Кәсіпорын қызметіндегі табыстың маңызы және функциялары

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 5

І. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ТАБЫСТЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ
8
1.1. Қаржылық нәтижелерді талдаудың мазмұны және міндеттері 8
1.2. Кәсіпорын қызметіндегі табыстың маңызы және функциялары 12
1.3. Кәсіпорынның қаржылық нәтижелері және оның негізгі көрсеткіштері
17

ІІ. «RG BRANDS» АҚ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫН ЖӘНЕ ҚОЛДАНЫЛУЫН ТАЛДАУ
21
2.1. «RG Brands» АҚ экономикалық қызметінің сипаттамасы 21
2.2. Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін талдау 27
2.3. Кәсіпорынның табысын бөлуді және пайдалануды талдау 34

ІІІ. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІН ЖАҚСАРТУ
ЖӘНЕ ТАБЫСЫН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ
39
3.1. Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін қамтамасыз ету мәселелері
39
3.2. Кәсіпорынның табысын арттырудың негізгі жолдары 41

ҚОРЫТЫНДЫ 46

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 51

ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ

Қазақстанда нарықтық қатынастардың дамуы және осымен байланысты түрлі меншік негізінде көп қырлы қалыптасу процесі, нарықтық инфрақұрылымның және оның шаруашылық механизмінің қалыптасуы және дамуы кәсіпорындардың экономикалық, ақпараттық және құқықтық ортасын түпкілікті өзгертіп жіберді. Бұл өзгерістер кәсіпорындардың қызметінің барлық жақтарына әсерін тигізді.
Кәсіпорындар шаруашылықты жүргізуде және басқаруда дербестілік, ресурстармен және еңбек нәтижелерімен пайдалану құқығына ие болды және өздерінің шешімдері мен әрекеттері үшін толық экономикалық жауапкершілік тартады. Мұндай жағдайларда кәсіпорындардың игілік жағдайы және коммерциялық табысы толығымен оның қызметінің тиімділігіне байланысты болады.
Нарықтық қатынастар және бәсекелестік орта кәсіпорындардан ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерін қолдану, шаруашылықтың тиімді формаларын жүргізу және кәсіпкерлік белсенділікті арттыру арқылы өндірістің тиімділігін, өнімнің және қызметтердің бәсекелестік қабілетін арттыруды қажет етеді.
Бұл міндеттерді жүзеге асыруда маңызды рольді кәсіпорындардың шаруашылық қызметін талдау атқарады. Оның көмегімен кәсіпорынның даму стратегиясы мен тактикасы қалыптасады, жоспарлар мен басқарушылық шешімдер негізделеді, олардың орындалуын бақылау жүргізіледі, өндірістің тиімділігін арттырудың резервтері анықталады, кәсіпорын қызметінің қаржылық-шаруашылық нәтижелері, оның құрылымдық бөлімшелерінің және жұмысшыларының тиімділігі бағаланады. Білікті экономист, қаржыгер, бухгалтер, аудитор нарықтық қатынастар жағдайында тек экономикалық дамудың заңдылықтарын және тенденцияларын біліп қана қоймай, сонымен қатар өзінің кәсіпорнында спецификалық және жеке экономикалық заңдылықтардың пайда болуын көре білуі, өндірістің тиімділігін арттыру тенденциялары мен мүмкіндіктерін көре білуі тиіс. Ол экономикалық зерттеуді қазіргі заманғы әдістерін, жүйелік, кешенді экономикалық талдаудың әдістемелерін, қаржылық-шаруашылық қызметтің нәтижелерін тура, уақытылы, жан-жақты талдау шеберлігін игеруі қажет.
Кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметінің түпкі нәтижесі табыс болып табылады.
Табыс – нарықтық қатынастардың маңызды категориясы, ол негізгі үш функцияны атқарады:
кәсіпорынның шаруашылық қызметінің қаржылық нәтижелерін сипаттайтын экономикалық көрсеткіш;
табысты бөлу және пайдалану барысында көрініс табатын ынталандыру функциясы;
кәсіпорынның қаржы ресурстарын қалыптастырудың негізгі көздерінің бірі.
Табыс – айналым қаражаттарының өсуін қаржыландырудың, өндірісті жаңартудың және кеңейтудің, кәсіпорынның әлеуметтік дамуының негізгі көзі, сонымен қатар түрлі деңгейдегі бюджеттердің табыс бөлігін қалыптастырудың маңызды көзі болып табылады.
Нарықтық экономикада кәсіпкерлік қызметтің негізгі мақсаты табыс алу, бизнестің қатысушыларының кәсіпкерлік қызметтің қаржылық нәтижелеріне деген қызығушылығын арттыру болып табылады. Осыған байланысты табысты барынша арттыру кәсіпорынның ең бірінші кезектегі міндеті болып табылады. Өндірістік қызмет барысында табыстың мөлшеріне субъективті сипаттағы факторлар және объектінің шаруашылық қызметіне тәуелді емес объективті факторлар әсер етеді.
Субъективті факторлар: кәсіпкерлік қызметті басқарудың ұйымдастырушылық-техникалық деңгейі, өндірілетін өнімнің бәсекелстік қабілеті, еңбек өнімділігінің деңгейі, өнімді өндіруге және өткізуге кеткен шығындар, дайын өнімнің бағасы.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 2001
2. Ван Хорн Джеймс К., «Основы управления финансами», Москва – 2001
3. Шеремет А.Д., «Теория экономического анализа», Москва – 2003
4. Кодацкий В.А. Затраты и прибыль // Экономист. – 2003. - №7
5. Ковалев В.В. Финансовый анализ: управление капиталом, выбор инвестиций, анализ отчетности. Москва, 2000.
6. Кравченко Л.И. Анализ финансового состояния предприятия. Минск, 2001.
7. Стандарт бухгалтерского учета №5 „Доход”
8. Қазақстан Республикасының 1995-жылдың 26-желтоқсанындағы «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» №2732 Заңы
9. Нуреев Р. М., Курс микроэкрнрмики. – М. 2001.
10. Кусаинов К. Финансовый анализ состояния предприятия в условиях рыночных отношений. Алматы – 2001.
11. Мейірбеков А.Қ., «Кәсіпорын экономикасы», Алматы – 2003
12. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
13. Бочаров В.В., «Корпоративные финансы», Санкт-Петербург – 2002
14. Калистова Ю. Прибыль и доход как возможные объекты налогообложения // Консультант директора.-2001.-№8
15. Үмбетәлиев А., «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік», Алматы – 2000
16. Ковалев В.В., «Финансовый менеджмент», Москва – 2002
17. Ибришев Н.Н., «Корпоративное финансирование», Алматы – 2005
18. Букаев Г. И. Налог на прибыль // Главная книга. – М. 2002.- №1
19. Өсербайұлы А., «Корпоративтік қаржы», Алматы - 2005
20. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Минск, 2002.
21. «RG Brands» АҚ Жарғысы
22. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, 1994 жылдың 12 желтоқсаны
23. Қазақстан Республикасының 2003 жылдың 13 маусымындағы №415-ІІ «Акционерлік қоғамдару туралы» Заңы
24. «RG Brands» АҚ қаржылық есебіне қосымша
25. «RG Brands» АҚ 2005-2006 жылдардағы бухгалтерлік балансы
26. «RG Brands» АҚ 2005-2006 жылдардағы табыстар мен шығындар туралы есебі
27. «RG Brands» АҚ 2005-2006 жылдардағы ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есебі
28. Сергеев И. В. Экономика предприятия //.Экономист – М. 2004.-№4
29. Жуйриков К.К., Раимов С.С., Танирбергенова Г.Б. Финансовый анализ предприятия. Алматы, 2003.
30. Уткин Э.А., «Финансовое управление», Москва – 2003
31. Дүйсенбаев К.Ш., «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау», Алматы – 2001
32. Малич В.А. Анализ финансовой деятельности предприятия. Москва, 2001.
33. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
34. Жуйриков К.К. «Финансы предприятия в условиях рынка». А., 2002.
35. Скворцов О.В. Влияние переоценки основных средств на налоги на прибыль и имущество предприятия // Финансы. – 2007.- № 4
36. Ковалев В.В. Анализ средств предприятия и их использования // Бухгалтерский учет. – 2000. - №10
37. Шим Джей К., «Финансовый менеджмент», Москва – 2002.
38. Методы экономического Управления предприятием: под ред. Большакова – Сыктывкар, 2001.
39. Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
40. Радостовец В.К. Бухгалтерский учет на предприятии. Алматы, 2002г.
41. Липатова И.В. Анализ доходности предприятия // Финансы –2003.- №12
42. «Выбор оптимальной стратегии фирмы», Банки Казахстана, 2005, №2
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ |5 ... ... ... ... МЕН ... ... | |
| |МАЗМҰНЫ |8 ... ... ... ... және ... | ... қызметіндегі табыстың маңызы және функциялары |12 ... ... ... және оның ... ... |
| | |17 |
| | | ... |«RG BRANDS» АҚ ... НӘТИЖЕЛЕРІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫН ЖӘНЕ | |
| ... ... |21 ... Brands» АҚ экономикалық қызметінің сипаттамасы |21 ... ... ... талдау | ... ... ... және пайдалануды талдау |34 |
| | | ... ... ... ... | |
| ... ТАБЫСЫН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ |39 ... ... ... қамтамасыз ету мәселелері | 39|
|3.2.|Кәсіпорынның табысын арттырудың негізгі жолдары |41 |
| | | ... |46 |
| | | ... ... ... |51 |
| | ... | ... нарықтық қатынастардың дамуы және осымен байланысты түрлі
меншік негізінде көп қырлы қалыптасу процесі, нарықтық инфрақұрылымның ... ... ... ... және ... ... ... және құқықтық ортасын түпкілікті өзгертіп жіберді.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықты жүргізуде және басқаруда дербестілік,
ресурстармен және еңбек нәтижелерімен ... ... ие ... және
өздерінің шешімдері мен әрекеттері үшін толық экономикалық ... ... ... ... ... ... және
коммерциялық табысы толығымен оның қызметінің тиімділігіне байланысты
болады.
Нарықтық қатынастар және ... орта ... ... ... жетістіктерін қолдану, шаруашылықтың тиімді
формаларын жүргізу және кәсіпкерлік белсенділікті арттыру арқылы ... ... және ... ... қабілетін арттыруды
қажет етеді.
Бұл міндеттерді жүзеге асыруда маңызды ... ... ... ... ... Оның көмегімен кәсіпорынның даму
стратегиясы мен тактикасы қалыптасады, жоспарлар мен ... ... ... ... бақылау жүргізіледі, өндірістің тиімділігін
арттырудың резервтері анықталады, кәсіпорын қызметінің қаржылық-шаруашылық
нәтижелері, оның құрылымдық ... және ... ... ... экономист, қаржыгер, бухгалтер, аудитор нарықтық
қатынастар жағдайында тек ... ... ... және
тенденцияларын біліп қана қоймай, сонымен қатар ... ... және жеке ... ... пайда болуын көре білуі,
өндірістің тиімділігін арттыру тенденциялары мен мүмкіндіктерін көре ... Ол ... ... қазіргі заманғы әдістерін, жүйелік, кешенді
экономикалық талдаудың әдістемелерін, ... ... ... ... ... талдау шеберлігін игеруі қажет.
Кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметінің түпкі нәтижесі табыс болып
табылады.
Табыс – нарықтық қатынастардың маңызды категориясы, ол ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын
экономикалық көрсеткіш;
табысты бөлу және пайдалану барысында көрініс табатын ынталандыру
функциясы;
кәсіпорынның қаржы ресурстарын ... ... ... – айналым қаражаттарының өсуін қаржыландырудың, ... және ... ... ... ... негізгі көзі,
сонымен қатар түрлі деңгейдегі ... ... ... ... көзі болып табылады.
Нарықтық экономикада кәсіпкерлік қызметтің негізгі мақсаты табыс ... ... ... ... қаржылық нәтижелеріне деген
қызығушылығын арттыру болып табылады. Осыған байланысты табысты барынша
арттыру ... ең ... ... ... ... табылады.
Өндірістік қызмет барысында табыстың мөлшеріне ... ... және ... шаруашылық қызметіне тәуелді емес объективті
факторлар әсер етеді.
Субъективті факторлар: ... ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігінің деңгейі, өнімді өндіруге және өткізуге кеткен
шығындар, дайын өнімнің ... ... ... ... және ... ... деңгейі, амортизациялық аударымдардың нормасы,
нарықтық конъюнктура.
Бұл дипломдық жұмыста біз ... ... ... ... пайдалануды мүмкін болғанша толық әрі ... ... ... айтылғандарды ескере отырып аталған тақырыптың ... да ... ... ... ... жұмысының негізгі мақсаты кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін
талдау арқылы табысты және рентабельділікті арттырудың ... ... ... ... яғни ... нәтижелерді жақсартуға
бағытталған шараларды ұсыну болып табылады.
Алға ... ... қол ... үшін ... сұрақтарға жауап
беру қажет:
кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ал
дәлірек айтар болсақ талдаудың міндеттерін, тәртібін және әдістемесін
сипаттау;
сипатталған талдау әдістемесін практика ... ... яғни «RG ... ... ... ... нәтижелері негізінде
талдау жұмыстарын жүргізу;
жүргізілген талдаудың ... ... ... ... ... арттырудың, өндірістік шығындарды қысқартудың қолда бар
резервтерін анықтау, анықталған ... ... ... ... ... ... кезегі дипломдық жұмыстың құрылымына ... ... ... ... үшін ... және шет елдік авторлардың
еңбектері қолданылады.
І. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ТАБЫСТЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ
1.1. Қаржылық нәтижелерді ... ... және ... ... жағдайында кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық
нәтижелерін ... ... өте зор. Бұл ... ... ... ... олардың меншік иелері, жұмысшылар, коммерциялық
серіктестер және де ... ... ... өзінің өндірістік-
кәсіпкерлік қызметінің нәтижелері үшін толық ... ... ... ... ... ... әсер етеді,
оларды келесідей түрлерге бөліп көрсетуге болады:
1) пайда болу орнына ... - ішкі және ... ... ... ... - ... және ... емес;
3) құрылысы бойынша - қарапайым және күрделі;
4) әрекет ету уақыты ... - ... және ... ... ... ... ... ұйымдастыруына байланысты
болады, ал сыртқы факторлар кәсіпорын еркіне бағынышты емес.
Негізгі ішкі факторларды қарастырайық. Кәсіпорынның қаржылық жағдайы
ең ... ... ... ... ... өндірілген өнім мен
көрсетілген қызметтің құрамы мен құрылымына тәуелді. Сондай-ақ, тұрақты
және айнымалы шығындар ... ... ... ... ... ... өнім және ... технологиясымен тығыз
байланысқан қаржылық тұрақтылығының маңызды факторларының бірі ... ... ... мен ... сондай-ақ кәсіпорынның басқару
стратегиясын дұрыс таңдап алуы болып табылады. ... ... ... ... оның ... жедел қызметі үшін қажет болатын қаржының
ең ... ... ... ... тұрақтылықтың ішкі, маңызды факторларының бірі - бұл ... ... мен ... ... басқару стратегиясы мен тактика-
сының дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз қаржы ресурсы, соның ішінде
таза ... ... көп ... ... ол өзін ... ... ... бірге тек таза табыстың көлемі ғана емес, сонымен ... ... ... ... өндірісті дамытуға бағытталған бөлігі де ... ... ... ... ... жүргізудің экономикалық жағдайының
әсері, ... ... ... ... мен ... ... ... бар
сұраныс және тұтынушылар табысының деңгейі, ҚР үкіметінің салық және несие
саясаты, кәсіпорынның қызметін бақылау ... заң ... ... ... және тағы басқалар жатады. /1/
Кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайын ... оның ... ... ... ... жабдықтаушылар, сатып
алушылар, акционерлер және тағы ... ... ... ... ... ... да серіктестермен реттелген іскерлік қатынаста болу –
жақсы қаржылық ... ... ... ... ... ... өз жинақ қорларын тұрақты тиімділікке ие және дивидендтерді
ұқыпты ... ... ... кәсіпорындарға салады. Инвестициялық
тартымдылығы болуы үшін, тек ... күні ғана ... ... ... ... ... ... қарағанда жақсы болуы тиіс.
Сондай-ақ, бұл жыл сайын өз облигациясы бойынша белгілі бір ... ... ал заем ... ... ... - ... құнын толық
өтеуді талап ететін облигация иелеріне де қатысты. Кез келген коммерциялық
кәсіпорын ... ... де өз ... ... ете ... ... өз ... уақытында және толық өтеуін қалайды, сондықтан оны ... ... ... отырып, кез келген банк өз клиентінің қаржылық
жағдайын және бұл қарыздың қамтамасыз ... ... ... ... ... ... банктер осы кәсіпорынға несие беру орынды ма,
жоқ па, ал бұл ... ... ... ... - қандай пайызбен және қанша
мерзімге деген сұрақтарды шешудегі негізгі белгі болып табылады. ... мен ... ... және ... ... ... келісім-шартқа үлкен ықыласпен отырады. Тіпті ... ... ... ... кәсіпорынның жағдайы тұрақты болғанын
қалайды, себебі тек ... ... ғана ... мен ... да ... уақытылы және толық төлей алады.
Осылайша, белгілі бір кезеңдегі кәсіпорынның қаржылық шаруашылық
қызметінің нәтижелері оның бәсекелестік ... және оның ... ... ... ... ... өзінің және оның
серіктестерінің қаржылық және ... ... ... экономикалық
мүдделері қаншалықты дәрежеде кепілдендірілгенін бағалайды. Кәсіпорынның
қызметінің қаржылық нәтижелерін объективті дұрыс бағасын алудың ең ... бұл - ... ол ... даму ... ... ... ... кешенді түрде баға беруге мүмкіндік ... ... ... ... ... өңдеу мен кәсіпорынның өзінің
өндірістік кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметін талдаудың
қорытындылаушы кезеңі болып табылады. Ол 3 ... ... ... және ... ... ... коммерциялық, өндірістік және
қаржылық қызметті құрайды. Кәсіпорынның қаржылық қызметі – бұл оның ... ... ... және ... капиталдыц көлемі мен құрамына
өзгеріс әкелетін қызметі болып табылады. Ол қаржы ... ... ... мен ... ... есеп және ... тәртібін сақтауға,
меншікті және қарыз қаражаттарының ... ... ... ... ... ... етуі ... тұрақтылыққа қол жеткізуге бағытталуы тиіс. Кәсіпорын қызметінің
қаржылық, өндірістік және коммерциялық жақтары ... ... ... ... ... бар. ... ... қызметінің жетістігі, көбінесе оның
өндірістік-сату көрсеткіштерімен анықталады. Кәсіпорынның өзі алатын
төлемдерді және ақша ... алуы оның ... ... ... ала
қарастырылған сұрыпталымды ұстап тұруына, өнім ... ... ... және оны бір ... ... және ... байланысты болады.
Жоғары сапалы өнімді үздіксіз өндіру және өткізу кәсіпорынның қаржылық
ресурстарының қалыптасуына оң әсерін ... ... ... ... ... және оны сатудың қиындықтары кәсіпорын шотына ақша
қаражаттарының келіп түсуіне ... ... ... кәсіпорынның
төлем қабілеті төмендейді. Кері байланыс та болады, ол ақша қаражаттарының
болмауы материалдық ... ... ... ... ... өндіріс
процесінің тоқтауына әкеліп соқтыруы мүмкін. /3/
Шығындар көлемі өндіріс процесінің тиімділік деңгейімен ... ... ... көп болса, кәсіпорын өнімді ... ... ... ресурстарды, соның ішінде қаржылық ресурстарды соншалықты аз
жұмсайды. Және керісінше, шикізат пен ... ... ... ... ... ... ... басқа да ... тыс ... және ... емес шығындар қосымша ... ... ... болады. Еңбек және ... ... ең ... өнімнің өзіндік құнында, содан соң табыста
талдап қорытылады. Соңғы айтылған көрсеткіштің көлемі кәсіпорынның ... ... ... отырып, оның жалпы қаржылық жағдайында
елеулі көрініс табады. /4/
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... өз кезеңіндегі
қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін қажетті жағдайларды туғызады, оның
төлем қабілеттілігінің кепілі болып табылатын өнім ... ... ... ... жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижелері алынған ... ... ... ... ... ... табысты негізінен
өндірілген тауарларды, қызметтерді, жұмыстарды өткізуден, сонымен қатар
басқа да ... ... ... ... ... ... беру, қаржы
нарықтарындағы және валюта биржаларындағы коммерциялық қызмет және т.б.).
Өнімді өткізу көлемі мен табыстың ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... айтсақ, бұл көрсеткіштер шаруашылықтың
барлық жақтарын сипаттайды.
Кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... мыналарды қамтиды: біріншіден, табыстың әрбір көрсеткіші бойынша
талдау ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің құрылымын және оның құрылымындағы
өзгерістерді бағалау (көрсеткіштерді «тікелей» талдау); ... ... ... ... ... ... динамикасын зерттеу (яғни,
көрсеткіштерді «трендтік талдау»); төртіншіден, табыс көрсеткіштерінің
өзгерістерінің ... және ... ... және ... ... және
сапалық тұрғыдан бағалау. /5/
Қаржылық нәтижелерді талдаудың негізгі міндеттеріне мыналар жатады:
табыстылықтың деңгейін және оның көрсеткіштерінің динамикасын бағалау;
өнімді (қызметтерді, ... ... ... ... факторлық талдау;
негізгі емес қызметтің қаржылық нәтижелерін талдау;
таза табысты пайдалануды талдау және бағалау;
өндірістік шығындардың, ... ... және ... ... ... ... ... жоспардың орындалуын және жоспарлы табысқа қол
жеткізуді жүйелі түрде бақылау;
қаржылық ... ... және ... ... ... ... және рентабельділікті арттырудың резервтерін анықтау;
кәсіпорынның табысты және рентабельділікті арттыру ... ... ... ... ... қолдану бойынша шараларды дайындау. /6/
Шаруашылық субъектісінің қызметінің қаржылық нәтижесі туралы ... ... №3 ... қызметінің нәтижелері туралы
есеп" стандартымен анықталады. Онда заңды тұлғаларды рет-ретімен құру және
ұсыну мақсатында қаржы-шаруашылық ... ... ... ... жіктеу және есепке алудың тәртібі көрсетіледі, бұл өз кезегінде
заңды ... әр ... ... ... ... есебі мен түрлі
заңды тұлғалардың қаржы есептерін салыстыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ стандарт, негізгі қызметтен алынған табыс пен ... ... және ... ... болатын табыс пен
зиянды, сондай-ақ есеп кезіндегі есептік ... есеп ... және ... есептегі елеулі қателерді түзетуден ... ... ... және ... ... ... ... /7/
Табыстар мен шығындар баптарының арасын ажырату да субъектінің
жұмысының нәтижесін ... ... ... Бұл ... әр ... жатады. Мысалы, кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі
туралы есеп жалпы ... ... ... ... және салық салынғаннан
кейінгі негізгі ... ... ... және таза ... ... кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы
есеп, қаржылық есептің ... екі ... ... - яғни ... пен шығындар
туралы мәліметтерден тұрады. ҚР Президентінің 1995 жылы 26 желтоқсандағы
№2732 "Бухгалтерлік есеп туралы" заң күші бар ... ... ... комиссиясының қаулысымен бекітілген бухгалтерлік есеп бойынша 1996
жылы 12 ... №2 ... ... дайындау және тапсыруға қажетті
Концептуалдық ... ... бұл ... ... ... ... тікелей байланысты. Табыстар активтердің көбеюін
немесе міндеттемелердің азаюын көрсетеді, ал ... - ... ... есепті кезеңдегі міндеттемелердің көбеюін көрсетеді. /8/
1.2. Кәсіпорын қызметіндегі табыстың маңызы және функциялары
Табыс нарықтық экономиканың аса маңызды ... бірі ... ... ... ... ... бар. Мысалға, К.Маркс табысты
қосылған құнның модификацияланған, көрінбейтін мәні ретінде қарастырады.
«Капитал» еңбегінің авторы ... ... көзі ... ... ... жалдамалы жұмысшылардың еңбек күшін қарастырады. Қазіргі таңдағы
экономикалық тұжырымдар табысты, яғни еңбекті, жерді және ... ... ... ... ... ... және ... жалдамалы еңбек күшінің нәтижесі
деген көзқарастан бас тарта отырып, оған мынадай анықтамалар беруге ... ... – бұл ... ... ... ... ... білу
дарыны үшін төлем. Екіншіден – ... ... үшін ... ... Үшіншіден – тәуекел үшін, кәсіпкерлік қызметтің нәтижелерінің
анықталмағандығы үшін ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық немесе әлеуметтік шешімдерді таңдаумен,
табиғи-климаттық жағдайлардың қандай да бір нұсқаларымен байланысты ... ... адам ... ... оқиғалармен – табиғи апаттармен,
ұлтаралық және мемлекетаралық қақтығыстармен және басқалармен ... ... ... ... ... өткізуден түскен қаражаттар
мен жалпы шығындардың айырмасы, табыстар мен шығындардың айырмасы ретінде
анықталады. /9/
Табыс ... ... ... ... болуы мүмкін. Қолайлы
табыс (нольдік экономикалық табыс) – кәсіпкерлік қабілетті қолданудың
альтернативті құны болып ... ... тек қана ... ... ... оның ... ... кәсіпорынның барлық шығындарын жабуға ғана
жұмсалатын болады. Бухгалтерлік табыс кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... Экономикалық табыс – бұл барлық
шығындарды шегеріп тастағанда қалатын таза табыс болып табылады.
Маңызды категория және ... ... ... ... ... ... ... материалдық өндіріс саласында құрылған таза табысты
көрсетеді және бірқатар функцияларды орындайды.
Біріншіден, табыс кәсіпорынның шаруашылық ... ... ... ... сипаттайды. Кәсіпорын ... ... ... ... кірістері оның қызметімен байланысты барлық шығындардан
жоғары болады дегенді білдіреді.
Екіншіден, табыс ынталандырушы функцияны ... Бұл ... ... ... ғана емес, сонымен қатар кәсіпорынның қаржы ... ... ... ... байланысты. Сол себепті кәсіпорын
әрқашан да ... ... ... ... ... өйткені ол өндірістік
қызметті кеңейтудің, ... ... және ... ... ... ... ... түрлі деңгейдегі бюджеттердің ... ... ... бірі болып табылады.
Кәсіпорында табыс өндірілген өнімді өткізудің нәтижесінде қалыптасады.
Оның мөлшері өндірілген ... ... ... ... пен оны ... ... ... барлық шығындардың айырмасы ретінде анықталады. Алынатын
табыстың жалпы массасы, біріншіден, сталым ... және ... ... ... - өндірістік шығындардың қоғамдық қажетті
шығындарға қаншалықты ... ... ... ... ... ... ... мәні бүгінгі экономикалық теорияның ең ... және ... ... бірі ... ... Экономикалық көзқарас
бойынша табыс дегеніміз – бұл ақша шығыстары мен ... ... ... ... ... ... болсақ, табыс – бұл
кәсіпорынның есепті кезеңнің басындағы және ... ... ... ... ... Бұл ... табыс ұғымы кәсіпорынның өзінің қаржылық-
шаруашылық қызметінен алатын алуан түрлі ... ... ... ... ... білдіреді.
Бүкіләлемдік банктің бухгалтерлік есеп, қаржылық есеп беру және аудит
бойынша әдістемелік нұсқаулығында «табыс» ұғымы ... ... ... ...... ... немесе активтердің құнының өсуі, не
болмаса пассивтердің ... ... ... ... ... ... болып табылады; бұл акционерлер салымдарының есебінен өсуден басқа
жағдайдағы капиталдың өсуіне алып ... ... бұл ұғым ... ... ... ... заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және қаржылық
есеп беру ... №2732 ... ... Жарлықтың 13-бабы былай
дейді: «Табыстар – бұл ... ... ... ұлғаюы немесе
міндеттемелердің азаюы болып табылады». /8/
Табыс кәсіпорынның ... ... ... болып табылады. Табыс – өндіріс тиімділігін, өндірілген өнімнің
көлемі мен ... ... ... ... ... құнның деңгейін,
өндірістік активтердің тиімді қолданылуын ... ... ... ... ... табыс өндірісті дамытуға және ресурстарды тиімді
қолдануға ынталандырушы қызмет атқарады.
Табыс кәсіпорынның шаруашылық қызметін бағалаудың және жоспарлаудың ең
маңызды ... бірі ... ... ... ... ... және әлеуметтік-экономикалық даму ... ... ... ... ... тек ... ... қанағаттандырып қана қоймай, соымен қатар мемлекеттік
бюджеттің, бюджеттен тыс қорлардың және ... ... ... ... ... де, кәсіпкерлік қызметтің қаржылық ... ... ... ролі ... ... және ... білдірмейді.
Табыстың ынталандырушы қызметін зерттеу нәтижелері мынаны көрсетеді:
жекелеген кәсіпорындарда жұмысшылардың ... ... ... ... ... ... мақсатында табыс алу кәсіпорынның өндірістік және
ұжымдық-әлеуметтік дамуына нұқсан келтіреді. ... ... ... ... ... ... алыну деректері де ... ... ... ... ... ... арқылы емес,
мысалға, өндірілген өнімнің құрылымын өзгерту арқылы, табыс табуға құлық
білдіреді. Нарықта үлкен сұранысқа ие ... ... ... ... өнімдерді шығарудың орнына кәсіпорындар өздеріне барынша тиімді және
барынша рентабельді өндіріп сатуға ұмтылады. Көптеген жағдайларда ... ... тыс ... ... ... ... ... /11/
Кез-келген жолмен үлкен табыстарға қол жеткізуге ұмтылудың нәтижесінде
экономикада тауарлық ... ... ... ақша ... алып ... ... ... бағалар әрі қарай өсе береді,
инфляция етек алады, сәйкесінше, қосымша ақша эмиссиясы орын алады.
Табысты арттырудың ... жолы - ... ... ... ... абсолюттік шамасының өсуі барлық кезде өндіріс тиімділігінің
артуының куәсі бола бермейді.
Экономикалық әдебиеттерде ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Кәсіпорынның табыстылығы
мен рентабельділігі кейбір ғалымдармен ... ... яғни ... пен ... ... бірқатар айырмашылықтарды атап
көрсетеді. Атап айтсақ, кәсіпорынның табыстылығы тек оның өнімді ... ... ... ... ... сипатталса, рентабельділік
көрсеткіштері оның барлық салықтарды және басқа да ... ... ... ... ... қалатын таза табысының деңгейімен
сипатталады. Дәлірек айтар болсақ, ... – бұл ... ... ... ал ... ... салыстырмалы көрсеткіштерімен сипатталады. /12/
Осылайша, кәсіпорынның табыстылығы мен рентабельділігі ... осы ... ... ... ... ... ... де, түптеп келгенде, аталған
көрсеткіштерді бір арнаға ... тура ... ... аталған
көрсеткіштердің екеуі де ... ... ... ... ... ... еңбек ресурстарының, шығындар
құрылымының көрсеткіштерінің көмегімен есептеледі.
Рентабельділік өндіріс тиімділігін және ... ... ... бірі ... табылады. Сондықтан кез келген
корпорацияның есепті кезеңі аяқталғанда шаруашылық нәтижесі ... ... ... ... ... жан-жақты баға беру
мақсатында, есеп жүргізу мен есеп беру ... ... әр ... және ... ... ... анықталады.
Кәсіпорынның табыстылығы (рентабельділігі) дегеніміз – бұл
кәсіпорынның барлық ... ... ... ... және ... мен міндеттемелерді өтегеннен кейін оның қолында қалатын қаржы
ресурстарымен қамтамасыз етілгендігі ... ... ... ... салынған жалпы капиталының әрбір теңгесінен ... ... ... ... ... мақсаттарына қарай
өндірістік негізгі қорлардың, айналым капиталының, еңбек ресурстарының ... да ... ... ... анықтауға болады. /13/
Пайданың абсолютті шамасы кәсіпорынның тиімділігін көрсете алмайды.
Кәсіпорын табысты болса да ол ... ... ... ... Бұл ... ... ... экстенсивті факторлар әсер етсе, яғни
сандық факторлар: мысалы, ... ... ... ... кезінде байқалады. Жұмысшылар саны артып, ал олардың өнімділік
деңгейі сол ... ... ... ... онда кәсіпорын тиімді қызмет
етті деп санауға болмайды. Кез ... ... ... және ... ... ... және ... өтеу қағидалары негізінде
ұйымдастырады. Жақсы қызмет ететін кәсіпорындарда өзін-өзі қаржыландыру
кезеңі келеді. ... ... ... және оны ... процесінде
белгілі бір шығындарға ұшырайды. Бұл шығындар аталған ... ... ... жеке ... деп ... ... кәсіпорындар бойынша әр
өнімнің шығындары өнімнің бағасын ... ... ... ... ... сала ... есептелген орташа шығындардан ауытқуы мүмкін.
Осы себептен табыстың және оның ... ... ... анықтайды. Кәсіпорын рентабелділігінің және табыстылығының
деңгейіне ішкі және ... ... әсер ... ... ... ... тәуелсіз яғни шикізатқа, өнімге бағаның өзгеруі, тасымалдау
тарифтерінің, амортизация ... ... және тағы ... ... ... кең ... ... олар кәсіпорынның шаруашылық
қызметіне өз ықпалын тигізеді. Құрылымдық ... ... ... ... ... ... мөлшерін өзгертіп, өндірістің
өзіндік құнына және ... ... әсер ... бір ... шығармай әдетте қажетті табыстылықты қамтамасыз
ету мүмкін емес. Өз кезегінде, табыс ... ... ... ... ... ... ... шешу мүмкін емес. Осы ... ... ... ... ... яғни ... ... басқару
қаржы менеджментінің маңызды міндеті болып табылады. /14/
1.3. Кәсіпорынның қаржылық нәтижелері және оның негізгі көрсеткіштері
Нарықтық ... ... ... ... негізгі және түпкі мақсаты табыс алу болғандықтан, барлық
назарды осы ... ... ... ... қатарына жататындар: өнімді
өткізуден алынған ... ... ... ... ... ... ... емес қызметтен алынған табыс, таза табыс. Аталған ... ... ... қатар табыстылықтың (рентабельділіктің) басқа да
көрсеткіштері анықталады – жалпы өндірістің ... ... және ... ... ... ... капиталдың
рентабельділігі, еңбек күшінің рентабельділігі және т.б. /15/
Қаржылық нәтижелердің көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... қаржылық және
инвестициялық) бойынша қызметінің абсолютті ... ... ... экономикалық дамуының және коммерциялық қызметтегі барлық
қатысушылармен қарым-қатынастарын нығайтудың негізі болып табылады.
Алайда, ... ... ... ... категорияларын
қаржылық нәтижелердің белгілі бір көрсеткіштері ғана қызықтырады. ... ... ... ... ... сомасы және оның құрылымы,
оның көлеміне әсер етуші факторлар ... ... ... ... ... ... құрамдас бөліктері туралы ақпараттар алуға мүдделі
болып келеді. Ал потенциалды инвесторлар үшін табыстың сапасы ... ... ... табылады, яғни инвесторлар инвестициялық стратегияларды
қалыптастыру үшін жақын және алыс перспективадағы табыс алудың ... ... ... ... ... де, кез-келген қаржылық ақпаратты қолданушылар үшін ... ... ... аударатыны – табыстың абсолютті көрсектіштері болып
табылады. Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші – ... ... ... ... ... Ол қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі
туралы есепте ... құн ... ... және ... ... ... төлемдер , сондай-ақ қайтарылған ... ... ... және баға ... ... тасталып көрсетіледі.
Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы бойынша
негізгі қызметтен түсетін табыс көрсетілді.
Табыс құрылымында ең ... үлес ... ... мен ... ... табыс алады, оның мөлшері өнім өндіру деңгейімен, оның
сапасымен және төменде қарастырылған басқа да факторлармен ... ... ... ... ... ... ... бұйымдар
қалдықтарының және сатып алушының жауапты сақталуындағы тиеліп жіберілген
тауарлардың өзгерістері ... бір әсер ... ... азаюы немесе керісінше өсуі бірінші жағдайда өткізуден
түсетін табыс сомасының ... ... ... әсер ... өнімді өткізуден түсетін табыс жоспарланған ... және ... ... ... ... ... ... тауарлар) өтпеген бөліктерінің ... ... ... ... ... ... түсетін табыс көлемі жоспарының
төмендеуі, ауыспалы тауарлы-материалдық ... тым ... ... ... ... екінші абсолюттік көрсеткіші - жалпы табыс. Ол өнімді
өткізудің қаржылық нәтижесін ... және ... ... ... өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік ... ... ... ... ... ... ... оның ағымды кезеңдегі негізгі, қаржылық,
инвестициялық қызметтерден, ... ... ... ... ... 1 ... ... жалпы табысының қалыптасу
үлгісі берілген. /16/
Жалпы табыстың құрамында кәсіпорынның барлық ... ... ... кіреді. Бірінші кезекте жалпы табыс өнімді өткізуден, яғни
негізгі қызметтен алынған табысты ... Бұл ... ... өнімді өткізуден
түскен сомадан қосылған құн салығы мен акциздерді және өнімді өндіруге,
өткізуге кеткен ... ... ... ... анықталады.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор - өндірістік өзіндік құн, сол
себепті оның төмендеуі табыстың көлеміне көп әсерін тигізеді.
Көптеген ... ... ... ... ... ... төмендету жолдарын іздестіретін экономикалық қызметтің
бөлімшелері болады. ... ... бір ... бұл ... ... әсері
және шикізат пен отын-энергетика ресурстарында ... ... ... ... ... күрт өсуі және ... ... айналым
қаражаттарының жетіспеуі жағдайында өзіндік құнның төмендеуі нәтижесінде
табыстың өсімі мүмкін емес. /17/
Шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... ... негізгі жолы – материалды шығындар бөлігінде ... ... Бұл ... шикізат құнының үлес салмағы өнімнің өзіндік құнында
өте жоғары болып келетін өңдеу және қайта өңдеу ... ... ... ... өңдеу, металлургия, мұнай-химия, тігін, тамақ және т.б.) қызмет
жасайтын кәсіпорындар үшін маңызды.
Шығарушы салаларда табиғи себептерге байланысты табыс ... ... ... ... құнын төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету өте
қиын. Бұл негізінде шығару көлемін өсіру ... ... ... ... бағытталған салаларда сұраныс, өзіндік құн деңгейімен
анықталатын өндіріс және өнімді өткізу көлемі ... ... ие ... ... ... өткізу көлемінің өсуі табыстың өсуіне әкеледі.
Сұраныска ие өнімдерді өндірудің өспелі көлеміне күрделі салымдар көмегімен
қол жеткізуге ... бұл ... ... өнімді жабдықтарды сатып
алуға, жаңа технологияны ... ... ... ... ... Бұл жол, ... ... көптеген кәсіпорындардың инфлияция, бағаның
өсуі және ұзақ ... ... қол ... ... қиын
немесе мүлде мүмкін емес. Күрделі капитал ... ... ... ... бар ... егер ... ... қарқынынан жоғары ұстаса, онда бұл кәсіпорын өз ... ... ... және өнім ... көлемін өсіруге ... ... ... ... ... ... ... етпейді.
Инфляция айналым қаражаттарын өте тез ... ... пен ... ... ... алуына олардың көп бөлігі
бағытталады. Сатып алушылардың төлемсіздігі және де ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржысының көп бөлігін айналымнан тыс
әкетеді. Төлем жүргізбеудің себептері тек айналым ... ... ... ... ... ... ... тәртіп, банк жүйесі жұмысындағы
кемшіліктер және де вексельдік айналымның дамымауы да болып ... ... ... ... өсуі ... ... қарқынмен өседі.
Бағаның өсуі өзінше теріс ... ... ... Егер ... ... өсуі мен шығарылатын өнімнің технико-экономикалық параметрлердің
және тұтынушылық қасиетінің ... ... ... онда ол ... ... көлемінің өзгерісінің жалпы табыс ауытқуына әсерін анықтау үшін
алдымен өнімді өткізу бойынша ... ... ... ... ... көлемі осы факторға тікелей үйлесімді тәуелді болғандықтан, жоспарлы
табысты өткізу ... ... ... ... ... ... ... абсолютті көрсеткіші – негізгі қызметтен алынған
табыс. Ол сальдоланған қаржылық нәтижені ... және ... ... ... ... ... ... ретінде мына формула бойынша анықталады:
Дн = Дж – Рк, ... Дн – ... ... ... ...... табыс;
Рк – кезең шығындары.
Жалпы табыс көлемі қаншалықты көп және өткізілген өнімнің өзіндік
құнына кірмейтін ... ... ... ... ... ... ... негізгі қызметтен алынатын табыс та соншалықты жоғары болады.
Сондықтан да ... ... ... ... жүргізілетін талдауды
жоғарыда аталған көрсеткіштермен үздіксіз байланыста жүргізу ... ... өсуі өзін өзі ... кеңейтілген ұдайы өндіріс,
әлеуметтік мәселелерді шешу және ... ... ... үшін
қаржылық базаны қалыптастырады. Табыс сонымен қатар ... ... ... және ... ... ... да кредиторлар
мен инвесторлар алдындағы қаржылық міндеттемелерін жабудың маңызды көзі
болып болып табылады. ... ... ... ... ... ... және ... белсенділігін, оның
сенімділік деңгейін және ... ... ... ... ... ... «RG BRANDS» АҚ ... НӘТИЖЕЛЕРІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫН ЖӘНЕ ҚОЛДАНЫЛУЫН
ТАЛДАУ
2.1. «RG Brands» АҚ экономикалық ... ... Brands» ... ... - 1994 жылы ... Сусын» фабрикасы
деген атпен құрылған. «RG Brands» ... ... ... ... ... №130-5 ... 1994 жылдың 7 сәуірінде
тіркелген. Кәсіпорынның жарғылық капиталы құрылтайшылық құжаттарға сәйкес
1800000 мың теңгені ... ... ... ол толықтай қалыптасқан.
«RG Brands» кәсіпорнының құрылтайшылары 29 заңды тұлғалар және 104
жеке тұлғалар ... ... ... екі ... ... бар. Кәсіпорынның орналасқан жері: Алматы қ., ... 212Б ... ... ... түрлерін жүзеге асырады:
алкогольсіз шай өнімдерін, натуралдық және минералды сусындарды өндіру және
сату;
сусындарды және шай ... сату және ... алу, ... ... ... бөліктерімен (иістендіргіштер, лимон қышқылдары, қант
өнімдер және т.с.с.) операцияларда делдалдық қызмет көрсету;
алкогольсіз сусындармен жеке ... жеке ... ... қонақ үй
және мейрамханалық бизнесті қамтамасыз ету;
Республикада алкогольсіз сусындар өндіру инфрақұрылымын құру;
табиғи минералды су орындарын пайдалану және өңдеу;
Қазақстан ... ... ... ... ... да ... ... /21/
«RG Brands» Акционерлік қоғамы (әрі қарай «Қоғам» деп ... ... ... ... және ... ... кодексінің, Қазақстан ... ... ... ... Қазақстан Республикасының басқада заң
актілерінің және осы жарғының негізінде әрекет етеді. /22, 23/
1994 жылдың соңына дейін кәсіпорының барлық цехтары өндіріске ... үшін ... ... ... оның ... ... білікті және
білікті жұмысшылар дайындау қажет болды. Ол үшін жұмысшылар институттарға,
техникумдарға, кәсіби техникалық ... ... және алты ... өз ... ... тәжірибеге Алматы, Қарағанды, Семей және
басқа да қалаларға жіберіліп отырылды.
1995 жылы наурызда өңдіріске шай ... цехы ... Осы жылы ... ... ... кофе ... ... және минералдық сусындар
шығаратын цехтар іске қосылды. Осы цехтар газдалған және ... ... ... кофе және шай ... ... ... ж.ж - өндіріске үлкен көлемде қантты және қантсыз, газдалған
және газдалмаған, натуралды сусындардың, кофе және шай ... ... ... ... және аса ... ... ... қосқан кезеңі болды.
2001 жылы тамыз айында Алматы сусын ... ... 1946 ... ... ... Прокофьевич болды. Оның жұмысқа ... ... 3 (үш) ... көшті және өндіру қуаты ... 30 ... ... өнімдер өндіруге көшті. Осы жылдары кәсіпорындар арасында әр-
түрлі сайыстар өткізіліп отырылды.
2001 жылы қыркүйекте Алматы сусын фабрикасы «RG Brands» АҚ ... Ал 2005 жылы ... ... «RG Brands» ... ... 1957 ... ... мамандығы инженер-механик – Богер Евгений Александрович
тағайындалды.
«RG Brands» АҚ-ның ... ... ішкі ... ... ... ... әр аумағында делдалдық кәсіпкерлік арқылы
жүргізіледі. Кәсіпорынның көмегімен 1700-ге жуық адам ... ... ... ... ... ассортименті 200-ға жуық жетті.
«RG Brands» АҚ бірнеше рет отандық және халықаралық жәрменкелерге ... ... ... ... ... жүргізіліп
жатыр. Оның ішінде ассортиментті кеңейту, сапаны жетілдіру, өнімнің өзіндік
құның төмендеуі және өңдіру көлемінің кеңеюімен болып табылады. /24/
«RG Brands» АҚ-ң ... ... ... ... Жарғылық капиталы – 1800000 (бір миллион
сегіз жүз мың) ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес ... ... ... соттың
шешімімен акцияларды шығару және орналастыру арқылы жол беріледі.
Акционерлік қоғамның органдары
1) жоғарғы орган – ... ... ... басқару органы – Директорлар кеңесі;
3) атқарушы орган – алқалы атқарушы орган (Басқарма) немесе ... ... ... ... асыратын тұлға (Президент);
4) Қоғамның қаржы-шаруашылық қызметіне бақылауды жүзеге асыратын орган
– Ішкі аудит ... ... ... бәсекелестік күреске төтеп бере алатын жоғары ... тек ... ... сай ... технологиялы жабдықтар арқылы ғана
өндіруге болады. Сол себепті қоғамға ... ... ... үшін «RG
Brands» кәсіпорны ... ... ... ... ... ... қолданады. Өндірістік барлық жабдықтар ... ... ... ... сай ... және Қазақстанда
сертификациядан өткен. Компанияның өндірістік алаңдары, дайын қызмет
көрсетудің механикаландырылған құралдары ... ... ... ... ... ... жөндеу-механикалық қызмет бөлімі қажет
жабдықтармен қамтамасыз етілген.
1 кесте – «RG Brands» АҚ қызметінің технико- экономикалық ... мың ... ... ... |2005 |2006 ... |
| | ... | | | |
| | | | | |+,- |% |
|1 ... өнімнен |мың. |14309912 |18376168 |4066256 |128,4 |
| ... ... ... | | | | |
|2 ... ... |мың. |9655447 ... |2578978 |126,7 |
| ... құны. |теңге | | | | |
|3 ... ... |мың. |4654465 |6141743 |1487278 |132 |
| | ... | | | | |
|4 ... ... |мың. |3840997 |4843168 |1002171 |126,1 |
| | ... | | | | |
|5 ... ... |мың. |813468 |1298575 |485107 |159,6 |
| ... табыс |теңге | | | | |
|6 ... емес ... |мың. |269525 |24359 |-245166 |9 |
| ... табыс |теңге | | | | |
|7 ... ... ... |мың. |1082993 |1322934 |239941 |122,2 |
| ... |теңге | | | | |
|8 ... ... |мың. |922788 |1210874 |2880,86 |131 |
| | ... | | | | |
|9 ... саны |адам |1500 |1700 |200 |113,3 ... |Бір ... ... |мың. |9539,9 |10809,5 |1269,6 |113,3 |
| ... ... | | | | ... ... еңбек |мың. |116250 |139400 |23150 |119,9 |
| |ақы қоры ... | | | | ... |1 ... ... |мың ... |82 |4,5 |105,8 |
| ... ақысы | | | | | ... ... ... |мың. |2984446 |6764903 |3780457 |226,7 |
| ... ... ... |теңге | | | | ... |Қор ... ... |4,79 |2,7 |-2,09 |56,4 ... |Қор ... ... |0,21 |0,38 |0,17 |181 ... ... ... |мың. |1989,6 |3979,4 |1989,8 |200 |
| | ... | | | | ... ... «RG Brands» АҚ қаржылық және шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның істеп жатқан
жұмыстары тиімді ме, әлде тиімсіз бе екенін анықтай ... Егер ... оған ... ... ... асыруға болатындығын анықтауымыз
қажет. Яғни кәсіпорын қызметінің тиімсіз болуына әсер ... ... Осы ... 1 ... ... ... көрсеткіштерді талдап, оның
өсуі мен төмендеуінің негізгі себептерін анықтап білуге тырысамыз.
1 кестені қарастыратын балсақ 2 жыл ... ... ... айырмашылықтардың бар екендігін байқаймыз. Енді сол өзгерістердің
себебін анықтап талдап шығуға тырысайын.
1) Өнімді өткізуден түскен ... 2006 жылы 2005 ... ... мың ... өсіп тұр, ол 128,4% ... Оның ... өнім көлемінің
өсуі немесе еңбек өнімділігінің өсуі әсер етуі ... ... ... ... құны 2006 жылы 2005 ... салыстырғанда
2578978 мың теңгеге өсіп отыр, ол 126,7%-ды құрады, оның себебі шикізат
пен ... ... ... ... жаңа ... және ... рентабельділігінің өсуі әсер етуі мүмкін.
3) Жалпы табыс 2006 жылмен 2005 ... ... 1487278 ... өсіп ... ол ... құрады. Жалпы табыстың төмендеуінің негізгі
себептерінің бірі өнімді шығаруға кеткен шығындардың өсуі болуы мүмкін.
4) ... ... ... ... бұл көрсеткіш 2006 жылмен 2005
жылды салыстырғанда 1002171 мың теңгеге өсіп отыр және ... ... ... 2006 жылы әкімшілік шығындар және пайыздар бойынша шығындардың
жоғарылауы мүмкін.
5) Негізгі қызметтен түскен ... 2006 ... 2005 ... салыстырғанда
485107 мың теңгеге өсіп, ол 159,6%-ды құрады. Ол негізгі емес қызметтен
түскен табыстың төмендеуі және ... ... ... ... төмендеуі
әсер етуі мүмкін.
6) Негізгі емес ... ... ... 2006 ... 2005 ... 245166 мың ... кеміп, -9%-ды құрады.
7) Салық салғанға дейінгі табыс 2006 жылды 2005 жылмен салыстырғанда
239941 мың тенгеге өсіп, ... ... Оның ... ... өзіндік
құнының өсуі, жалпы табыстың төмендеуі болуы мүмкін.
8) Таза табыс 2006 жылмен салыстырғанда 2005 жылы 288086 мың теңгеге
өсіп, ... ... Оның ... ... ... ... ... және
жалпы табыстың төмендеуі және салық ... ... ... төмендеуі
әсер етуі мүмкін.
9) Жұмыскерлер саны 2006 жылмен 2005 ... ... 200 ... ол 113,3%-ды құрады. Оның мақсаты өндірілетін өнімді арттыру және
сол арқылы ... ... Бір ... еңбек өнімділігі 2006 жылмен 2005 жылды
салыстырғанда 1269,6 мың ... өсті және ол ... ... ... еңбек ақының өсуі болуы мүмкін.
11) Жалпы ... ... ақы қоры 2006 ... 2005 ... 23150 мың ... ... ... құрады. Ол өткізілген
өнімнен түскен ... ... және ... ... ... ... ... Бір жұмыскердің орташа айлық еңбек ақысы 2006 жылмен 2005 жылды
салыстырғанда 4,5 мың теңгеге өсіп, 105,8%-ды ... ... ... ... жылдық құны 2006 жылмен 2005 ... 3780457 мың ... ... ... ... Ол ... ... байланысты.
Негізгі капиталдық пайдалану деңгейі бір жағынан ... ... ... ... ... ... болса, екінші
жағынан өнімді шығару барысында өндірісті ұйымдастыру мен технология.
Негізгі ... ... ... бірнеше көрсеткіштер бар. Олардың
арасындағы ең негізгі көрсеткіштер болып қор ... ... ... Қор қайтарымдылығы 2006 жылмен 2005 жылды салыстырғанда 2,09
теңгеге кеміп, ... ... Оның ... ... мен ... ... табылады.
15) Қор қайтарымдылығы 2006 жылмен 2005 жылды салыстырғанда -0,17
теңгеге өсіп, 181%-ды құрады. Оған әсер ... 2006 жылы ... ... және өнім мен сату ... ... әсер етуі мүмкін.
16) Қормен қарулану 2006 жылмен 2005 жылды салыстырғанда 1989,8 мың
теңгеге өсіп, 200%-ды құрады. Оған әсер ... 2006 жылы ... ... ... ... мен ... ... санының ұлғаюы болып
табылады.
Кәсіпорындардың экономикалық жағдайын сипаттайтын ... ... ... мен ... ... ... да жатады.
Кәсіпорынның активтерінің және қаржы ресурстарының құрамы мен ... ... ... ... ... және ... немесе кемуін сипаттайды. Активтердің және қаражат көздерінің ... ... ... ... аңғартады. Өндіріс
активтерінің артуы кәсіпорын жұмысын қолайлы тұрғыдан сипаттайды, өйткені
оның өндірістік процесінің әрі ... ... ... ... ... және қаржылық жағдайын қысқаша сипаттайтын
көрсеткіштер 2 кестеде берілген.
2 кесте - «RG Brands» АҚ мүліктік және ... ... ... ... ... |2005 |2006 ... +/- |
| | | | ... |% |
|1 ... ... ... |3086674 |6998715 ... |+126,7|
|1.1 |Негізгі құралдар |2984446 |6764903 ... ... ... емес ... |83519 |215103 |+131584 ... ... ... инвестициялар |- |- |- |- ... ... ... табыс |18709 |18709 |0 |0 |
| ... | | | | |
|2 ... ... |9568888 |9461378 |-107510 |-11,1 ... |Тауарлық материалдық |3365839 |4165462 |+799623 |+23,8 |
| ... | | | | ... ... ... |5492096 ... |-22,1 ... ... қаражаттары және |710953 |21016891 |+305938 |+43,0 |
| ... ... | | | | ... ... ... ... |+30,1 |
|3 ... капитал |3922058 |5151225 ... |+31,3 ... ... капитал |1800053 |1801642 |+1389 |+0,1 ... ... ... |33 |48 |+15 |+45,5 ... ... төленбеген капитал |1881 |18585 |+16704 ... ... ... ... |- |1210859 ... |- |
| ... | | | | ... |Өткен жылдардың бөлінбеген |2219281 |2120091 |-99190 |-14,5 |
| ... | | | | ... ... ... |(99190) |- |- |- |
|4 ... ... |8733504 ... ... |+29,5 ... |Ұзақ мерзімді міндеттемелер |2922409 |4184318 ... |+43,2 ... ... ... міндеттемелер|5811095 |7124550 |+1313455 |+22,6 |
| |Қысқа мерзімді несиелер |1148859 |2457080 ... ... ... ... |886668 |4365341 |+3478673 ... ... ... ... |7575 |32795 |+25220 ... |Басқа да қарыздар |254616 |269334 |+14718 |+5,8 ... ... ... ... |16460093 |+3804531 |+30,1 |
|Ақпарат көзі: «RG Brands» АҚ қаржылық және шаруашылық қызметінің ... ... |
2 ... ... ... ... есепті жылы 30,1%-ға,
немесе 3804531 мың теңгеге артқан. Активтердің өсуі бірінші кезекте негізгі
құралдар мен ... ... ... ... 126,7 және 157,5%-
ға өскен) байланысты болып отыр. Аталған құбылыс кәсіпорынның өндірістік
қуатын ... яғни ұзақ ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның ағымды активтері 11,1 пайызға төмендеген,
бұған бірінші кезекте ... ... ... ... ... ... Коммерциялық есеп айырысу тұрғысынан бұл кәсіпорын үшін қолайлы
құбылыс болып табылады, өйткені дебиторлық ... ... ... ... ... ... өндірістік процеске қызмет ететін
болады деген сөз.
Керісінше, ... ... 23,8 ... ... болып отыр. Бұл кәсіпорын қоймаларында материалдардың, дайын
өнімнің айналымнан тыс қалып отырғанын ... ... бұл ... және ... ... үшін ... көрсеткіш болуы мүмкін.
Қоймадағы тауарлық материалдық құндылықтарды барынша жылдам ... ... ... ... көздері ішінде тартылған
қаражаттардың үлесі басым екені көрініп тұр. ... ... ... ... ... ... 2006 жылы бұл көрсеткіш 68,7%-ды құраған. Демек,
аталған кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... ішінде ұзақ мерзімді несиелер мен басқа да
міндеттемелердің ... ... ұзақ ... банктік
несиелердің, лизингтік міндеттемелердің) үлесі айтарлықтай басым екені
көрініп тұр.
Сонымен ... ... ... ... ... ... кредиторлық қарыздың да үлесі үлкен екені көрініп тұр. Оның ... және 2006 ... ... 7,0 және 26,5 ... ... ал ... оның көлемі тұтастай 392,1 пайызға өсіп кеткен.
Кәсіпорын, осы орайда, өзінің төлем қабілеттілігін қамтамасыз ету
мақсатында қарыз ... ... ... қарастырып, капитал құрылымын
оңтайландыру мәселелеріне көңіл аударғаны жөн болады.
2.2. Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін талдау
Қаржылық нәтижелердің ... ... ... ... ... үшін арнайы кесте құрылады және онда ... есеп ... ... ... ... жалпы қаржылық нәтиже кәсіпорынның «Шаруашылық
субъектілерінің ... ... ... туралы» есепте
көрсетіледі және онда келесі негізгі көрсеткіштер орын ... ... ... ... ... ... ... табыс, негізгі
қызметтен алынған табыс, негізгі емес қызметтен ... ... ... ... ... таза ... ... көрсеткіштердің негізінде
кәсіпорынның қаржылық нәтижелерінің қалыптасу жолдары қарастырылады. /29/
«RG Brands» АҚ қаржылық нәтижелерінің көрсеткіштері 3 ... ... - «RG Brands» АҚ ... ... ... мың ... ... |2005 |2006 ... +/- |
| | | | ... |% |
|1 ... ... ... ... ... |4066256 |128 |
| ... | | | | |
|2 ... ... құны |9655447 |12234425 |2578978 |127 |
|3 ... ... |4654465 |6141743 |1487278 |132 |
|4 ... ... ... |3840997 |4843168 |1002171 |126 |
| ... | | | | |
|5 ... шығындар |567599 |1194795 |627196 |210 |
|6 ... ... |2739863 |2939894 |200031 |107 |
|7 ... ... |533535 |708479 |174944 |133 |
|8 ... қызметтен алынған |813468 |1298575 |485107 |160 |
| ... ... | | | | |
|9 ... емес ... |269525 |24359 |-245166 |-91 |
| ... табыс (шығын) | | | | ... ... ... дейінгі |1082993 |1322934 |239941 |122 |
| ... ... | | | | ... ... ... бойынша |160205 |112060 |-48145 |-30 |
| ... | | | | ... ... ... ... |922788 |1210874 |288086 |131 |
| ... (шығын) | | | | ... ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... табыс (шығын) |922788 |1210874 |288086 |131 ... ... «RG Brands» АҚ ... ... ... есебі |
3 ... ... ... ... өнімді өткізуден
түскен табысы 4066256 мың теңгеге, немесе 128%-ға артқан, ал ... ... мың ... ... ... ... ... тұр. Сонымен қатар,
кәсіпорынның өндірген өнімінің өзіндік құны ... ... ... ... ... байқалады және оның көлемі 2578978
мың теңгеге, немесе 127%-ға артқан. Демек, кәсіпорын табысы ... ... ... ... қысқаруы есебінен де орын алып отыр деген
сөз.
Керісінше, ... жылы ... ... ... ... ... ... әкімшілік шығындардың айтарлықтай артқаны көрініп ... ... ... кезеңінде 627196 мың теңгеге, немесе тұтастай
210%-ға өскен. Бұл кәсіпорынның басқарушы аппаратының штаттық санын немесе
біліктілігін ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның 2006 жылы негізгі қызметтен алған табысы
1298575 мың ... ... ... ... ... 485107 мың ... ... өсіп отыр.
Аталған кәсіпорынның негізгі емес қызметтен алған табысы есепті жылы
24359 мың теңгені құрап, ... ... ... 245166 мың ... 91%-ға төмендегені көрініп тұр. Негізгі емес қызметтің қаржылық
нәтижелері кәсіпорынның мүлкімен операциялар бойынша ... ... ... ... ... құралдарды, материалдық емес активтерді
және басқа да мүліктерді сатудан түскен табыс; моральдық тозуына ... ... ... ... ғимараттарды арендаға беру, өндірістік
тапсырыстардан бас тарту, өнім бермеген өндірісті тоқтату. Сонымен қатар,
негізгі емес ... ... ... қатарына мүліктерді және
міндеттемелерді қайта есептеудің ... ... ... ... ... салықтар мен алымдардың жекелеген түрлері
бойынша төлемдер де ескеріледі.
Негізгі емес ... ... ... көлемі, әдетте,
жоспарланбайды, сол ... оны ... ... оның ... ... ... ... талдау қажет. Белгілі бір деңгейде
мұндай салыстырмалы талдау кәсіпорынның ... және ... ... ... шаруашылық келісімдердің шарттарын
қадағалау деңгейін бағалауға мүмкіндік береді.
Қаржылық нәтижелердің негізгі емес қызметтен алынған табысын ... ... ... ... ... басты назар аудару керек.
Орынсыз шығындардың ... ... ... ... ... және ... анықтау қажет. Мысалға, үмітсіз дебиторлық
қарыздарды есептен шығару бойынша ... орын ... ... бұл
қарыздардың қандай жағдайларда қалыптасқанын, бұл іс соттың қарауына
берілді ме және ... ... ... ... ... алған дұрыс.
Төтенше жағдайлардан және табиғи апаттардан алынған шығындар да жан-
жақты талдауға ... ... ... басты мәселе мынада: көптеген
жағдайларда бұл шығындардың қатарына шаруашылық әрекетсіздіктің ... ... ... жеткіліксіз және ұрланған жағдайлардағы шығындарды
жатқызады.
Төленген айыппұлдарды, өсімпұлдарды талдау барысында айыппұлдар мен
өсімпұлдар ... және не үшін ... оның ... және оған ... ... қажет. Негізгі емес қызметтен алынған табысты немесе
шығынды талдау үшін кәсіпорынның есеп регистрлері мен ... ... ... ... мысалымыздағы кәсіпорынның негізгі емес қызметтен алған
табысының төмендеуі аталған ... ... жылы ... ... ... емес ... ... мүлікті немесе ғимараттарды
арендаға беру және басқа да негізгі емес ... ... ... табу
белсенділігін айтарлықтай төмендеткенін білдіреді, яғни оның ... ... ... қызмет көрсетіп отырғанының куәсі болса
керек.
Түптеп келгенде, кәсіпорынның 2006 жылғы алған таза табысы 1210859 мың
теңгені ... Бұл ... ... ... ... 288086 ... немесе 131%-ға артық. Қаржылық нәтижелердің басқа көрсеткіштерімен
салыстырғанда, атап айтар болсақ, өндірістік ... және ... ... ... ... ... ... салыстырғанда
кәсіпорынның таза табысы жоғары қарқынмен өскені ... тұр. ... ... даму ... ... ... куә бола алады.
Таза табыстың жоғары қарқындармен ... бір ... ... ... ... әрі ... ... итермелеуі және ынталандыру
мүмкін, ал екінші жағынан, бұл құбылыс кәсіпорынға ... ... ... ... ... кәсіпорынның таза табысы неғұрлым
жоғары болса, соғұрлым акционерлердің ... ... ... да
жоғары деңгейде болатыны белгілі.
Сонымен, біз зерттеуге алынған кәсіпорынның есепті жылдағы ... ... ... ... ... ... қызметтен алған табысын
және талдау кезеңіндегі таза табысын, сонымен қатар шығындардың көлемі ... яғни ... ... ... абсолютті
көрсеткіштерін зерттеуге алдық. Талдау нәтижелері көрсеткендей, кәсіпорын
табысы есепті жылы біршама өскен, ... олар ... ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне қатынасы қандай екені
туралы мәліметтер бере ... Сол ... ... қаржылық-
шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы сапалы ... бере ... оның ... ... ... ... салыстырмалы талдау мен кәсіпорынның
қаржы жағдайын бағалаудың міндетті элементтері болып ... ... ... ... ... факторлық ортасын сипаттайтын маңызды
көрсеткіштер. Рентабельділік көрсеткіштер 3 топқа ... ... ... ... ... және ... жекелеген
элементтерінің рентабельділігі;
кәсіпорын өнімінің рентабельділігі;
ақша қаражаттарының таза ... ... ... негізінде есептелетін
рентабельділік көрсеткіштеі.
Кәсіпорын активтерін (мүлкін) пайдалану тиімділігі – ... ... ... дұрыстығы турады шешімдер қабылдауда қажетті
әрі маңызды белгілердің бірі болып саналады.
Кәсіпорын ... ... ... өлшеудің бірден-бір
дұрыс, танылған әрі кең тараған қорытындылаушы көрсеткіштерінің бірі ... ... ол таза ... жалпы активтерге (авансталған
капиталға) қатынасын көрсетеді. Активтердің табыстылық ... ... ... жолдарымен, мысалы, кәсіпорынның алған табысымен
салыстырған жөн.
Активтердің ... ... ... ... ... қаржылық жоспарлауда, үйлестіруде, сондай-ақ шаруашылық қызметі
мен оның нәтижесін ... мен ... ... роль атқарады үлгілі
басқарылатын кәсіпорын, табыстың қалыптасуын, оның әрбір ... ... ... ... ... және ... осы нәтижелер негізінде
бөлімше басшыларына сыйақылар беріледі. Активтерге немесе жобаларға жаңа
қаржы салымдарын салу қажеттілігін бағалаған ... ... ... табыс
есептеледі және бұл есептер шешімдер қабылдауда негіз болып табылады.
Басқаша ... ... ... ... ... ... ... таза табысы өнімді өткізу табыстылығына және кәсіпорын
активтерінің айналымдылығының жылдамдығына байланысты ... ... ... неғұрлым жоғары болса, соғұрлым кәсіпорынның қызметінің
рентабельділік ... арта ... ... ... ... айналымына тез тартылып, өнімді өткізгеннен кейін ... осы ... ... ... ... ... ... үдету
қабілеті артады, нәтижесінде кәсіпорын табысының біршама өсу ... ... ... ... ... ... табыстылығының маңызды көрсеткіштерінің бірі – өндірістік
қорлардың ... ... ... ... келеді. Өнімнің
табыстылығы неғұрлым жоғары болса, өндірістік ... ... де ... болады. Жекелеген факторлардың ... ... ... тигізетін ықпалының сандық бағасы тізбектеп
ауыстыру әдісі бойынша анықталады.
Сонымен қатар, қаржылық нәтижелердің ... ... ... ... да ... ресурстарының рентабельділік
көрсеткіштерін анықтауға болады: сатылымның, өнімнің, негізгі ... ... ... және ұзақ ... ... ... рентабельділіктерін. Аталған көрсеткіштердің мәндерін зерттей
отырып, қаржы менеджерлері кәсіпорынның қаржы ресурстарын және табыстылығын
басқару бойынша ... ... ... мысалымыздағы «RG Brands» АҚ рентабельділік көрсеткіштері ... ... ... – «RG Brands» АҚ ... ... көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |Есептеу формуласы|2005 |2006 ... |
| | | | | |+/- |
|1 ... ... ... ... ... |
| ... мың теңге | | | | |
|2 ... ... |– |813468 |1298575 |485107 |
| ... ... мың ... | | | |
|3 ... табыс, мың теңге |– |922788 |1210874 |288086 |
|4 ... ... мың |– ... ... |
| ... | | | | |
|5 ... ... ... |3086674 |6998715 |3912041 |
| |мың ... | | | | |
|6 ... ... мың |– |9568888 |9461378 |-107510 |
| ... | | | | |
|7 ... ... мың |– |3922058 |5151225 |1229167 |
| ... | | | | |
|8 ... ... мың |– |8733504 ... |
| ... | | | | |
|9 ... ... адам |– |1500 |1700 |200 ... |Сату рентабельділігі, %|Сатылым |6,44 |6,6 |0,16 |
| | ... ... | | ... |Жалпы активтердің |Активтердің |7,29 |7,36 |0,07 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... табыс | | | |
| ... % | | | | ... ... ... ... ... |7,60 |1,57 |
| ... % |алын-ған | | | |
| | ... ... | | | ... |Ұзақ мерзімді ... ... |29,9 |17,3 |-12,6 |
| ... ... | | | |
| ... % ... ... | | | |
| | ... ... | | | ... ... ... ... |9,64 |12,8 |3,16 |
| ... % |активтерінің | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... | | | ... ... ... |Меншікті |23,5 |23,5 |0 |
| ... % ... ... | | |
| | ... табыс | | | ... ... ... ... ... |10,6 |10,7 |0,1 |
| ... % |ор-таша құны/Таза| | | |
| | ... | | | ... ... ... ... |615,2 |712,3 |97,1 |
| ... % ... ... | | | |
| | ... | | | ... ... «RG Brands» АҚ 2005-2006 жылдардағы қаржылық есебі |
4 ... ... ... сату ... ... 6,44 ... 6,6 ... өскен. Бұған негізінен кәсіпорынның
өндірістік процесінде шығындарды біршама ... ... ... ... ... ... 2005 жылы 7,29 пайызды құраса, 2006
жылы бұл көрсеткіш 7,36 пайызға жетіп ... ... ... ... қызметінен әрбір 100 теңгеден 7 теңге 36 тиын пайда ... ... сөз. ... ... артуы, әрине, оң нәтижелі ... ... ... ... ... үшін бұл ... әлемдік
тәжірибеге сәйкес төмен көрсеткіш болып ... ... ... ... ... ... жолдары мен резервтерін қарастыруы,
шығындарды басқару жүйесін жетілдіру шараларын қалыптастыруы ... ... ... ... де ... жылы 6,03 ... ... яғни тұтастай 1,57 пунктке өскен. Негізгі қызметтің табыстылығының
өсуіне себеп ... ... ... ... және ... ... өсу ... салыстырғанда біршама төмендеуі деп қорытынды
шығаруға ... ... ... қуатының негізгі көрсеткіші болып
табылатын ұзақ мерзімді ... яғни ... ... қорлардың
рентабельділігі талдау жүргізіліп жатқан кезеңде 29,9 пайыздан 17,3 пайызға
дейін, яғни тұтастай 12,6 ... ... ... ... ... мәліметтерден (2 кестені қараңыз) біз кәсіпорынның негізгі
өндірістік құралдарының айтарлықтай артқанын білеміз (3780457 мың ... 26,7 ... ... ұзақ ... ... ... құбылыс кері әсерін тигізіп отыр деген сөз. Дегенмен де, ... ... мен ... ... өндіріске жаңадан салынған
активтерді барынша тиімді қолданып, сол арқылы өндіріс ... ... және ұзақ ... активтердің рентабельділігін, нақтырақ
айтқанда, арттыру бойынша ... ... ... ... қажет.
Кәсіпорынның меншікті және қарыз қаражаттарының рентабельділігі ағымды
кезеңде айтарлықтай ... ... ... алайда мұнда меншікті
капиталдың табыстылық деңгейі біршама жоғары екенін аңғарамыз. ... ... ... ... ... өзінің меншікті қаражаттарын
барынша тиімді қолданып отырғанын білдіреді.
Кәсіпорынның ... ... ... жоғары нәтижелермен
сипатталады. Кәсіпорын есепті жылы ... ... 200-ге ... тартқанымен, бұл оның рентабельділігіне оң әсерін тигізіп
отыр. Нәтижесінде еңбек күшінің рентабельділігі 2005 жылдың 615,2 ... 2006 жылы 712,3 ... ... оның ... 97,1 ... отыр. Бұл кәсіпорынның қолда бар еңбек ресурстарын тиімді қолдана
білуінің айғағы болса керек.
Осылайша, ««RG Brands» Акционерлік ... ... ... аталған кәсіпорынның өз саласында табысты қызмет етіп
отырғанын көрсеткенімен, оның ... ... ... да анықтап берді.
Бұл, бірінші кезекте, негізгі өндірістік ... ... ... ... ... ... мәселелерді қамтиды.
Өйткені, активтердің ... ... ... ... ... ... ... кезде ең бірінші кезектегі критерийлердің қатарына
жатады. ... бұл ... шешу ... ... ... ең басты
міндеттерінің біріне айналуы тиіс деп ойлаймын.
Аталған көрсеткіштер шет ... ... ... ... ие.
Мысалға, АҚШ-тың Сауда министрлігі жыл сайын әрбір сала және ірі ... ... ... олардың тек сатылымның орташа рентабельділігі
туралы ғана емес, ... ... ... ... капиталдың орташа
рентабельділігі туралы мәліметтерді жыл сайын жариялап отырады. Компанияның
ішкі нарықтағы орны мен жағдайы осы ... ... ... ... ... ... және өндіріс рентабельділігі) оның
қаржылық жағдайының және тұрақтылығының ... көзі ... ... ... рентабельділігін бағалау ұзақ мерзімді сипатқа
ие, өйткені ол инвесторлар үшін аталған кәсіпорынның құнды қағаздарын сатып
алып, оның ... ... салу ... шешімдер қабылдаудың негізгі
критериі болып табылады. /33/
2.3. Кәсіпорынның ... ... және ... ... ... жағдайларға сәйкес кәсіпорынның алған табысы
бөлінуге және ... ... бөлу ... ... ... ... ... алдындағы бірінші кезектегі міндеттемелерді орындау;
кәсіпорын қарамағында қалған табыс тұтыну және жинақ қорларына бөлінеді.
Қаржының ... ... ... әсер ету ... ... ... ... ұйымдастырудың нақты формалары мен
әдістеріне, ... ... ... және өндірістік қатынастардың
деңгейіне сәйкес келуіне тәуелді болады. ... және ... ... бөлу ... ... өндірістік қорлардың нақты ... ... ... ... қабілеті қарастырылады.
Ең алдымен, табыстан бюджетке салықтар төленеді. Салық салынатын
табысты есептеу үшін оның ... ... ... ... ... акциялар, облигациялар және басқа да бағалы қағаздар бойынша
дивидендтер мен табыстар; ... ... ... ... ... ... және ... да басқа да осындай қорларға аударымдар және
т.с.с. /34/
Қазақстан Республикасының Салық ... ... ... ... ... ... салығын төлейді. Негізгі және негізгі емес
қызметтен, сондай-ақ төтенше жағдайлардан алған ... пен ... ... айырмасы кәсіпорынның таза табысын ... ... ... бағыттарын кәсіпорын өз бетінше анықтайды. Табысты
қолданудың ... ... ... ... капиталға аударымдар,
тұтыну және жинақ қорларын қалыптастыру, қайырымдылық шараларына және ... ... ... табысын бөлу туралы ақпарат кәсіпорынның ... ... ... ... және ... да ішкі ... ... табады. Осы ақпарат көздерінің негізінде табыстың нақты бөлінуі
және пайдаланылуы ... ... ... ... және ... ... ... анықталады.
Таза табысты бөлу акционерлік қоғамдарда аталған ұйымның дивидендтік
саясатын ... ... ... ... ... ... ... мәселесі қоғамның акцияларының бағамын реттеумен немесе
меншікті капиталдың мөлшерін және өсу ... ... ... сыртқы көздерін тартумен байланысты болады. /35/
Аталған мәселелерді шешудің қиындығы сол, оларды бағалаудың бір жақты,
тәжірибеде қалыптасқан ... жоқ. Таза ... ... ... яғни ... ... немесе жинақ қорларына
орналастыру, немесе дивидендтік төлемдердің тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... мен ... ... ... объективті көзқарастарына сүйене отырып қарастырады.
Таза табысты капитализациялау кәсіпорынға өзінің ұдайы ... ... ... яғни ... ... ... көздері есебінен
кеңейтуге мүмкіндік береді. Сонымен ... ... ... ... ... жаңа акциялар шығару бойынша шығындары қысқарады. Сондай-
ақ, кәсіпорынды басқарудың және бақылаудың бұрынғы жүйесі өзгеріссіз ... ... ... иелерінің саны өспейді. Таза ... ... ... ... ... өсу
қарқындарын бағалауға мүмкіндік беріп қана қоймай, сонымен қатар ... ... ... ашып ... арқылы қаржылық тұрақтылықтың
запастарын бағалауға да мүмкіндік береді. ... ... ... ... жалпы активтердің айналымдылығы секілді басқа ... үшін аса ... ... ... ... ... – «RG Brands» ... таза табысының бөлінуі және қолданылуы,
мың теңге
|№ |Көрсеткіштер |2005 |2006 ... |
| | | | |+/- |
|1 ... ... |922788 |1210859 |+288071 |
| ... ... | | | |
|2 ... дивидендтер |99190 |- |-99190 |
|3 ... ... |43211 |54387 |+11176 |
|4 ... ... |294664 |480348 |+185684 |
|5 ... ... |106771 |176554 |+69783 |
|6 ... ... |122989 |287453 |+164464 |
|7 ... шараларына |90776 |97437 |+6661 |
|8 ... да ... |165187 |114680 |-50507 ... ... «RG Brands» АҚ ... жылдардағы қаржылық есебі |
Кестеден «RG Brands» ... ... таза ... бөлу ... құру ... ... көрініп тұр: тұтыну қоры, жинақ ... қор, ... ... ... ... ... 2005 жылы ... астам
бөлігі, ал 2006 жылы таза табыстың 100% акционерлер арасында бөлінбеген
күйінде қалып отыр.
Таза ... ... ... ... ... 2005 жылы 294664 ... ... ағымды жылы бұл көрсеткіш 11176 мың теңгеге артқан. Демек,
кәсіпорын жыл сайын ... ... ... 5% ... ... ... аударып отырады екен. Бұл қордың қаражаттары есебінен кәсіпорын
алдағы уақыттарда мүмкін болатын төтенше және күтпеген ... ... ... экономика кәсіпкерлік тәуекелсіз мүмкін еместігін
ескерсек, кәсіпорын өзінің ертеңгі ... ... ... ... ... көңіл аударатыны көрініп тұр.
Кәсіпорынның жинақ қорына аударған табыстың үлесі де ... ... мың ... ... 63%-ға ... байқаймыз. 2005 жылы ... ... ... ... 31,9%-ды құраған болса, 2006 жылы жинақ
қорына ... ... ... 39,67%-ды құрайды. Бұл ... ... ... ... ... айтсақ, негізгі
құралдарды және айналым активтерін арттыруды, өнімнің жаңа ... ... отыр деп ... ... ... секілді.
Аталған кәсіпорынның жинақ қоры конструкторлық және технологиялық
жұмыстарға, ... ... ... және ... ... ... ... жаңа түрлерін дайындауға және игеруге, қоршаған ортаны
қорғауға жұмсалады. Ұзақ мерзімді несиелерді қайтару және олар ... ... ... ... ... қаржыландыру секілді шығындар
да осы қордың есебінен жүргізіледі.
Әлеуметтік қорға аударылған табыстың сомасы 2006 жылы 69783 ... өсіп ... ... ... ... ... ... өткен жылы
11,6%-ды құраса, есепті жылы бұл көрсеткіш 14,65-ға ... ... ... алынған кәсіпорынның өзінің әлеуметтік дамуына ... ... ... ... ... ... бөлінген табыстың сомасы 2005 жылы 122989 мың ... ... жылы бұл ... 287453 мың ... ... 164464 мың
теңгеге, немесе 133,7%-ға артқан. Ал бұл ... ... ... ... және 2006 ... сәйкесінше 13,3% және 23,7%-ды құраған. ... ... ... ... өсуі ... алынған кәсіпорын
басшылығының қысқа мерзімді ... ... ... саласын
айтарлықтай дамыту шаралары кіретінін ... ... ... ... ... ... және т.с.с.).
Тұтыну қорына аударымдардың айтарлықтай ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы таңдаған стратегиясының
сипаты ретінде ... ... ... ... ... ... қолданудың бұл бөлігін меншікті қаражаттардың
потенциалды ... ... ... дұрыс болады. Бұл қордың
қаражаттарын тұтыну және жинақ қорлары арасында ... ... ... ... ... ... қаржыландыруға болады.
Зерттеуге алынған кәсіпорынның тұтыну қоры негізінен әлеуметтік дамуға
және әлеуметтік мұқтаждықтарға жұмсалады. Аталған қордың ... ... емес ... ... ... ... ... өндірістік тапсырмаларды орындаған
жұмысшыларға сыйақылар төленеді, кәсіпорын ... ... ... және тағы да ... әлеуметтік мақсаттағы шаралар
қаржыландырылады.
Сонымен қатар, ... ... ... табысының бір бөлігіні
қоғамдық қажеттіліктерге де қолданатыны көрініп тұр. Өткен жылы ... ... 90776 мың ... ... ... ал осы есепті жылы
97437 мың теңгесін (8,0%-ын) қайырымдылық көмектер көрсетуге жұмсағаны
белгілі. ... ... ... ... қызмет ететінін
ескерсек, бұл көрсеткіш кәсіпорынның қоғамымыздың қайырымдылық ... ... ... ... болса керек.
Сонымен, «RG Brands» АҚ табысын пайдалануды талдау мынадай қорытынды
жасауға мүмкіндік береді:
кәсіпорын басшылығы өндірістік ... ... және ... ... ... ... акционерлеріне дивидендтер төленбеуіне қарағанда, кәсіпорын
иелері қысқа мерзімді табысты мақсат ... ... ... ... ... КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІН ЖАҚСАРТУ
ЖӘНЕ ТАБЫСЫН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1. ... ... ... ... ету ... ... негізде шаруашылық жүргізуші кәсіпорынның
басты мақсаты табыс табу болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық нәтижелеріне әсер етуші ... ... ... ... ... мен ... ... қажет етеді.
Шаруашылық қызметтің сыртқы және ішкі ... ... ... ... мен ... ... ... өзгеріп отырады.
Табысқа әсер етуші сыртқы факторларға ... ... ... деңгейі, баға қалыптасу бойынша заңнаманың және ... ... ... ... өзгеруі, халықтық тұтыныстағы
тауарлардың ... ... ... салу ... ... ... ... және т.б.
Сондай ақ, табыстың қалыптасуына кәсіпорын қызметінің ішкі жағдайлары
мен ... да өз ... ... ... ... ... өзгеруімен еңбекақы төлеу бойынша және әлеуметтік мұқтаждықтарға
шығындар да өзгереді, бұл өз ... ... ... ... таза
табыстың өзгеруіне әсерін тигізеді, дегенмен де тауар айналымына ... ... ... ... қала ... ... болмашы
ғана өзгереді.
Сұраныстың төмендеуі салдарынан өнімді өткізумен байланысты туындайтын
қиындықтар өндірістік жалпы табыстың да, таза табыстың да ... ... ... ... ... пен ... ... реттеуші құралы
ретінде бағалар қолданылады. Тауарлардың бағасы төмен болса, оған сұраныс
артады, ал бағалар ... ... онда ... ... ... ... ... альтернативалар жеткілікті. Сату көлемінің ұлғаюымен
табыстың нормасы да өсе бермек. Содан кейін 28оның өсу қарқыны ... ... ... ... бастайды, бұл өткізілетін
тауарлардың ... және ... ... ... ... аталған факторлардан басқа, кәсіпорынның табысына әсер етуші
2факторлардың қатарына өндірілетін және ... ... ... ... болады. Барынша рентабельді өнімдердің үлес салмағы
қаншалықты жоғары болса, кәсіпорын да соншалықты жоғары ... ... ... ... ... ... артқан сайын,
кәсіпорынның табысы да төмендей береді.
Табыстылықты ... ... ... барысында ішкі және сыртқы
факторлардың әсерін бөліп көрсету қажет. ... және ... ... өндірісінің көлемі, өнімді өткізуден түскен табыс және сатылымның
рентабельділігі ... ... ... бір бірімен тығыз
функционалдық байланыста болады. Жекелеген тауарлар мен жекелеген ресурстар
үшін бұл ... ... ... келесі схема арқылы көрсетуге
болады (2 ... ... ... ... шаруашылық механизмі экономикалық
талдаудың жандануына, кәсіпорынды ... оның ... ... ... ... ... экономикалық тиімділігін
негіздеуге, экономикалық талдаудың ... ... ... ... жасайды. Ал бұл, өз кезегінде, Отандық экономикалық талдау
әдістемесін қайта ... ... ... ... ... ... ... талдау әдістері мен амалдарын тарту негізінде де.
Тұрақты өсімді және өндірістің айтарлықтай экономикалық тиімді жоғары
қарқындарын қамтамасыз ету ... тек ... ... ... ... ... ... экстенсивтік және интенсивтік қатынасы
ресурстарды пайдаланудың сандық және сапалық ... ... ... қаржылық және шаруашылық қызметінің түпкі ... және ... ... ... ... және ... ... қалыптасады. Ресурстарды экстенсивті және интенсивті
қолданудың ерекшелігі олардың бірін бірі ауыстыру қабілеті болып табылады.
Мысалға, еңбек ... ... ... ... арттырумен
ауыстыруға болады. /39/
Кәсіпорынның табысына әсер етуші факторларды жан-жақты, тереңдете
талдау табысты арттырудың резервтерін анықтауға, яғни оны ... ... ... ... септігін тигізеді. Резервтер жоспар
кезеңінде және жоспарларды орындау барысында анықталады. Табысты ... ... ... ... ... және жүзеге асыруды
ғылыми негізделген әдістемесіне сүйенеді. Бұл жұмыстың үш ... ... ... ... ... және ... кезеңдері. Бірінші
кезеңде резервтерді анықтайды және сандық жағынан бағалайды, ... ... ... ... ... ... инженерлік-техникалық,
ұйымдастырушылық, экономикалық әлеуметтік шаралардың кешенін ... ... осы ... ... ... және ... ... жүргізеді.
3.2. Кәсіпорынның табысын арттырудың негізгі жолдары
Сонымен, кәсіпорынның ... ... ... ... ... рентабельділік деңгейімен анықталады. Табысты кәсіпорын негізінен
өндірілген өнімді сатудан алады.
Табыс – бұл өнімді ... ... ... ... өз ... ... табыстың бөлігі болып табылады. Сандық тұрғыдан ол ... ... ... мен ... өзіндік құнының айырмасы ретінде
анықталады, яғни бұл кәсіпорынның есепті кезеңдегі ... ... ... ... ... ... ... рентабельді өнімдерді өндірсе,
соғұрлым жоғары ... ... ... оның ... ... да ... ие ... Сол себепті қаржылық нәтижелерді өнімді өткізумен
тығыз байланыста зерттеу қажет болады. /40/
Өнімнің ... және ... ... ... ... ... маркетингтік және қаржылық қызметтің нәтижелеріне
тәуелді болады. Басқаша айтар болсақ, бұл көрсеткіштер шаруашылық қызметтің
барлық ... ... ... ... ең ... ... ... және табыс алудың жоспарлық ... ... ... ... ... және ... факторлардың әсерін
анықтау;
кәсіпорынның табыстың көлемін және рентабельділікті арттыру ... ... ... ... қолдану бойынша шараларды жүзеге асыру. /41/
Екінші бөлімде біз зерттеуге алынған ... ... ... ... емес ... көз ... Айтар
болсақ, «RG Brands» кәсіпорнындағы өндіріс ... ... ... ... ... ... төмен екендігіне көз
жеткіздік. Сол себепті мен аталған кәсіпорынның табысын арттыру бойынша
саудалық құрылымдық бөлімшелердің ... ай ... ... ... ... Бұл үшін «RG Brands» кәсіпорнының сауда операциялары
бойынша бөлімшесінің ... ... қосу ... ... ... бөлімшенің бастығына ай сайын өнімді өткізудің ... ... және оның ... факторлардың қаржылық нәтижелерге әсерінің
деңгейін ұсынуы қажет.
Қазіргі жағдайларда «RG Brands» ... ... жүйе ... есеп ... ... бар. Оның ... ... – өнім
түрлері бойынша айнымалы және тұрақты ... ... ... ... ... жүйенің басты арналымы қаржылық есептің жоғары интеграциясына,
талдауға және басқарушылық шешімдер қабылдауға негізделеді. Бұл ... ... ... ... ... шешімдерді оперативті
түрде қабылдауға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынның өнімді өткізуден түскен табысы негізінен төрт ... ... ... ... көлемі;
оның құрылымы;
орташа бағалардың деңгейі;
өнімнің өзіндік құны.
Өткізілген өнімнің көлемі ... ... оң да, ... те әсер ... ... өнімді сатудың көлемін арттыру табыстың пропорционалды
өзгеруіне алып келеді. Егер де өнім ... ... ... табыс алып
келмейтін болса, онда сату көлемі артқан жағдайда табыс сомасының көлемі
төмендейді.
Тауарлық табыстың құрылымы да ... ... оң да, ... те әсер
етуі мүмкін. Егер жалпы сатылым ... ... ... үлесі
артатын болса, онда табыстың сомасы өсе түседі және, ... ... ... ... ... кезінде табыстың жалпы сомасы
төмендейді.
Өнімнің өзіндік құны мен табыс бір біріне қарама қарсы пропорционалды
тәуелділікте ... ... ... ... табыс сомасының сәйкесінше
өсуіне алып келеді және керісінше. /42/
Табыстың сомасының арту резервтері тауарлық өнімнің әрбір түрі ... ... ... ... ... ... өнімді өткізу
көлемінің өсуі, оның өзіндік құнының төмендеуі, тауарлық өнімнің сапасының
артуы, оларды барынша тиімді нарықтарда сату және т.б. ... ... ... ... ... мен ... талдау
«RG Brands» Акционерлік қоғамындағы табысты арттырудың резервтерін
анықтауға және осы ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді:
кәсіпорынның қолда бар активтерін қолданудың тиімділігін арттыру, яғни оның
барлық өндірістік потенциалдарын арттыру;
жаңа өнімдердің түрлерін ... ... ... негіздеу. Өндірілетін
өнімнің ассортиментін кеңейту;
нарық конъюнктурасын, ... ... және ... мен ... ... ... өнім ассортиментінің
оңтайлы құрылымын қалыптастыру;
қаржылық қызметті басқаруды ... ... ... шараларын
дайындау.
Бәрімізге белгілі, өнімдердің жаңа түрін өндіру ... ... ... және ... өндірісі рентабельділік деңгейі төмендемес ... тым ... ... ... көрініс таба салысымен бірден
басталуы тиіс.
Нәтижесінде кәсіпорын ... ... ... үшін жаңа ... және ... қосудың кезеңін анықтап алу аса маңызды, өйткені
жобалау және ... ... ... белгілі бір уақытты талап етеді, ал ... ... ... ... да бір ... ... ... Содан кейін
өнімді өндіріске қосқан ... ... ... ... ... ... ... кейін шығынсыздық нүктесіне қол жеткізіледі.
Алайда, жаңа өнімді өндіріске енгізу үшін кәсіпорын сатылымды төлеу
уақыты бойынша есепке алу ... ... ... ... ... ... онда ол ... көрмейді, ал жаңа өнімді өткізу кезінде
табысқа қол ... ... ... ... ... ... ... болады, ал тұтынушылар болса өнімнің жаңа түрін ... ... ... және ... ассортиментін басқаруды ескере отырып
тауарлардың ассортиментінің оңтайлы құрылымын ... мәні ... ... өндірістік кәсібіне барынша сәйкес келетін және ... ... бір ... ... барынша толық қанағаттандыра
аларлық тауарлардың жиынтығын ұсынуға келіп тірелетіні белгілі.
Өнім ассортиментінің қалыптасуына ... ... ... ... ... болады. Ол ... ... ... ... ... болып табылады. Сонымен қатар мұнда,
бір жағынан, жекелеген тұтынушылар ... ... ... жағынан,
өнімді барынша төмен шығындармен өндіру үшін кәсіпорынның шикізаттық,
технологиялық, ... және ... да ... ... қолдануы негіз
болады. /42/
Әрине, кәсіпорынның табысты ұлғайтуға және оның қолдануды ... ... ... жоспарлау функциясын атқаратын бөлімшені құру
тиімді қызмет етер еді. Бұл ... ... ... ... табысты
жоспарлауды және оның қалыптасу көздері бойынша талдауды, сонымен қатар
табысты қолданудың тиімді бағыттарын жасақтауды ... ... ... ... отандық нарықтың алкогольсіз сусындардың жаңа түрлерімен
барынша толып келе ... ... ... ... ... ... ... жаңа түрлерін жасауға және өндіруге
белсене ... ... ... ... «RG Brands» ... қоғамының
бәсекелестік қабілетін қолдау үшін өнімдердің жаңа түрлерін енгізуді ... ... ... ... асыру қажет деп ойлаймын.
Жаңа өнімдер ретінде Қазақстан Республикасындағы технологиялық жоғарғы
оқу орындарындағы, сондай-ақ ғылыми ... ... ... ... ... ... ... өнімдерді
қарастыруға боалды. Мұндай өнімдер қазіргі заманғы ... ... және ... қазіргі талаптарға жауап бере алады. Осылайша, мұндай
өнімдерді өндіріске енгізу және ... ... ... ... ... ... ... ассортиментін кеңейтіп,
«RG Brands» Акционерлік қоғамына қосымша табыстар алып ... ... ... ... ... ... яғни ... салымдарын жүзеге асыруды қажет етпейді және өнімді қолда бар
технологиялық желілердің және құралдардың ... ... де ... ... жаңа ... өндірісін қамтамасыз ету үшін қажетті
шикізат көздерін жеткізу қажет, мұндай ... ... шет ... ... ... ... ... мол мүмкіндіктер бар.
Жоғарыда келтірілген талдаулардан байқағанымыздай, кәсіпорынның
өндірістік ... ... ... сол себепті біз қазіргі
өндірісті арттырмай ақ, ... ... ... ... Бұл ... ... қысқартуға және қосымша табыстар алуға мүмкіндік
беретіне сөзсіз.
ҚОРЫТЫНДЫ
Кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижелері алынған табыстың ... ... ... ... ... табысты негізінен
өндірілген тауарларды, қызметтерді, жұмыстарды өткізуден, сонымен қатар
басқа да ... ... ... ... құралдарды арендаға беру, қаржы
нарықтарындағы және валюта биржаларындағы коммерциялық қызмет және т.б.).
Қаржылық нәтижелерді талдаудың негізгі ... ... ... деңгейін және оның ... ... ... ... ... ... ... табысты факторлық талдау;
негізгі емес қызметтің қаржылық нәтижелерін ... таза ... ... және ... ... ... өндіріс көлемінің
және табыстың өзара байланысын талдау; өнімді өткізу бойынша жоспардың
орындалуын және ... ... қол ... ... түрде бақылау;
қаржылық нәтижелерге объективті және ... ... ... ... ... және рентабельділікті арттырудың резервтерін
анықтау; кәсіпорынның табысты және рентабельділікті арттыру мүмкіндіктерін
қолдану бойынша жұмыстарын бағалау; ... ... ... ... ... ... және ... коммерциялық ұйымның негізгі мақсаты
бола отырып, табыс ... ... ... ... таза табысты
көрсетеді және бірқатар функцияларды орындайды.
Біріншіден, табыс кәсіпорынның шаруашылық қызметі нәтижесінде алынған
экономикалық әсерді ... ... ... ... ... барлық кірістері оның қызметімен байланысты барлық шығындардан
жоғары болады дегенді білдіреді.
Екіншіден, табыс ынталандырушы функцияны атқарады. Бұл ... ... ... ғана ... ... ... ... қаржы ресурстарының
негізгі элементі болып табылатынымен байланысты. Сол ... ... да ... ... ... ... ... өйткені ол өндірістік
қызметті кеңейтудің, кәсіпорынның ғылыми-техникалық және ... ... ... табылады.
Үшіншіден, табыс түрлі деңгейдегі бюджеттердің ... ... ... бірі болып табылады.
Кәсіпорынның табысының көрсеткіштерінің қатарына жататындар: өнімді
өткізуден алынған табыс, ... ... ... ... ... ... емес қызметтен алынған табыс, таза табыс. Аталған көрсеткіштерге
сүйене отырып ... ... ... ... басқа да
көрсеткіштері анықталады – жалпы ... ... ... және ... ... ... ... капиталдың
рентабельділігі, еңбек күшінің рентабельділігі және т.б.
Біздің зерттеуіміздегі кәсіпорынның 2006 жылғы алған таза ... мың ... ... Бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда
288086 мың теңгеге, немесе 131%-ға артық. ... ... ... ... атап ... ... өндірістік шығындармен
және кезең шығындарымен, сондай-ақ өнімді өткізуден ... ... ... таза ... жоғары қарқынмен өскені көрініп тұр.
Бұл кәсіпорынның экономикалық даму деңгейінің ... ... куә ... Таза ... ... ... ... бір жағынан, кәсіпорын
иелерін өндірістік потенциалды әрі ... ... ... ... мүмкін, ал екінші жағынан, бұл құбылыс кәсіпорынға деген
инвесторлардың ... ... ... ... ... таза
табысы неғұрлым жоғары болса, соғұрлым акционерлердің алатын дивидендтік
табыстары да жоғары деңгейде болатыны ... ... ... 2005 жылы 7,29 ... ... 2006
жылы бұл көрсеткіш 7,36 пайызға жетіп жығылған. Демек ... ... ... әрбір 100 теңгеден 7 теңге 36 тиын пайда көріп отыр
деген сөз. Өндіріс рентабельділігінің артуы, ... оң ... ... табылады, алайда өнеркәсіптік компаниялары үшін бұл нәтиже әлемдік
тәжірибеге сәйкес ... ... ... ... ... ... ... табыстылығын арттырудың жолдары мен резервтерін қарастыруы,
шығындарды басқару жүйесін ... ... ... ... ... ... рентабельділігі де есепті жылы 6,03 пайыздан 7,60
пайызға, яғни ... 1,57 ... ... Негізгі қызметтің табыстылығының
өсуіне себеп болған бірден-бір ... ... және ... ... өсу ... ... біршама төмендеуі деп қорытынды
шығаруға болады.
Сонымен, біз зерттеуге алынған ... ... ... ... ... ... жалпы табысын, негізгі қызметтен алған табысын
және талдау кезеңіндегі таза ... ... ... ... ... ... яғни кәсіпорының ... ... ... ... ... ... ... көрсеткендей, кәсіпорын
табысы есепті жылы біршама өскен, алайда олар кәсіпорын табыстылығы ... ... ... ... ... қатынасы қандай екені
туралы мәліметтер бере алмайды. Сол себепті кәсіпорынның ... ... ... туралы сапалы мәліметтер бере алатын
көрсеткіштеріне оның ... ... ... ... ... ««RG Brands» Акционерлік ... ... ... ... ... өз саласында табысты
қызмет етіп отырғанын көрсеткенімен, оның қызметінің ... ... ... ... Бұл, ... ... негізгі өндірістік құралдардың
тиімділігін және олардың рентабельділігін арттырумен байланысты мәселелерді
қамтиды. ... ... ... ... ... салу туралы шешімдер қабылдар кезде ең бірінші кезектегі
критерийлердің қатарына жатады. ... бұл ... шешу ... ... ең ... ... біріне айналуы тиіс деп ойлаймын.
Қазіргі қалыптасқан жағдайларға сәйкес ... ... ... және ... ... бөлу ... кәсіпорын келесідей принциптерге сүйенеді:
бюджет алдындағы бірінші кезектегі міндеттемелерді ... ... ... ... ... және жинақ қорларына бөлінеді.
Қаржының шаруашылықты жүргізу тиімділігіне әсер ету механизмі бөлу
қатынастарының сипатына, оларды ... ... ... ... ... ... күштердің және өндірістік қатынастардың
деңгейіне сәйкес келуіне ... ... ... және ... ... бөлу бағыты ретінде өндірістік қорлардың нақты жағдайы ... ... ... ... ... «RG Brands» Акционерлік қоғамында таза табысты бөлу арнайы
қорларды құру ... ... ... тұр: ... ... жинақ қоры,
резервтік қор, қайырымдылық қорларына. Кәсіпорынның 2005 жылы 89,3%-дан
астам ... ал 2006 жылы таза ... 100% ... арасында
бөлінбеген күйінде қалып отыр.
Кәсіпорынның жинақ қорына аударған табыстың үлесі де ... ... мың ... ... 63%-ға ... ... 2005 жылы ... аударылған табыстың үлесі 31,9%-ды құраған болса, 2006 жылы жинақ
қорына аударылған ... ... ... ... Бұл ... ... ... кеңейтуді, дәлірек айтсақ, ... және ... ... ... ... жаңа ... ... отыр деп қорытынды жасауға болатын секілді.
Аталған кәсіпорынның жинақ қоры конструкторлық және технологиялық
жұмыстарға, ... ... ... және ... ... ... ... жаңа түрлерін дайындауға және игеруге, қоршаған ортаны
қорғауға жұмсалады. Ұзақ мерзімді несиелерді ... және олар ... ... айналым активтерінің өсімін қаржыландыру секілді шығындар
да осы ... ... ... «RG Brands» АҚ ... ... ... мынадай қорытынды
жасауға мүмкіндік береді:
кәсіпорын басшылығы өндірістік процесті дамытуға және кеңейтуге ... ... ... ... ... ... қарағанда, кәсіпорын
иелері қысқа мерзімді табысты мақсат тұтпай, стратегиялық мақсаттарды бетке
алғанға ұқсайды.
Табысқа әсер ... ... ... ... ... ... деңгейі, баға қалыптасу бойынша ... және ... ... ... ... ... ... тұтыныстағы
тауарлардың импорты, кәсіпорындарға салық салу жүйесі, ... ... ... және т.б.
Сондай-ақ, табыстың қалыптасуына кәсіпорын қызметінің ішкі жағдайлары
мен шарттары да өз әсерлерін ... ... ... ... ... ... ... бойынша және әлеуметтік мұқтаждықтарға
шығындар да өзгереді, бұл өз ... ... ... ... ... өзгеруіне әсерін тигізеді, дегенмен де тауар айналымына ... ... ... ... қала ... ... ... өзгереді.
Екінші бөлімде біз зерттеуге алынған кәсіпорынның ... ... ... емес ... көз ... ... «RG Brands» кәсіпорнындағы өндіріс рентабельділігінің, сондай-ақ
негізгі өндірістік қорлардың рентабельділік деңгейінін төмен екендігіне ... Сол ... мен ... кәсіпорынның табысын арттыру бойынша
саудалық құрылымдық бөлімшелердің қызметін ай ... ... ... ... Бұл үшін «RG Brands» кәсіпорнының сауда операциялары
бойынша бөлімшесінің міндетіне мыналарды қосу ... ... ... бөлімшенің бастығына ай сайын өнімді өткізудің факторлық талдауы
нәтижелерін және оның түрлі ... ... ... әсерінің
деңгейін ұсынуы қажет.
Қазіргі жағдайларда «RG Brands» кәсіпорнының халықаралық жүйе ... есеп ... ... бар. Оның ... ...... ... айнымалы және тұрақты шығындардың бөлек есебін жүргізу
болып табылады.
Мұндай жүйенің ... ... ... есептің жоғары интеграциясына,
талдауға және басқарушылық шешімдер қабылдауға негізделеді. Бұл нәтижесінде
кәсіпорынның қаржылық жағдайын тұрақтандыру бойынша ... ... ... ... ... бөлімде келтірілген табыстың қалыптасуы мен қолданылуын талдау
«RG Brands» Акционерлік ... ... ... ... және осы кәсіпорында табысты басқару механизмін жетілдіру бойынша
шараларды дайындауға мүмкіндік береді:
кәсіпорынның қолда бар ... ... ... ... яғни оның
барлық өндірістік потенциалдарын арттыру;
жаңа өнімдердің ... ... ... ... негіздеу. Өндірілетін
өнімнің ассортиментін кеңейту;
нарық конъюнктурасын, тұтынушылардың ... және ... мен ... ... ... өнім ... ... қалыптастыру;
қаржылық қызметті басқаруды ұйымдастыру процесін жетілдіру шараларын
дайындау.
Бәрімізге белгілі, өнімдердің жаңа түрін ... ... ... ... және ... ... ... деңгейі төмендемес бұрын
немесе, тым болмаса, мұндай тенденция көрініс таба ... ... ... ... ... табысты арттыру үшін жаңа өнімді
жобалаудың және ... ... ... ... алу аса ... өйткені
жобалау және өнімді игеру кезеңі белгілі бір ... ... ... ал осы
уақыт ішінде кәсіпорын қандай да бір шығындар көруі тиіс. ... ... ... ... ... бастап шығындар төмендей бастайды және
бірқатар уақыттан кейін шығынсыздық нүктесіне қол ... ... ... ... И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 2001
2. Ван Хорн Джеймс К., ... ... ... ...... ... А.Д., ... экономического анализа», Москва – 2003
4. Кодацкий В.А. Затраты и прибыль // Экономист. – 2003. - №7
5. Ковалев В.В. Финансовый ... ... ... ... ... ... ... 2000.
6. Кравченко Л.И. Анализ финансового состояния предприятия. Минск, ... ... ... ... №5 ... ... Республикасының 1995-жылдың 26-желтоқсанындағы «Бухгалтерлік
есеп және қаржылық есеп беру туралы» №2732 Заңы
9. Нуреев Р. М., Курс микроэкрнрмики. – М. ... ... К. ... ... ... ... в условиях рыночных
отношений. Алматы – 2001.
11. Мейірбеков А.Қ., «Кәсіпорын ... ...... ... А.М., ... фирмы», Москва – 2002
13. Бочаров В.В., «Корпоративные финансы», Санкт-Петербург – 2002
14. Калистова Ю. Прибыль и доход как возможные ... ... ... ... ... А., ... ... және кәсіпкерлік», Алматы – 2000
16. Ковалев В.В., «Финансовый менеджмент», Москва – ... ... Н.Н., ... ... ...... ... Г. И. Налог на прибыль // Главная книга. – М. 2002.- ... ... А., ... ... ... - ... Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Минск,
2002.
21. «RG Brands» АҚ Жарғысы
22. Қазақстан ... ... ... 1994 ... 12 ... ... ... 2003 жылдың 13 маусымындағы ... ... ... ... «RG Brands» АҚ ... ... ... «RG Brands» АҚ 2005-2006 жылдардағы бухгалтерлік балансы
26. «RG Brands» АҚ 2005-2006 жылдардағы ... мен ... ... ... «RG Brands» АҚ ... жылдардағы ақша қаражаттарының қозғалысы
туралы есебі
28. Сергеев И. В. Экономика предприятия //.Экономист – М. 2004.-№4
29. Жуйриков К.К., ... С.С., ... Г.Б. ... ... Алматы, 2003.
30. Уткин Э.А., «Финансовое управление», Москва – 2003
31. Дүйсенбаев К.Ш., ... ... ... ... ... ... Малич В.А. Анализ финансовой деятельности предприятия. Москва, 2001.
33. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – ... ... К.К. ... ... в ... ... А., 2002.
35. Скворцов О.В. Влияние переоценки основных средств на налоги на прибыль
и имущество предприятия // Финансы. – 2007.- № ... ... В.В. ... ... ... и их использования ... ... – 2000. - ... Шим Джей К., ... ... ...... Методы экономического Управления предприятием: под ред. ... ... ... ... Н.В., ... Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
40. Радостовец В.К. Бухгалтерский учет на предприятии. Алматы, 2002г.
41. Липатова И.В. Анализ доходности предприятия // ... ... ... ... ... ... ... Банки Казахстана, 2005, №2
-----------------------
Жалпы табыс
Тауарлық өнімді өткізуден алынған табыс
Тауарлық емес өзге де өнім-дерді өткізуден алынған ... ... және өзге ... ... ... ... тыс алынған табыстар
Тауарлы өнімді (қызмет, жұ-мысты) өткізу-ден түскен сома
Өнімнің өзіндік құны
Өзге кәсіпорындардың қызметіне үлестік қатысудан алынған табыс
Мүлікті жалға ... ... ... ... және ... да құнды қағаздар бойынша дивидендтік
және пайыздық табыстар
Алынған және төленген экономикалық санкциялар және басқа да ... құн ... ... ... - ... ... табысының қалыптасуы
Натуралдық сипаттағы өнім көлемі (q)
Құндық сипаттағы өнімнің көлемі (()
Өнім бірлігінің бағасы (Ц)
Ақшалай сипаттағы өндірістік шығындар (S)
Натуралдық сипаттағы өндірістік ... ... ... ... ... ... ... өнімділігі (q\z)
Өнім бағасындағы шығындарды өтеу (Ц\С)
Табыс (N-S)
Құндық сипаттағы өнімнің көлемі (q х Ц)
Ақшалай сипаттағы өндірістік шығындар (z х С)
=
=
=
=
х
х
х
-
2 ...... ... әсер ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мекемелер кірісі мен табысы73 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы қатынастар14 бет
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь