Мекен–жай кітапшасы

Кіріспе 3

1 АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ 6
1.1 ДЭЕМ негізінде жұмыс орнының жағдайы және дамуы 6
1.2 Жұмыс орнын автоматтандыру принциптері мен оған қойылатын талаптар 11
1.3 Мәліметтер қорының жалпы құрылымы 13
1.4 Мәліметтер қорының реляциялық моделі 19

2 БАҒДАРЛАМА ҚҰРУҒА ҚОЛДАНЫЛҒАН ИНСТРУМЕНТАЛЬДЫ ҚҰРЫЛЫМДАР. 24
2.1 Delphi . де қолданылатын мәліметтер қорының түрлері 24
2.2 Delphi.де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру 26
2.3 TQuery компонентімен жұмыс 28
2.4 TDBGrid компонентін қолдану
32

3 БАҒДАРАЛАМАНЫ СИПАТТАУ 38
3.1 «Мекен.жай кітапшасы» бағдарламалық өнімі 38
3.2 Пайдаланушыға қажетті нұсқау 39

ҚОРЫТЫНДЫ 46

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ДЕРЕК КӨЗДЕР ТІЗІМІ 47

ҚОСЫМШАЛАР 48
КІРІСПЕ
Қазіргі уақытта біздің қоғам ақпараттық ағынның күрт өсуімен сипатталатын заманда өмір сүреді. Бұл тек экономикалық салаға ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік салаға да қатысты. Ақпарат көлемінің ең көп өсуі өндіріс, сауда, қаржылық-банктік, салық салу салаларында байқалды. Өндірісте ақпарат көлемінің өсуі өндіріс көлемінің ұлғаюымен, шығаратын өнімнің, қолданылатын материалдардың, технологиялық жабдықтардың күрделенуімен, экономикалық объекттердің сыртқы және ішкі байланыстарының кеңеюімен тікелей байланысты. Нарықтық қарым-қатынастар ақпараттың дер кезділігі, анықтығы, толықтығы сияқты қасиеттеріне жоғары талаптар қояды. Қоғамдық өмірде ақпараттың ролі күрт өзгерді. Ақпараттың өзгерту, анықтау қасиеті пайда болды. Информатика өнеркәсібінің құрылуы және ақпараттық өнімнің тауарға айналуы қоғамның терең әлеуметтік өзгерістеріне әкеліп, оны өндірістік қоғамнан ақпараттық қоғамға айналдырды. Ақпарат - қоғам өмірінің барлық жақтарын, материалдық өндірістен бастап, әлеуметтік салаға дейін қамтыды. Сапасы жағынан адам іс-әрекетінің ақпараттық процестері жаңа қызмет көрсетуі дербес электрондық есептеуіш техникасын пайдалануымен, телекоммуникация жүйелерін пайдалануымен, ЭЕМ желілерінің құрылуымен байланысты. Бұған байланысты мемлекет деңгейіндегі қоғам бірқатар ақпараттандыру мәселелерін шешуі қажет. Олардың ең маңыздыларының шешу жолдары Қазақстан республикасының Президентінің (“Ақпараттандыру саласындағы мемлекеттік саясаты туралы”) бұйрығында ұйымдық, экономикалық және заңдық шаралар жиынтығымен анықталған. Бұл құжаттың негізгі ережелерін қарастырайық:
- Қызметтің әр түрлі салаларында халыққа жаппай ақпараттық қызмет көрсету жүйелерін құру және пайдалану.
- Ақпараттандыру инфрақұрылымының негізгі компоненттерінің құрылуы және дамуы.
- Халықты ақпараттық мәдениетпен, компьютерлік сауаттылықпен қамтамасыз ету.
Дипломдық жобаның негізгі мақсаты кез-келген уақытта қажет ақпараттарды тез жүйелейтін бағдарламалық жабдықты құру болып табылады. Сонымен бірге құрылған бағдарлама пайдаланушыға түсінікті және ыңғайлы түрде берілуі қажет.
Дипломдық жұмыс «Мекен-жай кітапшасы» бағдарламалық өнімі Delphi 6 интегралдық ортасында жазылды және мәліметтер қорын басқару жүйесі ретінде Poradox-та қолданылды.
Мәліметтер қорын басқару жүйесі Poradox ақпаратты сақтау және өңдеу үшін қолданылады. Қолдану шеңбері әртүрлі: жұмыс тобы деңгейі жүйесінен бастап үлкен өндіріс деңгейіндегі жүйеге дейін. Мәліметтер қорын басқару жүйесі Poradox реляциялық мәліметтер қоры болып саналады және де оны пайдалану жаңадан бастаған пайдаланушыға да, сондай-ақ маманға да қолайлы.
Қазіргі кезде Delphi корпоративтік қолдану үшін қолданылатын мәліметтер қоры қосымшасын құруда бірден-бір кеңінен таратылған құрылғы болып есептелінеді. Бұл тіл визуалды бағдарламалау ортасы, бағдарламалауға тиімді және қолайлы. Оның көмегімен әртүрлі клиенттік орындарға арналған тиімді (өнімділігі жоғарғы және салыстырмалы көп емес сиымдылығы) бағдарламалық өнімдер құруға болады.
Дипломдық жұмыстың бірінші тарауында автоматтандырылған ақпараттық жүйелер және оның классификациясы туралы жазылды.
Екінші тарау мәліметтер қорын басқару жүйесі Poradox және Delphi бағдарламалау ортасы туралы мағлұмат беруге арналған.
Үшінші тарауда есептің қойылымы, бағдарламаны жазу жолдары және пайдаланушыға арналған нұсқау көрсетілген.
        
        КІРІСПЕ
Қазіргі уақытта біздің қоғам ... ... күрт ... ... өмір сүреді. Бұл тек экономикалық салаға ғана емес,
сонымен ... ... ... да ... ... көлемінің ең көп өсуі
өндіріс, ... ... ... салу ... ... ... көлемінің өсуі өндіріс көлемінің ұлғаюымен, шығаратын
өнімнің, ... ... ... ... ... объекттердің сыртқы және ішкі байланыстарының
кеңеюімен тікелей байланысты. Нарықтық қарым-қатынастар ... ... ... ... сияқты қасиеттеріне жоғары талаптар қояды.
Қоғамдық ... ... ролі күрт ... ... ... ... ... болды. Информатика өнеркәсібінің құрылуы және ақпараттық
өнімнің ... ... ... ... ... өзгерістеріне әкеліп, оны
өндірістік қоғамнан ақпараттық қоғамға айналдырды. Ақпарат - қоғам өмірінің
барлық жақтарын, материалдық өндірістен ... ... ... ... ... ... адам ... ақпараттық процестері жаңа
қызмет ... ... ... ... ... ... жүйелерін пайдалануымен, ЭЕМ желілерінің құрылуымен
байланысты. ... ... ... ... ... бірқатар
ақпараттандыру мәселелерін шешуі қажет. Олардың ең маңыздыларының шешу
жолдары ... ... ... (“Ақпараттандыру
саласындағы мемлекеттік саясаты туралы”) бұйрығында ... ... ... ... ... ... Бұл ... негізгі ережелерін
қарастырайық:
- Қызметтің әр түрлі салаларында халыққа жаппай ақпараттық ... ... құру және ... ... ... ... ... құрылуы және
дамуы.
- Халықты ақпараттық мәдениетпен, компьютерлік сауаттылықпен қамтамасыз
ету.
Дипломдық жобаның ... ... ... ... ... тез жүйелейтін бағдарламалық жабдықты құру болып ... ... ... ... ... түсінікті және ыңғайлы
түрде берілуі қажет.
Дипломдық жұмыс «Мекен-жай кітапшасы» бағдарламалық өнімі Delphi 6
интегралдық ортасында ... және ... ... басқару жүйесі ретінде
Poradox-та қолданылды.
Мәліметтер қорын басқару жүйесі Poradox ... ... және ... қолданылады. Қолдану шеңбері әртүрлі: жұмыс тобы ... ... ... ... ... ... ... Мәліметтер қорын басқару
жүйесі Poradox реляциялық мәліметтер қоры болып ... және де ... ... ... пайдаланушыға да, сондай-ақ маманға да қолайлы.
Қазіргі ... Delphi ... ... үшін ... қоры ... құруда бірден-бір кеңінен таратылған құрылғы
болып есептелінеді. Бұл тіл визуалды бағдарламалау ортасы, ... және ... Оның ... ... ... орындарға арналған
тиімді (өнімділігі жоғарғы және салыстырмалы көп емес ... ... ... ... ... ... тарауында автоматтандырылған ақпараттық
жүйелер және оның классификациясы туралы жазылды.
Екінші ... ... ... басқару жүйесі Poradox және ... ... ... ... ... ... ... есептің қойылымы, бағдарламаны жазу жолдары және
пайдаланушыға арналған ... ... ... ... ... ДЭЕМ негізінде жұмыс орнының жағдайы және дамуы
Электрониканың дамуы есептеуіш машиналардың жаңа класының. Дербес ЭЕМ-
нің ... ... ... ... ЭЕМ-ң негізгі ерекшелігі оның төмен
бағасы жєне ... ... ... ... Мысалы, 60-шы жылдардың
басындағы үлкен ЭЕМ-дің шығарылуының, 70-ші жылдардың басындағы кіші ... жєне 80-ші ... ... ... ... ... ... шамалас. Қазіргі кезде Дербес ЭЕМ-ң төмен бағасы, сенімділігі
адам тұрмыс тіршілігінің қалып күйіне арналған.
Мұндай облыстарға Дербес ЭЕМ ... ... ... ... ... Дербес ЭЕМ-нің жалпы схемасы:
1-микропроцессор, 2-негізгі жады, 3-сыртқы жады, 4-дисплей,
5-клавиатура, 6-басып шығару құрылғысы, ... ... ... ... информацияны өңдеумен байланысты еңбек сапасын өсіруге
шынымен мүмкіндік берді. Бұл аспект ерекше көзге ... ... ... дейін басқару еңбегі сапасының жоғарылығы өте жай ... ... ... ол ... 30 жыл ... 2-3 есе өсті, ал ... ... 14-15 есе ... ... ... әртүлі салалар мамандарының
басқару және ой еңбегінің интенсификациясы үшін ... ... АЖО өте кең ... ... ... ... ... қызметтердің жұмысшыларының АЖО-ның негізгі құраушы
элементтерін, басқару тұрмысын жєне т.б. ... ... ... ... ... АЖО-ң техникалық негізін құрайтын ДЭЕМ-
нің жалпы схемасы көрсетілген.
- Дербес ЭЕМ-нің негізгі құрылғысы ... ... ... ... қамтамасыз ететін микропроцессор болып табылады.
Қазіргі уақытта ең кең ... ... ... процессорлар, бірақ көп
кешікпей олардың орнына 64-разрядты ... ... ... ... ... ... ұзындығын білдіреді. Микропроцессорлар
разрядтылығынан басқа тактілік жиілігімен де ерекшеленеді. ... ... ... неғұрлым үлкен болса, соғұрлым ... ... Бір ... ... миллиондаған операцияларды орындау Дербес ЭЕМ
үшін қалапты нәрсе.
Дербес ЭЕМ-нің жұмыс істеу шапшаңдығы сонымен қатар жұмыс ... ... де ... Жады ... және ... ... ... жады 2 компоненттен тұрады: тұрақты есте сақтау ... ПЗУ) және ... есте ... ... (RAM немесе ОЗУ) ЖЕҚ - ... ... ... және ... ... ... сөндіргенде ЖЕҚ құрамындағы барлық информация өшіріліп қалады.
ТЕҚ-сы ЖЕҚ-ға қарағанда кішірек, онда информация ұзаққа сақталады және ... ... ... ... оны ... құрылғылардың көмегімен өзгертуге
болады (ТЕҚ-прогматтары). ... есте ... ... (СЕҚ) сонымен
қатар әр түрлі типті болады. Сызықтық жинағыштар информацияны магниттік
таспаға жазу үшін ... ... ... ... ... дейін
информацияны сақтай алады (1гб=1024мгб). Бұл құрылғылар ертеректе шыққанына
қарамастан, олар әлі де кең ... ... оның ең ... ... ... олар информацияны резервті түрде көшіруге және ұзақ
уақыт сақтауға арналған. Дисктік жинағыштар да қазіргі кезде кең ... ... ... бөліп тастауға болады:
а) иілгіш дисктегі ... ... ... ... түрде сыйымдылығының өте төмен болуына қарамастан, ... ... кең ... ... ... жинағыштар (винчестер) олар иілгіш дискілер секілді
көп қолданылады, бірақ қатты дискілердің мәліметтерді ... ... және ... ... винчестер бағасы түсіп келеді, ал жылдамдығы
сенімділігі және сыйымдылығы өсуде. Бұл айтылғандардың барлығы ... ... ... ең ... ... ... ... Лазерлік дисктегі жинағыштар да осы уақытта жақсы таралып келеді.
(CD-ROM) өзінің кемшіліктеріне байланысты CD-ROM ... ... ... байланысты информацияны сақтау құрылғысы ретінде оның
алатын орны ерекше (700 мгб).
г) Қазіргі кезде көп қолданыс таппаған басқа да ... СЕҚ да ... - ... ... Бернулли дисктері, WORM-дисктері, Mobile
дисктері және т.б.). ... ... ... ... ... және т.б.). ... уақытта ескіріп қалған және соңғы
ДЭЕМ-де олар ... ... ... ... ... арналған негізгі құрылғы. Ол экранның
өлшемімен сипатталады.
- Клавиатура (пернетақта) информацияны енгізуге арналған негізгі
құрылғы. ... ... ... ... ... ... ... бар. Олар тышқан және т.б. Информацияны енгізу үшін сонымен қатар ... ... ... ... және ... құрылғылары мен бейнені
(сақтау) қабылдау құрылғыларының болашағы өте үлкен.
- Дербес ЭЕМ-нің барлық құрылғылары ... ... ... ... ... ... ... әуелі СЕҚ-ның ЖЕҚ-ның жазылып, содан кейін
процессор оған ену мүмкіндігін ала алады. Дербес ... ... ... ... ол Дербес ЭЕМ-ның негізінде ... ... ... бұл әдіс адам мен ... ... ... ... жоғалтады.
АЖО келесі сұрақтарға жауап беру керек:
- Маманның информациялық есептік сұраныстарын қанағаттандырады.
- Жауаптың ... ... ал ... ... Қолданушы дайындау деңгейіне және оның профессионалды сұрауларына
бейімделу.
- АЖО-да ... тез ... ... ... қарапайымдылығы және
сенімділігі.
- Қолданушыға шыдамдылықпен қарау.
- Қолданушыны тез ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі. АЖО-ның
жалпыланған схемасы 2-суретте ... ... ... (ПҚ) ... техниканың
функционерленуін және жаңа программалардың қосылуын және ... ... ... бағытталуы ... ... ... (ФПҚ) дәл осы ... нақты маманға
бағыт анықталады, айқындалған пәндік облыстардың есептері шешіледі. ... ... ... ... ... қатынасын ұйымдастыру сұрақтарына
аударылады. Қолданушы ЭЕМ-мен жұмыс жасағанда өз ісінің қажетті, шынайы
екендігін сезіну керек. ... ... ... ... жағымсыз сезімдер
пайда болуы мүмкін.
Диалогты жүйелерді талдау осы диалогты ұйымдастырушыларының көзқарасы
бойынша ... ... ... ... ... Командалық тілі бар жүйелер.
• "Адам объектілер әлемінде".
• "Меню" ... ... ... ... тілді қолдану мини және микро ЭЕМ үшін
интерпретатор командаларын құру идеяларын көшіру. Оның ... ... ... мен ... ... ал кемшілігі:
командаларының олардың параметрлерін еске сақтау, қате ... ... әр ... деңгейде ену мүмкіндігін шектеу және т.б.
Осылайша қолданушы жүйелерде қарым-қатынас тілін меңгеруге тиіс.
"Меню" негізгі ... ... ... ... ... ... ... Ол ішінен өзіне ең керегі таңдап ала
алады. Қазіргі кезде ең көп ... ... ... онда ... орны үш ... бөлінеді (объектке). Біріншісі (жоғарыда орналасқан
жол) немесе мәзір жолағы деп аталады. Оның көмегімен ... ... ... әр ... ... ... алады, олардың
жәрдемімен басқа объектілерге ену мүмкіндігін алуға болады. ... ... ... ... кейбір кішігірім программалардың болмауы да мүмкін)
қалып-күй ... деп ... Оның ... өте жиі ... ... ... ... көріну мүмкін. Үшінші бөлігі жұмыс беті (стол
беті) деп ... ол ең ... ... ... ... ... ... шақырылатын командалардың көбісі шақырыла алады. Адам мен
машинаның арасында мұндай диалог орнату өте ... ... ... және ... жиі ... ... ... ол СИА стандартына сәйкес болуы
керек.
Енді АЖО-ны өңдеу үшін қолданылатын 2 ... ... ... ... ... ... ... нақты қолдану шарттарына қалай бейімделетіндігін
қарастырайық,сол сияқты АЖО-ның әр түрлі мамандықтарының ... ... ... ... ... атап ... ... бірінші болып техникалық жеке тұлға еңбегін автоматтандыру үшін
қолданатын программалық жабдықтар пайда болады. ... ең ... ... ... ... Олар ... тез арада енгізуге,
оны редакциялауға, қателерін іздеуге жіне мәтінді басып шығаруға дайындауға
мүмкіндік ... ... ... ... ... шығарушылардың
еңбегінің сапасын неғұрлым жоғарылатады.
Мамандарға әр түрлі құжаттарды дайындауға ... табу үшін ... ... ... ... тура ... Осы ... жұмыстарды
атқару үшін, яғни бұл жұмысты жеңілдету үшін ... МҚБЖ ... ... RBASE, ORACLE және т. б.). МҚБЖ өте үлкен көлемді информацияларды
сақтауға және ең қолайлы қажет мәліметтерді дер ... ... ... ... картотекамен жұмыс жасағанда қажетті информацияны табу үшін
өте ... ... ... үзу ... өйткені кейбір карточкалар
дұрысемес ретпен сұрыпталған. Ал МҚБЖ бұл әрекетті санаулы секундтар ішінде
орындай алады.
Мамандардың ... ... ... ... ... жұмыс
жасайды, өйткені қазір көп жағдайда экономикалық информациялар кестелік
құжат түрінде көрсетіледі. КЭТ (ҮЭК) ... ... ... кестелер)
осндай құжаттарды дайындауға көмектеседі. Қорытындылық ... ... тез ... ... ... ... ... болған жағдайда
автоматты түрде енгізіп отырады.
Көптеген мекемелерде ұйымдардың тұрмысын координациялау және бақылау
үшін арналған программалық жабдықтардың АЖО-ның рөлі ... ... ... ... бір ... жиынтығы болып есептеледі, олардың әрќайсысының
басталу және біту ... бар. Әр ... ... ... ... ... ... жұмыстың аяќталу уаќытын еске салып
тұрады.
Мекемелік тұрмыста үлкен орынды мєліметтердің ... ... ол ... ... 95%-ға ... ал маманның 53%-ға ... ... ... ... ... почта» типті программалыќ
жабдыќтары кең тараған. Оларды ќолдану ... ... ... ... ... ... ... жіберу, әртүрлі жұмыс ... алу жєне ... ... ... ... ... ... б. Мәліметтердің алмасу проблемасы есептеу желісінің ... ... ... ... ... ... тексттік редакторлар, кестелер, ... ... ... ... ... ... ... бар.
МҚБЖ көбінесе информацияны саќтау үшін қолданылады жєне олар осы типті
мєліметтерді бір бүтіндей етіп саќтайды. ... ... екі ... ... ... ... жатыр (дыбыстық жєне видео информация). Олар
үшін өздеріне ғана тєн редакторлары ... ... ... ... бұл ... көптеген МҚ-ң ажырамас бөлігі болып кетер.
Қазіргі ФПК ... ... ... ... ... болады. Сондықтан да ПК-ға жаңа өңдеулер мен өзгертулер енгізу өте
қолайлы болар еді. ... жаңа ... ... ... ... ПК-ң ... мен жаңа мамандыќтар үшін ... ... ... ... ... ... ... ќұруға бағыт
байќалады.
Ол келесі түрде сипатталады:
• шешілетін мәселелер есебі.
• басќа жұмысшылармен өзара іс-әрекет.
• профессионалды әдеттер мен бағыттарды есептеу.
• тек ФПЌ ... ... ... ... да өңдеу (тышќан, желі,
телефон номерлерін автоматы түрде алу және ... ... ... мекеме жұмысшыларының еңбек сапасын
көтеруге, экономикалыќ информацияны өңдеу жылдамдығын көтеруге мүмкіндік
береді.
1.2 Жұмыс ... ... ... мен оған ... талаптар
Жұмыс орнын автоматтандыру саласы мамандарының айтуы ... кіші ... ... ... деп, ... ... орналасқан және олардың жұмысын автоматтандыруға арналған жабдықты
айтады. Әрбір объектінің автоматтандырылған жұмыс орнын басқару ... сай ... ... ... автоматтандырылған жұмыс
орнын жасаудың жалпы принциптері: жүйелілік, икемділік, орнықтылық,
тиімділік - ... ... ... Автоматтандырылған жұмыс орнының
басқарылуы жүйелілік принципі құрылымы ... ... ... жүйе ... ... керек.
Икемділік принципі - қандайда бір модуль арқылы құрылатын жүйе ішінде
барлық жүйелерді қайта құру және ... ... бір ... ... ... - ... орынын автоматтандыру жүйесі мүмкін
болатын ішкі және ... әсер ... ... ... ... ... ... принципі - жүйені жасауға және оны пайдалануға кеткен
шығынға қатысты ... ... ... жоғарыда келтірілген
принциптерін іске асуын интегралды түрде қарастыру.
Жұмыс орынын автоматтандыруға қойылатын талаптар төмендегідей:
- мамандардың ақпараттық және ... ... ... ... автоматтандыру уақытты ұту қажеттілігінен туындайтындықтан қолданушының
сұранысына аз уақыт ішінде жауап беру;
- пайдаланушының ... ... және оның ... ... ... ... ... орынының функцияларын ... ... ... байланыс бойынша шыдамдылықты қамтамасыз ету;
- пайдаланушының тез үйренуінің маңыздылығы;
есептеуіш желі құрамында жұмыс ... ... ... ... ... саласында ойлауды және еңбекті
басқаруды интенсивтендіру жасалып, дербес ... ... ... ... жұмыс орныны кең ауқымда таралуда.
Автоматтандырылған жұмыс орнының техникалық ... ... ... жалпы схемасын келесідей келтіруге болады.
Автоматтандырылған жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Аймақтың анықталған
пәндік есептерін шешу қамтамасыз етіледі. ... ... ... ... деген сұраққа көңіл бөлінеді.
Қолданушы компьютерде өзін-өзі ... және ... ... ... жұмыс істеп
жатырмын деп сезінсе, жұмыс істеу қызықты және ... ... ... ... ... ... ... жаман әсерде қалдыруы мүмкін.
АЖО индивидуальді, толық және ұжымдық болады. ЭЕМ жүйесінің ... етуі үшін ... және ... ... ... ... АЖО жұмысын ұйымдастыруға талапты қатаңдату керек және бұндай
жүйедегі әкімшіліктендіру ... ... ... ... ... ... АЖО жүйесі ашық, икемді, тұрақты даму мен ... ... ... ... мыналар қамтамасыз етілуі қажет:
• Мамандардың мәліметті өңдеудің машиналық ... ... ... ... ... ... Эргономика талаптарына сәйкес АЖО-ның қамсыздануы;
• Компьютердің жоғарғы өнімділігі;
• Күрделі процесстерді максималды автоматтандыру;
• Мамандардың шығармашылық ... ... ... ... ... Мамандардың өз бетінше оқу мүмкіндігі.
АЖО-да шешілетін мәселелерді мәліметті және есептегіш деп ... ... ... ... сұрыпталу, жинау, құрылымдық ұйым,
дұрыстау, сақтау, іздеу және мәліметті беру. Көп ... ... ... және ... ... пен ... оңай ... логикалық процедуралары болады. Олар негізінен күрделі болады және
маман жұмыс уақытының ... ... ... мәселелерді қалаптастырылатын және қалыптаспайтын болып
екіге ... ... ... ... ... ... және екі ... бөлінеді: тікелей есептеу мәселелері және
математикалық үлгі негізіндегі мәселелер. Тікелей ... ... ... ... ... Ал ... мәселелерге әртүрлі
математикалық есептерді пайдалану керек.
1.3 Мәліметтер қорының жалпы құрылымы
Мәліметтер қоры дегеніміз - бұл алдымен кестелер ... ... ... және ... кіреді.
Кестені қандай да бір жиын атрибуттары бар екі өлшемді ... ... ... ... аты ... болады, ол арқылы оған
сілтеме жүреді. ... ... сол ... ... ... сәйкес келеді, яғни өрістерге сәйкес келеді. Әрбір
өріс сақталған мәліметтердің аты мен типі ... ... ... аты ... Ол әр түрлі программадағы мәліметтерді манипуляциялау үшін
қолданылады. Өрістің аты латын әрпімен жазылады. ... типі ... ... ... ... жол, сан, үлкен тексттер, әр
түрлі кескіндер болуы мүмкін.
Әрбір кестенің жолы ... ... ... ... ... келеді, оны жазба деп атайды және оның ... ... ... ... өрістердің мәні кіреді. Мәліметтер қорын
құрған кезде информациялардың қарама-қайшылықсыз ... ... ... ... бұл ... ... ... қамтамасыз ететін кілттік
өрісті енгізумен іске асады. Кілттік өріс бір ... ... ... ... мәнін қолданушы өзі енгізеді және ол ... ... Бұл ... басқа кейбір жүйелерде есептелінетін өрістерді
енгізуге болады. Мұндай өрістердің ... ... ... ол ... басқа жазба өрістерінің мәні негізінде есептелінеді.
Кестемен жұмыс кезінде қолданушы немесе ... ... ... ... ... ... ... мезгілінде ағымдағы жазба
бар және ... ... ... ... қорын құратын және оларға
сұрауды өңдейтін ... ... ... ... ... ... МҚБЖ ... орындалатын жеке мәліметтер қорын құруды қамтамасыз етеді. Жеке
МҚБЖ - Paradox, dBase, Access, ... қоры - ... ... да бір саласындағы немесе оның
бөліміндегі нақты объектілер туралы мәліметтер жиынтығы.
Комплекстік мәліметтер қорын бірнеше әдістермен құруға ... ... ... ... - ... ... ... ортасының көмегімен - Visual Basic, Delphi.
• Мәліметтер қорын басқару жүйесі деп аталатын арнайы программалық
жабдық ... - Access, ... МҚБЖ бір ... орындалатын жеке мәліметтер қорын құруды
қамтамасыз етеді. Жеке МҚБЖ - Paradox, dBase, Access, FoxPro. Жалпы ... - ... ... ... істейтін информациялық жүйелерді
құруды қамтамасыз етеді. Мысалы Oracle, Ms Sol,Interbase.
Мәліметтер қорын басқару ... ... ... ... жатады (3-сурет):
• Мәліметтерді сипаттау тілі - мәліметтердің логикалық құрылымын
сипаттауға арналған.
... ... тілі - ... ... ... ... ... SQL - құрылымды программалау сұраулар тілі, мәліметтер құрылымын
басқаруға, игеруге және қашықтықтағы мәліметтер қорына енуге ... ... ... қорын (МҚ) өңдеу кезеңдерінің схемасы
Мәліметтер қоры ... ... ... ... ... - бұл принципті екі жақты анықтауға болады.
а) Мәліметтер өзгертілгенде осы мәліметтерге қолданылған программа
өзгертілуі ... ... ... ... ... жасайтын барлық программа басқа
программадағы өзгертулерден оқшауланған болуы тиіс.
2. Мәліметтер қорында мәліметтер мүмкіндігінше ... ... ... мәлімет болмайтындай етіп, сақтауды ұйымдастыру.
3. Жан -жақты байланысты орнату және ... ... ... ... бір ... әр түрлі қолданбалы программалардан шақыруды ұйымдастырады.
4. Үзіліссіз ... ... ... уақытта мәліметтер өзгертіліп
және кеңейтіліп отыру мүмкіндігі ... ... аз ... яғни ... көп орын ... қоры негізінде үш белгісі бойынша жіктеледі.
Бірінші белгісі - сақталынған информацияның сипатына ... ... ... және құжаттық болып бөлінеді. Фактографиялық мәліметтер
қоры қатаң анықталған пішімде ұсынылған, жазылған объектілердің қысқаша
мәліметтерінен ... ... ... ... ... ... ... кітап туралы деректер библиографиялық түрде ... ... ... және т.б. ... ... ... қорында
сақталмайды. Яғни,фактографиялық мәліметтер қоры - картотекалар.
Құжаттың мәліметтер қоры әр ... ... ... ... мультимедиалық кең көлемдегі информациялардан тұрады. Мысалы,
заңдық актілердің құжаттық ... қоры - бұл ... ... - ... ... ... ... мәліметтер қоры
орталықтандырылған мәліметтер қорында барлық информациялар бір компьютерде
сақталады. Бөліктелген ... қоры ... ... және ... ... және ... әрбір бөліктері бөлек
компьютерлерде сақталуы мүмкін.
Үшінші белгісі - информацияны ... ... ... және ... ... ... ... моделі
Қорда мәліметтерді ұйымдастырудың бірнеше модельдері бар: иерархиялық,
топтық, реляциялық және обьектілі - бағытталған. ... ... ... - реляциялық.
Реляциялық мәліметтер қоры өзінің атын relation ... ... ... 1970 жылы IBM ... қызметкері Эдтар Кодд ұсынған.
Реляциялық мәліметтер қоры - ол қатынаспен байланысқан ... ... ... моделінің артықшылығы құрылысының қарапайымдылығы мен
үйлесімділігі. Сонымен қатар, оны компьютерде пайдалану өте ыңғайлы. Дербес
компьютерге ... ... ... ... ... ... кезде РМҚБЖ - інде қолдану әдістемелеріне сәйкес мәліметтер
қорын жобалау, яғни қолданбалы программа ... ... ... ... ... үш ... ... концептуалдық, логикалық
және Физикалық жобалау; нәтижесінде үш модель анықталады (4-сурет).
4-сурет. Модель түрлері
Концептуалдық жобалау кезеңінде программада ... ... мен ... ... өңделетін алғашқы информацияны талдау
мен оның құрылымын анықтау қарастырылады. ... ... ... ... ... информациялық моделі - ER - ... ... ... ... ... ... ... моделі
анықталады: мәліметтер кестелерінің арасындағы n-n (көпке-көп) n-1 ... 1-n ... ) ... ... және ... (normalization) тәртібін қанағаттандыратындығы тексеріледі.
Физикалық жобалау кезеңінде МЛМ нақты РМҚБЖ - інде Физикалық модельге
түрлендіріледі. Бұл ... ... ... қоры кестелерін
қалыптастыру мәселелері қарастырылады.
РМҚБЖ - інде ... ... ... ... белгілі бір
объектіге қатысты информация кесте жолдарын ... ... ... ... ... білдіреді. Әр түрлі объектке қатысты
кестелерді мәліметтердің қайталанып жазылуын ... үшін олар бір ... ... ... байланыстырылады, әдетте ол үшін байланыстырушы
белгілерден (код) тұратын атрибут қолданылады. ... ... ... ... ... кестелерде жазылған мәліметтер жиынтығы.
Реляциялық мәліметтер қорында кестелерге ... ... 8 амал ... Жиындарға қолданылатын амалдар: біріктіру, қиылыстыру, айырма,
декарттық көбейтінді, бөлу;
• Арнайы реляциялық ... ... ... ... ... ... бағаналарына байланысты негізгі кесте ... ... ... ... ... ... ... Негізгі
кесте нақты объектіге қатысты мәліметтерден тұрады. Негізгі кестедегі
атрибуттардың біреуі ондағы жеке ... ... ... ... ... бұл жеке ... қатысты мәліметтердің кестеде қайталанып
жазылмауын ... ... ... ... ... ... (немесе негізгі
кілті - РК Primary Key) ... ... ... Кілт ... ... мүмкін, мұндай кілт құрама немесе күрделі кілт деп
аталады. Сонымен, кілт бағаналарындағы жазбалардың ... ... ... ... ... ... мұндай шарт мәліметтердің бүтіндігін
қамтамасыз етеді.
Реляциялық модель сыртқы кілттерге сілтеме бүтіндік шартын ... ... ... ... әрбір сыртқы кілттің мәніне сәйкес негізгі
кестеде мән ... ... ... ... ... қорында әрбір кестеге
тағы бір шарт қойылады: кестелер ... ... яғни ... ... ... қажет.
Бұл мәліметтер қорындағы информацияның қайталануын және де басқа
қайшылықтардың болуын сақтайды.
Мәліметтер қорындағы атрибуттар негізгі екі ... сай ... ... ... ... ... қажет емес ... ... ... ... топтастыру информацияның қайталануын болдыртпай,
базадағы мәліметтерді ... мен ... ... ... ... ... қорының кестелерін дұрыс қалыптастыру арқылы
қанағаттандырылады.
Кестелерді қалыптастыру - ... ... ... ... ... жеке, қарапайым кестелерге жіктеу дегенді білдіреді.
Осы кезде атрибуттар арасындағы барлық атрибуттар ... ... ... ... ... ол ... 1ҚҮ, ... түріндегі үш түрлі қалыптастырылған үлгілерді (ҚҮ) - Normal Form (NF) -
анықтады. 1974 жылы қосымша ... SҚҮ - ... ... ... ... қалыптастыру атрибуттардың арасындағы функционалдық
тәуелділік ұғымына негізделген.
1 - ... Е ... А ... әрбір жеке мәніне В
атрибутының бір ғана мәні сәйкес болатын болса, В атрибуты А ... ... ... ... Бұл тәуелділік АВ деп белгіленеді.
2 - анықтама. Егер кілт емес атрибут құрама кілттің бір бөлігіне ғана
тәуелді ... онда ол ... ... деп аталады.
3 - анықтама. Егер Е кестесінің кілт емес В атрибуты А атрибуттар
тобына, яғни ... кілт ... ... ... ... ... және ... жартылай тәуелділік болмаса, В атрибуты А
атрибутына толық функционалды тәуелді болады.
4 - ... Егер А,В,С ... А В және В С ... ... ... С ... А атрибутына транзитивті тәуелді деп
аталады.
Бірінші қалыптастырылған үлгі (1ҚҮ)
Кесте 1ҚҮ болуы үшін әрбір ... ... ... және ... ... яғни, ерекше болуы тиіс. Бір жазбаны анықтайтын
атрибутты бір мағыналы және әр ... ... мәні ... ... 1ҚҮ - ге ... үшін келесі амалдарды орындау керек:
1. Күрделі атрибуттарды жеке атрибуттарға ... ... ... жаңа кесте анықтау;
3. Кестелерді байланыстыру.
Екінші қалыптастырылған үлгі (2ҚҮ)
Егер реляциялық кесте 1ҚҮ - де болып, кілт емес атрибут оның ... ... ... ... 2ҚҮ - де деп саналады. 2ҚҮ құрама кілттен
кестелер үшін ғана мағынасы ... - ден 2ҚҮ - ге көшу үшін ... ... ... ... ... кілт ... кілт емес кейбір жиектер толық ... ... ... (ол тек бір ... ... шарт ... ... осындай бөліктерден жаңа кесте анықтау; оның кілті - алғашқы
кестедегі құрама кілттің ... жиек ... ... ... ... ... жаңа кестеге көшірілген сыртқы кілттен өзге барлық
атрибуттарды өшіру.
Үшінші қалыптастырылған үлгі (3ҚҮ)
Егер реляциялық кесте 2ҚҮ - де ... кілт емес оның ... ... ... ... тәуелді болса, яғни ешбір кілт емес ... ... ... болмаса, кесте 3ҚҮ - де деп саналады.
2ҚҮ - ден 3ҚҮ - ге көшу үшін келесі амалдарды орындау керек:
1. Кестеде ... ... ... жиектер бар жиектерді анықтау;
2. Осындай әрбір жиек пен оған тәуелді жиектерден тұратын жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... кілттен өзге
барлық атрибуттарды өшіру.
Нормаланған қатынас ұғымы
Бірдей мәліметтер кесте (қатынас) түрінде ... ... ... яғни ... ... ... объектілер қатынастарының әр түрлі
топтары ұйымдастырылуы мүмкін. ... ... ... ... болу ... яғни мәліметтердің қайталануын минимизациялайтын
және оларды ... ... мен ... ... ... ... ... жиынын қосқан кезде, модификациялағанда,
өшіргенде қатынастардың барлық басқа ... ... ... ... егер ол нормаланған қатынас талабын қанағаттандыратын болса.
Нормаланған қатынас - ... ... ... ... ... ... ... қорын енгізуге күрделілігін
қатынастарды қалыптастыруды шектейтін формальдық аппарат.
Е.Кодд қатынастардың нормаланған формасының үш түрін және ... ... (ең ... ... ... өзгертуді ұсынды.
Бірінші нормаланған форма.
Қатынас нормаланған немесе бірінші нормаланған формаға келтірілді деп
аталады, егер оның барлық ... ... ... (әрі ... ... ... ... нормаланған формаға келтіру қатынас
реквизиттері (өрістері) санының өсуіне және кілттің өзгеруіне әкеледі.
Екінші нормаланған форма.
Қатынасты екінші нормаланған ... ... ... ... ... тәуелділік және толық функционалдық тәуелділік деген
ұғымдарға түсінік беру қажет.
Ақпараттық объектілердің сипаттау реквизиттері оларға ортақ ... ... бұл ... ... ... ... функционалдық тәуелділігі - ақпараттық объектінің
экземплярында кілттік реквизиттің анық мәнінде сипаттаушы ... ... мәні ... ... тәуелділік.
Функционалдық тәуелділіктің мұндай анықтамасы пәндік облыстың барлық
реквизиттерінің өзара байланысын талдау кезінде өз алдына ... ... ... кілт болған жағдайда толық функционалдық тәуелділік ұғымы
енгізіледі.
Кілттік емес атрибуттардың толық функционалдық тәуелділігі ... емес ... ... ... тәуелді, бірақ құрылымдық
кілттің ешқандайда бөлігінен функционалдық ... ... ... ... ... ... бола ... егер ол бірінші
нормаланған формада болса, және әрбір кілттік емес ... ... ... ... тәуелді.
Үшінші нормаланған форма.
Үшінші нормаланған форма ұғымы транзитивтік емес тәуелділік ұғымына
енгізіледі.
Транзитивтік тәуелділік байқалады сол жағдайда, егер екі ... ... ... ... ... ал ... сипаттаушы реквизит
бірінші сипаттаушы реквизиттен тәуелді болса.
Қатынас ... ... ... бола алады, егер ол екінші
нормаланған формада ... және ... ... емес ... ... кілттен
транзитивтік емес тәуелділікте болса.
1.4 Мәліметтер қорының реляциялық моделі
Мәліметтер моделі дегеніміз - бұл ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын
рұқсат етілген амалдарын анықтайтын ережелер.
Инфологиялық модель пәндік саланы мазмұндық деңгейде сипаттайды. Оны
жасау кезіндегі бірінші ... ... ... ... шығарылатын
есептерге, пәндік салада жүретін оқиғалар мен процестерді бейнелейтін
құжаттар мен ... ... ... ... Бұл ... ... сала ... тізбегі, олардың қасиеттері мен
атрибуттарының тізімі, объектілер арасындағы байланыстарды ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Атрибуттардың әрқайсысы үшін ... ... ... ... ... мәндеріне қойылатын шектеулер көрсетіледі. Мұндай шектеулер
мәліметтердің ... ... ... деп ... ... жеке ... талаптарын біртұтас «жалпыланған кейіптеуге»
біріктіреді. Сондықтан ЭЕМ жадында мәліметтерді кейіптеу ерекшеліктерін
ескермей жасалынады.
Концептуальды модель ... ... ... мен ... ... ... Оны ... екінші кезеңде жүргізіледі және
бірінші кезеңде алынған инфологиялық модельге сүйенеді. Жсау ... ... ... түрі ... және оның элементтері
анықталады. Әрбір МҚБЖ ... тек ... ғана ... жүргізеді.
Мәліметтер моделін таңдау мен МҚБЖ таңдау өзара тығыз байланысты.
Мәліметтердің ішкі немесе ... ... ... ... ... әдісін анықтайды, мәліметтерді бөліп таратуды,
кіру мүмкіндігі әдістері мен индекстеу тәсілдерін ... ... ... ... ... бұл ... деңгейі пайдаланушының
араласуынсыз автоматты түрде қамтамасыз етіледі. Пайдаланушы ереже бойынша
қолданбалы бағдарламалар мен ... ... ... МҚБЖ
мәліметтерді ұйымдастыруға бағытталған кейіптеулерін қолданады.Сонымен
қатар, жобалаудың ... ... ... саланың инфологиялық моделін және
мәліметтер қорының концептуалдық моделін құрудан тұрады.
Реляциялық мәліметтер қорының анықтамасы
Реляциялық мәліметтер қоры ... ... ... ... ... жиынтығы болады. Қатынастар деп объектілер арасындағы
немесе олардың қасиеттері арасындағы кез келген өз ара ... ... ... бір ... ... ... және әр ... қасиеттерінің арасындағы өз ара байланыстар болып бөлінеді.
Қатынастар өзінің ... және осы ... ... ... ... беріледі:
()
Қатынас аты қатынас элементтері арасындағы байланыстардың маңызын
түсіндіретіндей болып таңдалады.
Объектілердің немесе байланыстардың кейбір қасиеттерін ... ... деп ... мәліметтердің қарапайым бөлінбейтін элементтері
қолданылады.
Атрибуттар атымен, типімен, мәнімен және ... ... аты - бұл ... ... ... ... шартты
белгіленуі. Ол бір қатынаста және сол қатынастың өзінде уникальды болуы
қажет.
Атрибуттың мәні - объектілер мен ... ... ... ... қатынастардағы мәліметтерді біріктіретін, мәндер класына
сәйкес ... ... ... ... ... және ... ... схемасы деп аталады.
Атрибуттар сипаттамалары қатынастың әрбір аргументі үшін мәндерді
енгізу ... ... ... бір ... ... үшін қолданылатын атрибут
немесе атрибуттар жиыны қатынастың алғашқы ... ... жай кілт ... ... моделі қазіргі уақытта кең таралымға ие болды
және барлық қазіргі МҚБЖ мәліметтердің осындай түрде берілуіне бағытталған.
Реляциялық модельді өз ... ... ... түрінді)
мәліметтерді қарастырудың ерекше әдісі және ... ... және ... ... ... ... ... бейнелеуге болады. Реляциялық
модель үш концептуалдық ... ... ... ... ... мәліметтерді өңдеу, айта кететін жағдай, басқа көптеген реляциялық
емес модельдерде осы элементтерден ... Бұл ... ... үшін ... ... арнайы ұғымдар бар, оларды ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
Реляциялық жүйелерде кестені қалыптасқан дәстүр бойынша қатынас деп атайды.
Кестенің жолын кортеж десе, ... ... деп ... Оған ... ... атаулары (қатынас шеңберінде) бар. Кестедегі котежднр
саны ... сан деп ... ... ... деп ... үшін ... ... қолданылады, яғни мәндері бір уақытта
бірдей болмайтын бір немесе бірнеше атрибуттар, ... ... кілт деп ... ... ... осы ... ... атрибут үшін
мүмкін біртекті мәндердің жиынтығы болып табылады. Сонымен, домен ретінде
аталынған мәліметтер жиынтығын ... ... бұл ... ... ... ... ... (домен ретінде, мысалы, мекеменің
қызметкерлерінің фамилияларының тізімі бола алады, алайда кестеде ... ... да ... ... ... екі ... - ... (аты) және мазмұнды бөліктен тұрады.
Тақырыбы атрибуттардың шектеулі жиынтығын, ал ... ... ... ... ... ... мен оның мәндерінің жиынтығын қамтиды.
Мысалы ... ... ... ... KOD, NAME және ... болып табылады, ал SUMM-25000 немесе KOD-5216 ... ... ... ... ... |NAME |SUMM ... ... Н.Д. |25000 ... ... М.М. |17000 ... KOD, NAME және SUMM атрибуттары
Реляциялық МҚ ұғымдарын түсіндіру кестесі
Реляциялық мәліметтер қорының (МҚ) басқа модельдерден ... ... ... ... керектігін емес, оған қандай мәліметтердің қажет
екендігін көрсетеді. Осы ... ... ... МҚ бойынша орын
ауыстыру және навигация процестері ... ... ... бұл ... ... ... Сонымен оптимизатор мәліметтердің қандай
кестеден таңдалып алынатынын, мұндай кестелерде ақпараттардың ... ... ... ... ... реті қандай екендігін және
олардың қалай топтасқандарын және т.б. ... ... ... ... реляциялық МҚБЖ каталог қызметінде атқарады. Каталогта
МҚ құралған барлық объектілердің - кестелер, индекстер, триггер және ... ... Бұл ... жүйенің дұрыс жұмыс істеуіне өте қажет,
себебі ... өз ... ... сақталынатын ақпаратты
пайдаланады. Каталогтың өзі де кестелер жиынтығы болып ... ... ... ... мен тәсілдерге сүйенбей-ақ, дәстүрлі құралдарды
пайдалана алады.
Домендер мен қатынастар
Негізгі анықтамалар: домендер, ... ... ... ... ... ... бар, оларды атап өтсек:
• жалпы жағдайда қатынаста екі ... ... ... Бұл ... ... шығады, алайда кейбір МҚБЖ үшін кейбір жағдайларда бұл
қасиетті сақтамайды. Шындығында, қатынаста алғашқы кілт болғандықта, бірдей
кортеждердің ... ... ... ... ... төменге реттелмеген - қатынаста позициялық номер
ұғымы жоққа тән. ... ... ... кортеждерді нәтижелі түрде
кез келген ретпен орналастыруға болады;
• атрибуттар солдан оңға қарай ... - ... ... кез ... ... ... болады, бұл жағдайда
мәліметтер қорының тұтастығы бұзылмайды. Сондықтан ... ... ... ... да ... ... ... логикалық бөлінбейтін бірліктерден тұрады, ... - ... ... ... салдары болып табылады. ... ... ... топтарын қамтымайды, яғни нормалданған
болып табылады.
Қатынастар
Реляциялық жүйелерде қатынастардың ... түрі ... - МҚБЖ ... ... ... ... ... береді және пайдаланушы үшін ақпаратты ыңғайлы ... ... ... табылады.
Негізгі қатынас - МҚ-ның тікелей маңызды бөлігі болып табылады,
сондықтан жобалау кезінде оларға меншікті атау ... ... - МҚБЖ ... пайдалану арқылы басқа қатынастар
көмегімен анықталатын қатынастар.
Бейнелеу - аталынды туындаушы ... ... ... оған қоса
бейнелеу МҚБЖ аталынды қатынастарға қолданылған операторлары көмегімен ғана
өрнектеледі, ... олар МҚ -да ... ... жоқ ... болады.
Сұраныс нәтижесі - бұл мәліметтерді - нақты сұраныс ... ... ... ... МҚ ... нәтижесі сақталмайды, тек
пайдаланушыға қажет болған уақытта ғана бар ... ... - ... ... ... ... Сақталынатын қатынастарға көпшілік жағдайда негіздік қатынастар
жатады.
Жоғарыда ... ... ... ... МҚ өз ара ... жиынтығы деп қарастыруға болады.
Бұл жағдайда байланыс дегеніміз - екі ... ... ... Қатынастар арасында байланыстары жоқ МҚ өте ... ... және ... ... ... деп ... Реляциялық МҚ-
ұйымдастыруға қатысатын негізгі талаптардың бірі - бір ... мәні ... ... ... ... ету, ол үшін олардың
арасында байланысты орнату керек. Ал нақты ақпараттық жүйелерде ... ... ... ... ... ... ... аса байланыс орнатылуы мүмкін. Байланыстардың осыншама ... ң ... ... күрделілігін анықтайды.
2 БАҒДАРЛАМА ҚҰРУҒА ҚОЛДАНЫЛҒАН ИНСТРУМЕНТАЛЬДЫ ... Delphi – де ... ... ... ... ... қорында мәліметтер қоры клиент машинасында, ал файл
– сервер мәліметтер қорында мәліметтер қоры файл – серверде болады.
Локалдік вариантта мәліметтермен жұмыс ... бір ... ... Бұл ... ... ... іс жүзінде кездеспейді, себебі
бір ... ... ... ... ... пайдаланушы саны мен
мәліметтер қоры қөшірмесінің саны тең ... ... ... ... ... синхрондау қиын.
Файл – сервер мәліметтер қорында мәліметтер желілік файл – серверде
орналасады, ол бір ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер қорында қөп пайдаланушы режимінде пайдалануы
мүмкін. Мәліметтер қорында ғы мәліметтердің жалғыз ғана сақталады, ... әр ... ... осы ... локалдік қөшірмесімен жұмыс
істейді, мәліметтерді басқару ... ... ... ... ... ... ... локалдік қөшірмесін
негізгі мәліметтер қоры құрамымен синхрондауды жүргізуі тиіс.
Екеуінде де BDE клиент машинасында болады, және ... ... ... қорын басқару жүйесін құрады, мұнда ... саны ... саны тең ... жүйеде қашықтағы орналасқан компьютерлермен
INTERNET желісіне шығуға ... BDE ... және ...... ... төмендегідей пайдалануды қамтамасыз ететін PLL- библиотека
жиынын білдіреді. Ол Delphi – де жазылған мәліметтер ... ... ... ... қосымшаларды пайдаланатын әрбір компьютерге қондырылады.
Клиент – серверлік мәліметтер қоры. Клиент – ... ... мен ... қоры ... ... қор сервері (арнайы бағдарлама,
мәліметтер қоры басқарады) – ... ... ... ... пайда болады.
Клиент – серверге реляциялық мәліметтер қоры (бір – ... ... ... ... ... қоры) үшін өндірістін стандарт болатын
SQL(Structured Query Language – құрылымдық сұраныс ... ... ... ... SQL ... ... интерпретациясын қамтамасыз етеді, оны
орындайды, нәтижесін құрады және оны ... ... ... ... сұранысты физикалық орындауға қатыспайды, ол тек қана сұранысты
мәліметтер қоры серверіне жібереді және нәтижені алады, содан ... ... ... ... және ... береді. Клиенттің қосымшасына
тек қана сұранысты орындау нәтижесі жіберіледі, ал желімен тек ... ... ... ... ... ... жүктеме азаяды.
Сондай- ақ SQL-сервер алынған сұранысты тез ... ... үшін ... ... Мұның бәрі жүйенің орындалу әрекетін күшейтеді
және сұраныс нәтижесін күту уақытын ... ... ... ... ... ... бір ... пайдаланушының бір мәліметті өзгертуіне ... ... ... ... ... ... мәніне қайтып келуге мүмкіндік
жасайды.
Желі
Клиент ... қоры ... ... ... тұрғыдан бір үлкен файл
түрінде дискіде сақталады, жұмыс істеу үшін әрбір пайдаланушыға пароль
беріледі, бұл әдейі бұзу мен ... ... ... ... ... ... Клиент – сервер
архитектурасын дамыту идеясы (ойы) ... ... ашық ... ... ... пайда болуына әкелді.(N-tier немесе multi-tier
архитектурасы)
Клиент – сервер архитектурасы екі звенолы: ... ... ... ал ... қор сервері мен мәліметтер қоры екінші звено
болады.
Үш звенолы архитектурада қосымша бағдарлама құрылады, онда бұрын клиент
қосымшасының меншігі болып ... ... ... теру ... – ақ ... ... ... және TSession кіреді. Содан кейін
бағдарлама COM немесе CORBA сервері ретінде ... ары ... ... ... Клиент машинасында BDE болмауы мүмкін. Серверлік
мәліметті пайдалану үшін олар ... ... ... ол ... алмасуды өткізеді.
қосымшасы BDE – мен жабдықталған кез келген желілік машинада болуы
мүмкін.Бұл ... ол ... ... басқа желілік машиналар онымен
ашық пайдалануға мүмкімдік ... ... ал ... сервер қосымшасы тұрған
мәлімет серверімен жұмыс істеу периоды кезінде қосылуы тиіс.
Сондай – ақ ... ... ... файл – ... ... ... (суретте оң жағында) Мұнда дұрыс емес мәліметтерді сервер
қосымшасы кері қайтарады, мәліметтер қоры серверіне ... ... ... ... ... бөлігінің
көшірмесін білдіретін клиенттік мәліметтер теру орналасады. ... осы ... ... ... ... ... мәліметтер қорына
жіберілмейді. Сондай – ақ үлкен кестелермен жұмыс ... ... бір ... ... экранында орналаса алатындай порциямен
локалді теруді алуға ... ... ... ... бәрі желі ... ... нәтижесін күту уақытын азайтады.
2.2 Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру
Delphi-де мәліметтер қорымен жұмыс істеуінің негізі Borland ... ... ... ... ... ... мәліметтер қоры мен қосымша арасында делдал ... ... ... реализациялауда қолданушыға мүмкіндік
береді.Осыған байланысты мәліметтер қоры ... ... ... болады.Delphi қосымшасы ешқашан да мәліметтер қорымен
тікелей жұмыс істемей, BDE арқылы ғана жұмыс істейді.
Delphi қосымшасы мәліметтер ... ... ... BDE-ге ... ... қорының псевдонимін және ондағы қажет кестені хабарлайды.BDE
динамикалық ... ... Dle ... ... ... ... IDAPI ... Database Application Program
Interface) деп аталатын API-мен Application Program Interface-қолданбалы
программалар интерфейсімен қамтамасыз ... ... ... ... жұмыс істеу процедуралар мен функциялар тізімі.
|Delphi ... |
| Borland Database ... ... ...... ... ті
Драйвері ... ... ... қоры ... ... ... ... қоры
кесте кесте
BDE ... ... ... ... ... сәйкес драйвер
табады.Драйвер – бұл қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... көрсететін көмекші программа.Егер BDE-ның
мәліметтер қорын ... ... ... келетін өзінің драйвері бар болса,
онда BDE мәліметтер қорымен және ... ... ... байланысады,
қолданушы сұранысын өңдейді және қосымшаға өңдеу нәтижесін хабарлайды.BDE
Microsoft Access, Fox Pro, Paradox, dBase ... ... ... ене алады.
Егер BDE-нің өзінде қажет мәліметтер қорын басқару жүйесінің драйвері
болмаса, онда ODBC ... ... (Open Database ... BDE ... ... DLL, ... ... өзінің офистік
өнімдеріне ODBC қолдануын қосқан соң және ODBC үшін барлық мәліметтер ... ... ... ... Borland ... ODBC-ты қолдануға
мүмкіндік беретін BDE қосты.Шындығында ODBC арқылы жұмыс жасау ... ... ... ... ... өз ... ... жәй
жүргізіледі.Бірақ ODBC-пен қатынасқа байланысты Delphi масштабы үлкейіп,
қазір Delphi кез-келген ... ... ... ... жұмыс жасай
алады.
BDE SQL- сұраныстардың стандарт тілін қолдайды, ол Sybase, ... Oracle, ... ... SQL- ... ... алмасуға мүмкіндік
береді.Бұл мүмкіндік клиент/сервер платформасында жұмыс кезінде кеңінен
қолданылады.
Database Desctop ... Database Desctop BDE ... Delphi ... ... Ол жаңа ... қорын құруға және бар
мәліметтер қоры кестелерін редакциялауға, сонымен қатар визуальды және ... және ... қоры ... жұмыс жасауға арналған.
Мәліметтер қорының жаңа кестесін құруды ... Database ... ... Енді оның басты менюінен мына ... ... New Table ... Құру ... ... ... ... типін таңдайтын (1-суреттегі) диалогты терезе пайда болады.
Келісім бойынша программа Paradox 7 типін ... dBase IV ... ОК ... ... кесте құрылымын құратын жаңа терезе (6-
сурет) ашылады.
6-сурет Кесте құрылымын құру ... Жаңа ... құру ... терезенің мынадай мүмкіндіктері бар:
• Өрістерді құру және сипаттау;
... ... ... ... беру;
• Өрістер мәніне шектеулер қою;
• Параллельдер беру (егер олар қолданылса);
• Қолданылатын тілдік ... ... ... таңдау үшін кестені беру.
Реляциялық кестеде ең болмағанда бір өріс болуы керек.Кесте құрылымында
өрісті анықтау үшін кесте құрылымын құру ... Field Name ... ... ... ... ... атын ... Содан соң Type
(Tun) өрісінде мәліметтердің типін көрсетеміз. Ең ... Size ... ... өріс өлшемін береміз.
Құрылымы анықталған соң индекстік өріс беріледі. Ол үшін кесте
құрылымын құру ... оң ... Table ... ... қасиеттері)
төгілмелі тізімінде Indexes (индекстер) пункті таңдалады ашылған тізім
астындағы Define (анықтау) батырмасы басылады.
Индекстік өрісті ... ... ... ... Unique (уникальды)-
ге жалауша қою арқылы қамтамасыз ... ... ... ... ... ... онда ... жоқ.Сақтау үшін Save As…
батырмасы басылады.
Бұл құрылған кестені енді программада қолдануға ... ... ... Database Desctop ... ... ... үшін Database ... басты менюінен таңдалады. File Open ... Ашу ... жаңа ... ... ... ... бар ... құрылымын
пайдаланып, оны жаңа кестеге көшіріп алуға болады. Ол үшін кесте құрылымын
беру терезесіндегі ... ... алу) ... ... құрылымы туралы мәліметтерді көшіріп алғаннан бөтен, қосымша
информацияны да көшіруге болады.
2.3 TQuery ... ... ... ... ... ... мәліметтер қорымен
жұмыс істеуге арналған арнайы тіл SQL-ді пайдалану болып табылады. Бұл ... ... ... ... оны TQuery ... қоры
машинасы BDE-ге береді.Машинада SQL құрылған интерпретаторы болады, ... ... ... орындайды.
Егер сұраныс BDE көмегімен құрылған қажет мәліметтерді мәліметтер
қорынан алуды талап етсе, мәліметтер ... іске қосу ... ... ... ... кестеге салынады да, TQuery осы кестенің
үстінен қарайтын болады.Уақытша кестедегі мәліметтер ... ... ... визуальді компаненттерге беріледі де, ... ... ... ... ... ... айырмашылығы
қолданушы оларды өзгерте алады, себебі олар анық ... ... ... Мәліметтер қорында сақталып ... ... үшін TQuery BDE-ге ... ... сұраныстар қалыптасады. Бұл
жағдайда BDE жаңаларын ... және ... ... ... ... да, тек ... ... программаға оның
нәтижесін хабарлайды. Демек мәліметтер жүйесінің модификациясы жағдайында
сұраныстың ... ... ... ету ... ... ... ... шектеулер қойғанда TQuery ... ... ... ... яғни оған ... BDE өзгертулері мәліметтер қоры
кестесінде TTable компоненті жасайтындай көрсетіледі.
Желілік немесе файл-серверлік мәліметтер қорымен ... ... ... ... ену ... ... ... TTable-ге қарағанда аз
болады, себебі TQuery ... ... ... ... ... құрады. Бір
жағынан SQL-дің қуатты мүмкіндіктері TQuery ... TTable ... ... ... ... ... (мысалға, мәліметтер
жүйесінде мәліметтер қорының бірнеше кестелерін біріктіру). ... ... ... ... ... қажеттілігі төмендейді, себебі
бұл жағдайда ол төменгі мәліметтер ... ... ... ... ... ... кесте құрады, содан соң барып одан қажет
мәліметтер қорын құрады. Үлкен жергілікті ... ... ... ... мен ... ... ... алуға қатысты TTable-дің ... оның ... ... ... ... ... ... орындау Статикалық сұраныстар программаның
қалыптасу кезінде құрылады (ал Select сұраныстары орындалуы да ... ... ... ... ... арқылы компонент-
өрістерді пайдалану мен құру мүмкіндіктерімен, сонымен қатар, ... SQL Builder ... ... ... ... құрылу
мүмкіндігімен байланысты.
Статикалық сұранысты қолмен құрастыру үшін обьекттер ... ... ... басқанда шақырылатын SQL қасиеттер редакторы
қолданылады. SQL қасиеттер редакторындағы SQL-сұраныс ... ашу және ... TQuery ... ... ... ... ... Select операторын қолданса, яғни мәліметтер қорының
бір немесе бірнеше кестелерін таңдау жүргізілсе) және ... ... ... ... ... ... жасай алады.
Select сұранысы жағдайында кампонент программа айдауы кезінде Open
әдісімен, ал құрылуы ... Active ... True ... ... ... ... Insert, Update ... Delete операторының біреуі
қолданылса, мәліметтер жиыны қайтарылмайды. Мұндай сұраныс ExecSQL әдісімен
орындалады.
Select операторымен құрылған мәліметтер жиынын жабу Close ... Active ... false ... жүзеге асырылады. Айта кететін жайт,
SQL қасиетінің кез-келген өзгерісі құрылу кезінде де, программа жүруі
кезінде де ашық ... ... ... түрде жабады. Мәліметтер
жиынын қайтармайтын TQuery кампоненті үшін close ... ... әсер ... ... ашық ... ... ... ешқандай
байланыспаған.
Өзгертілетін мәліметтер жиыны. TQuery кампонентімен ... ... ... TTable ... ... ... ... алады.
Select операторы орындалғаннан кейін қайтарылатын ... ... ... мәні ... ... орындалуынан тәуелді автоматты
түрде қойылатын CanModify қасиетімен анықталады:
• Request Live ... ... True ... ... ... ... ... тек бір ғана физикалық ... ... ... ... ... ... ... (яғни сұраныста ORDER BY секциясы
болмауы қажет);
• Мәліметтер жиынында мәндер SUM, CONT, AVG, MIN, MAX ... ... ... ... ... ... (CashedUpDates қасиетінде false мәні
болуы қажет);
• Sybase SQL Server серверіне кіргенде төменгі мәліметтер қорында(ТМҚ-
да) қайталанбайтын ... ... ... ... ... Post, Delete ... ... өзгертулер
мәліметтер жиынында көрсетілмесе, оның құрамын Refresh әдісімен жаңартуға
болады. Бірақ бұл ... Select ... ... ... ... үшін ... ... және бұл кестеде қайталанбайтын индекс ... ... ... ... ... ... нәтижесінде қайтарылған
мәліметтер жиыны үшін Refresh әдісінің ... ... ... ... Request Live ... еленбейді, егер жоғарыда
айтылған шарттардың ең болмағанда біреуі бұзылса. Мұндай мәліметтер жиыны
тек ... ... ... ал Insert, Edit және Delete ... ... ерекше жағдай туғызады. Жазбаларды өңдеу, қою және ... бұл ... не ... ... кампоненттерін, не болмаса SQL-
серверге TQuery Exec SQL ... ... ... Update, Insert, ... ... пайдалану керек. Бұл жағдайда да, басқа жағдайда да
қолданушы экрандағы мәліметтерді сәйкес жаңартумен ... бір ... бар. ... ... бұл ... ... жаңарту олардың
кескінделуінен тәуелсіз болады. DBGrid торы, мысалға, тек оларды бірнеше
кестелерден ... ... ... ... ... ... жазбаларды демонстрациялау үшін
TTable және TQuery ... Refresh ... ... ... бұл
әдісті серверлі мәліметтер қорында ... ... ... ... ... мәліметтерді жаңартқысы келсе, ол мәліметтер
жиынын жауып, оны қайтадан ашуы керек. Мыңдаған жазбалардан тұратын күрделі
сұраныстарды ... ... бұл ... көп ... ... ... ал
егер жаңартып жиі жүргізіліп тұрса, жаңарту мүлделі мүмкін емес ... бұл ... ... ... жаңартпай-ақ қандай да
бір әдіспен қолданушыны экран жаңартуды қажет ететіні туралы хабардар ету
керек. Бұл мақсаттарда көп ... ... ... ... Ол
алғашқыда қолданушыға көрінбей, тек артынан өзгерту енгізген соң пайда
болады.Қолданушы ... жаңа ... ... ... үшін ... етіп ... ... дыбыстық белгі беру ... ... TQuery ... quUpdame ... ExecSQL ... ... соң ... ортасында мәліметтерді жаңарту қажеттілігі ... ... TAlarm ... ... шығады да, сол уақытта мынаны
жасай алатын bbRefresh батырмасы ... ... Tform ... ... Exec SQL; // Өзгертілетін мәліметтер;
Application. Create Form(TAlarm , Alaem);
Whith Alarm do
Begin // ... ... ... Width-Width) div 2;
(Scrun. Height-Height) div 2, Width,Height, swp-NoActivate);
end;
bb Refresh. Show; // ... ... ... // ... ... изменения данных !’)
End
End;
Бірақ бұлардың барлығы күрделі мәліметтер жиынын жабу мен ... ... ... ... “Тірі” мәліметтер жиынын жаңарту тезірек
жүзеге асырылады, бірақ бұл ... ... ... жиынын құру жұмысын
клиентті орында орындауға тура келеді, бұл жалпы жай ... ... ... ... ... ... мысалға, бірден үш кестеден таңдау жүргізілсін: ... ... ... ... ... MoveDoc ... кестесінен
және жүктеу жүргізілген қоймалар мен сатып алушылар туралы мәліметтерден
тұратын ... және ... екі ... ... Novedoc. ... – Partnerlist. Code мен Movedoc
Scladcod – Sclad. Code жуық ... ... ... ... ... жиынын құрады, ол бірақ DBGrid ... ... ... қажет өрістердің байланысуы сервермен жүзеге асырылады:
Select
…… /* Movedoc кестесінен таңдалатын өрістер тізімі */,
P. Name /* Сатып алушының аты-жөні бар өріс ... Name /* ... аты бар өріс ... ... ... S,
Where
P.code=M. Partnercod
and S. Code=M. Scladcode
Мұның орнына жаңартылатын мәліметтер жиынына:
Select
….. /* Movedoc кестесінен таңдалатын өрістер тізімі ... және ... ... ... екі ... ... сілтемесі бар fklookup типті обьект-өрістер қосып құруға
болады. Соңғы қолданушы үшін нәтиже бірдей болады, бірақ мәліметтер ... ... ... ... бұл ... ... ... соңында
Close және Open болатын Update(Insert,Delete) SQL-сұранысын қолдану керек
болады.Екінші мәліметтер жиынына ... ... ... ... ... ол ... ... парақталады.
Select операторы жалпы жазбаларды Where секциясында сипатталған шарттар
көмегімен ... ... ... ... ... мен ... Where секциясы шарттарын қанағаттандырмайтындай етіп
жасай алады. Бұл жағдайда ... ... өзін ... ... ... қасиеті мәнімен анықтайды: егер онда True ... ... ... жазба електен өткізіледі де, мәліметтер жиынынан
кетеді, қарсы жағдайда мәліметтер жиынында ... ... ... Delphi-дің құрылған анықтамалық қызметі мен ... ... ... ... ... мәліметтер жиыны әрекетіне
ешқандай әсер етпейді.
2.4 TDBGrid компонентін қолдану
Қасиеттері:
| ... | ... ... ... ... ... ... ... ... 1 ... |
|bsSingle,bsToolWindow,bsSi|жақтау;bsSizeable-өзгертілетін өлшемді |
|zeToolWin); ... ... ... ... ... |bsToolWindow-кішірейтілген тақырыпты ... ... ... ... ... ... |
|BorderStyle:TborderStyle. |bsSizeable жақтауы. ... ... |DBGrid Columns ... ... ... ... жиынынан тұрады. ... ... көзі ... ... ... |
|DataSource:TDataSource; |компонентке сілтемеден тұрады. ... Default ... True ... тор ... ... ... ... түрде көрсетіледі, |
| ... ... ... ... |
| ... оқиғаларын өңдеушілерде. |
|Property ... True ... ... ұяшықты F2 |
|EditorMode:Boolean; |немесе Enter басқан соң редакциялайды. ... Field ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... енуді ашады.|
|Tfield; | ... ... ... ... ... |
|FixedColor:Tcolor; | ... ... ... әрекетінің түрін ... show ... ... ... ... ... dgAlwaysShow |
|r,dgColumnRestze,dgCol |Editor-өрісті оны ... ... ... ... ... түрде |
|ConfirmDelete,dgCanselonEx|өткізеді; dgTitles-бағандар ... ... ... ... жақтағы |
|show ... ... ... жазбаның |
|Selection,dgMultiSelect); |индекаторын көрсетеді; ... of ... ... енін ... ... ... рұхсат береді; dgCol |
|Property ... ... тік ... ... ... ... тұрған көлденең|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... өтуге рұхсат |
| ... ... ... |
| ... түспен бөлуге рұхсат береді; |
| ... ... |
| ... ... егер ... енгізу |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... жиындық таңдалуына |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер |
|SelectedField:Tfield; ... ... жол ... ... ... бағандағы индексті Columns |
|SelectedIndex:Integer; |қасиетімен анықтайды. ... ... ... ... ... ... |
| TDBGrid ... ... ... ... ... ... және қайтарады. |
|Procedure RebuildColumns; |Объект-бағанның ескі анықтамасын жояды және|
| ... ... ... ... |
|Procedure RestoreDefaults.|Барлық объект-бағандардың келісілген |
| ... ... ... |
| TColumn ... ... |
|Type TcolumnButtonStyle= |Бағанға тағайындалған батырма типін |
|(cbAuto,cbsEllipses, ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... батырмадан тұратын |
|tyle; ... ... ... ... |
|Property Color:Tcolor; |Баған түсін анықтайды. ... ... ... ... ... | ... Field:Tfield; |Бағанмен байланысқан мәліметтер жиыны өзіне|
| ... ... ... Font:Tfont; |Баған шрифтін анықтайды. ... ... ... элементтерін анықтайды,егер|
| ... ... cbsAuto мәні |
| ... ... ReadOnly:Boolean;|Егер True қабылданса,бағандағы мәліметтерді|
| ... ... ... ... ... ... басқаруға |
|Title:TcolumnTitle; ... ... ... |
| ... Font ... көрінбейтін |
| ... үшін ... |
| ... ... ... ... Visible:Boolean; |Егер False қабылдаса,баған торда |
| ... ... ... ... ені ... ... ... Әдіс | ... ... ... ... |Кесте ұяшығының келісім бойынша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... State-кескінделу |
|Tcolumn; ... ... | ... ... ... ... индексті|
|ValidFieldIndex(FieldIndex:|калонкамен мәліметтер жиынының өрісі |
|Integer):Boolean; ... ... ... |
| ... ... өріс ... |
| ... ... ... | ... байланысқан. |
|Type TDBGrid ClickEvent= |Тышқанда ұяшықта басқан кезде пайда ... ... ... object; | ... | ... | ... | ... ... ... ... алу ... |
|OnColEnter:TnotifyEvent; |пайда болады. ... ... ... ... жоғалтпас бұрын пайда|
|OnColExit:TnotifyEvent; |болады. ... ... ... ... ... ... |
|(Sender:Tobject;FromIndex,T|болады:FromIndex-ауысуға дейінгі баған ... of object; ... ... жаңа ... |
|Property OnColumnMoved: | ... | ... ... ... кескіндеу қажеттілігі туғанда |
|procedure(Sender:Tobject; |пайда болады: Rect-кескінде тікбұрышы; |
|constRect:Trect; ... ... ... ... ... ... ... ... | ... of | ... | ... | ... ... | ... OnEditButtonClick:|Бағандағы батырмаға басу кезінде пайда |
|TnotyfiEvent; ... ... ... ... басу ... ... ... |
|procedure (Column:Tcolumn) | ... Object; | ... | ... ... | ... ... түсінігі.
TDBGrid кампоненті мәліметтер жиынының мазмұнын ... ... үшін ... онда жолдар мәліметтер жиынының жазбаларына, ... ... ... ... TDBGrid кампонентінің DataSource
қасиетінде сәйкес ... ... ... ... ... аты ... Орындалу кезінде DataSource қасиетінің мәнін өзгерте
отырып, әртүрлі мәліметтер жиынының мазмұнын ... үшін бір ... ... болады. Қолданушымен алдын ала дайындалған ... ... ... ... ... құрылымдық күрделілігі мен
көлемін едәуір минимизациялауға болады.
TDBGrid бағандарының құрамын анықтау үшін бағандар редакторын (Columns
Editor) қолдануға болады. TDBGrid ... ... ... ретін
бағандар редакторындағы бағандар тізбегінің ретін анықтаумен анықталады.
Егер ... ... ... ... ... ... хабарланған өрістер алынады. Бұл кезде бағандар түрі ... ... ... ... ал ... тізбектелу
реті олардың анықтамасы ретімен анықталады.
Мәліметтер жиыны үшін TField кампоненті ... ... ... реті мен ... ... кестені құру мезетінде төменгі
мәліметтер қоры(ТМҚ) жазбаларының ... ... ... сәйкес келеді.
TDBLookup ComboBox компоненті.
TDBLookup компоненті мәндер ... бір ... ... ... ... үшін ... ... ... | ... ... property ... ... ... екіншідегі мәндер |
|String; ... ... ... |
| ... ... ... property ... ... ... ... байланысқан |
|TDataSource; ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... анықтайды:daleft-сол |
|ght,daCenter); |жақ; daRighn-оң жақ; ... ... property ... |бойынша. ... | ... | ... | ... property ... |Тізім элементтерінің санын анықтайды. |
|Integer; | ... property ... енін ... |
|DropDownWidth:Integer; | ... property ... |Мән ... ... ... 2 ... |
| ... мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... мәні өзгерсе, осы қасиеттегі мәні бар |
| ... ... екі ... ... |
| ... ... ... property List |Инкрементті іздеу кезінде мәні ... ... ... ... өріс |
| ... ... ... property ... ... ... ... ... | ... property List |Егер ... ... ... ... ... ... ... property ... True ... ... DataField |
|ReadOnly:Boolean; |өрісінің ... ... ... ... property ... |Компоненттің редактор терезесінде текст |
| ... ... ... ... | ... ... |
|Procedure CloseUp |Ашық тұрған ... ... ... ... ... ... үшін тізімнің ағымдағы мәні |
| ... ... ... ... ... ... |
3 ... СИПАТТАУ
3.1 «Мекен-жай кітапшасы» бағдарламалық өнімі
«Мекен-жай кітапшасы» бағдарламалық өнімі Delphi 6 интегралдық
ортасында Paradox ... ... ... ... ... ... ... сұраныстарға тез жауаб беру мақсатымен құрылды. Адамдардың
туралы мағлұмат алу, ... жою ... ... болады. Бұл
бағдарлама бойынша жоғарыда айтылған деректердің бәрін тез арада компьютер
экранында сәйкес есептер түрінде көруге болады.
I. Енгізілетін ... ... аты, ... аты, ... жылы, түрғылықты қаласы
(қала, көше, үй, пәтер, телефон нөмірі).
ІІ. Мәліметтер қоры құрылымы
Бағдарламадағы мәліметтер қоры ... ... ... ... ... және үш ... ... аттары және кодтары туралы мәліметтер gorod.db кестесінде
сақталынады және төмендегідей ... ... аты ... типі ... ... ... ... идентификациялық |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... коды ... ... ... ... street.db кестесінде сақталынады және
төмендегідей құрылымнан тұрады:
|Өріс аты ... типі ... ... ... ... идентификациялық |
| | ... ... ... ... ... ... ... адмдар туралы мәліметтер Main.db кестесінде орналасқан және
төмендегідей құрылымнан ... аты ... типі ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... |Аты ... ... ... аты ... ... ... күні ... ... ... кестесіндегі жазба нөмірі|
|Street |Сандық ... ... ... ... |Текстік |Үй ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жүктелгеннен кейін негізгі терезе экранға шығады (16-
сурет). Ол жұмыс ... мен ... ... ... Барлық
әрекеттер функционалдық батырмалар және контексті ... ... ... Егер ... қорында ешқандай мәліметтер болмаса жазбаны өзгерту,
жазбаны өшіру, сурыптау, іздеу командалары белсенді ... ... ... ... ... терезесі
Бағдарламаның функционалды батырмалары:
– Жаңа жазба қосы – жаңадан адамдардын мекен –жайын қосы;
– Жазбаны өзгерту – ағымдағы белгіленіп тұрған мәліметті ... ... ... – ағымдағы белгіленіп тұрған міліметті өшіреді;
– Мәліметтерді кему және өсу ретімен сұрыптау;
– Мәліметтерді іздеу;
– Сервис – бұл ... ... ... ... ... ... ... сонда келесі командалар контекстік мәзірінде
орналасады;
– Қала – қала тізімдері орналасқан мәліметтермен жұмыс жасайды;
– Көше – көше ... ... ... ... ... Қала ... – қалалардын кодтарын анықтайды;
– Бағдарлама туралы – бағдарлама туралы мәліметтер орналасады;
...... және ... ... ... ... қала ... көше аттарын және қала кодтарын енгізіп алу
қажет. Ол үшін сервис функционалдық батырмасын басу ... ... ... ... ... ... ... келесі терезені ашамыз (17-
сурет).
17-сурет. Қала және көше ... ... ... ... қала немесе көше атын қосу керек болған жағдайда жазба қосу
батырмасын басу арқылы жүзеге асрамыз. ... қосу ... ... диалогты терезе пайда болады (18-сурет).
18-сурет. Жаңа жазба енгізетін диалогты терезе.
Қала немесе көше атын өзгерту керек болған жағдайда ... ... басу ... ... басқаннан кейін енгізедегі сияқты диалогты
терезе пайда болады (19-сурет). Тек бұл жағдайда ағымдағы мәлімет диалогты
терезеде жазылып ... сол ... ... ок ... басу
жеткілікті.
19-сурет. Жазбаны өзгертетін диалогты терезе
Қала немесе көше атын жою ... ... ... ... ... басу ... ... басқаннан кейін келесі диалогты
терезе пайда болады (20-сурет). Егер ... ... ок ... Бұл ... ... ... яғни белгіленіп тұрған
мәліметті өшіреді.
20-сурет. Жазбаны өшіруге рұқсат беретін диалогты терезе
Осы сервис терезесін ... ... ... бару үшін ... ... ... ... жұмыс жасау үшін сервис батырмасын басу ... ... ... ... қала коды ... ... ... терезеде сол жағында қалалар тізімі орналасады, ... ... ... ... ... ... болады, егер жоқ болса енгізіп
жібереміз.
21-сурет. Коттарды анықтау терезесі
ОК батырмасы арқылы негізгі терезеге көшеміз.
Жаңадан ... қосу үшін жаңа ... қосу ... басу ... ... ... терезе пайда болады (22-сурет).
22-сурет. Жаңа жазба қосу терезесі.
Тегі – тегі енгізіледі;
Аты – аты ... аты – ... аты ... күні – ... күні енгізіледі;
Қаласы – қаласы енгізіледі;
Көшесі – көшесі ... № - ... ... ... № - ... нөмірі енгізіледі;
Телефон нөмірі – телефон нөмірі енгізіледі.
Бұндағы қаласы мен көше төгілмелі тізімнен таңдаймыз. ... осы ... ... ... және ... тізімі енгізіледі.
Барлық өрістерді енгізіп ок батырмасын басып енгізілген мәліметтерді
сақтаймыз және терезе жабылады. Ал, егер cancel ... ... ... ғана ... да ... ... көшеді.
Ағымдағы мәліметтерді өзгерту үшін жазбаны өзгерту ... ... ... ... ... Бұл жағдайда да жаңа жазба қосу сияқты
орындалады. Тек ағымдағы ... ... ... сол ... ок ... ... мәліметтерді сақтаймыз және терезеден шығу
жолдарыда жоғарыда айтылғандай (23-сурет).
23-сурет. Мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... өшіре алады. Өшірмес
бұрын келесі диалогты терезеді өшіруге ... ... ... ... ... ... ... өшіреді.
Сұрыптау батырмасын басқан кезде сұруыптаудың екі түрі бойынша
мәліметтерді сұрыптай аламыз: өсу реті ... және кему реті ... ... осы ... ... ... ... арқылы
орындаумызға да болады. Мәліметтерді ... ... ... ... жүреді.
Мәліметті іздеу процесі де сұрыптау процесі тәріздес ағымдағы ... ... ... ... ... ... терезеде жазылады (25-
сурет).
25-сурет. Ізделінді мәліметті енгізу ... ... амал ... сурет келесі түрде болады (26-сурет).
26-сурет. Іздеу нәтежиесі
Терезенің төменгі жағында жалпы жазба саны мен ағымдағы жазба ... ... ... басу ... ... туралы мәліметтерді
көруге болады.
Бұл терзеден терезенің төменгі жағындағы ок батырмасын басу ... ... ... батырмасын басып авторын және осы жобаның жетекшісін көрумізге
болады.
Бұл терзеденде жоғарыда айтылғандай ... ... ... ... басу ... негізгі терезеге көшеміз.
Бағдарламамен жұмыс жасап болған соң шығу ... басу ... ... шығу ... ... өз жұмысын тоқтатады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жоба ақпараттық және компьютерлік технология аймағындағы,
дәлірек айтсақ, олардың қосымшаларының адамзат қызметі ... ... ... шешуге арналған, яғни жаңа технологияларды қолданып,
жұмыс орнын автоматтандыру ... ... ... ... мәселесі – мекен-жай кітапшасын құру.
Орындалған дипломдық жобаның өзектілігі: мекен-жай туралы мәліметтерді
тез арада ... ... ... ... Paradox ... ... басқару жүйесінде
мәліметтер қорын құру және «мекен-жай кітапшасы» бағдарламасын Delphi
бағдарламалау ортасында ... ... ... орындау үрдісінде келесі нәтижелер алынды:
– Үш функциональдық кесте жасалынды, қала және көше ... ... ... ... мекен-жай туралы мағлұмат сақталынады. Әрбір кесте
үшін өріс ... ... бұл ... қоры ... үшін автоматтандырылған жұмыс орнының
құрылымы мен функциональдық модулі жасалынды, пайдаланушының мәліметтер
қорымен ... ... ... ететін қолданушы интерфейсі алынды. Бұл
бағдарламалық өнім келесі функцияларды атқарады.
– Мекен-жай мәліметтерін енгізу, өзгерту және жою;
– Мекн-жай мәліметтерін тез арада ... ... орны ... ... ... ... және ... жұмысты қысқартады.
Алға қойылған талаптарға жету үшін:
1) жалпы мәліметтер қорының ұйымдастырылуын;
2) Delphi программалау ... ... осы ... мәліметтер
қорын ұйымдастыруды және өңдеуді;
3) SQL тілінде сұранымдар қойылымын ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... Б.И. Лойка, И.Т. Трубилин, Т.П. Барановская, ... ... в ... ... и статистика. 1999
г.-578 с.
2. В.А. Благотатских, М.А. Енгибарян, Е.В. Ковалевская и др., ... и ... ... обеспечения, Москва: Финансы и
статистика». 1998 г.-500 ... ... ... ... ... для ... ... А. Хомоненко .Delphi 6, bhv, Санкт-Петербург. 2001г – 1112 ... В.М. ... В.Н. ... М.С. ... ... информационные
системы», Москва: Наука, 1978 г.-200 с.
6. Г.А. Титоренко, «Автоматизированные ... ... ... и ... системах», Москва. 2001 г.-257 с.
данных», Москва:Нолидж. 2000 г. – 989 с.
7. И.Л.Кантарь, “Автоматизированные ... ... ... 1990г. – 457 ... ... 1990г. – 232 ... П.В. Шумаков, В.В. Фаронов, «Delphi 5 руководство разработчика базы
9. Под ред. Г.А. ... ... ... ... ... Москва: Экономическое оборудование. 1993г.-
350 с.
10. Флеиов М. Е. ... в Delphi ... ... — СПб.: БХВ-Петер-
бург, 2003. - 368 с: ... П. ... Е. ... ... в Delphi ... ... in 'SU_Main.pas' {fMain},
SU_DM in 'SU_DM.pas' {DM: TDataModule},
SU_sp in 'SU_sp.pas' {fsp},
SU_dan in ... ... in ... ... in ... {Form1},
SU_About in 'SU_About.pas' {Form2};
{$R *.res}
begin
Application.Initialize;
Application.CreateForm(TfMain, fMain);
Application.CreateForm(TDM, DM);
Application.CreateForm(Tfsp, fsp);
Application.CreateForm(Tfdan, fdan);
Application.CreateForm(Tfkod, fkod);
Application.CreateForm(TForm1, Form1);
Application.CreateForm(TForm2, Form2);
Application.Run;
end.
unit SU_DM;
interface
uses
SysUtils, Classes, Forms, DB, ... = ... ... TQuery;
dsMain: TDataSource;
Qsp: TQuery;
dsSP: TDataSource;
Qkod: TQuery;
dskod: TDataSource;
procedure DataModuleCreate(Sender: TObject);
procedure ... ... Private ... }
public
{ Public declarations }
end;
var
DM: TDM;
st_dir:String;
implementation
uses SU_Main, SU_dan, SU_sp, SU_Kod;
{$R *.dfm}
procedure TDM.DataModuleCreate(Sender: TObject);
begin
st_dir:=ExtractFilePath(Application.ExeName)+'Base';
QMain.DatabaseName:=st_dir;
Qcurrent.DatabaseName:=st_dir;
Qsp.DatabaseName:=st_dir;
Qkod.DatabaseName:=st_dir
end;
procedure TDM.QMainAfterScroll(DataSet: TDataSet);
begin
fMain.StatusBar1.Panels[1].Text:='Жалпы ... ... ... ... SU_Main;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, ComCtrls, Grids, DBGrids, ToolWin, Menus, ... ... = ... ... ... TDBGrid;
ToolButton1: TToolButton;
PopupMenu1: TPopupMenu;
PopupMenu2: TPopupMenu;
g: TMenuItem;
k: TMenuItem;
ToolButton2: TToolButton;
ToolButton3: TToolButton;
ToolButton4: TToolButton;
N1: ... ... ... ... ... ... ... TMenuItem;
PopupMenu3: TPopupMenu;
ToolButton5: TToolButton;
N9: TMenuItem;
N10: TMenuItem;
ToolButton6: TToolButton;
ToolButton7: TToolButton;
N11: TMenuItem;
ToolButton8: TToolButton;
ToolButton9: TToolButton;
procedure FormShow(Sender: TObject);
procedure FormClose(Sender: TObject; var Action: ... ... ... ... TObject);
procedure ToolButton4Click(Sender: TObject);
procedure ToolButton2Click(Sender: TObject);
procedure ToolButton3Click(Sender: TObject);
procedure N6Click(Sender: TObject);
procedure N7Click(Sender: TObject);
procedure ToolButton7Click(Sender: TObject);
procedure N11Click(Sender: TObject);
procedure ToolButton6Click(Sender: TObject);
procedure ... ... ... ... Private ... }
public
{ Public declarations }
end;
var
fMain: TfMain;
implementation
uses SU_DM, SU_sp, SU_dan, DB, SU_Kod, Su_title, SU_About;
{$R *.dfm}
procedure TfMain.FormShow(Sender: TObject);
begin
DBGrid1.Align:=alClient;
with DM.QMain do begin
Close;
SQL.Create;
SQL.Text:='select main.id as id, ... as fname, ... ... ... as mname, ... as data, ... as gorod, ... street, main.n_d as nd, main.n_k as nk, main.tel as tel from main
inner j'+
'oin gorod on main.gorod=gorod.id inner join street ... order by ... DBGrid1 ... аты';
Columns[4].Title.Caption:='Туған күні';
Columns[5].Title.Caption:='Қала';
Columns[6].Title.Caption:='Көше';
Columns[7].Title.Caption:='Үй №';
Columns[8].Title.Caption:='Пәтер №';
Columns[9].Title.Caption:='Телефон';
end;
StatusBar1.Panels[1].Text:='Жалпы жазба саны:
'+IntToStr(DM.QMain.RecordCount);
end;
procedure TfMain.FormClose(Sender: TObject; var Action: TCloseAction);
begin
dm.QMain.Close;
DM.Qcurrent.Close
end;
procedure ... ... ... ... ... ... ... Жазбаны өшіресіз бе?',mtInformation,[mbOK,mbCancel],-
1)=mrOK then
with DM.Qcurrent do
begin
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='delete from main where
id='+DBGrid1.DataSource.DataSet.Fields[0].AsString;
ExecSQL;
FormShow(Sender);
end;
end;
procedure TfMain.ToolButton2Click(Sender: TObject);
begin
DBGrid1.Tag:=1;
with fdan do
begin
ComboBox1.Text:='';
ComboBox2.Text:='';
DateTimePicker1.Date:=Date;
LabeledEdit1.Clear;
LabeledEdit2.Clear;
LabeledEdit3.Clear;
LabeledEdit4.Clear;
LabeledEdit5.Clear;
LabeledEdit6.Clear;
Show
end;
Enabled:=False;
end;
procedure TfMain.ToolButton3Click(Sender: TObject);
begin
DBGrid1.Tag:=2;
fdan.Show;
Enabled:=False;
end;
procedure TfMain.N6Click(Sender: TObject);
var
fn:String;
begin
fn:=DBGrid1.SelectedField.FieldName;
with DM.QMain do ... main.id as id, ... as fname, ... as
lname, m'+
'ain.mname as mname, main.data as data, ... as gorod, ... street, main.n_d as nd, main.n_k as nk, main.tel as tel from ... ... gorod on main.gorod=gorod.id inner join street on
main.street=street.i'+
'd order by ... DBGrid1 ... ... ... ... №';
Columns[9].Title.Caption:='Телефон';
end;
end;
procedure TfMain.N7Click(Sender: TObject);
var
fn:String;
begin
fn:=DBGrid1.SelectedField.FieldName;
with DM.QMain do begin
Close;
SQL.Create;
SQL.Text:='select main.id as id, main.fname as fname, main.lname as
lname, m'+
'ain.mname as mname, ... as data, ... as gorod, ... street, main.n_d as nd, main.n_k as nk, main.tel as tel from ... ... gorod on ... inner join street on
main.street=street.i'+
'd order by '+fn+' ... DBGrid1 ... ... ... ... ... ... TObject);
begin
Close;
end;
procedure TfMain.N11Click(Sender: TObject);
begin
fkod.Show;
Enabled:=False;
end;
procedure TfMain.ToolButton6Click(Sender: TObject);
var
fn,tt,kk:String;
i:Integer;
begin
if InputQuery('Information',DBGrid1.SelectedField.DisplayName,tt) then
begin
fn:=DBGrid1.SelectedField.FieldName;
case DBGrid1.SelectedIndex of
1..3,7..9:fn:='where UPPER('+fn+') like UPPER('''+tt+'%'')';
5..6:fn:='where '+fn+'='+tt;
4:fn:='where '+fn+'='''+tt+'''';
0:fn:='';
end;
with DM.QMain do ... main.id as id, ... as fname, ... ... ... as mname, main.data as data, gorod.name as gorod,
street.name as'+
' street, main.n_d as nd, main.n_k as nk, main.tel as tel from ... ... gorod on ... inner join street ... ... DBGrid1 do
begin
Columns[0].Visible:=False;
Columns[1].Title.Caption:='Тегі';
Columns[2].Title.Caption:='Аты';
Columns[3].Title.Caption:='Әкесінің аты';
Columns[4].Title.Caption:='Туған күні';
Columns[5].Title.Caption:='Қала';
Columns[6].Title.Caption:='Көше';
Columns[7].Title.Caption:='Үй №';
Columns[8].Title.Caption:='Пәтер №';
Columns[9].Title.Caption:='Телефон';
end;
end;
end;
procedure TfMain.ToolButton8Click(Sender: TObject);
begin
Form1.Show;
Enabled:=False;
end;
procedure TfMain.ToolButton9Click(Sender: TObject);
begin
Form2.Show;
Enabled:=False;
end;
end.
unit SU_sp;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, ... ... Buttons, Grids, ... = ... ... ... TBitBtn;
BitBtn3: TBitBtn;
BitBtn4: TBitBtn;
procedure FormClose(Sender: TObject; var Action: TCloseAction);
procedure FormShow(Sender: TObject);
procedure BitBtn4Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn1Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn2Click(Sender: TObject);
procedure ... ... Private ... }
public
{ Public declarations }
end;
var
fsp: Tfsp;
implementation
uses SU_DM, SU_Main, DB, DBTables;
{$R *.dfm}
procedure Tfsp.FormClose(Sender: TObject; var Action: TCloseAction);
begin
fMain.Enabled:=True;
DM.Qsp.Close;
DM.Qcurrent.Close;
end;
procedure Tfsp.FormShow(Sender: TObject);
var
tit:String;
begin
if fMain.PopupMenu1.Tag=1 then tit:='gorod' else ... DM.Qsp do ... * from '+tit+' order by ... fMain.PopupMenu1.Tag=1 then DBGrid1.Columns[1].Title.Caption:='Қала';
if fMain.PopupMenu1.Tag=2 then DBGrid1.Columns[1].Title.Caption:='Көше';
DBGrid1.Columns[1].Width:=250;
end;
procedure Tfsp.BitBtn4Click(Sender: TObject);
begin
Close
end;
procedure Tfsp.BitBtn1Click(Sender: TObject);
var
tit,tt:String;
begin
if fMain.PopupMenu1.Tag=1 then tit:='gorod' else tit:='street';
if InputQuery('Information','Атын енгіз',tt) then
with ... ... into '+tit+' (name) ... ... TObject);
var
tit,tt:String;
begin
if fMain.PopupMenu1.Tag=1 then tit:='gorod' else tit:='street';
tt:=DBGrid1.DataSource.DataSet.Fields[1].AsString;
if InputQuery('Information','Атын енгіз',tt) then
with DM.Qcurrent do
begin
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='update '+tit+' set ... ... ... ... ... then tit:='gorod' else tit:='street';
if MessageDlg('Сіз Жазбаны өшіресіз бе?',mtInformation,[mbOK,mbCancel],-
1)=mrOK then
with DM.Qcurrent do
begin
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='delete from '+tit+' ... ... ... ... ... Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, Buttons, Grids, DBGrids, ExtCtrls, Menus;
type
Tfkod = class(TForm)
DBGrid1: TDBGrid;
BitBtn1: TBitBtn;
LabeledEdit1: ... ... ... ... TObject; var Action: TCloseAction);
procedure FormShow(Sender: TObject);
procedure DBGrid1KeyDown(Sender: TObject; var Key: Word;
Shift: TShiftState);
procedure DBGrid1KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);
procedure DBGrid1MouseDown(Sender: TObject; Button: ... ... X, Y: ... DBGrid1MouseMove(Sender: TObject; Shift: TShiftState; X,
Y: Integer);
procedure N1Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn1Click(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... ... SU_dan, SU_DM, SU_Main, SU_sp, DB, DBTables;
{$R *.dfm}
procedure Tfkod.FormClose(Sender: TObject; var Action: ... ... ... DM.Qkod ... * from gorod order by ... DBGrid1 ... ... Tfkod.DBGrid1KeyDown(Sender: TObject; var Key: Word;
Shift: TShiftState);
begin
LabeledEdit1.Text:=DBGrid1.DataSource.DataSet.Fields[2].AsString;
end;
procedure Tfkod.DBGrid1KeyPress(Sender: TObject; var Key: Char);
begin
LabeledEdit1.Text:=DBGrid1.DataSource.DataSet.Fields[2].AsString;
end;
procedure Tfkod.DBGrid1MouseDown(Sender: TObject; Button: TMouseButton;
Shift: TShiftState; X, Y: ... ... TObject; Shift: ... ... ... ... ... InputQuery('Information','Қала кодын енгіз',tt) then
with DM.Qcurrent do
begin
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='update gorod set kod='''+tt+''' where
id='+DM.Qkod.Fields[0].AsString;
ExecSQL;
end;
FormShow(Sender);
end;
procedure Tfkod.BitBtn1Click(Sender: TObject);
begin
Close;
end;
end.
unit ... ... ... ... Classes, ... Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, ComCtrls, ExtCtrls, Buttons;
type
Tfdan = class(TForm)
LabeledEdit1: TLabeledEdit;
LabeledEdit2: TLabeledEdit;
LabeledEdit3: TLabeledEdit;
DateTimePicker1: TDateTimePicker;
Label1: TLabel;
ComboBox1: TComboBox;
Label2: TLabel;
ComboBox2: TComboBox;
Label3: TLabel;
LabeledEdit4: ... ... ... ... TLabeledEdit;
procedure BitBtn1Click(Sender: TObject);
procedure FormClose(Sender: TObject; var Action: TCloseAction);
procedure FormShow(Sender: TObject);
procedure BitBtn2Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
fdan: Tfdan;
implementation
uses SU_DM, SU_Main, DB, ... ... ... TObject);
var
gi,si:String;
begin
with DM.Qcurrent do
begin
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='select * from gorod where name='''+ComboBox1.Text+'''';
Open;
gi:=Fields[0].AsString;
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='select * from street where name='''+ComboBox2.Text+'''';
Open;
si:=Fields[0].AsString;
end;
if fMain.DBGrid1.Tag=1 then
with DM.Qcurrent do
begin
Close;
SQL.Clear;
SQL.Text:='insert into ... ... ... ... ... main set ... ... Mname='''+LabeledEdit3.Text+''', data='''+
DateToStr(DateTimePicker1.Date)+''', gorod='+gi+', street='+si+',
n_d='''+
LabeledEdit4.Text+''', n_k='''+LabeledEdit5.Text+''', tel='''+
LabeledEdit6.Text+''' where
id='+fMain.DBGrid1.DataSource.DataSet.Fields[0].AsString;
ExecSQL;
end;
Close;
end;
procedure Tfdan.FormClose(Sender: TObject; var Action: TCloseAction);
begin
fMain.Enabled:=True;
DM.Qcurrent.Close;
fMain.FormShow(Sender);
end;
procedure ... ... ... ... * from gorod order by ... not Eof ... * from street order by ... not Eof do
begin
ComboBox2.Items.Add(Fields[1].AsString);
Next;
end;
Close;
end;
if fMain.DBGrid1.Tag=2 then
with fMain do
begin
LabeledEdit1.Text:=DBGrid1.Columns[1].Field.AsString;
LabeledEdit2.Text:=DBGrid1.Columns[2].Field.AsString;
LabeledEdit3.Text:=DBGrid1.Columns[3].Field.AsString;
DateTimePicker1.Date:=DBGrid1.Columns[4].Field.AsDateTime;
ComboBox1.Text:=DBGrid1.Columns[5].Field.AsString;
ComboBox2.Text:=DBGrid1.Columns[6].Field.AsString;
LabeledEdit4.Text:=DBGrid1.Columns[7].Field.AsString;
LabeledEdit5.Text:=DBGrid1.Columns[8].Field.AsString;
LabeledEdit6.Text:=DBGrid1.Columns[9].Field.AsString;
end;
end;
procedure Tfdan.BitBtn2Click(Sender: TObject);
begin
Close
end;
end.
unit SU_About;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, ... ... Buttons, ... = ... ... ... TLabel;
Label3: TLabel;
SpeedButton1: TSpeedButton;
procedure SpeedButton1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form2: TForm2;
implementation
uses ... ... ... ... ... ... SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, jpeg, ExtCtrls, Buttons;
type
TForm1 = class(TForm)
Image1: TImage;
Label1: TLabel;
Label2: TLabel;
Label3: TLabel;
SpeedButton1: TSpeedButton;
procedure SpeedButton1Click(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... TForm1;
implementation
uses SU_Main;
{$R *.dfm}
procedure TForm1.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
begin
fMain.Enabled:=True;
Close;
end;
end.
-----------------------
Атрибуттар
Кортеждер
қатынас
Концептуалдық информациялық модель (КИМ)
Мәліметтердің ... ... ... ... ... ... сақтау
Сұрату бойынша есептің пішімделуі және оны баспаға шығару
Сұрату бойынша мәліметтерді іздеу
Мәліметтерді сұрыптау
Мәліметтерді енгізу және ... ... ... ... құрылған МҚ-ын құру
МҚБЖ – ін іске қосу
… … ...
Бағдарлама
Бағдарлама
Бағдарлама
BDE
BDE
Машина сервері
МҚ
BDE
МҚ сервері
2-сурет. Автоматандырылған жұмыс орнының схемасы
Жаңа бағдарламалық құрылғыларды құруға ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
Функциональдық БЖ
Жалпы БЖ
Ақпаратпен жабдықтау және методикалық құжаттар
Бағдарламалық құрылғы
Техникалық құрылғы
АЖО
Алғашқы кілт

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi ортасында құрылыс дүкенінің жұмысын автоматтандыру22 бет
Excel кестелiк процессор10 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Іс қағаздар пәнінің мақсаты8 бет
Іс қағаздарын жүргізу негіздері220 бет
Алаш қозғалысының бастау көздері26 бет
Арал қаласы13 бет
Деректермен жүргізілетін операциялар. мб құрылымын жоспарлау және құру13 бет
Зоология5 бет
Монғолия Қазақтары7 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь