурада ... ... ... бар ... ... алған.
ГКД-205 катализаторларымен толтырылған ЛЧ-24-2000 қондырғысы 1993 жылы
іске қосылып, 1997 ... ... 6,2 млн. т ... өңдеген. Жылдар бойынша
қондырғы жұмысының негізгі көрсеткіштері 1.2 кестеде келтірілген. Көрініп
тұрғандай, құрамында ... ... ... гидротазалау процесінде
технологиялық параметрлер өзгерусіз ... ... төрт ... кезінде реакторға кірердегі температураны көтеру тек 8ºС-ты
құрады. Жеке кезеңдерде гидрогенизаттың 97-97,5% ... ... ... ... ... ... ... 1.2 – Жылдар бойынша қондырғы жұмысының негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |1993 |1994 |1995 |1996 |1997 ... ... |246 |255 |242 |240 |235 ... ... көлемдік |4,1 |4,2 |3,4 |4,0 |3,9 ... сағ-1 | | | | | ... ... МПа |3,2 |3,4 |3,3 |3,4 |3,5 ... ... ... |0,03 |0,03 |0,05 |0,12 |0,13 ... ... МПа | | | | | ... ... |335 |337 |338 |345 |343 ... ºС | | | | | ... ... % ... |0,84 |0,91 |0,88 |0,95 |0,96 ... |0,11 |0,14 |0,15 |0,13 |0,12 ... | | | | | ... ... температурасы және катализатордың жоғары
гидрокүкіртсізденуші белсенділігі ... ... ... төрт ... және реактордан шығармауын қамтамасыз етті. Жыл ... ... ... ... ... температурада 4-6 сағат
бойына сутекқұрамды газбен өңдеумен ... ... ... ... ... кезіндегі технологиялық параметрлері, алынушы
өнімнің сапасы мен катализатор күйін ... ... және ... ... нәтижелері катализатордың жалпы қызмет ету мерзімін екі-
үш рет қалпына келтірумен 8-10 жылға дейін жеткізу ... ... МӨЗ» ... ресейлік катализаторлары сыналды. Сынауды OL-105/2
пилотты ... ... ... ... ... 3,5 МПа ... 3 сағ-1 ... берудің көлемдік
жылдамдығында және ... ... ал ... ... ... – сәйкесінше 3,2 МПа, 1,5 сағ-1 және сондай
температураларда сыналды. ... ... мен ... ... және ... ... ... сәйкесінше 1.3 және 1.4 кестелерде келтірілген.
Кесте 1.3 – Дизель ... ... ... ... ... ... ... |дизель фракциясында ... |
| ... ... % ... ... | | |
| | |(% ... |
| ... |360ºС-та |340ºС-та |360ºС-та |
|ГКД-205 |0,16 |0,056 |82,2 |93,8 ... |0,29 |0,05 |68,0 |94,4 ... |0,34 |0,22 |62,2 |75,6 ... |0,3 |0,28 |66,7 |70,0 ... |0,38 |0,18 |57,8 |72,0 ... |0,17 |0,09 |81,3 |89,3 ... |0,054 |0,02 |94,0 |97,8 ... (8:1) |0,048 |0,021 |94,7 |97,7 ... ... ... дизель фракциясында күкірт құрамы 0,9%-ды |
|құраған. ... ... ... ... 3400С ... ... ... гидрогенизаттағы күкірттің қалдық құрамы 0,16-дан
0,38% (масс.) аралығында болды, күкіртсізденудің максималды дәрежесі 82,2%-
ға ГКД-205 никель молибденді катализаторда ... ... ... ... ... ... 0,05-0,28%-ға (масс.) төмендеген,
күкіртсізденудің максималды дәрежесі 94,4%-ға ГКД-300 катализаторында
жеткен.
Кесте 1.4 – ... ... ... ... нәтижелері
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... % ... ... | | |
| | |(% ... |
| ... ... |340ºС-та |360ºС-та |
|ГКД-205 |0,64 |0,32 |60,0 |80,0 ... |1,02 |0,80 |36,2 |50,0 ... |0,24 |0,15 |85,0 |90,6 ... (8:1) |0,16 |0,13 |90,2 |91,9 ... ... ... вакуум дистиллятында күкірт құрамы 1,6%-ды|
|құраған. ... және ... ... никель- және кобальт молибденді
катализаторларда құрамында ... ... ... 0,054 және ... ... гидрогенизатты 340ºС-та алды. Күкіртсіздену тереңдігі
сәйкесінше 94 және ... ... ТК-554 және ... ... 340ºС ... ... гидротазалауда күкірттің қалдық құрамы ТУ 38.401-58-170-
96 және EN 590 ... ... ... ... ... ... ... вакуум дистиллятын гидротазалау процесінде ресейлік
катализаторлар төмен ... ... 36-60% (1.4 ... ... ... 360ºС-қа дейін ұлғайту арқылы тек ... оны 80%-ға ... EN 590 ... ... ... (KF-840+KF-752) катализаторларда вакуум дистилляттарының күкіртсіздену
дәрежесі тіпті 340ºС-тан төмен температурада жетті. Гидрогенизаттағы ... ... ... ... ... ... төмендетілуін қамтамасыз
етеді.
Сонымен, ТК-554, ТК-556 және (KF-840+KF-752) катализаторларын сынаудың
нәтижелері бойынша ... ... мен ... ... ... үшін ... болады. Бұл катализаторлар біршама төмен
температураларда экологиялық ... ... ... ... қамтамамасыз етеді [9].
Жаңа Уфа МӨЗ-ның құрастырмалы қондырғысының 300 ... ... ... Бірқатар ресейлік МӨЗ-тары құрамында күкірт 0,05%-дан
аспайтындай дизель ... ... ... Осы ... ... шетелдік
және ресейлік катализаторларды қолданумен құрал-жабдықтарды жаңартусыз
істеп тұрған қондырғыларда бір ... ... ... ... ... ... ... РК-222 катализаторын сынаудың басқы нәтижелері
160-3600С фракциясын гидрокүкіртсіздену ... оның ... ие ... растайды.
Кесте 1.5 – РК-222 катализаторын сынаудың нәтижелері
|Сынау шарттары ... ... % ... ... |сутек:шикізат,|темпера-|шикізатта|катализаторда |
|МПа |берудің |* м3/м3 ... | ... |
| ... | | | ... |жылдамдығы, | | | | |
| ... | | | | |
| | | | | |ГО-70 ... |
|2 |6 |250 |380 |1,15 |0,07 |0,034 |
|3 |2 |280 |300 |0,6 |0,23 |0,13 |
|3 |2 |280 |320 |0,6 |0,13 |0,062 |
|3 |2 |280 |340 |0,6 |0,043 |0,026 |
|3 |2 |280 |360 |0,6 |0,015 |0,016 |
|* ... ... ... ... бар ... 96-97%-дық конверсиясын қамтамасыз
ететін РК-222 катализаторы шетелдік катализаторлардан қалыспайды. ТК-554
(«Haldor Topse») ... ... ... ... ... 94-98%, KF-752 («Akzo Nobel») катализаторында 95-
96%, С-448 («Criterion Catalyst») катализаторында 96-98% болды [10].
Құрамында күкірті аз ... ... ... ... ... жағдайларда
өндіріледі:
– шикізатты берудің көлемдік жылдамдығын төмендеткенде, ал ... ... ... ... ... ... ... жоғарылатқанда, ал ол жұмысшы циклдің
қысқаруына және ... ... ... қысқаруына
әкеліп соғады;
– катализатор көлемін ұлғайтқанда, ал ол шикізатты берудің ... ... ... өнімділігінің сақталуына
мүмкіндік береді;
– шикізатты берудің көлемдік жылдамдығын төмендетусіз ... ... ... ... ... ... жаңа
катализаторларды таңдағанда немесе өңдегенде.
Жоғары сапалы аз күкіртті дизель отынын өндіру үшін ... ... ... тұрған қондырғыларын жаңалау бойынша мәселелер мұнай
өңдеуші зауыттарда жекелей анықталады. Жобаны жетілдіруде ... ... ... ... аз ... ... ... құрал-жабдықтарды барынша
қолданған жөн.
Жоғары сапалы аз күкіртті дизель отынын өндіру мәселесін шешудің ... ... ... ... ... ... ... болады. Жоғары
сапалы аз күкіртті дизель отынын өндіруді дизель отынын өндірудің істеп
тұрған негізгі технологиялық ... ... ... ... ... аз ... дизель отынын алу үшін көлемдік
жылдамдықты төмендету қажет және ... ... ... ... ... сақтау үшін көлемі 40 м3 катализатор салынатын қосымша
реактор орнатылған, яғни ол 2 сағ-1 ... ... ... ... ... ... катализаторының өнеркәсіптік сынағын Рязань мұнай өңдеу зауытының
ЛЧ-24-7 қондырғысында ... ... екі ... да ГО-70 ... және ДС-21 ... ағын) катализаторларының жаңа партияларымен
толтырылды.
Гидрогенизаттағы күкірттің қалдық құрамы ... ... ... 0,9-1,2% және ... ... г/см3 ... тура ... 180-
360ºС дизель фракциясын 3,5-3,7 МПа қысымда ЛЧ-24-7 ... ... ... ... ... мен ... ... жылдамдығын катализатор активтілігіне байланысты ұстап отырды.
Құрамында 0,9-1,0% күкірті бар шикізатты гидротазалауда және 4,2 ... ... ... жылдамдығында температураны 340-тан 355ºС-қа
дейін көбейткенде гидрогенизаттағы күкірттің құрамы 0,15-тен 0,09%-ға дейін
төмендейді, ал 3,9 сағ-1 ... ... ... жылдамдығында
температураны 345-тен 355ºС-қа көбейткенде ... ... ... ... ... төмендейді.
Күкірттің қалдық құрамы 0,2%-дан аспайтындай дизель отынын өндіруде ДС-
21 және ГО-70 катализаторлары бес ай ... ... ... ... ДС-21 ... ... ... жұмыс істеу керек.
ГО-70 катализаторы 350ºС-та 4,6 сағ-1 ... ... ... ... ... ... ... 0,15%-ға дейін
гидротазалайды, ал ДС-21 катализаторында осы гидротазалау тереңдігі біршама
төмен 3,9 сағ-1 көлемдік ... ... ... ... параллельді ағындарда ГО-70 және ДС-21
катализаторларын бес ай бойы ... ... ГО-70 ... ... ... ... ... болады [12].
«Ангар мұнай химия компаниясы» ААҚ-мен жасалған технология бойынша
экологиялық таза дизель отынын алудың сатыларына ... ... ... ... ... ... қоспасын жоғары қысымды блокта гидрлеу;
– мақсатты фракцияны алумен тұрақты гидрогенизатты атмосфералық-вакуумдік
(немесе тек атмосфералық) айдау.
Шикізат ... ... ... ... ... ... ... өнімдерін қолданды: МӨЗ-ның 11 цехының ... ... ... ... ... және ... ... кокстеу қондырғысының дизель фракциясы. Осы компоненттерді тура
айдалған дизель отынын ... ... ... қосу ... ... ... ... санның төмендігі, құрамында олефин ... ... ... ... көп ... ... тән ... жоғары емес дәрежесінде дизель отынының
көрсеткіштерінің нашарлануына әкеп соғады.
Экологиялық таза дизель отынын алу ... 2002 жылы ... ... ... ... нәтижесінде келесідей ... ... қату ... ... 60ºС ... ... ... отыны
алынды;
– экологиялық таза дизель отынын өндіруде қосалқы өнім ... ... ... ... ... фракцияның
бөлінуінен кейін) қолданылуы мүмкін;
– «Ангар мұнай химия компаниясы» ААҚ-да шығарылатын экологиялық ... ... ... ... ... EN 590 ... сәйкес екендігін көрсетті [13].
Мұнай өңдеуші өнеркәсіптері үшін келесідей тұрақты даму ... ... ... тереңдету; өңдеуге шикізаттың екіншілік түрлерін барынша
қолдану және қозғалтқыш отындарының сапасын жоғарылату. Бұл ... ... ... ... ... және жаңа ... композицияларын өңдеуге әсерін тигізеді.
«Ангар мұнай химия компаниясы» ААҚ ... ... ... бойы ... ... шикізаты ретінде тура айдалған, термиялық және
каталитикалық крекинг, баяу кокстеудің екіншілік ... ... ... ... қолданылып келді. Оның алдында ... 370ºС ... 3,2 МПа ... 3,0-3,5 сағ-1 ... ... ... АКМ, КГО-5 ... жүргізді. Екіншілік
газойлдердің үлесі 15%-ға ... ... ... 5-6 ай ... ғана қажетті күкіртсіздену тереңдігін қамтамасыз етті, ал 10-11
айдан кейін гидрогенизаттағы күкірт құрамы ... ... ... ... кокстенуінен оның белсенділігінің төмендеуімен және
жылуалмастырғыштарда екіншілік ... ... ... реакциялық конденсациялану мен полимерлену өнімдері түзілуінен
олардың ... ... ... ... шешу үшін ... мен органикалық синтездің Ангар
зауыты» ААҚ өндірісінің АГКД-205А жаңа ... ... ... қоспаларды ұстау үшін және катализаторды қорғау үшін реактордың
жоғарғы қабатына ... ФОР-1 (әр ... 2,0т) ... ... ... ... реакцияларына арналған
процестің жақсы жүруін қамтамасыз етеді және оның бастапқы қалпына ... ... ... ... ... жағдайы мен шикізат сапасына байланысты әрбір катализатор түріне
активацияның арнайы ... ... ... ... ... сульфидті түрде болады. Жүргізілген зерттеулер
негізінде белгілі ... ... ... бар ... өңдеу
катализатордың гидрокүкіртсіздену белсенділігін жоғарылатады, яғни
күкіртсутекпен немесе ... ... ... үлгілер біршама
белсенділікке ие болып келеді. Дизель фракциясымен ... ... ... ... кезде катализатордың дезактивациясына байланысты
гидрокүкіртсіздену белсенділігін төмендеткен. ... ... ... ... ... 3,5-5% ... оны қабат-
қабат салу және 120ºС-қа дейін ... ... ... ... ... ... химия компаниясы» ААҚ мұнай өңдеу зауытында Л-24-6
қондырғысының екі ... ... ... ... ... ... ... процесінің бастапқы циклінде біршама төмен температурада
330-335ºС-та жүруін қамтамасыз етті.
Л-24/6 қондырғысында бұрынғы және жаңа ... ... ... ... ... 1.6 ... келтірілген.
Кесте 1.6 – Л-24/6 қондырғысында катализаторларды пайдалану ... ... ... + ... |АГКД-205А |
| | ... | | ... ... |15 |18 |20 |25 ... | | | | ... берудің көлемдік |3,0 |4,5 |5,0 | ... сағ-1 | | | | ... МПа |3,2 |3,6 |3,8 | ... ºС |370 |345 |340 | ... ... %: | | | | ... |0,5 |0,5 |0,7 | ... |0,2 |0,1 |0,1 | ... ... ... |6 |20 |24 | ... ... ай | | | | ... ... ету ... |3 |5 |6 | ... | | | | |
| | | | | | |
| | | | |4,8 |3,6 |
| | | | | | |
| | | | |3,7 |3,6 |
| | | | |335 |360 |
| | | | | | |
| | | | |0,7 |0,7 |
| | | | |0,09 |0,03 |
| | | | |36 |24 |
| | | | | | |
| | | | |7 |6 ... катализаторды қолдану келесілерге мүмкіндік береді:
– гидрогенизаттағы күкірт құрамын 0,2-ден 0,1%-ға дейін төмендетуге;
– шикізаттың екіншілік түрлерін өңдеудің ... ... ... ... қалпына келтіру мерзімін екі жыл және одан да ұзағыраққа
жеткізуге.
Осы жасалған іс-шараларды ... ... ... ... және ... ... ... қол жеткізілді.
Л-24/6 қондырғысында катализаторды 2,5 жыл бойына ... ... ... ... ал ... ... ... жылдамдығы
4,5-5,0 сағ-1-ді құрады. Алынған нәтижелер шикізат қорын ұлғайту кезінде ... ... ... ... ... ... ... талаптардың қатаңдауымен байланысты құрамында
күкірт 0,05%-дан төмен дизель ... ... ... табылады. Л-24/6
қондырғысының бірінші ағынында ... ... 3,0 сағ-1 ... және 3,5 МПа ... ... катализаторында тәжірибелі
өнеркәсіптік сынақ өткізілді. ... ... аз ... ароматты
көмірсутектер және күкірт қосылыстары 0,03-0,05% ... ... ... жете ... ... әдістермен үйлесімді жаңа
катализаторды қолдану Л-24/6 қондырғысында ... ... ... ... ... ... етеді.
Л-24/6 қондырғысында гидротазалау процесі 3,3-3,7 МПа ... ... ... шамамен 48 м3 болатын екі жеке ағындарда ... ... ... ... таза ... ... алу ... құрал-жабдықтардың моральді ескіргенін есепке алсақ, онда
қондырғы өнімділігін одан әрі ... ... ... ... және тәжірибелі жұмыстар негізінде Л-24/6 қондырғысын
толығымен жетілдіру ... ... яғни оған ... ... ... ... ... тұрған реакторларды көлемі үлкен жаңа реакторларға ауыстыру
және жалпы қысымды 5,0-6,0 МПа-ға дейін ... ... ... жаңа ... қолдану;
– I ағында өнімділігі 75 мың нм3/сағ болатын сутекқұрамды газдың
циркуляциялық компрессорын орнату;
... ... және ... ... ... ... тұрғандарын ауыстыру;
– істеп тұрған құбырлы пештерді біршама қуатты және ... I ... ... ... ... дизель отынын және
вакуум дистиллятын бөлу үшін ... ... ... ... Л-24/6 ... ... процесін жүзеге
асыру келесілерді қамтамасыз етеді:
– шикізат бойынша өнімділігін 1,3-тен 2,0 млн.т/жылына ... ... ... 1,0 ... ... ... өңдеуді;
– каталитикалық крекинг шикізаты гидротазаланған вакуум газойлінің
сипаттамасы мен процесс жағдайына байланысты құрамында ... 0,035 және 0,05% ... ... ... отынын алуды;
– энергия шығындарын (бу, электр, реагенттер) 10-15%-ға төмендетуді.
Бірінші блок вакуум газойлі немесе оның ... ... ... ... ал ... ... ... екіншілік түрдегі газойлмен
қоспасын гидротазалау үшін арналған.
Бастапқы вакуум газойлін гидротазалау аз ... ... алу ... ... Бұл жағдайда процесс реакторлардағы қысым 5,0-6,0 МПа-
ға дейін жоғарылауымен және ... ... ... ... ... ... процесіне арналған шикізатты дайындау үшін
катализатор есебінде жаңа АГКД-400 катализаторы ... ... ... ... үлесі 0,3%-дан аспайтындай вакуумдік
газойлді алуды қамтамасыз ететін ... ... ... ... 1.7
кестеден көрініп тұрғандай оң нәтиже 360-3700С температурада және 4,0 ... ... емес ... қол ... Осы ... параметрлерде АГКД-
400 катализаторы кокстену, азотты қосылыстар, металдардың ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Каталитикалық крекинг процесінде гидротазаланған шикізатты ... ... үшін ... ... ... ... яғни ... 1,5-2,0%-ға ұлғайтуға және өнімде күкірт құрамын 0,05%-ға дейін
төмендетуге, сонымен ... ... азот және ... ... ... ... береді [14].
Кесте 1.7 – АГКД-400 катализаторында вакуум газойлін гидротазалаудың
нәтижелері
|Аталуы ... МПа ... ºС |
| | |3,0 |4,0 |5,0 |360 |370 |380 ... ... % | |89,9 |92,7 |91,0 |89,6 |89,2 |89 ... |908,0 |903,0 ... ... тығыздығы, | | | | | | | ... |389 |374 |364 |368 |380 |390 |398 ... ... ºС |428 |403 |382 |389 |413 |418 |416 ... қайнау |444 |146 |389 |399 |428 |428 |429 ... |484 |466 |437 |447 |483 |476 |476 ... |539 |553 |553 |554 |558 |556 |558 ... | | | | | | | ... |1,1 |0,22 |0,18 |0,16 |0,19 |0,15 |0,12 ... |0,17 |0,16 |0,13 |0,12 |0,15 |0,14 |0,13 ... % массалық |2 |0,5 |0,3 |0,15 |0,2 |0,16 |0,15 ... % ... |0,39 |0,26 |0,23 |0,21 |0,27 |0,22 |0,19 ... млн-1 |15,6 |9,0 |9,6 |9,2 |10,0 |9,5 |8,8 ... % | | | | | | | ... ... тұтқырлығы, | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ... ... күкірттің өте төмен деңгейге (ultra-low
sulfur diesel) дейін шектейтін ... ... ... ... ... әлемдік отындық хартия мен Еуропалық стандарттың EN 590 ... ... ... ... ... 0,03 (2 ... және 0,035%-
дан аспауы керек.
Ультра аз күкіртті жоғары сапалы дизель отынын шығару үшін ... ... және ... ... ... ... ... негізделген жаңа
қалдықсыз технологиялар қажет. ... ... қату ... төмен
дизель отынының қысқы сорттарын өндіру мәселесі ... ... ... ... алу үшін ... қосындыларды жиі қолданады.
Тауарлы мұнай өнімдерінің сапасына қойылатын талаптардың ... ... ... гидротазалау процестерін оңтайландырусыз мұнайдың
түрлі фракцияларын одан әрі ... ... ... емес. Осыған байланысты
мұнай өңдеуші өнеркәсіптеріне арналған жаңа катализаторлар мен технология
қажет.
Экологиялық қасиеттері ... ... ... алу үшін ... ... ... мен технология қажет.
КТ-22 және КТ-23 жартылай функциялы катализаторларын Al2O3 + цеолиттің
никель тұзының сулы ... ... ... және ... ... ... дайындаған. Олар 320-400ºС температурада, 2-3
МПа қысымда, 1,5-5 сағ-1 ... ... ... ... ... 200:1 ... катализатордың тұрақты қабатында ағынды
зертханалық қондырғыда Қазақстан (ШМОС) және Қытай (Фушунь) ... ... ... ... бір сатылы гидротазалау мен гидроизомерлеу
процесінде сыналды. ... ... ... біртекті электр қыздырғышпен
тот баспайтын болаттан жасалған тік орналасқан түтікшемен сипатталады.
Тәжірибелерді ... ... ... 2 мм, ұзындығы 2-2,5 ... ... ... ... ... ... қалпына келтірген және «күкірт:катализатор» - 1:10 ... ... ... ... ... 1.8 ... ... өңдеу зауытымен ұсынылған бастапқы дизель фракциясы
цетандық индексі мен ... ... ... ... ... ... МЕСТ 19121 ... анықтаған. Фракциялық
құрамы мен цетандық индекстерін мұнай және ... ... ... ... ... ... Қазақстан мұнай өңдеу зауытының отыны
келесідей көрсеткіштерге ие: цетандық индекс 59,7, жалпы ... ... мас.; ... ... ... ... отынының цетандық индексі 46,5 және
күкірттің құрамы 0,22% мас. ... ... қату ... ... 12 ÷ ... ... 1.8 – КТ-22 және КТ-23 ... функциялы катализаторлардың
сипаттамалары
|Аталуы ... |
| |КТ-22 |КТ-23 ... түрі ... ... ... ... ... г/см3 | ... ... мм | ... ... | ... ... | ... беті, м2/г | ... ... ... | |
| |0,6 |0,6 |
| |2,0-2,5 |2,0-2,5 |
| |41,3 |41,2 |
| | | |
| |150 |79,6 |
| |0,52 |0,27 ... және КТ-23 ... үшін ... ... анықтау мақсатында температура мен көлемдік жылдамдықты
өзгертумен (1.9 кесте) дизель отындарын асылдандыру ... ... ... ... тұрғандай, температураны 320-дан 400ºС-қа
жоғарылатқанда, КТ-23 катализаторында ... ... ... ... ... ... күкірт құрамы 0,0399-дан 0,003% массаға дейін
төмендейді, сонымен қатар қату ... ... ... минус 27ºС-қа
төмендеуі байқалады. Іріленген сынақтар үшін оңтайлы температура есебінде
380-400ºС температурасы қабылданды.
Тәжірибені 380ºС ... ... ... ... 3-тен 5 ... ... ... шикізаттың катализатор бетімен жанасу уақытының ... ... ... ... ... ... 62,5%-ға
дейін төмендеуіне әкеп соғады (1.9 кестені қара), сонымен ... ... қату ... ... ... минус 23ºС-қа жоғарылаған.
Кесте 1.9 – КТ-23 ... ... ... ... қату ... мен гидрокүкіртсіздену дәрежесіне
температура мен көлемдік жылдамдықтың әсері
| ... сағ-1 ... ... |t=380ºC кезінде |
|Көрсеткіштер ... ºС ... ... |320 |350 |380 |400 |3 |4 |5 ... ... |0,0399 |0,0202 |0,005 |0,003 |0,005 |0,01 |0,06 ... % мас. | | | | | | | ... |75,1 |87,4 |96,9 |98,1 |96,9 |93,8 |62,5 ... % | | | | | | | ... ... |-18 |-24 |-26 |-27 |-26 |-25 |-23 ... | | | | | | | ... ... ... ... =2 МПа; Н2:шикізат=200. |
Кесте 1.10 – КТ-22 және КТ-23 ... ... ... фракцияларын гидроөңдеу
| |1 ... |КТ-22 |2 ... |КТ-23 ... ... ... |(400ºС;|
| |-ның |5 |3 ... |3 МПа; |5 |
| ... ... ... | |1,5 ... |
| | | | | ... | ... күкірт құрамы,|0,16 |0,031 |0,005 |0,22 |0,057 |0,048 |
|% мас. | | | | | | ... |— |80,6 |96,9 |— |74,1 |78,2 ... % | | | | | | ... ... |-13 |-32 |-26 |-12 |-34 |-26 ... |59,7 |61,1 |59,8 |46,5 |45,3 |44,2 ... ... | | | | | | ... ... |265,5 |264 |— |278 |277 |— ... |299 |302 |— |351 |315 |— ... | | | | | | ... | | | | | | ... МПа; Н2:шикізат=200. ... 380 және 400ºС, ... ... 5, 3, 1,5 ... ... ... 3 МПа, «Н2:шикізат» қатынасы – 200:1 деп таңдап алынған оптималды
технологиялық параметрлері ... КТ-22 және КТ-23 ... ... екі ... ... мен ... іріленген
сынақтың мәліметтері 1.10 кестеде келтірілген.
1.10 кестеден көрініп тұрғандай, бүкіл әлемдік ... ... ... КТ-23 катализаторында мұнайдың (1 шикізат) дизель
фракциясын гидроөңдеуде жалпы күкірттің ... ... ... 0,005%-ға
дейін төмендейді. Цетандық ... ... ... ал қату
температурасы минус 13-тен минус 26ºС-қа төмендейді.
Дизель отынын өндірудің өнеркәсіптік ... ... ... ... ... 89%, ... – шамамен 10%, арктикалық - 1%-ды құрады. Дизель
отынының қыстық сортына сұраныс тек ... ... ... ... ... ... қату ... терең төмендеуі КТ-22 катализаторында дизель ... ... ... КТ-22 ... ... ... отынының қату температурасы (380ºС; 5 сағ-1) ... ... ... ... ... дейін). Бұл жағдайлардағы дизель
отыны құрамында күкірт 0,031%-ды және цетандық индексі ... ... ... 59,7 ... салыстырғанда айтарлықтай ұлғаймаған.
КТ-22 катализаторында 2 ... ... 1,5 ... ... ... оның қату ... 220С-қа төмендейді (минус
12-ден минус 34ºС-қа дейін); цетандық индексі 1,2 ... ... ал ... ... ... 0,057% ... ... төмендейді. КТ-23
жартылай функциялы ... 2 ... ... ... ... ... 400ºС ... және 5 сағ-1 көлемдік
жылдамдықта біршама жоғары гидрокүкіртсізденуші белсенділік көрсетті: жалпы
күкірттің құрамы 0,22-ден 0,048% массаға дейін ... ... ... тең; бұл жағдайдағы қату температурасы минус 26ºС-ты құрайды (1.10
кестені қара).
Жоғары молекулалы көмірсутектердің ... ... ... мен ... ... ... нәтижесінде
дизель фракцияларын жартылай функциялы катализаторларда гидроөңдеуде дизель
фракциясының қату температурасы минус 26 ÷ минус 34ºС-қа ... ... С1-С4 ... ... ... ... ... үлкен
емес және максимум 1,0-1,5%-ды құрайды, яғни дизель фракциясын гидроөңдеуде
жоғалымдар қалыпты мөлшерде. ... ... ... қату ... ... ... жұмысы үшін қолдануға мүмкіндік береді және EN ... ... ... отынының екі сортының фракциялық құрамының (1.10 кестені ... ... ... ... ... пен ... ... жақын температураларда айдалады: 265,5-264ºС (1 ... және ... (2 ... ... 96% шикізат пен каталитикалық өңдеу өнімдерінің
айдау ... ... ... ... ... тәуелді. 1
шикізат үшін айдау температурасының жақын мәндері (299 және 302ºС) ... ... ... ... ... ... ... екендігін
растайды. 2 шикізат пен өнім үшін оны ... ... ... ... (351-315ºС), яғни шикізаттағы ауыр
көмірсутектерін гидрокрекингтеу нәтижесінде ... ... ... жоғарылауын көрсетті. Бұл жағдайда отын түсінің жақсарғаны
(қоңыр бояудан ... ... ... ... ... ... жоғары
сапасы көліктен шығатын газдарда күйе мен күкірт (SO2) концентрациясы және
түтіндеуінің төмендеуіне мүмкіндік береді, яғни бұл ... ... ... ... құрамында металдары жоқ іріленген ... ... ... ... және ... ... ... гидроизомерлеу, гидрокрекинг және гидрлеу процестері
осы катализаторларда бір сатыда ... және ... ... жақсартылған отынды алумен жүреді. Дизель отынын өңдеудің
ұсынылған технологиясы экономикалық тиімді ... ... ... ... ... және тұрақтылыққа ие [15].
Мұнай өңдеу кәсіпорындарында орта дистиляттарды гидротазалауды Л-24-5, Л-
24-6, Л-24-7, ЛЧ-24-7, ЛЧ-24-2000 және ЛК-6У ... , ... ... ... ... ... – вакуум
дистиляттарын гидроасылдандыруды КТ-1 және Г-43-107 кешендерінде жүргізеді.
1960-70 жылдары пайдалануға ... ... төрт ... екі ағынды.
Олардың әр ағынында әрқайсысында ... 14 м3 ... ... ... ... (I ... бар. Келесі біршама қазіргі екі қондырғыларда 70
м3 көлемдегі катализаторы бар жеке реактор бойынша орналасқан.
1.11 кестеде алғашқы төрт ... ... ... ... кезінде
орташаланған технологиялық параметрлері келтірілген. Көрініп тұрғандай, бұл
дизель отынының қажетті ... ... ... ... ... қалдық құрамы 0,2 %-дан аспайды, яғни техникалық талаптарға жауап
береді.
Бірінші кезде гидротазалау процестерінде ГКД-202, ГКД-205, ГО-117, ГС-
168Ш, ... ... ... ... және тағы ... ... ... құрамында күкірт қосылыстары төмендетілген дизель отынын
алу қажеттілігі туындады. Осыған байланысты ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... біршама жоғары гидрлеуші және төзімді қасиеттеріне ие ГКД-300 және
АКГД-205А жаңа каталитикалық композициялары;
– металл оксидтерін ... мен ... ... ... қамтамасыз ететін бастапқы катализатордың күкірттенуінің
құрастырмалы схемасы;
– катализатордың қорғау қабаты ... ФОР-1 ... ... ... арнайы әдістемесі.
Бұл ұсыныстарды „Ангар мұнай химия компаниясы” ААҚ-да Л-24-6 өндірістік
қондырғыда жүзеге асыру шикізат бойынша жоғары өнімділік кезінде 0,05-0,11%
күкіртімен ... ... ... ... ... Бұл қондырғы ұқсас
қондырғылардан екі реактордың бір ... (II ... ... ... ... ... цилиндрмен ұсынылатын ФОР-1 форконтакттің катализатордың қорғау
қабаты есебінде реактордың жоғарғы бөлігіне ... ... ... ... ... ... және ... берудің көлемдік
жылдамдығын 4-5 сағ-1-ге ... ... ... ... ... үш жыл ... ... қалпына келтірудің қажеті жоқ.
Кесте 1.11 – Л-24-5, Л-24-6, Л-24-7, ЛЧ-24-7 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |1 |2 |3 |4 |5 ... берудің көлемдік |5-7 |3 |2,5 |3 |2,5 ... сағ-1 | | | | | ... ... |320 |340 |345 |350 |355 ... |3,3 |3,2 |3,3 |3,4 |3,4 ... ... МПа |0,1 |0,1 |0,15 |0,2 |0,2 ... бойынша қысымның | | | | | ... МПа |0,008 |0,1 |0,12 |0,13 |0,15 ... ... | | | | | ... ... % ... |2 |2 |1 |1 |1 ... ... ... | | | | | ... ... ... |7 |6 |5 |5 |5 ... ... ... ... | | | | | ... | | | | | ... 1 – ... ... ... 2,3 – ... күкірт ... 0,8 ... және 0,8% ... көп тікелей айдалған дизель отыны|
|фракциясы; 4,5 – екіншілік газойль қоспасында сәйкесінше 10-нан 20%-ға ... ... ... ... ... катализаторының белсенділігінің потенциалын анықтау үшін
дизель фракциясының қоспасы шикізат ... ... ... ... ... ... технологиялық параметрлер мен
сынақтың нәтижелері 1.12 ... ... ... ... өнімдердің – каталитикалық крекингтің жеңіл газойлі, кокстеудің
бензин және дизель фракциялары 16-24%-ды құрады.
Көрініп тұрғандай, қолданылып ... ... жүйе ... 335ºС ... ... ... күкірт мөлшері 0,05-0,12% дизель
отынын алуды қамтамасыз етеді. Температураны 360ºС-қа дейін жоғарылатудан
кейін алынушы дизель отыны құрамында күкірт ... ... ... ... ... аз ... ... отынын алу
үшін қосымша реакторлар (III нұсқа) жөндеуден өткен. Нәтижесінде ... ... ... ... ал ... ... көлемдік
жылдамдығы 1,6-2 сағ-1-ге дейін ... Жаңа ... 3,5 ... ... қысымда жүреді.
Бұл гидрокүкіртсіздену тереңдігін ұлғайтуға және полициклді ... ... ... ... ... ... ... қысымды жоғарылатусыз көлемдік ... ... бұл ... төмендетілген өнімін алуды ... 1.12 – Л-24-6 ... ... ... ... ... нәтижелері
|Шикізатты |Қалыпты |Реактордағы ... ... ... ... ºС |ғы ... ... |
|көлемдік |СҚГ ... | ... ... % ... | | ... |
|, сағ1 | | | | |
| | ... ... | | ... ... |335/335 |345/345 |3,3/3,3 ... |
|3/4 |1800/3000 |340/335 |360/345 |3,6/3,6 ... ... ... |350/335 |370/345 |3,6/3,6 |0,04/0,09 |
|3/4 ... |350/335 |360/345 |3,5/3,5 ... ... |2000/2600 |350/335 |360/345 |3,3/3,3 ... ... ... |350/335 |360/345 |3,3/3,5 ... ... |2000/2500 |350/335 |360/345 |3,6/3,6 ... ... ... |350/250 |360/250 |3,6/3,6 ... ... ... |350/250 |360/250 |3,6/3,6 ... ... ... |350/335 |360/340 |3,5/3,5 ... ... ... |360/335 |360/340 |3,6/3,6 ... ... ... |360/335 |360/340 |3,6/3,6 ... ... |2500/2300 |360/335 |360/340 |3,6/3,6 ... ... ... |360/335 |360/350 |3,6/3,6 ... ... ... |360/335 |360/350 |3,6/3,6 ... |
|4/5 ... |360/335 |360/345 |3,6/3,6 ... ... ... |360/335 |360/345 |3,5/3,4 ... |
|4/5 ... |360/335 |360/345 |3,5/3,5 ... ... ... |340/335 |360/345 |3,4/3,4 ... ... |2200/2200 |340/335 |360/345 |3,5/3,5 ... ... ...... ағын ... ...... ағын үшін. |
Өнеркәсібі дамыған елдерде дизель отынының ... ... ... ... ... ... түсуде. ЕС жаңа стандарттарына сәйкес күкірт құрамы
350 млн-1-мен шектеледі, ал 2005 жылдан бастап ол 50 млн-1-ден аспауы ... ... ... полициклді ароматты көмірсутектер 11%-дан аспауы
тиіс, ... оны 6%-ға ... одан ... 4%-ға ... ... отыр. Көрсетілген талаптарды орындау үшін мүмкіндігінше:
– күкірт қосылысы сияқты полициклді ... ... ... ... ... ие Al-Ni-Mo және/немесе Al-
Co-Mo каталитикалық композициясының жоғары белсенді жүйесін қолдану
керек;
– сутек:шикізат қатынасында және жалпы қысымның максималды ... ... ... ... керек;
– шикізаттың екіншілік түрінің үлесін төмендету керек;
– бастапқы газойлдің соңғы қайнау ... ... ... ... өте сирек жағдайда қолданған дұрыс, себебі ол шикізат
қорының төмендеуіне әкелуі мүмкін);
– тұрақтандыру мен ... ... ... ... ... ... ауыстыру керек.
Көрсетілген шешімдерді кезең-кезеңмен жүзеге асыруды ... ... ... ... жаңа ... іске ... ... кезеңнен кейін-ақ аз күкіртті дизель отынын өндіруді;
– жұмыс ... ... ... мен ... ... ... арқасында күрделі ... ... ... ... ... ... қосылысы сияқты полициклді ароматты
көмірсутектердің құрамының төмендетілуімен шикізат ... ... ... ретінде шамамен 3,5 МПа қысымда жұмыс істейтін көлемі 15 ... ескі ... ... ... ... істеуге есептелген (шамамен
6-7 МПа) көлемі 50 м3 кем емес ... ... орта ... ... ескірген қондырғыларын толығымен жетілдіру (IV
нұсқа) ... ... ... ... ... ... ... біріне негізгі реактордың алдына форреактор (V нұсқа) қосуды
ұсынуда. Соңғысына ... ... ... металл
қосылыстарының және кокстың бөлінуі үшін қызмет ... ... ... ... мүмкін. Бұл әсіресе соңғы ... ... ... ... ... ... ... катализатордың қызмет ету мерзімі 8-10 айды ... ... оны ... қалпына келтіреді немесе ауыстырады. Барлық осы
ұсыныстар гидрокүкіртсіздену тереңдігін ұлғайтуға және өнімнің құрамында
металл, кокс және азот ... ... ... ... ... ... түрі мен ... күкірт 30-40%-ға төмендегендегі шикізат
сапасына байланысты бензин фракцияларының шығымы 0,9-2%-ға ұлғаюына жетеді.
Түрлі нұсқалар бойынша ... ... ... ... ... ... 1.13 ... кестеде
келтірілген. Көрініп тұрғандай, жақсы көрсеткіштері жаңа реакторларға
ауыстыру ... және ... ... қысымды бір мезгілде жоғарылату
кезінде алынды.
Берілген нұсқа күкірт қосылыстары ... ... ... ... ... ... ... өнімді алуды қамтамасыз
етеді. Осы кезде пайдалану процесі ... ... ... қалпына
келтіруге энергия шығындары төмендейді.
Кесте 1.13 – Түрлі нұсқалар бойынша гидротазалау қондырғыларын пайдалану
кезіндегі негізгі техника-экономикалық көрсеткіштері
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |I |II |III |IV |V ... саны |4 |4 |6 |2 |2(3) ... катализатор |48 |48 |180 |150 |180 ... м3 | | | | | ... ... |1,2 |1,5 |1,3 |2,5 ... ... ... | | | | | ... ... |3,4 |3,7 |3,5 |5 |5 ... МПа | | | | | ... ... |0,1 |0,05 |0,15 |0,1 ... ... ... МПа | | | | | ... ... | | | | |
|% ... | | | | | ... ... |0,12 |0,06 |0,06 |0,03 ... ... |15 |13 |14 |5 |3-5 ... ...... ... ... ... ... шикізатын өңдеудің гидрокатализдік процестерінің ... мен ... ... ... ... сүзу жабдығы арқылы өтеді.
Себеттердің аралары фарфор ... ... ... ... қоспа екі
секцияда да катализатор қабаты арқылы өтеді де төменгі секцияның штуцерінің
бойымен реактордан ... ... ... ... ... және оның ... ... отынын гидротазалау қондырғысын жобалауда ТМД және алыс ... ... ... қатар республика ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің күйі туралы материалдарға талдау жасалынды. Дизель
отынын гидротазалау қондырғысында ... ... ... ... ... және
жазғы сорттарын алу процесі ... ... ... ... отынын
гидротазалаудың барлық қондырғыларында жалпы қабылданғандай реактор ... ... ... ... ... сапалы дизель отынын алумен
230-350ºС температура аралығында қайнайтын мұнай фракцияларын өңдеу ... ... ... дизель отынын гидротазалаудың бірнеше өндірістік әдістері
келтірілді. Соның ішінде вакуум ... ... ... ... ... ағындарының бірінде негізгі реактордың алдында
форреактор қолданылатын өндірістік әдісі қабылданды. Осы әдіс ... ... ... қоспалардың, металл қосылыстарының және
кокстың бөлінуі үшін қызмет ететін ... ... ... мүмкін. Бұл әсіресе соңғы қайнау температурасы 530-
560ºС вакуум газойлін өңдеу кезінде ... ... ... ... ФОР-1 ... қолданылуымен
катализатор салудың арнайы әдістемесі қолданылады.
Форреактордағы катализатордың қызмет ету ... 8-10 айды ... ... оны ... ... ... ... ауыстырады. Барлық осы
ұсыныстар гидрокүкіртсіздену тереңдігін ... және ... ... кокс және азот ... ... қамтамасыз етеді.
Форреакторды қолдану дизель отынын гидротазалаудың негізгі реакторының
катализаторының белсенділігінің тез төмендеуіне және отырып қалуына ... ... ... әсер ... ... ... ... базасы,
энергетикалық қорлар, өнімді тұтыну орнына дейінгі ара ... ... және ... болуы, шикізаттың қатынас жолдарына ... ... ... ... ... шаруашылығы саласын сәйкесінше тарту мен
орналастыру тұрғысынан қабылданады.
Өндірістік ... ... ... тек ... құрылыс қарқынын ғана емес мұнай өңдеу мен басқа мұнай
фракцияларын дұрыс өңдеуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызығушылықтарын басқа көршілес мемлекеттермен
дұрыс үйлестіре білу керек.
Мұнай өндіру мен оны өңдеу ... ірі ... ... ... ... ... отындық нұсқасы бойынша жұмыс істейтін
мынадай ірі зауыттар жатады: «Петро Казахстан Ойл ... ЖШС, ... ... ЖАҚ, ... ... ... ... ЖШС. Бұл зауыттар
тәуелсіз Қазақстанның экономикасының дамуына айтарлықтай үлестерін қосуда.
«Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС ... ... ... ... ... Желдің бағыты солтүстік-шығыс, яғни санитарлық
нормаларды, ауа кеңістігінің тазалығын сақтауға мүмкіндік береді.
Зауыт ... ... ... кен ... ... етіледі.
Мұнайды жеткізу құбыр мен темір жол арқылы ... ... ... ... және ... энергиясымен зауыттан тыс орналасқан ЖЭО
есебінен қамтамасыз етіледі. Зауыттан тыс жақын ... ... ... ... жер асты ... пайдалану арқылы сумен үздіксіз қамтамасыз
етіледі.
Зауыт инженер-техникалық персоналмен және ... ... ... ... ... ... және газ ... атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің «Мұнай,
газ және полимерлер технологиясы» кафедрасының қатысуымен жүзеге асырылады.
Сонымен, форреактор қолданылатын өнімділігі 2 млн. 250 мың т/ж ... ... ... ... ... ... ... өңдеу зауыты» ЖШС-нің схемасында қолдану біздің республиканың
экономикасының дамуы үшін экономикалық ... және ... ... ... және ... ... сипаттамасы
Қондырғыны шикізат – дизель отынымен ... ... ... ... ... ... ... істейтін қондырғылардан алынып
жүзеге асады.
Гидротазалау шикізаты есебінде жобада берілген Қазақстан мұнайлары
қолданылады, оның ... 3.1 ... ... ... 3.1 – ... ... және ... өнімдердің сипаттамасы
|Шикізаттың, |Мемлекеттік|Тексеруге арналған сапа ... ... ... | |н ... |
|, ... | | ... |
|катализаторла|стандарттың| | ... ... ... | | | ... | | | | ... | | | ... және | | | | ... | | | | ... атауы| | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... ... ... |1 ... құрамы: | |Дизель ... ... |- ... шегі, ºС |250-360 |отынын ... ... | |- ... жоғалу |-7 |гидротазалау|
| | ... ºС | ... |
| | |- қату ... ºС |-48 ... |
| | |- ... ... ... |249 |есебінде |
| | |ºС |259 ... |
| | |10 % ... ºС |246 | |
| | |30 % ... ºС |295 | |
| | |50 % ... ºС |319 | |
| | |70 % ... ºС |345 | |
| | |90 % ... ºС |360 | |
| | |- ... ... ... ºС | | |
| | |2 ... |0,72 | |
| | |- ... % |42 | |
| | |- ... млн-1 |0,09 | |
| | |- ... ... мг ... |840,3 | |
| | |3 ... тығыздығы, кг/м3 |72 | |
| | |4 ... ... ºС |52 | |
| | |5 ... саны |20,0 | |
| | |6 ... ... %| | |
| | |7 ... ... |3,3 | |
| | |50 ºС |1,5 | |
| | |100 ºС | | ... ... |1 ... ... | ... ... ... |- ... шегі, ºС |250-360 ... ... ... | |- ... жоғалу |-2 |гидротазалау|
| | ... ºС | ... |
| | |- ... ... ... |250 ... |
| | |ºС | | ... кесте жалғасы
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | |10 % ... ºС |261 ... |
| | |30 % ... ºС |284 ... |
| | |50 % ... ºС |306 | |
| | |70 % ... ºС |328 | |
| | |90 % ... ºС |349 | |
| | |- ... ... ... ºС |360 | |
| | |2 ... | | |
| | |- ... % |0,31 | |
| | |- ... млн-1 |31 | |
| | |- ... ... мг ... |0,11 | |
| | |3 ... ... кг/м3 |841,5 | |
| | |4 ... нүкте, ºС |82 | |
| | |5 ... саны |56 | |
| | |6 ... ... %|17,0 | |
| | |7 ... ... | | |
| | |40 ºС |4,7 | |
| | |80 ºС |2,1 | ... ... |1 ... ... | ... |
|Тура айдалған|стандарты |- қайнау шегі, ºС |250-360 ... ... ... | |- ... ... |-26 ... | ... ºС | ... |
| | |- ... ... ... |250 ... |
| | |ºС |261 ... |
| | |10 % ... ºС |283 ... |
| | |30 % ... ºС |305 | |
| | |50 % ... ºС |327 | |
| | |70 % ... ºС |349 | |
| | |90 % ... ºС |360 | |
| | |- ... ... ... ºС | | |
| | |2 ... |0,09 | |
| | |- ... % |20 | |
| | |- ... млн-1 |0,32 | |
| | |- ... ... мг КОН/г |857,1 | |
| | |3 ... ... кг/м3 |79 | |
| | |4 ... ... ºС |57 | |
| | |5 ... саны |13,0 | |
| | |6 ... көмірсутектер, %| | |
| | |7 ... ... |5,3 | |
| | |40 ºС |2,3 | |
| | |80 ºС | | ... ... алу ... | ... |қондырғысы-|- сутек, % |99,9 ... ... |ның |- СО + СО2, % |0,001 ... |
| ... ... % |0,0001 ... |
| |лық |- СО, % |0,0001 ... |
| ... |- CI, % |0,0001 | |
|2 ... ... ... ... ... көп ... |Бейтараптан-|
3.1 кесте жалғасы
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... | ... кезінде|
| ... ... ... |7,5 ... |
| ... | | | ... |Зауыт-дайын|Алғашқы толтыру, тонна |0,75 |Бейтараптан-|
|нитраты, ... | | ... ... |сертификаты| | ... |
| ... | | | ... толтыру, тонна |23 ... ... | | |ды |
| ... | ... ... | | |е ... ... ... ... % |10 ... (NaOH) ... |Алғашқы толтыру, тонна |762 |ды ... |
| ... | ... |
| ... | | ... ... C ... |Жыл ... ... т/ж |1,64 |Буландыру-шы|
|коррозия |импорты | | ... ... ... | | ... ... |KTI ... ... |20-25 |Шығушы газды|
|моно-этанолам|компаниясы-|үлесі, % | ... ... |ның ... | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... | | | |ан ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |KTI ... ... |10 | ... % көп емес | | ... |ның ... | | | |
|3 ... ... |UOP ... мм |15,9 |А ... ... ... ... ... м3 |1,25 ... ... | ... ... т/м3 |0,806 ... |
| | ... ... ... |1,01 |катализатор |
| | | | ... |
| | | | ... ... |UOP ... мм |4,8 |В ... |
|катализатор |бойынша |Алғашқы толтыру, м3 |4,87 ... ... | ... тығыздығы, т/м3 |0,593 |реакторында |
| | ... ... ... |2,89 ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... мм |2,5 |C ... ... ... ... ... м3 |3,66 |20-R-001 |
|катализатор | ... ... т/м3 |0,779 ... |
|(UF-1103Q) | ... ... ... |2,85 ... |
| | | | ... ... ... жалғасы
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | | | ... ... |UOP ... мм |1,3 |D ... ... |бойынша |Алғашқы толтыру, м3 |16,08 ... ... | ... ... т/м3 |0,609 ... ... | ... салмағы, тонна |9,79 ... ... | | | ... |
|катализатор | | | ... ... | | | | ... ... мм |1,3 |Е ... ... ... |Алғашқы толтыру, м3 |78,41 ... ... | ... ... т/м3 |0,9 ... ... | ... ... ... |70,57 ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |UOP импорты|4- шығыңқы, мм |1,3 |В ... ... ... ... толтыру, м3 |14,8 |20-R-002 |
|катализатор | ... ... т/м3 |0,9 ... ... | ... салмағы, тонна |13,32 |катализатор |
| | | | ... |
| | | | ... ... шар |UOP импорты|Диаметр, мм |3 ... |
| ... ... ... м3 |1,79 ... |
| | ... ... т/м3 |1,36 |қабатты |
| | ... ... ... |2,43 ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
|Инертті шар |UOP импорты|Диаметр, мм |6 ... |
| ... ... ... м3 |2,27 |реакторында |
| | ... ... т/м3 |1,36 ... |
| | ... салмағы, тонна |3,09 |қор-ғау |
| | | | ... |
| | | | ... ... шар |UOP ... мм |19 ... |
| |бойынша ... ... м3 |2,78 ... |
| | ... ... т/м3 |1,36 ... |
| | ... ... ... |3,78 |қор-ғау |
| | | | ... |
| | | | ... |
|4 ... өнім ... 305-82|1 ... ... | |Жоғары ... ... | |- ... ... ºС көп ... |жылдамда-тыл|
|дизель отыны | |50% |280 |ған ... |
| | |96% |360 ... | |- қату ... ºС |-10 |ары мен газ |
| | |- ... ... ºС|-5 |турбиналары |
| | | | ... |
| | ... емес | ... |
| | |- ... ... ... | ... |
| | ... ºС, кем |40 ... |
| | ... | |мен |
| | ... ... | ... |
| | ... ... | | |
| | ... мен газ | | |
| | ... үшін | | ... ... ... |2 |3 |4 |5 |
| | ... мақсаттағы дизель |62 ... | ... үшін | |н |
| | |2 ... | ... | |- суда ... қышқыл мен |жоқ |ар үшін ... | ... |0,05 ... |
| | |- ... ... ... | |қолданылады |
| | ... ... және | | |
| | ... ... %, көп ... | |
| | |- ... ... | | |
| | ... ... %, көп ... | |
| | |- ... ... | | |
| | ... %, көп емес |0,008 | |
| | |- ... | | |
| | ... %, ... емес |жоқ | |
| | |- ... ... мен | | |
| | ... ... |5,0 | |
| | |- ... ... 100 | | |
| | |см3 ... мг КОН, көп ... | |
| | |3 ... ... кг/м3,| | |
| | |көп емес |3,0-6,0 | |
| | |4 ... ... | | |
| | ... мм2/с ... | |
| | |5 Мыс ... | | |
| | ... |0,2 | |
| | |3 ... бойы сынау | | |
| | |6 10% ... ... |45 | |
| | ... емес |6 | |
| | |7 ... саны, кем емес | | |
| | |8 ... ... ... 100 |40 | |
| | |см3 ... йод ... көп | | |
| | ... | | |
| | |9 ... шайырлар | | |
| | ... ... 100 | | |
| | |см3 ... мг-нан | | ... 305-82|1 ... ... | ... ... ... | |- қайнау шегі, ºС көп ... ... ... | |50% |280 |ған ... |
| | |96% |340 ... | |- қату ... ºС |-35 |ары мен газ |
| | |- ... ... ºС|-25 ... |
| | | | ... |
| | ... емес | ... |
| | |- ... тигелдегі тұтану | ... |
| | ... ºС, кем |40 ... |
| | ... | |мен |
| | ... ... | ... |
| | ... ... |35 ... | ... мен газ | |н |
| | ... үшін | ... | ... ... ... |жоқ |ар үшін ... | ... үшін | | |
| | |2 ... | | |
| | |- суда ... ... мен | | |
| | ... | | ... ... жалғасы
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | |- ... ... ... |0,05 ... |
| | ... ... және | ... |
| | ... ... %, көп ... | |
| | |- ... ... |0,01 | |
| | ... ... %, көп емес| | |
| | |- ... ... |жоқ | |
| | ... %, көп емес | | |
| | |- ... |0,008 | |
| | ... %, ... емес | | |
| | |- ... ... мен |жоқ | |
| | ... ... | | |
| | |- ... ... 100 |5,0 | |
| | |см3 ... мг КОН, көп емес| | |
| | |3 ... ... ... | |
| | |көп емес | | |
| | |4 ... ... |1,8-5,0 | |
| | ... мм2/с | | |
| | |5 Мыс ... ... | |
| | ... | | |
| | |3 ... бойы ... |0,3 | |
| | |6 10% ... кокстенуі, | | |
| | ... емес |45 | |
| | |7 ... ... кем емес |6 | |
| | |8 ... ... ... 100 | | |
| | |см3 ... йод ... көп |30 | |
| | ... | | |
| | |9 ... шайырлар | | |
| | ... ... 100 | | |
| | |см3 ... мг-нан | | ... ... |1 ... ... | |Тұрмыстық |
|тұрмыстық ... ... ... %: | ... ... | ... этан және этилен | ... ... | ... ... |жоқ ... | ... және ... | ... отын |
| | ... ... көп |60 ... |
| | ... | ... |
| | |- ... пен ... | |
| | ... ... үлесі, | | |
| | |%, көп емес | | |
| | |- ... мен су ... |жоқ | |
| | ... ... фазаның |1,6 | |
| | ... % көл., көп емес | | |
| | |2 ... бу ... |1,6 | |
| | ... МПа, көп емес | | ... ... |1 ... ... | ... |
|гидротазалау-| |- ... ... |30 ... |
|дан шыққан | ... ºС, кем ... ... |- ... ... |175 ... ... ... ... | ... ºС, көп ... |тұрақтанды- |
| | |2 ... | | ... ... жалғасы
|1 |2 |3 |4 |5 |
| | ... ... ... |0,5 ... |
| | ... %, көп емес | ... |
| | ... ... |жоқ ... |
| | ... ... млн-1 | ... |
| | ... ... ... |0,5 |секциясына |
| | ... көп емес | ... |
4 ... қондырғының технологиялық схемасының суреттемесі және оның
ерекшеліктері
Шикізаттың шығын сыйымдылығының блогы
Дизель отынын гидротазалау ... ... ... ... ... ... қолданылады. Тікелей айдаудың дизель отыны резервуар
паркінен келіп түседі. Тікелей айдаудың дизель отыны патронды ... ... ... ... де ... ... ... 20-Z-002 шикізат коалесцеріне түседі, онда су мен механикалық
қоспалардан қосымша тазарып, коалесцердің ... ... ... ... қосымша тазартылған шикізат 33-37ºС температурамен
тауарлы ... ... мен ... ... ... аралық кеңістігімен өтіп қыздырылады және 165-170ºС температурамен 20-
D-001 шикізаттың шығын сыйымдылығына түседі.
20-D-001 шығын сыйымдылығынан шыққан шикізат ... ... ... ... шикізат температурасы 165-170ºС. 20-Р-
002А сораптардағы шикізат сүзгіште тазаланады.
Реакторлар блогы
Шикізатты араластыру және алдын ала қыздыру
20-Р-002 А/В ... ... ... екі ... ... ... сутекпен араластыруға беріледі. Сутекпен біріктірілген шикізат 145-
155ºС температурамен суық ... ... А/В (1ші ... және ... (2ші ... жылуалмастырғыштардың құбыр аралық кеңістігі арқылы өтеді.
Шикізат пеші
№1 және №2 реакторларда гидротазалау реакциясын ... ... ... ... ... ... 20-F-001 пешінде жүзеге
асырылады.
Сутекпен біріктірілген шикізат екі ағынмен пештің иректеріне ... ... ... кейін радиантты аймақтың иректерінен өтеді ... ... ... ... жағуда бөлінетін жылу ... ... ... ... газ 20-Z-009 ... ... өтеді. Тазаланған отын газы 20-F-001 және 20-F-002 пештерінің
жандырғыларында жағу үшін қолданылады.
20-F-001 шикізат пешіне берілетін отын газы екі ... ... ... пилотты жандырғыларына отын газы;
– пештің негізгі жандырғыларына отын газы.
Шикізатты каталитикалық тазалау
20-F-001 пешінде 343-373ºС-қа дейін қыздырылған шикізат 20-R-001 ... ... және ... ... жүретін катализатор
қабатымен өтеді.
Гидротазаланған шикізат пен реакция өнімдерін ... ... ... ... ... ... ... А/В
жылуалмастырғыштардың құбыр аралық кеңістігі арқылы өтіп, ... ... ... ... ... екі ағын ... және буландырушы
колонна мен ... ... ... ... 20-Е-004 В/А
жылуалмастырғыштарының ... ... ... ... де одан ... екі ағынға еселеніп суық біріктірілген ... ... ... ... және ... D/C (екінші ағын) жылуалмастырғыштарының құбыр
аралық кеңістігімен өтеді. Гидротазаланған шикізат және реакция өнімдері
қайтадан біріктіріліп, ... ... ... суық ... ... ... ... арқылы өтеді де 20-А-002
реакция өнімдері ауалы конденсаторда ... да ... ... пен ... ... ... ... құбырлар мен құрал-
жабдықтардың қабырғаларында аммоний бисульфид тұзы қыртысының түзілмесі
үшін ... ... ... суық ... ... ... кеңістігіне және 20-А-002 реакция өнімдерінің конденсаторына
тазарту суының бүркілуі ... үшін 20-D-009 ... ... колоннасының ресивер
тұндырғышынан шығатын технологиялық конденсат пен зауыт жүйесінен шығатын
тазартылған ... ... ... ... ... ... 5,9 т/сағ
құрайды.
Тазартылған суық конденсат 20-Р-003 А/В тазарту суының сораптарының
қабылдағышына және 20-D-002 ... ... ... ... ... фракциялаудың жоғарғы суының сорабына беріледі.
Тазарту суымен араласқан гидротазаланған шикізат пен реакция өнімдері
буларының ... мен ... ... емес температураға дейін
салқындатылуы 20-А-002 реакция өнімдерінің конденсатордың төрт ... ... ... ... ауамен жүргізіледі.
Реакция өнімдерін сепарациялау және судың бөлінуі
Сұйық және газ тәріздес мұнай өнімдерінің ... ... ... ... 20-А-003 сепараторға бөлгіш құрылғы арқылы келіп
түседі, онда газ және ... ... ... одан ... ... ... судың қабатталуы жүреді де сепаратордың тұндырғышында жиналады.
Сепаратордың өнімді ... ... ... ... және ... ... және ... газойл мұнай өнімдері еріген тұндырғыштан
шығатын су 20-D-004 бір рет ... ... ... Сутегімен
байытылған газ сепаратордың жоғарғы бөлігінен 20-D-005 айналушы газдың
сыйымдылығына ... ... мен ... су 20-D-004 бір рет ... ... Сұйық көмірсутектер сыйымдылықтың жоғарғы бөлігіне,
ал су сыйымдылықтың төменгі бөлігіне бөлгіш арқылы беріледі. ... ... ... онда ... ... ... және жеңіл
мұнай өнімдері, ал сұйық көмірсутектерден бір рет ... ... ... ... су ... қаныққан шығып кетуші көмірсутекті газ бір рет буландыру
сыйымдылығынан 54ºС-тан ... емес ... ... 20-D-008
буландырушы колоннаның ресиверінен шығатын газбен араласып, 20-D-401 шығып
кетуші газ ... ... ... ... ... газ ... сепараторда сұйықтықтан бөлінген қайта айналушы газ 51-54
кгс/см2 қысыммен және ... ... емес ... 20-D-008 ... ... ... ... жиналған сұйықтық мерзімді түрде
20-D-004 бір рет буландыру сыйымдылығына жөнелтіледі.
Қайта айналушы газ 20-D-005 ... ... ... ... ... ... ... онда газ сұйылтылады және ... ... және ... ... ... шикізатпен
араластыруға беріледі, сонымен қатар үрлеуге немесе №2 ... ... ... ... ... ... ... корпусы арқылы вал ... ... ... ... ... ... ... шығатын газ 20-Z-502 А/В сүзгішінде, ал азот 20-Z-503 А/В
сүзгішінде тазалаудан өтеді.
Буландырушы ... ... ... ... және ... бір рет ... сыйымдылығынан шығатын сұйық көмірсутектер
(реакция өнімдері) келесідей жылуалмастырғыштардың құбыр аралық кеңістігі
арқылы өтіп қыздырылады:
– буландырушы колоннаның суық ... ... ... ... ... ... және айналушы керосин 20-Е-
011 А/В/С;
– буландырушы колоннаның шикізат және тауарлы керосин 20-Е-
004 А/В;
– буландырушы ... ... ... және ... ... ... дейін қыздырылған сұйық көмірсутектер еріген газдардың
аластатылуы және мұнай өнімдері ағымының жеңіл және ауыр ... ... 20-V-001 ... ... 18 ... ... өнімдерінің жеңіл фракциялары мен күкіртсутектің жақсы ... ... ... ... ... астына орта қысымды бу
беріледі.
Зауыт жүйесінен шығатын орта қысымды бу 20-D-014 ... ... ... буландырушы колоннаға беріледі. 20-D-014 сыйымдылығында конденсат
тамшысының будан бөлінуі жүреді.
Мұнай өнімдерінің ауыр фракциялары буландырушы ... ... ... ... ағып, кубта жиналады және одан шығып ары қарай 20-F-002
өнімдерді фракциялау колоннасының шикізат пешіне екі ... ... ... жоғарғысында булардың конденсациялануы
Газ, су буы және мұнай өнімдерінің жеңіл фракциялары ... ... ... ... ... ... жоғарғы
бөлігінен 123-154ºС температурамен шығып, 20-А-004 буландырушы колоннаның
конденсаторына ... ... ... екі ... желдетуімен атмосфералық ауамен
су буы мен көмірсутектердің ... ... ... ... ... жүреді.
Су буы мен көмірсутектердің жеңіл фракцияларының нақты салқындатылуы мен
конденсациялануы 20-Е-006 буландырушы колоннаның ... ... ... бу мен газ ары ... 20-D-008 ... ... түседі.
Ресиверде сұйық және газ фазасының бөлінуі, яғни сұйық фазаның сұйық
көмірсутектер мен суға қабаттануы жүреді. Су ... ... ... ... бір рет буландыру сыйымдылығынан шығатын қышқыл сумен араласып,
ағынды суларды тазалау жүйесіне шығарылады.
20-D-008 ресиверінен ... ... ... бар
конденсацияланбаған газ 20-D-004 бір рет ... ... ... ... 20-D-401 ... ... ... сыйымдылығында аминді
тазалауына беріледі.
Буландырушы колоннаның ресиверінің ... ... ... ... ... нафта) 275-285ºС температурамен ... ... ... ... ... ... ... Ары қарай
сораптардан шығатын сұйық көмірсутектер келесілерге беріледі:
– флегма есебінде буландырушы колоннаның жоғарғы ... бір рет ... ... ... ... ... және ... А/В (құбыр
аралық кеңістік) реакция өнімдері мен буландырушы колоннаның
суық шикізатының жылуалмастырғыштарына.
Коррозия ингибиторын бүрку
Буландырушы колоннаның жоғарғысынан булар шығатын ... мен ... ... төмендету мақсатында коррозия ингибиторын бүрку
жүргізіледі.
Сыйымдылықтан коррозия ингибиторын беру ... А/В ... ... ... ... буларының құбырына ... ... ... 20-Р-004 А/В сораптарынан келген сұйық
көмірсутектермен араласады.
Өнімдерді ... ... ... ... ... ... қыздыру
Буландырушы колоннадан 276-282ºС температурамен көмірсутектердің ауыр
фракциялары пештің 20-F-002 иректеріне екі ағын ... ... ... ... ... ... ... иректер пештің жандырғыларында
отынды газды жағу кезінде бөлінетін жылудың есебінен радиантты аймағында
қызады.
Пешке 20-F-002 берілетін ... газ екі ... ... ... ... ... отынды газ;
– пештің негізгі жандырғыларына отынды газ.
Өнімдерді фракциялау колоннасының пешінде ... 4 ... және ... ... Жандырғыларда отынды газдың жануы табиғи тарту күші
есебінен болады. Пеш газы атмосфераға түтін мұржасы арқылы лақтырылады.
Өнімдерді ... ... ... ... ауыр ... ... өнімдерді фракциялау 20-V-002 колоннасының 10 табақшасына түседі,
онда 40 табақшаларда мұнай өнімдерінің бөлінуі жүреді. Колоннаның төменгі
бөлігінен ... ... ... ... бөлігінен (“саңылаусыз”
табақшасынан) – керосин фракциясы және колоннаның жоғарысынан – ... мен ... ... ... фракциялардың жақсы бөлінуі үшін фракциялау колоннасының кубтық
бөлігіне орта қысымды бу ... ... ... үшін ... ... ... колоннаның 31 табақшасына берілетін 20-А-007 тоңазытқышынан
кейін айналушы керосин;
– колоннаның 40 табақшасына берілетін 20-Р-009 А/В фракциялау
колоннасының жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... колоннасының жоғарысынан шығатын булардың
шығардағы 130-140ºС;
– фракциялау колоннасының “саңылаусыз” ... ... ... ... ... ... ... 195-200ºС;
– фракциялау колоннасының 10 табақшасына шикізатты беруде 210-
2150С;
– фракциялау колоннасының кубынан шығатын дизель фракциясының
шығысында 247-252ºС.
Тауарлы ... ... ... ... колоннасының кубында жиналатын дизель фракциясы 20-Р-
006 А/В тауарлы дизель отыны сораптарына беріледі.
20-Р-006 А/В ... ... ... ... ... ... ... мен шикізат жылуалмастырғыштарының құбыр аралық кеңістігіне және 20-А-
001 тауарлы дизель отынының тоңазытқышына салқындату үшін ... ... ... судан бөліну үшін 20-Z-003 тауарлы дизель
отынының ... ... ... ... ... ... ... коалесцерден шығатын тауарлы дизель отыны резервуар ... газ ... ... ... ... процесінде реакторлар бойынша айналушы
сутектің ... ... ... түсіп, бір рет буландыру
сыйымдылығынан ... ... ... ... ... қатар
отынды коллекторға аминді тазалау арқылы шығарылады. Реакторлар блогында
сутектің тұрақты концентрациясы мен айналуын ... тұру үшін ... ... тазалау қондырғысынан жаңа сутекпен тұрақты сіңдіру жүргізіледі.
Сіңдіру екі сатылы 20-С-002А/В поршенді компрессормен ... ... ... ... ... ... ... 1-ші және 2-ші сатысының қабылдағышында компрессордың
қабылдағышына ... ... ... ... ... үшін 20-Z-512 А/В
және 20-Z-513 А/В сүзгіштері орнатылған.
Сутегін алу мен ... ... ... ... 14-17 ... 20-D-006 ... ... 20-С-002А/В компрессордың 1-ші
сатысының қабылдағышына түседі.
Компрессордың 1-ші сатысында газ сұйылтылады да 20-А-003 1-ші ... ... ... онда екі ... арқылы атмосфералық
ауамен салқындатылады, 40ºС-тан жоғары емес температурамен және 31 кгс/см2
төмен емес ... 20-D-007 2-ші ... ... газ ... ... қарай газ компрессорының 2-ші сатысында сұйылтылады және ... ... ... ... газ ... түседі.
Шығып кетуші газдың аминді тазалау абсорберінің блогы
Аминді абсорбер блогында шығып кетуші газдың күкіртті қосылыстан тазаруы
жүреді:
– дизель отынын ... ... 20-D-004 бір рет ... ... және ... колоннаның ресиверінен.
Шығып кетуші күкіртті газ 20-D-4014 сыйымдылығынан өтіп, күкірт алу
қондырғысынан ... жаңа ... ... тазалауға аминді
абсорбердің 1-ші табақшасының астына түседі.
20-D-401 тұндырғышында жиналатын мұнай өнімі ... ... ... ... абсорберінен шығатын күкірттен тазаланған шығып кетуші
газ 20-D-402 ... ... ... ... отынды газ коллекторына
беріледі. 20-D-402 сыйымдылығында жиналатын амин күкірт алу қондырғысына
беріледі.
Құрал-жабдықтар мен құбырлардан шығатын ... төгу үшін ... ... ... ... ... ... 20-V-401 абсорбер кубынан
шығатын қаныққан амин құбырына айдау 20-Р-403 ... ... ... ... ... скруббер блогы
Гидротазалау қондырғысынан шығатын сұйылтылған мұнай газы (СМГ) 20-V-402
СМГ скрубберінің төменгі бөлігіне түседі, онда күкірт қосылысынан ... ... ... алу ... келетін қанықпаған (жаңа) аминмен
жүргізіледі.
Қаныққан амин скруббердің кубтық бөлігінде жиналып, одан 20-V-401 шығып
кетуші газдың аминді абсорбердің ... ... ... ... СМГ 20-Z-402 ... ала ... одан ... 20-Z-401
коалесцирлеуші сүзгіште тазалаудан өтіп, зауыт жүйесіне беріледі.
Коалесцирлеуші сүзгіштің алдында СМГ ... ... ... таза ... және 20-Р-401А/В сорабымен 20-Z-401
сүзгішінің тұндырғышында айналушы ... ... ... ... шығатын қышқыл судың ... ... ... ... ... аминді абсорбердің төменгі бөлігіне беріледі.
Факел жүйесі
Қондырғының құрал-жабдықтары, құбырлары мен ... ... ... ... ... коллекторына бағытталады. Газ 20-
D-95 сыйымдылығынан өтеді де ары қарай жағу үшін факел жүйесіне тасталады.
Сыйымдылықтан шығатын газдан бөлінген конденсат ... ... ... ... ... ... онда орта қысымды бу ... ... ... ... ... ... қауіпі бар қоспалардың түзілмесі үшін факел
коллекторының қуыс бөліктеріне үнемі отын газы беріледі.
20-С-002А/В ... газ ... ... ... ... ... ұстау үшін тамшы ұстағыш орнатылған.
Катализаторды бастапқы қалпына келтіру схемасы
Реакторларда катализатор ... ... ... оның регенерациясы
жүргізіледі. Регенерация үшін азот, ауа және сілті ерітіндісі қолданылады.
Зауыт жүйесінен шығатын азот немесе ауа 20-С-003 бустерлік компрессордың
қабылдағышына ... ... ... ... сұйылтылады,
салқындатылады да ары қарай 20-С-002А/В компрессордың 1-ші сатысының 20-D-
006 сыйымдылығына беріледі.
Ары ... азот пен ауа ... ... газ компрессорымен
реакторлар блогының регенерацияның айналушы газ жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... 20-С-001
компрессорымен жүзеге асырылады:
20-С-001 ( 20-Е-002А/В/С/Д (м/тр) ( ... ... ... ( 20-R-001 ( 20-R-002 ( 20-E-003А/В (тр.) ( 20-Е-004В/А (тр.) (
20-Е-002В/Д/А/С (тр.) ( 20-Е-005В/А (тр.) ( 20-А-002 ( 20-D-003 ( ... ... ... ... жиі ... ... жүргізу процесінде 20-А-002 ... ... ... регенерация газына сілті ерітіндісін ... ала ... ... ... ... ... 20-D-003
сепараторын толтыру үшін беріледі. Сепаратор арқылы сілтінің айналуы 11-Р-
201 сорабымен жүзеге ... 20-D-005 ... ... ... регенерациялы суды сілтінің айналу жүйесіне кері ... ... ... ... ... ашумен байланысты жөндеу кезінде оларды коррозиядан
қорғау үшін құрал-жабдықтың ішкі бетін сода ... ... үшін сода ... 20-Z-301 ... ол үшін ... булы конденсат беріледі. Ерітіндіні
қабылдағыш арқылы айналуға жұмыс істейтін 20-Р-301 сорабымен араластырады.
Содан ... осы ... ... ... сода ерітіндісін алдын ала
дайындалған құрал-жабдықты ... мен ... үшін ... ... қайтадан қабылдағышқа төгіліп, бейтараптандырылады
да одан 20-Р-301 сорабымен ағынды суларды тазалау қондырғысына шығарылады.
Сульфидтерді бүрку жүйесі
Катализаторды ауыстырғаннан кейін немесе ... ... ... ... ... ... [17].
5 Процестің материалдық тепе-теңдігі
Зауыт жылына 335 күн жұмыс істейді.
5.1 кесте – Қондырғының материалдық тепе-теңдігі [17].
|Атауы ... ... |
| ... | |
| | ... |т/тәу |т/жыл |
|Кіріс: | | | | ... ... ... |100,0 |279850 |6716,4 |2250000 ... | | | | |
|2 ... газ |0,4 |1120,8 |26,9 |9000 ... |100,4 ... |6743,3 |2259000 |
|Алынғаны: | | | | |
|1 ... ... ... |95,3 ... |6400,7 |2144250 |
|2 Бензин-қума |1,9 |5316,7 |127,6 |42750 |
|3 ... |0,4 |1120,8 |26,9 |9000 |
|4 Газ |1,6 |4479,2 |107,5 |36000 |
|5 ... |1,2 |3358,3 |80,6 |27000 ... |100,4 ... |6743,3 |2259000 |
6 ... ... ... ... қондырғысы
Бастапқы мәліметтер
1. Қондырғының өнімділігі шикізат бойынша G=2250000 ... ... ... ... ... 230-350; ... кг/м3; күкірт құрамы S0=0,373% (масс.), соның ішінде
Sм=0,018% ... ... ... ... ... ... және ... S0=0,131% (масс.); қанықпаған
көмірсутектердің мөлшері шикізат мөлшеріне 10% (масс.).
3. Тазартылған дизель отынындағы күкірттің қалдық мөлшері ... олай ... ... дәрежесі және тереңдігі
98,6% болуы қажет.
4. Гидротазалау алюмокобальтмолибденді катализаторда P=4 МПа қысымда
жүргізіледі, сутекті газдың ... ... ... ... ... Процестің кинематикалық константасы: к0=4,62*106, Е=67040
кДж/моль, n=2.
Гидротазаланған дизель отынының шығымы
Бастапқы шикізатқа ... ... ... шығымы %(масс.)
шамасында келесідей құрайды:
Вдо=100-Вб-Вг-∆S, ... Вб, Вг, ∆S – ... ... есептегендегі бензин, газ
шығымдары және шикізаттан аластатылған күкірт мөлшері, % (масс.).
Бензин және газ күкіртті қосылыстарды ... ... ... 209 ... ... массада 100 кг шикізатта 100:209=0,48
кмоль, 2 кг ... ... ... ... ... ... ... молекулалардың жалпы саны ішінде 13%-ды құрайды. Егер күкірт
атомының көмірсутекті тізбек ... ... ... ... болсақ, онда күкірт органикалық қосылыстарды гидрогенолиздеу
кезінде күкірт атомының үзілуімен бензин және газ шығымы келесідей болады:
Вб=1,9% ... ... ... ... ... ... отынының шығымы келесіге тең
Вдо=100-1,9-1,6-1,2=95,3% (масс.)
Алынған шама ... одан ... ... ... ... және қанықпаған көмірсутектерді гидрлеу
кезінде дизель отыны құрамына ... ... ... ... ... ... Газ, бензин және дизель отынының алынған шығым мәндері
қондырғының реакторы және қондырғының материалдық ... ... ... жұмсалатын сутегінің шығыны
Сутегі гидротазалау процесінде келесілер үшін жұмсалады:
1. Күкірт органикалық қосылыстарды гидрогенолиздеу кезінде;
2. Қанықпаған ... ... ... ... ... жоғалуында (үрлеумен және сұйық
гидрогенизатпен).
Күкірт органикалық қосылыстарды ... ... ... келесі формула бойынша табылады:
G1=m*∆S; ... G1 – 100% ... ... % ... шикізатқа есептегенде;
∆S – гидротазалау кезінде аластатылатын күкірттің
мөлшері, %
(масс.);
m – ... ... ... ... ... ... ... күкіртті қосылыстар болатындықтан, олардың
әрбіріне жұмсалатын сутегінің ... ... ... және алынған
нәтижелерді қоса отырып жалпы мөлшерді анықтауға болады.
Бос ... үшін m мәні 0,0625 тең, ал ... үшін – ... және ... сульфидтер үшін – 0,125, дисульфидтер үшін – 0,0938,
тиофендер үшін – 0,250 және ... үшін – ... ең ... ... ие ... тиофендер саналады.
Сондықтан есептеулер кезінде барлық күкірт қалдық (0,05% (масс.) ... ... ... ... ... деп ... ... ал
қалған күкірт органикалық қосылыстардың барлығы ыдырауға ұшырайды.
Мұнда біз келесіге ие боламыз:
G=0,018*0,062+0,187*0,125+0,037*0,0938+(0,131-0,037)*0,25=0,0514.
Қанықпаған көмірсутектерді гидрлеу үшін ... ... ... ... ... G2 – ... ... шығыны, % (масс.) шикізатқа
есептегенде;
∆Cқ – шикізаттағы және гидрогенизаттағы шикізатқа
есептегендегі қанықпаған көмірсутектер мөлшерлері
арасындағы ... % ... ...... орташа молекулалық массасы.
Шикізаттың орташа молекулалық массасы келесі эмпирикалық формула арқылы
табылады:
(6.6)
мұндағы - дизель отынының тығыздығы.
мұндағы - 200С ... ... ... бір ... ... ... ... көмірсутектердің гидрленуі және күкіртті қосылыстардың
гидрогенолиз дәрежесі ... ... ... келесіні табамыз:
G2=2*10*0,9/199=0,09
Гидрогенизатта еріген сутегінің мольдік үлесін жоғары қысымдағы газ
сепаратордағы фазалық тепе-теңдік шарттарына ... ... ... , - булы және сұйық фазалардағы сутегінің мольдік
үлестері ( ... ... ... ... ... тең ... ... тепе-теңдік тұрақытылары (жоғары қысымдағы
газ сепаратор шарттары үшін 400С және 4 МПа ... еру ... ... ... ... ... болады:
(6.8)
Бұл жоғалымдардан басқа сутегінің тығыз емес бөліктер арқылы диффузия
есебінен жоғалымдары да орын ... олар ... ... ... ... мәліметтер бойынша бұл жоғалымдар айналушы газдардың
жалпы көлеміне қатысты 1 пайыз ... ... ... ... масс.) шикізат үшін келесіге тең:
G4= א•0,01•МН2/(ρ*22,4); ... א - ... ... ... ... ... ... тығыздығы, кг/м3.
Олай болса, G4=400*0,01*2*100/(840*22,4)=0,042% масс.
Үрлеуді есептегендегі сутегінің жоғалымдары
Сутегі және көмірсутекті газдар бойынша көлемдік тепе-теңдік ... ... ... , , , , - сутегі ... және ... ... ... газдары және ... ... ... жаңа СҚГ көлемдері, м3/сағ;
, - жаңа және айналушы СҚГ ... ... ... шығыны бойынша ең экономикалы болып табылатын режимді СҚГ
үрлеуінсіз егер ... ... ... және жаңа СҚГ ... ... газдар газ сепараторда сұйық гидрогенизатта толық абсорбцияланатын
болса ұстап тұруға болады, олай болса:

(6.12)
Теңдеулер ... шеше ... (6.10) және (6.11) ... ... көлемін
анықтаймыз:
(6.13)
Есептеулерді бастапқы шикізаттың 100 кг мөлшеріне есептеген жөн, ... ... ... ... мәндерін өлшемділікпен пайдалануға
болады кг:
V=0,1204•22,4/2=1,35 м3
Vг.к.=0,54•22,4/Мг.к.=0,54•22,4/37=0,33 м3
мұндағы Мг.к. – ... ... ... ... ... ... мольдік мөлшерлері бірдей болады, олай болса,
С1, С2, С3 және С4 келесіге тең:
Мг.к.=(16+30+44+58)/4=37
Егер айналушы сутекқұрамды ... ... ... ... тең шамада болатын болса ... ... ... ... ... болады. Айналушы газдағы жеке
компоненттердің мөлшері және ... ... ... ... газ ... шартында (400С және 4,0 МПа) төменде келтірілген:
|Компоненттер мөлшері: | | | | |
|, ... ... |0,2 |0,05 |0,02 |0,01 ... тепе-теңдік |3,85 |1,2 |0,47 |0,18 ... КР | | | | ... кг ... абсорбцияланған компоненттер мөлшері келесіге
тең:
(6.14)
Абсорбцияланатын компонент мөлшері (, м3 гидрогенизаттың 100 ... ... ... сәйкес мәндерді қоя отырып (6.15) , гидрогенизатта еріген
әрбір компоненттің көлемін табамыз:
, ,
, ... ... ... ... көлемі келесіге тең:
Газ сепараторға келіп түсетін көмірсутекті газдардың тепе-теңдік көлемі
(гидрокрекинг газдары және жаңа СҚГ ... ... (6.12) ... келесідей құрайды:
1,35(1-0,85)+0,33=0,53

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 160 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Менеджмент ғылым ретінде8 бет
Акциз салығы.23 бет
Акциздер туралы13 бет
Гидротазалау25 бет
Дизель отынын озонмен өңдеу48 бет
Электрқозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету7 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
CISCO 5500 series қондырғысының негізінде есептеуіш желілердің құрылымы60 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь