Адамзат үшін ядролық сынақтың салдарлары

Жоспар:

І. Кіріспе.

1. Ядролық қару апаты

ІІ. Негізгі бөлімі
1.Семей полигоны.
2.«Невада.Семей» . халықаралық қозғалысы.
3.Семей полигонының зардабы.

ІІІ. Қорытынды.
Қаншама жылдардан бері адамзат осы бір өзінің ақыл-ойының жемісінен қасірет шегіп келеді. Атом қуатының жаппай қырып, жоятын қаруға айналуы әлемді осыған жеткізді. Соғыста бұл алапат қаруды қолданудың неге соқтыратынын жапонның екі қаласы көрді. Бірақ адамзат баласы одан да сабақ ала қойған жоқ.Атом бомбасын өндіруді тоқтату былай тұрсын, оны жетілдіріп, одан да сұмдық түрлерін ойлап тауып, үздіксіз сынақтан өткізуде. Ал сол жойқын қарудың сынағының өзі таяу жылдарда ақылға келіп тоқтатпаса, адамзаттың түбіне жететін түрі бар. Қырғиқабақ дүние осы жойқын қарулар ойлап табылғаннан бергі аралықта жер бетінде, ауада және жер астында атом қаруының мыңдаған сынақ жарылыстарын жүргізді. Бұған әлемнің ілгері ойлы адамдарының әр жылдарда, әр кезеңде қарсы болғандары да аз емес. Бірақ оған жойқын қару өндіруде бәсекеге түскен елдер құлақ аса қоймады. Жекелеген қайраткерлердің күресінен қозғалысқа ұласқан ядролық сынаққа қарсы бүгінгі қозғалыстар өмірге осылай келген еді. Соның бірі – белгілі қоғам қайраткері, айтулы қазақ ақыны Олжас Сүлейменовтің жетекшілігімен құрылған, бүгінде әлемнің бейбітшілік сүйгіш күштері түгел білетін «Невада-Семей» халықаралық қозғалысы. Биылғы ақпан айында оған 20 жыл толды. Осы жылдардағы бұл қозғалыстың табысы – әлемнің бейбітшілікті жақтайтын күштерінің мақтанышына айналды. Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін оның тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен Семей полигоны жабылды. Тәуелсіз Қазақстан кеңестік жүйе мұраға қалдырған атом бомбасынан өз еркімен бас тартты. Алайда полигон жабылып, атом бомбасы қазақ жерінен алысқа әкетілгенмен, оның зардаптары жойылған жоқ. Батпандап кірген ауру мысқалдап шыға алмай жатыр.
Жиырма жылға есейген халықаралық қоғам енді осы зардаптардан жерімізді, елімізді сауықтырумен айналысуда. Бұған дейін де сан мәрте халықаралық мінберлерден Олжас Сүлейменовтің дуалы аузымен айтылып жүрген бұл мәселелердің биылғы қозғалыстың жиырма жылдығында пәрмен алуы кім-кімге де түсінікті болса керек.
Қазір осы қозғалыстың басшылығымен әлемнің бірсыпыра кіндік қалаларында, еліміздің осы қасіретті басынан өткерген аймақтарында халықтың қолдауымен түрлі басқосулар өтіп жатыр. Олар халықтың қолдауына ие болуда.
Семей – Абай, Шәкәрім сынды данышпан ұлдарды дүниеге әкелген киелі топырақ, қазақ халқының маңдайына біткен қасиетті мекен. Осыдан тура 62 жыл бұрын осы өңірдің қалың қазағы үлкен қасіретке душар болған еді…
        
        Қаншама жылдардан бері адамзат осы бір өзінің   ақыл-ойының  жемісінен
қасірет ... ... Атом ... ... ... ... ... айналуы
әлемді осыған жеткізді. Соғыста бұл ... ... ... ... жапонның екі қаласы көрді. Бірақ адамзат баласы одан да сабақ
ала қойған жоқ.Атом бомбасын өндіруді тоқтату былай тұрсын, оны ... да ... ... ... ... ... ... өткізуде. Ал сол
жойқын ... ... өзі таяу ... ... келіп тоқтатпаса,
адамзаттың түбіне жететін түрі бар. Қырғиқабақ дүние  осы ... ... ... ... ... жер ... ауада және жер астында атом
қаруының мыңдаған сынақ жарылыстарын ... ... ... ... ... әр ... әр ... қарсы болғандары да аз емес. Бірақ ... қару ... ... ... ... ... аса ... Жекелеген
қайраткерлердің күресінен қозғалысқа ұласқан ядролық сынаққа қарсы бүгінгі
қозғалыстар өмірге осылай келген еді. ... бірі – ... ... ... ... ақыны Олжас Сүлейменовтің жетекшілігімен құрылған,
бүгінде әлемнің бейбітшілік сүйгіш күштері түгел ... ... ... ... ... айында оған 20 жыл толды. Осы
жылдардағы бұл қозғалыстың табысы – ... ... ... мақтанышына айналды. Еліміз тәуелсіздік алғаннан ... ... ... ... Назарбаевтың Жарлығымен Семей полигоны жабылды.
Тәуелсіз Қазақстан кеңестік жүйе мұраға қалдырған атом ... ... бас ... ... ... ... атом бомбасы қазақ ... ... оның ... ... жоқ. ... ... ... шыға алмай жатыр.
Жиырма жылға есейген халықаралық қоғам енді осы ... ... ... ... ... ... де сан мәрте
халықаралық мінберлерден Олжас Сүлейменовтің дуалы аузымен айтылып ... ... ... ... ... ... пәрмен алуы кім-кімге
де түсінікті болса керек.
Қазір осы қозғалыстың басшылығымен ... ... ... ... осы қасіретті басынан өткерген аймақтарында халықтың
қолдауымен түрлі басқосулар өтіп жатыр. Олар халықтың қолдауына ие ...... ... сынды данышпан ұлдарды дүниеге әкелген киелі
топырақ, қазақ халқының маңдайына ... ... ... Осыдан тура 62 жыл
бұрын осы өңірдің қалың қазағы үлкен қасіретке душар болған еді…
1947 жылдың 21 тамызында КСРО ... ... мен ... ... ... Орталық Комитетінің қаулысымен Семей сынақ полигонын
құру туралы шешім қабылданған. Ал 1949 ... ... ... ... ... ... сол жылдың тамызында Дегелең тауы
баурайында алғашқы атом бомбасы сынақтан өткен. ... ... ... ... ... асты. 1953 жылы алғашқы термоядролық құрылғы,
1955 жылы сутегі ... ... ... ... сүйенсек, 1949-1990
жылдар аралығында тәжірибе алаңы 300 шаршы шақырымды алып жатқан Семей
полигонында ... 467 ... ... өткізілген екен. Осындай жойқын
қарудың түр-түрі жер үсті мен ... ... 40 жыл бойы ... ... ... ... он ... адамды мүгедек етті. Осы үрдісті
тоқтату мақсатында 1989 ... 28-ші ... АҚШ, ... ... ... ... ... қозғалыс күштерімен бірігуге
арналған шешім қабылданып, «Невада-Семей» қоғамдық қозғалысы құрылды.
Олжас Сүлейменов бастаған қоғамдық ұйым «Жарылыс тоқтатылсын!», ... ... ... ... ... қарсылық жұмыстарына кіріскен
болатын. Ал 1991 жылдың 29 тамызында Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... 1992 жылы Семей ядролық полигоны «Ұлттық ядролық орталық» болып
құрылып, ... ... ... ... ... ... аса ... Елбасының шешімімен ядролық қарудан бас тарту ... ... ... ... ... сезіне алатынын түбегейлі
көрсетіп берген еді.
Міне, жылдар өте өзге ... ... ... біз, ... қару жөнінде
өзіміздің ой-пікірлерімізді әлемдік дәрежеде сөзбен ... ... ... тағы бір ... ... Күн ... шамамен 4-5 мың
туристер өтетін БҰҰ Вестибюлінде өтіп жатқан «Ядролық қаруға жол жоқ» ... ... ... ... ... дәлелі. Тамылжыған тамызда
Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінде ашылу салтанаты ... ... осы ... ... ... ... ... болады.
Көрменің мақсаты – фото, көркемдік суреттер мен ... ... ... назарына ядролық қырып-жою тәжірибелерінің шынайы бет-бейнесін
көрсетіп, жаппай ядролық қарудан ада ... құру ... ... қол ... болып табылады. Көрме «Семей сынақ алаңындағы қырық
жылдық атом ... ... және ... ... мен ... ... қаруды қолданудың салдарлары» атты екі бөлімнен
тұрады. ... ... ... ... Семей сынақ алаңындағы ядролық
сынақтардың тоқталуы мен Халықаралық «Невада-Семей» ... ... ... ... ашылу рәсіміне БҰҰ Хатшылығы мен мүше ... ... ... саяси және іскер топ мүшелері, ... ... ... және ... ... қатысты. Қатысушылар алдында
қоғамдық ақпарат жөніндегі Бас хатшы орынбасары К.Асака, ... ... БҰҰ ... ... өкілі С.Дуартэ, БҰҰ жанындағы
Жапонояның тұрақты өкілі Ю.Такасу және БҰҰ жанындағы Қазақстанның тұрақты
өкілі ... сөз ... ... ... ҚР ... ... құттықтау сөзі жеткізіліп, Қазақстанның тұрақты өкілі
Халықаралық ядролық қарудан ада әлем ... ... ... ... ... ... ... сынақтың кесірін әлі де көріп ... ... ... ... да ядролық қарудан азап шегіп келеді.
Осы көрме арқылы Қазақ-Жапон халқы бүкіл ... ... ... ... ... екі елдің басты құралы – қарусыздану және
таратпау процестері мен бейбітшілік сүйгіш ... ... ... ... ... Қазақстан өз кезегінде ҚР Ұлттық ядролық
орталығы мен ... ... ... ... қолданған.
БҰҰ-ның Қазақстандағы елшісі көрменің Қазақстан мен Жапония арасындағы
серіктестік тарихын жалғастыруда ... жоба ... ... ... ... ... ... тарихы туралы, ядролық тәжірибелер салдарының
қарқыны жөнінде мағлұмат берді.
Жапонияның БҰҰ ... ... ... ... 60 жылда ядролық қауіптің
ұлғайғандығына алаңдаушылық білдірді. Ол ядролық ... ... ... ... ... ... Семей сынақ алаңы мен Чернобыль
құрбандарына Жапонияның қаржы техникалық көмек көрсететіндігін де сөз етті.
Айта кету керек, көрме жыл ... 21 ... ... ... орай ... БҰҰ Бас ... ұйытқы болып отырған «Біз
қарусыздануымыз керек» атты науқанға тұспа-тұс келіп отыр.
Ядролық қарудың зардабы молынан тиген екі ... ... ... ... ... әлдеқашан бас тартқан. Енді «бейбітшілік құсын» әлемнің
басқа да мемлекеттеріне ұшырды. Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... қозғалыстың әлем мойындаған көшбасшысы ... және ... ... бар екендігі енді әлем назарында жүреді.
Қарағанды облысы – Қазақстандағы экологиялық жағынан ең ... ... ... көп ... ірі ... ... ... өндіргіш күштердің даму барысы көптеген жылдардан
бері ... ... ... іске асырылды. Соның
салдарынан облыстың атмосфералық ... ... ... ... атмосфераға тарайтын ластанған ... ... бір ... ... Ал бұл ... ... барлық қалдықтардың үштен
бірі деген сөз. Негізгі ластаушы көздер ... ... АТАҚ ... 361,5 мың ... ... « Қазақмыс» АҚ ( жылына 138,4 мың
тонна), Балқашта ... АҚ ... 299,4 мың ... сол ... ... ... өзі жылына 96,2 мың тонна
ластандыратын қоспа ... Қала ... ... ГРЭС-1, N3 ЖЭО
жəне ... ... күлі мен ... ... ... ... ... Ақжал байыту фабрикасының, Қайрақты, Жамбыл, Қарағайлы Ақшатау
кеніштерінің ... да ... ... ұшып ... ... 1-3 ... қорғасын, мырыш, берилий, ... ... ... ... көп. ... ... ұшудың
салдарынан мұндай заттар маңайын да шаңдатып жібереді. ... ... ... ... де ластандырып, одан шығатын
тастанды қалдықтар ... 110 мың ... ... ... заттар таратса,
оның ішінде 200-ге жуық əртүрлі қоспа бар екендігі ... ... ... ... су ... ... ... пайдалануда да
проблема көп. Облыстың жалпы жылдық су ... ... ... ... Оның жыл ... 2-2,3 миллиард текше метрі пайдаланылады.
Негізгі су ... Нұра ... оның ... жəне Соқыр
құймалары, Ертіс-Қарағанды каналы, ... жəне ... ... көлдері болып табылады. Облыс суларының сапалық ... кері ... ... ... ... ... ... АҚ, «Қазақмыс» АҚ, «Балқаш» АҚ, «Облсуканал» ... ... ... АҚ, ... ... мен ауыл ... кəсіпорындары. Облыстағы жер ресурстары
да қиын жағдайда. 854 мың гектар жер ... жел ... Оның ... ... бірі- жерді ... ... ... ... Жер ... ғана ... ... ортаға зиянын тигізетін негізгі ластану көздерінің бірі ... ... ... ... жəне тұрғындардың
тұрмыс-тіршілігінде пайда болған қалдықтар. ... ... ... өте көп болуы да біраз проблемалар туғызуда. Сонымен қатар
қоршаған орта мен адам ... ... ... ... ... кен өндіріліп алынған соң қалып ... ... аузы ... ... ... кен ... мен карьерлер мəселесі. Бұлар Шет
ауданындағы Ақшатау елді ... ... ... ... ... ... ... (Октябрь, Майтас, Қызыларай, Қызыл, Аномалия-8,
Тасарал). ... ... ... ... ... ... бастан кешіріп отырған жоқ. Мұнда ... ... ... ядролық полигоны жəне «Байқоңыр» ғарыш
айлағынан ұшатын ракета ... ... ... бөліктердің
құлау ауданы- бəрі бар. Облыста радиациялық ... ... ... ... ... ... бар жерлерде қалдықтарды көму
проблемасы басты орында. Бұл көрсеткіш ... ... ... ... ... ... ... шешу жолдарына
арналған. Онда Балқаш,Теміртау, ... ... ... ... ... ... бес ... бойынша құрылған,
Жезқазған- Балқаш өңірінің ... ... ... қалдықтарымен ластануы, облыстың су ... ... ... өңірдің экологиялық орталықтары. ... ... өлке ... ... 500-ден астам жазулар
енгізілген. Өлкетану ... ... ... ... толық мəтінді
құжаттарды құруға кірісті. Кітапхана оқырмандары « ... ... атты ... папканы белсенді ... ... ... ... ақпараттарды əлемдік пайдаланушыларға ... ... ... ... үшін ... ... ... Шолуларға (ЭҚНШ) қоршаған ортаны қорғау
министрлері “Еуропаға ... үшін ... ... екінші
Конференциясында ұйытқы болды, ол 1993 жылы ... ( ... ... нəтижесінде БҰҰ ЕЭК экологиялық саясат жөніндегі
Комитеті ... ... ... бағдарламасының бөлігі жасау туралы
шешім қабылдады. Шолулардың бірінші циклы 1994 жылы ... жəне ол ... ... БҰҰ ЕЭК ... 24 елде ... 2003 жылы "Еуропа
үшін ... ... ... ... (Киев) министрлер ЭҚНШ-
бағдарламасын қолдау туралы өз пікірлерін ... жəне ... ... ... ... бағдарламаны жүзеге асыруды жалғастыру
жөнінде қаулы ... Осы ... тағы да ... ... ... алтыншы конференциясында (Белград, 2007 жыл) тағы да өз ... ЭҚНШ ... ... ... ... үшін ... құрал
болып саналады. Осы екінші циклдың аясында бірінші шолу жүргізілген
уақыттан бері қол ... ... ... ... шығарылады
жəне оны жүзеге асыруға, ... ... ... ... ... ... ... ерекше
назар аударылады. ЭҚНШ-ны сараптық зерделеу мен алқалы қарау да ... БҰҰ ЕЭК ... ... ... жəне ... аймақ бойынша
қоршаған ортаны қорғау саласындағы ... мен ... ... ... ... ... ... табылатын ЭҚНШ тиісті елдің өтініші
бойынша ғана жүзеге ... ... ... ... ... шолу ... ... ұлттық сарапшыларымен тығыз
ынтымақтастықта жүзеге асырады. ... ... ... ... Даму ... қоса атағанда, Біріккен Ұлттар ... ... да ... ... ... ... ... тығыз ынтымақтастықта алынған нəтижелерді пайдаланады.
Осы Есеп БҰҰ ЕЭК ... ... ... ЭҚНШ ... ... 2000 жылы ел туралы жүргізілген бірінші шолудан ... ... ... ... ... қол ... ... шығырылады. Ол бірінші шолудың ұсыныстарының ... ... (I ... Есеп ... ... ... ... мен
жүзеге асыруға қатысты Қазақстан үшін маңызды тоғыз мəселені; қоршаған
ортаны қорғау ... ... пен ... қаржыландыруды; сондай-
ақ экологиялық пайымдарды экономика ... атап ... ... ... өңдеуге жəне су ... ... ... Есеп ... ... ... ерекше назар аударады, өйткені Қазақстан мұны басым мəселе
деп есептейді. Мен, осы ... ... ... ... мен ... өкілдері үшін, олардың табиғат пайдалануды ... ... ... тұрақты дамуды одан əрі көтермелеу ... ... ... ... ... ... мен
алқалы қарау үдерісінен алынған ... да ... БҰҰ ... ... ... де көмектесетініне сенім артамын.
Семей полигоны
КСРО заманында Қазақстан ... атом ... ... ... Ол ... 18 млн га жер ... Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысынды
адамдарға, жануарлар мен ... ... ... ... ашық ... Сосын оларды жер астына ... ... Атом ... сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында
тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті.
1949 ... 1963 ... ... жер ... жасалған сынақтардың зардабы
әсіресе мол болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың ... 1990 ... ... ... ... ... онкологиялық, жүрек-қан тамыр, жүйке
және психикалық аурулар саны күрт өсті. Азап шегіп, өлім ... ... ... ... ... көбейді. Бұның өзі қазақ ұлтының
келешегіне ... зор ... ... 1980 ... ... ... ... таусылып, шегіне жеткен еді.
Басқа ядролық державалармен ... ... ... ... ... орасан зор ядролық арсенал болды.
Қазақстандағы қарудың жиынтық ядролық қуаты бұрынғы Кеңес ... ... ... аса ... ... ... барлығының
тамтығын да қалдырмауға жетіп артылатын. Бұл қаруды қолдану миллиондаған
халқы бар мыңнан ... ... ол ... ... ... бір ... ... жермен жексен етуге мүмкіндік беретін.
Қазақстан стратегиялық қару-жарақ пен оны жеткізу құралдары орналастырылған
жай ғана орын болған жоқ. Біздің елде ... ... ... ... жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір «мемлекет ішіндегі
мемлекет» еді.
Жабылғанына 20 жыл өтсе де, ... ... ... ... ... алмай отыр
Курчатов қаласының қазіргі көрінісі. 20 тамыз 2009 жыл.
29.08.2009
Алина КОГАЙ
Семей полигонының ... да 20 жыл ... ... ядролық қару сыналған
жерлерде болған Азаттық радиосының тілшілері ... өмір ... ... ... мен ... тағдыры туралы білді.
МӘСКЕУ - 400, СЕМЕЙ - 21, КУРЧАТОВ
Бір кездері тірі жан тұмсығын тыға ... ... қала ... ... шетелдіктер үшін аса танымал. Кезінде ... ... ... ... ... ие болғанын білуге талайлар құштар. Жергілікті
тұрғындардың айтуларына қарағанда, ... ... ... ... ... жиі ... ... дәуірдің елесімен танысар бағыт біреу-ақ: Курчатов – Тәжірибе алаңы –
«Атом» көлі. Азаттық радиосының тілшілері де осы ... ... ... ... ... ... 20 ... 2009 жыл.
Егер тарихқа аз-кем зейін бұрып, осы уақытқа дейін Курчатовта тұрып жатқан
адамдардың әңгімесіне құлақ салсаң, сонау 1949 жылы бұл ... ... ... ... көз ... ... Екі жылдың ішінде медиен
далада гүлденген қала пайда болды. Бұл қалада офицерлер отбасымен, ... ... ... деп ... ... қала Мәскеуден тікелей
жабдықталатын. Тұрғындардың айтуынша, қалада жанға керектінің барлығы
болған: апельсин, ... ... ... ... бе, не керектің бәрі бар.
Туысқандарына қыдырып келгендер, мұндағылар нағыз жұмақта ... ... ... ... азық-түлік алу үшін ... ... ... ... ... дүкен сөрелері молшылықтан ... қала ... - 400» деп ... ... ... үнемі
түсініспеушіліктер де туып жататын: білмейтіндер ... ... ... ... Ал шын ... ... Мәскеуден үш мың шақырым қашықтықта
тұрып жатқандығы қаперлеріне де ... жылы ... атын ... - 21 деп ... Кейінірек сол жерде тұрып,
жұмыс істеген, ... ... ... ... ... ... ... қаланы Курчатов деп атады.
Совет Одағы күйреп жатқан кезеңде қала жабық күйінде қала берді. Оған кіру
үшін рұқсат қағазға бір ай ... ... беру ... ... Бұл бір ... еді. ... тұрғындар жұмыс болмағандықтан, үйлерін, ... ... ... ... қауіпсіздік және экология ... ... ... ... ... ... ... сұхбатында Курчатов қаласы
атом саласын бейбіт мақсат үшін дамытудың орталығы болуы керек деді:
– Курчатов бұрынғысынша атомшылардың қаласы ... ... ... Тек ... ... бейбіт мақсатқа ауысуымыз қажет. Мемлекет ... ... ... ... ... ... бүкіл әлемде ядролық энергетиканың
қайта өрлеу дәуірі жүріп жатыр емес пе?
Курчатовта Ұлттық ядролық орталық, Семей полигонына ... ... ... Онда ... ... ... Курчатовтың, Сталин мен ... ... ... ... ... 1949 ... 29 ... алғашқы ядролық жарылыс болды.
Алғашқы жарылыстан бері 60 жыл, ал ... 20 жыл өтсе де, ... ... ... жоғары радиациялы жерлер бар. Кейбір жерлерге қазір де
баруға болмайды.
Жанболат Ғылманов, СССР атом ... ... ... 20 ... ... атом саласы ардагерлерінің бірі, қазірде Ұлттық ядролық орталықта
жұмыс істейтін Жанболат Ғылманов Азаттық радиосының ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды айтып берді.
Оның айтуынша, сол кездері ғалымдар мұндай жарылыстардың адам денсаулығына
қаншалықты әсер ... ... де ... алаңында 113 атом
жарылысы болса, ... 30-ы жер ... ... ... ... ... ... сынақ полигоны аумағындағы бункерлердің бірі. Шығыс
Қазақстан облысы. 22 ... 2009 ... ... әсер ... білу үшін арнайы көпірлер салып, танктер,
ұшақтар, ішіне мал қамалған бункерлер қойылған.
– Жарылыстан соң ... ... ... ... келіп, әскерилер
ғалымдармен ... ... ... ... ... алған.
Лабораторияда радиацияның тірі және органикалық әлемге әсері зерттелген.
Барлық радиоактивті тозаң желмен Шығыс Қазақстанның ... ... ... Жанболат Ғылманов.
Саржал ауылының тұрғыны Эмиль Эннер Азаттық радиосының тілшісіне былай
деді:
Эмиль Эннер, Саржал ауылының тұрғыны. Абай ... ... ... ... тамыз 2009 жыл.
– Мен ол кездері радиобайланыста ... ... Мен ... ... сол кезде тұрғындардың өздерін қалай ұстау керектігін
хабарлайтынмын. Бірақ ... ... ... ... ... жарылыс жасалғанда оның жарығына тура көшеде қарап тұратын.
Ауылға ... ... ... ... ... ... ... тексергені Саржал тұрғындарының есінде. Жарылыс
толқынынан үй терезесі сына ... олар тез ... ... ... ... ... ... маңдағы ауылдардан 20 шақырымдай жерде жасалғанда,
тұрғындарды алып кететін. Бірақ, ... ... күн ... соң ... ... ... берілетін.
Саржал ауылының тұрғыны Эмиль Эннер ... деп еске ... ... соң бізде екі көл пайда болды. Кейінірек оларды «атом ... ... ... ... ... ... ... терісінің жидіп қалғанын
байқадық. Оларға қараудың өзі ... еді. Олар ... ... ... ... және ... деп аталатын екі өзеннің түйісер тұсында,
1965 жылдың 15 қаңтарында жер асты жарылысы болды. Осының салдарынан атақты
Атом көлі ... ... ... ... ... полигоны аумағындағы атом көлі. Шығыс Қазақстан
облысы, 22 тамыз 2009 жыл.
Радиациялық қауіпсіздік және экология институтының бір ... ... ... ... ... ... 140 ... жарылыс
жасалды. Осының салдарынан тереңдігі 100 ... ... ... ... ... ... ... Атом көлі аумағында топырақтың радионуклидтік
ластануы солтүстік ... 3-4 ... ... ... қаласының тұрғыны Раиса Құрманғалиева Азаттық радиосына былай деді:
– Бізге осы көлден балық әкелетіні есімде. Оның үлкен, тәбетіңді ... ... оны ... ... ... Ол ... тұрғындар бұл
көлдің балығын жақсы көретін. Атом көлінің балығын ... алу үшін ... ... тура ... Біз сол кездері ешқандай радиация туралы
ойламайтынбыз да. Міне, мен 80 ... ... әлі ... жылдың 29 тамызында Семей ядролық полигонын жабу туралы ... ... ... штольнялар көмілді, аппаратуралар
әкетіліп, кейбір учаскелер радиациядан тазаланды.
Бұрынғы Семей ... ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысы, 22 тамыз 2009 жыл.
Полигон жабылған соң радионуклидтерден зардап шегу қаупі әлі бар ма ... ... де ... ... мазалайды. Бұл сұраққа радиациялық
қауіпсіздік және экология институтының директоры Сергей ... ... ... береді:
«Қазақстан Республикасының тұрғындары үшін полигонның ешқандай әсері жоқ.
Келуге, ары-бері жүруге, қарауға болады және сізге ... де ... ... деген екінші мәселем, қауіпті ... ... ... ... ... ... ұстауыңызға байланысты.
Көптеген адамдар өндірісте радиоактивтілікпен бетпе-бет келіп жұмыс
істейді. ... сіз ... ... ... т.б. Иә, ... ... өте ... ластанған жерлер бар. Бірақ, ол жаққа бармау керек. Олар
белгілі, барлығы саналған. Ядролық ... ... ... бірге 20
жылдан бері жұмыс істеп ... ... ... біз ... бақылауда
ұстап отырмыз.
Ол жақта белгілер орнатылған, кейбір нысандар қоршалған. Яғни, көп ... ... ... бар. ... ... ... Бітті. Шатыр құрып,
демалуға кеңес бермейміз. Алайда, ол жердегі бүгінгі ... Мен ... ... ... деп ... ... айта ... сынақтарға жақын орналасқан ауылдарда болғанда, ... ... ... соң да ... ... ... ... білдік. Тұрғындар өз-өзіне қол салу оқиғаларының көптігін,
адамдардың қылшылдаған жасында ... көз ... ... ... ... ... ... Серікқалиев. Семей қаласы, 23 тамыз 2009 жыл.
Бұрынғы Семей облысының орталығы ... ... жеті ... ... Уәлихан Серікқалиев тұрады. Оның сүйектерінің осалдығы соншалық,
болмашы қимылдан-ақ жиі сынады. ... бұл ... ... ... ... ... жазу ... емес, тек оның жан қиналысын
жеңілдетуге ғана болады дейді мамандар. Оны тек ... ... қана ... ... ... ... Олар ұлын қаратқан бір балгер балаларың
міндетті түрде жүреді депті. Баланың әкесі Сержанғали мен ... ... үшін ... ... барлығын жасауда. Кезінде қымбат дәрілер
сатып алып, Астанадағы ғылыми-зерттеу институтында емделу үшін ... ... ақша тез ... ... өзі де ... ... қазір ол жұмыс
істей алмайды. Екінші ... ... ... үйде ... ... қан ... жоғары, үнемі жүрек талмасы ұстайды. Ол бұны Семей
ядролық полигонындағы сынақтардың ... деп ... бір ... ... ... Абай ... тұрды.
Және атом қаруын таситын корабльде үш жыл қызмет етті. Алайда, дәрігерлер
мен тиісті ... бұны ... ... ... ... жеті жасар
Уәлихан ядролық сынақ құрбандарының санатына жатпайды.
Мүгедектікті анықтайтын комиссия алғашында баланың зейнетақысын 14 ... (97 ... ... ... тағайындаған еді. Өйткені, бала
полигон жабылған соң он жылдан кейін ... ... ... ... полигонға еш қатысы жоқ деп шешті комиссия. Қазір оның ісін
қайта қарап, аздаған ақша қосты. ... ол ... сәл ... 20 ... (133 ... шамасында) зейнетақы алады.
Сержанғали Серікқалиев Азаттық радиосына берген сұхбатында ... ... ... ... ... ... бері біз ... көбірек ақша алатын
болдық. Бірақ, оны мен менің зейнетақым негізінен пәтер ... ... ... өз ... жоқ. Біз ... 25000 ... аса ақша ... жалдауға мәжбүрміз. Әйелім жұмысқа бара алмайды, ұлымызға ... Оның ... ... морт кетеді. Сәл дұрыс қимылдамаса, сынып
кетуі мүмкін. Бұдан соң баланың жаны ... ... ... ... ... Біз оны арнайы тордың ішінде ... әр ... ... ... ... ... оған көмектесе алмауың өте қиын екен, –
дейді Сержанғали Серікқалиев.
Уәлихан үшін отыруға да, ... да ... ... арба жоқ. ... біреуін
бөлеміз деген уәде айтылғанымен, құр сөз күйінде қалды. Пәтер береміз деген
де уәде ... ... ... ... төртінші жыл. Кезек баяу
жылжуда. Қоныс ... ұзақ ... тура ... шығар дейді Уәлиханның ата-
анасы.
– Әкімдер мен депутаттарға, ... ... ... ... ... ... көмектескісі келмейді. Өскемен жақтағы Асқар
деген бала да осылай ауырған екен. Ол ... ... ... ... ... ... ... ақысын төлеген екен. Ол ... ... ... Уәлиханыма да көмектесетін ... ...... ... ... – өте көңілді, ақылды бала. Ол өзінің кез-келген құрбыластарына
қарағанда компьютерді жақсы ... ... ... ... мен ... жақсы көреді. Ол сырқатына қарамастан әзілдеп, ата-анасының көңілін
көтереді.
– Бір жолы қан қысымым көтеріліп жатсам, ... ... Мен ... келе ... ... Сөйтсем ол: «өтірік ауырма, жүр ойнаймыз!» -
дейді. Орнымнан тұрып, оған келіп, әлденені ... ... Ол ... әзілдей бастады. Мен өстіп жүріп ауырғанымды ұмытып кеттім. Қазір ол
маған өмір сүруге күш береді, – дейді Сержанғали ... ... жасы ... 18-де. Оның ... өте ... ... жүре де,
қозғала да, сөйлей де алмайды. Ол әр ... ... ... ... ... мен ... жазады. Оның сүйікті әншілері – Виктор Цой
мен Игорь Тальков.
Уәлихан сияқты Никитаның сырқаты да ... ... ... анасы
оның ұлы мектепке барып, өлең жаза бастайды
«Құмырсқа - адам» Никита Бочкарев ... ... ... ... ... ... тереді. Семей, 23 тамыз 2009 жыл.
деп ешқашан ойламайтын. Сөйлеуге деген оның ұмтылысын ... ... ... ... бар ... тәріздес құралды ойлап тауып, жасап берді.
Осы құралдың көмегімен Никита клавиатураны басып, сол ... ... ... ... да жұрт оны ... - адам» деп атап кетті.
Никитаның анасы Сибилла ... ... ... ... ... сенбейтінін айтты:
– Біз ұлымызды мектепке он жасында апардық. Оның білім алуға мүмкіндігі
барын білмедік. ... ... ... ... таңқалдырады. Оның
бәрін білгісі келеді, оған бәрі қызықты. Оның сырқатын дәрігерлер толғақ
кезінде жарақат ... ... ... ... ... дейді. Мен
бірақ бұнымен келіспеймін. Дәрігерлер бұл ... ... ... ... де ... ... ... ауруханаға жатқан
емеспіз, – дейді Сибилла Бочкарева.
Өз аты-жөнін атағысы келмеген алматылық бір әйелдің көмегімен биылғы ... ... ... интернетке қосылуға мүмкіндік алды. Енді ол ... ... хат ... ... Анасының айтуынша, қазір оның хат
жазысып, өлеңдерін жіберіп тұратын достары да бар ... ... ... ... Семей, 23 тамыз 2009 жыл.
Никита жайында газеттер жазып, телеарналар сюжеттер түсірді. Бірақ, Семейде
ешкім Бочкаревтерге көмектескісі келген жоқ. Тек ... ... ... соң ... екі адам ... ... созыпты: біреуі ай сайын
Никитаға ақша жіберіп ... ... ... ақшасын төлейді.
Алайда, Никитаны емдеуге болады деп ойлайды ата-анасы. Санкт-Петербургте
мұндай балаларға көмектесетін клиника бар екен. ... ... ... ... Ондай ақша бұларда қайдан болсын?! Әкесі 6000 ... (40 ... үшін ... ... ... ... ... Өйткені, Никитаға
үнемі қарау керек. ... ... ... ... ... қажет
болғанда баласын үйдің ішінде көтеріп жүреді. Анасы да күні бойы ... өзге екі ... ... ... ... ұзақ жылдардан кейін барып көтерген балаларына деген
аналық қуанышын ... ... Мен ұзақ ... бала ... ... ... Тек ... 14 жыл өткен соң
ғана екінші баламды көтеруге шешім қабылдадым. Мен ... ... өсіп ... білмедім ғой. Сондықтан, дені сау бала дүниеге келгенде қуанышымда
шек болмады. Үшінші ұл бала да мен үшін ... ... ... ... «неге мен інілерім сияқты емеспін?» деп сұрақ қоя ма деп қорықтым.
Жоқ, Никита ... ... Олар ... бірі ...
дейді Сибилла.
Қазір Никитаның күнделікті ... ... ... Ата-анасы оның
отыруына ыңғайлы орындығы болса деп армандайды. Ескісінің тозғаны соншалық,
Никита отырғанда ... ... ... ... алу үшін 40 мың ... доллар шамасында) ақша қажет.
Семей Мемлекеттік Медицина Университеті
Тақырыбы: Адамзат үшін ... ... ... -2010 ... ... Ядролық қару апаты
ІІ. Негізгі бөлімі
1.Семей полигоны.
2.«Невада-Семей» - халықаралық қозғалысы.
3.Семей полигонының зардабы.
ІІІ. Қорытынды.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азғыр-Тайсойған сынақ полигоны10 бет
Қазақстан полигондары8 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары7 бет
Геотермальды энергетика7 бет
Сомалық будандастырудың принциптері4 бет
ҒС-ң Жер магнит өрісіндегі қозғалысы. Геомагниттік кесілу қатаңдығы. Ендіктік эффект4 бет
Қондырғыда энергияның таралуын бақылау жүйесі3 бет
Әйгілі химиктер өмірінен11 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстанның қоғамдық-саяси және экономикалық жағдайы26 бет
1970-1990 жылдардағы Қазақстан15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь