Мектеп жасына дейінгі балалардың таным белсенділігін арттыруда көрнекі құралдарды қолдану

КІРІСПЕ 3
І НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1.1Көрнекілік әдістерінің даму тарихы және атқаратын функциясы 15
1.2 Математика сабақтарында оқытудың көрнекілік принциптерін жүзеге асыру ... ... ... ... ...31
1.3Көрнекілікті пайдалану әдіс . тәсілдері 44
ҚОРЫТЫНДЫ. 56
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ. 58
ҚОСЫМШАЛАР
Еліміздің егемендік алып, қоғамдық өмірдің барлық салаларында, соның ішінде білім беру саласында жүріп жатқан демократияландыру мектепке дейінгі қазіргі кездегі дағдарыстан шығаратын қуатты талпыныстарға жол ашты. Бұған Қазақстан Республикасының “Білім туралы” Заңы, “Қазақстан Республикасы Жалпы орта Білім берудің Мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары” (Жалпы мектепке дейінгі білім)айғақ болады.Мұнда мектепке дейінгі оқу-тәрбие үрдісіне қойылатын талаптарды күрделендіре түсіп, оқу сапасын арттыру міндеті көзделіп отыр.
Қазіргі жалпы білім беретін балалбақша жан-жақты дамыған, интеллектілік деңгейі мен практикалық машығы заман талабына сай жеке тұлғаларды оқытып, тәрбиелеуі тиіс. Әрбір жеке тұлғаның бойындағы жетістіктің де, олқылықтың да негізі балалар бақшасына берілетін білім мен дағдыға байланысты болатыны белгілі. “Мектепке дейінгі бөлімнің маңызы мен қызметі оның үздіксіз білім беру жүйесіндегі басқа буындармен тек сабақтас болуымен ғана емес ең алдымен балалар тұлғасы ұйытқысының қалыптасуы мен дамуы қуатты жүретін ерекше құнды, қайталанбайтын буын екендігімен анықталып, негізделеді.” Сондықтан балалар бақшасындағы балаларға берілетін ғылым негіздерін олардың болашақ іс - әрекетінің берік негізі әрі тірегі болатындай етіп оқытуды, оқу – тәрбие үрдісін, білім мазмұнын жаңартумен қатар, оқытудың әдіс – тәсілдері мен әр алуан құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды талап етеді.
1.Алтынсарин Ы. Таңдамалы педагогикалық мұралары Алматы “Рауан”, 1991.
2. Бабанский Ю.К. Педагогикалық процесті оптималандыру.
Алматы “Мектеп", 1984.
3. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы “Ана тілі”,1984.
4. Бержанов Қ. Мусин С. Педагогика тарихы. Алматы
“Мектеп”,1971.
5. Леушина А.М. Математикалық түсініктерді қалыптастыру. –А., «Мектеп», 1982.
6. Мәжитқызы Р. Қызықты математика. – А., 1996.
7. Никитин Б.П. Дамытушы ойындар. – М., 1994.
8. Новикова В.П. Балабақшадағы математика – М., 2003.

9. Жарықбаев Қ. Психология.Алматы “Рауан”, 1993.
10. Жалпы білім беретін мектептің оқу бағдарламалары.
(І-ІҮ-сыныптар). Алматы, 1997.
11. Жұмабаев М. Педагогика. Алматы “Рауан”, 1993.
12. Ильина Т.А. Сочетание слов учителя и средств наглядности
обучения. Москва, 1958.
13. Қасиманов С. Қазақ халқының қолөнері. Алматы, 1995.
14. Мүсәлімов Т., Самылтыров М. Бейнелеу өнерінің негіздері.
Алматы “Рауан”,1996.
15. Сағымбаев Ә.Ә. Бастауыш сынып оқушыларының бейнелеу
өнері арқылы шығармашылық іс- әрекетін
қалыптастыру. Пед. ғыл. канд. дисс.
Алматы, 2003.
16. Ростцев Н.Н. Методика преподавания изобразительного
искусства в школе. Москва “Просвещние”,1990.
17. Бастауыш мектеп. 2005, №3.
18. Артемова Л.В. Дидактикалық ойындар. ¬– М., 1992.
19. Богуславская З.М., Смирнова Е.О. Мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған дамыту ойындары. – М., 1991.
        
        Мазмұны




КІРІСПЕ     3
І НЕГІЗГІ БӨЛІМ

  1.1Көрнекілік әдістерінің даму тарихы және атқаратын функциясы   15
  1.2 ... ... ... ... принциптерін жүзеге
  асыру......................................................................
  ...............................31
   1.3Көрнекілікті пайдалану әдіс – ...     ...  ... ... ТІЗІМІ.    58
ҚОСЫМШАЛАР


































                                       ...       ... ... алып, қоғамдық өмірдің барлық салаларында,  соның
ішінде білім беру саласында ... ... ... ...  ... ... дағдарыстан шығаратын қуатты талпыныстарға жол  ашты.  Бұған
Қазақстан  ...  ...  ...  ...  ...  Республикасы
Жалпы орта Білім берудің Мемлекеттік жалпыға міндетті  стандарттары”  (Жалпы
мектепке  дейінгі  білім)айғақ  болады.Мұнда  ...  ...   ...  ...  ...  ...  ...  оқу  сапасын  арттыру
міндеті көзделіп отыр.
              ...  ...  ...  ...  балалбақша  жан-жақты дамыған,
интеллектілік  деңгейі  мен  практикалық  ...  ...  ...  сай  ...  ...  тәрбиелеуі  тиіс.  Әрбір   жеке   тұлғаның    бойындағы
жетістіктің де, олқылықтың да ... ... ... ...  ...  мен
дағдыға байланысты болатыны белгілі. “Мектепке дейінгі бөлімнің  маңызы  мен
қызметі оның ... ... беру ... ... ...  тек  сабақтас
болуымен ғана емес ең алдымен балалар  тұлғасы  ұйытқысының  қалыптасуы  мен
дамуы  ...  ...  ...  ...   ...   буын   ... ... Сондықтан балалар бақшасындағы балаларға  берілетін
ғылым негіздерін олардың болашақ іс - әрекетінің  берік  негізі  әрі  ... етіп ... оқу – ...  ...  білім  мазмұнын  жаңартумен
қатар,  оқытудың  әдіс  –  ...  мен  әр  ...  ...  ... арттыруды талап етеді.
               ... ... ... беру ісін ... ... ...  ...  әрекетінің белсенділігін арттыратын әдіс – тәсілдерді
іздестіруге көп көңіл бөлініп отыр. ... орай ... ... ... басшылыққа ала отырып, баланың жас ерекшелігіне
сай сабақтың әдістемелік жабдықталуын (оқу әдістері, құралдары, оқу
әрекетін ұйымдастыру формасы) қамтамасыз ету керек. Егер ... ... ... іс-әрекеттік және көрнекі бейнелі ойлау түрлерінің деңгейі
басым болатынын ескерсек, оқытудың көрнекілік әдісін жетекші, негізгі әдіс
деп қарауымызға әбден болады.  Соңғы ... ... ... ... ... ... көрнекілік пайдалану сабақта
балаларды жалықтырмай, жаңа білімді игеру кезеңінде оң нәтижеге жетудің
басты шарты болатыны дәлелденді.  Балалар бақшасындағы оқу– ... ... ... ... ... материалды оқыту
әдісіне ықпал жасаумен қатар, оқу ісінің тәрбиелік, дамытушылық жақтарының
жақсаруына да жәрдемін тигізеді.  Оқыту үрдісінде көрнекілік ... көне ... ... күні ... дейін айтылып, дәлелденіп,
танылып келе жатқаны ғылымда белгілі. Классикалық дидактикада көрнекілік
оқыту принципінің бірі деп ... және онда ... ... ... ... ... таныстыру көрнекілік принципінің негізі болып саналды.
              ...   ...    ...    ... ... ... көрнекіліктің маңызын  талдап,
көрнекілік  принципін  ғылыми  тұрғыдан  ...  ...  ...  ...  әдісі  қазақ  халқының  ...  ...    ... ...  ...  еңбектерінен  де  көрініс  тапқан.
Бірсыпыра ғалымдардың (Ю.К.Бабанский,  И.Ф.Харламов,  Р.Т.Лемберг,т.б.)оқыту
әдістерін  классификациялауды  жүйелеп  көрсете  ...   ...   ... ... балалардың танымдық белсенділігін арттырудағы  маңызы
өзіміздің педагог-ғалымдардың  ...  ...   ...                          ...                           ...                           ... ...  де  ...  ...  құралдарды
пайдаланудағы өздерінің іс - тәжірбиелерін  ортаға салып  келеді.  Балабақша
тәжірбиесінде  байқалып  отырғандай,  ...  ...  ...  ...  қойылатын   талаптарды   орындауда,   жас   ...   ... ... іс - ... арттыру мақсатында көрнекілік  пайдалануда
олқылықтар орын алып отыр. Осындай балабақша  практикасындағы  елең  ...   ...   ...   ...   ...   сабақтарында
көрнекілікті қолдану жолдары” деп алуымызға себеп болды.  Осы  ...  ...  алға  ...  ...  “  мектепте  дейіңгі  оқыту  ... ... ... ... оқып ... әдістемесін көрсету”.
            Осы ... ... ... ... ...      1) ... ... оқыту сатысында  көрнекілікті  қолданудың  маңызын
анықтау, түсіну, көрсету.
      2) Озат ... ... ...  ...  ...  ... – тәсілдерді  саралап, жинақтау.
          Зерттеу объектісі:
      ... ...  ... ...          Зерттеу пәні:
      -  ... ...  ...  ...  ...  қолдану
әдістемесі.
          Зерттеу әдістері:
      -  ... ...      -  ... ...  ... баланың оқу материалын игеруі, оқытудың  нәтижелі   болуы  ... ... ...   ...  яғни  сабақта  қолданылатын
оқыту   әдістері   мен   ...  оқу  ...  және  ...   ...  ...  ...    байланысты.   Біздің   ...   ...  ...   ...   мен   тәсілдері.Жоғарыда   (сызбадан)   көріп
отырғанымыздай оқыту әдістері  оқытудың  ...  ...  мен  ...  сонымен  бірге ең бастысы балалардың жас және  дербес  ерекшелігіне
және  ...  ...  ...  таңдап  алынады.   Алдымен   әдіс
дегеніміз не? Тәсіл  деп  нені  айтамыз?  ...  ...  ...  Осы   екі
ұғымның   ара   жігін  ашып  ...   ...   ...    Ж.   ... ...  оқыту  әдістерінің  элементі”-  деп  ...  ...  ...  тығыз  байланыстылығын  “әдіс  кейде  тәсілге,  ал  ...  ... ... ... ...                  ...    ...    баяндау    процесінде    ... ... онда ... ... ... ...              2. ...  зерттеу  негізінде  суреттермен  танысып,  тақырып
бойынша  ...  ...  ...  онда  ...  ...  ...  ал
баяндау тәсілге жатады”- делінген.
              Біздің пікірімізше, ...  2  ...  да  ...   әдіс  ...  ...  ...  ...  отыр.
              Тек, 1-  ...  ...  әдіс  ...  ...  ол  ...   ...  ...  яғни  түсіндіру  мен  көрсету   ... бір – ...  ... тұр.
              Ал, 2- жағдайда көрнекілік ... ... ... ... ...  ...  ұштастырылып  қолданылған.Сонымен,баяндау-  сөздік  ... ...  ...  ...  ...  ...  тәсіл-
әдісті іск асырудың түрлері,  жолдары  ...  ...  ...  ... ... ... әдістері, бұл, тәрбиеші  мен балалардың оқу –  ... ... ... ... ... ...  байланысты   іс  -
әрекеінің  тәсілдері.  Білім беру ісін  жетілдіру  үшін  әдістерді  ... ... ... ... ...  ,  бұл  жөнінде  ұзақ  ...  ... ...  ...  көзқарастардың  жоқ  екендігі  байқалды.
Әрбір ғалым ... ... ... ... дәлелдейді.
              50- ... ... ... ...  ...  ...  көңіл
бөлінді.   Осы   кезеңде   орыс   ...   ...   ... ... ... ... ... оқыту әдістерін үш топқа бөлді:
            I. 1. Сөздік ... ... ... лекция, кітаппен жұмыс.

                2. ... ... ... иллюстрация, бақылау.
      Практикалық әдіс: лабораториялық,  практикалық,  ...  ...            II. ... дидактикалық міндеттерін негізге алып:
      (И.А.Данилов, Б.П. Есипов)
      1. жаңа ... ... ...      2. іскерлік пен дағдыны қалыптастыру әдісі.
      3. білімді ... ... ...      ... ...      ... ... дағдыларды тексеру және бағалау әдістері.


      III. Оқушылардың танымдық іс- әрекетін негіз етіп алады.
           ...  ...      ......  ...      репродуктивті  әдіс.
      проблемалы  баяндау  әдісі.
      ...  ...  ...  ...  ...      ...  ...              Мектепке ... ... ... ... ... ...  лекция,  лабораториялық  сабақтар  жайлы  шартты  түрде  ғана  ... Бұл ... ... ой  ...  ...  үшін  өте  ... ескерсек, оларды кіші жастағы оқушылар үшін қажетті ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бүкіл  әдістердің
жиынтығын мектепке дейіңгі бөлімде сол күйінде көшіруге болмайды.
              ... ... біз ... ... бірі ... ұсынған
оқыту   әдістерін   қарастырайық.   Ю.К.Бабанский   бірсыпыра    ...  ...  ...  ...   ...  ...  жіктеуіне  сүйеніп,  оларды   үш   топқа   ...   ... ... ... ... әдістерінің І тобына балалардың  оқу-
танымдық іс- әрекетін ұйымдастыру және іск асыру әдістері жатады.
  ...   - ... ... ... ...      ...  және  дедуктивтік,   аналитикалық   және   синтетикалық
әдістер;
      - ... ...... ...              Әдістердің ІІ тобы ... оқу –  ...   іс  ... және өзін - өзі ... ...             - ...  қызығушылығын  қалыптастыру  әдістері.
             - ...  ...             - оқу  ...  қою әдістері;
             - ... ... ... ...               Ал,  ІІІ  ...  ...  ...   іс   ...  ... және  өзін - өзі ...  ...              Бұл әдістердің  ...  орта  және  ...  ...  ... үшін  өте  ...  Ал  кіші  ...  ...  үшін  бұлар  оқыту
әдістерінен гөрі әр әдіске  тән  психологиялық  ...  ...  ...  ІІ
тобы).    Мектепке   дейіңгілер   үшін   ...    ...    ... ояту- кез-келген әдіске әдіске тән ерекше  психологиялық   фон
 деп  ... ... І ... ...  ...  ...  ... ұтымды әдістер ретінде қолданылып жүр. Алайда  ...  ең  ... ... түрі – ... ... білім  алудың  көзін  негізге  ... ... ...  ,  ...  ...  ...  жіктеуді  әрбір  автор  өзінше  дәлелдейді.   Қазіргі   ... ... ... ... ... ...  ...  әдістерін  жасау
педагог – ғалымдардың міндеті деп санаймыз.Енді біздің кеңінен  қарастыратын
әдісіміз- мектепке оқытуда ең қолайлы,  тиімді  ...  ...  ... ... ... нәтижелі болуы үшін оқыту әдісін таңдағанда  ең  ...  ...  ...  -  ...   ...   ...   ... сәйкестігі.Оқытудың барлық дидактикалық  принциптерімен  бірге
көрнекілік  принципіне  сай  келетін   ...   ...   ...   ...  таным  мүмкіндігін  іске  ...  ...  –  бір  ...  ...  ... ... көрнекілік  әдісінің  маңызы  көне  кезеңдерден
бастап  дәлелденіп,   ...   келе   ...   Бұл   ...   2-де   ... ... көрнекілік әдісін талдап көрелік.
 Көрнекілік әдістер тобына: демонстрация, иллюстрация және бақылау  әдістері
жатады.
              ... ... ... ... ... ... ... байланыстың
негізінде құрылып отырғанда оқу процесінде бақылау әдісін  ...  ... ... адам ... ... өмір құбылыстарының сан  алуандығын
байқамайынша, мұғалім бағыттап,ұйымдастырған бақылауларды, оқытудың  өмірмен
байланысты  міндеттерін  ойдағыдай  жүзеге  ...  көз  ...   ... ...  ...  ...  ...  қоршаған  шындық
–болмыс құбылыстарын балалардың танып- білу процесін  есте  ұстаудан  туады.
Бақылаулар негізінде  ...  ...  ...  және  ...  ... ... бола ... жолға қойылған  бақылау  балалардың
ақыл - ой қабілеттерін дамытуға жол ... ... ... оқу  ... ойды ... ... қоятын болса, онда бұл олардың  бақылау  қабілетін
жаттықтыруға тиіс”- деп әділін айтқан болатын.Бақылау арнайы  ...  ... ... ... жүргізуге  байланысты  келеді.  Бақылау  ... ... онан ... ...  ...   Дидактика  бақылаудың
тиімділігін  арттыратын  кейбір  шарттарды  белгіледі.  Бұлардың   біріншісі
оқушыларды бақылау жүргізуге  ...  ...  ...  ...  бақылаудың
мақсаты,  пәні  мен  әдістері  белгілі  болуға  тиіс.  Екінші   ...   ...  бір  ...  мүмкіндігінше  көптеген  сезім  мүшелерін  қосу.Өз
бақылауларының нәтижелерін ауызша немесе жазба түрінде жасаудың  да  ... ... ... болып саналады. Бұл бақылаған материалды  айқын,
саналы,  әрі  жан-  жақты  ұғып  қабылдауға   ...   ... ... тәсілдері ұғынып ойлауды жеңілдетеді, материалдың  есте
беріктігін арттырады.
        ... ... ... ... ... ... ережелері мен тәсілдерін төмендегіше жүйелеп көрсетеді:
              1) ... ... ... ... ... ең алдымен,
бақылаудың мақсатын, бақылайтын нәрсенің мөлшерін  немесе  көлемін  анықтап,
жоспарын жасап беру керек;
              2) ... ... ... ... ... ... ... нәрсенің неғұрлым көп және әр түрлі қасиеттерін жан  –жақты
байқатқан жөн;
              3) ... ...  ...  балалардың  анализ  бен  ... ... ... ... айыру,  топтастыру  сияқты  ойлау
амалдарын қолданып, қорытындылар жасауына басшылық ете білу;
              4) ... ... ...  өз  ...  басшылық  етудегі
ролі мен  балалардың  өздігінен  жұмыс  істеуінің  арасында  дұрыс  байланыс
болуын ... ... ... ... ... қабілетін мейлінше  дамыту
мақсатын көздеуі керек. Бақылау нақты ...  ...  тән  ...   мақсатымен   жүргізілетіндігінен   мектептегі   ...    ... ... ...             2.   Демонстрациялық   әдіс   ...   -   ...   ...  құралдарды  көрнекілеп   көрсету.   Демонстрацияны   ... оқу ... ... ...  ...  ...  бірінші
сигнал жүйесінің қосылуын қамтамасыз етеді. Оқу үрдісінде мұғалім  заттарды,
картиналар   мен   сызбаларды,   ...   ...   мен    ...  ...  ...  ...  ...   теориясына
сәйкес таным процесі сезім арқылы қабылдаудан  басталуы  ...  ...  ...  ...  қабылдауға  қатысатын  сезім  мүшелері  неғұрлым  көбірек
болса,  ...  жаңа   ...   ...   ...   және   ...   ... бүкіл маңыздылығына қарамастан, бөлектеп алынған  күйінде
бұл әдіс ... ... бере  ...  ал  ...  ...  ... істеу дербес әдіс болып  табылады.   Демонстрациялық  әдіс,  ең  жақсы
және жетілдірілген көрнекі  ...  ...  ...  егер  ... ... онымен қоса жүргізілмесе  ешуақытта  қажетті  нәтиже
бере алмайды. Сондықтан ол түсіндірумен, баяндаумен қоса ...              3. ...  ...  көмегімен  балаларға   иллюстративті
құралдарды ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  беруге
болмайды,  сондық-тан  да   оқу   процесінде   картиналар   мен   ...  зор  ...  бар.   ...   ...   ...   мұғалім
оқушылардың қабылдап  ұғуына  картиналардың  ықпал  ететін  кейбір  психоло-
гиялық жағдайларын ескермей қала  ...  Оқу  ...  ... суреттер барлық бала көре алатындай әсем боялған, көлем  жағынан
жеткілікті, ал төңірегінде бөгде зат ... ...       ... ... ... бірнеше факторлар  мен  оның  маңызын
И.Ф.Харламовтың  жүйелеуі  бойынша  түсіндіреміз.   I-ден.Оқыту  көрнекілігі
дегеніміз  –  ...  ...  ...  ...  тану   ...   ... ... сондықтан бұл процесс біршама сапалы болады, егер  затты,
құбылысты және оқиғаны бақылауға  және  зерттеуге  негізделсе.  Ұлы  ... ... біз ... ... ақиқаты терең мазмұнды,  білімді
болуын қаласақ,  олардың  өздерінің  жеке  ...  мен  ...  ... ... ... ... ... керек”.
               ... ... ...  ...  мен  қабылдауда  әр
түрлі сезім ...  ...  ...  ...  ...  айтуынша,
білімді  меңгеруде  сезім  мүшелерінің  саны  жөнінен  көп  ...  ... ... ...  білімнің  толығырақ  және  сапалы  болуын  қамтамасыз
етеді.Осы ойды дамыта отырып, ол былай  деп  ...  да  ... ... ...  ...  ...  мүшелеріміз  қаншалықты  көп  мөлшерде
қабылдаса, осы әсер біздің есте  көбірек  сақталады  және  оны  еске  ...  ...  ...  пікірінше  көрнекілік  арқылы  оқыту  оқушылардың
көңілін көтеріп, ... ... ... ықпал жасайды.
              III-ден көрнекілік арқылы оқыту ...  ...  ... ... қарай даму  ерекшелігіне  негізделген.Балалар  ... ...  ...  ...  ...  түсінік  пен  абстрактан
жағдай  оқушыларға  оңай  ...   егер   олар   ...   ... ... бекітілсе.
              ... ... ... білімге  қызығушылығын  арттырып,
оқыту процесін біршама жеңілдетеді.Көптеген  теориялық   ...  ... ... ... ... балаларға түсінікті,  мағыналы  әсер
етеді.Осыған байланысты К.Д.Ушинский былай деген “Баланы  өзіне  таныс  емес
кез-келген бес ... ... олар оны ... деп ұзақ  ...  бойы  ... ... егер сондай сөздерді  суреттермен  түсіндірсек,  бала  ... ... ...               ...  ...  классикалық  дидактиканың   мәселелері
өзінің ғылыми мәнін қазіргі таңдағы  оқыту  процесінде  де  жойған  ...  ...  ...  ...  ...  құралдардың  жүйесі   кең
көлемде дамып жетілдірілген.
























































      I.2.Көрнекілік әдістерінің даму тарихы және атқаратын ...  ... ... ... ... көне кезеңдерден бастап,  күні
бүгінге дейін айтылып, дәлелденіп, танылып келе жатқан ғылымда белгілі.
            ... ... ... оқыту принциптерінің бірі деп
танылды және онда оқушыны заттың  ...  ...  оның  ...  ... ... ... ... саналды.
      Көрнекілік арқылы оқытудың қажеттігін біздің жыл санауымыздан ... ...  322-384  ...  өмір  ...  грек  ...  ...   ... дәріптеп, соны жақтаған болатын.(2;16)
              ... ... ... ... XVII ғ. ұлы  ...  Ян
Амос Коменский негіздеді.  Сол  кездің  өзінде  Я.А.Коменский  өзінің  құнды
шығармаларының бірі - “Чувственный мир в  ...  ...  ...  ... бірге атақты “Ұлы дидактикасында” да көрнекілікке  байланысты  құнды
пікірлер айтты.
              ... ... ... мына жағдайды ең бағалы  ереже
деп санады: “тәрбиеші үшін  ...  ...  –  бала  ...  арқылы  қабылдай
алатын нәрселердің барлығын сезім әсерлерін туғызып  білдірген  жөн:  көруге
болатынды көзге көрсет, естуге ... ... ... ...  тыңдасын,  иісін
иіскеп білсін, дәмін татып  көрсін,  қолына  ...  ...  ...  ... ... байқасын, кейбір нәрсені түрлі сезім  мүшелерімен
бірдей түйсініп қабылдағаны жақсы”(21;53)
              ... ... ... ... классиктері, әдіскерлер
жеке пәндердің оқыту әдістерін зерттеп,  оқытудың  көрнекілік  ...  ... ...              Орыс  ғалымы  ...  ...  ...  ... көрнекілік, балалардың белсенділігі мен  дербестігі  деп  ... ... ... ...... пен ... орынды бірлікте  қолдана
білу,-  деді.Оның  пікірінше,  ...  ...  оқу   ...   бір   ... не болмаса баяндау түрінде құруға қарсы болды.
              ... деп  ...  ...  -  негізгі  мақсаты
балалардың сыртқы сезім мүшелеріне әсер ету.  Сөз  де  ...  ...  ... ... ең  ...  ең  ...  қабілеттілігіне  әсер  етеді”.
Демек,  Н.И.Пирогов  көрнеклік  пен  сөздің  оқу-  ...  ...  ...  ...  көрсетіп  берді.   Бірінсіз   екіншісінің   ... өз ... ... түсіндірді.  “Көрнекіліктің  бір  өзі
сөздің көмегінсіз ... ... әр ... ...              Швед  педагогы  И.Г.Песталоцци  ...  ...  ... ... ... ...  ...  қарай  жүргізілуі
керек”, - деді.
              ... ... ... ... есту және т.б.  ...  ... ... негізінде ойлау және сөйлеу дамиды”.
              Оқытуды  ...  ...  ...  дүние  заттары
туралы білімнің ең жай элементтерін  білу  ...  адам  ...  ... деп ... Ондай элементтерге ол заттың санын, формасын және  атын
жатқызды. Оқыту процесінде ... ... бала ... ...  ...  ... ... дамыту арқылы заттың атын  таниды  деп  санады.  Сөйтіп,  білім
беру  өлшеу,  ...  және  ...  ...   ...   деп   ...   ... кең түрде қолданған  жағдайда  ғана  ...  ...  ... ... ... ... және тіл  дамиды”,-  деп  көрсетті.  Ал,  ... ... кіші ... ... ... ... оқытудың  маңызын
ерекше атап өткен:  “Бала  табиғаты  көрнекілікті  анық  талап  етеді.  Егер
балаға өзіне ... емес бес ... ...  ...  ол  көп  ...  тектен-
текке әлгі сөздерді жаттаймын  деп  әлек  болады,  ал  сондай  жиырма  сөзді
суреттермен ... ... ... тез- ақ ...  алады.  Бір
оқиғаны қабілеті бірдей екі балаға: біреуіне суретпен,  екіншісіне  ... ... ... бала  үшін  ...  ...  бар  екенін  сонда  ғана
ерекше  бағалай  аласыз”,  -  деді.   ...   ...   оның   ... әңгімелеу – мұғалім  мен  балаларды  бір-  бірін  жақындастырудың
таптырмайтын  құралы.  ...   мен   ...   ...   ... ... ... оның мәнін түсіндіру арқылы тез-ақ бұзуға  болады.
Егерде сіз сұрағыңызға жауап ала ... ... ... орындау  үшін
сурет көрсетсеңіз, сынып бірден – ақ ... ... ...  ...  ... ... ... именбестен, еркін айтатын болады”.Көрнекілік  арқылы
оқытудағы   басты   ...   ...   ...   ...    ... және ... байқағандарын сөзбен айтып бере  білуге,  сондай-ақ
одан логикалық қоры-тынды  шығаруға  үйрету  болып  табылады.  ... ... ... ұлы  ...  қазақтың  алдыңғы
қатарлы зиялы өкілдерінің оқыту  мен  тәрбиенің  негізгі  мәселелері  ... ... орын ...              ...  ұлы  ...  ...  Я.А.Коменский  мен
К.Д.Ушинскийдің дидактикалық  принциптерін  қолдап,  оларды  шығармашылықпен
пайдаланып  ...  оның   ...  ...   ...   ... ...              Ұлағатты  ...  ...  ...  ...  ...  ...  арттырудың   маңызды   бір   ...   ...  деп  ...  Ол  ...  бір  ...  ...  түрлі  көмекші
көрнекті құралдар алдырғалы  ...  ...  ...  ...  ... бұларды керек деп тапқан себебім, біріншіден,  мысалы,  компос  ... ... ...  ...  ...  олар  ...  ...  түсінік
бермейді, ал екіншіден балабақшадан тек өздеріне түсініксіз кітаптарды  ғана
көрмей, мүмкін болғанша ғылым мен  ...  ...  де  ...  ...  ... - деп жазды.
              ... ... оқу  ...  ...  ...  ...  ...  жазған  есебінде:  “...оқулықтар,  көрнекі   құралдар,   карталар,
глобустар,  атластар,  тарихи  ...  ...   –   деп   ...   ... ... ... микроскоп, әр түрлі коллекциялар  жаздырып  алып
отырған.  Бұдан  ...  ...  ...  ...  ...  ... ...  болады.  Ы.Алтынсарин  оқытудың  тиімді  ... ... ... Балаға сапалы  білім  берудің  жолын  үнемі  қарастырып
отырған. Мысалы, қазақ балаларын орыс тіліне үйретуде  ...  ...  ... ... ... балалардың есінде сақтатып, сонан соң сол  заттың
сынын, іс- қимылын білдіретін ұғымдарды қосу арқылы сөйлемдер  құратып,  ...   ...   ...   назарда   ұстаған.    ...    ... ... Ж.Аймауытовтың еңбектерінде  де  ұштасып  жатыр.  Ол
өзінің “Тәрбиеге жетекші” атты еңбегінде оқытудың  тиімді  болуының  ... атай ...  ...  ...  ...  оқытудың  бас  кезінде
көрнекі құралдарды қолдану қажет”, - деп көрсткен. Қазақ тіл білімі мен  ... ... ... ... ғалым А.Байтұрсынов  қазақ  тілін  оқыту
әдістемесінің  ...  ...  ...  ...  ...  ... өте жақсы түсінген.  Сондықтан  оқытудың  әдіс-  тәсілдерін  ... ... ... келе ... қай халықтың  ғалымы  қандай  әдісті
ұсынды, әр әдістің пайдалы жақтары туралы өз пікірін  айтып  ...  ... ... ... бұл әдістеме ғылымының даму тарихы  туралы  мәлімет
деп түсінуге де ... ... ... осы мәселелерді “Қай әдіс жақсы?”  деген
тақырыппен жазған. ...  ...  ...  А.Байтұрсынов  әдістердің
бірі жақсы, бірі нашар деп қарауға болмайтынын, әңгіме оны орынды  қолдануда
екенін  жақсы  ...  ...  да  Лев  ...   ...   ... ... ... те,  жаман  дерлік  те  бір  әдіс  жоқ.  ... – бір ғана ... ... ... белгісі  –  түрлі  әдісті  болу:
керек орнында жоқ әдісті табу да қолынан келу. Тәрбиеші  ...  көп  ... ... ... өзіне сүйеніш, қолғабыс нәрсе есебінде қолдану  керек”.

                ...   ірі   ...   ...   ...    ... ... мән берген. “Әліп-би”-  сауат  ашудың  алғашқы  құралы.
Мұнда ғалым оқушы санасына сауаттылықтың тез ... ... ...  ... ... оқу, жазуға үйрету жолында сол жазған  заттың  суретін  беру
арқылы баланың көзбен көру қабілетін  іске  қосуды  ...  ...  ... ...  беру  ...  ...  оның  ...  бірден  тартып
алатыны ғалымға, әрине, мәлім  болғаны сөзсіз. ... ...  да  тек  ...  131  ...  ...  Бұл  ...   ...   үйрету   ісінде
көрнекіліктің маңызына ден қойғанын айғақтайды.  Сонымен  ...  ... ... ... орын ... Оған дәлел  ретінде  осы  құралда
28 ... ... ... ...  Бұл  шағын  әліппе  үшін  аз  емес.
Ғалым кейде сурет пен кестені аралас ...  ...  ...  ...  ... ...   А.Байтұрсынов   оқулықтары   үлгісі  мен  жасалуы,  оның
әдістемелік  мұрасының  өміршеңдігін  ...  ...  бар   ...   ... ... ... арқылы көрсету  оқытуды  өмірмен  байланыстырады.
Демек,  теорияны  ...  ...  ...  дидактикалық  принципті
жүзеге асыруға көмектеседі. Бастауыш мектептегі оқыту  ...  ... ... ... оның ... ...  де  анықталады.  Кіші
мектеп  оқушысында  мектепке  дейінгі  жастағы  балаға   тән   ... әлі ... ... орыс ... А.Л.Люблинскаяның  еңбегінде
нақты дәлелденген. Көрнекіліктің мәнін психологиялық жағынан алып  көрсеткен
 ... ...  ...  ...  ...  ...  ... дерексіз түйсіктер мен сөздерге емес, балалар  ...  ... ... ... ілім. Нақтыдан  дерексіз,  түйсінуден  ойлауға  қарай
оқыту ... ...  және  ...  ...  заңдылыққа  негізделген”,  -
деді. (39, 172) Заманымыздың аса  көрнекті  ғалымы,  философы  әрі  ... ... ... ... жас  ...  сәйкес  көрнекілік
принципті қатаң сақтау керектігі  ...  аса  ...  ...  ... (5; 204) ... “Көру түйсігі  көзге  зат  әсер  еткенде
ғана пайда ...  Егер  ...  зат  ...  онда  ...  тумайды,  құлақ
ауадағы тербелістер әсер еткенде ғана естиді. Сезім мүшелерінің  ... ... ... дүниедегі заттармен  байланысқа  түсіреді”,  -  ...  ...... ... Бұған түйсік, қабылдау,  ес  процестері  жатады.
Түйсік – дүние танудың алғашқы көзі, бірінші  ...  ...  есі  ...  ...  әрі  нәтижелі  болуы   оның   дұрыс   ...   ... ... ... әр ...  тануға,  мәселені  тереңірек  түсінуге
мүмкіндік береді, бұл танымның  екінші  басқышы,  оның  ең  ...  ... әр ... ... ... ... ережелер мен  қисындар  жөнінде  ...  ...  ...  ...  ...  ...  -  деп   ... бұл пікірімен ұлы Абайдың “Адам баласы...  көзбен  көріп,  құлақпен
естіп, қолмен ұстап, тілмен татып, ... ... ...  ...  хабар
алады”, - (23; 42) деген  дана  ойы  ұштасып  ...  Ұлы  ...  Ян  ...  ...  ...  талаптармен  байланыстырды.   Осыған
байланысты ол өзінің атақты. “Ұлы дидактикасында” ... 3 ... ...          ...  ...  ...  Түйсікте  болмағанның  ақылды  болуы
мүмкін емес. Сол үшін оқу ісін зат жайындағы бос  ...  ...  соны  ... бақылаудан бастаған жөн. Ол жөніндегі  сөзді  затпен  тікелей  ... соң ... оның ... ... ...       ... шыншылдығы мен дәлдігін  түйсіктен  басқа  нәрсе  куәландыра
алмайды. Себебі не нәрсе болса да ...  ...  ...  әсер  етіп,  сол
түйсік арқылы ғана ақылға қонады. Ақылдың  ...  біз  ... ... ғана ... Ал оның ... түйсіктен  анықталады.  Өз
түйсігіне, өз тәжірибесіне қонбаса, адам  ешкімнің  дәлелдемесіне  ... ... ... ...  түйсіктеріне  сүйенсе,  солғұрлым  ол  нанымды
болады. Ендеше шәкірттердің ... ... ... ... ... және  ... ... қандай пәнді оқытсақ та, соны олардың  өз  ...  мен  ... ... ... керек.
       Есте сақтау – ... ... Егер  ...  естің  нағыз  сенімді
серігі болса сезім мүшелерінің көрнекі  түрде  ...  ... ... есінен шықпастай болып орнығады. Егер бала затты бір рет  ... өз ... ... ... оны  ұзын  ...  ...  болмайды.
Бұдан туатын қорытынды: өз көзімен көріп білу – дәлелдеудің  орнына  жүреді.
“Заттарды танып білу дегеніміз –  ...  ...  ...  ...  ... сияқты, затты іштей  байымдаудың  көрінісі  болып  табылады.  Көріп
білу дегеніміз тек сол  ...  ...  ...  ...  ішкі  ... – ақыл ... ... тән қабілеттер, объектісі –  заттар.  Затты
сыртқы көзбен  көріп-білудің  де  ...  тән  ...  ...  бар.  ... кезде ғана зат ақылға таңба түсіріп, оны дәл  және  оңай  ... ... (21; 24)
             ... көрнекілікті қолдану арқылы  балалардың  білімі  нанымды,
дәлелді болады, ойлауы тереңдей  ...  ...  ...  ... заттардың  негізгі  белгілері  мен  ерекшеліктерінбілуді  жеңілдетеді,
нәрсе  –  ...  әр  ...   ...   ...   мен   ... түсінуге көмектеседі,  деректерді  есте  берік  сақтауға  ықпал
жасайды. Бұл жөнінде ұлы ... ... ...  ...  танысқанда  сыртқы
сезімдердің көбі қатынасса, ол зат ұмытылмайды.Балаға  бір  нәрсені  білдіру
керек болғанда, осы  жолды  ...  ...  ...  мүмкін  болғанша,  баланың
сыртқы сезімдерінің көбі  ...  ...  ...  бір  ...  ...  де
көрсет, дыбысын да естірт, ұстатып та  көр,  иіскет,  дәмін  ...  ... ... ... өзі ... ... Бала  ...  көрген
нәрсесін  ұстағысы  келеді.Осы  жолды   ұстағанда   ...   ...   ...  ...  жазу  үшін  құр  ...  білу  ...  Қолдың,
көздің, құлақтың әдеттенуі шарт”(15;53)  –  деп  ...   ...  ... ... пікір айтты. Педагогиканың классиктері  оқылатын  нәрсе  мен
заттар және құбылысы, оқиғаларды алғашқы рет білуде байқаудың  ролін  ...   ...   ...   абстрактілік   ойлаумен   тығыз   байланысты
болатындығын  ескертті.  Сондықтан  олар   ...   ...   ой   ...  ...  ...  сыртқы  сезімдер  ақыл  ...  ...   ... ... ... өз ... ... ең жоғарғы  байқаушың  ақыл-
ой сыртқы сезімдерді мұқият түрде қадағаламаса, сыртқы ... бос,  ... ... ... ... - ... Осы ...  байқау  мен  сөзді  тиімді
трде байланыстыру мәселесін шешуде академик  ... адам  ... және ... ... ... ... байланысы жөніндегі  іліміне
сүйенеміз.  Бірінші  сигнал  қоршаған  ...  ...  ...  ... ... -сөз, сөйлеу. Екінші сигнал бірінші сигналсыз болмайды.  Екеуі
бір- бірінен айырылмайды. Адамда сөз бен ойлау дамыған сайын, ...  ... ... өсе ... ...  сөз  ...  өоздырғыштарды  бірінші
сигналдың әрекеттері арқылы бекітілмесе,  тек  сөйлеу  ...  ...  ... ... шындықтан  алыстата  береді.  Сонымен  бірге,  бірінші  сигнал
жүйесі арқылы алынған білім сөз ... ... ... ол зат-  ...   ...    ...    дәрежесінде    ғана    қала    береді,логикалық
дәрежеге,топшылау,  ...  ...   ...   ...  ...  және  ...  оқушылардың  белсенділігін   туғызатын
әңгімлесу,  есеп  шығару,  тапсырмаларды  ...  ...  ...   ... ... ... ... заттарды оқушылардың мүмкіндігінше  әр
салалы сезім арқылы қабылдауын талап етті. Шынында да,оқуда көбінесе  көзбен
көру арқылы қабыдау кең орын ... ... ... ... ...  көрумен
бірге, оқуда бұлшық етпен сезіну арқылы  қабылдауда  да  арта  ...  ... ... тәжірибелерді көріп  қана  қоймай,  сол  тәжірибені  өзі
жасаса білімдері нақты және негізді болады.
             ... ... ... ... ...  ... тек  көру  ...  ғана  байланысты  деген  бір  жақты  ... ... ...  нәрсені  болса  да,  ...  ...  ... ... ... зат немесе құбылыс  жөніндегі  қабылданған  ұғым,
түсінік есімізде соғұрлым берік, тиянақты орнығады да, кейін олар оңай  ...  ...  ...  көзбен  көру,  дыбыс  мүшелерімен  ...  ... ... ... ... ...  тиіс  ...  педагог  баланың
есінде бірдемені берік қалдыруды  еөздейтін  болса,  ол  көз,  ...  ... ... ... ...  ...  ...  деді.  Психологиялық
тұрғыдан қарағанда, көз көрнекі  құралдағы  объектінің,  белгілердің  ерекше
назар аударатын бөлігін  есте  ...  ...  ...  тіжірибесі  арқылы
қабылдануға   тиісті   ...   ...   Егер   ...    көрнекі
құралдарының мазмұны қабылдауды тездете  алса,  көру-  есту  бейнесін  оқушы
шығармашылық түрде ... ... Көру  ...  қабылдау  мен  есту  арқылы
қабылдаудың артық қасиеттері мол,  ...  адам  ...  ...  бөлімінің
ұйымдастырушылық қызметіне байланысты. Көру арқылы қабылдау мен есту  арқылы
қабылдаудың артық ... ... және ... ... ...  ... көмегінің әдістеме үшін маңызы зор.  Өйткені,  көру  арқылы  қабылдау
есту арқылы қабылданған объектіні жақсы түсінуге көмектеседі. Көру мен  ... бір ... ... ...  ...  және  ...  процесін
тездетеді, күшейтеді. Міне, сондықтан да тез түсіну үшін; жақсы тісіну  үшін
оқушылардың оқу материалын тек есту арқылы ... ... оны  ... ...  Психологиядағы  бұл  пікір  педагогтардың  еңбегінен  де  ... ... ... ...  ...  үрдісінде  көрнекі  құралдар
мен  мұғалімнің  өз  сөзін  бір  ...  ...  ...  мәні   зор.
Мұғалімнің сөзі, егер ол балалардың сезім  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ал  балалардың  сезім  тәжірибесін
қарауда көрнекіліктің әр түрлі құралдарын  пайдалану  зор  роль  ...  сөз  бен  ...  ...  ...  ...  ...  тәрбиешінің  сөзі  мен  көрнекі   құралдар   әр   түрлі   ...  ...  ...  ...  ...  ...  оның  ... – деңгейі осыған да байланысты болады. Көрнекі құралдар мен  тәрбиеші
сөзін  ұштастыру  проблемасы  Л.В.Занковтың  ...  сөзі  мен  ... ... ... ... және “Оқыту ісіндегі көрнекілік  пен
оқушылар белсенділігін көтеру” деген еңбектерінде ... ...             ... пікірінше, тәрбиеші сөзі мен  көрнекі  ... алты ... бар, атап ...             1.  Тәрбиеші  сөздің  ...  ...  ...  ... жасайды, объектінің бейнесі  туралы,  оның  тікелей  қабылданатын
қасиеттері  мен  ...  ...  ...  ...  ...   ... ... өзінен алады.
              2.  ...  ...  ...  ...  ...   көрнекі
объектілерге жасаған бақылаулары негізінде және олардың бұрынғы  білетіндері
негізінде балаларды құбылыстар арасындағы қабылдау процесінде  ...  ... ... ... ... ұғынуға және тұжырымдауға бастайды.
              3.   ...  ...  ...  оның  ...  ... мен  ...  ...  мәліметтерді  оқушылар  мұғалімнің  сөз
мәлімдемесінен алады, ал көрнекі  құралдар  сөзбен  ...  ... ... ... түсу ... ...              4.  ...  дейіңгі  балалардыың  көрнекі  объектіге   жасаған
бақылауларына сүйене ... ... ... ... оқушылар  тікелей
қабылдай  алмайтын  байланыстар  туралы   ...   ...   ... ... ... ...             5.  Не сөз ... не көрнекі түрде көрсете отырып  мұғалім
оқушыларға қолда бар объектілермен жұмыс  істегенде  ...  ...  ... ... ... –  ақ  сол  ...  ...  әдістеріне
қатысты нұсқау береді.
             6. Тәрбиеші ... ... ... ... бар  объектілермен
олар жасауға тиісті іс-әрекеттерді орындау әдістері жайында  нұсқау  береді,
мұның өзінде тәрбиешінің нұсқауы қолма-қол  ...  ...  ... ... ... ... нәтижелерін талдай отырып,  оқушыларға  заттың
сыртқы бейнесін таныстырған ... ...  сөзі  мен  ...  ...  ...  аса  ...   байқаса,   ал   3-формасының
тиімділігінің  төмен  екендігін  көрсетті.  Сондай-ақ   ...   ... әрі ... ... ... мен ... ... ұштастырудың 1-2-
формасының тиімді  екендігі  байқалса,  ал  көрнекілік  құралдар  мен  білім
көздерінің  бірі  ...  ...  ...   ...   ... ғана қызмет атқарса, оларды қолданудың  тиімділігі  анағұрлым  ...  ...  ...  ...  оқу  ...  ... көрнекі құралдарды мәлімет берудің дербес тәсілі ретінде  ... ...  деп  ...  ...  ...  танымдылық
тиімділігі, Л.В.Занковтың  пікірі  бойынша,  оларда  берілетін  мәліметтерді
балалардың  өздігінен  қорыта  алу  ...   ...   ... мен оның ... ... және атап өту, бұл әлі сөз бен  ... ... басында тиісті дәрежеде қабысуына  қол  ...  ...  ... Егер ...  объектінің  тәрбиеші  оның  зейінін  аударып  қана  қойған
қасиетін өзі айыра алса және  оған  ...  ...  бере  ...  ... балалардың бойында объект туралы ап- айқын түсінік қалыптасады  және
қасиеттердің сөздік белгілері  нақты  ...  ...  ...  ...  Л.В  ...  Мектепке  дейіңгі  балалардың  ойлауың   дамытуға
көрнекіліктің,  бір  ...  ...  ...   мен   құбылыстарға   тән
анағұрлым  ортақ  қасиеттерін  айырып  тануға  және  ...   мәні   ...  ...  ...  ...  ...  ал  екінші  жағынан   –
ұғымдарды  деректендіруге  септігін  тигізетін  түрлерін  қолдануға   ... ...  ...  ...  ...  ...  әсіресе,
ойлау  қабілеті  көрнекі-образды   сипатта   ойлайтын   ...   ...  ...  ...  ...  ынтасын  күшейтеді,  балалардың  ... ... ...  оны  ...  тыс  көп  қолдану  балалардың  ойлау
қабілетінің, қиялының дамуын,  сондай  –  ақ  ...  ...  өз  ... айта ... ... Оқу  ...  ...  құралдарды  пайдалану
белгілі бір жағдайларда  ғана  әсерлі  болады.  Көрнекіліктерді  өз  орнымен
пайдаланып отыру балалардың ... ойын ...  ғана  ...  ... ...  тарапынан  аса  маңызды  ойлау  операцияларының  меңгерілуіне
септігін  тигізеді.  Педагог-ғалым  В.П.Стрезикозин:  ...   ...  ...  ...   ...   ...   көрнекілік   туралы
бірсыпыра келелі ... ... ...  ...  ...  ...  оқу
үрдісіндегіроліне қарай екі үлкен топқа бөледі.  а) заттық-бейнелік  көрнекі
құралдармен  ә) ... ... ... ... ...  ...  құралдары
(картиналар, фотосуреттер,  суреттер,  диапозитивтер,  ...  ... т. б.) ...  ...  мен  ...  қалыптастырудың
кезінде  сезімдік  қабылдауына  балалардың  арқа  ...   ...   ... ... ...  ...  ...  (модельдер,  сызбалар,  т.б.)
оқылатын  объектілердің  қүрделі  ...  ...  ...   ... ... ... ...  қабылдауға  көндікпейтін  ішкі  құрылымын
түсіндіру үшін керек”. Сонымен қатар ол:  “Танымның  әр  түрінің  ...  ... ... және ол ...  ...  ...  оқу  ...  да
белгілі бір орынға ие болады. Осыған байланысты көрнекіліктің  бір  түрлерін
жеткілікті түрде бағаламауға болмайды. Оқу процесінде  ...  ... ... ... ... ... қажет,  мұның  өзі  оқылып
жатқан объектінің ... мен ... ... ... алып  ... береді”, - деді. Көрнекіліктің әр  түрі  оның  жоғары  әсерлілігін
қамтамасыз ететін оқу процесінде өзі атқара алатын, өзіне  ғана  тән  ...  ие  ...  ...  Көрсетілетін  объектілер   барлық   балаларға
көрінетіндей болуы, анағұрлым маңызды болып  ...  ...  ... әсер ... ... ... ... сезім мүшелерімен  қабылдағанда
оның әсері (суреті) көңілде орнықты болып  қалу  үшін  ...  ...  ... ... ...       ... көзбен көріп білу үшін мынадай шарттар керек:
              1) ... ... көз ... қою қажет;
              2) Ол ... алыс ... оның нұры ... жерде болсын;
              3) Ол ... ... ... ... ... ...              4) Ол ... көзге дұрыс бағытталып тұрсын;
              5) ... адам ... ... ... ... ... ...              6) Бұдан соң оның әрбір ... ... көру ...              7) Сол ... өзін де  ...  ...  ...  ... ...               8)  ...  ...  ...  ...  бала   ...   ...  болғанша  байқатады.  Осы  айтылғандар  ойдағыдай   орындалмаса,
байқау дұрыс ...  бірі  ...  де  ...  із  ...  ол  бұлдыр  болады.Көрнекі  құралдар  әрқашан  да  ...  ...  Егер  ол  ...  ...  толықтырылмаса,   онымен   қоса
жүргізілмесе ешуақытта ... ... бере ...  ...  назарын  ең
басты және маңызды нәрсеге  аударуға,  көрініп  тұрған  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  балалардың
зейінін аударып, істің мәнін біршама түсіндіруге көмектесетін  болуы  керек.
Балабақшада қолданылатын көрнекі құралдарды төмендегіше бөлуге болады:
              ...  ...  ...  Бұл   ...   ...   көрнекі
құралдар.Мұндай құралдарға  түрлі  өсімдіктер,  жануарлар  мен  ... т.б.
             ... ... ... ... ... ...             ...  ...  ...  ...  ...  ...             ... ... ... ... ... ... жатады.
             ... ... ...  оқу  ...  диапозитивтер,
диафильмдер, т.б.
Ғалымдар көрнекі құралдың маңызын, түрлерін көрсете отырып, оның өте  тиімді
болуы үшін оған мынандай ... ...             ...  ...  нақтылығы.  Оқыту  барысында  қолданылатын
көрнекі құралдың әбден тексерілген, ... ...  ...  негізін
білдіретін материал болуы керек.
             ... ... ...  ...  екі  нәрсеге  мән  берілуі
қажет: а) көрнекі құралдағы ... ... қате ...  ...  ... да, ... ... да дұрыс нақтылы болуы керек. Көрнекі  ... ... бала ... ұзақ сақтау үшін қолданылады.  Сондықтан  көрнекі
құралдағы қате бала  үшін  ...  зиян  ...  Мұны  ...  ... ... ... ... мазмұны, сауаттылығы жағынан  күмәнсіз,
нақтылы, дәл болуы міндетті.
              ә)  ...  ...  ...   ...   ...   ... ... сақталуға өте  қажет  мәселесі  жазылуы  тиіс.Әр  тақырыпта
оның негізін ... ... ... болып саналатын мәселе  болады.Соны
оқушы түсінсе, есінде сақтаса, сол ... ... ... ...  арқылы
тақырыпты түгел есіне түсіре алатындай болуы керек.
             ... ...  ...  Көрнекі  құралдың  қолдануға
икемділігін қамтамасыз ететін тағы бір белгісін айту өте қажет.  ... ... ... көңіл бөліп отыруы керек.  Көрнекі  құралдың  мазмұны,
құрылысы дұрыс болғанымен,  оның  ...  ...  ...  ...  да  ... ... назарын өзіне тарта алмаса, ондай көрнекі  құрал  жақсы  нәтиже
бере алмайды. Көрнекі құралдың бояуы, ондағы жазылғандардың  ...  ... таза  ...  ...  қатты  әсер  етеді.  Міне,  сондықтан  да
көрнекі құралдың тартымдылығына ерекше мән беру қажет.
             ... ... тіл ... ... құралдың  тіліне  де
үлкен талап қойылады. Ол мәтін түріндегі  ...  ...  ... тілі ... ... сөз ... ... атаулы  сөйлем  түрінде  де
келеді де, қысқа тақырыпшаларға ұқсайды. Мысалы,
             Жуан ... а, о, ы, ұ, у.
             ... ... і, ә, ө, е, ү, т.б.
             ... осы мысалдардағы сөз тіркестері өте қысқа, бірақ  олардың
мағынасы ... Аз ... ... ойды ...  тұр.  Бұл  ...  ... қатысты ерекшелік деп қарауға да болады. Бірақ көрнекі  құрал  ... ... ... міндет саналмайды. Көрнекі  құралдың  мазмұны  сөйлеммен  де
беріле ... ... онда ...  ...  ...  ...  ...  бөлінеді.
Қорыта келгенде көрнекі құралдың  тілі  анық,  ықшам,  өте  ...  ...       ... ... ... ... сәйкестігі. Көрнекі құралдың
мазмұны – оқылатын  тақырыппен  ...  ...  ...  ...  ... ... жаңа ... қайталауға, басқа да оқу процесінің  қай  түріне
арналмасын,  олардың  ...  ...  ...  ...   ... ... сол объектіге  тікелей  байланысты  болуға  тиіс.  Сабақтың
объектісіне  қатысты  емес  ...  ...  ...  ...  ... ... мазмұны өткен  материалмен  байланысты  болуы  қажет.  ... ... ... тек қана ...  емес  ...  ...  оны  түсіну
мүмкін емес. Міне, сондықтан көрнекі  құралдың  мазмұны  ...  ... ... ... тиіс.
              Көрнекі құралдың мазмұны есте ... ... ... ... ... Егер ... құрал мазмұны  күрделі  болса,  ол  түсінуге,  есте
сақтауға                         ...                          ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру

 Математика. Көлем, форма, кеңістік жайындағы ұғымдарды қалыптастыру.
Үшбұрыш, төртбұрыш, т.б. ... ... ... ... ... Көрнекі құралдарды оқушылардың оқу процесіндегі
роліне қарай екі үлкен маңызы бар.
Бірінші топтың көрнекі құралдары (картиналар, фотосуреттер, суреттер,
диопозитивтер, диафильмдер,
Екінші ... ... ... ... ... модельдер,
схемалар, чертеждар,
      . Математиканы оқытудағы көрнекілік түрлері 
1. Көрнекілік дегеніміз – қарастырылып отырған құбылысты ... ...    ... ... ... Көрнекілік принципі  дидактикада  кеңінен
қолданылып келеді.  Бұл принципке негіздеме  берген  Я.А.Коменский  болатын,
оны ... ... ... деп ...  «...сезіп  қабылдау  үшін  мүмкін
болатындардың бәрі,  атап  айтқанда:  көрінетінді  —  ...  ...  ...... ... ... иісі ...  —  иісін  сезу  арқылы,  дәмі
барын — дәмі арқылы, сипауға болатынды — сипап  сезу  ...   Егер  ... ... ...  ...  ...  ...  қабылдау  мүмкін  болса,  оны
бірден бірнеше сезім арқылы қабылдау дұрыс»1. Көрнекілік  принципі  ... ... ... ... ке-зеңінде қолданылып  келді,  өйткені  жас
балалардың ойлауы нақтымен байланысты, сондықтан алдымен  нәрсені  көрсетіп,
кейін сөзбен айтылып ... ... ...  де  мұны  ...  шығарып
отырған жок, көрнекілік принципі  өз  мағынасын  жойған  жоқ,  ...  ... ... ал ... ... адамдар үшін —  бұл  принциптің  ...  ... мен ... ... бірігуін түсініп отырмыз.   Ал  ойлаудың  дамуымен
бірге көрнекілік құралдарының сипаты болса,  әңгіме  басқаша,  ол  ...  Егер де жас ... үшін ... деген нәрселер  және  өмір
құбылыстарын тікелей  қабылдау  (экскурсиялар  кезінде)  немесе  нәрселердің
кескіндері (картиналар) ... ... ...  сипаты  күрделіленіп,
модель, макет, схема, диаграмма, график т. с. с. түріне енеді.
    Көрнекі ... әр ... әр  ...  ...  көп  ...  ...  ...  бейнесінің  сипатына  қарайды  (Ш.Н.Ганелин,   6—П.Есипрв,
М.А.Данилов т.б.). Математикаға лайықтап айтсақ көрнекі  құралдар  ... ... ...    а) натурал көрнекілік — бір жиынтықты екіншімен салыстырғанға саналатын
нәрселер, дыбыс, қозғалыс; ... ... т. б. әр  ...  және  ... ... ... нәрселер т. с. с;
    ә) кескін көрнекілігі — саны әр ... ... мен ... да әр  түрлі,
кеңістікте  орналасу  қалпы  да  әр  ...   ...   ...   ... ...  әр  ...  түсі  де,  саны  да  ...  геометриялық
фигуралар салынған карточкалар; нәрселер түрліше орналастырып салынған  қос-
қостан алынған карточкалар; лотоның  алуан  түрі;  сан  ...  мен  ... ... ... ... ... т.с.с;
    б)  графикалық  көрнекілік  –  таблицалар,  модельдер  (сан   ... ...  ...  конструкциялағанда  т.б.  жағдайда  материалды
санына қарай, өлшемдері мен ... ... ... алу ...    Мектеп  жасына  дейінгі  балаларды  оқытқанда   ...   және   ...  ең  ...  ...   ...   совет   психологтары   ... ... ... бұл жастағы  балаларға  қарапайым  ұғымдарды
түсініксіз келеді деген тұжырымды теріске  шығарып  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ұғымдарды   модельдейтін
көрнекі құралдарды көптеп қолданып жүр.
    ... ... ... ... ... ... пен сөз біртұтас
болса, аса құнды болмақ.  Қандай  көрнекі-құралды  болмасын  демонстрациялап
көрсеткенде, оны сөзбен қоса түсіндіреді, сонда баланың ... ең  ... ең ...  ...  ...  білуге  үйретеді.Көрнекі-құралдар
оқыту мақсатына байланысты түрліше қолданылып жүр. Кейбір  жағдайларда  жаңа
пікірді балалар ...  ...  ал  ...  ...  ...  ... ... сілтеп отырады,  миысалы,  нәрсені  айнала  қарап  ... ... ... оның ... ... ...  ...  қолымен
сипап көруді балаға ұсындық делік («Шар жұмыр, домалайды, ал кубиктің бұрыш-
бұрышы бар, ... ... ...  ...  ...  ...  ...  қатынастарды  танып  білгенде  тәрбиешінің  айтқан  сөзінің
атқарар ролі өзгеше ... Ол ... ...  ...  ...  ... ... емес, олардың арасындағы қатысты  саналы  түрде  түсіну
жағына  аударады.  Мысалы,  ...  ...  төрт  ...   ...   ... көк ... ... делік. Ө з    б а й қ а ғ а н д а р  ы  н
 б а л а л а р    с ө з б е н    д ә л  а й т ы п   б е р у і    т  и  і  ... ... ... сұрақтарын қояды: «Дөңгелекшелер қай  жолақта  аз-
төменгіде ме не жоғарыда ма? Әр жолақта неше дөңгелекше  бар?  Қай  сан  ... кем және қай сан қай ... ... ...    ... ... дүниені тереңірек  танып  білу  ...  ... ...  салыстыра  отырып,  санап  үйренеді:  бес  ...  ... тағы ...  бәрі  ...  пен  ...  ...  білімін
тереңдету үшін қажет, сәйкес жиындардың қуатын және өзара-кері  ... ... ... үшін қажет (төрт бестен кем, ал  бес  төрттен  1  ...    Олай ... ... ... тереңнен  сезіп  қабылдауды  қамтамасыз
етеді, ал сезім  мен  ...  ...  ...  жас  ...  де  өзара
байланысты. Сондықтан тек көрнекілік жайлы ғана емес;  көрнекілік  құралдары
мен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Алайда  математитка
сабағында көрнекілікті пайдаланғанда тәрбиеші  сөздің  атқарар  ролін  кейде
ескермейді. Мысалы, екі  ...  ...  ...  ...  ... ... сұрақпен ғана шектеледі: «Қай жолақтағы дөңгелекшелер  көп:
жоғарыда  ма  әлде  төменгіде  ме?»  және  де  ...  ...  ...  көп  деген  жауабымен  қанағаттанады   да,   олардың   санын
сұрамайды. Солай бола ... ...  ...  ...  ...  ... ... және қай сан қайсысынан кем екендігін  көрсету.  Балалардың
алдына сан есім-сөзден тысқары, ... ... ...  жайып  саламыз,
ал  баланың  ойы  болса,  ...  ...  ...  ...  ... сан ... әр ... жиындардың жалпы қуатының көрсеткіші  ретіндегі
абстракт  ұғымына  ...  жете  ...  ...  ...  төрт  стақан,
квадраттың төрт қабырғасы, төрт дыбыс т.с.с)
    Я.А.Коменский сыртқы сезімді ... ...  ...  тиіс  ... Егер де ... ... ... тырмаса,  сыртқы  сезімдер
«астық пен  ...  ...  ...  ...  құм,  ...  ... Сөз бен көрекілік біртұтас болғанда  көрнекілік  пен  абстрактылық,
нақты әрі қорытылған  пікір  тығыз  байланысты  және  тура  ...  ... ... ... ... сөз  және  іс-әрекет  арасындағы  байланысты  да
қамтиды. Мектеп педагогикасында  ...  тең  ...  ...  ... ... Барлық сезім түрлері көрнекілікпен  байланысты  жатыр
емес пе; дыбыс мөлшері есіту анализаторымен қабылданады,  форма-сипап  көру,
кеңістік  ...  ...  ...  Осы  қабылдау   түрлерінің
барлығында да өзіндік көрнекілік түрі бар, ал ең ...  ...  ... қабылдаудың барлық  түрлері  де  (есіту,  қозғау,  сипау)  визуальды
көрнекілікпен  байланысты  келеді:  ...  ...  ...   жәрдемімен
кескінделеді, дыбыс жоғарылығы-басқөыш жәрдемімен; алуан түрлі  геометриялық
фигураларға форма жағынан  ...  ...  ...  ...  мен  ...  ...  (мысалы,  үшбұрышқа-балалайка,   пионер   галстугі;
дөңгелекке-монет, тәрелке; тік төртбұрышқа-үстелдің  беті,  дәптер;  ... ...  ыдыс  ...  ...  ...  ...  үшін  ... оларға  бірдей  нәрселер  түрліше  орналастырылады  (қуыршақ  үстел
басында ... ... ... ...  ...  ...  т.б.)  ...  үшін
сюжетті ойыншықтар да,  сондай-ақ  ...  ...  да  ... ... т.б.) ...    ... ... материал екі түрлі болуы тиіс:  бүкіл  ...  ... ірі және ... ... ... ... жасауы үшін  арналған  ұсақ
демонстрациялық материал.
    Демонстрациялау үшін қалталы қалың (1-сурет) өлшемдері, 60х30  см,  ... бар, ... ... кескіндер тізіп қойылады.
    Әр бала  үшін  ...  21х8  см  ...  тобы  мен  ... және 30х10 см ... ... тобы мен даярлық  топта)  екі  жолағы
бар (2-сурет) екі ... ... ...    Кішкентайлар тобында екі түрлі карточкалар болуы керек:
   а)    ...  ...  ...  ...   фигуралар   (квадраттар,
дөңгелекшелер, үшбұрыштар, бесбұрыштар т.  б.),  бір  ...  (бір  ... және ...  әр  ...  ...  фигуралар  саны
түрліше  болады  (екі,  үш,  төрт,  бес  ...  ...  т.  б.).  ... бос  ...  ...  және  ...  ...  ұсақ  заттарды
сәйкестеп тізеді.
   б)  Тәрбиешінің нұсқауы бойынша, бір не бірнеше ...  тізу  үшін  ... ... бар карточкалар.
    Естиярлар тобы мен ересек балалар тобына  арналған  карточкаларда  жиын
элементтері  түрліше   ...   ...   бір   ...   (бір   ...  фигуралар  түрінде,  ретсіз,  яғни  симметриялы  емес   ... екі ... ... ... ... ...  орналасқан,
ал екіншісінде саны сонша дөңгелекшелер бір-бірінен  алшақ  орналасқан.  Екі
карточканың өлшемдері бірдей  (153-бетті   қараңыз).
Карточкаларда ... ... әр  ...  ...  саны  ...  ... саны көп ұсақ ... суреті болуы мүмкін.  Карточкалардың  осы
алуан түрлерімен жұмыс жасап,  балалар  санның  фигуралардың  ...  ... ... тәуелсіз екендігі  жөніндегі  қорытындыға  келеді  (154-
бетті қараңыз).
Жиындарды әр түрлі анализаторлар (көру, сезу, есту, ...  ...  үшін  ...  ...  ...  ...  ...   кубиктер
түрінде ұсақ  заттар, оларды бала  ...  ...  ...  ...  тағылған
санын  бала  сипалап  анықтайтын  түймелерді  алдын   ала    ...    ... ... есту ... ...  үшін  музыкалық  дыбыстарды  немесе
шуларды:  музыка   ...   ...   ...   соққанда,   рояль
аккордтарын,  мандолин  (гитара)  ...  ...  т.  с.  с.  ... қабырғаны  тықылдатқанда,  судың  тамшыларының  ...  ... үні, ... ... тағы ... шулар.
Қимыл-қозғалыс анализаторының санау іс-әрекеті мен.  жиын  ...  ... ... ролі аз ...    ... қимыл-қозғалысты санайды және аталған саны немесе қандай да бір
берілген үлгісі бойынша оларды ... ... ...  ...  өздеріне
көрсетілген карточкада неше дөңгелекшенің суреті са-лынған болса, сонша  ...  ...  ...  сонша  рет   тықылдатады,   қолын   шапалақтайды,
секіреді, ... ... ... ...  адым  ...  ...  лақтырады,
оны еденге, қабырғаға соғады, берілген санға  ...  ...  ...  ... тағы ... ... ... алуан түрлілігі және  сонымен
бірге  оның  қайталайтындығы  санау  ...  мен  жиын   ...    ... ... ... ... ... балалар тобы мен даярлық  топта
балаларды цифрлармен таныстыру  үшін  ірі  және  ұсақ  цифрлар  ... ... ... ... бар ... болуы керек:  +,  —,  =,>
үлкен, < кіші (3 және ...  ...  ...  ...  ... см ... кассада сақталады. Цифрлармен таныстыру  үшін  панно  қажет
(5-сурет).Балаларды  формамен,  тік  ...   ...   ...  тең  бүйірлі,  тең  қабырғалы,  тік  ...  ...   ... ... және ...  ...  овалдармен  шектелген
фигуралар, көлемді денелер; куб, шар, цилиндр, конус, білеуше  (тік  ... ...  және  ...  геометриялық  фигуралардың  өлшемдері
түрліше  болуы  қажет.  Сондай-ақ   формаларын   ...   ... үшін ұсақ ... ... да ... ы оқып ... үшін  ...  ені,  биіктігі,  жуандығы  әр  ...  ...  ...  ағаш  жолақтары),   ойыншықтар   жиынтықтары,
матрешкалар, бөшкелер, конустар (пирамидкалар), қораптар, кеселер т. ... ... оқып  ...  үшін  әр  түрлі  дидактикалық  ойындарды
өткізген кезде де пайдаланылатын  ...  ...  ...  ... керек, мысалы: «Қуыршақ қайда жасы-рынып тұр»?: шкафтың астына  ма,
шкафтың артына ма, ... ... ме, екі ... арасына  ма  т.  с.  с.
(түсті 13 және 14-суреттерді қараңыз).
    Геометриялық  фигураларды   ...   ...   ...   қою   ...  ...  дұрыс:  бір   бөлек   ...   ...   ... бір ... ...  ...  қиып  ...  геометриялық  фи-
гуралардың теріс жағына фланель жапсырылады, фигураны  ...  ... ... ... ... ... қалады.
Уақытпен таныстыру үшін топта қабырға сағаты; құм сағат, секундомер,
сағаттың макеті; конструктор-сағат, календарь ... ... ... 20-
суретті қараңыз).
Балаларды санауға үйретуге қажетті көмекші құралдар және оларды пайдалану
 Санауға  арналған  көмекші  ...  ...  ұсақ  ...  ... ... ... т.б. ... болғаны  жөн  (кеселер,
балықтар,  қораздар,  жалаушалар,   ...   ...   ... ұсақ ... ... шыбықтар т.  б.).Саз-балшықтан  жасалған
және  он-оннан,  бес-бестен  ...  ...  ...  тізілген  түсті  шариктер
дайындап алуға болады.
 Кеңістік және уақыт түсініктерін дамытатын  жаттығуларға  арналған  ...     ... ... құрал . Әр балаға арналып өлшемі әр  түрлі  және  ...  ...  ...  ...  ...  жиынтығы  квадрат,  тік
төртбұрыш, әр түрлі үшбұрыштар, трапециялар,  ромб,  төртбұрыш,    бесбұрыш,
алтыбұрыш,   ...  овал  ...  ...   ...  10  және   ... қараңыз).
Құралдың  мақсаты:  кішкентайлар  тобында  —   фигуралармен   және   ... ... ... ... тобы мен ... ......  таныстыру  (төбелерді,   қабырғаларды,   бұрыштарды   ... ...  және  түсі  ...  ...  ...  ...  ішкі
жиындар санын анықтау, қандай да бір геометриялық фигураға ұқсайтын  нақтылы
заттарды табу, сондай-ақ таныс геометриялық  фигуралардан  ...  ...  ...  XI  ...  210-беттегі  XII  тарауды   қараңыз).
Геометриялық ірі фигуралар  жиынтығы  мен  кіші  ...  ...  ... ... ... тік ... ... ромб,  дөңгелек,  овал,
үшбұрыш, алтыбұрыш, сегізбұрыш. Бұл фигуралардьщ ... олар  ...  ...  ...  овал  ...  тік  ...  тек  ... квадратқа кіре алатындай т.с.с. болуы тиіс.
    Заттардың енін  салыстыруға  ...  ...  ...  ...  бірдей,
бірақ ені кеми беретін бес пар- қызыл  жолақтардан  тұрады.  ...  ... пар көк және сары ...  бар,  ...  өзі  әр  ...  ...  ...  береді:  а)  түсі  бірдей  және  ені  ...  ...  ... б) ені ... ... түсі әр түрлі, түсін  комбинациялай  отырып,
жолақтарды пар-пар етіп біріктіру; біресе қызыл мен көгін, біресе қызыл  ... ... көгі мен ... ... ... ...    ...   мақсаты:   заттардың  енінің  өзгеретінің   атап    ... енін  ...  және  ...  жолымен  салыстыру  тәсілдерін
үйрету.  Құрал  естиярлар  ...  ...  ...  тобы  мен  даярлық  топқа
ұсынылады. Топта 5 комплект болғаны жөн.
    ... ... ...  ...  ...  ...  әр  түрлі
шыныаяқтар,  жарты  литрлік  ...  ...  ...  сервизінен   шыны-аяқ
комплектісі  жатады  (біріне-бірін  кірістіруге  ...  ағаш  ... ... ... бұл ... ішіне  шыбықты  вертикаль  салып,
оның  бойынан  ...  ...  ...  ...  ...  ...  де,   ...  тереңдігін  өлшейді.  Ыдыстарға  толтырып  су   ...   ... ... ... ... ... ... Әр түрлі  ыдыстардағы
сұйықтардың  көлемдерін  салыстыру  үшін  градуирленген  пробирканы   беруге
болады. Құрал ересек ... тобы  мен  ...  ...  ...  ... ...  ...  және  басқа  денелердің  салмағьш  өлшеу  үшін
даярлық топта табақты таразы мен гирлер (500 г,  1кг,  2  кг)  ...  ...  ...  ...  үшін   шартты   өлшеуіштер   ретінде   ... ... шай және  ас  ...  ожау  ...  ...  ...  бала-  ларда  жоғары  танымдық   ...   ...   ... болатындығы дәлелденген.
    Есеп шығаруда пайдаланылатын көрнекі материал  түрлері.  Пайдаланылатын
материалдың  сипатына  қарай  ...  ...  ...  ... иллюстрация-есептерге бөлуге  болады.  Бұл  есептердің  әрбір
түрінің өз ...  бар  және  ...  ...  әр  жағын  айқындап
береді  (тақырыптың сюжетінің ролін, сан мағлұматтар  ...  ...  т.б.),  ...  ...  ...  материалды  таңдап  ала   білу
шеберлігінің дамуына мүмкіндік  жасайды,  логикалық  тұрғыдан  ...  ...    ... ... ... ... ерекше орын алады.  Егер
драмаланған-есептерде  бәрі  алдын  ала  ...  ...   ал   ...  ...  ...  және  сан  ...  тек   ...  болса,  онда  иллюстрация  ...  ...  ... ... ... болуы үшін; қиял жүгірту үшін кең өріс  жасалады  (онда
тақырыбы мен сан мәліметтері ғана ...  ...  ...  үстінде  сол
жақта бес үйрек, ал оң жақта — бір көжеқ тұр.

































































































      1.3. ... ... әдіс – ...      ...  үрдісінде  баланы  дамыту,  оқыту,  тәрбиелеу  ...   ... ... мен ... материалдардың маңызы  зор  болмақ.
Теория  мен  практиканың  ...  ...   ...   ...   ... құралды  қамтамасыз  еткен  жағдайда  жеңілдей  түседі.   Сабақты
тиімді ұштастырып, ... ... үшін  ...  ...  ...  ... оқылуға тиісті материалды ауызша түсіндіру, түрлі  ...  ...  сай  ...  ...  байқау,жаттығу,  практикалық   жұмыс
жүргізу, кітаппен жұмыс істеу, экскурция.  Осы  аталған  әдістердің  ... бар.
              1. ... ... ... ... ... әдісі.  Берілген
тапсырманың,яғни заттың салыну жолдарын, сабақ  ...  ...  ...  ...  ...  Бұл  әдіс   ...   ...   пәнінің   барлық
практикалық  сабақтарында  қолданылады.  Әдістің  осы  түрі  ...  ... ой  -  ...  ...  ...  және  сөз  ... бағыт береді.
              2. ... ...  ...  ...  ...  құралдың
табиғи  бейнеленген  және  экрандық   түрлері   сабақта   жиі   ...              ... ... жүргізу әдісі. Балалардың  шығармашылықпен
жұмыс істеуге бағыттайды. Ал көрнекі құрал балалардың  ...  ... ... ... пайдаланудың да пайдасы өте зор. Бұл  үшін
экрандық құралды мұғалімдер  сабақта  дұрыс  пайдаланып,  көрсету  әдістерін
білу ...   ...   ...   ...   ... оны ... қолдану өте тиімді.
               Диапозитив  –  бұл  ...   ...   ...   ... ... ... ... түсірілген әр кадр қиылып  рамкаға
орналастырады.  Диапозитивтер  ақ  –  қара  немесе  түрлі  –  ...  ...  ...  ...  оның  ...  ...  оқушылардың  анық
көруіне жағдай туады. Экранға түсірілген диапозитивті ... ...              ... -  бұл ... ... ... түсірілген  барлық
кадр рет тәртіппен көрсетілетін  бөлшектерден  құрылып  бір  мағына  ... ...  ...  жазулардан  да  әр  суреттердің  ... ...               ...  ...  ...  экранға  түсіру  –   эпископтілік
көрсету. Эпипроекциялық түсіру үшін сыныптың терезелерін  қараңғылау  керек.
Экранға суреттерді ... үшін ... ... 3-5  мерт  ... ...  Егер  ...  бір  тақырыпқа  бейімдеп  жолақ
қағазға (лентаға) желімдесек, бұл ... деп ...              ...... ... түсірілген бейнелер. Бейнелерді
көрсетіп қана қоймай, оны дыбыстандырады. Бұны дыбысты кино дейді. Ал,  енді
көрнекіліктердің   ...   ...   ...   ...   т.б.)   қалай
пайдаланған дұрыс?  Бұл сұраққа жауап беру сынып тақтасына қағазға  ... ... Оны ... ... ... жақсы көреді,  ал  артқы
партадағы балалар біраз қиналады. Сондықтан мұғалім көрнекі  құралды  қолына
алып, балалардың көз  ...  ...  ...  ...  ...  дұрыс.  Бұл
жағдайда оң  жақтағы  балалардың  сол  ...  ...  50-80  см  ... жөн. Әр ...  ...  ...  ...  көрсету  қажет.  Бір
жолмен қозғалтпас үшін  қыса  ұстаған  көрнекіліктерді  көрсетіп,  түсіндіру
үшін ... ... ... ... ... жөн. Топ ... көрнекі  құралды
дұрыс орналастырып ілу  тәртібін  педагог  жақсы  білу  керек.  Тақтаның  ... ... ... сол ... ... жазу үшін бос жер  ...   ...   еңбек   сабағында    жиі    қолданылады.    ...  жиі  ...  ...  сапасы  артып,  уақытты   тиімді
пайдаланамыз.
              ...  ...  ...  ...  ... сергектікті,  оны  сабақ  өткізу  барысында  ...  ...   ...   ...    Көрнекілікті    қолданудың    тиімділігін    ...   ...   де   ...   болады.Мен   №1    Арман
балабақшасында тәжірбие ...  ...  ...  ...  ...              ... математикалық ұғымдарды қалыптастыру кезінде
пайдаланатын дидактикалық ойындардың ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің
үлгісі 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің тақырыбы: «Осындай пішінді тап» 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің мақсаты: Балалардың ... ... ... ... бекіту. Назар аударуын, ойлау қабілетін, есте
сақтау қабілетін ... ... ... ... ... ... суреттер,
ойыншықтар, геометриялық пішіндердің суреті бар жолдар. 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің барысы: 
Тәрбиеші: Балалар бүгін бізде ... та ... ... ... ... тап» тақырыбында іс-әрекет өткіземіз. Біздің бұл іс-
әрекетімізге көп қонақтар келіп отыр екен, қане қонақтармен амандасып
алайық. 
Балалар: Сәлеметсіздер ... ... ... ... бастамас бұрын геометриялық пішіндерді есімізге
түсіріп алайық деп, тәрбиеші төбеде ... ... ... ... Мынау қандай пішін? 
Балалар: Мынау үшбұрыш. 
Тәрбиеші: Ал, мынау қандай пішін? 
Балалар: Бұл дөңгелек. 
Тәрбиеші: Мынау ше? 
Балалар: Мынау шаршы. 
Осы кезде Дымбілмес келеді. Қолында геометриялық ... ... ... ... Бұл кім ... екен бізге қонаққа келген, балалар сендер
білесіңдер ме? 
Балалар: Ол–Дымбілмес қой. 
Дымбілмес: Мен күн ... ... ... ... мына суретті тауып алдым.
Балалар сендер білесіңдер ме? Білсеңдер маған көмектесіңдерші. ... ... ... ... Бұл ... ... құрастырылған мысықтың бейнесі. 
Тәрбиеші: Мысықтың басы қандай геометриялық пішіннен жасалған? 
Балалар: Дөңгелек. 
Тәрбиеші: Тағы қандай мүшелері дөңгелектен жасалған? 
Балалар: Көзі, аяғының басы, құйрығы–шаршыдан ... Ал ... ... ... ... ... ... ал Дымбілмес ұқтын ба? 
Дымбілмес: Иә, үшбұрыштан, шаршыдан, дөңгелектерден жасалған мысықтың
суреті 
Тәрбиеші: Балалар мысық ... ... Үйде ... Ендеше мына геометриялық пішіндерден үй құрастырайық. Дымбілмес
сен де балалармен ... ... ... ... ... ... осындай білгір балалармен болғаныма мен өте
қуаныштымын. 
Балалар: Құрастырады. 
Тәрбиеші: Қандай геометриялық ... ... ... және ... ... ... кәне ... бірігіп «Өз үйіңді тап» деген ойынды
ойнайықшы. 
Ойын «Өз үйінді тап» Үш ... үш ... ... ... қойылады.
Балалардың қолында әр түрлі пішіндер таратылып беріледі, әуен қосылады.
Балалар әуен ырғағымен билейді, әуен тоқтаған ... ... ... сәйкес пішінін тауып, қасына тұруы қажет. Осылай ойынды ... ... Өте ... енді мына ... ... ... маған
айтыңдаршы, мен көрсеткен пішіндердің қандай түсті екенін. 
Балалар: Шаршы түсі сары, дөңгелек түсі көк, ... ... түсі ... түсі сары, үлкен дөңгелек түсі жасыл,т.с.с. 
Тәрбиеші: Жақсы. Енді маған мына ойыншықтардың ішінен дөңгелекке ұқсас
ойыншықты ... ... ... ... ... ... ұқсас–кітап, сандық, машинаның кузовы. Үшбұрышқа ұқсас–пирамида,
шырша. 
Тәрбиеші: Сендер балалар өте жақсы біледі екенсіңдер. ... ... не ... Үй ... Сол ... ... есігінде құлып бар екен, соны ашайық.
Ол үшін құлыптағы ... ... ... тауып үстіне қоюымыз керек,
сонда ғана ашылады. Әр баладан сұрау: қолдарында қандай кілттің барын. Енді
сол кілттеріңді қолдарыңа алып, мына ... ... ... ... ... Бір ... үстінде дөңгелек пішін, екіншісінде шаршы, үшіншісінде
үшбұрыш бейнеленген. Кімнің қолында қандай пішін болса, сол жолмен жүреді.
Іс-әрекет соңында ... ... ... ... геометриялық
пішіндерден бейнеленген медальдар тарату. 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің тақырыбы: ... ... ... оқу ... мақсаты: Білімділікке бейімдеу бағытында
сандардың қатарын ауызша санауға жаттықтыру оңға, солға, 1 таңбалы, 2
таңбалы сандарды ажыратуға, көршілес сандарды ... ... ... апта күндерін, ретімен атауға, тақпақтар айтуға үйрету.
Геометриялық пішіндер мен ... ... ... ... салыстыруға
бейімдеу. Жұмбақтар қисынды есептерді бере отырып ойлау, есте сақтау
қабілетін ... ... ... сан ... ... бейнеленген суреттер, карточкалар. 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің түрі: Түсіндіру, сұрақ жауап,
әңгімелесу. 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің барысы: 
Бөлмеге Мадияр кіреді. 
- Бұл қай жер? Мен ... ... хат ... ... Енді не істедім, барып
іздеп келейін. 
Балалар кіреді. 
Тәрбиеші: Сендер, Мадиярды көрдіңдер ме, ол биыл ... ... ... ... ... ... хат ... еді. Енді өзі жоқ. 
Осы кезде Мадияр кіреді. 
- Қайда жүрсіңдер? Уақыт таяп қалды «ойлау әлемі» аралына біз енді баруға
үлгермейміз. ... неше ... ... бе ... Неге ... ... Сен асықпа,
саған көмектеседі. «Ойлау әлемі» аралына неге барғың келеді? 
Мадияр: Ол ... ... ... бар. Ол ... ... ... ... көмектесеміз бе? 
Мадияр: Әрине көмектесеміз? 
Тәрбиеші: Ол аралға бару үшін көптеген тапсырмалар ... ... ... ... ... тапсырма: 
А) суреттерді сана, жанына сандарды қой. 
Б) бір таңбалы сандарда ата. 
В) геометриялық пішіндерден үй, машина құрастыр. 
2 тапсырма: 
Неге үшбұрыш, ... ... ... дейміз? 
Тәрбиеші: балалар, мына суреттерге қарап, қай ертегіден екенін айтып
беріңдерші және кейіпкерлердің қанша екенін ... 7 ... 7 ... ... ... кім біледі? 
7 ата: әке, бала, немере, шөбере, шөпшек, немене, туажат. 
7 қазына: ... сұлу қыз, ... ... ... ат, құмай тазы, қыран
бүркіт, берен мылтық. 
7 жұт: құрғақшылық, жұт, оба, соғыс, жер сілкіну, сел жүру. 
Тәрбиеші: Өте жақсы. 
Сергіту сәті: Допты лақтырып ... ... бір ... неше жыл мезгілі бар? 
Балалар: бір жылда 4 жыл мезгілі бар. 
Сұрақ: жыл мезгілдерін атап беріңдер. 
Балалар: жаз, күз, қыс, көктем. 
Сұрақ: қазір ... қай ... ... ... ... айтып жіберіңдерші? 
Балалар: наурыз, сәуір, мамыр. 
Сұрақ: наурызда, мамырда қандай мерекелер болады? 
Балалар: 8 ... ... ... 1 ... достық күні, 9 мамыр жеңіс күні. 
3 тапсырма: 
Тәрбиеші: бір аптада неше күн бар? 
Балалар: бір аптада 7 күн ... енді осы 7 ... атап ... ... ... сәрсенбі, бейсенбі, жұма, сенбі, жексенбі. 
Тәрбиеші: Өте тамаша. Бүгін қай күн? 
Балалар: ... 1 ші ... ... ... ... ... бес үйрек, Екі түйе, екі жылқы, 
Қорада үш үйрек. Екі сиыр, екі ешкі 
Бір ... ... Бір ... бір ... ... жығылды Табалмасаң күлкі (10) 
Қалғаны нешеу? (6) 

Қолымда үш алма Жанып тұрған төрт шамның 
Табақта екі алма Екеуі сөніп қалды, нешеуі қалды?(2) 
Қосқанда болады 
Неше ... (5) 
5 ... ... ... мына ... басып шығуымыз керек, егер
сандарды ретімен дұрыс бассаңдар, яғни балалар: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10
сандарын ретімен басады. 
Тәрбиеші: міне, балалар сендер «Ойлау ... ... ... көмектескендеріңе көп рахмет. 
Тәрбиеші: балалар бұл араға біз кітап іздеп келдік. Қане, іздейік. Ол үшін
мына тастың оң жағына қарай үш қадам, ... екі ... ... керек. Тастың
астын қара кітап жатыр. Кітапта жазулар бар екен. 
Тәрбиеші: әріптер қандай ... ... ... қара. 
Тәрбиеші: неге? 
Балалар: себебі, әріптер дауысты және дауыссыз деп екіге бөлінеді.
Тәрбиеші: ендеше мына ... ... ... алып ... ... АР-А, А-УА, А-НА, А-ТА, А-ЛА, БАЛ-А. 
6 тапсырма: мына сөздердің қарама ... ... ... ... ... ... ұзын ... жылы суық; жақсы жаман; таза лас; қалың
жұқа; жуан жіңішке. 
Тәрбиеші: мына сөздерді кім оқиды? 
Балалар: ө-те жақ-сы 
Сау бо-лың-дар. 
Тәрбиеші: ендеше ... кері ... ... ... Сау ... деп іс-әрекетімізді аяқтаймыз. 

Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің тақырыбы: «Кеңістікті бағдарлау» 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің мақсаты: балаларды кеңістік
қатынастарымен ... ... ... ... ... ... көлеміне қарай салыстыруға үйрету (жоғары-төмен, ұзын-қысқа).
Логикалық ойлауларын жетілдіру, қоршаған орта туралы түсініктерін кеңейту. 
Көрнекіліктер: тақтаға ілінетін құралдар өзен, ... биік ... мен ... ... ... екі шымшық. 
Үлестірмелі материалдар: 
1. Жұмыс дәптерлері; 
2. Түрлі-түсті қарындаш. 
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің барысы: 
Дәптермен жұмыс. 
- Айша, Әлия, Әнел ... үш қыз өмір ... ... ... ... оң ... ... жақта тұр. 
- Қыздардың қайсысының бойы қысқа? Ең ұзын ... аты кім? ... ... аты ... Әр қыздың қай үйде тұратындығын ойлап табыңдар да, олардың ... жол ... Биік үй қай ... (сол ... Одан аласа үй қай жерде? (олардың ортасында) 
Бір күні Айша, Әлия, Әнел орманға барады. Өзенге жақындап келіп, олар
мынаны ... өзен ... екі ағаш өсіп тұр ... оның ... ... ... биігі - ұшы әрең көрінетін қарағай. 
Суреті тақтаға ... ... қай ... орналасқан? Қарағай ше? 
- Орманда қыздардың нені кездестіргенін жұмбақты шешу арқылы табыңдар. 
Жұмбақтар: 
Үсті толы ... та іс ... ... ... ... қылт ... ... кеміріп, 
Жоғары өрлеп кетеді 
(тиін) 
Қорыққанда жел аяқ 
Отырғанда томардай-ақ. 
(қоян) 
Тәрбиеші аңның немесе құстың тұрған орнын айтады, ал балалар ... ... Қоян ... мен ... арасында отыр. 
- Тиін қарағайда отыр. 
- Кірпі шыршаның үстінде жүр. 
- Қоян қызды көріп, қорқып кетті де шыршаның артына жасырынды. 
- Кірпі қарағайдың ... ... ... Ақ ... ... ... ... «Алыптар мен ергежейлер» 
Бұл орманда алыптар (балалар қолдарын ... ... ... ... және ... ... жүрелеп отырады) өмір сүріпті. Содан соң
бұл қимылды тәрбиешінің айтуымен жылдам орындайды. 
Дәптермен жұмыс. 
Қыздар орманда серуендеді және толы ... ... ... Айша ... ... Әлия бір ... төмен, ал Әнел аласа түбірге қойды. Қыздарды
өзінің ... ... ... ... Әр қыз не жинады? 
Іс-әрекетті тәрбиеші қорытындылайды. 

Дидактикалық ойын балаға білім берудегі әсер етудегі ең ... бір ... ойын ... негізгі іс әрекеті. Балалардың қарапайым
математикалық ұғымдарын қалыптастыруда дидактикалық ойындардың алатын орны
ерекше. ... ... ... шар, куб, «не ... не домаламайды?»
ойыны арқылы осы екі пішіннің ерекшелігі, қасиеті туралы түсіндіру өте
тиімді. Білім берудегі дидактикалық ... ... ... негізгі
шарты: ол ойын таңдаудағы бірізділікті сақтау, келесі дидактикалық
принциптер міндетті түрде ескеруі керек; түсініктілік, қайталанылуы,
тапсырмаларды біртіндеп орындау. ... іс ... ... ... оңай ... алға ... ... жету оңай болады. Ертегі
кейіпкерлеріне, ойыншық кейіпкерге көмектесу баланың ... ... ... ... ... тапқырлық қабілетін дамытып,
адамгершілік, мейірімділік қасиеттерін оятады. Іс-әрекетке Дымбілместі
қатыстыру баланың алған білімін еске түсіріп, сол Дымбілмеске үйрету арқылы
қабілетін арттырады. Дымбілмеске ... ... өз ... бақылай білуге,
қате жіберіп алмауға деген қырағылықтарын арттырады. 
Ойын арқылы балаларды геометриялық пішіндердің ортақ белгілері
(дөңгелектенген, ... ... ... ... алғашқы түсініктерін
қалыптастырамыз. Уақытты бағдарлауға үйрету үшін тәулік бөліктері, апта
күндері, жыл мезгілдері және ... ... ... ... ... ... Бұл ... баланың ойлау, есте сақтау
қабілеттері мен тілін дамытуды көздейміз. 
Қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру бөлімі бойынша «Таным» ... ... мен ... іске асыру үшін зейіндерін, есте
сақтау қабілетін, логикалық ойлауын дамытуға арналған әлеуметтік ... ... Ойын ... кезінде мына кеңестерді естеріңізде ұстаңыздар: 
1. Ойын балаға да, ... де ... ... ... Баланы ойынмен қызықтырыңыз, бірақ оны ойнауға мұқтаждамаңыз, ойын
тапсырмаларымен ашуға дейін қысым көрсетпеңіз. Ойын кезінде ... ... ... ... «толқынмен» өтеді. Сондықтан, балада ойынға
қызығушылығы басылғанда, ол ойын туралы екі ... ... ... ... ... оны бала ... ... түсірсін. 
4. Ойын кезінде күштеу жағдайын болдырмау керек. Баланың белсенді
қимылдарын ...                                  ...              ...  жұмысын  орындау  барсында   ...   ...   ...  практикасына  жасалған   талдаулар   мен   жүргізілген   ... ... қол ... ...  мынадай  қорытынды  мен  ... ... ...      ... ... ... ... әдістері, оларды түрліше  топтастырулар,
осытоптастыру барысында басшылыққа алынған ... ...      ...   ...   талдау   жасай    ... ...  ...  ...  білім  берудің  сапасын  артырудағы
маңызы толық ...      ... ...  ...  ...  ...  ...  шолу
жасау   барысында   А.Байтұрсыновтан   бастап   ...   бәрі    ...  ...  ...  оны  өз  ...   қолданып   отырғанын
анықтадық.  Әсіресе  А.Байтұрсыновтың  еңбектерінде  көрнекілік  үлкен  орын
алған.
      ... ... ... ... үшін ... көрнекілікке қандай талап
қою керектігін ашып алуға тырыстық. Көрнекі құралды оған  ...  ... ... оның ... ... болуға тиіс.
      ... ... ... ...  талдай  отырып,  онымен
жиі әуестену балалар зейінін негізгі мақсаттан  басқа  бағытқа  алаңдататыны
байқалды. ... ...  ...  жас  және  жеке  ...  ескеру
қаеттігі пайымдалды.
      Мектепке дейінгі ...  ...  ...  ...  ... жай – күйі мен озат тәрбиешілер тәжірибесі таданып, зерделенді.
      Мектепке   дейіңгі   ...    ...    ...    ... ... ...  мен  мазмұнына,  дидактикалық  міндеттеріне
қарай ... ... ... көрсетілді.
      Біздің жұмысымыздың проблемасына сәйкес балабақшадағы оқыту процесінде
байқалған ... ... ... ... ғалымдар жаңа
оқулықтарға байланысты балабақша тәрбиешіне арнап даярлаған әдістемелік
құралдарда сабақта пайдаанатын көрнекіліктің түрлері мен оны қолданудың
әдістемесін толық ... екен ... ... ...                                      ...                             ... ...      ... Ы.  ... ... ... Алматы “Рауан”,
                                    1991.
           2. ... Ю.К. ... ... ...                           ... “Мектеп", 1984.
           3. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы “Ана ...              4. ... Қ. ... С. ... тарихы. Алматы
                               ...        5. ... А.М. ... ... ... –А.,
                              ... 1982. 
              6. ... Р. ... ... – А., 1996. 
               7. ... Б.П. ... ойындар. – М., 1994. 
           8. Новикова В.П. Балабақшадағы математика – М., ...              9. ... Қ. ... ... 1993.
            10. ... ... ... мектептің оқу бағдарламалары.
                       ... ... 1997.
              11. ... М. ... ... ... 1993.
        12. ... Т.А. Сочетание слов учителя и средств наглядности
                           ... ... 1958.
           13. ... С. ... халқының қолөнері. Алматы, 1995.
        14. Мүсәлімов Т., Самылтыров М. Бейнелеу өнерінің негіздері.
                            ... ...           15. ... Ә.Ә. Бастауыш сынып оқушыларының бейнелеу
                   ... ... ... іс- ...                     ... Пед. ғыл. ... дисс.
                                ... 2003.
           16. ... Н.Н. ... ... ...                ... в школе. Москва “Просвещние”,1990.
                       17. ... ... 2005, №3.
            18. ... Л.В. ... ... ¬– М., 1992. 
   19. Богуславская З.М., Смирнова Е.О. Мектепке дейінгі жастағы балаларға
                   ... ... ... – М., ... ... ... және ғылым министрлігі
                  ... ... ... ... жанындағы
                «Көкшетау қаласы, (қазақ тілінде ...                ... ... педагогикалық колледжі» МКҚК






Педагогика, психология және
жеке пәндер әдістемесі ...                                ... ... ...  ...  БАЛАЛАРДЫҢ  ТАНЫМ  БЕЛСЕНДІЛІГІН  АРТТЫРУДА  КӨРНЕКІ
ҚҰРАЛДАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ
Мамандық атауы: 0101000 – «Мектепке  дейінгі тәрбие  және  ... ... ... ... ... ... ... жетекшісі п.ғ.м.С.Амирова
Курстық жұмысты қорғаған бағасы ______________

Кафедра меңгерушісі ________________   п.ғ.м. Б.Батанасова
Хаттама № ____ ____  ... 20___ ...                               ... 2015  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп жасына дейінгі балалардың таным белсенділігін арттыруда көрнекі құралдарды қолданудың тиімділігі48 бет
Мектепке дейінгі балалардың оқу-тәрбие жұмыстарына жаңа педагогикалық технологияларды қолдану ерекшелігін зерттеу26 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың оқу үрдісінде тәрбие формаларын қолдану70 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың танымдық белсенділігін қалыптастыру60 бет
6-7-жасар балалардың таным белсенділігін дамыту динамикасы, ерекшеліктері8 бет
«Ойын–технологиясы негізінде қолайлы орта туғызу – баланы субъект ретінде дамыту шарты»5 бет
Іскерлік ойын8 бет
Іскерлік ойындар6 бет
Ас қорыту жүйесінің патологиясы9 бет
Ақпараттық-коммуникативтік технологиялар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь