Балдырлар классы

КІРІСПЕ

1 БАЛДЫРЛАР КЛАССЫ
1.1 Балдырлардың жалпы сипаттамасы
1.2 Балдырлар бөлінуі мен түрлері

2 КӨК ЖАСЫЛ БАЛДЫРЛАРДЫҢ АНАТОМИЯСЫ
2.1 Көк.жасыл балдырлардың құрылыс ерекшеліктері, көріктенуі, көбеюі
2.2 Көк жасыл балдырлардың табиғаттғы орны мен маңызы

ҚОРЫТЫНДЫ

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Көк Жасыл Балдыр, цианея (Cyanophyta) – балдырлардың ішіндегі құрылымы жағынан ең қарапайым тобын құрайтын, прокариотты (ядролы) организмдерге жататын бір бөлімі. Бұлар автотрофты организмдердің ішіндегі ең ежелгілері болып саналады. Көк Жасыл Балдырдың қазба қалдықтары кембрийге дейін түзілген шөгінді жыныстар арасынан табылған. Көк Жасыл Балдыр табиғатта өте кең тараған. 3 класқа бірігетін 150 туысы 2 мыңға тарта түрлері белгілі, барлық құрлықтар мен суларда (ащы, тұщы) кездеседі. Қазақстанда 3 класқа, 9 қатарға, 30 тұқымдасқа, 66 туысқа жататын 549 таксоны (түр, вариация, форма) анықталған.
Көк Жасыл Балдыр бір клеткалы, шар тәрізді, бірігіп шоғыр (колониялар) түзеді, ал көп клеткалы түрлері жіпше тәрізді, кейде бұталана тарамдалған. Түсі, әдетте, көк жасыл болғанымен, алқызыл, күлгін, тіпті қара түсті түрлері де кездеседі. Ол клетка құрамындағы пигменттерге (фикоциан – көк жасыл түсті, фикоэритрин – қызыл, каротин – алқызыл; әр түрлі каратиноидтар) және олардың ара қатынастарына байланысты болады.
Клеткалары талшықсыз, ал көп клеткалы жіпше тәрізді түрлері сырғанай жылжуға қабілетті келеді. Автотрофты және миксотрофты (аралас) қоректенеді. Соңғылары шіріген органикалық заттар мен ластанған суларды мекендейді де фотосинтезбен қатар дайын органикалық қалдықтармен қоректенеді.
Осының арқасында жаз айларында тез көбейіп, судың сапасын төмендететін түрлері (Anabena) де бар. Мұндай сулар көк жасыл түске боялып “гүлдейді”, түйсік органдарын тітіркендіретін (органолептикалық) қасиеттері бұзылады, жағымсыз иіс пайда болады, ал Көк Жасыл Балдыр су бетін түгел басып кетсе, жәндіктер мен балықтар оттек жетпей тұншығып өледі.
Көк Жасыл Балдыр фотосинтез кезінде өсімдіктер сияқты крахмал түзбейді, оның орнына жануарларға тән гликопротеидтер (полисахаридтер) пайда болады. Клеткалары құрылымы жағынан бактерияларға өте жақын, басқа типке жататын балдырларға мүлде ұқсамайды. Клетка органоидтарынан, плазмадан оқшауланған ядросы, сондай-ақ, хлоропластары, митохондриялары болмайды.
1. Биология:Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2007. ISBN 9965-34-607-0
2.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:Экология және табиғат қорғау/ Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5
3.“Қазақ Энциклопедиясы”, VII-том
4.Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев
5.Голлербах М. М. Почвенные водоросли / М. М. Голлербах, Э. А.Штина Почвенные водоросли – Л., 1969.
6. Звягинцев Д.Г. Биология почв / Д.Г. Звягинцев, И.п. Бабьева, Г.М. Зенова Учебник: Биология почв – М.: Изд-во МГУ; Наука
7. Кабиров Р.Р. Почвенные водоросли: качественный состав, количественные характеристики, использование при проведении экологического мониторинга / Р.Р. Кабиров, Е.С. Пурина, Л.М. Сафиуллина // РАЕ Успехи современного естествознания. – 2008. - № 5
        
        МАЗМҰНЫ

|кІРІСПЕ                                                             |      |
|                                                                    |      |
|1  ... ...                                                 |      |
|1.1 ... ... ...                                  |      |
|1.2 ... бөлінуі мен түрлері                                   |      |
|                                                                    |      |
|2 Көк ... ... ...                                 |      |
|2.1 ... ... ... ерекшеліктері, көріктенуі, көбеюі|      |
|2.2 Көк ... ... ... орны мен ...               |      |
|                                                                    |      ...                                                           |      |
|                                                                    |      ... ...                                                   |      ...                                   ...     Көк ... Балдыр, цианея (Cyanophyta) – балдырлардың ішіндегі құрылымы
жағынан ең қарапайым  тобын  құрайтын,  ...  ...  ... бір ... Бұлар автотрофты организмдердің ішіндегі  ең  ежелгілері
болып  ...  Көк  ...  ...  ...  ...  кембрийге  дейін
түзілген шөгінді жыныстар арасынан табылған. Көк Жасыл Балдыр табиғатта  өте
кең тараған. 3 ... ... 150 ... 2  ...  тарта  түрлері  белгілі,
барлық құрлықтар мен суларда (ащы, тұщы) кездеседі. Қазақстанда 3 класқа,  9
қатарға, 30 ...  66  ...  ...  549  таксоны  (түр,  вариация,
форма) анықталған.
     Көк Жасыл Балдыр бір клеткалы, шар ... ... ... (колониялар)
түзеді, ал көп клеткалы түрлері жіпше тәрізді, кейде  бұталана  ... ... көк  ...  болғанымен,  алқызыл,  күлгін,  тіпті  қара  түсті
түрлері де кездеседі. Ол клетка құрамындағы  пигменттерге  ......  ...  ......   каротин   –   алқызыл;   әр   ... және ... ара ... ... ...     Клеткалары талшықсыз, ал көп клеткалы жіпше ...  ...  ... қабілетті келеді. Автотрофты және миксотрофты (аралас)  қоректенеді.
Соңғылары шіріген органикалық заттар мен  ...  ...  ...  де
фотосинтезбен қатар дайын органикалық қалдықтармен қоректенеді.
     Осының ... жаз ... тез ... ... ... ... (Anabena) де бар. Мұндай сулар көк жасыл  түске  ...  ... ... ...  ...  ...  бұзылады,
жағымсыз иіс пайда болады, ал Көк Жасыл Балдыр су бетін түгел  басып  кетсе,
жәндіктер мен балықтар оттек ... ... ...     Көк  ...  Балдыр  фотосинтез  кезінде  өсімдіктер   сияқты   крахмал
түзбейді,  оның  орнына  ...  тән  ...  ... ... Клеткалары құрылымы жағынан  бактерияларға  өте  жақын,  басқа
типке  жататын  балдырларға   мүлде   ...   ...   ...  ...  ...  ...  ...  митохондриялары
болмайды.
     Көк Жасыл Балдыр, негізінен, вегетативтік жолмен,  яғни  ... ... ... ... көп ...  жіпшелерінің  бөлшектенуі
арқылы көбейеді. Аналық клеткаларында  пайда  болатын  ...  ...  ... ... бар. Бұлар жыныстық жолмен  көбеймейді.  Қоршаған  ортаның
қолайсыз жағдайына  өте  төзімді,  әрі  бейімделгіш.  ...  ... ... ...  да,  ...  ...  биік  тау  ...  мұз-
қарларда да тіршілік ете беретін түрлері бар.
     Кейбір  түрлері  саңырауқұлақтардың  ...  бір   ...   ... етіп, қыналардың денесін құрайды. Шаруашылыққа пайдалы  түрлері  де
кездеседі. Оларды ластанған суларды  биологиялық  әдіспен  тазартуға,  ... ... және ... (Nostos, ... ...  тыңайтқыш  ретінде
пайдаланатындықтан  арнайы  өсіреді.  Көк  ...   ...   ...   аса
түрлерінің  (Phormіdіum,  Plectonema,  т.б.)  атмосфералық   ...   ... ... ... ... ... анықталған




































































                              ... ...                     1.1 ... жалпы сипаттамасы

     Жер бетінде балдырлардың түрі өте  ...  ...  ...  ... ... ... бар, олар мұхиттарда өседі.Бар болғаы бір  клеткадан
тұратын балдырлар да  бар.Олар әдетте түйіршіктер шоғырына жиналады және  ... ... ... ... ... бетін түрлі түске бояйды.
     Түсі ... ... ... ... және ... ... ...     Жасыл көк балдырлар тек суда  ғана  ...  мен  Орта  ...  олар  ...  ...  ...  ...  ...  жауатын
көктем мен күзде  жасыл  көк  ...  ...  ...  құрғақ  кезде
қабыршаққа айналып топырақ бетін жауып тұрады.Жел бұл қабыршақтарды
     ... ... ... ...  болғаны-  жасыл  көк  балдырлар
қайта жанданады.
     Жасыл балдырларда топырақ бетіне өсе ... ... олар  ...  ... ... арасында бір  клеткалы  балдырлар  да  бар-  олар  су
бетінде қалқып жүреді,ал  ірі ... су ... ...     Қоңыр балдырлардың бәрі ірі өсімдіктер.Олар теңіздер мен мұхиттарда су
асты  орманын-нағыз  джунгли  ...  ...  ...  балдырлары
өседі. Теңізде соған орай Саргасс аталған.Бұл балдырлар теңіз  жағасында  су
түбіне  бекиді,ал  ашық  ...  ...  ...  ...  ... олар ... ... кедергі жасайды.
     Қызыл  ...  ...  мен  ...  өседі,бірақ  олар   ыға
алмайды, жартастарға, бақалшақтарға немесе басқа балдырларға бекиді.
     Су ... ... ...  ұсақ  ...  ...  ...  ...  мен
жәндіктерге қорек болады.Ал бұл теңіз жәндіктерінің бірін көптеген  балықтар
өз кезегінде сүйсіне қорек етеді.Міне, сондықтан  да  ...  бар  ... ... ... ...     Алайда балдырлар тек теңіз жануарларына азық болып қана  ... ...  ...  және  оны ...  бактерияларынан  тазартады.
     Адам ...  ... ... ... ...   біздің
солтүстік  теңіздерімізде өсетін  ламинария да бар.
     Балдырлар –үй жануарлары  үшін ... ... ...  ...  соң
су  қоймаларының  түбінде  қалың   тұнба   қабат-сапропель   түзеді.Бұл   ...  ...  ...  ...  өте  ...   ...   болып
табылады.
     Спирогира – жібі бір қатарға  орналасып,  ұзын  ...  ...  ...  Таспа  пішінді  хроматофоры  жасушада  оралма  тәрізді
орналасқан. Атауы осы қасиетіне ... Ол ... және  ...  ... ...  ...  спирогира  жіпшесі  бірнеше  бөлшекке  немесе  жеке
жасушаларының ... ...  ...  Әр  ...  ...  ... жіпшесі пайда болады. Жынысты көбею жіптеріндегі  екі  жасушасының
цитоплазмасының қосылуы арқылы ... ... ағын су  ...  ... Су ... қайыр – балшықтың бетін  жауып  жатады.  Ол  бірқатар
қысқа жасушалардан түзілген жіп тәрізді  болады,  төсемікке  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   хроматофоры
жалпақ білезік тәрізді болып келеді. Жыныссыз көбейгенде  кез  ...  ...  екі,  төрт  ...  ...  ...  Олар  ... бекінеді. Талшығын жойып, жаңа жасушалар түзе бастайды.  Біртіндеп
улотрикс жіпшесі  пайда  болады.  Жынысты  ...  кез  ...  ... ... ... кіші  екі  ...  ...  түзеді.
Олар екі-екіден қосылып, зигота пайда болады.
     ... ... ... ... ... ... балдырдың
спора ,зооспора,зоогамета мен зиготаның түзілу  жолдарын  түсіндіру.(Жынысты
,жыныссыз көбейу)
     ... ...  ...  өсетін  балдырлар  жасыл  балдырлардан  өзгеше
келеді. Олар ... мен ... ... жүздеген шақырым жерді  қамтып
өседі. Оған – қоңыр және ... ... ... ...  ...  ламинария,
саргассум және т.б.  жатады.  Ламинария  теңіз  жағалауындағы  5-10  ... ... 20-30 метр ... өседі. Теңіздің терең түбінде (270  м)
көпжасушалы қызыл балдырлар өседі. Талломы (денесі) –  ...  ...  ... кейде жіптері тарамдалған
     Эукариоттар – клеткалық ... ... бір ...  автотрофты
өсімдіктер.   Өзінен   бұрынғы   организмдерден   ...   ...   оның   ...   цитоплазмасы    және    т.б.    органеллалары
морфологиялық, физиологиялық тұрғыдан  анық  ...  ...  ... ... ... – гаметалар арқылы жүреді  (изогамия,  ... ... ...  ...  бір  ...  ...  балдырлар,
диатомды балдырлар, сары жасыл балдырлар жатады.
      Систиматика ...  ...  ...  ...  ...  деп
аталады. Балдырларды « Algae» деп латынша атпен атауды бірінші рет П л  и  н
и й  С т а р ш и й  ...      Algae ... ... ... балапан бұталары. Орыс ғалымы М. А.
Максимович 1827 жылы «балапан бұталар»  деп  атаудың  орнына  ...  ... ... Аз ... ...  балдырлар  деген  жаңа  ұғым  тез  ... ... ... ... ...  ...  ...  мен
жасуша теориясының  дамуына  тікелей  байланысты.  Балдырлардың  онтогенезін
зерттегенде ғалымдардың назары аса маңызды процесс – ...  және  ... ... ... аударды.
      Жер жүзінде кең ... ... ... ...  бір  тобы  ... Олардың қырық мыңан астам  түрі  бар.  Бұлардың  ...  ...... ...  ...  ...  пигиент  –  хлорофилдің  ...  ...  ...  ...  су  –  ...  ...  ...  құрылысы  жоғарғы  сатыдағымен  салыстырғанда  қарапайымдау   болып
келеді. Балдырлардың бір клеткалы, клеткаланбаған, колониялы,  көп  ... бар. ... ... ... ... ... жоқ,  оның  орнына
тек қатпарлары (талломдары) ғана болады.
      Бір немесе екі талшығы арқылы ... бір ... не  ... ... ...  ...  флагеляттылар  (Flagellae)  деп
атап, қарапайым жәндіктер типіне (Protozoa) жатқызады.  Кейбір  талшықтардың
жасушаларының ішінде ... және ...  ...  ...  ... ... пектинді не целлюлозалы жасуша қабықшасы  болып,  қор
зат ретінде крахмал не оған жақын көмірқышқылдар жиналады.  Бұл  белгілердің
бәрі ... тән ... олай ...  ботаниктер  талшықтыларды  денесі
жағынан  алғанда  біртекті  ...  ...  ...  кейбіреулерінің  –
белгілері жануарларға жақын болғанымен, екіншілерінікі - өсімдіктерге  ... деп ...      ...... ... ... ...  бірнеше
бөлім түрінде берілетін төменгі сатыдағы өсімдіктердің өте үлкен тобы.
      ... ... ... мен балдырлардың арасындағы  ұқсастық  пен
айырмашылықты анықтағанда  балдырлардың  ...  мен  ...  ... күрделіліктердің болатындықтан, олардың  даму  сатысының  бір  шама
жоғары жататындығын аңғаруға мүмкіндік береді.
       ......  ...   ...   ...   өсімдіктердің
жапырақтарына немесе сабақтарына ұқсап,  жапырақ  ...  ...  ... болып келеді. Бірақ бұл тек сыртқы  ...  ...  ...  ... ... ... ғана ...                       ... ... мен ...       ...  құрылысы  мен  тіршілік  әрекетінде  бірсыпыра   ортақ
белгілері болуына ... ... ...  ...  ...  ...  ...  әрбір  тобының  жеке  ерекшеліктері  бар  алуан   түрлі   ...    ...    ...    ...     ...     ... ... қарапайым формалардан күрделі формаларға  қарай
даму  бағытында  қалыптасқан,  ...  ...  ...  ...  ...  Мұндай  структура  әрбір   систематикалық   ...   ... ... бұл ... ... параллельдікті дәлелдейді.
      Қ а р а п а й ы м (м о н а д а) ... ... ...  ... ... тәрізді немесе дөңгелек болып келетін бір жасушалы,  не  бір  –
біріне жасуша пішіні,  құрылысы  және  ...  ...  ...  ...  құралған  колониялы  организмдер  жатады.   ...   ... ... келтіретін  жасушаның  алдыңғы  жағында  бір,  көбіне
екі, кейде төрт және одан да  көп  ...  ...  ...  ... ...  ...  ...  кезеңінде  монада  құрлысты
екендігі байқалады, ал құрлысы күрделі балдырлардың  жынысты  және  ... ғана  ...  ...  ...  ...  ...  балдырлардың
құрылысы амеба тәрізді яғни  а м  е  б  о  и  д   ...  ...  ... қатты қабықшасы, талшығы болмайды. Олар амеба тәрізденіп,  жуан
немесе жіңішке, қысқа  не  ұзын  жалған  аяқтарымен  ...  ... ... ... ... ... бірінші  пайда  болуы  ықтимал,  ал
тез қозғалуға қабілетті талшығы және көзшесі бар монада құрылысты  балдырлар
олардан ... ... ... ...      Құрылысы п а л ь м е л л о и д т ы ... ... ... ...  ...  байланыссыз  болып,  сырты  кілегейленіп  жатады.  ...  ... даму ... ...  ...  ...  не  белгілі  бір  кезеңінде
пайда болады.
      К о к к о и д т ы  ......  кең  ...  ... әр ... қозғалмайтын бір жасушалы не колониялы организмдер жатады.
      Ж і п  т ә рі з д і – ... ... жиі ...  ...  ... –жаққа тарамдалып та кетеді. Мұнда  қозғалмайтын  ...  бір  ... ... ... ... Көпшілік жіп  тәрізді  балдырлардың  төменгі
жағындағы ұзынша ризоид жасушалар арқылы субстратқа бекініп тіршілік етеді.
      П л а с т и н к а л ы  ... ......  және  ... пішінді балдырлар жатады.  Мұндай  балдырлар  өзінің  ...  жіп  ...  ...  ...  ...  жасуша  көлденеңінен  және
ұзынынан  бөлінудің  ...  жіп  ...  ...  пластинкалы   формаға
айналады. Теңізде  тіршілік  ететін  көпшілік  қоңыр  және  қызыл  балдырлар
жасушаның  жан  –  ...  ...  ...  ...  ...  ...       С  и  ф  о  н  д  ы   ...  балдырлар  сирек  кездеседі.  Бұған
вегетативтік денесі перделерге бөлінбеген, орасан  үлкен,  ядросы  өте  ...   ...  ...  ол  ...  мөлшері  1  сантиметрден,   кейбір
түрлерінде     ...     ...     ...     ...     ...       ...  көбеюі.  Вегетативтік  көбею   ...   және   ...  ...  көп  ...  ...  көк   –   ...   балдырлар,
хризомоналдылар,  эвгленалар,  пирофиттер  тек  вегетативтік   ...   ... Ал, ... ... жыныссыз жолмен көбеюі  жиі  ұшырайды.
Дұрыс ұрпақ ауысуы ... ... ... ... тек  ... ... жолмен көбейеді.  Бұл балдырлар біраз уақыт ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  сатысында  жынысты   жолмен
көбейеді.  Жынысты  көбею  процесі  қолайсыз  қоректену  ...  ...  ...  ...   пайда   болады.   Жыныс   ... ... ... ... ... ...  жағдай  болғанша  тыныштық
күйінде жатады.
      Әр ... ... ... ядро ... ...  және  ... ... болмайды.  Көпшілік  жасыл  балдырлардың,  бангиевалылардың,
немалионды қызыл балдырлардың барлық тіршілік  жағдайлары  гаплоидты  ... де, ... ғана ... ... ...  өсер  ...  ... қайтадан гаплоидтты күйге көшеді.  Диплоидтты  зиготаны  жеке  ұрпақ
деуге  келмейді,  сондықтан  ...  ...  ...   ...   тек   ... алмасуы ғана байқалады. Ульва,  кладофора  сияқты  кейбір  жасыл
балдырларда, эктокарпустар мен диктиоталар сияқты ... ... және  ... балдырлардың даму циклдарында изоморфты ұрпақ ауысу  ...  ... пен ... ... ... және ... ...  жағынан  бір  –
бірне өте ұқсас келеді. Ламинариялар  және  ...  да  ...  ...  ... ... балдырларда да  гетероморфты  ұрпақ   ауысу  байқалады.  Мұнда
өсімдіктің өзі спорофит болып есептеледі, ол ұзақ өмір ... ал  ... ... ... түрінде болып, аз тіршілік етеді. Бірақ кутлерия  сияқты
кейібр  қоңыр  балдырлардың  даму  циклында  ...  ...  ал  ... ...  ...  ғана  ...  ...  гаметофит  болып  ұзындығы
жиырма  метрге  жететін  өсімдіктің  өзі  есептеледі.  Бұл   ...   ... көп ...      ...  ...  ...  сифондылардың  және  басқа  аздаған  жасыл
балдырлардың, диатомдылардың, ... ... ... ...  ... ... тек ... элементтері  ғана  –  гаплоидты,  олай  болса  ұрпақ
ауысуы болмай,  тек  ядро  ...  ғана  ...  ...  ... ... ... ... басым, ал диплоидты фазаның  ұзаруы,
оның басым болуы соңғы даму белгілеріне  ...  ...  ...  немесе
спорофиттің артықшылығы – тіршілікке лайықты әр  түрлі  сапалы  ...  ...  ...  ...  ...  болуында,  сондай   –   ақ,   тіршілік
жағдайларының әр түрлі өзгерістеріне тез бейімделетіндігінде.
      Бір ... ... ... жолмен  жасушаның  жай  бөлінуі
арқылы, колониялды формалары  колонияның  ыдырауы  немесе  ...  ... жаңа  ...  ...  арқылы  көбейеді.  Жіп  ...  ... ...  ...  ал  ...  хара  тәрізді  балдырларда  ерекше
түйнектердің пайда болуы арқылы ...      Ж ы н ы с с ы з   к ө б е ю  ...  өте  көп  ...  және  ... ...  пайда  болған  споралар  арқылы  көбейеді.  Көпшіліктерінің
споралары  қозғалғыш,  жасуша  ...  жоқ   ...   ...   ... болуына байланысты оны зооспора деп атайды.  Зооспоралар  брнешеу,
кейде көп болып зооспорангияда түзіледі. Зооспора вегетативтік бір  ... өте ... ... ... де, ... ... ...  кейін  қабыққа
орналасып,  жаңа  балдырға   айналады.   ...   ...   ... ... аппаноспора деп атайды.
      Ж ы н ы  с  т ы   к ө б е ю  ...  ...  ...  ...  ... екі ... ... қосылады. Бұл жынысты көбею  процесінің  ең
қарапайым түрін  хологамия дейді. Көпшілік балдырларда жынысты жолмен  көбею
процесі екі ... .........  ...  ... ... бір жасушалы зигота түзеді.  Мұнда  хологамия  ...  ... ... және ...  қосылып,  жасушадағы  хромосома  саны
екі есе көбейеді. ... ...  ... ...  ... үш түрі байқалады.
      И з о г а м и я ... ... түрі ... ... жоқ ... ... ... және аталық гаметалар қосылады. Г е т е р о г а м  и
я  д а  ... ... ... ...  ...  кіші  және  екі  ...  де  ...   келеді.   Изогамета   және   ...   ...  ... деп ...  Егер  бр  особьтан  түзілген  гаметалар
қосылса,  онда  мұндай  балдырларды   ...   ...   ал   ...  ...  ...  түзілген   организмді   гетероталдық
балдырлар   деп   ...   ...   ...   ...   ...  ...   жыныс   айырмашылығы   білінбейді.   Егер   олардың
гаметаларынан айырмашылық байқалмаса  ...  ...  ...  ... тек ... ... ғана айырмашылық байқалады.
      Балдырлардағы ... ... ең ... типі – ... басқа жыныс
процестеріне  қарағанда  өте  күрделі  келеді.   Мұнда   жұмыртқа   клеткасы
қозғалмайды және  ол  ...  ...  ...  ...... есе ... болады. Оогамия жыныс процесінде  аталық  жыныс  клеткасын
түзетіп ...  ... ал ... ...  ...  гаметангияны
– оогоний деп  атайды,  тек  ...  ...  ғана  оны  ...  ... ... ... ... оогонийде бір, кейде  бірнеше
жұмыртқа клетка дамиды.
      ... ... ... кезеңдерінде аталық, аналық жыныс  клеткалары
қосылады. Соның нәтижесінде қолайсыз жағдайларға өте берік,  қалың  қабықпен
қапталған, қоректік заттардың қоры  ...  ...  ...  ...  ... ... ... болғандықтан, оның  ядросындағы  хромосома  саны
жеке гаметағыдан екі есе ... яғни ... ...  ...  ...  ...   бірден,   ал   көбіне   ...   ...   ...   теңіз
балдырларында бірден, ал көбіне тыныштық кезеңінен ... ...  ... соң ... ... ... ...  саны  екі  есе  азайып
кемиді де, ... ... ...  ...  төрт  ұрпақ  береді.  Олардың
әрқайсысы жаңа особьқа айналады.
      Бұлардан басқа ... ... ... – з и г о г а м и я  ...  к  о
н ь ю г а ц и я  ... Бұл ... екі ... көлденең  өсінділер  беріп,
бір – бірімен түйіседі  де  бір  клетканың  ішіндегі  ...  ... ... ... ... сырт ... гаметалар  аналық  және
аталыққа  айқын  ажырамайды.  Жоғарғы  ...  ...  ...   ... ... ... ... кейін  диплоидты  хромосома  жиынтығы
гаплоидтыға  ауысады.  ...   ...   ...   ...   ішінде
балдырлардың  әрбір  систематикалық  ...  ...   ...   даму
циклдарының әр түрлі кезеңінде өтеді. ... ... ... ...  –
 с п о р а ф и т, жынысты ұрпақ – г а м е т о ф и т п  е  н   ...  ... ... жағдайда  редукциялы  бөліну,  жоғарғы  сатыдағы  өсімдіктер
сияқты, ... ...  ...  ...  ...  алдында  жүреді.
Балдырлардың  көбісінде  редукциялық  бөліну  зигота  уақытында  болады  ... ... даму ... ... ...  ...  ал  диплоидты  фазасы  –
зигота ғана. ... ... ... ...  ...  демей,  ядроның  фазасының
алмасуы деген жөн. Сонымен қатар бұған қарама –  қарсы  кейбір  балдырлардың
дамуы диплоидты ... ... ал ... ... тек ...  бөлінудің
нәтижесінде пайда болған гаметалар ғана есептеледі.
      Балдырлар – су өсімдіктері,  олар  ...  ...  ...  мен  ...  ...  жыралардың,  шалшықтардың  қай  –
қайсысында болсын олар өте көп  ...  Біз  ...  ...  ... ... гүл  ...  ...  дымқылды  топырақтардан  да
кездестіреміз.














     2.Көк жасыл балдырлардың анатомиясы



     2.1 Көк ... ... ... ... ... ...      Көк – жасыл балдырлар - бір клеткалы, колониялы және көп клеткалы жіп
тәрізді балдырлар. ...  ...  ...  ...  клеткада  белгілі
қалыптасқан ядросы және хромотофорасы болмайды.  Түсі  атына  сай  көк-жасыл
немесе сарғыш; крахмал жиналмайды, ...  ...  жоқ.  Бір  ...  ... ... ...  жолмен  клетканың  тең  екіге  бөлінуі  арқылы
көбейеді. Көп клеткалы жіп тәрізді формалары ... ... деп  ... ... бөлшекке бөлініп кетуі арқылы көбейеді. Көк-жасыл  балдырлардың
клетка қабықшасына жанаса өте ұсақ  түйіршіктер  түрінде  азықтық  қор   ... ... ... май ... да ...  Хроококкалар  класына  бір
клеткалы, не колониялы түрлері кіреді. Оның ...... тұщы суда  ... топырақты жерлерде аса көп тараған шар тәрізді бір клеткалы  балдыр.
Колония құрайтын түріне қалың ... бар, шар ...  ...  жатады.
Гормогониялар   класына   –   колониялы   және   жіп    ...    ... ... ... ...  ...  Жіп  ... клеткалы  өкілі  –  осциллятория.   Анабена  ...  ...  ... жұмыр клеткалардан тұратын колония түзеді. Носток жіптері  анабенаға
ұқсайды, бірақ  жұмыр  шар  тәрізді  клеткалар  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  бара   жатқан   көлдерде   жиі
кездеседі.
     Қөк  –  ...  ...  ...   ...   ...  Жасушаларының   қабықшасы   пектиндi,   шырышпен   ... ... жоқ. ... шеттерiнде пигменттер  орналасқан,
жасуша  ортасында  ядролық  зат   бар.   Жасуша   құрылысының   ...  ...  ...  ...  ...  ...  жүредi.  Көк   жасыл
балдырлар прокариоттарға жатады(қалыптасқан ядросы  жоқ).  Бұл  балдырлардың
әртүрлi пигменттерi болады. Көк-жасыл түс ... ... ...  және  ... ... . Осы екi ... басқа бiрде  аз,  бiрде  көп  мөлшерде
қызыл түс беретiн –фикоэритрин және сарғыш түс беретiн ... де бар.
     ... ... ... ...  ...  ...  етедi:
әртүрлi  деңгейде  ластанған  тұщы  және  ...  су   ...   ... ... ... дiңдерiнiң түбiнде.






      Көк жасыл алдырлар ... ... ... ... ...  ... ... түрлерi өте көп, олардың 30  мыңнан  аса  түрлерi
бар. Олардың көбеюi әртүрлi жолмен жүредi. ... ,  ...  көк  ... ... жаңа ... тек ... жолмен пайда болады.
      Вегетативтiк  көбею.   Бiржасушалы   балдырларда   ...   ... ...  ...  асады.  Колониялы  балдырларда-сол  ... ... ... ... ... жаңа колонияның түзiлуiмен  болады.
Жiп  тәрiздес  ...   ...   ...   жiпшелерiнiң   кездейсоқ
үзiлуiмен өтедi.
      ... ... ... ... жасуша – спора түзу  арқылы  жүредi.
Көпшiлiк балдырлардың споралары қозғала алады. Оларды ... ...      ... ... ... үш ... ... Көлемдерi  мен  құрылыстары
бiрдей жыныс жасушаларының (Қозғалмалы гаметалардың) қосылуын –изогамия  ...  ...  ...  екi  гаметаның   (аналық   гамета   iрi)   ... ... бұл ... ... iрi  ...  ...  ... қозғалатын аталық гамета-сперматозоидпен ұрықтанады.
      Хламидомонаданың  көбеюi.  Хламидомонада  екi  ...  ...  ... және ... ...  ...  ...  туған  кезде  хламидомонада
жыныссыз  көбейедi.  Осы  кезде  ол  ...  ...  ...  тастайды.
Жасушаның  iшiнде  4-ке  бөлiнiп,  әрқайсысы  талшыққа  ие  болып  ... ...      ... ...  ...  ...  4  ...  жасуша  –  споралар
түзiледi. Олар көбею мен таралу үшiн.  ...  бар  ... ...      ... ... ... ... бар болғандықтан өз
беттерiмен қозғала алады. Сөйтiп, хламидомонаданың жыныссыз көбеюi  ...  ...  Ол  ...  аналық  жасушаның  қабықшасы  ашылғаннан  соң
кiшкене хламидомонадалар түрiнде суға жүзiп ... Суда ...  ...  ... жасушалар  аналық  жасуша  деңгейiне  дейiн  өсiп,  жыныссыз  көбеюге
кiрiседi.
      ... ... күн ... иiрiм ...  кеуiп  кетуi  сияқты  қолайсыз
жағдайлар  туындаған  кезде  ...  Осы  ...   ...   ...  қос   ...   ...   түзiледi.   Олар   аналық   ... ... ... ...  ...  ...  жұптасып
қосылып, сырты  қатты  қабықпен  ...  ...  ...  ...  ... ... ... одан 4 хламидомонада түзiледi.
      Хламидомонаданың жынысты ...      ... тек қана ...  ...  ...  ...  екi  жолмен
көбейедi, жыныссыз – зооспораларымен, жынысты – изогамды.
      ... – жiп ... көп ... ......  және  ... көбейедi. Жынысты көбеюi кезiнде екi  жiпше  бiр-бiрiне  параллель
орналасып, шырышпен қапталады. Осыдан соң қарсы  жатқан  ...  ... ... олар ... да саты тәрiздi зат шығады.
      ... ... ... ... ... ерiп  әрбiр  жасушаның  iшкi
заты араласып ... ... ... ... ...  соң  жас  ... ...      Жыныссыз көбейгенде спирогира жiпшесi бөлек-бөлек  болып  ...  ... жаңа ағза ...      ... ... да, жынысты да көбейе алады. Бұлардың  ... ... ... мен ... ...      Бактериялардың фотосинтез үдерісі жүретін ... ...  ... деп  ...  Көк-жасыл  балдырларда  (цианобактерия)  ядро
болмайды. Көк-жасыл балдырлар  қына  ...  ...  ... етеді.
        Анабена - жіптектес цианобактериясы, планктонның ... ...      ... ... ... ... шар тәрізді.  Сыртын
қалың сілемейлі қабық жабады. Жасуша қабығы үш қабаттан тұрады. ...  ... ... ... жаба ды. ... боялған бөлігі -  хроматоплазма,
ішкі  түссіз  бөлігі  орталық   плазма   деп   ...   ... ... ...  болған  жарғақшаларды  қоршай  орналасқан
хлорофилл және көк, қызыл  пигменттері  ...  ...  ...  ...  айырмашылығы  -  сыртын  қоршаған  2  қабат  жарғақшасы,  хромосома
жіпшелері, ядрошығы болмайды. Орталық плазма ...  ...  ... ... ...  ядросы  болмағандықтан,  цианобактериялар  жасушалары
қарапайым ... ... ... ...      ... үш тобы бар:
      ... - шар ...  жеке  жасушалар.  Олар  бөлініп  ажырамай,
сілемеймен қапталады.  ...  ...  ...  ыстық  суларда,  тастың
бетінде, тоқтау сула өседі;
      хамесифондар  -  жіп  ...  ...  ...  ...   ... ... ... бақалшақтарында, ағаш діңдерінде өседі;
      ... - жіп ... ...  балдырлардың  көбею  әдісімен,
өсімді жолмен көбейетін түрлер.
      Осциллятория трихомасы (қалың ... ...  ...  жіпше)  -
бұтақталмаған бір түрі. Спора түзбейді. Жіпшесі  бірнеше  бөлшекке  бөлініп,
әр бөлшегі сілемейлі ... ... ... жаңа ... ...  ... ... көбею әдісін гормогония деп атайды.  Әр  бөлшегі  -  көп
жасушалы. Осциллятория деп аталу себебі  -  ...  ...  ...  ... тілі ... ... ұшы ...  қозғалады.  Сула,  топырақта
кездеседі. Носток тізілген ...  ...  ...  ...  Жіпшелері
жалпы сілемейлі қабықта  шоғырланып  өседі.  Далалы  жерлерде  және  ... ...      ... ... ... ... үшін ... елдерде  арнайы
суқоймаларында өсіреді.
      Цианобактериялар  ауадағы  бос  азотты   синтездеп,   ...   ... ... ... жер  беттің  барлық  жерінде,  тіпті
ешқандай топырағы жоқ жартастарда да  өсе  ...  ...  ...  ... ... бетінде алғаш  өсетін  де  осы  цианобактериялар.  Себебі
олар ауадағы бос ... ... ... ... ...  Олардың
қалдықтары шіріп, топыраққа айналады.
      Бактериялардың табиғатта және халық шаруашылығында маңызы зор. ... түрі ... ... ...  ...  саңырауқұлақтарда  қалған
қалдықтар ды ыдыратыл, шірітеді.  Топырақ  құнарлығын  ...  ... зат ... ... ... жалғасуына  себепші  болады.
Цианобактериялардың кейбір түрі бос  азотты  ...  ...  ... ... ... ... үшін ... суқоймаларда өсіріледі.
      Ғалымдар көпке дейін саңырауқұлақтарды төменгі  ...  ... ... ... ... ... өсімдіктерге де, жануарларға да  тән
белгілері болғандықтан, ағзалық әлемді жіктеуде ерекше  орын  берді.  Сөйтіп
олар   өз   ...   ...   ...   ағзалық   зат   ...   ... ... ...     2.  ... ...  табиғатағы орны мен маңызы, маңызы.


      ... мен ... ... ...  сипатталады.  Олардың
көпшiлiгi аса  iрi,  бiрақ  жағалаудағыы  таяз  жерлерге,  әсiресе  30-50  ... ... ... ... ...  ...  ... сонша, тiптi су асты ормандары деп атауға болады.
      Дүние жүзiлiк мұхит су ... ...  ...  ...  Жаңа
Зеландия және Отты Жер мен көршiлес оңтүстiк елдiктiң  теңiздерi  iрi,  алып
балдырларымен аты шыққан аймақтар.
      ... ... ...  ең  iрi  ...  ...  ... Оның жалпы  ұзындығы  150  деп  300  м  ...  және  одан  ... ... ... ... ...  Шынында  осы  балдырдың
жасушалары iрi болып ... ... ...  ...  тiптi  ...      ... макроцистистiң ешқандай да алмұрты  жоқ,  бiрақ  оның  ... ... ... бар. Осы ... ... ... ...  тығыз
қабығы оған су  өткiзбейдi,  сондықтан  бұл  ...  ...  ...  ...      ... ... капустасы деген атпен белгiлi, олар адамдарға үлкен
пайда  келтiредi.  Азия,   Еуропа   және   ...   ...   ...  ...  ...  ...  ...  өңдеуге   пайдаланылады.
Олардан  альгинат,  маннат,  ламинарин  сияқты  құнды  препараттар  ...  ...  мен  ...  ...   өте   ...   және   кеңiнен
пайдаланылады.  Олардан  ...  ...  ...  консервлер  тiптi
кәмпиттер жасайды.
      Теңiздер мен мұхиттарда әртүрлi  ...  ...  ...  ... ... Олар ... ... де мекен  дейдi,  бiрақ  негiзгi
мекенi оңтүстiк жылы ...      ... өз  ...  ...  еш  ...  қоңыр  балдырға  жете
алмайды және теңiз толқындары таралмайтын терең жерлерде өседi.
      ... ... өте ... ... ... ... ...  түрлi,
ашық қызылдан тiптi қараға дейiн болады. Осы түстерiнiң әртүрлiлiгi  олардың
кескiнiмен  бiрiгiп  су  асты   ...   ...   ...   ... ... жiп ... кейде жапырақ  тәрiздi  қабаттама,  кейде
мүк топтамасындай, ал кейде нәзiк тарамдалған ергежейлi ағаштай ...      ... адам үшiн  ...  маңызы  зор.  Мысалы  Солтүстiк
теңiздегi мекендейтiн балдырлардың бiрi – хондрус. Оны  құрғатылған  күйiнде
тыныс  жолдары   ...   ...   дәрi   ...   ...   ... таза ...  культурасын  алу  үшiн  дүние  жүзiнiң
барлық зертханаларында  пайдаланылатын  агар-агар  өңдiредi.  Осы  ... ... және ... ... да аса ... ...  ... Кондитерлер, нан пiсiрушiлер  агар-агарды  аздап  қамырға  қосады,
сонда әртүрлi бәлiштер (пирожный), бисквиттер мен нандар ұзақ  ...  ...      Егер ... ...  ...  ...  ...  болады  десе
сенбеген болар едiңiздер, себебi, теңiз бау-бақша немесе алқап емес.
      Ал,  шын  ...  ...  ...  бар.  ...  тек  қана  ... « ... емес, тiптi жаңа, жетiлдiрiлген iрiктемелерiн  шығаруға
да  болады.  ...  ...  ...  өнiм  алу,   және   осы   ерекше
шаруашылықты тиiмдi ету, әрине ғалымдардың  ерекше  ...  ...      ... ... оның ...  ...  өсiмдiктердiң  аса  көп
екенi белгiлi.  Ал,  осылардың  тек  кейбiреулерi  ғана  ...  ...  ...  ...  өсiмдiктер.  Iрi  теңiз  өсiмдiктерiнiң  ...  ал  олар  аса  ұсақ  ......   ... Олардың бұлай аталу себебi судағы микроскоптық  жануарларға  ұқсас
суда еркiн қозғалатын,  талшықтары  көмегiмен  жылдам  жүзедi.  ...  ... ... олар тек ... көмегiмен көрiнедi.
      Теңiз ... ...  пiсiп  ...  табақшалары  бетiнде
ерекше қапшықтар – зооспорангияларда түзiледi. Олардың  саны  аса  көп.  Бiр
планарияның өзiнде 12 000 000 ... ... ... зосопоралар  суға
шыққанда су мөлдiрлiгiнен айырылып лай су тәрiздi болады.
      ... ... суда ... ... ... оның ... тұнады. Егер олар
тастарға түссе, онда оларға бекiнiп,  өседi.  Бiрақ,  ...  ...  ... өсiп ... деп ...  ...  ...  зооспоралар  жiңiшке,
нәзiк,  тарамдалған  жiпшелер  -  өскiндерге   ...   Бiр   ... ... ... ... ,  басқаларынан  (аналықтар)  –
iрiрек  қозғалмайтын  жұмыртқа  жасуша  түзiледi.  Сперматозоидтар  жұмыртқа
жасушаларына жүзiп  ...  ...  ...  ...  соң  ...  жасуша
бөлiне бастайды да, одан жас өскiнше жетiлiп  бiрте-бiрте  ол  ересек  ... ... ...      ... ... соң бiр – екi ...  соң  ...  қаусап  бiрте-
бiрте өле бастайды. Солтүстiк суық теңiздерде  теңiз  ...  ...  ... етедi, ал оңтүстiк жылырақ суларда барлық  дамуы  бiр  ... ...      ... капустасын қолдан өсiру үшiн ең  әуелi  себетiн  материал  жинау
қажет.  Жазда  теңiз  капустасы  ...  ...  ...   пiсiп   ... бар iрi ... жағалауға алып шығып,  аздап  кептiредi.
Осылай етудiң себебi зооспоралардың тақташалардан суға ...  бiр  ... ...      ... өнуi + 10 С. ... ... ...  Мысалы,  жылы
сулы  Қытай  және  ...  ...  ...   ...   ...  ...  Көбiнесе  осындай  бассейн  қызметiн  ескi  корабльдер
қойнаулары атқарады. Бұл қолдан ... ... ... ... тұру  ... ерекше «теңiз жылыжайлары«, осыларда «көшеттер»  арнайы  өсiрiледi.
Осы бассейндерге тастар,  жiптер,  бамбук  таяқтарын,  және  пiсiп  ... ... ... ... ... ... суға  түскен  бетте
көптеген зооспоралар шығады. Бассейндердегi су аса  көп  емес,  ...  ... ... ... ... ... жақсы бекiнедi  де  осыларда
теңiз капустасының барлық даму кезеңдерi өтедi,  тiптi  жас  ...  ... ... ... өскен «көшет» дайын.  Ендi  оны  тек  ...  ... ... мiне ... ... ... ...      Егер теңiз ... ... ашық ... ... онда  ол  жерде
толқын болғандықтан тасқа өсiрiлген  өскiндердi  ...  Бұл  ... ... ... Олар ... ... тастарды орналастырады және  жас
капустаның қалай дамып келе жатқанын тексерiп,  бақылайды.  Бұл  ...  ...   ...   ...   ...   суы   толқымайтын,   ... ...  ...  ...  Осындай  жерлерде  теңiз  капустасы
өскiндерi  бар  тастар  емес  жiптер  мен  ...   ...   ...  саты  ...  етiп  байлап  якорьларға  бекiтедi,   сонда   ... ... ... қалқып жүредi. Осы  әдiс  бойынша  теңiз  ... ... және ... ...      Қала ... ... мен ... жерлерде, ағын сулар келiп қосылып
тұратын маңайларда капуста жақсы  ...  ...  ...  ғалымдар  жас
теңiз   капустасын   ...   ...   ...   ... Теңiздi қалай тыңайтуға болады?  Теңiз  «бау-бақшаларына»  қанша
тыңайтқыш себу керек?
      ...  ...  суын  ...  болатыны  анықталды.  Онда   азоттық,
фосфорлық қосылыстар аз.  Бiрақ  тыңайтқыштар  ...  ...  ...  ...  теңiз  капустасы  оны  ...  ...  ...   ... ... ... ...  ыдысқа  суда  ерiген  минералды  тұздар  бар
ерiтiндiнi құяды. Ыдысты мықты  тығынмен  ...  ...  ...  салып
жүзiп  жүрген  бамбук  таяқтарына  1  м  тереңдiкте   iлiп   ...   ... ұзақ ... бойы ыдыс  ...  ұсақ  ...  (поралар)
арқылы бiрте-бiрте суға сiңiп (өтiп) теңiз капустасы оны ... ...      ... ... түсiмiн балдырларды кептiрiп олардың құрғақ массасы
бойынша  анықтайды.  Теңiз  «бау-бақшаның»  әрбiр  гектарынан  10  т   ... ... ... Ал егер  өсiру  техникасын  жетiлдiрiп,  қолдан
жасалған тыңайтқыштарды көбiрек пайдаланса, онда 30 т ... мол ...  ...      Су ... ... iрi ... ... теңiздер мен мұхиттардағы  су
қабатында микроскоптық балдырлар өте көп. Олар суда  жүзiп,  қалқып  ... ... ... сөзi ... - ... және ......  деп
атайды.  Тiптi  арктикалық  теңiздердiң  жоғарғы  ...  суда  ... 20-30 ...  ...  болады.  Осыдан,  олардың  ұсақ
теңiз жануарларының  қоректенуiне,  ал  ол  ...  ...  ... ... ...  ...  ...  бiлуге  болады.  Көпшiлiк  көк-жасыл
балдырлар фитопланктон құрамына  кiредi,  олардың  өте  көп  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  су  жасыл  түске  боялғандай
болады.
    Балдырлар автотрофты организмдер ... ... ...  ...  ...  әрі  органикалық  заттарды  түзуде  азот  пен   фосфордың
биогендік  қосылыстарын  пайдаланып,  ...  ...  ...  ... ... болып қатысады. Биогендік күштің  қарқындылығы  ... ... ... ғана ... сонымен бірге оның  түрлік  құрамына  да
байланысты. Балдырлардың  осындай  трофтық  деңгей   өзгерген  ...  ... мен  ...  өзгеру  сипатын  биоиндикациялық  ...  ... ... ... құрамына  негізделген  биоиндикациялық  тәсілдер
барлық  су  нысандарында  жүрілетін  ...  және  ...   ...   интегралды   баға   береді.   ...   ...    ... ...  химиялық  анализге  қарағанда  арзан  да  жылдам,  ... ... ...  есептелінеді  (Бродский  А.К.,  2002;  ...  ... ...  Л.И.,  Ступина  В.В.,  1990).  ...  ...  көл  ...  микроорганизмдер  көмегімен  биоиндикациялау  және  тест
организмдер ... ... - ...  күннің  өзекті  мәселесі  болып
саналады.
















                                  ...     Жер ... ... түрі өте  ...  ...  ...  ... жететін алыптары бар, олар мұхиттарда өседі.Бар болғаы бір  клеткадан
тұратын балдырлар да  бар.Олар әдетте ... ... ... және  ... ... ... шоғырлар түзіп,оның бетін түрлі түске бояйды.
     Түсі ... ... ... ... және ... ... ...     Жасыл көк балдырлар тек суда  ғана  ...  мен  Орта  ...  олар  ...  ...  ...  жерлерде  жаңбыр  жауатын
көктем мен күзде  жасыл  көк  балдырлар  барынша  көбейеді,ал  ...  ... ... ... бетін жауып тұрады.
     Көк Жасыл Балдыр бір клеткалы, шар тәрізді, бірігіп шоғыр ... ал көп ... ... жіпше тәрізді, кейде  бұталана  тарамдалған.
Түсі, әдетте, көк  жасыл  болғанымен,  алқызыл,  ...  ...  қара  ... де ... Ол ... ...  пигменттерге  (фикоциан  –  көк
жасыл  түсті,  фикоэритрин  –   қызыл,   ......   әр   ... және олардың ара қатынастарына байланысты болады.
     ... ... ал көп ... ... ...  ...  сырғанай
жылжуға қабілетті келеді. Автотрофты және миксотрофты ...  ... ... ... ... мен  ...  ...  мекендейді  де
фотосинтезбен қатар дайын органикалық қалдықтармен қоректенеді.
     Осының арқасында жаз айларында тез көбейіп, судың ... ... ... де бар. ... ... көк ...  ...  боялып  “гүлдейді”,
түйсік органдарын тітіркендіретін  (органолептикалық)  қасиеттері  бұзылады,
жағымсыз иіс пайда болады, ал Көк ... ... су ... ...  ...  ... мен ... оттек жетпей тұншығып өледі.
     Қөк  –  жасыл  ...  ...   ...   ...  ...   ...   пектиндi,   шырышпен   қапталған.
Цитоплазмада органоидтары жоқ. Цитоплазма шеттерiнде пигменттер  ...  ...  ...  зат   бар.   Жасуша   құрылысының   ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  Көк   жасыл
балдырлар прокариоттарға жатады(қалыптасқан ядросы  жоқ).  Бұл  ... ... ... ... түс беретiн жасыл хлорофилл  және  көк
пигмент фикоциан . Осы екi ... ... ...  аз,  бiрде  көп  мөлшерде
қызыл түс ... ... және ... түс беретiн каротин де бар.
     Көк-жасыл балдырлар әртүрлi ...  ...  ...  ...  ...  ...  тұщы  және  тұздылау  су   қоймаларындағы   ... ... ... ... ...                        ... ... ТІЗІМІ


     1. Биология:Жалпы білім беретін мектептің ... ... ... ... 2007. ISBN 9965-34-607-0
     2.Қазақ тілі ... ... ... ...  сөздігі:Экология
және табиғат қорғау/ Жалпы  редакциясын  басқарған  –  түсіндірме  сөздіктер
топтамасын ... ... ...  ...  ...  ...   ғылымдарының   докторы,   профессор,   Қазақстан   ... ... ... ... – Алматы:  «Мектеп»  баспасы»
ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN ...     ... ... ...     4.Т. ... ... ... БИОЛОГИЯЛЫҚ  СӨЗДІК  І-том
ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ,  Алматы  —  1959,  ...   ...   ... ... ... Т. Дарқанбаев
     5.Голлербах М. М. ... ... / М. М.  ...  Э.  ... ... – Л., 1969.
     6. ... Д.Г. ... почв / Д.Г. Звягинцев, И.п.  Бабьева,  Г.М.
Зенова Учебник: Биология почв – М.: ... МГУ; ...     7.   ...   Р.Р.   ...   ...   ...    ... характеристики, использование при  проведении  экологического
мониторинга / Р.Р. Кабиров, Е.С.  Пурина,  Л.М.  ...  //  РАЕ  ... ... – 2008. - № 5  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоңыр балдырлар (Phacophyta) типіі8 бет
Балдырларға жалпы сипаттама26 бет
Көк-жасыл балдырлар15 бет
Төменгі сатыдағы өсімдіктер систематикасы69 бет
Delphi-де мәліметтер қорын құру технологиялары6 бет
Балдырлар14 бет
Балдырлар туралы16 бет
Балдырлар түрлері5 бет
Балдырлар. Зерттеу әдістері мен зерттеу зерзаттары20 бет
Балдырларды өндіру технологиясы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь