Триггерлер. Триггерлердің топталуы.

Жоспар.

Кіріспе.

І. Негізігі бөлім.

1.1. Триггерлердің түрлері мен сипаты.
1.2. Триггерлердің құрылымы.
1.3. Тактілі және тактілі емес триггерлер.

2. Триггерлердің топталуы.
2.1. Тактілі және тактілі емес триггерлер.
2.2. Санағыш триггерлер.
2.3. . RS. триггер.

Қорытынды

Әдебиеттер.
Кіріспе.

Триггерлер жартылай өткізгішті материалдардан жасалатын, цифрлық құрылғылардан жасалған приборлар. Триггерлердің қазіргі таңда түрлері өте көп. Триггерлер жұмыс атқару түріне қарай тактілі және тактілі емес, сонымен қатар санағыш триггерлер, ионды триггерлер деп бірнеше түргебөлінеді. Осы жұмыс барысында триггерлердің осы түрлерінесипаттама беріліп, олардың жұмыс істеу принциптері ашылып, түсініктемелер беріліеді. Қазіргі ғылыми техниканың дамыған заманыныда электроника әлемінде, әсіресе микроэлектроника әлемінде триггерлердің көптеген түрлері белгілі болып, қолданыста жүр. Триггерлер жалпы айтқанда санағыштың, тіркегіштің рөлін атқарады. Триггерлер санау жүйесіндегі еекілік кодты сандармен жұмыс атқарады. Триггердің кірісіне берілген сигнал триггерге түскеннен кейін, бірнеше уақыттан кейін, осы құрылғының ішінде екілік кодқа түрленіп, триггердің шықпасына екілік код түрінде беріледі. Басқа сөзбен айтқанда триггерлер қарапайым сигналды сандық сигналдарға айналдру құрылғысы болып табылады. Соңғы жылдары триггерлердің радиотехникада алатын орны ауқымданып, кеңейіп келе жатқаны белгілі болып отыр.
Триггерлердің бірнеше түрлеріне және олардың жұмыс істеу принциптеріне жұмыстың негізгі бөлімінде түсініктеме беріледі. Триггерлер мен қатар қазір техникада, атап айтқанда радиотехникада мультивибратор, мултиплексорлар, демультиплексорлар, шифраторлар сынды жартылай өткізгішіт санағыш құралдары қолданылуда. Бұл құрылғылардың барлығы дерлік, осы екілік кодтау жүйесімен жұмыс атқарады. Санау жүйесінде негізінде информация екі нөл және бір сандарымен жүзеге асады. Осы екі сан арқылы кез-келген информация екілік сандарға түрленеді. Осы жоғарыда аталған аспаптардың барлығы жартылай өткізгішті кристаллдардан жасалған.
Жартылай өткізгішіті кристталдардан жасалған көптеген элементтер тізбегі триггерлерді құрайды. Адам өмрінде соңғы жылдары көптеген прогрестің болуы, осы ғылыми-тхниканың дамуымен тығыз байланысты болып отыр. Осындай санау құралдарының пайда болуына байланысты көптеген машинлар, есептеу машиналары, санағыш құралдары пайда болып, қолданысқа еніп отыр. Санағыш құралдары, оның ішінде триггерлер бірнеше кірме мен шықпадан тұрады. Олардың кірмесіндегі сигналдар электр немесе қарапайым механикалық сигналдар түрінде болса, триггердің шықпасына осы сигналдар міндетті түрде сандық сигналдар түрінде беріледі. Триггерлердің шартты белгіленуімен, олардың атқаратын қызметі, олардың графикалық кескіндері төменде айтылып, оларға сипаттама беріледі. Триггеррдің әр түрлі күйлері мен олардың құрылымдық схемаларымен қатар, олардың топталуы, сыныпталуы келесі төмендгі кестелерд берілетін болады. Бұл құрылғының ең басты бөлшегі ретінде жартылай өткізгішті диод алынады, яғни триггерлер жартылай өткізгішті диод негізінде жұмыс атқарады екен. Жартылай өткізгіштердің негізін салған ағылшын физигі
Пайдаланылған әдебиеттер

1.Савельев И.В. Курс общей физики. М. Наука, 1982. Т. 2.496 С

2.Общая электротехника/ Под ред. В. С. Пантюшина. М. Высшая школа, 1970.567 С.

3.Электротехника /Под ред. В. Г. Герасимова. М.:Высшая школа. 1985.480 С.

4.Борисов Ю.М., Липатов Д. Н. Общая электротехника.М.: Высшая школа .1974.519С

5.Касаткин А.С.,Немцов М. В. Электротехника.М:Энергоатомиздат. 1983.440С

6.Основы теории цепей/ Г. В. Зевеке, П.А. Ионкин, А. В. Нетушил, С.В. Страхов.М.: Энергия. 1975. 752С.

7.Электрические измерения/ Под ред. А.В. Фремке. М.: Энергия.1980.424С.

8.Вольдек А.И. Электрические машины. Л.: Энергия. 1980. 928С.

9.Чиликин М. Г., Сандлер А.С. Общий курс электропривода.М.: Энергоиздат. 1981.576 С

10.Михайлов О. П., Стоколов В. Е. Электрические аппараты и средства автоматизации. М.: Машиностроение, 1982. 180С

11.Электрический справочник. М.: Энергия, 1985. Т.1.488С.1986.Т.2.640 С

12.ГОСТ 19880-74.Электротехника. Термины и определения.

13.ГОСТ 1494-77. Электротехника. Буквенные обазначения основных велечин .

14.СТ СЭВ 2182-80. Обазначения буквенно- цифровые в электрических схемах.
        
        Жоспар.
Кіріспе.
І. Негізігі бөлім.
1.1. Триггерлердің түрлері мен сипаты.
1.2. Триггерлердің ... ... және ... емес ... Триггерлердің топталуы.
2.1. Тактілі және тактілі емес триггерлер.
2.2. Санағыш триггерлер.
2.3. . RS- ... ... ... ... жасалатын, цифрлық
құрылғылардан жасалған приборлар. Триггерлердің қазіргі таңда түрлері өте
көп. ... ... ... ... қарай тактілі және тактілі емес,
сонымен қатар санағыш триггерлер, ... ... деп ... Осы ... ... ... осы түрлерінесипаттама
беріліп, олардың жұмыс істеу принциптері ашылып, түсініктемелер беріліеді.
Қазіргі ғылыми техниканың дамыған заманыныда электроника әлемінде, ... ... ... көптеген түрлері белгілі болып,
қолданыста жүр. Триггерлер жалпы ... ... ... ... Триггерлер санау жүйесіндегі еекілік ... ... ... Триггердің кірісіне берілген сигнал триггерге түскеннен кейін,
бірнеше уақыттан кейін, осы ... ... ... ... ... шықпасына екілік код түрінде беріледі. Басқа сөзбен айтқанда
триггерлер қарапайым сигналды сандық ... ... ... ... Соңғы жылдары триггерлердің радиотехникада алатын орны
ауқымданып, кеңейіп келе ... ... ... ... бірнеше түрлеріне және олардың жұмыс істеу
принциптеріне жұмыстың негізгі бөлімінде түсініктеме ... ... ... ... техникада, атап айтқанда радиотехникада мультивибратор,
мултиплексорлар, демультиплексорлар, ... ... ... өткізгішіт
санағыш құралдары қолданылуда. Бұл құрылғылардың барлығы дерлік, осы
екілік ... ... ... ... Санау жүйесінде негізінде
информация екі нөл және бір ... ... ... Осы екі сан ... кез-
келген информация екілік сандарға түрленеді. Осы ... ... ... жартылай өткізгішті кристаллдардан жасалған.
Жартылай өткізгішіті ... ... ... ... ... ... Адам өмрінде соңғы жылдары
көптеген прогрестің ... осы ... ... ... ... отыр. Осындай санау құралдарының пайда болуына байланысты ... ... ... ... құралдары пайда болып, қолданысқа
еніп отыр. Санағыш құралдары, оның ... ... ... ... ... ... Олардың кірмесіндегі сигналдар электр ... ... ... ... ... ... шықпасына осы сигналдар
міндетті түрде сандық сигналдар ... ... ... шартты
белгіленуімен, олардың атқаратын қызметі, олардың графикалық кескіндері
төменде айтылып, оларға сипаттама беріледі. Триггеррдің әр ... ... ... ... ... қатар, олардың топталуы, сыныпталуы
келесі ... ... ... ... Бұл ... ең ... ретінде жартылай өткізгішті диод алынады, яғни триггерлер жартылай
өткізгішті диод негізінде ... ... ... ... ... ... ... физигі Ганн екені белгілі. Осы диодтар ... ... ... отыр. Триггерлердің негізгі атқаратын
қызметтері әртүрлі болғандықтан, қазіргі таңда ... ... ... ... ... триггерлердің көпшілігі осы күндері әр түрлі
машиналар үшін қолданылып жүр.
1. Триггерлердің қолданылуы мен сипаты.
Соңғы ... ... ... құрылғылармен радиотехникалық
журналдардан көптеп кездесетін болдық. Бұл құрылғы ... ... ... ... ... ... түзеткіштер мен
инверторларда және қосып-ажыратып ... ... ... ... ... ... бірнеше қабаттардан тұрады.
Егер, кернеудің мәнін өсіретін болсақ, онда денистордан өтетін ток ... және осы ... ... ... күйде болады. Триггер мұндай
күйде бір шама уақытқа дейін болады, яғни ... ... ... қосу
кернеуіне сәйкес келгенше. Өсірген кернеу мен қосу кернеуінің шамасы ... ... ашық ... ... ... денисторлар үшін токтың
максимал мәні 200 мА болады. Триггердің ашылу сәтіндегі ... ... деп , ал ... қосу тогы деп ... Әр түрлі маркалы диисторлар
үшін қосу ... мәні әр ... ... ... КН102А-20В, КН102И-150В
т.с.с. Ал қосу тогының мәні барлық денисторлар үшін бірдей болады: 5Ма
Триггер ашық күйде минималды токтың мәні ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген кернеуден жоғары кернеу
берілсе ... ... ... ... Енді ... бірқатар
параметрлерімен танысқаннан кейін, екі генератор ... әр ... ... болады.
1-ші генератор-жарықтың жарқырауын беретін генератор. Генератор ток көзіне
қосылғаннан кейін, ондағы С1 ... ... ... ... зарядталуы бірінші резистор іске қосылғанға дейін жалғасады.
Конденсатордағы кернеу максимал мәнге жеткенде конденсатор разрядталады да,
EL1 шамы да өшеді. ... ... ... ... ... есе
үлкен болса да мұнда қысқа тұйықталу ... ... ... ... ... да С1 ... зарядтала бастайды. Шамамен 5 секунттай уақыттан кейін генератор
жарықталыну шығарады (вспышка). Егер резистордың орнына ... ... ... ... болсақ, онда жарқыраулардың жиілігі артады,
яғни екі жарқыраудың арасындағы уақыт азая ... Ал егер ... ... ... онда ... жиілігі керісінше кемиді, яғни
екі ... ... ... ... көбееді. Бұндай ... ... ... ... да алуға болады.
Енді генератордың бастапқы схемасына оралып, тағы да бір
қосымша кернеуі 400В С2 ... ... Бұл ... ... ... ... Тізбекте екі конденсатор болғаннан кейін, бір
конденсатор мұнда сүзгіштің ролін ... ... Яғни ... ... ... жұмыс істемейді.Бірақ мұндай жағдайда да генераторды кедергіні
көбейту арқылы іске қосуға болады, бұл кезде жарқырау өте баяу ... екі ... ... ... бірнеше минутқа жетуі мүмкін.
Жарқыраулардың жиілігін көбейту үшін, бірінші ... ... түсу ... ... ... динистордың маркасы КН102Б. С1 конденсаторының
номиналды мәні 50В-тан кемболмау ... ... тогы ... кем ... кері ... ... 400 В-ТАН кем болмауы тиіс. Мұндағы шамның
қуаттылығы 2 Вт, ... В, ... А-ге ... ... ... жиілігінің генераторы деп аталады. Оның схемасы
алдыңғы генератордың схемасына өте ұқсаса келеді, тек қана ... ... ТОН-2 ... ... алынады және С2 конденсаторының сыйымдылығы
бір шама азайтылған. Осының әсерінен генерацияланатын сигналдың ... ... ... ... генератордағыдай сүзгіш қызметін атқарса, бірінші
резистор бірінші диодтағы кернеуді азайту үшін ... ... 45-60 В ... ... кернеумен қоректендірсе, онда
мұнда бірінші резистордың қажеті жоқ. С1 ... ... ... МБМ ... ... ... ал С2 конденсаторының ролін кез-
келген кернеуі 50 В-тан кем емес ... ... ... диод- кері
кернеуі 400 В-тан кем емес болуы шарт.
Генератор ток көзіне ... ... ... ... бір тондағы дыбыс пайда болады.Егер С2 ... ... ... ... ... ... онда телефон аппараттарына
келіп түсетін дыбыстың жиілігі өседі. Егер керісінше бұл ... ... ... есе ... ... ... онда телефон
аппараттарына түсетін дыбыстың жиілігі төмендейді. Мұндай нәтежені екінші
резистордың шамасын өзгерту ... ... ... Мұны ... өте ... ... шығарылып жатқан микросхемалардың сипаттамасы
динисторлардыкіне өте ... ... ... ... ... ... алмастырып, олардың ролін атқара алады.
Генератрмен жұмыс атқарғанда ... бір ... ... ... Генератор іске қосылғаннан кейін, оның шығыс және кірісін ... ... ... ... келіп тұрған кезде телефон аппаратын құлаққа
тоспау керек
Әр ... ... ... ... электрониканың элементтік
құраушысы бөлігі ... ... ... кеңінен қолданылады.
Триггерлердің параметріне қарай олар ... ... және ... ... ... ... парметрлері: максимал орташа тура тогы,
импульсті тура кернеуі, максиамл кері тогы және кері ... ... ... ... тогы 2000 ... жетіп отыр, ал тура
кернеуі 4000 Вольтқа жетіп ... ... мен оның өсу ... көп ... дамуымен ... ... ... ... ... ... ... Электроника
электромагниттік энергияның түрленуін, ... ... ... ... , ... ... шашырауын
қарастырады. Жартылай өткізгіштердің өмірде қолданылуы олардағы заряд
тасымалдаушылардың ... ... ... ... физикасын түсіну үшін кванттық физика мен релятивистік емес
кванттық механиканың ... білу ... ... ... ... өткізгіштерге тыйым салынған зонасы 0-2 э
В болатын заттар жатады. Мұндай заттар тым көп. Элементтерден оларға ... ... ... ... иод ... Осындай элементтер
негізінде әр түрлі жартылай өткізгішті приборлар жасалып, қолданыста жүр:
транзисторлар, ... ... т.б. Бұл ... ең ... жартылай өткізгішті диодтар болып табылады.
Диодтарды 1963 жылы Ганн ... ... ... Ганн ... ... ... 3 Кв/см кернеулік өрісін бергенде
кристалл ... ... ... ұдайы генерациялайтынын байқаған. Көп
ұзамай бұл эффект түсіндірілді. Галиий ... ... ... ... Әр ... ... өткізгіш приборлардың әрекеті р-п ауысудың
қасиеттерін пайдалануға негізделген. Бұл ... әр ... ... транзисторлар, гальваникалық элементтер, лазерлер тағыда басқа
приборлар жатады.
р-п ауымулар жартылай өткізгіштер қасиетінің ... ... ... ... тиристорлар, динисторлар жасауға
мүмкіндік берді. Диодтар түзеткіш, импульсты, жоғары жиілікті, ... ... ... ... Диодтардың көмегімен жиілігі және қуаты әр
түрлі айнымалы токты тұрақты ... ... ... ... және ... ... Жоғары жиілікті токты, модуляцияны
түзету үшін пайдаланылатын түзеткішті нүктелік диодтар деп атайды. Кернеуді
тұрақтандыру үшін тиянақ немесе ... ... р-п ... сыйымдылығының болуы жартылай өткізгіш диодты сызықты емес
басқармалы сыйымдылық ретінде пайдалануға болады. Мұндай диодтар ... ... ... жұмыс принципі бітеме бағытта р-п ауысудың ... ... өз ... ... ... ... Варикап кремний негізінде диффузиялық әдіспен жасалынады.
Варикапты ... ... ... ... үшін, параметрлік
күшейткіштерде, генераторларда, автоматикада ... ... р және п ... бар ... жасалған, барынша легирленген,
тіпті Ферми деңгейі сәйкес келетін валенттік зонада және өткізгіштік зонада
жататын, ал тесіктің және ... газы көп ... ... ... ... ... диодтың негізгі қасиетіне шырқау кернеуі мен
құлдырау кернеуі арасында ... ... ... ... ... жатады. Диод айырып- қосқыш ретінде жұмыс істей алады.
2. Триггерлердің құрылымы.
Қазіргі кезде ... ... ... жартылай
өткізгіштен жасалған аспаптар мен ... ... ... себебі
вакуумдық құрылғыларға қарағанда жартылай өткізгіштен жасалған аспаптардың
габариті әлде қайда кіші, ... ... ... аз жұмсайды және
арзан. Сондықтан бұл тарауда жартылай өткізгіштен ... ... ... ... оның ... ... ... дейін электрондық құрылғылар үздіксіз жұмыс істейді және оларға әр
түрлі ... ... әсер етіп ... деп ... ... автоматты
басқару жүйелерінде, есептеу машиналарында, ... т.б. ... ... ... импульсті жұмыс режимі кеңінен қолданылады.
Импульсты жұмыс режимінде электрлік ... ... ... ... ... ... ... жұмыс режимінің үздіксіз жұмыс режиміне қарағанда көптеген
артықшылықтары бар. Импульсті ... ... ... әсер ... ішінде үлкен қуат бөліне тұрса да, жалпы алғанда құрылғының
орташа қуат ... ... да, ... ... ... ... қуаты азаяды.
Импульсті режимі құрылғыға температураның әсерін әлсіретуге, осы себепті
оның параметрлерін ... ... ... сигналдар арқылы бірнеше информация беруге болады және
олар кіреукелерге төзімді келеді.
Кең тараған импульсті ... бірі - ... ... ... ... ... ... ұғымды білдіреді.
Триггер деп екі орнықты күйі бар және сыртқы ... ... бір ... ... ... өте алатын құрылғыны айтады. Триггерде оң кері
байланысты екі каскадты ... ... ... ... ... резисторлардың кедергілірдің өзара тең болатындай етіп, ... ... ... ... деп ... ... көзіне қосқанда параметрлерінің дәл бірдей болмауы ... ... ... ... ... ... Мысалы, VT1
транзисторы бұрын ашылды делік. Ашық ... ... ... қорек көзінің кернеуі негізінен коллекторлық резисторға келіп
түседі. Бірінші ... ... ... ... ... бірінші транзистордың ... ... ... транзисторының жабылуына әкеліп соғады.
Ығыстырушы қорек көзі транзистордың толық жабылуын қамтамасыз етеді. Ол
үшін оның ... ... ... ... ... керек.
Мұндағы:
Ікк- транзистордың паспортында келтірілген
коллектордың максимал кері тогы.
Егер триггерге сырттан сигнал әсер ... онда ол осы ... ... екі ... ... ... тұру үшін-бұл
осы құрылғының негізгі ... ... ... ... ... ... ... беру керек. Қарастырып отырған триггерде
екі кірме және екі ... бар. ... ... конденсаторлар мен
диодтар қорек көзінен сыртқы сигнал көздеріне ток ... ... оң ... құраушысын ұстап қалады. Бірінші транзистордың
базасының потенциалы ... ... ... жоғарлайды да
екінші транзистордың коллекторының потенциалы төмендейді. Ендеше Ш1
шықпасы төңкерме ... ал Ш2 ... тура ... ... табылады. Мұны
суреттен келтірілген триггердің уақыттық ... анық ... екі ... ... ... ... ... беріп тұр. Бірінші
кірмеге берілген теріс полярлы ... ... ... ... ... де коллекторының потенциалын жоғарлатады. VT1
транзисторының коллекторының потенциалының жоғарлауы VT2 ... ... ... ал ... ... Яғни ... кірмеге берілген теріс полярлы сигналдың
әсерінен бірінші ... ... да, ... ... ... ... базасының потенциалы кемігенде С2 конденсаторы
зарядталып, кейін ... ... ... ... ... нөлге
дейін көтереді. Осы кезде екінші кірмеге берілетін теріс полярлы сигналдың
әсерінен жоғарыда айтылған үрдіс керісінше ... де ... ... бірінші транзистор ашылады. Міне осылайша кірмелерге кезекпен
берілетін теріс ... ... ... ... ... олардың шықпаларында әр түрлі полярлы сигналдар кезекпен пайда
болып отырады. ... ... ... ... ... бөлектеп
жіберу деп атайды. Бұдан басқа есептік жіберу деп ... ... да ... Мұндай триггерлердің графикалық шартты белгілері 3- суретте
көрсетілген.
Сигнал бергенде ... ... ... болатын кірмені S әріпімен
белгілейді. Бұл триггердің ... күйі деп ... ... ... ... жойылып, кететін кірмені R- ... ... ... ... күйі деп ... есептік жіберу сұлбаларында сигнал коллекторға немесе
базаларға айырғыш ... ... ... Бастапқыда бірінші транзистор
ашық та, екінші транзистор жабық десе, бірінші транзистордың коллекторы мен
екінші транзистордың ... ... ... тең ... Ал ... ... ... базалық тогы өтетіндіктен С2
конденсаторы зарядталады да, С1 ... ... ... ... ... оң ... сигнал берілгенде олардың тогы:
i1=Ek-uc2/Rk2
i2=Ek-uc1/Rk1
мұндағы: uc1, uc2- С1 және С2 конденсаторларының кернеулері. Мұндағы екінші
конденсатордың кернеуі бірінші конденсатордың ... ... ... тогы і2 ... ... болады. Ендеше бірінші транзистор жабылады да,
екінші транзистор ашылады. Ашық ... ... ... тогы ... ... ал С2 конденсаторы екінші ... ... ... импульс келіп жеткенде кернеулер
керісінші болатындықтан, ... ... ... ... екі ... уақытында шықпалық кернеудің
жиілігі кірмелік кернеудің жиілігінен екі есе аз. Мұндай триггерлер ... ... ... ... ... үшін және импульстерді санау
үшін қолданылады. Жалпы алғанда триггерлердің құрамындағы транзисторлардың
қасиеті төменгі ... ... ... ... транзисторлардың параметрлері.
| ... ... ... ... | |
| ... ... |Эмиттері ортақ |Коллекторы ортақ |
|Кірмелік ... ... ... |.1000 | | ... ... ... Ом |00 |00 | ... күшейту |30................|30................|1 ... |400 |1000 | ... ... | ... |
|коэффиценті |1 |0 | ... ... ... ... |0 |00 | ... р-п ... ... яғни р-п-р ... п-р-п ... үш шықпасы бар
шала өткізгішті аспапты транзистор деп атайды. Транзисторлар электрониканың
ең кең ... ... Олар ... ток ... қуат ... т.б. ... қолданылады. Транзисторларды электронды немесе
кемтікті электр өткізгішті гермений мен силицийден ... ... ... және кемтікті ... ... ... транзисторларды биполярлы деп атаған. Әдетте
транзисторларды жұмыс ... ... ... аралығына және қуатына қарай
әр түрлі топтарға ... ... және ... ... ... ... т.с.с деп.
Транзисторда екі р-п өтпенің біріне кернеу тура бағытта, ал екіншісіне кері
бағытта беріледі. Ортаңғы қабат база деп ... ... ... пеолярлығымен сәйкес келетін ... ... ... деп, ... ... көзінің сыртқы қабат коллектор деп аталады. Осы
себепті эмиттер-база өтпесі әр ... да ... яғни ... өте ... ... эмиттер-база өтпесінің кернеуі аз да, ал коллектор-база
өтпесінің кернеуі үлкен болады.
Яғни осындай транзисторлар негізінде триггерлер ... ... ... екі ... ... берілетіндіктен және ол көбіне әлсіз
сигнлдарды күшейту үшін қолданылатындықтан оның ... және ... ... ... ... ... ... бірі әдетте
кірмелік және шықпалық тізбектері үшін ... ... ... ... түрі оның ... қызметіне және параметрлеріне
байланысты ... ... ... ... кірмелік
және шықпалық кедергілері, кернеуді, токты және ... ... оның ... ... болып есептеледі. Әр түрлі
сұлбадағы параметрлер жоғарыдағы кестеде ... ... ... ... ... жалғанған триггерлердің параметрлері ... ... ... ... ... ... құрамындағы транзистордың эмиттері ортақ жалғану сұлбасы
көбірек қолданылады. п-р-п ... ... ... ... кернеу бергенде, кернеу көзі тудырған электрондар эмиттерден базаға
қарай, ал ... ... ... ... ... келеді. База
акцепторлық қоспасы аз жартылай өткізгіштен жасалатындықтан ... ... ... ... ... ... тогын құрайды.
Қалған негізгі бөлігі, электрондардың диффузиялық еркін жүгіріп ... ... ... ... ... болатындықтан, коллектор-база
өтпесіне жетеді. Бұл жерде эмиттер-коллектор кернеуі тудыратын ... ... одан әрі ... коллектордың тогын түзеді. Егер
эмиттер-база өтпесіне берілетін кернеуді көбейтсе, онда өтпенің ... да ... тогы ... ... эмиттер-база өтпесінің кернеуін
өзгерте отырып, коллектордың ... ... не ... ... яғни
коллектордың тогын реттеп отыруға болады. Сұлбадан көрініп тұрғандай
эмиттердің тогы база мен ... ... ... тең. ... өте аз ... ... мен ... токтары шамалас болады.
Егер транзисторды төрт полюсті деп қарастырса, онда оны электрлік күйін
кірмелік және шықпалық ... мен ... ... яғни ... тогы ... және ... тогы мен кернеуі арқылы сипаттауға болады.
1.3. Тактілі және тактілі емес триггерлер.
Екі тұрақты күйге ие болатын құрылғыны ... деп ... Бұл ... ... бар, оның ... түзу шығыс десе, екіншісін инверсті шығыс ... Бұ л ... ... ... бір саны сәйкес келсе, ... ... нөл саны ... келді. Сигнал түскеннен кейін триггердің
өтпелеріндегі потенциялдар айырымы қарама- қарсы мәнгеөзгереді. Осы ... ... есте ... ... ... ... ... қалады.
Сондықтан триггерлерді есте сақтағыш құрылғылар ретінде ... ... ... ... тікбұрышты импульстерді түзету үшінде қолданады.
Негізінен триггерлерді тактілі және тактілі емес деп екі ... ... ... емес ... ... ... өзгертіп отырады, ал тактілі
триггерлер бір тұрақты күйін сақтап қалады. 1-кестеде осы ... ... ... ... ... ... ... ... ... кезде тактілі немесе синхронды
түрде жұмыс атқарады. Өндірісте қазіргі таңда интегралдық ... ... ... ... яғни бұл ... триггерлердің көптеген
түрлері бар . Сонымен қатар қазіргі соңғы жылдардағы триггерлер сандық
микросхемалардан жасалынуда.
ЖӘНЕ-НЕ ... ... ... ... ... орналасқан.
Осындай екі элементті біріктіру арқылы кері байланыс ... ... ... RS ... деп ... ... ... түзу және инверсті
екі шықпасы бар. ... ... ... 1- ... көрсетілген. Ең
алғаш осындай триггерге мына сигналдардың әсерін қарастырайық
S=1 ... ... ... яғни ... ... ... бір санына тең
болғанда, ... екі ... да ... ... ... тең болады.
Мұндай күйдегі триггер пассивті деп аталады. Сондықтан мұндай типтегі
сигналдар ... ... ... ... ... ... Ал ... екі шықпасындағы да немесе екі шықпасының біріндегі сигналдың
мәні ... ... тең ... ... ... ... триггерлер деп
аталады. 2-суретте RS-триггердің идеал ... ... ... ... ... шықпаларына сигналдар әрқашанда бір
уақытта, яғни бірдей ... түсе ... ... тактілі
триггерлерде информациялық шықпалармен қатар синхронды ... ... 3- ... ... триггердің схемасына назар ... ... ... ... болып табылады, және мұндағы триггердің ... ... ... бар. Осы ... ... ... және ... деп екіге бөлінуі мүмкін . Статикалық шықпа
тактілі ... бар ... ... бастапқы күйін сақтап тұрады. Ал
динамикалық шықпа осы статикалық шықпаға қарама-қарсы жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Мұндағы тактілі
триггердің қосымша шықпалары бар. Бұл ... ... ... ... Ал ... инверсті шықпасы бар тактілі триггердің сұлбасы 5-
суретте көрсетілген. Мұндағы D- триггердің бір ғана информациялық ... бір ... ... бар. 6- ... осы ... ... ... 7-суретте JK-тригерлердің сұлбасы көрсетілген.
Мұндай триггердің сұлбасы жоғрыдағы триггерлерге қарағанда ... ... ... ... ... ... ... Т. Санағыш триггерлердегі
ауысу процесі келіп түскен импульстердің шамасына ... ... ... триггерлерді JK- триггер негізінде жасауға болады. Бұл
триггерлер информацияны триггердің шықпаларынан ғана ... ... ... ... 8- ... көрсетілген. Бұл санағыш триггерлерін
сонымен қатар D- триггернегізіндеде жасауға болады.
Шмит триггері. Бұл ... ... ... ... Бұл
триггердің бір кірісі және бір ... ғана бар, және бұл, яғни ... есте ... ... ... қабылеті жоқ. СуреттенкӨрініп
тұрғандай бұлтриггердің екі инверторы бар. Осы Шмит ... ... ... ... RS- триггер.
RS- триггердің екі R және S кірмесі бар. R-кірмесі негізгі кірме, ал ... ... ... деп ... ... ... кірме басқаша айтқанда
орнатқышкірме деп аталады. Басқарушы сигналдар осы триггерге берілгеннен
кейін негізгі кірмеде ... ... ... сигнал пайда болады. Ал
осы ... ... ... ... ... ... кезде мұнда
логикалықнөлпайда ... ... ... ... триггер жұмысын қайтадан
бастауға дайын болады. Ал ... бір ... екі ... ... ... Егер осы ... информация берілмесе, онда
триггердің ... ... ... ... бұл ... ... ... рөлін атқарады. Келесі екінші кестеде ... ... ... ... ... ... электрондық құрылғылар өте күрделі және көп элементті болып келеді.
Мысалы, ... ... ... ... ... элемент
бар. Әрине элементтер саны көбейген сайын құрылғының салмағы, көлемі ... ... ал ... жұмыс жасау мүмкіндігі азаяды. ... ... ... ... ... ... кішірейту
және оларды атқаратын міндетіне қарай топтастырып жасау маңызды орын алады.
Мәселен күшейткіш каскадты, түрлендіргішті т.б. бір ... етіп ... ... жөндеу жұмыстарының жеңілдейтіні хақ. Бірнеше ұсақ
электронды элементтерден ... және ... бір ... ... ... ... микросұлба деп атайды. Мұндағы интегралдық-
жинастыру деген мағынаны береді. Интегралдық ... ... ... ... мен ... дәрежесі. Жинастыру
тығыздығы деп интегралдық микросұлбаның бір текше сантиметр көлемінде
орналасқан элементтердің ... ... ... ... оның ... элементтердің жалпы санымен анықталады. Әдетте,
егер ... ... он ... ... ... ... жүзден мыңға дейін элемент болса-үшінші интеграциялық дәрежелі
деп аталады. Интеграциялық дәрежесі мыңнан артық ... ... ... ... интегралдық сұлба деп аталады. Жасалу
технологиясына қарай интегралдық микросұлбалар ... ... ... ... екіге бөлінеді. Жартылай өткізгішті интегралдық
микросұлбаларда оның ... ... және ... жалғау жартылай
өткізгіш материалдың ... ... ... ... ... үсті ... болып есептелінетін силицийдің қос тотығымен
жабылған, ал элементтердің арасындағы ... ... ... ... Элементтер металл қабықшалармен жалғанған. Жартылай өткізгіштің
көлемі ішінді диодтарды, ... ... т.б. ... ... ... ... р-п ... сыйымдылығы
пайдаланылады. Жартылай өткізгішті интегралдық микросұлбаларды жасау
технологиясы өте ... және көп ... ... қжет ... ... ... өте көп ... шығарғанда ғана тиімді.
Гибритті интегралдық микросхемаларда резисторлар, конденсаторлар мен
индуктивті шарғылар ... ... әр ... ... ... ... орындалады да, ал жартылай өткізгішті аспаптар
төсенішке жеке-жеке ... ... ... ... ... ... ... да, сыртына керекті ұштары
ғана шығарылады. Гибритті интегралдық микросұлбалардың ... ... ... ... ... және ... үлкен интеграциялық дәрежесі төмен.
Қазіргі интегралдық микросұлбалардың интеграциялық дәрежесі өте жоғары және
функциялық қолданымы жан-жақты болып ... ... ... ... ... ... аздығы.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Савельев И.В. Курс общей физики. М. Наука, 1982. Т. 2.496 С
2.Общая электротехника/ Под ред. В. С. ... М. ... ... ... /Под ред. В. Г. Герасимова. М.:Высшая школа. 1985.480 ... Ю.М., ... Д. Н. ... ... ... ... ... М. В. Электротехника.М:Энергоатомиздат. 1983.440С
6.Основы теории цепей/ Г. В. Зевеке, П.А. ... А. В. ... ... ... 1975. ... ... Под ред. А.В. ... М.: Энергия.1980.424С.
8.Вольдек А.И. Электрические машины. Л.: Энергия. 1980. 928С.
9.Чиликин М. Г., ... А.С. ... курс ... ... ... О. П., ... В. Е. ... аппараты и средства
автоматизации. М.: Машиностроение, 1982. 180С
11.Электрический справочник. М.: Энергия, 1985. ... ... ... ... и ... 1494-77. Электротехника. Буквенные обазначения основных велечин .
14.СТ СЭВ 2182-80. ... ... ... в ... ... ... триггер.
RSC- тактілі триггері
НЕМЕСЕ
ЖӘНЕ-НЕ
екітекті
біртекті
RS- тактілі емес триггерлер
Тактілі триггерлер.

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жезқазған кен орнын ашу, қазып алу және жерасты жұмыстарымен қамтамасыз етудің жобасы100 бет
Логикалық функциялар17 бет
Синхронды триггерлер25 бет
Сызбалық логикасы бар басқару құрылғысын жобалау20 бет
Mysql транзакциясы триггерлер10 бет
Асинхронды RS триггерлер16 бет
Биосфера мен биота эволюцияларының механизмдері, факторлары мен триггерлері24 бет
Гaлaктикaлaр топтaлуының моделдері5 бет
Триггерлер32 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь