Туризмнің мәні әлеуметтік- экономикалық категория ретінде

Кіріспе

1. Туризмнің мәні әлеуметтік. экономикалық категория ретінде.
1.1 Туризм экономиканың саласы ретінде
1.1.1 Қазақстандағы туризм саласындағы мемлекеттік саясат
1.2 Туризм индустриясы және оны дамытудың теориялық тәсілдері
1.3 Маркетинг пен менджметті туризм индустриясында қолдану
1.4 Туризмнің дамуының негізгі бағыттары

2 Туристік.рекреациялық ресурстарға жалпы сипаттама.
2.1 Павлодар облысының туристік . рекрециялық ресурстары
2.1.1 Баянауыл ұлттық паркі
2.1.2 Мойылды шипажай
2.1.3 Маралды шипажай
2.1.4 Қаратұз шипажай
2.2 Павлодар облысында туризмнің дамуының қазіргі жағдайы
2.3 Туристік рекреациялық потенциалдың биоресурстік бағасы
2.4 Туризм және рекреацияны дамыту үшін аймақтың климаттық ерекшеліктерін бағалау.
2.5 Павлодар облысының су объектілері
2.6 Павлодар облысында туризмді дамыту бағдарламасы 2007.2011ж.ж

Қортытынды

Әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Туризм қаражаттың мемлекеттік бюджетке түсетін түсімі бойынша мұнай мен автокөлік экспортынан кейінгі 3-ші орында, ал жұмыс бастылар саны жөнінен бұл саладағы жұмысшылардың жұмылдыру көрсеткіші бойынша туризм көшбасшы орынға ие. Туризм индустриясы қызмет көрсетудің халықаралық саудасында айтарлықтай жылдам дамып жатқан салаларының бірі.
Халықаралық туризм үш ірі экспортты салалар қатарына еніп, әлемдік экспорттағы үлес салмағы 11% және 8,6% құрайтын мұнай алу өндірісі мен автокөлік жасау салаларына ғана жол береді. 2001 жылы әлем елдерінің халықаралық туризмнен түсетін қосынды кірісі әлемдік экспорттың жалпы көлемінен 7%, қызымет көрсетудің әлемдік экспортының 3% құрады.
Дүние жүзіндегі туризмнің даму қозғалысын бақылау барысында, біздің еліміздің туристік әлеуетін ескере отырып, Мемлекет Басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2005 жылдың 19 ақпандағы өзінің халыққа Жолдауында туризмді Қазақстан экономикасының болашақтағы саласы ретінде анықтап, ең алдымен дамитын негізгі жеті кластерді ерекшеледі. Болашақ кластерлердің бірі туризм болып табылады, бұл кластер осы заманға сай инфрақұрылымды қалыптастырып, аумақтың тұтастай дамуын ілестіреді.
Туризмнің дүние жүзіндегі орыны үздіксіз өсуде, бұл жеке ел экономикасына туризм әсерінің ұлғайтылуымен байланысты. Жеке елдің экономикасында халықаралық туризм маңызды қызыметтер қатарын атқарады, олар:
- ел үшін ақшалық түсімдердің көзі және жұмыс бастылықпен қамсыздандыру;
- төлем балансы мен елдің ЖІӨ кірістерді кеңейтеді;
- туризм саласына қызымет көрсетуші салаларды жасау арқылы экономиканың диверсикациясын қалыптастырады.
Жұмыс бастылықтың өсуімен туризм саласындағы халық саны өсіп, ұлттың аухаттылық деңгейі жоғарылайды. Дегенмен халықаралық туризм дүние жүзінде біркелкі таралмаған, бұл ең алдымен елдердің және аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуының түрлі деңгейімен сипатталады. Халықаралық туризм Батыс Еуропа елдерінде кеңінен дамыған. Бұл аймақтың үлесіне әлемдік туристік нарықтың 70% астамы, ал қаржылық түсімнің 60% тиесілі. Оның шамамен 20% Американың, 10%-нан азы Азияның, Африканың және Австралияның үлесінде.
Халықаралық туристік байланыстың осындай дамуы халықаралық сауда саласындағы бұл жұмысты жақсартуды қамтитын көптеген халықаралық ұйымдарды ілестірді. Швейцария, Австрия, Франция, Түркия сынды Батыстың көтеген экономикасы жоғары дамыған елдері өзінің жақсы тұрмыстық жағдайына туризмнен түскен кірістері арқылы қол жеткізді. Соғыстан кейінгі жылдары қуатты зерттеу базасы мен туризм саласындағы мамандық дайындық жүйесі жасалды.
Туристік сала қосалқы құнның өтімді өлшемін береін экономикалық көшбасшылар санатына жатады.
Өкінішке орай, Қазақстанда халықаралық туризм көшбасшы орында емес. Бұрын КСРО дағы туристік әрекеттердің негізгі аймақтары Қырым, Кавказ, Балтық жағалауы және Ресейдің, Ортта Азияның тарихи орталықтары болған. Сол уақытта Қазақстандағы көптеген архитектуралық, археологиялық, мәдени және табиғи ескерткіштер дерлік жарияланбай талап етілмеген күйінде қала берді.
Қазақстанның тәуелсіздік алуынан кейін туризм индустриясының нақты дамуына мүмкіндік пайда болғанымен, оны бірден пайдалануға қадам жасалмады.
Қазақстан бірегей табиғи, мәдени-тарихи рекреациялық ресурстарға бай мемлекет. Ол биологиялық ауантүрлілігі және табиғи ресурстардың байлықтары бойынша бірегей. Бірақ бұл қуатты әлеуеке деген туристік бизнестің сұранысы өте төмен.
Зерттеудің өзектілігі. Өлкедегі туристік-рекреациялық ресурстарды талдай отырып экономикаының дамуы осыған байланысты, туристік саланың тәжірибелік ұсыныстарын теория түрінде қабылдау мен өңдеу мәселесі ерекшеленеді. Қазіргі уақытта туристік саланың берілген секторының болашағы бар, ерекшелігі мен даму биіктігін анықтауға қажетті туристік – рекреациялық ресурстарды дамыта отырып ішкі және сыртқы туризмнің қалыптасып, дамуының әлеуметтік және экономикалық негіздері мәселелерін зерттеу қажеттілігі туады.
Жалпы алғанда осы тақырыпқа қатысты еңбектің көптігне қарамастан, толық мөшерде өңделмеген және қосалқы зерттеулерді талап ететін мәселелер қатары баршылық. Оған елдің туристік саласындағы туризмнің қалыптасуының теориялық және әдістемелік негіздерін жатқызуға болады. Қарастырылушы мәселелердің жеткіліксіз өңделуі оны зерттеу тақырыбы ретінде таңдауға әкелді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - өлкенің туристік-рекреациялық ресурстарына баға бере отырып сырттан келушілер туризмі және ішкі туризм көлемін арттыру есебінен халықты жұмыспен қамтуды, мемлекет пен халық кірісінің тұрақты өсуін қамтамасыз ету үшін бәсекеге қабілетті туристік орталық құру.Дипломдық жұмыстағы зерттеудегі міндеттер төмендегідей:
- өлкенің туристік-рекреациялық ресурстарын қалпына келітру және дамыту;
- туризм инфрақұрылымын дамыту;
- туризмді мемлекеттік реттеу мен қолдаудың тиімді тетігін құру;
- облыстың тартымды туристік имиджін қалыптастыру;
- туристік әлеуетті арттыру;
- рекреациялық шаруашылықты қалыптастыру
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1 Қонаев Э.А. Қазақстан туризмі 2005 жылғы статистикалық жинақ, Алматы, 2006.-144б.
2 Папирян Г. А. Международные экономические отношения. Маркетинг в туризме. М.: Финансы и статистика, 2000, С. 214-217
3 Гуляев В. Г. Организация туристской деятельности. Учебное пособие, М.: Нолидж, 1996, 12с.
4 Әбдіраман Ө. Қазақстан шипажайлары мен шипалы бұлақ көздері. Алматы, 2007.-500б.
5 Сенин В. С. Организация международного туризма. М.: Финансы и статистика, 2000, 25с.
6 Арефьев В. Е. Введение в туризм: Учебное пособие. Изд-во АГУ, 2002, 282 с.
7 Маринин М. М. Туристские формальности и безопасность в туризме. М.: М., 2002.
8 Барчукова Н.С. Международное сотрудничество государств в области туризма. – М.: Международные отношения, 1986, 7с.
9 Глобальный этический кодекс туризма. Принят резолюцией генеральной ассамблеи ВТО на 13 сессии. г.Сантьяго (Чили), 27 сентября, 1 октября 1999.
10 Ким А.Г. Рекреационная оценка территорий и развитие Туристско-рекреционного хозяйства в Казахстане Алматы, Рауан 1997.-174б.
11 Иващинко А.А Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары. Алматы, 2006.-284б.
12 Артыкбаев Ж.О., Ерманов А.Ж., Жанисов А.Т. История и культура Павлодарского Прииртышья (иллюстрированный альбом), Астана, «Фолиант», 2002, 109с.
13 Ярмухамедов М. Ш. География экономических районов Казахстана. Караганда, 1972, С. 15-20
14 Кузнецова З. В. Павлодарская область. Алматы, 1985, 5с.
15 Браймер Р.А Основы управления в индустрии гостеприимства. Пер. с англ. М.: Аспект Пресс, 1995.
16 Моисеева Н.К. Международный маркетинг. Учебное пособие. М.: Центр экономики и маркетинга, 1998, 45с.
17 Зорин И.В., Квартальнов В.Б. Туристический терминологический словарь. М.: Сов. Спорт, 1998, С. 20-25.
18 Нефедова В.Б Методы рекреационного районирования. М.: Вопросы географии, 1985, 12с.
19 Ердавлетов С.Р. География туризма: История, теория, методы, практика. Алматы, 2000, 333с.
20 Ананьев М.А Основы международного туризма М., Новосибирск, 1978, С. 71-81.
21 Вукулов В.Н. Активным видам туризма - зеленую улицу» Вестник Москвы, 2000, № 1
22 Вукулов В.Н. Советская практика коммерческого туризма в республике Казахстан. Алматы, 2005, 15с.
23 Тлеубердива Ф.А., Лаврова В.В., Гайдученко Л.Л. Памятники природы Павлодарского Прииртышья. Павлодар, 1998.
24 Франк Д.А Раскопки поселения Мичурино. Вестник Павлодарского университета 2000, №2
25 Бугаев В. Ямышевский метеорит, Звезда Прииртышья, 2009.
26 Бондаревич А.А Рекреационные ресурсы Казахстана, Астана, 2003, 65с.
27 Биржанов М.Б Введение в туризм, М., 2001, 15с.
28 Түйетаев Б. Туризм табыс көзі Түркістан 2006-4 мамыр, 6 б.
29 Международное право./Отв. Ред. Колосов Ю.М, Кривчикова Э.С. М.: Международные отношения, 2005, 778с.
30 Вельяминов Г.М. Международное экономическое право и процесс (Академический курс). М.: Волтерс Клувер, 2004, 211с.
31 Вспомогательный счет туризма (рекомендуемая методологическая основа). Евростат, 2002, 39с.
32 Проект Федерального закона "О социальном туризме" Актуальные проблемы туризма 98. М.: РМАТ, 1998.
33 Туризм: нормативные правовые акты: Сборник актов. Сост. Н. И. Волошин. М.: Финансы и статистика, 1998, С. 72-74.
        
         Кіріспе
1. Туризмнің мәні әлеуметтік- экономикалық категория ретінде.
1.1 Туризм экономиканың саласы ... ... ... ... ... ... Туризм индустриясы және оны дамытудың теориялық тәсілдері
1.3 Маркетинг пен менджметті туризм индустриясында қолдану
1.4 Туризмнің дамуының негізгі бағыттары
2 ... ... ... ... ... облысының туристік – рекрециялық ресурстары
2.1.1 Баянауыл ұлттық паркі
2.1.2 Мойылды ... ... ... ... ... ... ... туризмнің дамуының қазіргі жағдайы
2.3 Туристік рекреациялық потенциалдың биоресурстік бағасы
2.4 ... және ... ... үшін ... ... ... Павлодар облысының су объектілері
2.6 Павлодар облысында туризмді дамыту бағдарламасы 2007-2011ж.ж
Қортытынды
Әдебиеттер тізімі
 
 
Кіріспе
Туризм қаражаттың ... ... ... ... ... ... мен
автокөлік экспортынан кейінгі 3-ші орында, ал жұмыс бастылар саны жөнінен
бұл саладағы ... ... ... ... туризм көшбасшы
орынға ие. Туризм индустриясы қызмет көрсетудің халықаралық саудасында
айтарлықтай жылдам ... ... ... ... ... үш ірі ... салалар қатарына еніп, әлемдік
экспорттағы үлес салмағы 11% және 8,6% құрайтын ... алу ... ... ... салаларына ғана жол береді. 2001 жылы әлем елдерінің
халықаралық туризмнен ... ... ... ... экспорттың жалпы
көлемінен 7%, қызымет көрсетудің әлемдік экспортының 3% құрады.
Дүние жүзіндегі туризмнің даму қозғалысын бақылау ... ... ... ... ... ... Мемлекет Басшысы Нұрсұлтан
Әбішұлы Назарбаев 2005 жылдың 19 ақпандағы ... ... ... ... ... болашақтағы саласы ретінде анықтап, ең
алдымен дамитын негізгі жеті кластерді ерекшеледі. Болашақ кластерлердің
бірі ... ... ... бұл ... осы ... сай инфрақұрылымды
қалыптастырып, аумақтың тұтастай дамуын ілестіреді.
Туризмнің дүние жүзіндегі ... ... ... бұл жеке ... туризм әсерінің ұлғайтылуымен байланысты. Жеке ... ... ... ... ... қатарын атқарады,
олар:
- ел үшін ақшалық ... көзі және ... ... ... ... ... мен ... ЖІӨ кірістерді кеңейтеді;
- туризм саласына қызымет көрсетуші салаларды жасау арқылы экономиканың
диверсикациясын қалыптастырады.
Жұмыс бастылықтың өсуімен туризм саласындағы халық саны ... ... ... ... Дегенмен халықаралық туризм дүние жүзінде
біркелкі таралмаған, бұл ең алдымен елдердің және аймақтардың әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... ... туризм
Батыс Еуропа елдерінде кеңінен дамыған. Бұл ... ... ... ... 70% ... ал ... ... 60% тиесілі. Оның
шамамен 20% Американың, 10%-нан азы Азияның, Африканың және ... ... ... ... ... ... сауда
саласындағы бұл жұмысты жақсартуды қамтитын көптеген халықаралық ұйымдарды
ілестірді. Швейцария, ... ... ... ... ... ... жоғары дамыған елдері өзінің жақсы тұрмыстық ... ... ... арқылы қол жеткізді. Соғыстан ... ... ... ... мен ... ... ... дайындық жүйесі
жасалды.
Туристік сала қосалқы құнның өтімді өлшемін ... ... ... жатады.
Өкінішке орай, Қазақстанда халықаралық туризм көшбасшы орында ... КСРО дағы ... ... ... аймақтары Қырым, Кавказ,
Балтық жағалауы және Ресейдің, Ортта Азияның тарихи орталықтары болған. ... ... ... ... ... ... ... ескерткіштер дерлік жарияланбай талап етілмеген күйінде қала берді.
Қазақстанның тәуелсіздік алуынан ... ... ... ... мүмкіндік пайда болғанымен, оны бірден пайдалануға қадам жасалмады.
Қазақстан бірегей табиғи, мәдени-тарихи рекреациялық ресурстарға бай
мемлекет. Ол биологиялық ... және ... ... ... бірегей. Бірақ бұл қуатты әлеуеке деген туристік бизнестің ... ... ... ... ... ресурстарды талдай
отырып экономикаының дамуы осыған байланысты, туристік саланың тәжірибелік
ұсыныстарын теория түрінде қабылдау мен ... ... ... ... ... ... ... секторының болашағы бар,
ерекшелігі мен даму биіктігін анықтауға қажетті туристік – ... ... ... ішкі және ... туризмнің қалыптасып, дамуының
әлеуметтік және экономикалық негіздері мәселелерін зерттеу ... ... осы ... ... ... көптігне қарамастан, толық
мөшерде өңделмеген және қосалқы зерттеулерді талап ететін мәселелер қатары
баршылық. Оған ... ... ... ... ... теориялық
және әдістемелік негіздерін жатқызуға болады. Қарастырылушы ... ... оны ... ... ... таңдауға әкелді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - өлкенің туристік-рекреациялық ресурстарына
баға бере ... ... ... туризмі және ішкі туризм көлемін арттыру
есебінен халықты жұмыспен қамтуды, мемлекет пен ... ... ... қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... жұмыстағы зерттеудегі міндеттер төмендегідей:
- өлкенің туристік-рекреациялық ресурстарын қалпына келітру және дамыту;
- туризм инфрақұрылымын дамыту;
- туризмді ... ... мен ... ... ... құру;
- облыстың тартымды туристік имиджін қалыптастыру;
- туристік әлеуетті ... ... ... ... ... мәні ... категория ретінде
Туристік қызметтер аясы ... ... және ... ... орын алады. Қызметтер көрсету саласының құрама
бөлігі ретінде туристік қызметтер аясы, туизм субъектілеріне, яғни ... бір ... ... ... ... сәйкес анықталады. Ол
адамның саяхаттауға, демалуға, экскурсияға шығуға және т.б. ... мен ... ... ... ... бос уақытының кезеңдік және обьективті шегін кеңейту, оны
мазмұнды және ... ... ... ... ой- ... дамыту бұл
саланың мақсатын көреміз. Туристік қызметтер аясының ... ... ... ... тәртіптегі қажеттіліктерінің жүзеге асуының жаңаша
сапасын білдіреді. Бұл сап ... ... ... ие, ... ... ... барысында байқалуы мүмкін, сондықтан одан барша қоғамның
тіршілік әрекетінің тиімділігі байланысты боладыдеп айтуға болады.
Туризмдегі ... ... ... ... ... ... ... үй, қоғамдық тамақтандыру орындары,
турфирмалар қызметтерін, сондай- ақ, ... ... ... түрлерін
жатқызуға болады. Сондықтан да, туристік қызмет аясы мамандандырылған ... ... ... ие ... ... ... және туристік қызметтер аясының дамуын, ең
алдымен, жалпы ұлттық өнімнің жұмысшы күшінің ... ... ... ... ... ұдайы жаңғыртылуында қатысуы тұрғысынан
қарастыру қажет. Дегемен де, туристік ... ... ... ... және ... мәселелердің шешілуінің алғы шарты
болды.
Ең алдымен, туристік қызметтер аясының дамуы, ... ... ... туристік қызмет индустриясына біріктіре отырып,
жұмыс орындарын құруға, халық ... ... ... ... әлем ... орын ... ... қажеттіліктерін толығырақ
қанағаттандырып, қызмет етуге жұмылдырылады.Бүгінгі күні туристік қызмет
индустриясында жұмыскерлерімен қата, негізгі құралдар мен ірі ... ... оны ірі ... ... ақша және ... ... қатаң
саясат ретінде сипаттауға барамыз. Статистикалық мәліметтерге қарасақ
бүгінде жер шарындағы ... ... ... 16- шы осы ... ... етуде.
Халыққа әлеуметтік- экономикалық арнаудағы ... ... ... ... ... ... жетілуіне, тұлғаның
қалыптасуына, жақсаруына, халықтың ... ... ...... және ... ... тегістеуге
айтарлықтай әсер етеді. Жүргізілген зерттеулердің ... ... және ... ... туристік қызметтер аясышың дамуы өндірістің
экономикалық тиімділігінің өсуіне әсер ... ... Ол ... ... ... ... салымдарының тиімді пайдалануы;
кәсіпорындардың орналасу және олардың функциялануының тиімділігін арттыру:
халықтың туристік–рекреациялық ... мен ... ... және бос ... ... жағымды жағдайлардың жасалуына
байланысты, халық шаруашылығының барық ... ... ... ... кадрмен қамтамасыз ету мәселесінің шешілуі,
олардың еңбек қабілеттілігі ұзақтылығының өсуі, ... ... ... ... ... ... ... байқалады.
Туристік қызмет, инфрақұрылымның қалыптасуы мен дамуын жеделдете отырып,
еліміздің сәйкес ... ... ... ... ... ... ... Ол көлік пен ... ... ... ауыл ... және т.б. ... ... ... секторларына айтарлықтай
әсер етіп, әлеуметтік – экономикалық дамудың катализаторы ретінде көрінеді.
Адамдардың айтуынша, ... ... ... ... және ... ... ... 32 саласы қалады, мұның өзі туристік қызметпен
жұмылдырылған жұмыскерлер санының ... ... ... қызмет көрсету саласы қоршаған табиғи ортаға, туристік ... ... ... ... Ол ... ... және ... пайдалануда айқын бағдары бар салалар қатарында ерекше орынды
алады және қоршаған ... ... жан – ... ... ... ... ... табиғатты пайдаланушы субъектілер ... және өз ... ... осы ... ... ... кәсіпорын жатады. Ал сыйымдылық, тұрақтылық түрлілік, тартымдылық,
секілді қасиеттеріне ие табиғи аумақтық жүйелер ... ... ... ... ... ... ... туристік қызмет аясының
экологиялық аспектісі, ең алдымен – қоршаған ортаны, табиғатты бұзу қаупін
шектеу, ластануын ... ... ... ... ... тұтынуы
рекреациялық ресурстардың оқшаландырылуы орындарында болатын, туристік
ресурстарды рационалды пайдалану, ... – бұл ... ... ... жүйе ... – мәдени құндылықтарды пайдалана
отырып, өзінің шаруашылық қызметінің ... ... ... үшін мүмкіндіктер
алады және де ол жағымды жағдайлар қалыптасқан кезде басымдылыққа ие болуы
мүмкін. Көптеген аумақтардың өзіндік бір ...... ... ... ... ... рухани өндіріс орталықтарына айналуы жайлы айтуға
болады. Мұнда туристік ... аясы тек ... ... алу ... ретінде
ғана көрінбей, жалпылай мәдениет пен еңбек өнімділігінің өсу факторы
ретінде байқалады. ... ... ... ... аясының өңірлер
арасындағы, үкіметтер арасындағы халықтар арасындағы, тұлғалар арасындағы
экономикалық қатынастарға ... әсер ... ... ... мен
іскерлік белсенділіктің басқа рыноқтарда біріктірілуіне ... айта кету ... Елде ... ... ... ... және ... ынтымақтастықтың жаңа түрлерінің таралуы, туристік
қызметтердің экспорты мен ипортының ара – қатынасы, елдер арасындағы ... ... ... ... аясының интернационалзациясының
көрсеткіші болып табылады. Халықтар мен мемлекеттер арасындағы ... пен ... ... ... құқықтарының сақталуы,
туристік қызметтер аясының айқын ... ... ... ... аясының имандылық сипатын, демалыстың танып, игеруімен қоса жүруі
бейбетшілікті қоштау ... ... ...... ... өскелең ұрпақтың тәрбиесі секілділерімен толықтыра түсуге болады.
Қоғам дамуының қазіргі кезеңі қоғамдық қатынастардың тұрақтылығы ... ... қана ... ... ... ... үшін негіз құрайтын мәдени – тарихи және рухани құндылықтардың
ұдайы жаңғыртылуы ... алға ... жаңа ...... ... ... қалыптасуымен де ерекшеленеді.
Тарихи – рухани маңызды жерлердің туристік бағдарлануы тарихи – мәдени
әлеуеті қалыпқа келтіру, сақтау және ... ... ... ... ... бірі. Туристік қызмет аясының дамуы, құндылығына өлшем жоқ
ұлттық байлықтың ... мен оны ... ... ... білу ... арқылы экономикалық, сондай- ақ әлеуметтік міндеттердің шешілуін бір
жолға қояды. Туристік қызметтер аясы әлемдік шаруашылықта экономиканың  ... ... ... ... ... ... біріне ие болып
отыр. Бұл саланың дамуы отандық және шетел валюталарының ... ... ... ... және ... ... секілді экономикалық көрсеткіштерге
жағымды әсер тигізеді. Сарапшылардың болмаждауынша халықаралық туристік
қызмет саудасынан түсетін түсім 2020 ... 2 ... ... ... ... ... ... қызмет саудасынан түсетін түсім
тауарлар мен ... ... ... ... басым бөлігін құрайды.
Сауда балансының тапшылығы байқалатын елдерде бұл саладан ... ... ... ... ... ... шетел туристерін қабылдау
мүмкіндіктеріне ие елдердің кейбірінде ... ... ... бірнеше жыл қатарымен сауда баланысы тапшылығын жабуға ... ... ... үшін ... қызмет аясы экономикасының ... ... ... ... осы ... үкіметі бұл қызмет аясы
дамуының түрлі аспектілеріне жұмылдырыла кіріседі. ... ... ... ... ... түсетін салықты табыс, тікелей немесе
жанама ... ... ... қайнар көздері болып табылады. Және де
туристік қызметтер аясы экономиканың басқа салаларымен ... ... ... қызмет индустрия кәсіпорындарының шаруашылық қызметтеріндегі
оңды өзгерістерге қарамастан, сырттан кіру ... күрт ... ... алатындай табиғаты мен тарихи – ... бай ... ... сай ... қызмет инфрақұрылымын
құру және істі ... ... ... ... алу ... ... ... және орта кәсіпкерліктің басты орын алуы қажет
деген тұжырым, туристік қызметтер ... және ... ... аясында
негізгі жайғасымды алуы шарт Әлем ... ... ... жетілдіруге және қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... бәсеке ортасы
ретінде байқалатын, шағын бизнестің маңыздылығына көз ... ... ... ... ... ... 98 пайызынан астамын
шағын кәсіп орындар құрап отырса,  жұмыскерлер саны 250 адамға ... ... ... 1,5 % -ды және ірі ... 0,5- ды ... рынокта шетелдің қатысуымен қызмет көрсететін ұйымдардың саны ... ... ... де ... ... ... ... біріктіретін
туристік қызмет индустриясы Қазақстан экономикасының салалық құрылымында өз
орнын таба ... ... ... ... – экономикалық мәселелерді
шешуде жол көрсете ... жеке ... ... о Дегенмен де сервис
инфрақұрылымының ... ... ... ... ... ... экономикасының салалық құрылымында өз орнын таба алмайды келеді.
Күрделі әлеуметтік – экономикалық ... ... жол ... ... ... болиауы оның қазіргі даму үрдісіне нақты сипаттама ... ... ... ... ... пен жұмыс істеу қабілетілігін,
күшін қалпына келтіруге және т.б. ... ... ... толығырақ
қанағаттандырмауы, қызмет ету сервисі деңгейінің төмен болуымен сипатталуы,
оның материалды – техникалық және ... ... ... ... ... ... ... мен байыту тәсілі ретінде қарастырлуы
мүмкін. Қазіргі әлемдік ... ... және жеке ... ... мен техниканың дамуымен байланысты тауар айның қазіргі даму
үрдісіне нақты сипаттама беруді қиындатып ... ... ... ... пен ... ... ... қалпына келтіру және т.б. деген адамның қажеттілігін ... ... ету ... деңгейінің төмен болуымен сипатталуы,
оның материалдық – техникалық және экономикалық даму жағдайының ... Осы ... ... ... ... экономикалық кешенді
жандандыру және аумақтық әлеуметті тиімді пайдалану мен байыту ... ... ... ... туристік индустриясын зерттей келе сервистік
қызмет көрсетуге тән ... және ... ... ... ... ... ... мәселенің бірі екені
анықталады. Туризмдегі ... ... ... ... ... өсу мен оның ... рөлімен түсіндіріледі.
Қызмет көрсету саласының өсу қарқыны мен қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ... өндірістің
нәтижелерін жетілдіруге әсер ететін ... ...... ... ... ... ... Мұның барлығы қоғамның барлық
мүшелерінің ... ... ... және жан ... алғы ... ... аясының бағдары табиғат және оның
күштері емес, адамның өзі. Оның негізгі ... ... оның ... ... процесінде адамдардың қарым – қатынастарына әсер етуінен
байқалады.
Қызметтер аясы дами түсе, ... ... ... ... ... Рухани өсу мен үйлесімді даму жолында кең ... ... ... ... бағыттылығын айқындаушы аспектілерінің бірін
білдіреді. Сөйтеп, қызметтер аясы халықтың тұрмыс деігейін ... ... ... ... ... факторы ретінде көрінеді.
Дегенмен де, кері байланыстың маңыздылығын төмендетпейміз,яғни экономикалық
өсуді ... ... ... адам қажеттіліктерінің жиынтығын даму
деңгейін, өндірілетін өнім мен қызметтердің көлемі мен сапасы арқылы оларды
қанағаттандыру дәрежесін, алатын ... ... ... ... өндіргіш күштер дамуының заңдылықтарының бірі
өндірістік ... жеке ... ... белсенділігі. Түпкі сұранымның
негізгі құрамасы бола, халықтың шығындары ... ... ... мен ... ... анықтайды. Осымен бірге әлеуметтік-
экономикалық, демографиялық, ... ... және ... күрделі кешенінің әсерімен, халықтың тапсырыстары мен
қажеттіліктерінің үздіксіз кеңеюі және жаңартылуы орын ... және де ... ... ... ... өз ... ... қызметтер мен затты игіліктерге деген сұраным динамикасы әрбір
елдің өзіндік ерекшеліктерімен анықталады. Мұнымен ... ... жеке ... ... сипаттайтын және жалпы даму үстіндегі әлемге
тән жалпылама ... сөз ... ... ... ... ... ... және сапалық толықтырылуының жергілікті өндірісті-техникалық
база мүмкіндіктерінен алға кетуі ... ... ... ... оның халық шаруашылық пропорцияларына
белсенді әсер етуі. Қазіргі кезде табиғи орта ... ғана ... ... ... да әсер ... ... қажеттік туғызбайды. Және де
жеке елдер, ... және ... ... жерлер арасында орын алатын
тұрмыстық жағдайлардағы теңсіздікті мейленше төмендету масатымен шараларды
қолданғанымен, оларды ... ... емес ... ... ... тұрмыстық жағдайларындағы аймақтық ерекшеліктер сипаттың айқындау,
осы ерекшеліктерді қандай ... ... ... және ... ... ... құру жағдайларында осы маңызды
мәселені шешу жолдарын қалайша белгілеу қажет екендігін анықтауға ... ... ... ... ... білім алуынан бастап, бос
уақытты тиімді өткізуіне дейін ... ... ... ... ... мүшелері үшінжағымды жағдайлар жасау ... әсер ... ...... ... адамның өмірлік қызметінің орасан уақыт
пен энергияны талап ететін аясы ... қала ... ... пайдалану тиімділігі, қымттер аясы ... ... ... ... және де ол күрделі формаларымен қанығып,
басқа қызметер ... ... Егер ... тұрмыстық қызмет,
жолаушылар көлігі секлді ... ... ... бос ... ... тигізсе, онда туристік қызмет секлді түрлері оны ... ... ... ... – ақ ұзақ ... және белсенді
демалыс жанұядағы міндеттердің тиімді ... ... ... ... қатынастарын нығайтуға жанама түрде әсер етеді. Адамдарды өздерінің
бос уақытың мәдениетті, белсенді және мүмкіндігінше тиімдірек ... ... аясы ... ... ... Адамның
білім және мәдинет деңгейі, денсаулығының жағдайы тікелей оның алатын
табысына әсеретуі тағы да бар. Оған ... ... ... ... стандарттарынан жұмысшы күшінің сапасы тікелей және ... ... ... ... пайдалану интенсивтілігі мен
тиімділігі, экономикалық өсудің қарқыны, өндірістің ... ... ... ... бір ... байланыстылықта болады.
Қызмет көрсету аясының көптеген салаларының, жинақтаудың маңызды көзі
болып ... ... ... ... ... қажет. Шын
мәнісінде, қондырма базисінің кез – келген маңызды элементі, қандай- дабір
өңірдің қоғамдық өмірінің ... ... тіке және кері ... ... ... аясымен белсенді әрекеттеседі.
Сонымен қорыта келе қызмет және оның түрлілігі сан ... сапа ... ... әл – ауқатына әсер ете ... адам ... ... бола, экономикалық өсу процесіне жан- жақты
әсер етеді.
1.1 Туризм ... ... ... ... ... және аңшылық шаруашылығы Комитетінің
ұйғарымымына сәйкес, Республикамызда «саябақтар маршы» ... ... ... Оның ... ... ... кешендер мен нысандардың
сақталуы мен ... ... мен ... ... көтеру, оларға тиісті
жәрдем көрсетуге қазақстандықтардың назарын аудару болып табылады.
1.1.1 Қазақстандағы туризм саласындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ие. ... дамуы
мемлекеттік саясаттың мүмкіндікті бағыты болып ... ... ... ... ... ... ... ұлттық табысты жасауға үлкен
үлес қосады. Бұл сала ... ... ... ... ... ... ... қосалқы жұмыс орындарын қалыптастырады,
сонымен қатар экономиканың басқа слаларының ... ... ... ... ... ... бойынша туризм үлесі ЖІӨ 5,6% дан
10% дейін құрайды. Бұл ... ... (4,4%) мен ... ... ... қарағанда айтарлықтай жоғары. Австрияда 1990 жылы ел
экспортындағы туризм индустриясынан келетін ... ... ... ... тең ... жасау өнімін шығарудан кейін екінші орын), Испанияда ол -
21,1%, Грецияда - 20,1%, Португалияда - 14,2%, Италияда - 8,1% ... бұл ... ... ... ... ... ... мәселесімен күресуге белгілі мөлшерде қатысады. Айталық
Австрияда туристерге қызымет ... ... 140 ... ... ... ... ... жалпы санының 4,5% ). Шетелдік туризм
төлемдік баланстағы маңызды ... ... ... Одан түскен
түсім Австрияға жыл бойы тауарлар мен қызметтер есебі бойынша шамамен ... ... ... ... ... береді. 1990 жылы елдің бір
тұрғынына 2,8 туристен келді, оның 2,1 шет ... ... ... ... ... ... ... туризм
кірісінің тұрақты өсімімен қамтылып отырады. Оның үстіне экономикасы дерлік
туризм ... ... ЖІӨ ... оның ... сонымен қатар жанама жинақтарымен
аймақтан ... ... ... ... әсер ... ... ... тұтас жағымды әсер ете отырып, экономиканың
басқа салаларындағы тауарлар мен қызметтер өндірісінің ... ... ... ... номенклатура тізіміне енбейтін тауарлар мен
қызметтерге ... ... ... ... ... жартысын
құрайды. Мысалы Швейцарияда туризмнен түсетін мультипикациалық ... ... 2,6% ... ал тікелей кірістерді қоса алғанда туризм ЖІӨ
құраушылардан екінші орынға ие.
Туризмнің орыны оның ұлттық ... ... ... қызыметімен
байланысты өсуде. Ол туристік қызметтер мен тауарлардың бірегейлігімен
анықталады: ... ... ... сырттан келетін туризмнің
үлесін көтеру мақсатымен, оларды естен шығармайды. Сондықтан туризм кейбір
жағдайда «көрінбейтін ... деп ... ... туристік сала сауда балансының жеткіліксіздігі мен
өзіндік шикізаттың және отандық ... ... ... ... ие ... ... ... жартысында туризм әлемдік ... ... ... Оның ... ... ... ішкі ... шамамен 6%, 7%
әлемдік инвестиция, 11% әлемдік тұтынымдық шығындар келеді. Орта есеппен әр
он ... ... ... саласында еңбек етеді. Егер осыған ... ... ... мультипликациялық әсерін қосатын болсақ, онда бұл
сандар дерлік бұдан да көп көрсеткішке жетер еді.
Ұлттық экономикаға қосатын ... ... ... жағдайда маманды салық
жүйесін, саяси және экономикалық тұрақтылықты, елден шығу мен елге кірудің
жағымдық ... ... ... ... тәртіпті, көліктік
кекендердің жағдайын, тарихи мәдени-мұра жағдайын қамтамасыз ететін үлгі
түрінде жүйелік ... ... ... ... ... ... ... Батыс Еуропа елдеріндегі даму жетістіктері, оның
ЖІӨ үлесі туризмнің материалды-техникалық базасының дамуына ... ... ... ... ... ... Мысалы, Австрияда
экономика министірлігінде ең алдымен жаңа ... ... ... көп ... ... кәсіпорын тобына туризмнің материалдық
базасның дамуына жеңілдіктер ұсынатын туризмге ... ... ... ... ... кәсіпорынына туризмнің материалды техникалық
кешенінің жаңаруы мен кеңеюін себептестіретін ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі күні қуатты
материалды-техникалық кешенін жасады. ... ... саны ... 1990 жылы ... мен ... ... үшінші орынға ие ... ... ... ... ... саласында жүргізілуде. Елде
туристерге қызымет көрсету үшін мамандар дайындайтын 19 ... 50 ... ... оқу ... мен ... бизнес саласында менеджерлер
дайындау бойынша екі институт, туризм ... ... ... ... ... шет ... ... дайындайтын түрлі арнайы курстар
қызымет етеді.
АҚШ-та мемлекеттік туристік саясат 1961 жылы ... ... заң ... ... ететін саяхат пен туризм сұрақтары бойынша
басқармамен жасалып, іске асады. Ол ... ... ... өңдеуге,
сырттан келетін және ішкі туризмнің дамуына жағдай ... ... ... ... ... ... қызметтер субъекттеріне демеу
көрсетіп, шағын қалалардағы, және ауылдық ... ... ... ... ету ... ... ... үлес қосады.
1997-1998 қаржылық жылдары тек сырттан ... ... ... ғана АҚШ 478 млн $ ... бұл ... ... ... 6,5%-ға
артық. Ең үлкен бюджет Иллинойс штатында 35,3 млн.$, одан кейін Гавай 27,7
млн.$, және Техаста 25,1 млн.$ тең. ... ... ... 18,1 ... ... ... болсақ, бұл жерде штаттың ең үлкен жарнамалық
бюджеті байқалады.
Туристік саясатты іске асыратын ... ... ... ... заң ... ... ... Шартты түрде туристік
саладағы басқармалық құрылымның үш үлгісін атауға болады:
1) өзінің мәртебесі жөнінде ... ... ... ... ... мен ... ... қарарына туризм сұрақтары енетін салалық министірліктер ... ... және ... ... Нидерландыда экономика
Министірлігі, Швецияда сауда Министірлігі, Индияда туризм мен ... ... ... емес және ... ... (туристік агенттіктердің ұлтық
ассоциациялары). Мысалы, Норвегияда көлік пен коммуникация министірлігінде
тек қана ішкі туризм сұрақтарымен айналысатын департамент қызмет ... ... ... ... ... ұйыммен, сонымен қатар түрлі
мемлекеттік және жеке меншіктік ... ... ... ... ... ... ... деңгейде туристік ұйымдардың
қызметін ұйымдастыруды біріктіруді қамтамасыз ... және ... ... ... ... қызығушылық танытқан салалардың өкілдерін
қамтитын ведомствоарлық қызыметтестік органдары жасалады. Түрлі ... ... ... ... ... ... ... анықтау мен сәйкес ... ... ... ... өз ... тартымды
жақтарын көрсетіп, оның туристік ресурстарын жарнамалау;
- туристік инфрақұрылымды жасау үшін мемлекеттік және жеке ... ... мен ... біріктіру;
- туристік аймаққа мүмкіндікті қамтамасыз етіп, ... ... ... ... жеке ... ... үшін жеңілдіктер ұсыну;
- олардың тартымдылығын арттыру мақсатында туристік аймақтардың
маркетингі мен ... ... ... бар ... анықтау;
- рұқсаттаудың ережелерін қабылдау мен олардың жүргізілуіне бақылау
жасау;
- туризм саласында жұмыс істеушілердің кәсіби дайындығы, қайта ... ... ... ... экономикадағы орыны мен қызметі осы салаға бөлінетін мемлекеттік
қаржының түрі мен аумағын анықтауға ... ... ... салаға
мемлекеттің жәрдемі келесідей түрлермемен көрсетіледі:
1) мақсатты түрде туризм ... ... ... ... ... бұл түрі ... Франция, Австрия,
Италия, Ұлыбританияда қолданылады;
2) жұмсалуы іске асуының барлық ... ... ... бақылауда болатын
жеңілдікті несиелер;
3) жобаның іске асуына жеке меншіншік банктерінің займ мен ... ... ... ... ... ... міндеттенуі;
4) инвесторлерге, оның ішінде шет ... ... ... ... ... ... ... сырттан келетін туризмге жағдай жасайтын нормативті құқықтық базаны
құру ... ... мен ... ... ... ... ... нарықты зерттеуден,
олардың өсімдерін статистикалық мәліметтер негізінде ... ... ... максималды қолдану мен ұлттық туристік өнімнің ... ... ... ... сала ... ... жасаудан құралған.
Туризм саласындағы мемлекеттік саясаттың концепциясы екі ... ... ... ... әр ... экономикалық, саяси, әлеуметтік және басқа ... жеке ... және ішкі ... ... көрініс табатын ұлттық мүдделер, туристік саясаттың мазмұны
мен тиімділігі туризмнің ел ... ... ... ... ... болуымен, инфрақұрылымның дамуымен және ... ... ... және ... қауіпсіздікті ескере
отырып, ішкі және халықаралық туризмнің дамуындағы мемлекеттің қызметі мен
мақсатын ... ... ... ... ... ... және
экскурсиялы нысандарға қатысты мүмкіндікке туристің ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің негізгі мақсаты –
туристік ... мен ... ... ... ... ... асыру. Компромиске кейін мемлекеттік ұжымдармен ... ... ... ... іске ... ең алдымен саясаттың мақсаттық
деңгейінде жетеді.
Туризм саласындағы мемлекеттік саясат – ... ... ... ... ... ... бағытының концептуалды түрде ұсынуы мен қоғамдық
келімсімге негізделген туризм дамуының ... ... ... және ... туризмнің ара қатнасын реттеуге, ... ... ... ... ... ... және ақпараттық
қамтамасызданудан құралған мелекеттік басқарма ... ... ... ... ... ... ... бағытталған туристік сала сияқты
экономиканың басқа да салаларының негізгі даму бағыттарын анықтайды ... ... ... ... оның ... ... және іске асуынан көрінеді. Мемлекеттік ... ...... ... ... ... ... материалды және кадрлы ресурстарды қолдану арқылы туризмнің
дамуына ... ... ... ... он жыл ... ... ... дамуы жылдам қарқынмен
жүруде. Бұл тұтас факторлар қатарымен байланысты: ... (ең ... ... ... басқа елдер мен ұлттарға мемлекет саясатының
либерализациясы), ... ... ... оның ... ... ... ... заң шығарушы база құру), экономикалық (экономиканы
командалық-әкімшіліктік басқару тәсілінен нарықтық шаруашылыққа өту ... ... ... ... ... ... болған туристік
қызметке сұранысты арттыру), ... ... ... ... мен ... ... ... артуы мен бір
мезгілде сырттан ... ... ... шет ... ... көлемін кеңейту).
Соңғы жылдары мемлекет массалық туризмнің дамуына жағдай ... ... ... және ... ... ... Туристік
қызметтің барлық аспектілерін реттейтін ... ... ... актілер, нұсқаулар жасалды. Дегенмен Қазақстандағы туризмнің
қазіргі жағдайы негізінен ... ... ... ... қызмет
көрсету көрсеткіштерінің және туристік қызыметтер көлемінің күрт құлауын,
туристік саланың ... ... ... ... мәліметтер
осындай бағалауға негіз болған. Қазақстандағы туризм саласының еш ... ... ... ... туристік қызметті саудалық келіспен
ұйымдастыруды доминирлеуге және ... ... ... әкеп ... ... ... және оны дамытудың теориялық тәсілдері
Соңғы 10-12 жыл ішінде Қазақстан ... ... ... 2 көрсеткішпен сипатталады:
1) туризмге арналған мемлекеттің және ... ... ... яғни ... ... ішкі туризмнің біржола жойылуы;
2) Экономикалық туризм ( оның тиімділігі туристік іс – шаралардан түскен
табыстарымен өлшенеді) ... ... ... және қарым – қатынастық
қызметтер атқарған әлеуметтік туризмнен ... ... ... алды.Экономикалық
туризмнің республикада негізгі үш бағыты бар:
1) Қазақстан азаматтарының шет ... ... (шоп) ... ... ... – танымдық мақсаттағы шет елдік сапарлары;
3) Шет елдік азаматтардың Қазақстан және ... ... ... тәсілімен турлар жасауы.
Біздің туризм мазмұнына қарай ... ... яғни ... ... ... ... басқа мемлекеттерге саяхаттар жасайды.
Коммерциялық (шоп-) туризм 90- ... ... ... ... ... ... шет елге ... табар алуға жаппай
аттанып, оларды республикамызға алып келіп сатуға машықтанды. Әрине, бұл іс
- әрекет белгілі себептерімен ... ... ... ... жоқ, ... ... ... мен әлеуметтік жағдайына қыруар
зиян келтіреді.
Біріншіден, шоп- ... ... ... ішкі рыноктағы отандық
өнімдерге бәсекелестік ... ... ... ... ... ... халықтың жұмыспен қамтамасыз етілуіне нұсқан ... ... ақша ... құнды валюта күйінде шет елге түсіп, басқа
мемлекеттің экономикасын нығайтады. Мәселен, Әмірліктегі ... бір ... ТМД ... ... ішінде Қазақстаннан 100 мың ... ... ... мен сауданы дамыту ... ... ... ... 5-7 мың ... ... ... азаматтардың шет елге,
негізінен әлемнің теңіздік және таулы курорттарына рекреациялық – ... ел үшін ... ... және ... ... ... шет ... азаматтар үшін ұйымдастырудың заңы экономикалық
тиімділігі және әлеуметтік мақсаттылығы бар, себебі ... ... жаңа ... ... ... ұлттық туристік инфрақұрылым дамиды.
Бірақ бізде бұл ... ... ... турфирмалар өте аз.Демек
Қазақстандағы ... ... ... жол мен ... ... жоқ ... Мұның басты себебі өкімет басындағыларды туризмнің әлеуметтік маңызын
жете бағаламайтындығы, соның салдарынан ... және ... ... шет ел ... ... ... ... индустриясына
мамандар даярлайтын оқу орындарына мемлекеттік саясаттың ... ... ... ... ... ... ... тоқталайық.
Алдымен саяхаттың белсенді түрлерін ... ... ... ... ... ... шағын және орта қонақ үйлерге негізделген қонақ үйлік
бизнес қажет; Қазақстан жерімен ...... ... ... ... ... ... индустриясының бір мәселесі – ол турфирмалардың
ресурстары бола тұра, олар ... ... ... ... келе
жатқандығы. Туристік саяхаттың белсенді түрі деп маршурт ... ... ... ... дене ... ... айтамыз. Белсенді туризмге
спорттық туристік саяхаттың төмендегідей түрлері ... ... ... ... жүзу ... ... ... велосипедпен және т.б.,
немесе маршурттың түрлі бөлігінде бұл қозғалу ... ... ... ... ... ... туристік саяхатта да
саяхаттың белсенді түрінің пайдаланылатыны аз емес. Соңғы 4-5 ... ... ... ... ... қазақстандық фирмалар дәл осындай турларды
жиі ұсынып жүр. ... ... ... белсенді саяхаттар кең
түрде қолданылуының өңірлік те ... бар. ... осы ... ... ... ... әлеуметтік құбылыс қызметін атқарады. Белсенді
туризмнің басты маңызы да ... Ең ... есте ... ... ... барлық туристік – рекреациялық ресурстарының ішінде табиғат
ресурстары ... ... ... ... ... ... ... көп бөілігін белсенді туристік саяхаттарды көбірек
қолдана отырып тиімді ... ... ... ... ... ... белсенді туризмнің өңірлік маңыз
атқаратыны да сондықтан. Қазір «Қазақстан республикасында туризмнің дауы
конфекциясында» бұл ... ... ... ... ... тұрғыда зерттеу Кеңестер Одағы кезінде 80-
жылдардың аяғын да болған. Мәселен, 1987 жыл бір топ ... ... мен ... ... ... ... негізгі даму көрсеткіштері
жайлы 2005 жылға дейін болжау жасаған.
Белгілі бір территорияны туристік ... ... үшін оның ... ... ол үшін жаңа туризм нысандарын іске қосу керек екендігі, жұмыс
істеп ... ... ... сол ... ... ... ... бағаланды. Сонымен қатар туристік – экскурсиялық қызмет
көрсететін жерлердің Одақтық ... орны ... Осы ... ... ( ... Шымкент, Алтай, Өскемен өңірлері, Көкшетау
биіктері, Семей, Қапшағай, Орал, ... ... ... 14 – орында,
Өзбекстан 16- орында, ... 23 – ... ... 24 – ... ... 25- ... ... ел туристерінің Қазақстандағы келуінің ең көп болғаны 1990жыл болды,
олар елді ерікн де белсенді аралай ... ... ... әсіресе Шығыс
Еуропа елдерінен, яғни Венгриядан, Чехословакиядан, Румыниядан  Болгариядан
туристері мен альпинистер ... ... ... КСРО ... соң ... қиындықтар туындайды, тәуелсіз мемлекеттердің чиновниктері
жасанды кедергіге ... ... да ... ... ... ... ... туристердің саны бірден азайды. 1994 жылы ғана
туристердің келім - кетімі тұрақтады.
Демек, Қазақстанға туристердің ... ... ... оның ... ... ресурстарының бар жоқтығынан немесе олардың сапасынан емес,
елдегі саяси ситуациямен және өкіметтің туристік ... ... ... Бір жағынан, туризмді дамытудың орасан зор мүмкіндіктері бар
екенің, ... ... ... ... ... мығым саясаттың
жоқтығын байқаймыз.
Кесте1- Павлодар облыс бойынша келушілер қатынас құралдары
|Барлығы |234 ... ... |124 ... жол ... |- ... ... |110 ... де ... ... |- ... көлігі |- ... ... ... тиімді түрде үйлестіріп отырмауы
туристік фирмалардың транспорттық және басқа ... ... ... ... ... ... Транспорттық ұйымдардың
турфирмалар алдындағы міндеттемелерін орныдамауы турфирмаларды туристермен
түсінбестікке жеткізеді және Қазақстанға ... ... ... ... ... ... үшін салық жеңілдігін
жасау жөніндегі ... де ... ... отыр. Әлі күнге дейін шет ... ... ... да, ... ... шет елге жіберетің
фирмалар да салықты ... ... Бұл – ... ... ... өз ... ... дағдарысты тереңдету деген сөз.
Мамандардың пікірінше, жылына туристер Қазақстаннан шет елге 4 млрд. ... ... ... ... туризм экономикасының қосалқы саласы ретінде саналып,
оның денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету ... ... ... өсуін тежейтіні есепке алынбай келеді.Қазақстан мен
Орта Азия республикаларына соңғы жылдардағы әлеуметтік- саяси ... ... ... ... – ауыл ... ... ... қаладағыдан
жоғары, өмір сүру деңгейі төмен.
Қазақстан мен Орта Азия республикаларында ... ... ... жолы- туристік – экскурсиялық мекемелер мен оның ... ... ... ... ... ... мақсат –
шаруашылық айналымына табиғат элементтерін (тау рельефі, қар жамылғысы,
ландшафттың эстетикалық ... және т.б.) ... ... ... саласының негізгі іс- әрекетіне және ауыл шаруашылығына еңбектің
мерзімдік түріне жұмыскерлерді пайдалануға ... Тағы да ... ... ... даму ... ... туристік – рекреациялық
ресурстарының тұрақты клиенттердің сұраныстарына және туристік қызметтердің
туристерге талаптарға сай кешенді қызмет көрсете алуына да ... ... ... Қазақстанға келудегі негізгі мақсаттары бәрінен бұрын
еліміздің бай ... және ... ... мәдениетімен танысуға
құштарлық екенін білуге болады.
Біздің тәжірибеміз ... ... ... ... ... ... жас мөлшеріндегі», яғни зейнеткерлікке шыққан
немесе соған жақындаған адамдар болып келеді. Бұл ... дені ... ... ... және тау шыңына шығуды қалап тұрады.
Қазақстандағы қазіргі туризмде ... ... ... ... туризмге туризмнің басқа түрлерін сабақтастыру байқалады.
Туристер қызмет ... ... ... бағдарламасының әр түрлі
болуын талап ететін болды.
Біздің кейбір туристік ұйымдар инфрақұрылымдарының онша дамымағандығына
қарамастан, ... ... ... ... жетті, бұл кешенді қызметке,
туристік – экскурсиялық қызмет өніміне ... үй ... ... бөлшек
сауда мекемелері, маршруттық көліктер, экскурсиялық, спорттық, мәдени –
көркем, коммуналдық – тұрмыстық және т.б. ... мен ... Тек қана істі ... білу ... мен Орта Азия ... ... ... саласындағы
ынтымақтастықтың келісімшарттық – құқықтық негіздері өткен ғасырдың 90-
жылдарының ІІ жартысында ... ... ... ... ... ... аумақтардың негізгі
көрсеткіші
|Кәсіп орындар |Жалпы аудан |Келушілер үшін |Өткізгілген ... ... ... ... га ... ... |саны |
| | ... ... ... | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... саны | | |
|5 |783549 |3 |30 |145533 ... ... ... ... ... және Өзбекстан
мемлекеттері премьер – министрлерінің кезекті мәжілісінде бірнеше құжатқа,
соның ішінде « ... және ... ... ... саясат жүргізу
жөніндегі мәмілеге» де қол қойылды. Бұл ... ... ... ... ... ... транспорттың дамуына көмектесу
үшін байланыс, көлік құралдарына, жүктерді ... ... ... ... ... мәмілеге дейін Қазақстан мен орта ... ... ... ... ... ... ... туралы зерттеу жұмыстары жүргізілген болатын. Ал Ұлы жібек
жолын халықаралық тұрғыда кешенді түрде зерттеудің жобасы 1987 жылы ... ... ... бас конференциясының 24 – сессиясында қабылданған.
«Туристік индустрияның бірлесе қызмет етуінің концепциясы» Қазақстан,
Қырғызстан, Өзбекстан, ... және ... ... ... Жібек жолы бөлігіндегі барлық туристік – рекреациялық ресурстарының
тұтас та ... ... бола ... ... концепция санамаланған
республикалардың әлеуметтік- экономикалық және мәдени мұраттарын көздеп,
ЮНЕСКО- ның барлық Ұлы жібек ... ... ... келтіруіне күш салуына
негіз болады. Ортақ «Концепция» құру мен іске асыру шет елдік ... ... ... ... және ... ... ... Ұлы жібек
жолының маршруттарын жасауға, іске асыруға мүмкіндік туғызады. Біздің
экономикалық туризмде ... он ... ... ... ... шет ... ... Ыстықкөл, Бұқара, Самарқандты көргісі келетіндердің
бар екендігін ... Бір ...... ... ... ... ... және т.б. елдерден келген ірі турфирмалардың өкілдері
білдіріп отырады. Төрт республикада туристік индустрияны ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу
керек.
Біріншіден, біздің өңірдің туристік- рекреациялық ресурстарын тиімді де
кең өрісті жарнамалаудың ... ... ... ... ... ... ... индустрияға белгісіз болып келді. Сонымен ... ... ... ... ... ... бюджетінің жартысынан көбін
жарнамаға жұмсап, жаппай жарнамалық компаниялар жүргізіп, ... ... ... ... ... ... ... Ал біздің туристік істе
келелі шешім қабылдауға өкілеті мемлекеттік органдар отандық туризмді
жарнамалауға мардымсыз ғана ... ... бір ... ... ... келешегіне сенбегендіктен, туристік
индустрия дамыған экономика заманында болатын ... ... ... күту ... деген ойдан туған әрекеттер. Әлемдік тәжірибе қазіргі
туристік индустрияны (тіпті шет ел капиталын белсенді жұмсағанның ... ... ... ... ... кез келген елде
дамытуға болады. Біздің елдің туристік – ... ... ... ... және ...... ... кейбір елдерінің тұрғындарына
тұтынушы болуға тілегі бар.
Барлық Орта Азия ... ... ... ... – рекреациялық
ресурстарын халықаралық жарнамада үзбей, үнемі жүргізіп келе ... ... ... ... әлемнің барлық ірі шараларында, оның
ішінде жыл сайын Берлин қаласында өтетін Халықаралық ... ... ... ... ... ... Бұл ... шет елдік туристердің
ағынының өте көп болуын ... ... Осы ... ... отырып,
келешекте « Концепция» Орта Азия мен Қазақстан ...... ... жарнама жасағанда негізделген жүйесін алдың ... ... ... жарнаманың мазмұны белгілі бір елге арналып, біздің
туристік – рекреациялық ресурстарымызды ... ... ... есепке алу ләзім.
Екіншіден, зерттеу жұмыстарын жалғастыра беру керек, жекелей алғанда Ұлы
жібек жолының бойындағы отандық ... ... ... ...
рекреациялық ресурстарына инвентаризация жасаған дұрыс. Бұл мәліметтерді
« Туристік атлас» деген тұтас құжатқа жинақтаудың ... ... ... істе шет ... инвестицияны пайдалану страгиясына
және біздің өңірлерде шет ... ... ... ... біртұтас
саясат жүргізуде ортақ мәмлеге келуіміз керек.
Көптеген дамыған ... ... ... пен ауыл ... ... ... ... жатыр. Бұл еларалық компаниялардың туризм
индустриясын Жер шарының басқа аудандарына көшірудің есебінен пайда тапқысы
келген әрекеттері. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... күшін жалдауға болады. Бұл процестің қарқын алып ... ... ТМД ... ... ... ... отырмыз. Ресейде Испанияға,
Италияға, Францияға келешегі зор туристік рыноктарды ... ... ашып ... Дәл ... ... ... туристердің мол ағынын
аталған елдерге жасап ... ... ...... ... мен кеңейтудің тұтас жолын табудың маңызы орасан. Көптеген
мамандардың Қазақстанда тиімді туризм ... ... үшін сан ... ... ұйымдастыру керек деген пікірлерімен келісуге әбден
болады.
«Концепция» Қазақстан Республикасында туризмді дамыту мақсаттарын
төмендегідей сипатта айқындайды:
- ... ... ... ... ... ... туризмді
экономиканың кірісті саласына айналдырып, халықаралық туристік ... ... түсе ... ... ... жасауға және
шығаруға кабілетті іске айналдыру ... ... ... ... арттыру;
- мәдени – тарихи және табиғи – рекреациялық ресурстарды ... ... ... ... ... топтары туристік ресурстарға қол жеткізе алатындығын
қамтамасыз етіп, туристік қызметтегі қызметтердің барынша қанағаттанарлық
болуы;
- халықтың жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... және жеке ... құрылымдардың өзара
әрекетінің тиімділігін көтеру;
- шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту.
Туризм салаларының республикада іске ... ... ... ... әрбір адамның демалуы мен сауығуына деген құқықты іске асыру;
- өзара түсінісудің имандылығын, халықтар, мен ... ... ... пен бейбітшілікті, адам құқығын сақтау, нәсілі,
жынысы, тілі ... ... ... бостандықтарды қамтамасыз ету;
- әділдік пен егемендіктің теңдігі, ... ... және ... ... еш ... ішкі ісіне араласпау;
- қоршаған орта мен мәдени игілікке жанашырлықпен қарау;
- ... ... ... ... іске асыру үшін ... ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың белсенділігін арттыру;
- туристік іс- әрекетті реттеу жүйесін жетілдіру;
- ... ... ... ... және ... одан әрі ... ... қолдауына сүйеніп, туристік рынокты қорғау;
- туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- Қазақстанның туристік нысанретіндегі абыройын қалыптастыру;
- жүйенің информациялық қамтамасыз ... ... ... жүйесіндегі ғылыми зерттеулерді тереңдету;
-туризм аясының қызметтеріне ... есеп ... ... стандарттарға келтіру;
- туризмнің инфрақұрылымын дамыту, туристік нысандарды қайта ... үшін ... және шет ... ... ... ... туристерге қызмет көрсетудің сапасын туристік іс- әрекеттерді
стандартизация, сертификация және ... ... ... ... ... мамандардың біліктілігін арттыру мен ... ... ... ... ... ... дамыту;
- қоршаған ортаны қорғау шаралармен қамтамасыз етіп, жағымсыз әлеуметтік
әсерлерді жеңілдетіп, мәдени ... ... ... аясындағы жағымсыз тенденцияларды жою.
1.3  Маркетинг пен менджменті туризм индустриясында қолдану
Барлық қызмет жүйесі екі шағын ... ... Оның ... ... ... ... ... және қызмет көрсетуге айналдыратын
шағын жүйе, ал екіншісі – шағын басқару жүйесі, оның ...... ... іс - ... ... және оған жетекшілік ету.
Әдебиеттерде екінші жүйені ... ... ... ... жүйесі деп
атайды. “Менеджмент” деген сөз ағылшын тілінен “басқарма” деген мағына
береді. ...... ... ... дайындығы бар, білім
деңгейін әрдайым көтеріп тұратын мамандаған басқарушы.
Қазір нәтижелі менеджмент индустриясы ... ... ... ... ... ең ... ресурсы болып отыр. Жеке мекемелердің
экономикалық ... ... ... күйі үш ... факторларды анықтайды:
техника мен технология деңгейі; жұмыс күшінің сапасы; өндірісті ұйымдастыру
және басқару (менеджмент). Ең соңғы ... яғни ... ... ... әсер ... басқару жүйесі қарапайым және икемді болуы керек. Бірдей мінсіз
басқару моделі болмайды, өйткені “әрбір туристік фирма ... ... ... ... ... дұрыс айтқан. Ол өз моделін ... ... ... көбі ... бір рет ұйымдастыру жұмысына
өзгерістер ... ... ... ... ... туристік мекемелердің іс -
әрекеттерін және ұйымдастыру ерекшеліктерін ескеруі керек. 
Туризмнің бірнеше өзіне тән ерекшеліктері бар. ... оның ... ... ... – қайда адам болса, сонда туризм болады) және
элементтерінің өзара байланысының күрделілігі. Туристік ... ... ... Ірі ... ... көп ... ғана құрылады. Туристік
индустрияда көптеген өндіріс, мекеме және ұйымдар бар, олар қалай болғанда
да бір ... ... ... ... керек, онда қойылған міндеттер –
туристік қызмет көрсету ... ұзақ ... ... ... білу ... жарыста ұта білу керек. Барлық ... ... ... аймақты бақылап, талдаулар жасап тұру  қажет. Осындай ... ... ... аймақтың, сондай –ақ жеке ... даму ... ... ... ... туризмнің екінші ерекшелігіне өлшеуге қиын
және түсініксіз мақсаттарды жатқызуға болады. Жеке мекеменің менеджменті
үшін іс - ... ... ... ... ... ... ... болуы
шарт, ол – құндылықты көбейту, бос ақшаны үнемі айналысқа  жіберу табыс
келтіру және ... ... ... ... үшін ... ... ... де, аймақ деңгейінде де болмайды. Сол үшін ... ... ... ... ... да оның ... және ... нақтылы баға беруге болмайды.
Қазіргі кезде көптеген туристік фирмалар маркетинг технологияларды
қолдануға ұмытылып келеді, бұл ... ... ... ... ... ... деген талаптарының жоғарлауымен байланысты.
Сондықтан рынок шаруашылық жағдайында ұтымды жұмыс істеу үшін ортада болып
жатқан өзгерістерді ... ... ... ... отыру қажет. Сол
өзгерістерді дұрыс болжай тілу туристік ұйымның маркетинг ... ... ... бұл ... ... рынокты жан – жақты зерттеу
негізінде тұтынушылардың мұқтаждықтары мен ... ... ... ... ... арқылы пайда табуға бағытталған
жүйелі іс әрекеті. Бұл ... ... ... ... маркетинг – бұл іс әрекет жүйесі. ... ... ... ... «маркетинг» түсінігін қарапайым рынокқа қызметті
жарнамалау немесе жылжыту деп түсініп келді, ал ... ... ол ... ... табылады және ол келесі қызметтер мен әрекеттердің жиынтығынан
тұрады:
- туристік фирма жұмысында мақсаттар мен міндеттерді құру;
- рынокты таңдау және ... ... ... ... құру және ... жұмыстарды жоспарлау;
- стратегияны жүзеге асыру құралын және маркетинг жоспарын таңдау;
- жоғарыдағылардың орындалуын бақылау.
Екіншіден тұтынушылардың мұқтаждықтаы мен ... ... бар. ... тұтынушыларға не қажет соны анықтайды. Сонымен қатар,
әлеутті клиенттердің назарын қалай туристік фирмаға ... ... және ... мен ... ... ұзақ ... орнықтыру негізінде бизнес тиімділігін арттыруға мүмкіндік
береді.
Үшіншіден, маркетинг туристік фирманың пайдасын көбейтуге ... Осы ... ... ... ... ... ... болады.
Төртіншіден, әрине туристік фирма әрдайым өзінің ... және ... ... ... ... ... ... онда ол туристік кәсіпорының бәсекеге ... ... ... ... даму ... ... және Қазақстан республикасының ... ... ... ... ... ... жылы ... тәуелсіздігін алғаннан бері республикамызға шетелдік
туристерді тарту үшін жағдайлар жасап келеді. ... ... ... ... тигізіп отыр, сәйкескенше қазіргі кезде өзекті
мәселе болып отыр.
Республикамыз бойынша туризм, демалу және ... ... ... 1,7 млн. га жуық ... Оның ... ... Қазақстанда -168.6 мың
га, Солтүстік Қазақстанда -373.4 мың га, Орталық Қазақстанда -111.8 мың ... ... -453.8 мың га, ... ... 513.4 мың ... ... туристік кәсіпорындарда маркетингдің даму
болашағы және оның ... ... ... ... саласында жаңа маркетингтік іс әрекетті жетілдіру қарастырылды.
Әлемдік елдердің интеграциялануы Қазақстанның экономикасын, ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
реформалау және басқарудың прогрессивті әдісін қолдану керектігін ... жаңа ... ... пайда болуы яғни өзара
әрекеттесуді басқару – маркетинг технологиялары мен барлық құралдар ... ... ... қарауға алып келеді, ал коммуникациялардың
өзі кез – келген компаниялардың әріптестерімен өзара қарым ... ... ... ... қаңтар – ақпан айында ... ... Азия ... ... отыр. «Медеу» мұз айдыны мен Шымбұлақ курорты басты
ойын өткізілетін жерлер. Қазақстан осы ... ... ... ... тиіс.
Ол Алматы қаласына туристік ағымдарды көбейтеді, сонымен қатар Қазақстан
туралы жағымды имиджді ... ... ... Ол үшін ... ... ... оны халықаралық стандарттар деңгейіне жеткізуге
ұмтылуымыз тиіс.
Қазақстан өзінің туристік өнімімен рынокқа шыққанына көп уақыт болған
жоқ. Сол ... ... ... ... өмір сүру шеңберінің енгізу
кезеңінде тұр. Бұл кезеңде маркетинг шараларын өте белсенді ... ... ... ... ... ... жайлы әлеутті туристерді
ақпараттандыру ... ... ... , яғни ... ... үшін ... жер деген ойды тұтынушылар санасында жайғастырып, туристік өнімнің
имиджін құруымыз қажет. Халықаралық рынак үшін сапалы, ... ... өнім ... және ... мүмкіндігі бар жоғары өтімді туристік сала
құру арқылы туризмді экономиканың табысты саласына айналдыру біздің ... ... ... ... ... көзқарасымыз бойынша, халықаралық рынокпен жиі
байланыста болатын туристік сала кәсіпорындары ... ... ... ... ... амал – тәсілдерін және ... ... ... маркетинг – шетелдердегі тұтынушылардың
тауарлар мен қызметтерге сұранысын қанағаттандыруға ... ...... Ішкі және ... маркетинг арасындағы түпкілікті
айырмашылықтар жоқ, оларда ... сол ... ... ... ... ... ішкі маркетинге қарағанда халықаралық маркетинг
кең мағыналы болып табылады. Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жүйелеріне, заң жүйесі, тіл,
мәдени, діни, сияқты және ... да ... ... ... ... ... іс ... шетел рыноктарында туристік
кәсіпорындардың ұсынатын қызметтерінің ... ... ... ... ... ... ... табылады. Сонымен, туристік
сала кәсіпорындары әлемдік рыноктағы іс әркеттерінде ... ... ... ... және ... ... болса, онда
туристік кәсіпорындар шетелдік рынокқа шығуға байланысты тәуекелді, сондай
-ақ қиындықтарды ескере отырып, өз ... ... ала ... ... ... ... жетілдіру үшін туристік фирмаларға тек
қана маркетингпен айналысатын бөлімдер ашу қажет. Бұл ... ... ... ... ... Маркетинг зерттеу мақсатында маркетинг бөлімнің қызметкерлері тұрақты
негізде БАҚ- на мониторинг, өзінің агенттерінен және кәсіби ... ... ... ... мәліметтер жинауы қажет.
Әрдайым туристік фирманың маркетингтік ... ... ... ... ... де ақпараттар көзі болуы мүмкін. Олар бәсекелестер
жіберген туристік ағымдардың көлемі қандай екенін және олар ... ... ... туралы ақпарат беруі мүмкін.
2. Агенттік тораппен жұмыс жасау маркетинг бөлімнің маңызды ... ... ... ... ... фирмамен келісім шартқа отырған
барлық турагенттіктер жеке кәсіпкерлер және ұйымдар ... ... ... торапқа жауап беретін қызметкерлері агенттер туралы
көрсеткіштер базасын жүргізуі тиіс.
3.Турөнімді жылжытудың ... ... бірі ... ... мен ... қатысу болып табылады. Олар турөнімге ғана емес,
срнымен қатар туристік фирмаға назар аударуға ... ... ... бөлімнің қызметі болашақта болатын кәсіби ... ... ... болып табылады.
4. Тур операторлармен жұмыс істеуге агенттерді тартудың тағы бір ... ... ... ... ... ... көрме жұмыс істеп
жатқан күндері, аумақтардағы жаңа бөлімшелердің ашылуына немесе туристік
мерзімнің ашылуымен ... ... ... ... ... ... ... Ұйымдарға демеушілік көмек. Туристік фирмалар әр ... ... ... көмек атқаруы тиіс. Маркетинг бөлімі елде, қалада
қандай шаралар өтіп жатқандығын ... ол ... ... туралы
шешім қабылдайды. Негізі қоғамдық өмірде маңызы бар және ... ... ... ... демеушілік жасайды.
6. Оперативті маркетинг. Туристік фирманың маркетигтік бөлімі агенттік
торап және Интернет ... ... ... ... ... ... ... жүргізілуінің бағытын бақылау мақсатында
есеп беру бланктары жасалады.
7. Жарнамалық іс әрекет. Туристік ... ... ... негізгі бағыттарына жарнамалық ... және ... ... ... ... БАҚ -да ... ұйымдастыру,
каталоктар жасау, пресс- комференцияларды жүргізу және т.б жарнамалық
әрекеттер жатады.
Айта кету қажет, ... ... ... кезінде туристік ұйымдардың
осы дағдарысқа төтеп беруінің ... бір ...... ... ... ... қиын ... шығу үшін басқару шешімін
қабылдау және маркетингтік ... ... өте ... және тәуекелді болып
отыр. Бұл жағдайда басқарудың ең тиімді әдіс ретінде рыноқтық рычагтарының
өзара ... ... ету ... табылады, ал мұндай өзара
әрекеттесудің ...... ... ... ... да, ... қиын ... туристік фирмалар белсенді ... ... ... жөн, ... ...... жоспарын құру, сонымен ... ... ... орта ... отырып басқарудың тиімді шешімдердің қабылдауда алатын орны
ерекше.Дағдарысқа ... ... – іс ... ... ... ... ... сәйкес кәсіпорынның маркетингтік саясаты және маркетинг
құралдарын тез қарқынмен сол өзгерістерге бейімдеу болып табылады.
Болашақта ... ... ... орталығы болып Алматы ... ... ... ... Бұл осы ... Орталық Азияның аймақтық
қаржылық орталығыныңқұрлуымен және ... ... ... ... бас ... қаржы – өнеркәсіптік топтардың, қаржылық
институттардың шоғырлануына, 2011 жылы Алматы ... ... ... ... ... ... жобасының жетекші аумағы болуына
байланысты. Сондықтан, бұл ... ... ... ... ... ... ... болуы керек және Алматы қаласы мен Алматы
облысындағы қонақ үйлердің сервистерін қажетті дәрежеде ... ... ... ... ... бөлінбейтін бөлігі болып табылады.
Маркетингті тиімді қолдана білу ... ... іс ... ... асыруға және дер ... ... орта ... ... ... ... тек туристік рынок, сұраныс, талғам, қажеттілік
және ... ... ... жан ... зерттеп қана қоймай, сонымен
қатар рынокқа белсенді түрде әсер ... ... ... ... ... талғамды қалыптастырады. Маркетингтік жүйені басқару
маркетингтің ... ... ... ... ... ... баға ... коммуникативті, жоспарлау, бақылау;.
Маркетингтік технологиялар тұтынушылардың барлық талаптарына сай
келетін жаңа туристік өнімді ... және ... ... ... ... Маркетингтің технологиялар қолданатын туристік фирмалар бәсекеге
қабілеті ұйым болады, ал рынок үшін күрес оларды жылдам және ... ... ... ... ... туристік орталық Алматы аймағы және Алматы
облысы болады. Аймақта елге келетін және шетелге шығатын ... ... ... ... ... ... Бұл аймаққа келетін
туристердің басым көпшілігі кәсіби – іскерлік ... ... Бұл ... ... ... ... қаржылық орталығының құрылуымен ... ... ... ірі корпорациялардың бас кеңселерінің, қаржы –
өнеркәсіптік топтардың, ... ... ... ... ... бұл аймақ Қазақстандағы туризм дамуының ... ... ... ... ... ... құбылыстарға қарамастан адам басына
шаққандағы табыс деңгейі өсіп келеді және адамдардың демалыс уақытын өткізу
үшін ... ... да өсу ... ... ... ... ... байланысты көбінесе елдің ішінде демалыс уақытын
өткізуге ұмтылады. Бірінші ... бұл ... ... экологиялық
туризмі, балалар демалысы және лагерлер. Қазақстандық ... ... ... ... ... және болашақта өзінің туристік
өнімін жетілдіру үшін осы жағдайды қолданып қалулары тиіс .
Ел брендін құру үшін барлық қазақстандық туристік ... ... ... ... ... брендингін құру және саясатын жүзеге асыру тек
мемлекеттің ғана қолынан келеді. Көптеген ірі ... ... ... елдің қауіпсіз жағымды имиджін құрастыруды өз қолдарына
алған. Бұл үшін мемлекеттік басқару құрылымдарына елді жарнамалауға ... ... бар. ... сол ... ... ... қолдану арқылы қазақстандық туристік өнімнің айналымымен
жүйелі түрде ... ... ... орталығын құру тиімді. Ұлттық
жарнама орталығы көптеген ұйымдардың және ... ... ... ... құрудың негізі бола алады;
Туристік сала кәсіпорындары әлемдік рыноктағы іс ... ... ... ... ... әдістерін, амал – тәсілдерін және
құралдарын қолданатын болса, онда туристік ... ... ... байланысты тәуекелді, сондай- ақ қиындықтарды ескере отырып, өз
мүмкіндіктерін алдың ала ... ... ... кезінде туристік фирмалар белсенді түрде дағдарысқа қарсы
маркетинг құралдарын қолданғандары жөн, ... ...... ... ... ... ... барлық сыртқы орта өзгерістерін
ескере отырып басқарудың тиімді шешімдерін қабылдауда алатын орны ерекше.
Қазақстандық рынокқа халықаралық қонақ үй ... ... ... шетелдік қонақ үй арасындағы бәсекелістіктің шиеленісуіне алып келеді.
Сондықтан біз қазірден бастап үй арасындағы бәсекелеске ... ... ... осы ... күресте қонақүйдің бірден ... ... ... ... ... ... ... бағыттары
Туризмнің мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес туристік ... ... даму ... ... ... іс- ... мемлекеттік реттеу;
- туризмді мемлекеттік реттеудің жүйесін жетілдіруге жаңаша көзқарас
қажет. Ол қазіргі толық ... ... ...... ... іс - ... іске ... принциптері мен
міндеттерін ескеру керек. Бұл саланы орталықтан ... ... ... және ... агенттігіне жүктелген.
Туризмді кешенді дамытуды сәтті іске асыру саланы мемлекеттік реттеу
барысында дұрыс таңдаған әдісімен тікелей байланысты.
Қазіргі ... ... ... ... ... төмендегідей
шараларды іске асыруға бағытталуы керек:
- республикалық және өңірлік деңгейдегі ... ... ... ... ... туристік индустриядағы қатынастарды жетілдіру және ретке келтіру үшін
заңнамалық және құқықтық нормативтік базаны қамтамасыз ... ... ... мен ... ... ... ету туристік
өнімнің сапалы болуының ажырамас бөлігі;
- статистика мен зерттеу іс - әрекетін жетілдіру
- ... ... ... ... ... мен оқу ... ... саласында министрліктер мен ведомостволар, мемлекет пен ... ... ... биік ... ... ету;
- туризмді дамыту барысында жерді пайдалану мен құрылыстар салуда нақты
аудандардағы нормалардың сақталуына бақылау жасау;
- туристік ұйымдардың тарифтеріне, іс - ... ... ... сапасына, жолаушы тасымалына және қызмет көрсетудің
стандарттарының орындалуына бақылау;
- ел ... ... ... ... ... ... ... өнімді туристік көрмелер және т.б. шаралар ұйымдастыру арқылы
жарыққа шығару;
- ел арасында туризмнің және қоршаған ортаны қорғау құндылықтары ... ... ... ... – демогафиялық категориялар мен адамдардың топтары
арасында әлеуметтік туризмнің дамуы үшін қолайлы жағдайлар жасау;
- визалық және кедендік ... ... ... ... ... ... және ... туризм инфрақұрылымының мңызды базалық компонеттерін жасау.
2 Туристік-рекреациялық ресурстарға жалпы сипаттама
Туристік ресурстар дегеніміз белгілі – бір ... ... ... дамытуға мүмкіндік беретін табиғи, тарихи- ... ... ... ... ... ресурстарды
табиғи, тарихи- мәдени және әлеуметтік- экономикалық деп екі ... ... Бұл ... туристік ресурстар жағдайын анықтайтын ( табиғи және
әлеуметтік- экономикалық) фактор ретінде де қарастыруға ... ... ... ... ... ... орындар, тарихи - мәдени ... ... ... ... ... ... ... радиация), теңіз, көл және мұхит жағаларының
болуы мен олардың адамдардың демалысы үшін ... ... Бұл ... деген ұғымның мағынасын айту ... ... ... мен емделуін қамтамасыз ету арқылы олардың рухани және дене ... ... ... ... ... мұүмкіндік беретін
жағдайлар. Рекреациялық ресурстарға табиғат компоненттері: климат жағдайы,
жер бедері, ... және ... және ... ... жатады.Туристік
ресурстардың екінші, әлеуметтік- экономикалық тобына белгілі- ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге
бағытталған курорттар, туристік базалар, ... ... ... ... қонақ үйлер, тамақтану орындары, қосымша туристік
инфрақұрылым – арнайы дүкендер, ... ... ... ... ... және ... (стадиондар, спорт сарайлары, бассейндер т.б.)
спорт орындары тиісті. Бұл топқа сондай-ақ қаражаттың және еңбек ... ... ... ... ... ( тұрғын үй жағдайы, ұлттық
тағамдары мен киімі, кәсібі, ... ... мен ... ... ойындар)
мен салт - сана, әдет - ғұрыптары мен ... ... ... ... ... ... ... Жалпы туристік ресурстарға баға берген кезде
территориялардың табиғи - ... ... ... ... ... ... бөлу керек, өйткені олар аумақтың туризм бойынша
функционалдық сапасын анықтайды. Бұл ... ... ... ... ... және ... ... аз өзгеру жағдайы ерекше орын алады.
Туристік ресурстарға қатысты келесі ұғым - туристік ... ... ... белгілі - бір территориялардағы туризмді
қалыптастырып ... ... ... бірақ әр түрлі себептермен
қазіргі жағдайда ... ... ... мен факторлардың жиынтығы.
Туристік ресурстардың таралуына байланысты оларды аудандастыру жүргізіледі.
Туристік аудандастыру – ... ... ... ... жүйелендіруге және ол аумақтағы туризмнің даму заңдылықтарын
анықтауға байланысты жеке аудандарды ... ... ... барлық бөліктеріндегі туризмнің жағдайы, факторлары және болашағы
жайлы толық түсінік алуға, оларға байланысты жеке аумақтық ерекшеліктерді
бір - ... ... және бұл ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.Туристік ресурстардың, туристік
нысандардың таралуы дегеніміз олардың басқа объектілермен және бір ... ... ... – бір ... орналасу реті мен
жиілігі болу жағдайы. Туристік ... ... әр ... ... ... бірліктер бөлініп шығарылады. Олар маңыздылығы жағынан
жалпы мемлекеттік, дүние жүзілік және ... ... ... ... ...... – рекреациялық зоналар, туристік аудандар
немесе орталықтар жатады.Туристік рекреациялық зона - көбіне ұзына ... ... ... ... тау іші және тау ... көл, ... ... және ... ... темір және
автомобиль жолдарының бойындағы, рекреациялық мүмкіндіктерге ие ( ... және ... ... т.б.) ... туристік қызмет орындары және
экскурсиялық орындар бар адамдардың танымдық, ... ... ... ... ... ... ... Туристік
-  рекреациялық зоналарға мысал ретінде Іле Алатауы бойын, ... ... ... ... ... аудан немесе  туристік орталық - өзінде және ... ... ... ... ... – экскурсиялық қызмет
кешені қалыптасқан ... ... ... ... ... ресурстар мен
нысандар туристік аудандардың немесе орталықтардың төңірегіне шоғырланып
орналасады. Олар: ... ... ... ... ... ... ... нысандар тамақтану және сауда, спорт орындары ... ... ... ... ... ... Ялта, Бұхара, Сергиев
Посад, Алматы, Псков, Самарканд, Суздаль, Бакуриани, Юрмала ... маңы ... ... ... ... – рекреациялық зоналар
бойында да орналасады.Туристік ресурстар бойынша ерекше орынды туристік
нысандар алады. ... ...... кеңістікте өзіндік орны бар,
тарихи- мемориалдық, мәдени - эстетикалық және танымдық ... ... ... ... ... ... ... олардың өзінде болуына
жағдай жасайтын ... ... ... 3 ... ... ... ... туристік нысандар. Олар: табиғаттың көрікті жерлері,
рекреациялық орындар, физикалық – географиялық ... ... ... ... ... ... ... Алматы көлі т.б.); өзендер – (Ертіс,
Кивач, Чусовая, Катунь т.б.); ... ... ... ... ... ... өскен жерлер (Шетен орманы,
Таутүрген шыршалары т.б.), әр ... ... ... ... ... ( ... Шайтан тас т.б.) өзен каньондары (Шарын, Калорадо
каньондары т.б.) ... ... ... ... кратерлері.
2) Тарихи туристік объектілер. Олар: қалалардың көне ... ... көне ... ... ... үңгір
монастырлері, храмдар, синогогтар, пагодалар, мемориалдық - ... ... ... ... мен ... қалашықтар, қамалдар
сарайлар т.б.
3) Әлеуметтік – экономикалық туристік нысандар. ... адам ... ... орындардың барлығы, олардың ... ... ... ... ірі- ірі  ... ... бақтар, дендрарийлер,
мұражайлар, делфинарийлер, т.б. жатады. Бұлардың құрамына сондай – ақ
шаруашылықтың негізгі ... ... ... ... ... ... ... территория табиғи және әлеуметтік - экономикалық
жағынан өзінен - өзі туризмге қолайлы ... ... бола ... ... ... ... және оны игеруге туристік шаруашылық мүмкіндіктері
табылса, онда олар туристік ресурстарға айналады. 
Табиғи кешендер туристік – ... ... ... ... ... өте ... 1) ... кешендер жаратылыс бойынша өмір сүре береді,
бірақ туристік сұраныс болмаса, ресурстық ... ала ... ... ... ... ... ... тексеріп бағалауды қажет етеді;
3) қоғамдық қажеттіліктің ... өте ... ... кешендер ресурстарға
айналады; 4)туристік сұраныстардың көбеюінің арқасында ... ... де ... ... ... ... класына енгізіле
бастайды.
Нақ осындай процестердің арқасында әлеуметтік - экономикалық объектілер
экскурсиялық рекреациялық  ресурстар ... ... ... сұраныстың
арқасында мәдени және этнографиялық объектілер тексеріліп, экскурсиялық
туризмге жарамдылығы туралы баға беріледі.
Табиғи – ... ... ... ... ... ... жағдайда бөлуге болады:
1) Емдік ресурстар: минералды сулар, емдік ... ... мен ... ...... ресурстары: қолайлы ландшафтық – климаттық
жағдайлар, өзен – көл ... ... ... су қоймалары.
3) Спорттық туризм ресурстары: категориялық маршруттар.
Рекреациялық ... ... ... ... ...... ... мен демалыстың нақты түріне деген сұранысқа
сәйкес келу деңгейін анықтайтын ... ...... ... ... ... көптеген топтарының демалысқа деген қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін жарамдылық жағдайы және түрлі ... ... ... Сыйымдылықты сондай – ақ табиғи – рекреациялық ... күш ... де ... Сондықтан ресурстарды пайдалануды
ұтымды  түрде реттеп отыра туристік қызмет үшін қажетті ... ... Ол ... ... ... ... ... қана қоймай,
сонымен бірге, табиғи ортаның экологиялық тепе – ... ... ... ... ... көп ... маусымға және т.б. байланысты ерекше табиғи қасиеттердің болуы,
жер бедерінің тарамдалу сипаты, ... ...... ... көп ... т.б.). Тиімділік - ресурстарды туризм сферасы ... ... ... болатын нақты әлеуметтік - экономикалық ұғым.
Кешендік – ресурстардың туризм мен демалыстың әр түрлері үшін ... ... және ...... туристік ресурстар ірі
капиталдарды, инвестицияларды, еңбек, ... ... ... ... ... ... индустриясының негізгі элементтерінің; тасымалдың,
орналастырудың ... мен ... ... ... ... және
сондай –ақ туристік инфрақұрылымның дамуы мүмкін емес. Тиісті туристік
инфрақұрылымды қалыптастыруда ... пен ... ... ... ... ... ... Ол үшін жолаушылар тасымалын, ... ... ... ... ... негізі бағыттарын қазіргі
заманғы талаптарға келтіру және халықаралық тасымалдарды қамтамасыз ететін
бағыттардағы автомобиль ... ... ... ... ... ... сервистік қызмет көрсетумен қамтамасыз ете және ... жүру ... ... ... ... керек. Сонымен қатар
аэропорттарды күрделі жөндеуден өткізу, ... ... ... ... пен ... ... қалыптастыру, порттарды реконструциядан
өткізу, өзен кемелерінің (жүк және жолаушылар таситын) жұмысын жолға қою,
инфромациялық ... ... ... ... жүйелерін жасау туристік
инфрақұрылымды жасап, дамытуда, маңызды нәрселер.
Туристік пакет (туристік өнімнің) өндірісінің тұйық айналымын ... үшін ... ... және қосалқы ... ... ... ... ... ресурстар қажет. Бұл қызметтерді
атқаратын ресурстарға ... ... ... және қызмет етудің
әлеуметтік ресурстары – ... ... ... ... орындары жатады. Бұл туризм индустриясы құрылымының негізігі
элементтері болып табылады.
Әлеуметтік – мәдени және әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... ... Ол бұл қызмет құралдарын
белгілі – бір ... ... үшін ғана ... ... бірге туристік
қызметтер өндірісі процестерін ұйымдастыру – құқықтық жағынан ... және ... ... мен ... үшін қажет. Әлеуметтік -
мәдени – экономикалық ... ... жай ғана ... ... ... ... ... көрінісін береді, бірақ халықаралық
стандарттар талаптарына сай келмейді.
Туризм мақсаттарына қажетті әлеуметтік – экономикалық ... ... ... жасалынған объектілер – су қоймалары, саябақтар т.б. жатады.
1) Тасымал құралдары, яғни ... ... ... ... ... ... ... транзиттік сапалы қызмет ету нысандары
бар жергілікті, республикалық және халықаралық маңыздағы әуе ... ... ... өзен және ... порттары, туристерді
қабылдау және оларға ... ету ... бар ... ... өзен және ... кемелері, ұшақтар, экзотикалық туризм үшін қажетті
қозғалыс құралдары – катармарндар, ... ... ... ... ... ... ... отелдер, мотелдер, флотелдер, пансионаттар, хостелдер,
демалыс үйлері, кемпингтер, ... ... ... таудағы
альпілік жатын жайлар, киіз үйлер т.б. түрлері.
3) Тамақтандыру  ... ... ... бар, ... ... ... орындары т.б.
4) Қайтадан салынған және қайта жарақталынған тарихи ... ...... ... ... ... рәсімдік орындар,
тұрмыстық және мейрамдық әдет - ғұрыптар, салт - ... ... ... заттар шеберханалары, танымдық және сауықтыру орындары,
мұражайлар, мәдени – қойылымдық орындар мен театрлар, сурет галереялары,
филормонияры, концерттік және ... ... ... ... ... мәдени орталықтар. Түрлі форумдарды, ойындарды, қуымдық мейрамдар
мен шерулерді, конкурстарды, ... ... т.б. ... ... орындар.
5) Жарнамалық – ақпараттық, қосалқы және ... ... ... туристік кәсіпорындарды азық – түлік өнімдерімен ... ... және ... бизнес орындар.
Туристік индустрия мен иинфрақұрылымды дамыту үшін туризм үшін ... ... ... ... ... ... ... шет ел
инвестицияларын тарту, халықаралық туризм бойынша қызмет ету сапасын
жақсартатын дисконттық ... ... ... ... ...... ... нысандарын салу және туристік индустрияны
дамыту мақсаттарында көгалдандыру, көркейту нысандарын, ірі құрылыстар мен
кешендерді, ... ... ... ... ... және ... ... өндіріс күштерін, өндірістік, әлеуметтік, инженерлік, көліктік
инфрақұрылымдарды, адамның толық мәнді демалысы мен өмір ... ... да ...... ... осы сала бойынша қабылданған
заңдар мен заң актілеріне т.б. мемлекеттік талаптарға, аумақтардың жобалану
және салыну жағдайларына ... ... ... ... ұзақ ... ... ... асыру тарихи – мәдени
мұра және табиғи – рекреациялық ресурстарды пайдалану, ... және ... ... бар ... ... ...
мәдени қызмет көрсету нысандарын салу мен ... ... ... ... ... туристік іс - әрекеттердің ұйымдастыру –
құқықтық қамтамасыз етілуінің заңдылық негізін жасау, сондай –ақ ... ... және ... емес ... ... ... ... байланыстарының басқару құрылымын құру бойынша
оңтайлы шешімдерді талап етеді.
Туристік – рекреациялық ... ... ... игерудің ұзақ
мерзімдік бағдарламаларын жүзеге асыру үшін ... – бір ... ... ... ... бірлесе әрекет жасайтын және өзара байланысты, меншік
формасы, ... ... ... ... әртүрлі туристік –
рекреациялық шаруашылықтардың түрлі моделдерін құру – ... ... ... ... көтеру үшін қажетті жұмыс ... ... ... ...... әлеуметтік – мәдени,
ауқымды бірыңғай тұтас жүйе құрайтын құбылыстың ішкі ... ... оның жеке ... ... байланысы мен өзара әрекеттерін бөліп
көрсету керек. Қалыптасқан рекреациялық география ... ... ...... шаруашылығын, ресурстарын тиімдірек
пайдалануға мүмкіндік беретін ірі туристік – ... ... ... ... ... бөлініп көрсетілуі тиіс.
Бірыңғай басқару инфрақұрылымы бар туристік – рекреациялық жүйелер
көлеміндегі ... ... ... ... мен ... ... ... және кеңістікте ұйымдастырылуы (жобалау,
салу инженерлік – ... ... ... қолда бар
мүмкіндіктерді тиімді пайдалануға жағдай жасайды.
Мемлекеттік аумақтық – ... ...... ... ... ... мамандандырылуы әр түрлі және туристік –
рекреациялық шаруашылықтар инфрақұрылымдары ... әр ... ... – рекреациялық жүйелердің жиынтығы. Мысалы: мемлекеттік аумақтық –
рекреациялық жүйелерге Солтүстік ... ... және ... ... ... ... Шығыс Қазақстан және Оңтүстік Қазақстан аумақтық –
рекреациялық жүйелері жатады.
Аймақтық аумақтық – ... ... ... ... және ... ... маңыздағы объектілерге бірыңғай
қызмет жасайтын локалды туристік – ... ... ... Бұл ... туристерге қызмет көрсететін кәсіпорындар мен
туристік ... ... ... бір ... ... ... ... жеке облыс туристік шаруашылықты дамыту үшін жеткілікті
жағдайлар бар ... ... осы ... ... ие бола ... ... аудандық аумақтық – рекреациялық жүйелерге жергілікті
халыққа туристік – рекреациялық ... ... үшін ... жергілікті
маңыздағы ескеркіштер мен ... ... ... ... ... Олар ... ... Қазақстанның мысалы
бұндай аумақтық – рекреациялық жүйелерге Орал, ... ... ... Қызылорда жатады.
Туристік – рекреациялық микроаудан туристік және рекреациялық арнайы
мекемелер топтарын, ... ... ... – ақ ... ... үшін ... ... белдеуі бар қызмет жасайтын және ... ... және тағы ... ... ... ... және ... деңгейлердегі аумақтық – рекреациялық
жүйелердің қалыптасу жағдайлары өздерінің ... мен ... ... ... , ... Түркістандағы халықаралық және жалпы
республикалық маңыздағы тарихи қалыптасқан туристік – рекреациялық ... ... ... ... ... – рекрациялық жүйелерді дамыту және қайта
жарақтау нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... туризм мен демалыс мақсаттарында пайдаланылмаған ... ...... ... ... ... әлі игерілмеген аумақтарда қалыптасқаны қолайлырақ. өйткені, бұл
жағдайда қажетті қасиеттер мен сапалық деңгейдегі ... ... ... ... ... және жобалауға болады.
Аумақтық – рекреациялық жүйелердің қалыптасуы жүретін жағдайларды ... ... ... болады.
1) Базистік – ресурстық жағдайлар. Туристік – ... ... ... жасайтын локалдық табиғи және тарихи- ... ... ... ( ... Түркістан)
2) Кеңістіктік – экономикалық жағдайлар. Аумақтық – рекреациялық жүйелер
кешендері жоғарғы ... даму ... ірі ... ... ... ... – бір ... географиялық
жағдайының ерекшеліктеріне байланысты дамитын жағдайлар (Алматы кешені).
3) Әлеуметтік – ... ... ...... ... мен ... ... әлеуметтік, тарихи
архитектуралық, археологиялық т.б. факторлармен анықталатын жағдайлар.
Мұнда ... ... ... ... маңыздағы бағалы тарихи ... ... ... ... – рекреациялық қызметтерді тұтынушылар тобын, ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымы нысандарын және
басқару органдарын біріктіретін өзара байланысты ұйымдастыру – кеңістіктік,
әлеуметтік – мәдени жүйе болып табылады. ... ... ... ... көп ... ... – рекреациялық қызметтердің
тұтынушылары анықтайды. Ол туристік ... ... ... мен ... ... ... құрылымы мен көлемін белгілеп,
туристік сұраныстың таңдамалылығымен, және таралуымен, туристік ағындардың
маусымдылығымен, көп ... ... іс - ... ... ... анықтаушы ретінде ортада тұрып ... ... ... ... ... бәсекелестігін және
өзара байланысын қамтамасыз етеді.
Табиғи және тарихи – мәдени шаруашылықтың кешендер, жүйе ... заң ... ... жеке дара ... болып табылады.
Ресурстар, туристік – рекреациялық ... мен ... ... ... үшін ... ... ... – рекреациялық
жүйелер нысандарының орналасуы мен ... ...... ... ... ... және тарихи – мәдени
кешендер белгілі – бір ... ... ие және олар ... ... ... ... маусымдық – климаттық кезендерімен
және пайдаланудың құқықтық режімімен сипатталады.
Жүйелер құрамына кіретін туризмнің ... ... ... ... қосымша және қосалқы қызметтерін және қызмет етушілер
санын да , ... ... ... ... де ( ...... ... ) қамтамасыз етеді. Территориялық - ... ... ... - рекреациялық және шаруашылықтың нысандардың
жиынтығы болып табылды және ... көп ... ... экологиялық және ... ... ... ... ... ... ... сапасын және оның ... ... ... етіп, жоспарлау, бағдарламалар
жасау, маркетингтік ... ... оның ... дамуын, мамандануын
жүргізеді, туристік ағынның біркелкі келуін бақылайды. ... ... ... – ақ ... жеке ... ... туризмнің дамуын
жоспарлайды. Ол мынадай бағыттар бойынша жүзеге асуы тиіс:
1) Аймақтың ... ... ... ... ...... мүмкіндіктерді (туристік
кешендерсаны, инфрақұрылым жағдайы)
3) Жоспарланып отырған, қабылданатын туристер саны;
4) Қосымша құрылыстар және ... ... үшін ... Қажетті қызметшілер саны;
6) Туристік қызмет ету нәтижесінде мемлекеттік және жергілікті бюджетке
түсетін ақша көлемі.
Туристік ресурстар мен ... ... ... ... ... мен су қоймаларының болуы, жер ... ... ... ... т.б.) және ... – экономикалық
(демографиялық жағдайлар, халықтың ... ... ... ... ... экономикалық даму деңгейі т.б.) фактор
әсер етеді.
2.1.1 Баянауыл мемлекеттік ұлттық саябағы
Баянауыл мемлекеттік ұлттық ... ... ... ... 240км.
орналасқан, Қазақ КСР Министірлер Кабинетінің Қаулысымен 1985 ж. Баянауыл
орман шаруашылығы негізінде құрылған ... ... ... ... оның ... орманмен жабылған ауданы 18625га.
Кесте3 – БМҰТС қорының құрылымдық бөліну ерекшелігі
|№ ... ... ... га |
|1 ... |22904,0 |
|2 ... |19188,0 |
|3 ... |8596,0 |
|4 ... |50688,0 ... ... ... қорғалатын аймаққа жатады. Ол 3 зонаға (аймақша)
бөлінген.
Қорықтық-қорғалатын аймақша саябақтың ең үлкен бөлігін алып жатыр (77%)
және ландшафтты-экологиялық жүйелерді, жеке ландшафтты ... ... ... ... ... ... мен құстарды, геологиялық
объектілерді қорғауға, сондай-ақ бұзылған ландшафттарды қалпына келтіруге
арналған.
Қорғалатын-рекреациялық аймақша территорияның 15% алып ... ол ... ... ... ... ... қатаң түрде тәртіп сақтап, оны
рекреациялық мақсатта қолдануға рұқсат етіледі.
Рекреациялық ... ... 8% ... Ол ... кешенін дамыту
мақсатында, қоғамдық, тұрғылықты және ... ... ... ... ... үшін ... ... мұнда да табиғи жүйені қалпында
сақтау ... ... Онда ... ... ... рекреациялық
кешендердің таралуы мен еркін түрде пайдаланудың кіші аймақтары көрсетілген
(қысқа мерзімді демалыстың орындары мен кешендері).
Саябақтың негізгі ... ... ... ... мен ... пен
адамдардың денсаулығын қалпына келтіруге жағдай жасау. Жасалған технико
экономикалық негіздемеге сәйкес, ... ... ... ... ... ... орман шаруашылық қызметтің режимін орнатумен қызметтік
зоналарға ... жеті ... ... ... қорық режиміндегі аймақ;
- ұзаққа созылған ландшафттық қалпына келу аймағы;
- жас қарағайлы отырызылымдар аймағы;
- қорықша режиміндегі аймағы;
- ... ... ... ... түрде келушілер аймағы;
- резервті аумақ.
Баянауыл таулы шоқылы аймақтың, оның ішінде ... ... ... ... ... ... жж. жүргізілді. Ерекше кешенді зерттеу
а.ш. ғылымдарының докторы ... ... өтті ... ... ... ... топтар кешенді геоморфологиялық,
климаттық, гидрологиялық, геоботаникалық және топырақтық ... ... ... ... табиғаттанушы тобына География
институтының, В.Л.Комаров ат. Ботаника институтының, В.В.Докучаев ... ... және КСРО ҒА ... мәслелері зертханасының
қызметкерлері қатысты. Қарастырылушы аймақ бойынша негізгі зерттеулер
келесі ... ... ... ... топ ... ... Н.Н.Целев, флоратанушы; Б.А.Федорович географ
геоморфолог; М.Е.Гордаецкой және ... ... ... ... ... С.А.Шувелев пен Н.П.Панов,
топырақтанушылар.
Баянауыл ... ... өту, ... ... ... ... мен құнарлылығын зерттеуде Қазақ КСР ҒА ... ... ат. ... ... ... қатысты.
Сурет 1- Баянауыл мемлекеттік ұлттық саябағы
Павлодар облысының жан-жақты гидрометеорологиялық зерттеуі XIX ғ. соңы
мен XX ғасырдың басында ... 1906 ... ... ... ... ... ... құнарландыру бөлімімен гидрогеологиялық
зерттеулер жүргізілді. 1910-1916 жж. Жер асты ... ... ... ... И.С.Яговкинмен жасалды [16]. 1920 жж.дейін жүргізілген су
объекттерін экспедициялық зерттеу жұмыстарының мәліметтері ... және ... ... режимін игеруге, сонымен қатар аумақтың су қорын есептеуге
жеткіліксіз болды. Неғұрлым мақсатты және нәтижелісі Қазақстанның солтүстік-
шығыс бөлігі ... ... ... 1:20000 ... карта жасалған 1929 жылы жүргізілген Н.Г.Кассиннің
зерттеуі ... [17]. 30 ... ... ... жатқан зерттеулер
көбінесе Қазақстанды шикізат базасымен қамту мақсатында болды. 1930-1931
жж. ГИИ зерттеген ... су ... ... ... жасағанда
қоданылып, Павлодар облысының су ресурстары жөнінде деректерді ... ... ... ... ... ... ... шығарылды (Терлецкий Б.К 1938ж.); Екібастұз көмір кен
орыны мен Қалқаман ... ... ... ... ... ... М.И
1949); Қалқаман кен орының жер асты суларының химиялық құрамы мен ... ... Х.Х 1952 ж.). ... ... ... ... институтымен мал шаруашылық ... ... ... игеру бойынша жұмыстар жүргізілді. 1949-1953 жж. ... ... ... ... ... ... су
тасығыш горизонттардың жер асты ... аз ... ... 1:5000000 гидрологиялық түсірілім жүргізілді. Қарастырылушы
аймақтың су қорларын ... Ұлы Отан ... ... тың жерлерді
игерумен байланысты үлкен серпіліс байқалды. Табиғи саябақтың гидрологиялық
режимі ... ... жоқ. ... ... ... ... қажетті метерологиялық бақылаулар ... ... ... 1960 жлдан бері жүргізіледі.
Табиғи саябақтың флорасы туралы алғашқы мәліметтер Гмелин (1733-1741
жж.), Барденас (1771 ж.), Паллас (1771 ж.), ... ... жж.), ... ... ... жж.), Крылов (1891 ж. ), Гордягин (1894 ж.), Краснов
(1894 ж.), Транильев (1903 ж.), ... пен ... (1902 ж.), ... жж.), ... (1914 ж.), ... (1916 ... (1916 ж.) еңбектерінде көрініс тапқан.
Кеңес уақытында өсімдік жамылғысын зерттеу айтарлықтай бағытты сипатқа
ие. Басым жағдайда ол ... ... ... ... ... ... нәтижесі келесідей еңбектерде көрініс тапқан: Лавренко
(1940-1956жж.), Попов (1950ж.), Соболев (1948-1960жж.), Хржановский(1948
ж.), Павлов (1950 ж.), Рубцов (1952 ж.), ... (1957 ж.), ... ... жж.), ... (1964 ж.), Байгозова (1966 ж.), Болатбаева (1966-1972
жж.), Демина (1966 ж.), Демина және ... (1966 ж.), ... ... жж.), ... ... жж.). ... ... далаларының, оның ішінде Павлодар облысының одан да
терең сипаттамасы Борисова, Исаченко, ... ... және ... ... ... ... ... (1960) кітабында
және «Солтүстік Қзақстан далаларының өсімдіктері» (1961) және басқа ... ... ... мемлекеттік ұлттық табиғи паркі Павлодар обысының оңтүстігінде
орналасқан, Баянаулдық ... ... ... ... ... ұсақ ... ... бөлігін қамтиды. Ежелгі, әсіресе
палеозойда қалыптасқан барлық жерде бұзылған аласа таулы қыратты тығыз тау
жыныстарынан ... биік ... ... ... тұрады [20].
Климаты қоршап тұрған табиғи орта адамға тікелей және жанама түрде ... Адам ... ... әсер ... климаттық (метеорологиялық)
фактор: ауа температурасы мен ылғалдылығы, жел, ... ... ... мен ... ... ... ... жиынтығы түрлі физиологиялық эффекттердің қалыптасуын
негіздейтін табиғи жағдайлардың алуан түрлілігін ... ... ... ... түр және ... ... ретінде табиғат пен ауа райы
әсеріне ұшырайды. Адам ... ... ... ... оның ағза күйі ... ... зерттеу
болып табылады. Гигиенистердің зерттеулері бойынша, ... ... 30-60% ... болу қажет [20].
Тірі ағзаның дұрыс ... ... ... ... ... ... әсер етеді. ... ... ... ... ... +17,2 Сº- +21,2 Сº ... болады (Н.В.Виноградов пен
В.Г.Надеждина бойынша). Бұл көрсеткіш емделуге мәжбүр адамдарға ... сау ... одан ... және айтарлықтай жоғары температуралар
қарастырылады. Сондықтан демалыс пен туризм мақсатындағы жылы ... ... ... ... +10 Сº ден +15 Сº ... ұсынды. Демалықа неғұрлым қолайлы ... ... мен ... +15 Сº және +25 Сº ... ... жылдамдығы 6 м/с астам желді адам үшін физиологиялық қауіпті
деп санайды. Жылу мен суық өзгерістерінен болған ... ... ... ... ... ... көмегімен бағаланады. Бірақ
жайлылық дәрежесін анықтайтын әдістердің біреуі де түрлі ... ... ... ... жеткілікті толық емес және жалпылай
түрде қолдау таппады.
Адамның жылу сезгіштігінің келесі көрсеткіші үш ... ауа ... ... пен жел жылдамдығына байланысты
қалыптасып, эквивалентті-эффективті температура ... ... ... белгілі бір ауа температурасында ылғалмен толық
қаныққан, қозғалыссыз әрекеттегідей болады ... ... пен ... ... ... ... байланысты,
адам биоклиматологиясымен қысқы және жазғы рекреациялық әрекетке климат пен
ауа райын бағалауға түрлі ... ... ... ... ... адам ағзасына ең құндысы қоршаған ... ... ... ... ... Дегенмен бұл мойындау кейбір жағдайлардағы күшті
желдің, күйдіргіш күн радиациясын, ... ... ... ... қатты жауындарды және қарқынды қарды ұмытпауымыз қажет. Ағзаға
жеке метеорологиялық ... ... ... сараптамасына сәйкес,
бұл өлшемдерді адам күйін бағалауға қатысты әсері бар ... ... ... ... [ 23 ... денесінің беткі температурасы мен оның физиологиялық жағдайы мен
ауа райы түрінің арасындағы өзара байланысты кешенді бағалау ... ... ... ... ауа райы түрлерінің
рекреациялық бағалауымен үлестіріліп жұмытарында көрсетілген. ... ... ... ... пен ... да ... ... ағзасына әсерін бағалау элементтерін қамтитын түрлі карталар ... ... ... ... ... ... ... аумақ климатының маусымдық ерекшеліктеріне байланысты болады
[24].
БМҰТП климаты шұғыл континенталді, оның басты ... ... ... болуы, ыстық жаз бен аязды қары аз қыс, кеш көктемгі және
күзгі үсіктер, ... ... ... ... ... мен
жеткіліксіздігі, жазғы максимум, жыл бойылық жел әрекетінің ... Ауа ... ... амплитудасы 90 Сº ге жетеді, орташа жылдық
жауын-шашын мөлшері 250-300мм шамасында ауытқиды. Қар ... бар ... 130-135 ... өзгереді .
БМҰТП амағы ауа температурасының үлкен тәуліктік және ... ... тән және ... жауын-шашынның жеткіліксіз
мөлшері мен жыл бойылық желдердің басым ... ... ... ... ... алқапта, жер бедерінің ерекшелігінің, орман мен көлдердің
арқасында, облыстың далалы аудандарына тән қатты жел мен құм ... ... ... ... +3,3 Сº, ең жылы ай маусым +25,5 Сº, қаңтарда
-13,2 Сº. Орташа тәуліктік ауа температурасы тұрақты температура ... Сº ... және 2400 Сº тең ... ... ... тәуліктік
температурасының 5 Сº өту мерзімі көктемде – 20 ... ... – 10 ... ... ауа ... 5 Сº ... ... кезең ұзақтығы 170
күнге созылады. 10 Сº ... ... ауа ... ... ... – 10 ... ... – 20 қыркүйек.
Орташа тәуліктік ауа температурасы 10 Сº жоғары болатын мерзім ұзақтығы
140 күнді ... ... ... ... температурасының қосындысы
тұрақты температуралық кезең бойынша 10 Сº =2200 Сº тең. ... ... ... ... - 20 Сº. ... ... ... +26 Сº. Ауадағы соңғы көктемгі үсік күні -20 мамыр, алғашқы күзгі
үсіктер -20 қыркүйекте ... ... ... ... ... ... ... отырады. Орташа жылдық салыстырмалы ылғалдылық
63% дейін, ең жоғарғы 72%, ең төменгі – 51% (жаз уақытында). Желдің орташа
жылдық ... 3,3м. ... ... әр ... кейде ол тәулік ішінде
бірнеше рет ауысады [6].
1 Кесте4 – Жел ... ... |Жел ... % ... | |
| |С |СШ |Ш |ОШ |О |ОБ |Б |СБ ... |8,9 |11,2 |10,5 |6,5 |8,4 |19,6 |17,8 |16,1 ... кезеңнің ұзақтығы жылына 150 ден 120 күнді ... ... ... ... оңтүстік-батыс, солтүстік-батыстан және бастыс бағыттан
соғуы тән.
Атмосфералық ... ... ... ... ... ... ... мөлшері 305 тен 371мм құрайды [12]. Жылы ... ... ... 200мм. ... ... ... ... жер
бетілік және жер сты суларын қолдану мен қорғау ... ... ... ... ... мен ... ... климаттық
көрсеткіштері бойынша ерекше құрғақ және барлық ... ... әсер ... 1951-52, 1955, 1962-63, 1973-74, 1981-82, 1986 ... ... Бұл жылдары күннің ... 30% мм және одан ... ... ... мөлшері 175-163мм. дейін төмендеді.
Ұлттық парк ... ... ... ... онда ... ... 0,30-0,35мм құрайды. Топырақтық-
климаттық жағдайдың бонитет көрсеткіші 60-қа тең, онда ... ... ... шөп ... 100 ... өнімділік ретінде қарастырылады
[28].
Сәуірден қазанға ... ... ... құрғақшылық бақыланған
күндер саны 60. Тұрақты қар жамылғысның қалыптасу ... ... 15 ... жамылғысының бұзылуы 30 наурызда. Тұрақты қар жамылғысы бар күндер
саны 140 ... тең. Қар ... ... ... 30см ... су ... ... 40 тан 60мм жетеді. Боранды күндер саны 30
құрайды. Булану 206-1136мм тең. ... ... ... ... ... агроклиматық обылысы – Орталық-Қазақстандық ұсақ ... ... ... ... ... К.С.Селянинов
бойынша – 0,7-1,0.
Мәліметтерді талқылай отырып, қарастырылушы ... ... ... күн ... ұзаққа созылуы мен ауаның жайлылығы күшейіп,
емделу, демалыс пен туризмнің мәселелер қатарын ... ... ... ... ... ... 1-1,5 ай. ... жұмсартқыш әсері, күн жылуының
жеткілікті мөлшері курортты кезеңді орта ... 100 ... ... ... ... дейін және шомылу кезеңін бір айға ... ... ... ... ... климатының қолайлылық деңгейін бағалау қысқыға қарағанда жазғы
мерзім үшін мақсатты, өзекті және ... ... ... көбі жылы
уақытта дем алады, егер суық жыл мерзімінде демалса онда ол үшін ... ... ... ... ... ... туризмді, спортты
дамытуға мүмкіндік береді. Демалыс пен спорттық қысқы ... ... ... таулы орындар. Бұл жерде жер бедеріне байланысты қыстағы
қардың ... ... ... 30см ауытқиды [8].
Су ресурстарының рекреациялық бағасы. Ландшафттың сулы болуы және
халықтың сумен қамтылғандығы – ... ... ... Әсем жер ... ... ... жағдай, демалыс пен туризмнің барлық негізгі түрлерін
дамыту, сонымен ... ірі және ... ... санатория-курортты
емделуге жағдай жасаған. Реакреацияға ... ... ... су ... мен ... ... және ағынды алаптарды жасауға
мүмкіндік беретін су ... бар ... су ... ... ... ... мен оның сапасы ландшафттың тұздалуы мен игерілуіне тікелей
және басты ... ие. ... су ... түрі әр ... ... ... қоршаған ортаның рекреациялық құндылығын жоғарылатады, ... ... жыл ... демалыс пен туризм орталығына алғышарт жасайды.
Беткі және жер асты суларының құндылығын тек сумен ... ... ... деп ... ... қатар емделу (бальнеологиялық) факторы
ретінде қарастыру қажет. Ұсақ ... жер ... ... жер ... сулары
жарықты сипатқа ие, ал аласалау жерде шоқылар ... олар ... ... алабымен тұрақты болып келеді. Бұл сулар кей жерлерде жер ... ... ... ... ... олар ... кейбір жерлерде аз
минералданған. Олардың оналасу тереңдігі жазықтар мен ... ... ... 5-6 м ... бұл ... ... түрлі қатарынан
қалыптасуын, топырақтың тұздануын негіздеді [29].
Шоқы аралық жазықтардың биік бөліктерінде ... ... ... ... ... аумақ келесі гидрогеологиялық аймаққа жатады. Орталық
Қазақстанның солтүстік-батыс бөлігінің ұсақ шоқылы жазығы [12]. ... ... ... қамтығыш кешендері мен горизонттары интрузивті
жыныстар, палеозойға дейінгі, төмен полеозойлық метоморфталған ... ... желі ... және Баян ... ... – Ақбет тауынан; батысында – Аққарағай, Өгелен, Шибеттен,
оңтүстігінде – ... ... ... ... ұсақ өзендерден
құралады. өзендер қардың жер жерастындағы толықтырылып отырады ... су ... ие ... ... ... ... гидрографиялық торабы нашар дамыған және Қазақстандық
түрдегі өзендерді қамтиды: Ащысу, ... ... ... ... Өзен ... арнасының ені кей жерлерде 20м Сарыөлең ... ... ... және өте ... ... ... өзендер
ағынсыз суда аяқталады немесе өзінің орындарына адасып жоғалады. Өзендердің
қоректенуі негізінен қарлы сондықтан көктемде олар айтарлықтай қарқынды ... ал ... ... ағын ... су жеке жерлерде ғана сақталады.
Өзен суының минералдану деңгейі жыл ... ... ... ... тасынды сулар тұщы, жазда біраз тұздың дәмі сезіледі.
Парк аумағында көлдер саны салыстырмалы түрде аз. ... ... ... қосынды көлемі 15,3 шаршы шақырымға тең ... ... ... ең ... ... ... Торайғыр, Біржанкөл.
Олар Павлодар Ертіс өңірінің інжу ... ... ... 2 – ... көлі ... 3 – ... ... әсем жартасты жағалаулар мен ғажайып беткейлер мен керемет
жағажайлар тән. Бұл көлдер рекреацияның сулы ... ... ... ... ... ... суастылық аңшылық [ 31 ].
Сабындыкөл көлі Баянауыл ауылында Нияз бен Ақбет таулары бөліп тұрған
өткелде орналасқан. Су ... ... ... 95км, су ... 7,4км. Көлдің жоспарына қарасақ, қисық алмұрт тәрізді пішіні
мен қатты ирелеңді ... ... ... ... максимады тереңдігі 9-
9,5 көп жерлерде 6м. Көл суы тұщы, құрамы бойынша гидрокарбонатты натрийлі.
Жасыбай көлі Ақбет, Өгелең, ... ... ... және ... ... ... жазық тәрізді аңғарда орналасқан. Су жинау көлемі
31,2 шаршы шақырымға тең, су беті ... ... 3,7 ... ... ... ... 14м, көп жерлерлері 9–10м (сурет2).
Торайғыр көлі Баянауыл тауларының ... ... ... Су ... ... 12,9 ... ... тең, су беті айдынының
ауданы 1,9 шаршы шақырымды қамтиды. Көл ... ... ... созылған
дұрыс емес төртбұрыш тәрізді. Көлдің оңтүстік-батыс бөлігінде көлемдері
80×250 және 30×80м құз жартасты екі арал бар. Ең ... жері 11м, ... 6м. ... суы баяу тұзды (сурет 3).
Біржанкөл көлі Жаманауыл ... ... ... ... 24км ... ... Су ... көлемі 40,6 шаршы
шақырым, су беті айдынының ауданы 1,0 шаршы шақырымды ... Көл ... ... ... және жер асты ... арқылы болады. Алап оңтүстік –
шығыс бағытта Айғыртас, Қазқонған, Қойтас таулары мен шоқы ... ... ... 4,5 – 5м, көп жерлерінде 4м. Көлдің суы
тұщы [12].
Баянауыл табиғи саябағының шегінде осы ... ағын ... ... оның ... ... таулары, бұл бұлақ Сабындыкөлге келіп құяды;
Малдыбұлақ және ... ... ... ... және ... шығыс беткейінен басталатын аттары жоқ көптеген бұлақтар болып
табылады [32].
Олар көлдік ойыстар мен қазаншұңқырларда орналасып, ең ... 150 ... алып ... ... қоректенуі атмосфералық сияқты жер асты
суларының есесінен болады. ... ... суы ... ... ... Онда ... ... байланысты
минералдылық өзгереді. Осылайша құрғақшылық жылдары көл айтарлықтай тұзды,
ал ылғал көп ... ол ... ... мүмкін. Көптеген ұсақ көлдер
құрақтармен басқа да батпақты өсімдіктермен жабылып батпақтанады, немесе
сорлы ... ... ... ... суының тәжірибе арқылы алынған тексерістің химиялық құрамы ... ... ... ... аздаған құрамы бар сипатты екені
анықталды. Көл суы тұнық, жасыл-күлгін түсті болып ... ... және оған ... ұсақ шоқының бөліктерінің
геологиялық құрылысы интрузивті-туфогенді ... ... ... ... ... және әр ... болуымен сипатталады. Бұл
қарастырылушы аймақтың тектоникалық дамуының бірегейлігімен ерекшеленеді.
Жоғары ... ... ... ... ... ... реттік төмендеулер мен көтерілулерді өткерген жарылымдармен жеке
блоктарға бөлінген қатты қатпарлы ... ... ... ... ... ... ... герциндік интрузияларымен бөлінген.
Негізінен БМҰП тау жыныстары құрылымы гипидиоморфты-түйірліден порфирге
қаттыдан ұсаққа, кей ... ... ... ірі ... ... бар ... көрсетілген [34].
Жер бедері. Ландшафттың рекреациялық ... ... ... ... құраушылары тікелей немесе жанама, оңтайлы немесе кері әсер
етеді. Жер бедері – негізінен ... ... ... деңгейінен биіктігі
климаттың өзгеруі (атмосфералық қысымның төмендеуі, оттегінің жетіспеуі,
күн радиациясы мен желдердің ... ... адам ... әсер етеді.
Сонымен қатар таулы ландшафттар адамға сауықтырғыш әсер етіп, туристер мен
спортшыларды өзіндік ... ... ... ... ие ... Жер ... әр ... болуы өте құнды ландшфтты
артықшылық тудырады. Ортаның ... және ... ... ... ... ... және бәсең дем алушыларға тартымды болатын
психофизикалық қалпына келу ... ... ... ... болып
есептеледі. Таулы маршруттық ... ... ... ... ауыспалығы, пішіндердің сәйкестігі, симметрия мен ... ... пен ... ... ... ... ... қатар өткелдерді игеру қажеттілігі.
Бөлшектенген әсем жер бедерінің жазықты жағдайдағы жағымды ... ... ... Өлкенің жер бедері түрі күрделілік санатындағы
жаяу, велосипедті немесе шаңғы туризм дамытуға алғышарттар жасайды.
Сурет 4 – ... ... 5 – ... өзен ... ... ұлттық табиғи саябақ Қазақтың ұсақ ... шеті бола ... ... ... палеозойлық тығыз
жыныстардан құралған, барлық жерлерде бұзылатын ескі өзен арналық аласа тау
қыратын қамтиды ... ... ... ... ... ... ... 40-50км, солтүстіктен
оңтүстікке дейін 20-25км [35]. БМҰП ең жоғары нүктесі ... ... ... ... 1027м тең Ақбет тауы. Таулар граниттердің
матрас тәрізді ... ... ... ... өседі.
Баянауыл таулы орманды бөгенінің аймағында жер бедерінің үш ... Жер ... ... түрі ... ... ... аралдық бөліктерімен көрсетілген. Жер бедерінің ... ... ... тау ... ұсақ ... ... ... бедерлерін қамтиды. Оның негізгі пішіндері – төмен
шоқылар, жоталар, төбе мен ... ... ... Ежелгі депрессиялар
шегінде негізгі пішіндері шұңқырлар, үш ... ... ... ... ... жер бедерінің денудациялы-аккумулятивті түрлерімен
көрсетілген (Сурет 6,7).
Сурет 6 - Кемпір тас ... 7 ... ... ландшафттардың көп бөлігі далалық келбетке ие, олар жартасты
бедер, жартасты шоқы мен құздар ... ... ... ... ... ... жел мен ... жекелеген құдық тәрізді
шұңқырлардың пайда болуына әсер ... Жел ... ... болған көптеген
көрпелер тәрізді тізілген гранитті тастар жер бедеріне өзінше ... ... ... ... Баянауыл тауларында ішкерілей тамаша
жағажайлы Сабындыкөл, Жасыбай, Торайғыр, Біржанкөл сияқты ... де ... ... ... ... мен Сабындыкөл көлдерінің жағалауларында
көптеген демалыс үйлері, санаториялар, ... ... ... ... жағасында шілде айынан ... ... ... турбазаларының бірі «Баянауыл» орталығында жыл сайын көптеген
кедесулер мен спорттық жарыстар ұйымдастырылады. Онда бір ... 300 ... ... ... көрсетіледі. Қазақстан мен ... ... ... ... Өскемен, Рудный, Павлодар,
Екібастұз және Омбыдан келетін командалар сайысы «Ертіс меридианы» атты
туристердің аймақаралық кездесуін өткізу ... ... ... ... ... ... дайындықты таныту, кросс, альпинизм және
жекелеген бард орындаушылардың ... ән ... ... өткізіліп
тұрады. [20,10,21].
Баянауыл тауының көрікті ... ... ... ... ... ... шұңқыры», «Кувшин» шұңқыры, «Жамбақ» ... ... тау ... ... және «Қырғашы» тасты ғажайыптар
жазығы ... ... парк ... ... ... ... ... орографиялық элементтерінің ерекшеліктерін
анықтауға мүмкіндік алдық. ... ... ... ... аймақ Ерементау-Баянауыл провинциясына жатады [36].
Оған конусты және ... ... ... ... ... ... таулы ұсақ шоқылы жер бедерінің қатты бөлшектенуі тән.
Өсімдіктер мен жануарлар дүниесі. Баянауыл ... ... ... ... ... ... ... Саябақтың алаңында 85 тұқымдас
және 481туысқа жататын жоғары сатыдағы сосудистый өсімдіктердің 1157 ... ... ... 8 түрі ... ... ... енген, 58
эндемик және 100-ге жуық сирек, жоғалып кету қаупі бар түрлер, олардың көбі
Қызыл кітапқа енгізілуді қажет ... ... ... ... ... ... ... Асбұршақ тұқымдастар, Қызғалдақ тұқымдастары көп кездеседі.
Сол ... 5 ... ... ... ... Қазтабан, Мятник, Жуа
кездеседі [37].
Сирек кездесетін өсімдіктердің 40 түрі (Солтүстік ... ... ... ... арша казацский, қара қарақат, кәдімгі мойыл, сібір
скердасы және т.б.) – борсаль реликттер. ... ... ... (желімді) қандыағаш, Шренк және иілген ... ... дала ... ... ... ... ... ковыль перистый
енгізілген .
Таулы-орманды массивтің 18965га ... ... алып ... ... ... ... түзушілері: кәдімгі қарағай, ырғай, ... ... ... ... ... табылады. Баянауыл тауларында
Қандыағаш қорғауға алынған және 500га жуық ... алып ... ... ... ... ... ... мойыл, бүрген сияқты ағаштар
өседі, ал ... ... ... ... ... қарақат, тал,
кизильник, нимолость ... Сол ... ... ... ... ... болады.
Ұлттық парктің территориясы топырақтың алуан ... ... ... қауымдастығымен ерекшеленеді.
Мұнда белгіленген өсімдіктің 4 типі (орманды, бұталы, шалғынды,
далалы) топырақтың ... бір ... ... ... ... ... ... шалғынды, шалғынды, қарашірінді). Өсімдік жамылғысының
ең бағалы, ерекше ... ... ... – қарағай, қандыағашты, аққайыңды
және ырғайлы ... [ ... ... ... орманы, гранитті аласа таулы массивпен
ұштасып жатыр. Олар Орал және ... ... ... бореальді
уақыттың реликтері болып саналады. Ақырғы 130 жыл ішінде ... ... ... 8 есе қысқарды. Ормандардың қысқаруының негізгі
себептері – адамның жыртқыш құсап жоюы, ... ... және ағаш ... ... 5 – ... орман қорының аудандарда орналасу ерекшеліктері
|№ ... ... ... ... % |
|1 ... ... |73,2 |
|2 ... ... |5,6 |
|3 ... ... ... ... т.б.) |19,2 |
|4 ... (долана, қарақат, |2,0 |
| ... ... т.б.) | |
|5 ... |100,0 ... ... ... ... ... ... ... өскен болатын
1995-1997 жылдары болған ірі өрттен орман ауданының 30% ... ... ... ... саябақтың барлық табиғи ресурстарына, әсіресе флора мен
фаунасына үлкен зиянын тигізді.
Өрттер мен заңсыз шабу сияқты ... ... ... ... ... ... ... көп ауданына таралған, саңырауқұлақ
тудыратын және некраз (қарағайдың ұшы мен сабақтарының кеуіп кетуі) ... ауру ... ... ... ... ... ... жорғалаушылардың арасынан прыткал кесіртке өте көп
кездеседі. Әдебиеттерде тірі ... ... ... ... ... ... бұл ... расталған жоқ.
Баянауыл өңірінің жануарлар ... де ... ... әрі ... ... фаунасында сүтқоретілердің 40 жуық , құстардың 54 ... ... ... аумағында сирек кездесетін, жоғалу қаупі бар түрлер
(бүркіт), үлкен құндылыққа ие ... шіл ... ... ... елік, ақ қоян, түлкі, сілеусін, борсық, суыр, қарапайым
аламан, тауешкі, қасқыр мекендейді. Бұл өңір тиын-телутет және ... ... 8 – ... ... ... ... біздің фаунамыздың безендірілген таулы қойы –
арқар болып саналады. ерекше қорғауды талап ететін бұл жануар түрі ... ... ... ... ... орналасқан Белағаш ауылын
қоршаған және басқа да аласа тау ... ... ... ... ... түрі болғандықтан, Қазақстанның ... ... ... ірі ... ... ... 180-200кг дейін, денесінің ұзындығы 1,5-
2м дейін жетеді. Бұл жануар өзінің үлкен көлеміне ... 60 ... ... ... ... ... ... 32 кг жетеді.
Арқар бұлан мен елікке қарағанда мүйіздерін ешқашан тастамайды. ... ... ... екі ... бар: мүйіз оның қаруы; мүйіз сүйек
миы болып келеді және гемоглобин мен эритроциттерді жүргізеді. Себебі ... ... ... ... ... ... ... қауырсындылардан үйрек-қасқалдақты, қазды,
тырнаны, аққуды, ... ... ... ... ... ... ... наурызек, сарыторғай, тоқылдақ,
көктырнаны кездестіресіз. Бұл ... ... ...... ... үкі жатады.
Табиғи саябақ көлдерінің ихтиофаунасынан балықтың 8 түрі: ала ... ... ... ... ... ... ... таутан кездеседі.
Сабындыкөл, Жасыбай, Торайғыр, Біржанкөл көлдерінің бәрі де ... ... ... ... ... ... кең таралған. Сабындыкөлде шабақ,
алабұға маңқабұға, қарабалық пен ... ... ... алабұға,
шортан, қарабалық, Торайғыр көлінде алабұға, табанбалық (карп), ақ амур
және мұртты балық ... ... ... мен сары ... кең ... ... ішіндегі қамысты «Көшет» және Шонай көлінің қамыс-қопаларын борсық пен
кезқұйрық ... ... ... құрамы әлі де толық зерттелмеген. Бірақ бұл
жануарлар, яғни насекомдар әрдайым көз ... ... ... ... ... ... ... мен құмырсқалар көзге
түседі.
Орман өсімдіктеріне бай, көптеген ... ... ... ежелден
бері адамдар мекен етеді. Сондықтан да бұл аудан археология жағынан
туристерді ... ... ... ... деп жазған: «Көбінесе
қола дәуірінің ескерткіштері Қарқаралы және ... ... ... ... ... ... ... қорғандардың. мәйіттердің, тасты мүсіндердің, ежелгі жазбалар мен
суреттердің 94 атауы бар [42].
Ежелгі мекендердің іздері Жасыбай көлінің және ... ... ... ормандарда жақсы байқалады. Ежелгі адамдардың тасты мүсіндері,
яғни «тас кемпірлер» ... ... ... жерінде кездеседі. Баянауыл
өлкесінен 12км жердегі кішірек бұлақтың жанында биіктігі 3м «Кемпір тас»
орналасқан [11].
Қазіргі ... ... ... ... ... ... алынған. Олардың ішіндегі ең қызықтылары ұлттық саябақтың туристік
маршруттарына ... ... ... ... және ... ... ... саябақтағы туризм ... 18 ... ... ... 2006 жылы ... ... тек 6 ... қана қызмет көрсетті. Осы жылы
барлық 18 маршрут жоспарланған, бірақ оларды іске асыруда әлі де ... ... 8 – ... ... ... ... ... шипажай орталығы
Балшықпен емдеу кезінде адам бойында зат алмасу процесі оңалып, ағзаның
иммунобиологиялық қасиеті күшейеді. Сазпен емдеу ... ... ... ... ... ... көп жылдар бойы көл балшығының сүйек- бұлщық
ет ... ... ... ... ... ауруларды, урологиялық және
басқа да сырқаттарды емдеу қабілеті байқалуда.Өйткені мойылдылық балшықта
Д.Менделеев ... ... ... ... ... ... ... бар.
Шипажайдың дербес минералды су көзі ашылған оның асқазан- ішек ... ... ... созылмалы колит, бауыр мен өт айдау жолдары ауруларын),
эндокриндік жүйе ауруларын, зат алмасуының бұзылуы мен ауыр ... ... ... мол. Сондай – ақ төрінің әртүрлі дерттерін емдеуге
нәтижелер бар. Жылдар бойы бала сүю ... ... ... ... ... емделуші ... ... ... ... ... арқылы адам ағзасына еніп, бүкіл денесіне
тарайды. Ол адам ... дәрі – ... ... мың рет ... ... ... қасиетімен ерекшеленеді. Дегенмен, кейбір ... ... ... Яғни ... ембебап дауа емес. Мұны ... ... ... ... ... ... келушінің денсаулығын
мұқият тексереді. Демек, балшық емі жақпауы мүмкін болса , оны ... ... ... ... ... атап өтсек, ол – ... ... буын ... мен ... ... ... жоғарылары, жүрек – қантамыр жүйесі сырқаттары, орталық жүйке
жүйесі қан тамырларының аурулары. Сондай- ақ қан аурулары мен ... ... ... ... ... ... республиканың түкпір- түкпірінен дертіне дауа іздеген тұрғындар
ағылады. ТМД елдерінің түгелінен ... ... ... ... ... Сондай –ақ кезінде елімізде тұрып, кейін атамекендеріне қайтқан
Германия тұрғындары, жиі ... ... ... ... Норвегиядан
келушілер бар. Тіпті құрлық асып келетін американдықтар да ... ... егде ... ... ... қоры да ... Сол себепті оны келер
ұрпаққа қалдыру үшін ... ... ... ... ... ... ... ерекше көл өзінің емдік балшықты қабатынан
айырылмайды. Көл айрықша қасиетке ие. Мәселен оның суы ... ... ... өсетін қамыс тұщы, яғни тұзсыз суда өсіп тұр. Эколог мамандардың
айтуынша, осылайша қасиетті көл өзін ... ... ... ... ... шипажай қызметкерлері ат салысуда. Жыл ... ... ... ... ... ... ... жылына шамамен 100-150
түп ағаш отырғызылады. Мойылды шипажай кезінде еліміз ... ең ... ...... ... ... ... « Алатау», «Көктем», «
Оқжетпес» шипажайлары. Елбасымыз бәсекеге қабілетті елу ел ... ... Міне осы ... бағындыру жолында шипажай да белгілі бір
талаптарға сай болуы тиіс.
2.1.3 «Маралды» шипажай орталығы
Маралды көлі – ащы - ... көл. ... ... ... ... ... шекарасында орналасқан. Су айнасының ауданы 54,7км2.
Көлдің ұзындығы 9,5 км, ені 8,3 км тең. Жаға сызығының ... 27 км ... ... ... 773 км2 ... Көл ... ... тәрізді формалы,
кішігірім. Жағасы құмдасын қыртыс.Солтүстік-батыста және ... ... ... ... ... кей ... үзілген,
оңтүстік –шығысында да үзілген. Солтүстікте өзенге ақ сортан және батпақ
жалғасып ... ... ... мен ... ... қасиеттерін
зерттеу ең алғаш рет 1948 жылы жүргізілген. Сор минерализациясы 280-300
промиллді. ... ... ... ... ... ... жалпы
ұзындығы 85,8 млн.тоннаға бағаланады.
Шипажайда Павлодар қаласынан қанағаттанарлық жағдайдағы ... ... ... ... бар.
Ауданы 1,3 гектарлы жағажай есебімен шипажай салу ұсынылуда. Емдік
корпусы күніне 120 адамға ... ... ... ... 40 минут
бойынша 10 адамға қызмет көрсетіледі. Нормерларында душтары бар, 100 орынға
арналған тұрғын ... ... ... 2 - 3 жұлдызды
катергориясы бар ... салу ... ... екі жұма ... ... тұру ... ... максималды жеткілікті мүмкінідігі
2800 құрайды. Орташа көрсеткіштердің есбімен оптималды жүктеу 60 ... ... 1680 адам келе ... ... ... осы сияқты
шипажайлардағы емлделудің орташа бағасы күніне 8000-10000 тенге ... ... бір ... ... ... тенгені құрайды. Осыдан жалпы
кірісті жылына ... млн. ... деп ... ... ... эффектті ескеретін болсақ, жалпы кіріс 263,48-329,3
млн.тенгені ... ... ... ... үйлер салу жоспарлануда.
Емдік корпус пен тұрғын коттедждерін салу бағасының есебімен қатар құрал-
жабдықтар мен ... ... мен ... ... ... 100
машинаға арналған автокөлік тұрағын ұйымдастыру, ... ... ... ... тазалау, артезиан скважиналары, су және жылумен
қамту жүйелері де кіреді.
Кесте 6
|Атауы ... ... ... ... |
| | ... ... |(теңге) |
|Территорияның тазалығын |0,8га=8000 м2|8000 |1100 |8800000 ... | | | | ... ... ... |200 м*25м |5000 |500 |2500000 ... |80 м2 |80 |45000 |3600000 |
|6 ... ... ... ... ... 120) |60 м2 |60 |70000 |4200000 ... (100 адам) |4 шт по 110 |440 |40000 ... |
| |м2 | | | ... ... ... |  |  |  |2500000 ... ... | | | | ... пеші, жылумен дамту |  |  |  |3800000 ... | | | | ... |400 м2 |400 |9500 |3800000 ... ... |  |  |  |1900000 ... |  |  |  ... ... «Қаратұз» шипажай орталығы
Қаратұз көлі де өзінің емдік қасиеттерімен аймақ тұрғындарына бұрыннан
белгілі. Сәйкесінше келген адамдар емдеу ... үшін ... ... ... ... ... бөлмелерді жалға береді. ... ... ... ... салынған. Бірақ комфортты қамтамасыз
етудің жалпы деңгейі әзірге төмен. Мұнда ... салу ... ... ... мен оны ... сұрақтарын қосымша қарастыру қажет. (сурет 29).
Ямышево ауылы аймағында орналасқан Қаратұз көлінің бальнеологиялық
ресурстарынан басқа, бұрын балалар демалыс ... ... ... ... ... жер ... бар. Бұл ... жағажайы бар ландшафтарды
шипажайға келушілердің жақсы демалысы үшін қолдануға болады.
Сурет12. Ямышеао ауылындағы ... ... ... ... бұл ... менгеруімен байланысты
қызықты оқиғасы бар. ... ... ... болған. Ямышево ауылында
Павлодардың кәсіпкері бастаған ... ... ... бар. Ауылда
белсенді адамдарды біріктіретін, өз ауылының әлеуметтік дамуына қызығушылық
танытатын, туризмді дамытуға ат салысып, қолдайтын ... ҒПО ... ... бар иегерлер ағаштан жасалған дәстүрлі қолөнер
бұймдарын жасаудың ... ... ... қолөнер үйлерін
ұйымдастыруға дайын.
Жағажай есебімен, 7,4 гектер аумағына ... салу ... ... бар, 60 ... ... ... ... сензуласымен, 2-3 жұлдызды катергориясы бар коттедждер салу
орынды. Берілген проектті ... ... ... ... ... ... ... шығынын есептегені сияқты базалық шарттар алынған.
Кесте 7
|Атауы ... ... ... ... ... | ... |
| | | |2 | ... ... ... м2 |5000 |1100 |5500000 ... | | | | ... ... ... |120 м*20м |2400 |500 |1200000 ... |60 м2 |60 |45000 |2700000 ... ... ( ... 120|50 м2 |50 |70000 |3500000 ... | | | | ... (100адам) |4 шт по 65 м2 |260 |40000 ... ... ... ... |  |  |2100000 ... жүйесі | | | | ... ... ... |  |  |  |3600000 ... жүйесі | | | | ... |180 м2 |180 |9500 |1710000 ... ... |  |  |  |1600000 ... |  |  |  ... ... ... ... ... жалпы бағасы 32,3 млн.тенгені
құрауы мүмкін. Мұндағы жылына түсіретін болжап отырған кіріс ... ... ... 1,4 ... ... ... жалпы кіріс
158,1-197,5 млн.тенгені құрауы мүмкін.
2.2 Павлодар облысында туризмді дамыту
Павлодар облысы ... ... ... ... ... ... туризм индустриясын дамытуға жағымды қаржылық
жағдай жасау; өзіндік турөнімін қалыптастырып, оның әлемдік талаптарға ... ... ... ... ... ... ... қолдау мен
еңгізу туризмды ... ... ... мақсаттарға сәйкес
Бағдарламаның бірінші ... ... ... ... ... ... атқарушылық органдар және ұйымдар
арасындағы қатынасты ... ... ... ... органдар
қызметін арттыру;
- туристік саланы кадрлық, ғылыми – әдістемелік, және ... ... ... ... ... ... дамыту, туризмнің материалды - техникалық
базасын дамыту, жаңа нысандар құрылысын белсендету ... ... ... ... ... ... ... дамуына жағдай жасау, қызмет көрсету саласындағы
туризм облысында халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету;
- Павлодар облысының туристік өнімін ... және ... ... ... ... ... ... индустрия субьектілерін қаржыландыруға, несиелеуге жағдай
жасау, сонымен қатар тағы басқа да мемлекеттік қолдау түрлерін ұсыну ... ... ... мен іске ... ... ең ... индустриясының материалды – техникалық базасын құрудан ... ... ... ... және ... ... ... мәселелерін
шешу үшін:
- туристік бағдарларды көркейту;
- облыс туристік нысандардың қайта жаңғырту мен салу үшін ... ... ... ... ... қаржыны тартуға ықпал ететін
шаралар жасау қажет.
Кадрлар даярлау және ... ... ... ... ... ... кадрлардың сапалы даярлауын қамтамасыз ету
үшін:
- тау гиді, туризм нұсқаушысы, экскурсия жетекшісі мамандықтары бойынша
курстарды ұйымдастыру және ... ... ... олардан
өтуіне жәрдемдесу;
- кадрларды даярлау және облыстағы туризмді дамыту көкейкесті мәселелері
бойынша ... ... ... ... ... ... іс -шараларға қатысу қажет.
Қазіргі кезенде туризм әлемдегі ең табыстылығы жоғары ... ... ... ... ... ... - Тау» ... зоологиялық
қаумалы бар Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи саябағы, ... ... бірі - ... ... ... ... көптеген тарихи ескерткіштер бар. Облыс туристік саласын талдау
туристік ... ... жаңа ... жағдайларда жұмыс
істеуге дайын емес екендігі бұл ... ... ... дамуына кедергі
болуда. Жергілікті салалық орындар Қазақстандық және Халықаралық туристік
сонымен қатар басқа да маңызды Республикалық шараларға ... ... ... потенциалдың биоресурстік бағасы
Павлодар өңірінің өсімдік қабаты ала – құлағымен ерекшеленеді. Даланың
негізгі фоның құрғақ елеулі бетегелі шөп ... ... ... ... ... сұлы, жалбыз, далатимофивкасы т.б. басым. Көктемеде дала
жасыл кілемге ... ... ... ... Түймедақтар мен бақ- бақтар
гүлдейді. Шөп түрлілігі ішінде түс- шөп ... ... ... ... ... қияқ бар. Ертіс Шідерті өзендерінің жағасында шабындық шөптер
өседі.
Облыстық оң жағалуы бөлігінде ... және ... ... ... ...... шақпа кездеседі. Мұндай орман арасындағы
алаңқай шөп түрі- ақ ... ... ... ... және ... ... ... шөптерге бай. Тек Ертістің жайылма алқабының өзінде ғылыми
медицинада қолданылатын 41 ... ... түрі ... Арап ... ... ... ... бақша сөмкесі белена, еліртпе жолжелкен
Дала өсімдіктері арасында үлкен уытты және ... ... ... ... прострела, мың жапырақ Ертіс жағасының бойында көл көсір ... ... ... ... ... мен ... жақын арасында валериана, аңшы
өлтіруші кездеседі.
Ертіс өңірінің ормандарында жемістері дәрумендерге бай, жеміс - ... Аса кең ... ... мойыл, бүлдірген, қарақат, қойбүлдірген
Ертіс жайылма алқабында тері илейтін заттар ... ... ... - тал ... т.б.
Пайдалы өсімдіктер санына саңырау құлақтар жатады. Облыс территориясында
6 саңырауқұлақтар түрі кездеседі: терекқұлақ, қайынқұлақ, саңырауқұлақ,
қызғылт- сары ... және ... ... ... тірі ... көп қырлы – сүтқоректілердің
ондаған түрі, жыртқыштар, ... ... ... түрі ... аса- құстар
кең тараған қоян, түлкілерден басқа қасқырдың екі ... ... ... ... ... дала қасқыры аса қарапайым өлшемімен және аса
ашық ... ... ... Солтүстікте бағалы тері ... ақ ... мен дала ... кездестіруге болады. Тек терісі ғана
емес, санымен қатар ... ... ие майы да ... бағаланатын борсықтар
да жүреді.Көптеген өзендерді андатрлар кезеді. Кәмшатқа аншылық жасауға
тыйым салынған.
Экзотикалық жыртқыштардан қарағай алқаптарында ... ... ... ... ... ... ... бұлан мен маралдар да ... ... ... ... кең тарағанколонналары мекендейді. Ал орман
даласында әлі күнге дейін сәнді елік сақталған, ... ... ... ешкі деп ... ... орман ленталарында біздің облысқа Алтайдан
әкелінген тиіндарды кездестіруге болады. Мұнда тиінға ұқсайтын нәзір әрі
әдемі жүні бар ... ... да ... ... ... ... даланыңдәстүрлі тұрғындары – қарақұс, ... ... ... ... – жыл құстарының ондаған түрлері үшін мәнгі жолы
болып табылады. Ертіс өңірі даласында кездесетіндер: дала ... ... ... ақсары ителгі, бөдене.
Ұя басу үшін жылы ... ұшып ... суда ... ... ... сұр ... аққулар т.б.)
Суда жүзуші құстардың аңшылық сәтіне ... өсу ... ... саны жыл ... ... Қазқдар (Жергілікті түрі) - 13000,
қаздар (ұшып келуші) -18600, ... ... және ... ... ... ... Ямышево ауылы аймағындағы Пресное өзені.
Қыр құстарының саны: құр -7350 ... - 41360, ақ ... ... - ... ... ... аңдар саны: елік – 1570 бас, бұлан -79 қоян
- 25700, ... 8200, ... - 5450, ... ... - 99000 ...... ... – үйректілер отбасының өкілі облыс территориясында
гуминнек төрт түрі ( сұр, ... ... және ... екі ... - қара және ... ... ... Республикасының қызыл кітапіна
енген) кездеседі. Қаздардан облыс территориясында бір түрі ұя ...... ... мен ... ... түрі ... және ... ұшу кезінде
кездеседі.
Сұр қаз облыстық ыңғайлы су ... ... ұя ... ... жыл құсы ... санын сақтау үшін Павлодар облысының Ертіс ауданында
оларға ... ... ... ... ... тиым салынған суаттары
анықталған (аңшылықа тиым салынған ... 500 - 1000м. ... суат ... күзет зоналары анықталған). Интурохота мен спорттық - қызығушылық
аңшылық қорын экспутациалаудың ұсынылған режимі.
Жабайы үиректер - ... ... ... ... ... жырма
түрі бар, олардың екіеуі қызыл үирек түрі ... мен ... ... жеті ... ... ... ... үиректерінің онбір түрі. Павлодар
облысының территориясында сүнгуір үиректің бес түрі (қызылбас чернеть,
қызылмұрын, ... ... ... мен ... өзен ... алты түрі,
(кряква,сұр чирек,свииязь,) шилохвость , чирок-трескунок кең ... ... ... ... ... ... көктемгі және күзгі жылдық ұшу
кезінде кездеседі. Олардың ... ... үшін ... іс – ... ... жасалған ұя қою сулы өсімдіктердің қалың ... ... құс ... ... Интурохота мен спорттық қызығушылық ... ... ...... ... өкілі облыс территориясында алты түрі
ұсынған, олардың ішінде тек ... ... ... ... ... эксплутация режимі – спорттық – қызығушылық аңшылық.
Елік – бұғы отбасының ең кішкентай ... ...... ... ... облысының территориясында елік тіпті барлық ... ... мен саны ... аса ... ... ... ... Ертіс Ақтоғайда, кішігірім бөлігі Успен , Май, Ақсу
аудандарында.
Бұлан- бұғы ... ең ірі ... ... ...... ... ... қоян барлық жерде кездеседі, ақ қоян орман массивін, өзен аңғары мен
бұтақ өсінділерін қалайды.
Ареалы мен саны ... ... ... популяциясы Павлодар
облысының барлық аудандарында бар. Қордың ұсынылған ... ...... ... ... ... кемірушілер отрядының өкілі. Аңшылық - кәсіптік мәнге
ие.Облыс территориясында Баянауыл, Екібастұз, ... ... ... ... мен саны ... аса ... популяция Баянауыл Екібастұз
аудандарында.
Ұсынылатын қор эксплутация ... - ... ... . ... ... уақыттан тыс бөлуіне байланысты тапшылық ... емес ...... ... ... Аңшылық- кәсіптік мәнге ие. Облыс
территориясында Қашыр, Железин, Ақтоғай, Павлодар, Лебяжі, Май аудандарында
жайылған.
Ұсынылатын қор ... ... ... ... ...... корсак, ұлпа сұраныстың төмендеуіне байланысты
кішігірім санында ... ... ... ... ... ... ... Олар барлық жерде мекен дейді. Улы шөпті жануар ауруларымен
аурады. Қоректену ... олар үшін ... ... ... ... ... ... бірақ жекелеген жылдары ауру мен жылдың
климаттық шарты – ... ... ... ... ... ... жақсартуы ( жұмсақ қыс 2001-2004 ж.ж.) шөп
шұрайлығы, өткізілген ұйымдастырылған және биотехникалық іс – ... ... ... ... өрттің азаюы жабайы аңдар мен құстар санына
жағымды әсер етті. Жыл соныда облыста 56 аса ... 1572 ... 25700 ... ... әрі дала ... суда ... саны ... өсті,
әсіресе егіншілік облыс аудандарында (Ертіс, Қашыр, Железин, ... ... ... ... ... ... басқару жануар
әлемін өңдеу мен қолдану бөлімше мамандарының бақылауы ... ... ... ... аншылар мен олардың берген саулнамалары бойынша
қазіргі ... ... 152 аса ... ... 30 ... 20 ... қара тұрпан, 10 үкі, 100 ақсұңқар, 250 қарабасты хохотун, 40 ... ... 50 ... 12 сұлу ... ... да ... республикасының
қызыл кітабына енгізілген жабайы аңдар мен құстар мен жойылып кету ... ... ... да ... мен ... бар.
2.4 Туризм және рекреацияны дамыту үшін аймақтың климаттық ерекшеліктерін
бағалау.
Павлодар обылысының ... ... ... ... ... айтарлықтай күн радиациясынан, интенсивті ... ... ... ... ... болады. Облыс
климатына үстіне түсіп тұратын, күн жылуының саны әсер етеді.
Павлодар обылысының ... суық әрі ұзақ ... (5,5 ай) және ... ... ... (3 ай) ... күрт - ... болып
табылады. Күн түсуінің ұзақтығы 2300-2400 сағат.
Қыс ... ... – 5 ай. Жазы ... құрғақ, желді. Жоғары
температуралар мамырдан бастап, қыркүйекке дейін жалғасады. Жылдамдықтары 3-
4 м/с болатын, солтүстік-батыс және ... ... ... ... ... жыл ... бар – көктем және күз.
Маусым айындағы күн ұзақтығы 17 ... ... ... – 7 сағат.
Жылдық орташа температура 1-30С. Жылдың ең жылы айы – ... ... ... 190С - дан 21,300С ... ауысып тұрады, жекелеген
күндері 400С дейін ыстық ... суық ай – ... ... температура -170С – дан -18,10С ... ал ең ... ... ... -400С ... түседі.
Сондықтан, орташа айлық температуралардың жылдық амплитудасы 38-400С
жетеді.
Атмосфералық жауын-шашынның саны ... ... 200-300 ... – 194 мм ... ... ... жауын-шашын жыл бойы біртексіз орналасады. Олардың басым
бөлігі (70 % аса) жылы кезде сәуірден қазанға ... ... ... ... ылғалдылығы 60% құрайды.
Облыс далаларындағы қар жабындысының жабатын ... ... ... ... ... құрайды. Тұрақты қар жабыны қараша айында пайда болады. Қар
жабынының ... 25 см ... ... уақытта рекреацияға арналған ыңғайлы кезең 4 мамырдан 3 қыркүйекте
басталады, ұзақтығы 122 күн. ... ... ... ... индикаторы
орташа тәуліктік температураның +150 арқылы алмасуы болып ... ... ... ... өсімдіктер толық пісіп жетіледі. Бұл
гидротермикалық ... ... ... ... жылдағы максималды ең
жоғары мәні бар уақыт, ... ... бұл ... оларда аса жоғары
деңгейде жүзеге асырылады. Рекреационды қысқы кезең 26 ... 5 ... ... ... алады, 186 күнге созылады.
2.5 Су объектілері
Аймақта су ресурстары аса зор. Облыс территориясында 140 аса өзен ... мен ... су ... 27 ... мен ... ... кішігірім
өзендер бар.
Павлодар облысында 1210 үлкен және кіші өзендер бар. Деп есептелінеді.
Облыстың 87 ... су ... ал ... ... ащы. ... территориясында
тәулігіне 3,8 миллион куб метр эксплутационды қоры 11 жерасты су қоймалары
жасалған. Олардың барлығы ауыз су мен ... үшін ... ... жоқ ... өте уникалды. Тіпті барлық 500 километр бойында
ертіс суы, оның бойымен 22 ... ... мен ... ... ... жоғары өтіп, тауға қарай ағады. Каналсыз ... мен ... ... ... қара металлургияның дамуы
мүмкін емес еді.
Ертіс – Қазақстанның аса ірі ... ... ... ... оның 750 км ағып ... ... ені 15-18 км. ... жақсы
көрінетін алқапта ағып жатыр. Оның арнасы көптеген құрлықтар мен жеке
жендегі ... ... ескі арна мен ... су ... тура ... ... – шығыс бөлігіндегі Ертістің жылдамдығы -1,6 м/с жетеді.
Павлодардан Омбыға дейінгі бөлікте жылдамдығы -1,2 м/с.
Ертістің оң ... биік әрі ... ... оның бойында жағалаулы дуалы
созылады. Сол жағасы – кең жайылма алқабы төмен, ... су ... ... ... ... ... жыл бойы жоғары жазғы
кезенде судың орташа температурасы 15,30 С, шілде айында судың максималды
температурасы 20,40 С. ... ... ... ... мұз ... сәуір
айының ортасында сел жүреді. Мұздың орташа қалындағы 125см . Ертіске
балықтар бар: ... ... ... ... ... ... язь.
Шідерті облыстың екінші ірі өзені болып саналады. Ол өз ... ... ... ... алып ( ... ... ... өзеніне құяды.
Өзен ұзындығы 502 км құрайды, Павлодар облысы шенберінде 399 км, су ... 15 мың км2 тең. ... ені 30-40 км. ... ... ... ... ... мен 200 км бойында Ертіс – Қарағанды каналы өтеді.
Каналда Шідерті суын алу үшін 11 ... ... ... облыста үшінші болып Өлеңті танылады. Ол ... ... ... ... ... ... Әулие көл өзеніне
құяды. Өзен ұзындығы -273км, оның 79 км – Павлодар облысында. Су ... өзен ... үш ... дейін көтеріледі. Жазғы уақытта ол зеңге
айналады.
Селеті өзені де Павлодар облысының ірі ... ... ... ... 407 км. құрайды. Су жиыны аланы18500 км. ... ... ... ... ... ... екі ... құяды. Төмен
ағыстың алқап ені 1,5- 2 км. Ағымы ені 40-50 м, кейде 120-1850 жағасы биік.
Қорегі қар.
Ащысу ... ... ... ... ... ... 276 км. тең.
Су жиын ауданы 7420 км2 құрайды. Бастауын Айыртау және Желтау тау аңғарынан
алады Жаркөл тұзды өзеніне ... ... ... қалады.
Нақтысыз үсті көптеген өзеннің үлкен тұзды бөлігі пайда болуымен
шарттанған.
Қызылқақ – аса ... ... ... ... Өзен ... 175 ... өзен ... 18,8 км тең, ені 14 км. ... ... ... ... Аса үлкен тереңдігі 1,5 м. Су жиын ауданы 2280 км2 құрайды.
Өзен шұңқыры терең, өзен өзегі желденуінен пайда ... түбі ... сел ... 0,8 м. ... құм – ... , үлкен, кей жерлері
құлаулы, 4-6 м. ... ... ... орташа су деңгейі 0,3-0,6 м.
Қарасу, Ақсуат өзендеріне құяды. Қысқы ... ... ... қар ... су ... Су ... 309 г/л.
Селетітеңіз – нақтылы өзен. Теңіз деңгейі ... 64,7м ... Өзен ... 64,7 км, ені -22,1 км. тең ... ... – 2м, ... тереңдігі 3,2 м. Су жиын ауданы 22 400 ... ... ... 273,6 км, ... ... ағымдар мен
жартықұрлықтары бар. Батыс және ... ... ... ... мен
шығысы кішігірім жыраларымен қатты бөлінген. Селеті және Жолақсай өзеніне
құяды. Жағалауын негізінен жусанды селеулі және ... ... алып ... өзені – ащы -тұзды Ертіс өзенінің бассейін ... ... ... ... ... орналасқан. Өзен ауданы 54,7 км2 тең.
Өзен ұзындығы 9,5км, ені 8,3 км. құрайды. ... ... ... 27 ... Су жиын ... 773 км2 тең. ... табақша тәрізді формалы,
кішігірім. Жағасы құмдасын қыртыс. Солтүстік – батыста кей ... ... ......... Солтүстікте өзенге ақ сортан және батпақ
жалғасып жатыр. Қорегі көктемгі ... қар ... Су жиын ... ...... ... сирек жазықтағы құмдасын қыртыс.
Жалаулы – Павлодар облысы, ... ... ...... ... ... ... оңтүстігінде орналасқан, тұщы өзен. Теңіз деңгейінің
71,9 м ... ... Өзен ... 171 км2 ... Өзен ... ... ені- 15км. Жағалау сызығының ұзындығы 81 км. тең. ... ... ... 1м. ... ... формалы, жалпақ . ... ... ... әрі ... ... ... ... кішігірім бөлігі
жалғасады. Өзен Қарасу өзеніне құяды.
2.6 Павлодар облысында туризмді дамытудың 2007-2011 ... ... ... ... ... ... ... мемлекетттік
және жергілікті деңгейде бағдарламалық реформалау, мемлекеттік басқару
түрін және ... ... ... ... ... ... жж. Арналған туризм саласының мемлекеттік даму бағдарламасын
қамтамасыз ету ... ... ... және туристік қызметтің Қазақстан
Республикасы аумағындағы құқықтық, экономикалық, ... ... ... ҚР 13 ... 2001ж. «Қазақстан Республикасындағы
туристік қызмет туралы» заңымен анықталады. Бұл заң туристік ... ... ... ... мен ... ... ортақ
мемлекеттік саясат туралы ... ... ... ... ... саласындағы шаруашылық, қаржылық қызметтерді
ұйымдастыруды, туристік қызмет ... ... ... табиғи
және мәдени мұраны ... ... ... даярлықтарына қойылатын
талаптарды, туризм саласындағы Республикамыздың халықаралық қызметін, Заңды
бұзғаны үшін ... ... ... 2001 ... 23 қаңтарындағы «Қазақстан
Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңының 7- бабы ... 1- ... ... ... ... ... заңы 12 - ... 2 - ... ... ... 2006 ... 29 ... ... ... дамытудың 2007 - 2011 жылдарға ... ... ... №231 ... Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2007 жылғы 28
ақпандағы «Қазақстан Республикасындағы туризмді дамытудың 2007 - ... ... ... бағдарламасын іске асыру жөніндегі 2007 -
2009 жылдарға арналған іс- шаралар жоспарын бекіту туралы» № 156 ... іске ... ... ... шаралар Солтүстік Қазақстан (0,3 млн. тенге),
Қостанай (1,2 млн тенге) , Павлодар облысында (1,6 млн. ... ... ... Шектеулі қаржылық қорларға ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан, Қарағанды,
Батыс Қазақстан, Оңтүстік – Қазақстан, ... және ... ... ... 1993 жылы ... ... ұйымға ене отырып, әлемдік туристік
қоғамның теңқұқылы мүшесі ... ... ... ... ... барысында Қазақстанға елдің туристік әлеуетіне алдың ала
зерттеу жүргізуге техникалық жәрдем жасалды, оған ... ... ... ... ... Республикасындағы туризмді дамытудың қызмет етуші
бағдарламасы жасалды. Қазақстанның ӘТҰ серіктестігінің маңызды ... ... ... ... мен ... даярлау болып табылады. ӘТҰ
туризмдегі қосалқы есепті еңгізу бойынша ұсыныстарына ... ... ... іске асыру мен туризм саласының ел
экономикасының басқа салаларына ... ... ... ... шаралар жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Президентімен ... ... ... ... ... белгілі бір мақсат қойылған – жоғары
түсімді туризм индустриясын ... ... ... ... ... айналдыру, халықаралық нарық талаптарына сай ... ... ... өнім ... және іске асыру.
Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері
Бағдарламаның мақсаты туристік саланы әрі ... ... ... ... жағдайлар жасау мен Павлодар облысы туристік өнімінің ... ету ... ... ... шараларды жүзеге асыру болып
табылады. Оның тиімділігі жоғары ... ... ... ... ... және ... түрлі туристік қызметтерге ... ... ... ... ... ... ... Сырттан келетін және ел ішілік туризмге жеткілікті түрде қолдау
көрсету, облыс экономикасына тұрақты шет елдік ... ... ... ... ... ... салаларын дамыту жұмыстары жүргізілуі
қажет.
Бағдарлама Павлодар облысы мәртебесін тартымды туристік ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
жағдай жасау; өзіндік турөнімін қалыптастырып, оның ... ... ... ескеру; саланың мемлекеттік реттеуінің тиімді әдістерін қолдау мен
еңгізу туризмды кешенді дамыту.
Алға қойылған мақсаттарға ... ... ... ... ... ... қызмет етуші атқарушылық органдар және ұйымдар
арасындағы қатынасты ... ... ... ... ... ... туристік саланы кадрлық, ғылыми – әдістемелік, және жарнамалық-
ақпараттық қамтамасыз етуге жәрдемдесу;
- ... ... ... ... ... - техникалық
базасын дамыту, жаңа нысандар құрылысын белсендету бойынша жаңашылдықты
жасау бойынша шаралар кешенің құру;
шағын ... ... ... ... қызмет көрсету саласындағы
туризм облысында халықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету;
- Павлодар облысының ... ... ... және ... ... ... нарыққа жылжыту;
- туристік индустрия субьектілерін ... ... ... ... ... тағы ... да ... қолдау түрлерін ұсыну болып
табылады.
Бағдарламаның негізгі бағыттары мен іске асыру ... ең ... ... ... – техникалық базасын құрудан тұрады. Ал
туризм инфрақұрлымын дамыту және қаржыландыру климатын жақсарту мәселелерін
шешу үшін:
- ... ... ... ... ... нысандардың қайта жаңғырту мен салу үшін мемлекеттік
қолдауға, қажетті отандық немесе шетелдік ... ... ... ететін
шаралар жасау қажет.
Кадрлар даярлау және туризм ... ... ... ... ... ... ... даярлауын қамтамасыз ету
үшін:
- тау гиді, туризм нұсқаушысы, ... ... ... ... ... және туристік ұйымдардың қызметкерлерінің ... ... ... ... және ... туризмді дамыту көкейкесті мәселелері
бойынша ғылыми - тәжірибелік конференциялар, ... ... ... іс - ... ... ... облысының тарихи мәдени және рекреациялық қорын дамыту және
қорғау. Бұл бағытта орманның радиациялық фонын, жанған ормандардың ... және адам ... әсер ... ... арқылы облыстың мәдени
және табиғи рекреациялық ресурсының ... және ... ... Оларды туристік бағдарларға еңгізу үшін тарихи ескерткіштерді қайта
жанғырту және мұрағаттандыру. Бұл арада халық арасындағы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажет. Халықтың
әр түрлі топтары мен санаттары арасында ... ... ... үшін
қолайлы жағдайлар жасау шараларын жүзеге асыру ... және ... ... ... алға ... Туристік саланы
дамытуды қамтамасыз ету мақсатында оң туристік ... ... іс – ... одан әрі ... асыру қажет. Павлодар облысы
халықаралық деңгейде ... ... ... мен ... қатысушысы болу керек. Бұл бағытта мыналарды ескеру керек:
- ... ... ... ақпараттық материалдарды, табиғат
ескерткіштері мен аймақтың ... ... ... ... ... ... ... аймақаралық ынтымақтастықты дамыту жөнінде шараларды
жүзеге асыруға;
- біздің қоғамымыздың көпұлттық, көп ... және ... ... ... ... ... ... Халықтар ассамблеясын
тарта отырып, қолөнер мен ұлттық өнерді дамыту арқылы туристік тауарлардың
сувенирлі индустриясын дамыту;
- туристік ... және ... ... Туризм және спорт
министрлігі ұйымдастырушысы болатын ... да іс – ... ... ... ... ... ... түрлерінің жоспарларын өңдеу -
-Павлодар облысының ... ... ... ... ... ... туристік ақпаратты сайтын құру;
- туристік қызмет көрсетудің ішкі және сыртқы нарығындағы өнімді ... ... ... ... ... ... ұйымдардың, мұражайларын, Демалыс үйлерін, қонақүй
кешендерін тарту арқылы облыстық және аймақаралық көрмелерді, жәрмеңкелерді
өткізуді қарастыру керек.
Туризмнің инфрақұрылымы
Туризм ... ... ... және ... ... үшін ... мемлкеттік қолдау шараларын көрсету және туристік салға қаржыны
тарту;
- «Қазақстан Республикасының тарихи – мәдени ... ... ... мен қайта өңдеу» жобасына сәйкес институтционды дамуы
бойынша Әлемдік Банк ... ... ... ... ... жеткілікті мөлшерде дамымағандығын сонымен қатар
қаржылық құралдардың шектеулілігін ескеріп, шағын қонақ ... ... ... мен ... ... ... мүмкіндіктерін
анықтау қажет болады. Сонымен ... киіз ... ... бойынша жаңа
кәсіпорындарды жасау керек. Шет елдік туристер жүретін маршруттар бойынша
ұлттық ... беру ... ... ... сол ... жаңа ... ... септігін тигізбек.
Қаржыландыруу институтының даму тиімділігін ... ... ... және туризм ... ... ... ... ... жеке ... және туристік қоғамдық
ұйымдардың консолидациясына байланысты болады.
Туристік саланың келешектегі дамуы ... ... ... ... ... ету ... ... жаһандану дәуірінде осы
мәселені шешуге ... жаңа ... ... ... мен ... жасау қажет ... ... ... ... ақпараттық
қамтамасыздандыру үшін қажет:
- облыстық ақпараттық орталық ... ... ... ... ... ... мен ... туристік
ұйымдар, қонақ үй шаруашылығы, көлік кешендері мен байланыс, жолдамалар
алу тәртібі, тіркеу және әкімшілік үртістер ... ... ... ... банкімен Әлемдік туристік ұйымының ресми тіліндегі
қажетті ақпараттың Интернет – сайтын жасау.
Бағдарламаның іске асуы ... ішкі және ... ... туристік
ағымның жалпы тұрақты өсімін (4550 адам 2006 жылы, 7500 адам 2008 жылдың
соңында) қамтамасыз ету ... ... ... ... көлемін 2006 жылы 50 туристен 2008 жылдың соңында
1500 өсіру жоспарлануда. Облыс ішіндегі туристік ағымның өсімін жылына ... ... ... ... ... ... ағымдардың облыс ішіндегі және
шет елдегі ... ... ең ... ... турөнімнің тартымдылық
қабілеттерін арттыруға, мемлекеттің кірісті экономикалық саласы ... ... ... дамуын қамтамасыз етеді.
Облыстағы туризмді дамытудың жай - ... ... ... ... ... нарығында 37 туристік ұйым қызмет етеді оның ішінде 32 - ... ... 2 - ... қаласында, 3 - баянауыл ... ... ... ұйымдары шағын кәсіп орын ретінде қызмет етеді.
Өз туристік өнімін ... және ... ... саласын кеңейту мақсатында
түрлі бағыттағы ауқымды шаралар өткізілуде.
Туристік, қонақүйлік және көліктік қызметтердің сапасын арттыру. Сонымен
қатар саланы қаржыландырудың ... ... оның ... ... ... ... қамтамасыз ету қарастырылған. Туристік ... ... ... ... ... ... автобус паркін құру
қажет болдады.
Мәселенің қазіргі жай- күйін талдау
Қазіргі кезенде туризм әлемдегі ең табыстылығы жоғары ... ... ... ... аумағында «Қызыл - Тау» мемлекеттік зоологиялық
қаумалы бар Баянауыл ... ... ... ... ... орындарының бірі - «Мойылды» санаторийі, ... ... ... ... ... ... туристік саласын талдау туристік индустриясының кәсіпорындары жаңа
нарықтық ... ... ... ... емес ... бұл ... деңгейде дамуына кедергі болуда. Жергілікті салалық орындар
Қазақстандық және Халықаралық ... ... ... басқа да маңызды
Республикалық шараларға қатысуда.
Павлодар облысындағы туристік сала дамуының негізгі факторлары – табиғи
... және ...... ... ... саласында белсенді
түрде мемлекеттік саясат жүргізуге жұмыстары көлік, байланыс, сауда
құрылыс, ... ... ... өндірісі сияқты экономиканың
салаларына оң әсерін тигізеді, жұмыспен қамтудың тұрақты ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Қазір облысымызда туристік сала дамуына байланысты шешімін таппаған
мәселелер қатары жетерлік. Саланың қалыптасуына кедергі ... ... ... Бұл ең ... ... ... ... оған қатысты
салалардағы менеджметтік ... мен ... ... істен шығуы, ... ... ... ... ... ... ... жасауға қатысты жұмыста
тиісті деңгейде ... ...... қызмет газет –
журналдағы хабарлагдырулармен ғана шектеледі. Біздің облысымыздың туристік-
рекреациялық ... ... ... ... ... ... Облыс орталағына келуші туристерге туристік
нысандар мен орталықтар ... ... ... мен сұлбалар ,жол
көрсеткіштер ұсынылмайды. Облыстық аймақаралық туристік ярмаркаларына
қатыса қоймайды.
Қызмет көрсетудің ... мен ... ... үшін сумен қамту және құбыр
жүйелерін және байланыс құралдарын ... ... ... ... ... ... ... мен іске асыру жұмыстары кедергілерге толы.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... елдерден
келетін әлеуетті туристерге ақпараттың қажетті ... ... ... алып отыр. Біздің туристік мүмкіндіктеріміз туралы ақпаратты шет ... ең ... ... ... көрмелер, биржалар барысында
алады.Сырттан келетін және ел ішілік туризмнің болашақтағы ... ... ... қажет.
- мемлекеттік және жеке меншік менеджменттің тиісті деңгейде болуын
қамтамасыз ету ... ... ... ... аймақтарымен тәжірибе
алмасу );
- Облыстағы туристік ... ... ... ... ... туристік имиджін қалыптастыруға жәрдемдесу;
- туристік қызметтің ішкі және сыртқы нарығында Павлодар облысының
турөнімініңқозғалыстық бағдарламасын жасау;
- облыстық, ... ... ... ... ... ... ... жасау қажет.
- сырттан келетін және ел ішілік туризмді дамытуға қатысты ... ... салу ... ... ... нормативтік құқықтық
актілер жүргізуге қатысу.
Туризмнің қауіпсіздігн қамтамасыз ету. Туризмді дамытудың ... бірі оның ... үшін ... ... ету ... ... қауіпсіздігі турларды ұйымдастырғанда туроператорлармен
және турагенттермен қолданылатын шараларға тікелей байлнасты.
Туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін:
- туристік кадрлардың арнайы дайындығын және ... ... ... ... және турагенттердің қызметтерінде қауіпсіздік
техникасы ... ... ... ... ... ... ... және болуы мүмкін кауіптерден сақтану, каратин және аса қауіпті
жұқпалы аурулар бойынша қолайсыз елдер туралы мәліметтер жайлы халыққа ... ... үшін ... құралдарының қол жетімділігін
қамтамасыз ету қажет.
Туристік саланы ақпаратпен ... ету. ... ... ... және ... ... Ертіс өзенін жайылмасын қорғау
мәселелері бойынша облыста өткізіліп ... ... ... ... ... ... өнімнің мүмкіндіктері мен құндылықтарын насихаттау
жөнінде жарнамалық- ақпараттық материалдарды ... ... ... ... мен ... ... Баянуаыл МҰТС мен «Мойылды»
санаторийнің кіреберістерінде билбордтар орнату қажет.
Туристік саланы ақпаратпен қамтамасыз ету. ... ... ... және ... аймақтарын, Ертіс өзенін жайылмасын қорғау
мәселелері бойынша облыста өткізіліп жатқан ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері мен құндылықтарын насихаттау
жөнінде жарнамалық- ақпараттық материалдарды электронды ... ... ... мен буклеттер шығару. Баянуаыл МҰТС мен «Мойылды»
санаторийнің кіреберістерінде ... ... ... ресурстар және оларды қаржыландыру көздері
Бағдарламаны іске асырудың барлық кезеңіндегі ... ... 119,2 млн. ... ... оның ішінде. Респубикалық бюджет
қаражаттары -7,5 млн. ... ... ... – 9,3 млн. ... облыстық
бюджеттің трансферттері – 8,0 млн теңге; ұйымдардың өз ... ... ... ... жыл – 13,8 млн. теңге, оның ішінде: облыстық бюджет -4,9 млн.
тенге, республикалық бюджет -7,5 млн. ... ... өз ... -1,4
млн. теңге.
2008 жыл – 29,2 млн.теңге, оның ішінде: облыстық бюджет -10,9 млн теңге,
облыстық бюджеттің трансферттері – 8,0 млн. ... ... өз ... ... жыл – 23,9 млн. ... оның ... облыс бюджет -23,6 млн.теңге,
ұйымдардың өз қаражаттары ... жыл – 25,3 млн. ... оның ... облыстық бюджет – 25,1 млн.
теңгң.
2011 жыл – 26,9 млн. теңге, оның ішінде: ... ... 26,6 ... іске ... күтілетін нәтижелер
Бағдарламада әзірленген шаралар туризм инфрақұрылымының дамуына,
Павлодар ... ... ... ... ... салаларының дамуына ықпал етеді.
Бағдарламаны іске асыру барысында ішкі және сырттан келушілір туризімі
бойынша туристер жалпы ағымның ... ... ... ... ... көлемдері 2007 жылы 7700 адамнан бастап, 2009 жылы 8300 адамға
дейін, 2010 жылы -8600 адамнан 2011 жылы - 8900 ... ... ... ... ... ... 2007 жылы 5100 ... бастап, 2008
жылы – 5500 адамға ... 2009 жылы - 6000 ... ... - 6500 ... 2010 жылы және 2011 жылы - 7000 ... ... туристік фирмалары мен туристік орындардың қызметінен түскен
кіріс 209,1 млн. теңгені құрайтын болады: 2007 жылы – 65,92 млн. ... жылы - 69,88 млн. ... 2009 жылы – 77,7 млн. ... 2011 жылы - 82,4
млн теңге.
Қортынды
ХХІ – ғасырдың саяхат ғасырына ... және ... ... ... саласына айналуы бір күнде болған жағдай емес. Туризмнің дамуы ... ... ... ... туындаған саясатты, экономика мен
мәдениетте болған жалпы дағдарысқа ... ... осы ... ... ... ... қалыптасу кезеңдері белгілі бір уақытта әр ... ие ... ... даму ... ... ... сыртқа шығарып табыс тапқаннан гөрі, туризм саласын дамытып, осы
саладан түскен қаржыны ел игілігіне ... ... ... ірі ... мықтап алды. Аталмыш сала тек қана қомақты қаржы көзі ғана ... ... жаңа ... ... ... ... тарихи, табиғи
байлығын шет ... ... ... беделін арттыруға,
отанымыздың инфрақұрылымын жаңа сатыға көтеруге көмектеседі. Туризм тікелей
және жанама түрде экономикасының 32- ... әсер ... ... даму ... ... мен адамзат дамуының жалпы тарихы ... және ... ... ... ... ... ... болады. Кез-келген тарихи ауқыттың бір бөлігінде, әрқашан да
пайда болатын мәселелерді анықтаудың маңызды ... ... ... ... ... Табиғи шикізаттан гөрі, туристік ресурстар
сарқылмайтын, қалпына келтірлетің және ... ... ... ... ... ... ... үшін өзінің қолайлы
географиялық жағдай ... ... ... әлде ... ... ... Қортындылай келгенде Қазастан туризмінің кешесі, бүгін жүріп өткен
жолы, оның ... жаңа ... ... ... мүмкіндіктер береді.
Және сол сатының отанмыздың ірі ... ... ... ... ... ... ... тізімі
|1 |Қонаев Э.А. Қазақстан туризмі 2005 жылғы статистикалық жинақ, Алматы, |
| |2006.-144б. |
|2 ... Г. А. ... ... отношения. Маркетинг в |
| ... М.: ... и ... 2000, С. 214-217 |
|3 ... В. Г. ... ... ... Учебное пособие, М.:|
| |Нолидж, 1996, 12с. |
|4 ... Ө. ... ... мен ... ... ... Алматы, |
| |2007.-500б. |
|5 ... В. С. ... ... ... М.: ... и |
| ... 2000, 25с. |
|6 ... В. Е. ... в ... ... ... Изд-во АГУ, 2002, |
| |282 с. |
|7 ... М. М. ... ... и ... в ... М.: |
| |М., 2002. |
|8 ... Н.С. Международное сотрудничество государств в области |
| |туризма. – М.: ... ... 1986, 7с. |
|9 ... ... ... ... Принят резолюцией генеральной |
| |ассамблеи ВТО на 13 сессии. г.Сантьяго (Чили), 27 сентября, 1 ... |
| |1999. ... |Ким А.Г. ... оценка территорий и развитие |
| ... ... в ... ... ... |
| |1997.-174б. ... ... А.А ... ... мен ұлттық бақтары. Алматы, |
| ... ... ... Ж.О., ... А.Ж., ... А.Т. ... и культура |
| |Павлодарского Прииртышья (иллюстрированный альбом), Астана, «Фолиант»,|
| |2002, 109с. ... ... М. Ш. ... экономических районов Казахстана. |
| ... 1972, С. 15-20 ... ... З. В. ... ... ... 1985, 5с. ... ... Р.А ... ... в ... ... Пер. с |
| ... М.: Аспект Пресс, 1995. ... ... Н.К. ... ... Учебное пособие. М.: Центр |
| |экономики и маркетинга, 1998, 45с. ... ... И.В., ... В.Б. ... ... ... |
| |М.: Сов. ... 1998, С. 20-25. ... ... В.Б ... ... ... М.: Вопросы |
| |географии, 1985, 12с. ... ... С.Р. ... ... История, теория, методы, практика. |
| |Алматы, 2000, 333с. ... ... М.А ... международного туризма М., Новосибирск, 1978, С. |
| |71-81. ... ... В.Н. ... ... туризма - зеленую улицу» Вестник Москвы, |
| |2000, № 1 ... ... В.Н. ... ... ... ... в республике |
| |Казахстан. Алматы, 2005, 15с. ... ... Ф.А., ... В.В., ... Л.Л. ... ... |
| ... Прииртышья. Павлодар, 1998. ... ... Д.А ... ... ... ... Павлодарского |
| |университета 2000, №2 ... ... В. ... ... ... ... 2009. |
|26 |Бондаревич А.А Рекреационные ресурсы ... ... 2003, 65с. ... ... М.Б ... в туризм, М., 2001, 15с. ... ... Б. ... ... көзі ... 2006-4 ... 6 б. ... |Международное право./Отв. Ред. Колосов Ю.М, Кривчикова Э.С. М.: |
| ... ... 2005, 778с. ... ... Г.М. ... экономическое право и процесс |
| ... ... М.: ... ... 2004, 211с. ... ... счет ... (рекомендуемая методологическая основа). |
| |Евростат, 2002, 39с. ... ... ... ...... туризме" Актуальные проблемы |
| |туризма 98. М.: РМАТ, 1998. ... ... ... правовые акты: Сборник актов. Сост. Н. И. Волошин.|
| |М.: Финансы и статистика, 1998, С. 72-74. ... ... ССР. ... ... М.: ... |
| |1957, С.10-19. ... ... З. В., ... область, Павлодар, 1995, 13с. |
|36 |Ярмухамедов М.Ш., География экономических районов ... ... |
| |1972, ... ... ... Республикасының Ерекше қорғалатын аймақтар туралы заң |
| |1997ж.- ... ... ... ... ... в ... области на 2007-2011 годы. |
|39 |Максаковский В.П Экономическая география мира. М., Просвещение 1995, |
| |15с. ... ... Д. ...... ... бірі ... Қазақстан. 2008. |
| |-28 наурыз, 10б ... ... Ф.А., ... В.В., ... Л.Л. ... природы |
| |Павлодарского Прииртышья. Павлодар, 1998, 14с. ... ... Р.А ... ... в индустрии гостеприимства. Пер. с |
| ... М.: ... ... 1995, 18с. ... ... О. ...... ... тура жол, ... 2003-27 ... |
| |8б. |

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Батыс Қазақстандағы туризмнің даму мүмкіндіктері6 бет
Туризм географиясының және рекреациялық географияның теориялық - әдістемелік аспектілері17 бет
Қазақстанда фантуризмдi дамыту жолдары69 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
XIX-XX ғасырдағы Германия5 бет
«туризмдегі экобағыттарды ұйымдастыру және жоспарлау»30 бет
Іскерлік туризм жайлы68 бет
Ішкі туризм68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь