Меншікке жалпы сипаттама

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I бөлім. Меншікке жалпы сипаттама

1.1. Меншікке жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Меншіктің қалыптасу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11

II бөлім. Меншіктің түрлері мен түсінігі

2.1. Меншік құқығының анықтамасы мен мазмұн ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.2. Меншіктің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
және маңызды сұрағы болып табылады. Сондықтан оны қорғау, сақтау және иелену құқығы әр тараптың басты мәселесі. Қай елді алып қарасақ та, меншік сұрағын шешу барысында, оның пайда болу, әрекет ету, қорғалуы және иеленуі өз құқық салаларында көрініс тапқан. Сол сияқты Қазақстан Республикасында өз тәуелсіздігін алғаннан бастап тиісінше осы мәселеге көңіл аудара бастады. Әрине бізге белгілі бірінші тиісті аумақта әрекет етіп отырған заңдарға өзгерістер енгізілуі (Кес кезіндегі социалистік тәртіпте әрекет еткен заңдарға).
Қазіргі таңда елімізде меншік құқығы туралы көптеген ғалымдар өз пікірін білдіріп, осы сұрақты республика төңірегінде әрекет ету жөнінде ат салысуда. Әрине бұл меншік ен шешуде жақсы жағының көрінісі. Алайда бұнымен шектеліп қоюға болмайды. Себебі, меншік мәселесі Қазақстан Республикасының ғана емес, жер бетіндегі барлық мемлекеттердің маңызды , сондықтан меншік құқығын қарастыру барысында елімізде, жақын және алыс шетелдерде әрекет етіп отырған меншік институтын қарастырып, оның бізге келетін пайдасы немесе өзара байланысы мен айырмашылығын ашып қарастыруымыз қажет. Осыны ескере отырып курстық жұмысымызды меншік институты оның ішінде жеке меншік құқығының құқықтық реттеу тәртібі туралы екенін басшылыққа ала отырып Қазақстан Республикасы төңірегінде және алыс, жақын шетелдердегі меншік институтының ара байланысы, айырмашылықтары және оның (шетелдегі меншік институты) біздің елімізге келетін пайдасы бар ма, әлде жоқ па сияқты әртүрлі өзекті сұрақтарды қарастырмақпыз.
Курстық жұмысымыздың қысқаша мазмұнына келетін болсақ. Жұмысымыз екі тараудан, әр тарау екі бөлімнен тұрады. Осы тарауларға көңіл аударатын болсақ. Бірінші тарауда меншік құқығының жалпы сипаттамасын қарастырамыз. Әрине меншік түсінігін экономикалық және заңды тұрғыда түсіндірілген. Меншік құқығының институты жеке құқықтың бір институты болып табылады. Оның нормалары: жанұя, мұрагерлік, міндеттеме құқыққа әсерін тигізеді. Сондықтан олар бір-бірімен тығыз байланысты. Ал меншік экономикалық категория ретінде және оның құқықтық көрінісі адамдардың өмір сүруіне қажетті барлық материалдық игіліктерді жалғыз қайнар көзі болып қоғамдық өндіріс процесі табылады. Бірақ барлығын адамзат тәжірибесі көрсеткендей мұндай өндірісті жалғыз адам жүзеге асыра алмайды. Адамдар әрқашан қарым-қатынасқа түсіп отырады, сол себептен меншік тиісті қоғамдық ортада әрекет етеді. Бұл туралы К.Маркс өз бегінде меншік туралы экономикалық категория ретінде қарастырып, өз пікірін білдірген. Екінші бөлімде меншік түсінігі және түрлері қарастырылмақ. Меншік құқығы дегеніміз – субъектінің заң құжаттары арқылы танылатын және қорғалатын өзіне тиесілі мүлікті өз қалауынша иелену, пайдалану және билік ету құқығы. Бұл анықтама жан-жақты қарастырылып дұрыс көрсетілген анықтама. Ал меншік түріне келетін болсақ Ата заңымызда (Конституция) және Азаматтық кодексте көрініс тапқандай мемлекеттік меншік және жеке меншік болып бөлінген. Кес дәуірінде жеке меншік өте тар ауқымда қарастырылған. Қазіргі таңда жеке меншік өз құқықтық жағдайы өсіп, тиісті заңдылықтарда көрініс тапқаны жөнінде және осы бөлімде мемлекеттік меншік түсінігі және оның түрлері қарастырылып, құқықтық әрекет ету жағдайын талқыламақпыз. Екінші тарауда жеке меншік құқықтық жағдайы оның ішінде шетелдегі меншік құқық институты реттелу тәртібі, яғни Герман Федеративті Республикасының, Франция, Швецария және АҚШ, Англия сияқты шетел азаматтық заңдарында көрініс тапқан меншік институтын қарастыра отырып Қазақстан Республикасының заңдылығымен өзара байланысы мен айырмашылығы және бізге келетін пайдасы, сондай-ақ оның кемшіліктері қарастырылса, екінші бөлімде Қазақстан Республикасының аумағында әрекет етіп жатқан меншік құқығын реттейтін заңдар айтылмақ, яғни оның түрлері, мазмұны, құқықтық тәртібі және жойылуы мен тоқтатылу тәртіптері қарастырылмақ.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:

Нормативтік құқықтық актілер:
1. ҚР Конститутциясы 1995 ж Алматы (соңғы өзгерістер 2007жыл 21 мамыр ҚР заңымен негізделген )
2. ҚР Азаматтық кодексі Алматы 1994 жыл (соңғы өзгерістермен толықтырулар 2007жыл 12 қаңтар ҚР заңымен енгізілді )
3. ҚР «жеке нотариустардың азаматтақ – құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» заңы. 11.06.2003ж
4. ҚР жер кодексі 20.06.2003ж
5. ҚР Нотариат туралы заңға өзгерістер енгізу туралы заңы 05.05.2003
6. ҚР Азаматтық іс - жүргіз кодексі 13.07.1999ж Алматы 2003ж
7. Н.Назарбаев «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» 2.03.06ж
8. Н.Назарбаев «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Астана 2006 ж 1наурыз

Арнайы әдебиеттер:

1. Гражданское законодательство : статьи, коментарий, практика 1996-2005г.
2. Гражданское право М.К Сулейменов 2005 Жетіжарғы Алматы
3. Ғ.А.Жайлин Азаматтық құқық ерекше бөлім Алматы 2004ж
4. Ғ.И.Төлеуғалиев Азаматтық құқық ерекше бөлім Алматы 2006ж
5. Панамарев В.П Азаматтық құқық ерекше бөлім Қарағанды 2005 ж
6. Хамзин У.М Азаматтық құқық Қарағанды 2005 ж
7. Ынтымақов С.А. Азаматтақ құқық Алматы 2004ж
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
........................................................3
I бөлім. Меншікке жалпы сипаттама
1.1. Меншікке жалпы
сипаттама...................................................................
..........…5
1.2. Меншіктің қалыптасу
ерекшеліктері..........................................................11
II бөлім. Меншіктің ... мен ... ... ... анықтамасы мен
мазмұн..........................................16
2.2. Меншіктің
түрлері.....................................................................
...................20
Қорытынды...................................................................
.......................................27
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
29
Кіріспе
Меншік әр қоғамның негізгі және маңызды ... ... ... оны ... ... және иелену құқығы әр тараптың басты мәселесі.
Қай елді алып қарасақ та, меншік ... шешу ... оның ... болу,
әрекет ету, қорғалуы және иеленуі өз құқық салаларында ... ... ... Қазақстан Республикасында өз тәуелсіздігін алғаннан бастап тиісінше
осы мәселеге көңіл аудара бастады. ... ... ... ... ... әрекет етіп отырған заңдарға өзгерістер енгізілуі (Кес кезіндегі
социалистік тәртіпте әрекет ... ... ... ... ... ... туралы көптеген ғалымдар өз
пікірін білдіріп, осы сұрақты ... ... ... ету жөнінде ат
салысуда. Әрине бұл меншік ен шешуде ... ... ... ... бұнымен
шектеліп қоюға болмайды. Себебі, меншік мәселесі Қазақстан ... ... жер ... ... ... ... , сондықтан меншік
құқығын қарастыру барысында елімізде, жақын және алыс ... ... ... меншік институтын қарастырып, оның бізге келетін ... ... ... мен ... ашып ... ... ... отырып курстық жұмысымызды меншік институты оның ішінде жеке меншік
құқығының құқықтық реттеу тәртібі туралы екенін ... ала ... ... ... және ... жақын шетелдердегі меншік
институтының ара байланысы, айырмашылықтары және оның ... ... ... елімізге келетін пайдасы бар ма, әлде жоқ па ... ... ... ... ... ... мазмұнына келетін болсақ. Жұмысымыз екі
тараудан, әр тарау екі бөлімнен тұрады. Осы тарауларға көңіл ... ... ... ... ... ... сипаттамасын қарастырамыз.
Әрине меншік түсінігін экономикалық және заңды тұрғыда түсіндірілген.
Меншік құқығының ... жеке ... бір ... ... ... Оның
нормалары: жанұя, мұрагерлік, міндеттеме құқыққа әсерін ... ... ... тығыз байланысты. Ал меншік экономикалық категория ретінде
және оның құқықтық көрінісі адамдардың өмір ... ... ... ... ... ... көзі ... қоғамдық өндіріс процесі
табылады. Бірақ барлығын адамзат тәжірибесі көрсеткендей мұндай ... адам ... ... ... ... ... ... түсіп
отырады, сол себептен меншік тиісті ... ... ... ... ... ... өз бегінде меншік туралы экономикалық категория ретінде
қарастырып, өз пікірін ... ... ... меншік түсінігі және
түрлері қарастырылмақ. Меншік құқығы дегеніміз – субъектінің заң құжаттары
арқылы ... және ... ... ... ... өз ... иелену,
пайдалану және билік ету құқығы. Бұл анықтама жан-жақты қарастырылып дұрыс
көрсетілген анықтама. Ал ... ... ... ... Ата заңымызда
(Конституция) және Азаматтық кодексте көрініс тапқандай мемлекеттік меншік
және жеке ... ... ... Кес ... жеке меншік өте тар ауқымда
қарастырылған. Қазіргі таңда жеке меншік өз құқықтық жағдайы ... ... ... ... ... және осы бөлімде мемлекеттік меншік
түсінігі және оның ... ... ... ... ету жағдайын
талқыламақпыз. Екінші тарауда жеке меншік құқықтық жағдайы оның ... ... ... ... реттелу тәртібі, яғни Герман Федеративті
Республикасының, Франция, Швецария және АҚШ, Англия сияқты шетел ... ... ... меншік институтын қарастыра отырып Қазақстан
Республикасының заңдылығымен өзара байланысы мен ... және ... ... ... оның кемшіліктері қарастырылса, екінші бөлімде
Қазақстан Республикасының аумағында әрекет етіп жатқан ... ... ... ... яғни оның ... ... ... тәртібі
және жойылуы мен тоқтатылу тәртіптері қарастырылмақ.
I бөлім. Меншікке жалпы сипаттама.
1.1. Меншікке жалпы сипаттама.
Меншік әр қоғам ... ... ... табылады. Сондықтан меншік
құқығын зерттегенде құқық инисттитутты оны экономикалық категория меншіктен
шығады. Меншікті түсіну қоғамдық қатынаста иелену және ие ... ... - ... өнім және ... ... ішкі ... ... Осыны ескере отырып, меншікті статискалық тұрғыда түсіндіруге
болады, бізге белгілі хал-жағдайы, динамикалық және ... ... ... ету), заттан пайда шығару және оны ... ету ... яғни ... ... ... экономикалық қатынаста құқық нормаларымен реттеледі меншік
құқық формасының жетістігі.
Континентальды құқық ... және ... заң ... былай бөледі.
І.Меншік құқығы объективті мағынада.
2.Меншік құқығы субъективті тұрғыда.
Азаматтық құқық норма туралы ... ... ... заң ... ... ... қоғамдық қарым-қатынаста билік ету, пайдалану
және иелену жөніндегі материалды құндылықтарда реттеу. Бұл ... ... ... бұл ... ... ... ... жиынтығы (мыс. 188-
267 АҚ б.б.).
Бұл жердегі нақты мәселе тұлғаның құқығы ... бір ... ... (сатып алу - сату, аренда және т.б.) ... ... ... ... ... ... ету, ... және иелену бойынша затқа, құқық
не болады (188 бап), ... ... ... құқық субъективті. Бұл көз
қарастар Тулеуғалиевтің ... ... ... А. 1999). Ал ... ... оның ... бойынша онда белгілі бір шекарада, яғни меншік
құқығы объективті мағынада – ... бір ... ... қалыптасып
көрсетілген шекарада тұлғаның билік ету, ... және ... ... ... ... тасталған заттарды қоспағандағы әрекеті.
Меншік құқық институтының нормалары жиынтығындағы ерекше әрекет етіп,
толық қалыптасады. Оның негізгі ерекшеліктері конституция ... ... ... ... ... және оны ... ... табиғи ресурстарда жүзеге асыру көрсетілген.
Меншік құқығының ... жеке ... бір ... ... Оның ... ... мұрагерлік, міндеттеме құқыққа әсерін
тигізеді. Меншік құқығы азаматтық құқық институты шберінде міндеттеме[?]
құқық институтымен ... ... ... ... ... ... іс-әрекет белгілерінің маңыздылығына қелесі дерек көрсетіледі, яғни
заңдылықтар мен меншік өкілеттілігінің бөлінген тұлғаның іс-әрекетеңсіздігі
үшін оның ... ... ... бірқатар санкция көзделеді. Бұндай
санкцияларға мысалы алты ай өткеннен кейін жоғалған үй жануары егер ... иесі ... ... ... тоқтатылады1 (246 АК ҚР).
Меншік құқының субъективті мағынасы объективті жақтан ерекшелігі ол
белгілі бір тұлғаға жеке бір ... ие ... ... ... ... ... яғни меншік құқығын субъективті тұрғыда әртүрлі құқық пайда
болады (мысалы сатып алу - ... ... алу), жаңа ... ... болу,
меншікке билік ету мерзімі.
Меншік экономика категориясы ретінде және оның құқықтағы көрінісі
адамдардың өмір ... ... ... ... ... ... көзі болып қоғамдық өндіріс процесі табылады (егер де жерді және
тағы басқа ... ... ... ... ... деп ... ... тәжірибесі көрсеткендей мұндай өндірісті жалғыз адам жүзеге асыра
алмайды. Адамдар ... ... ... ... ... ... ... бойынша не пайда болмасын өндіріс - жеке
пендемен белгілі бір ... ... ... және ... көмегімен табиғат
заттарды иелену т.б. Осыған қарап отырсақ өндірістік мән ... ... ... ... ... ... ... Иелену
нәтижесінде белгілі бір заттың бір адамның меншігіне өтуі нақ осы заттың
басқа бір адамдар ... ... ... ... термині әралуан мағынада қолданылады. Бір жағдайда ... және "зат" ... ... ... ... ... ... беру" немесе "меншікке алу" ... ... ... сөз тек қана ... ... ... деп санайды, ал
кейбір жағдайда бұл түсінікті таза категория ретінде ұғады. ... ... ... ... ... ... ... өзара ұқсас емес екі тұрғыда
түсінуге болады. а).Меншік экономикалық мағынада немесе меншік de ... - іс ... ... ... ... мағынада немесе de jure (лат.
заңды құқық бойынша). Осы екі ұғым өзара несімен ... Бұл ... ... ... ... аша ... қарастырайық.
Егерде біз меншікті экономикалық қатынасын бөлшектейтін болсақ, онда
біз оның екі элементін аңғарамыз: субъект (меншік иесі) және қандай да ... ... бұл ... ... бір ... белгілі бір затқа қатысы
ретінде көрінуі мүмкін. Өйткені ... иесі ... "бұл ... менікі"
деп айтады. Бірақта бұл жағдайда осы зат кімдікі екенін тікелей ... ... ... қоса ... ... бұл зат ... ... меншігінде
оқшауландырылады (яғни бұл затты басқа ешкім иелене алмайды). ... ... ... ... ... мына ... ... керек:
субъект (меншік иесі) – мүлік - басқа ... ... ... ... тұлғалар және мүлікті уақытша иеленушілер).
Меншік ұғымын жақындатылған түрде жеке тұлғаның немесе коллективтің
өзіне тиесілі ... ... ... ... ретінде түсіндіруге
байланысты. Меншік "менікі" мен "сенікінің" айырмашылығының түбінде жатыр.
Қандайда болмасын меншіктің нысаны және типі оның ... бір ... ... ... ... егерде бір адам өндіріс өнімдеріне,
өзінің заттарына секілді, ал басқалары бөтен зат ... ... ... бұл ... өмір сұра ... Онсыз меншік мүлде жоқ ... ... ... ... кез-келген меншік нысаны - жеке болып
табылады.
Осы берілген қарапайым анықтамадан келесіні көруге болады, ... ... ... ... ... Бірақта осымен меншік мазмұны шектелмейді. Бұл
сонымен қатар осы заттың иесі ... ... ... осы ... ... ... қарауы тиіс, яғни меншік бұл заттарға қатысты
адамдардың арасындағы қарым-қатынасты білдіреді. Бір ... ... ... өзінің меншігі ретінде
қарайтын - және екінші жағынан заттың иелері ... ... ... ... ... ... затқа бөтеннің мүлкі ретінде қарауға тиісті.
Иелену жөніндегі қатынастар алдымен шаруашылық қызметке ... ... оның ... ... ... ... (материалдық
игіліктер және интеллектуалдық қызмет нәтижелері).
Меншікті жан-жақты зерттеу ... үш ... ... ... ... Кім ... шаруашы-лық субъектілер) экономикалық билікпен
иеленеді - өндіріс ... мен ... ... ... экономикалық байланыстар өндірістік жағдайларды пайдалануын
жақсартады.
З.Кімге шаруашылық қызметпен кірістер тиеді.
Осыған сәйкес меншіктің экономикалық қатынасын біртұтас жүйе ... ... ... мен факторларын иелену.
б).Материалдық және басқа да мүліктерді шаруашылықты пайдалану.
в).Меншікті ... ... ... ... бұл ... ...... қарастырайық. Иелену - бұл заттарға
өзінікі секілді қатынасын орнататын адамдар арасындағы ... ... ... ... тер тамырымен өндірістік процеске кетеді.
Өйткені кез-келген материалдық ... ... өз ... бойынша адамдар
өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін табиғат заттарын және ... ... ... ... бір ... ... болады, егерде иелену
өндіріссіз мүмкін болмаса, онда өндіріс үнемі белгілі бір ... ... ... ... ... түсіні ақша тауар айырбасы қатынасына
негізделге нарықтық шаруашылық ... ... ... ... өзі өндірген өнімді иелену қажет емес еді, ... да тек қана ... ... еді. Өндірілген өнімді айырбастау
қажеттілігі туған кезден бастап ... ... ... ... ... ... иеленбей айырбастауға мүмкін емес болады, яғни өнімді
оқшауландыруды ... оны ... адам ғана ... ... ... ... зардаптардың алдын-алу мақсаттарына тиісті еді. ... ... ... ... ... ... алғы ... болып
табылады.
Иелену өзіне тікелей қарама-қарсы қатынас оқшауландыруымен
байланыстыра ... Ол ... ... бір ... ... ... құралдарын
басып алып, ал басқа өлігі күн көріссіз қалған жағдайда пайда болады немесе
бір адамдармен өндірген өнімдер ешқандай құны ... ... ... ... ... ... қатынастар, мысалы феодалдар мен крепостной
шаруалар арасындағы орын алған. ... ... ... түрде мүліктік
теңсіздікті тудырады, және де материалдық игіліктерді тек қана оны ... ... ... ... ... ... өнім ... өндірушіден бөлініп шығып оны өндіруге қатыспаған адамның ... ... яғни бөлу және ... ... ... ... құралдарының иелері үнемі өздері өндірушілік қызметімен айналыса
бермейді. Олар басқа іскер адамдарға белгілі бір талаптар қоя ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда
меншік иесі мен кәсіпкер ... ... ... ... ... ... шынайы түрде бөтеннің мүлкімен уақытша
иелену және пайдалану ... ... ... ... пайдалану қатынасына мысал ретінде
аренда бола алады – яғни бір ... ... ... бір ақы үшін ... уақытша пайдалануға береді. Нақты сондай жағдайда консенсия
шартында көруге болады, бұл шарт ... ...... бір ... үшін жеке ... және шетел фирмаларына ... ... жер ... ... береді
Меншік экономикалық жүзеге асырады егерде оның иесі кіріс әкелсе.
Мұндай кіріс өндіріс құралдарын және бек жұмсау ... ... ... жасалған өнім немесе бір бөлігі ретінде болуы мүмкін. Бұл мысалы,
түсім, салық, әр түрлі салымдар болуы ... ... ... ... ... Бұл төлемнің ішінде меншік иесінің меншікке ... ... ... ... ... ... ... жартысы енеді. Консессия жасасқан кезде алдын – ала төлемдерді
немесе тапқан пайдадан үлесін белгілеп алады, бұны ... ... ... ... ... міндеттеледі. Бұл меншіктің экономикалық қатынас
жүйесінің барлық шаруашылық процесін ... ... ... ... Ол ... ... мен қызметтерді өндіру, бөлу, айырбастау
және тұтыну қатынастарының нақ ортасы болып табылады.
Сонымен меншіктің экономикалық ына келетін болсақ. Олар:
І.Тұлға белгілі бір ... ... ие ... және сол ... ... ... ... оқшауландырады;
2.Мүлікті иелену онымен мүліктің ауыртпашылығын атқару және оның
жойылу тәуекелін атқару және оның жойылу тәуекелін ... оның ... ... иесі қылмайды.
Әрине меншік қатынастарының барлық жүйесі адамдарда ... ... ... ... тудырады. Оның бастысы болып, өз қажеттерін
одан да жақсы қанағаттандыру үшін өз меншігіндегі игіліктерді ... ... ... ... арқылы меншік адамдардың шаруашылық мінез-
құлық, ын және бағытын анықтайды.
Бірақта, адам өз ... қуа ... ... ... ... ... Кім және ... жағдайларда меншікпен тудырған қарама-
қайшылықтардың алдын-алуға және тоқтатуға сондай-ақ өндіріс ... - ... ... ... ... Бұл қоғамдық мәселені мемлекет
және құқық атқарады.1
Қоғамның экономикалық және басқа да қажеттер саны арқылы өтіп, заңды
мотивтер қалпына өтіп, соңында құқық ... ... ... ... бір ... ... және қажеттермен, екінші жағынан ... ... ... ... ... ... өндірісі жағдайларында меншік қатынастарын дамытуға
ерекше қызмет атқарады. Ол, яғни өндірілген өнім тауар сипатына ... ... ... ... ... көмегімен басқа адамның яғни өндіріс
процесіне ... тек қана ... ... болу және ... ... адамның меншігінде өтеу қабілетін алады. Мұндай жағдайда
меншік өндірістік ... ... ... емес, өндірістік иелену
нәтижесінен де емес, ал өндірілген тауарды бөлу ... ... ... болады.
Бұл жағдайды тұрақтылығын анықтау құқықсыз мүмкін емес. Осындай
түрмен құқық тауар өндірістік жағдайларындағы меншік қатынастардың міндетті
сирегі болып табылады.
Қалай ... да, ... ... ... ... ... кез - келген тауарлық шаруашылықта объективті қажетті
болады. ... ... ... ... ... жағынан құқықтық
қорғаусыз мәжбүрлеу күшісіз қалыпты дамытып қызмет ете алмайды.
Меншік қатынастардың құқықтық ... ... ... ... ... бір ... ... материалдық иеліктерді иелену
мүмкіндігін (немесе мүмкін еместігі) бекітеді, сол арқылы осы иеліктерді
иелену ... ... ... бекітілді;
2.Бұл - мүлік иелерінің мінез-құлқының мазмұнын және шегін бекітетін
ережелер, яғни мүлікке шаруашылық басшылығын жүзеге асыру нақты мүмкіндігін
сипаттайтын, ... ... ... өкілеттері;
З.Бұған, материалдық иеліктерді және оларға басшылықты жүзеге ... ... ... қол ... ... ... әдістер
кіреді.
Осы аталып өткен ережелер өз заңды табиғаты ... ... ... ... ... Іс жүзінде бірінші топтағы нормаларға конституциялық
ережелер, яғни ... ... және ... меншік түрлері
туралы ережелер, сондай-ақ меншікке құқықтардың пайда болу және тоқтатылу
әдістерін ... ... және ... әдістер
жатады. Екінші топқа алдымен мүлікке қатыст мүлік иелерінің және басқа да
иеленушілердің өкілеттігін белгілейтін азаматтық-құқықтық нормалар, сондай-
ақ ... ... ... белгілейтін басқа құқықтық салалардың
нормалары жатады. Мысалы, белгілі бір мүлік түрлеріне ... ... да бір ... ... ... тиым салу ... ... ережелер
меншік қатынастарын қорғайтын азаматтық, әкімшілік қылмыстық құқық
нормаларын ... ... ... ... қатынастары заңды әртүрлі құқықтық
салалары нормаларымен реттелетінін ... ... Одан әрі, ... ... құқықтық нормалар жиынтығы кешенді, салааралыққа ие
екенін көруге болады, бірақта оның ... ... ... ... ... бір ... оны біртұтас құқықтық институт - меншік
құқығы ретінде қарауға болады. Бірақта ... ... ... ... иелену жөніндегі меншік қатынастарын реттейтін жалғыз институт
деп ... ... ... Бұл қатынастар азаматтық құқықта да тек қана
меншік құқығы көмегімен ғана реттелмей мүлікке ... да ... ... ... Осы ... құқықтар материалдық игіліктерді басшылықты
жүзеге асыруды тек қана ... ... ғана ... ... басқа да
тұлғаларға билік ету мүмкіндігін береді.
1.2. Меншіктің қалыптасу ерекшеліктері.
Меншік құқығы азаматтық құқық субъектілерінде әртүрлі негіз ... ... АК 256 ... ... ... ... болу ... Меншік құқығы заңынан пайда болуымен байланыстыратын заңды
деректер негізінде пайда болады. Бұл ... ... ... деп ... 7 бап). ... ... ... табылады.
Әрекеттерге мысалы, мүлікті оқшауландыруға байланысты әртүрлі
мәмлелерді жатқызамыз. Ал құбылыстарға мысалы мұрагерлік ... ... ... ... ... болу ... ... екі түрге бөледі.
І.Бастапқы.
2.Өндірістік.
Бөлудің категориясы болып, бірінші жағдайда ерік, ал ... ... ... ... ... құқығының пайда болуының
бастапқы түрі бұл заттың ... ... ... ... емес
туындайды (Мұнда меншік иесі болмауы да мүмкін), ал өндірістік дегеніміз
меншік құқығы заттың ... ... еркі ... ... ... ... ... пайда болуының бастапқы негіздеріне азаматтық
кодексте көрсетілгендей жаңадан жасалып шығарған меншік ... (АК 235 ... 236 б.); ... (АК 327 б.) ... мерзімі (АК 242 б.); жинауға не
аулауға көпшілік заттарды меншікке айналдыру (АК 241 б.); өз ... ... (АК 244 б.); олжа (АК 245 б.); ... ... (АК ... ... (АК 247 б.); ... иесінен айырылған затты иелену (АК 248 б.).
Меншік құқығының пайда болуының ... ... ... байланысты азаматтың құқық шарттар және басқа да ... алу, ... ... ... құру ... құқық қабылдаушының тәртіппен
(АК 46 б.) сондай-ақ жекешелендіру (АК 249 б. Зт.) және ... ... ... құқығының пайда болуының басқа да арнайы әдістері бар, олар
тек қана қатаң анықталған ... мен ғана ... ... Мысалы,
тәркілеу, ұлттандыру, реквизициялау, тек қана мемлекеттік меншік пайда
болуын туғызады, ал салықтарды және ... ... ... ... ... пайда болуды туғызады. Осыдан шыға келе ... ... ... ... ... ... деп, ал ... арнайы әдістер деп
аталады. 1
Меншік құқығының пайда болуының бастапқы негіздерінің ішінде заң
жаңадан ... ... ... ... меншік құқығын атап айтады (АК
235 б. 1т.).
Тұлға өзі үшін өзі дайындалған немесе жасалған ... ... ... ... ... тек қана заң немесе басқа да құқықтық
актілердің талаптарын сақтаған ... ғана ... ... ... ... ... ... тіркелуден өткеннен кейін пайда болады.
Материалдарды ... ... ... құқығы тек қана қозғалмайтын мүлікке
ғана пайда болады. ... ... ... ... ... емес материалдарды
өңдеу арқылы алынған қозғалмайтын мүлікке меншік құқығы материалдардың
иесіне тиесілі болады.
Егерде меншік иесі өзі ... оны ... ... ... ... шығарылған тұлғаның адал емес әрекеттері нәтижесінде жоғалтса, онда
ол осы затты өзіне беруге және осындай әрекеттермен келтірілген ... ... ... ... ... Бірақта жұмыстың құны материалдардың
құнынан асып түсетін болса меншік иесі ол жұмыстың құнын төлеу тиісті. ... зат ... ... ... иелігіне өтетін болса, онда ол
материалдар құнын өтеуге тиісті.
Жалпы ереже бойынша өз ... ... ... субъекті меншік
құқығын'иеленбейді, ал құрылыстың өз қозғалмайтын мүлікке жатпайды, өйткені
ол оны салған кезде ... ... ... ... ... Бұл жерде сөз құрылыс материалдарының жиынтығы жайында, оның
меншік иесі ... өз ... бұзу ... алып кете ... ... қозғалмайтын объектіні өз еріктік құрылыс деп келесі бұзушылықтар
болған ретте таниды (АК 244 б. ... ... ... рұқсатты алынбай салынған;
2. Құрылыс ... мен ... ... бұзу.
Егерде аталған жағдайлардың біреуі болатын болса құрылыс өз бетімен
салынған деп танылады.
Бірақта заң ... ... ... ... ... құқығын тану
мүмкіндігін көздейді. Егер ол тиісті түрде сәйкес жер учаскесіне құқықтарын
тіркесе, сондай-ақ басқа ... ... ... ... ... ... және азаматтардың өмірі мен денсаулығына қауіп
төндірмесе. Егерде сол ... ... ... жер ... иесіне
бекітсе, онда учаскс иесі құрылысшыға шығындарды өтеуге міндетті.
Меншік құқының пайда болуының бастапқы әдісі ... ... ... ... ... ... жатады. Иесіз заттар тобына: иесі тастап
кеткен ... ... ... жануарлар және көмбелер жатады.
Қалдырылып кеткен заттар деп меншік құқығынан бас тарту мақсатымен
меншік иесі тастап кеткен не ... ... ... ... (АК ... ... ... заттар заңдарда белгіленген тәртіп бойынша басқа
тұлғалардың иелігіне өте алады. Бірақта иесіз ... ... ... ... дейін алғашқы иесінің құқықтары мен міндеттері тоқтамайды, ол ... ... ... қайтару және осы затпен келтірілген ... ... ... ... ... АК қозғалатын және қозғалмайтын иесіз заттардың құқықтық режимі
бөлек ... ... ... ... ... нақты иеленушілердің
меншігіне заңда тікелей көрсетілген жағдайларда (қалдырған заттар, қараусыз
жануарлар, олжа, көмбе) немесе иелену жөніндегі ... ... ... ... Қозғалмайтын иесіз заттар, барлық қозғалмайтын заттар
секілді мемлекеттік есепке ... және ... ... Олар ... ... атқарушы органның мәлімдеуі бойынша тіркелуге алынуға
тиісті. ... ... ... ... бір жыл ... ... ол ... өз
құқықтарын мәлімдемесе, онда коммуналды меншікті басқаруға уәкілдік берген
орган бір жыл ... соң бұл ... ... ... иесі деп табу
туралы талап қойып, ... ... ... ... сот бұл ... зат ... кеткен иесіне қайта ... ... ... ... ... ... ... (АК 245 б.) анықталған жоғалған затты тауып
алған автоматты түрде оның иесі болып ... Бұл ... ... ... ... ... оған ... болып табылатын заңды иемденушіге хабарлау
керек, немесе затты ... ... ... ... ... ... табылған бөлме транспорт құрылысының иесіне тапсырылуы керек.
Затты тауып алу мен затты өзіне сақтауға құқылы. ... ... ... оның
жоғалтқан не бұлдірген үшін өзінің жасыру ... ... ... ... жасалған ретте ғана және сол заттан құны шегінде жауапты ... олжа ... ... ... жергілікті атқару органына мәлімдеген
кезден бастап 6 ай өткенше ... ... ... ... ... бар адам
анықталмаса және заңды затқа өзіндік ... ... оны ... ... ... немесе жергілікті органға мәлімдемесе затты тауып алушы оған
меншік ... ... Егер ... тауып алушы тапқан затты меншігіне алудан
бас тартса, ол коммуналдық ... ... ... тауып алушы затты
сақтауға, өткізуге, сатуға байланысты қажетті шығындарды және затты ... ... бар ... ... ... ... ... алуға құқылы.
Сондай-ақ затты алуға құқығы бар тұлға зат құнының 30% ... сый ... ... ... құқықтық режимге қараусыз жануарлар да ие болады (АК ... Егер ... ірі ... ұстап алған туралы мәлімдеген кезден бастап алты
ай ішінде және басқа үй жануарлары жөнінде екі ай ішінде ... ... ... және ... ... ... туралы мәлімдемесе бұл жануарларға
меншік құқығы жануарларлы баққан және пайдаланған адамға ... ол ... ... ... ... меншікке өтеді. Жануарларды иесіне
қайтарған кезде жануарлар құнынан 30% мөлшерінде сый ақы ... ... ... ... заң көмбені бөліп шығарады (АК 247 б.). Көмбе,
яғни жерге көмілген немесе басқа әдіспен жасырылған ... ... ... болмаған не заңдарға сәйкес оларға құқығынан айырылған ақша ... ... ... ... ... жер ... ... немесе қозғалмайтын заттың
меншіктенушінің немесе көмбені тапқан адамның, егер олардың ... ... ... ... т мөлшерде түседі.
Көмбе жасырылған жер учаскесіне ... ... ... ... ... қазған немесе бағалы заттар іздестірген
адам көмбені ... ... ... көмбен сол меншік иесіне беруге тиісті.
Тарихи және мәдени ескерткіштеріне жататын заттардан көмбе табылған
ретте олар ... ... ... тиісті. Бұл орайла ондай көмбе
табылған мүлік иесі және көмбені табушы көмбе құнынан 50% ... ... ... ... құқығының иеленудің бастапқы түрі ретінде иелену ... ... АК 242 бап ... 245 бап - 247 бап ... ... ... алу ... байланысты АК 240 бап меншік
құқығы иелену тек қана ... ... ... ... ғана ... ... ... негізіне сүйенсе. Мысал ретінде аренда сақтау ... ... ... ... созылса да иеленуге байланысты мүлікті
меншіктену жөнінде сұрақты қоюға болмайды. Мүліктің иесі болып табылмайтын,
бірақта ... ... ... ... ... заң, тұлға) заңда көзделген
жағдайларды ұсақтай отырып оны өз меншігіне иеленуге құқылы мүлікпен адал,
ашық иелену ... ... ... ... ... заты ... қарауы керек.
Ондай иелену үздіксіз болуы керек. Қозғалатын мүлік үшін 5 ... ... үшін - 15 жыл. АК 240 бап ... ... ... ... тұлға өздері құқықты мирасқоры болып табылатын тұлғаның
осы затқа иелік ететін уақтылығының бәрін, өз ... ... ... болады.
Келесі меншік құқығындағы пайда болу әдісінің бірі өндірістік ... ... ... ... ... ... әдіс құқық
қабылдаушылыққа негізделеді. Олар ... алу - сату ... ... ... ... ... ... рента, кейіннен сатып ... ... ... Осы ... меншік құқығынан пайда болуынан
негіздері болып келеді. ... әдіс ... ... ... пайда
болуының нақты сәтін белгілеү маңызды болып келеді, өйткені осы ... ... ... ... ... ... ... АК 238 бап 1-
тармағына сәйкес мүлікті алушыда меншік ... ... ... ... бастап
пайда болады, егерде заңды немесе шарттарды өзгеше ... ... ... ... ... тіркеуден өту тиісті болса, онда меншік
құқығы мемлекеттік тіркеу сәтінде ... ... 224 ... ... ... берілуі деп заттарды алушыға тапсыруы, сол
сияқты алушыға жөнелту үшін көлек ... ... және ... ... ... беру ... ... сатып жіберу үшін поштаға
өткізуді айтамыз.
Меншік құқығының пайда болуының өндірістік әдістеріне мұрагерлердің
мұраны қабылдауына байланысты ... ... ... ... ... ... құқығының пайда болуының қайта құруына байланысты құқықтық
қабылдаушылықты жатқызуға болады.
II бөлім. ... ... мен ... ... құқығының анықтамасы мен мазмұны
Меншік құқығы дегеніміз субъектінің заң құжаттары арқылы танылатын
және қорғалатын өзіне тиесілі мүлікті өз қалауынша ... ... ... ... ету ... Бұл ... ... нақты ғылыми толықтырылған,
себебі субъектінің өзінің қалауы бойынша билік ету, пайдалану және иеленуді
ұсыну құқығы. Бұл анықтамада меншік құқығының ... ... етуі ... ... ал ... танылған жағдайда мүлікке өз қалауы бойынша әрекет
ету, яғни субъектінің мүлікке ... ... ету ... иесі ... ... ... одан әртүрлі нәрсе
шығару, оған әрекет ету, алмастыру, және оны ... ... ... немесе
ауыстыру, иелік ету, одан шектеу немесе оны ... ... ... ... ету ... танылғандай тоқтаусыз көрсетілген. Ол ... ... ету ... ... Себебі тұлғаның мүлікке
деген билік ету шексіз болуы ... емес АК 188 ... ... ... ... ... ... түсіндіреді. Ол құқыққа байланысты ол
шексіз болуы мүмкін емес, яғни ... ... ... ... тұлғаның
мүлікке иелену, пайдалан" және билік етуі керек. Меншіктің еріктілігі
шектелуі мынаған байла-нысты ол ... ... ... жүзеге асыруда
басқа тұлғаларға, мемлекетке заңда ... және ... ... ... Бұл ... ... ... құқық бұзушылық әр түрлі көрініс табуы мүмкін.
Мысалы АК 11 бабының 2 тармақта көзделген жағдайлар, яғни зан ... ... ... ... ... құқықтарды
бәсекелестікті шектеу мақсатында пайдалануына, ... ... ... өздерінің үстем - жағдайын пайдаланып, атап айтқанда,
тауар тапшылығын жасау ... ... ... үшін ... ... шектеу
немесе тоқтатып тастау;
Ұсақ кәсіпкерлік қызмет жүргізуші адамдар бағаны рыноктарды бөлісу, басқа
кәсіпкерлерді аластау туралы және ... ... ... өзге ... туралы келісімдер жасасуына және оларды орындауына;
3. Ұқсас кәсіпкерлік қызмет жүргізуші адамның және ... ... ... ... ... ... пиғылды әрекеттер
жасауына және т.б. әрекеттер. Сондай-ақ ол, яғни меншік иесі өз құқықтарын
жүзеге асырған кезде азаматтардын денсаулығы мен айналадағы ортаға келтіруі
мүмкін ... жол ... ... ... ... ... бір бөлігі, билік ету, пайдалану, иелену белгілерден
басқа АК 188 бабында көрсетілгендей заңды актілермен қорғау болып табылады.
Бұл ... ... ... ... ... иесі ... ... өзінің мүлікке әрекет етуіне тиым
салуға құқығы бар - оны сақтау және қорғау, кез-келген ... ... ... үшін өз ... ... ... оны қайтарып алу, сондай-ақ
келген зиян үшін ... ... ... бар. АК 188 баптың 5 тармағына ... ... ... ... ... ... құқығы осы кодексте
көзделген негіздер бойынша ғана ықтиярсыз тоқтатылуы мүмкін. Меншік иесінің
өз мүлкін иелену, пайдалану және ... ету ... ... Осы ... ... ... құқығының ереқше элементі және олар өзара ... ға ... иесі ... ... элемент үшінші тұлғаға бере алады, тіпті үш
элемент қоса қалдыруы мүмкін, бірақ ... ... ... Мысалы аэропорт,
темір жол, қонақ үй және т.б. мүлікті бере отырып, меншік иесі билік ... ... яғни ... ... ... ... ... заңды күшіне
талап ету несиеші жағы қанағаттандыру үшін күштеу негізінде ... ... және ... ... иесі үш ... айырылады. Алайда ол меншік иесі
болып қалуы мүмкін егер өзінің берешегін толық жабудан ... ... ... ... ... иесіне толығымен қайтады.
Билік ету құқығы дегеніміз ... заң ... ... ... ... етілуі. Заң билік етуі былай бөледі: ... адал ... ... ... ... ... ету ... рұқсат етілген жағдайда пайда болады, яғни құқық негізі арқылы
меншік құқықтың пайда болуы. Заңсыз ... ету ... ... күштеу,
жасырын талап ету арқылы алынған мүлік. Әділетті ... ету ... ... оның ... ... ... болмаған адамнан тегін алынып, алушы мұны
білмесе және білуге тиіс болмаса, мүліктің меншік иесі немесе ... ... ... ... адам ... не ... екеуіннен де ұрланған, не
олардың иеленуінен бұлардың еркінен тыс өзге ... ... ... ... ... иесі бұл ... алушыдан талап етіп алдыруға құқылы. Әділетсіз
билік ету бұл жерде қарама-қарсы, яғни билік ... оны ... ... ... ... оны пайдаланғанын айтады.
АК 188 бапта басқа билік түрлерін айтылмаған тек 3-тармақта
өндірістік және ... ... ... ... ету жағдайы көрсетілтен. Сондай-
ақ заңда көрсетілгендей иелену жөніндегі рұқсат етілген накты билік
құқығының ... ... ету ... билік ету белгілі заңды зардапқа әкеліп соқтырады. Бір жағы
билік ету құқығын қорғайды, ал ... жағы АК 240 ... ... ... құқық пайда болуы және қолында бар мүлікке билік етуге
шақырады. Сондықтан билік ету ... ... ... ... ие ... ... деректі үстемдік етуі, яғни оның билік етуі;
б). тұлғаны тиісті мүлікке әділетті, шынайы және ... ... ... ... ... ... оның ... қасиеттерін алу,
сондай-ақ одан пайда табудың заң жүзінде қамтамасыз етілуі. Пайда кіріс,
өсім, жеміс және өзге де ... ... ... ... ... жай
пайдаланудан айырмашылығына келетін болсақ. Құқық , пайдаланушылық меншік
құқықтағы субъективті зандылығы, яғни мүлік пайдаланудағы субъективтілік
заңдылық құқығының ... ... Ал ... ... ... шынайы
пайдалану немесе оны шегіне шейін тұтыну, шынайы кіріс табудағы құқықты
жүзеге ... ... ... ... ... асыруда меншік иесі өзі шешеді. Бірақ меншік
иесі мүлікті ... ... ... ... мен қатар оның
жауапкершілігі болуы қажет сондықтан ... ... ... ... Мысалы, түрғын үйді пайдалануда заңда көрсетілген (Тұрғын үй
қатынастары туралы заңның 4 ... ... ... ... иесі ... ... ... мүмкін.
1.Біреу арқылы, яғни өз меншігін арадаға бере отырып пайда табуы.
2.Мүлікті біреуге істете отырып пайыз арқылы пайда табу. Бұны ... ... ... табу деп ... ... ... мүлікті іс жүзінде иеленуді ... заң ... ... ... Иелену құқықтағы меншік құқық
объектісіне қатысты құқықтың заңды ... ... ... ... иесі ... ... беру ... құқық меншігін береді. Осының жүзеге асуы құқық
иеленуі деп ... ... ... ... оны заңда мәмле арқықы
құқықтық меншікті толығымен немесе бір бөлігін бере алады (Мысалы, арендаға
беруші мүлкін билік ету және ... ... ... ... ... ... жүзеге асуы мүмкін алу, яғни меншік құқығының пайда болуына
ауыстыруы.
Меншік иесі мүлкін сату ... өзін ... ... арқылы жүргізе
алмайды. Тауар бізге белгілі өндірістің бір айналымы ... ... таур ... ... сатушы мен сатып алушы арасында өз иелігі
болады. Құқық ... ... ... ... асуы әртұрлі жолдармен
көрсетіледі. Ереже бойынша меншік иесі құқық ... ... ... ... ... ... байланысты тек қана заңды бұзбауы тиіс.
Әрине кей уақытта меншік иесі ... ... ... яғни жалпы қоғамға
маңызды болса, онда, санасуда (учесть) заң міндеттейді. Кей кездерде құқық
иеленуді алып ... ... ... дәрежеде шектейді. Мысалы, құқықты
иеленуді жүзеге асыру барысында әрекет қабілеттігі жоқ ... ... ... ... ... ... әрекетті рұқсат етілген.
Меншік иесі өзінің мүлкін игеру ... ... ... ... Сондай-ақ оның ауыртпалық жақтары көрсетіледі (қайта жаңартып
жөндеу). Шарттарда басқа жақтары көрсетілуі мүмкін. Оған АК 263 ... ... ... ... ... ... Ал егерде мүліктің
кездейсоқ жойылуы немесе бұліну қаупі, егер заң ... ... ... ... ... алушыла меншк құқығы пайда болуы мен бір
мезгілде ауысады (АК 190 бап). Ал егер ... ... адам ... ... өткізіп жіберуіне кінәлі болса, кездейсоқ жойылу немесе бұліну
қаупін өткізіп жіберген тарап көтереді (АК 190 б. ... ... 6 ... ... екі ... саны ... ... дәрежеде мемлекетпен қорғалады. АК меншік екі ... ... ... (192 б.) және жеке ... (191 ... осы екі ... байланысты тарихта екі көзқарас ... ... ... бойынша жеке адамның меншігіне негізделген меншік
типіне "батыстық" ... ... ... келеді. Аталған меншіктің екінші
типіне маркстік сипаттағы ... ... ... ... келеді.
Меншік құрылымының аталған ... ... ... ... ... ... даму шберіне персон меншік
типі жатады.
Қоғамдағы меншік құрылымы тарихи ежелгі ... ... ... ... сай ... ... ... мемлекеттік немесе мемлекеттік
меншік нысанында азиялық, үнді және ... ... ... ... Аталған типтер шберінде қоғаммен қол жеткізген тарихтің әрбір
сатысында меншік ... ... ... және ... ... ... ... меншіктің осы екі нысаны бірін-бірі жоққа шығара
алмады. Пугински ... ... ... жоқ болуы мүліктің тдік кепілі
болып табылмайтыны дәлелдейді". 1862 жылы ... ... "Мен ... ... ... түрі ... жеке ... қарсымын.
Мен оның көзқарасына қарсы емеспін, ... ... ... ол туғызатын
бәсекеге қарсы тежеме ретінде қоғамдық жер иеленуді көргім ... ... ... ... Жеке ... ... оны алып ... жоғарғы
ақымақтық болар еді. Жеке бостандық құрбандыққа шалынудың басы болар еді.
Екі меншік ... ... ... ... олар ... ... Сондықтан ҚР екі меншік нысанын бекітті. Конституцияда меншіктің
екі нысанының ... ... ... ... ... ... ... белгісі бойынша жүргізіледі. Бұған байланысты жеке меншіктің
мемлекеттік емес ретін түсінеді. Егер де меншік құқығының субъектісі ... ... онда сөз ... ... ... ... ... объективті мағынада халыққа тиесілі материалдық игіліктерді
бекітетін және қорғалатын, сондай-ақ мемлекеттік мүлікті ... ... ... ету ... ... ... ... жиынтығы болып
келеді. Субъективті мағынада мемлекеттік меншік құқығы мемлекетке ... ... ... ... отырып, мемлекет өз қалауы ... ... ... ... пайдалану және билік ету бойынша өкілеттіліктермен
сипатталады. Жеке және заң тұлғаларына қарағанда олар мемлекеттік меншікті
мақсатарға ... ... ... ... түрлері
Заң нормаларында меншіктің келесі тұрлерге бөледі. Олар:
1. Республика
2.Коммуналдық.
Конституцияның 87 бабында ... ... ... ... меншікпен басқарылуы жатады. Мемлекет өз
меншігіндегі мүлікке қатысты ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды және ҚР арнайы тапсырмасы
бойынша және оның атынан басқа да мемлекеттік органда заңды тұлғалар және
азаматтар өкілеттілік ете ... (АК 111 бап. 1-2 ... ... жеке меншік азаматтардың және мемлекеттік емес заң тұлға
мен олардың бірлестіктердің меншігі ретінде көрінеді. ... ... ... және ... ... заң ... ... аталады. Азаматтардың жеке меншік пайда болуының ... екі ... жеке және ... ... ... ... жеке ... екі түрлі әдіспен жүзеге асырылады. Олар:
1. Пайда табуға бағытталмаған жеке экономикалық қызмет
2. Жеке өзінің бегіне негізделген кәсіпкерлік қызмет. Жеке ... түрі ... - ... ... байланысты екі түрге
бөлінеді:
а). Заңды тұлға құрмай-ақ қызмет ету;
б). Заңды тұлға құрып ... ... ... ... екі ... ... ... асырылады.
1. Кез-келген меншік нысандары кәсіп орында жалдамалы жұмысшы ретінде
жеке бегімен;
2. Жалдамалы жұмысшы күшін тартуға негізделцен кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... екі тұрге
бөлінеді.
а). Заңды тұлға құрмай-ақ кәсіпкерлік қызмет ету.
б). ... ... ... ... ... ... айтылған, иелену процессінде азаматтардың активті ролмен
сипатталатын меншіктің ... болу ... ... тағы да екі ... ... әлеуметтік.
2. Жалпы азаматтық иелену әдістері.
Жалпы әлеуметтік әдісте азаматтарға пассивті роль ... ... ... ... ... ... жатады. Азаматтармен мүлікті
игерудің жалпы азаматтық әдістеріне банктегі салымдарға проценттер, мұраны
қабылдау, мүлікті сыйға алу жатады.
Азаматтың ... ... түсу ... ... ... пайда болу бастапқы және өндірістік тұрлерін бөліп қарастыруға
болады. Меншік құқығының пайда болудағы бастапқы түрлеріне келесі жағдайлар
жатады: табиғи ... ... ... және ... ... ... (АК 241 бап); ... тиесілі материалдан жаңа затты жасап шығарғанда;
бір затты бөлу кезінде, мысалы, иесі табылмаған жоғалған затты өз меншігіне
айналдырған кезде немесе алу мерзімі өтіп ... ... (АК 240 ... ... ... ... ... құқығының пайда болуындағы өндірістік түрінде жеке иелену,
мүлікті ... және бөлу ... ... ... ... яғни шарт ... қабылдау арқылы, заңды тұлғаны қайта құр барысында және т.б (АК ... 2-4 ... ... ... меншік құқығына реттелген кезде заң
шығарушы иелену үшін ... ... ... процесіндегі өндірістік
құралдары кімнің меншігінде екеніне ... екі ... ... Егер де сөз ... құралдары жоқ жалдамалы жұмысшы жайында
болса заң шығарушы оның артынан, иеленген ... оның ... ... ... бас ... Оған тек қана ... ... мөлшерінде кем емес
сиақы алу құқына кепіл береді. Ал егер де сөз ... ... ... ... болса, онда мұндай азаматтың артынан заң шығарушы оның
мүлкін пайдалану арқылы коллективтік бектің жемістеріне, ... ... ... ... осы қарастырып жатқан қатынастарды, яғни мүліктің
азаматтың меншігіне өтуі, азамат өз мүлкін иелену, пайдалану және билік ... ... ... мүлікті қорғау жөніндегі қатынастарды
реттейді. Осы қатынастарды реттейтін нормалар жиынгығы азаматтардың меншік
құқық ... ... ... ... ... ... ... заң шығарушы белгілеген шеңберде азаматтың өз іс-әрекеттерімен өз
игілігіндегі мүлікті ... ... ... етуі ... өкілеттілігін
жүзеге асырудың заңмен көзделген мүмкіндігі. Бірақта кейбір жағдайларда
мүлікті мақсатына және ... ... ... ... бұл ... ... Мысалы, ҚР "Тұрғын үй қатынастары туралы" заңына сәйкес
меншік ... ... ... ... ... мүлікке қауіп
төндіретін және оны нашарлататын, ... ... ... ... ... және қайта жабдықтауға тиым салады. АК 34 бабына ... ... ... ... ... ... тек қана шаруашылык
серіктестіктер және акционерлік қоғам, өндірістік және ... ... және діни ... ... және ... ... көрсетілген басқа да ұйымдар белгілі бір ұжымдық-құқықтық
нысандағы заңды тұлғаларға мүліктің ... ... және ... ... ... ету ... тән. Сонымен қатар заңды тұлғаларды меншік
құқығына лайық ... ... ... қана заңды тұлғаға оған тиесілі мүліктің бірден-бір иесі болып
табылады (шаруашылық ... ... ... және өндірістік
кооперативтер).
2.3аңды тұлғаның ... оның ... мен ... ... ... ... ... тұлғаның оның қызметінің процесінде алынған
мүліктер.
З.Заңды тұлға басқа меншік иелері секілді өз мүлкіне қатысты ... ... ... ... тек қана ... ... ... жағдайда.
4.3аңды тұлғаға меншік құқығында тиесілі мүліктің құқық ... ... ... ... ... ... және билік ету
бойынша өкілеттілігін бекіткенде құрылтай құжатының ролі зор. Онда ... ... ... ... көздері қозғалатын және қозғалмайтын
мүлікпен билік ету ... ... ... ... және ... ... ... және т.б. жағдайлар анықталады.1 Мемлекеттік меншік бұл
конституцияда (6 бап) және АК (192 бап) ... ... түрі ... ... ... ... қағидасы азаматтық
қатынастарға түсушілердің т екені және оның ... ... ... 111-114 ... ... мемлекет азаматттық-құқықтық қарым-
қатынастарда ... ... ... ... ... ... сәйкес "мемлекетке және әкімшілік аумақтық бөліністерге ... ... ... ... қатынастарға қатысуын
анықтайтын қалыптар, егер заң құжаттарынан өзгеше қалып туындамайтын болса,
қолданылады". Мемлекеттік меншіктің ... тдік ... ... ... ... ие ... Мемлекет азаматтық-құқықтық қатынастарды реттеп отыру үшін
белгілі бір билік күшпен, яғни ... ... және ... акт
шығарады.
б) Мемлекет заңды торап болып табылмайды. Сондықтан оның атынан
мемлекеттік билік және ... ... ... шберден міндеттеледі, яғни
заңды актілер, ережелер және органдарының статусына сәйкес ... ... ... ... ... ... сипатқа ие болады. Соның
ішінде айналымнан қысқартылған немесе айналымнан алынып тасталған мүлікке
кепілдік ... ... ... ... ... ... иеленеді,
жекелеген кезде салық, жинақ және с.с. ... ... ... ... ... меншік құқығының объективті мағынада түсінігі бойынша
құқық норма жиынтығы, ҚР ... ... ... ... ... ... қорғалатын және қабылданған тәртіпте
мемлекеттік ... ... ету, ... және ... Мемлекеттік
меншіктің субъектив мағынада мемлекетке жататын мүлікті заңды билік ... және ... ... ... ... субъектісі ретінде ҚР
түседі, мемлекеттік меншік ... және ... ... ... меншік заңдылығын іске асырады. Кей ... ... ... ... ... ... ... бойынша оның
мемлекеттік ... ... ... және ... түсе алады.
Мемлекеттік орталық органдар жүйесіне мемлекеттік мүлікті басқару және
жекешелендіру оның ... ... ... меншік заңдылықты жүзеге
асыруда ерекше маңызды орын алады. Жекешелендіру және мемлекеттік мүлік
басқару ... ... ... және оның аумақтық орган
республика және коммуналдық мемлекеттік меншігін сату барысында оның заңдық
иелену ... бір ... ... табылады. Сол сияқты жекешелендіру және
мемлекеттік мүлікті басқару департамент және жергілікті атқару орган болаып
табылады.
Мемлекеттік ... ... ҚР ... министрлігі қазыналық үлкен орын
алады. Қазыналық бұл ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік меншік түріне сәйкес "Мемлекеттік кәсіпорын
туралы" жарлықтың 1 ... ... ... ... ... ... меншігі болып ... ... ... меншік болып табылатын коммуналды ... ... ... ... ... ... функциясына министрлік, мемлекеттік комитет, ведомства және
кейбір департамент министрлігі, оның ... ... ... кейде
жергілікті әкімшілік органы.
Үкіметтің "25.06.96" шыққан ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның саны
"Мемлекеттік кәсіпорын туралы" қаулының 2 бабына негізделгенде жергілікті
әкімшілік бекітілді.
Мемлекеттік меншік құқының ... ... ... ... ... оның ... қозғалатын және қозғалмайтын мүліктер;
2.Ақша және шетел валюталары;
З.Бағалы қағаздар;
4.Міндеттеме және оның мүліктік құқығы және міндеті.
Мемлекеттік заңды тұлға мүлкі ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде, қорлар мүлік топтастыру бұл
экономикалық құндылық және кәсіпорын мүлкінің есебі және ... ... ... ... ... мүлік бөлу негізгі қор айналымдағы қаражат,
шикізат, дайын өнім және т.с.с. - олар ... ... ... ... жалпы азаматтық заңдылықта белгілегендей, заңды тұлға өзі
шешеді, қандай қор, қандай көлемде және қандай мақсатқа ... алу ... ... ... айтылғандай мемлекеттік меншік тұрлеріне республикалық
мемлекеттік ... және ... ... Осы ... ... меншік объектісі ретінде Азаматтық кодекстің 192 баптың 2-
тармағына сәйкес республикалық ... жән заң ... ... ... заңды тұлғаларға бекітіліп берілген мүліктен
тұрады.
ҚР мемлекеттік қазынасына республика ... ... ... қоры мен
алмас қоры, тек қана мемлекеттік меншік объектілері, оған қатысты жер, ... суы, ... мен ... ... ... ... ... т.б. мемлекеттік занды тұлғаларға бекітіліп ... ... ... туралы" заңына сәйкес ... ... ақша ... ... ... ... қалыптастыру, әртұрлі функция жүзеге асыруда ҚР-ның Үкіметі
конституцияда және ... ... ... ... Республикалық
бюджет мынадай есепте толтырылады: кеден және салық түсімдері, яғни ҚР
салық және кеден заңдылықтарында көрсетілген, ... қоса ... ... және жинақта көрсетілген мөлшерде, соған қосы жергілікті бюджет
түсімдер; ... ... ... ... ... ҚР ... ... мекемедегі арқылы қызметтен түсетін қаражаттар; Ресми трансферт
(грант) ... олар ... ... ... ішкі ... трансферт, оған
атқару органын алуы және сыртқы ресми трансферт, оған халықаралық ұйымдар
және шет ... ... 192 ... ... ... ... ... валюта қоры мен алмас
қорлары жатады. ҚР президентінің заң күші бар "ҚР ... банк ... ... ... қор "алтын валюта активі" болып атанды.
ҚР ұлттық банкі ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы
қатынастарда тұрақтылығын, олардың дұрыс пайдалануын қамтамасыз ... ... ... ... аффинирленген алтын; шетел валютасы банкноты күйінде,
ҚҰБ есебінен манета және қалдық қаржы, шетелде, және ҚР-да ... ... ... ... ... ... күші бар резервті актив
шетел валютасындағы жай және ... ... ... қаржы мекеме
немесе шетел үкіметімен кепілденген және таратылған бағалы қағаздар. ... ... ... ... ... белгілейді және оларды үйлестіреді. Алтын
валюта активтерді несие түрінле бермейді, тек заңда көзделген жағдайда ... ... ... құрылымын өзгертг және көлемін көбейту ол ҚҰБ-тің
шешімімен шешіледі.
Қазынаға мемлекеттік меншік ... жер, оның ... ... мен ... дүниесі, басқа да табиғи ресурстар жатады.
Азаматтық кодекс 193 бап. Бұл жерде түсінетін мәселе жай ... ... ... ... ... 6 бап 3-тармақ).
Заңдылықтарда тек мемлекеттік мүлік болып табылатын ... ... ... және ол туралы қарастырмаған.
Табиғи ресурстар жүзеге асырудағы құқықтық меншіктің ерекшеліктері:
а) Табиғи ресурстарды ... ... ... ... ... ... білуіміз керек, сондай-ақ көзделген мақсатта пайдалану, яғни
табиғи заңдылыққа сәйкес объективті қарау;
б) Ресурстарды қарауда үздіксіз бақылап оны ... ... ... ... ... ... жүргізу;
г) 3ардап, белгілі табиғи объектісіне келеді, ережеге сәйкес ... ... ... ... пайда болады.
Азаматтық кодекстің 192 баптың 3-тармағына сай коммуналдық меншік
жергілікті қазынадан және заң ... ... ... ... ... ... мүліктен тұрады. Жергілікті бюджет қаражаты
және мемлекеттік заң тұлғалары бекітіліп ... өзге де ... ... ... ... Коммуналдық меншік ерекше белгісі, оның
объектілері мақсатты сипатқа және жёргілікті сұрақтарды шешуге арналған.
Коммуналдық меншіктің бір бөлігі ... ... ал ... ... және ... басқарудағы құқықтары коммуналдық заңды тұлғаның
мүлкі.
Мемлекеттің меншік мүлкі Азаматтық кодекстің 192 бабына сәйкес ... ... оның ... ету, ... және иелену құқығын ешкім шектей
алмайды сол сияқты мемлекет заңды өзі ... және ... ... тәртібін анықтаушы болып табылады.
ҚР Азаматтық құқықты субъектісі, яғни ... ... ... ... органдары арқылы, оның ішінде мемлекеттік заңды
тұлға арқылы басқарады.
Мемлекетпен ... ету ... ... оның ... ... арқылы
мемлекет мүлікке иелік етеді. Бұл мемлекеттік басқару органы жүргізу немесе
бір ... ... және ... ... ... ... ... құқық беруге қарамастан билік құқығын жүргізеді.
Қорытынды.
Сонымен қорытындылай келе, меншік құқығына қатысты сұрақтарды ... ... ... ... Меншік институтын зерттегенде оның
дұрыс және ... ... бар ... көз ... Енді ... ... қазіргі таңда жер мәселесіне көп көңіл бөлінуде оның,
яғни жерді меншікке беру ... ... ... ... бұл ... өте ... ... жерді меншікке беру белгілі нормаларға сүйене отырып жүзеге
асырылуы керек. Оған біз егер ... жеке ... ... ... онда
бірнеше құқық нормалары бұзылады демекпіз. ... ... ... "Жер ... ... ... ... қағидаға
қарама-қайшы, екіншіден жер еліміздің егемендік, тәуелсіздігіміздің бір
белгісі, яғни еліміздің барлық территориясы біз ... ... ... жер жеке ... ... болса, онда кез-келген
тұлға жерді сатып алып, оны кез-келген тұлғаға сата алады. Себебі ... ... ... ерік ... тұр, яғни ... ... ... заң құжаттары арқылы танылатын және қорғалатын өзіне ... өз ... ... ... және ... ету ... ... Бұл
жерде шығатын қортынды субъект жерді сатып алса, онда оны өз ... ... және ... ету ... ... ... көзқарасымыз
жерді меншікке беру барысында тиісті ережелерді сақтауымыз қажет. Себебі
жерді жеке меншікке сататын болсақ, ... ... ... ... ... ... қарапайым адамға жалдама жұмысын ұсынбақ. Соның
салдарынан адамдардың құқығы бұзылып, конституцияда көрсетілген ... ... тдік ... ... Бұл ... ... ... себебі
Қазақстан Республикасының Конституциясының бірінші бабының ... ... ... ... ... ... мемлекет.
Келесі қарастыратын сұрақ шетелдегі заң ... ... ... ... құқық институтының құқықтық тәртібі.
Келесі қарастыратын сұрақ шетелдегі заң актілерінде ... ... ... ... ... ... олардың реттеу тәртібі алғашқы
және өндірістік әдістер арқылы ... ... ... ... ... ... ... өңдеу жөнінде мердігерлік
тапсырма болса, оны орындау барысында орындаушы ... онда ... ... ... ... түрге орындайды. Егер жұмыс күші материал
құнынан асып ... онда иесі ... ... ... ... ... Егер
төленбесе меншкі иелік орындаушыға ауысады. Бұл жерде біздің көзқарасымыз
қарсы. Себебі, біріншіден ... ... ... ... ... ... тұрде ақша табу мақсатында жұмысты теріс ... ... ... ... ... Төртіншіден тараптар
арасында өзара құқықтар мен міндеттер ... ... Сол ... мүлік пен қозғалмайтын мүлік қагысты құқық меншік иелерінің
құқықтары мен міндеттері ... Ягни ... ... иесі ... ... иесі ... дау туындаса, көбінесе екінші меншік
иесінің пайдасына шешіледі. Бірақ бұл ... ... ... және ... көрсетілген. Алайда бұл сұрақ соңында заңсыздыққа апарып соқтырады.
Келесі мәселеге келетін болсақ англо-америка құқығында өте к тараған
институт сенімділік меншік. Негізгі ... бір ... ... иесі ... Ол ... тұлғаға иелік ету құқығын ұсынады. Ал үшіншісі ... ... Бұл ... ... ... ... жатқызуға болады:
1.Әрекет қабілеттігі жоқ тұлғаларға мүмкіншілік береді (студенттер,
мүгедектер, ауру адамдар және т.б.).
2.Шағын және орта бизнесті дамытуды салықтан босату.
Бұл Қазақстан ... ... үшін ... ... яғни ... үшін ... Сонымен нақтылай келе жоғарыда айтылған пікірлеріміз
ұсыныс ... ... ... меншік институты құқықтық реттелуіне
үлесі тисе демекпіз.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
Нормативтік құқықтық актілер:
1. ҚР ... 1995 ж ... ... ... ... 21 ... ... негізделген )
2. ҚР Азаматтық кодексі Алматы 1994 жыл ... ... ... 12 ... ҚР ... ... )
3. ҚР ... нотариустардың азаматтақ – құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыру туралы» заңы. 11.06.2003ж
4. ҚР жер кодексі ... ҚР ... ... заңға өзгерістер енгізу туралы заңы 05.05.2003
6. ҚР Азаматтық іс - жүргіз кодексі 13.07.1999ж Алматы 2003ж
7. Н.Назарбаев «Қазақстан өз ... жаңа ... ... қарсаңында»
2.03.06ж
8. Н.Назарбаев «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің
қатарына кіру ... ... 2006 ж ... ... ... законодательство : статьи, коментарий, практика 1996-2005г.
2. Гражданское право М.К Сулейменов 2005 Жетіжарғы Алматы
3. Ғ.А.Жайлин Азаматтық құқық ерекше бөлім ... ... ... Азаматтық құқық ерекше бөлім Алматы 2006ж
5. Панамарев В.П Азаматтық құқық ... ... ... 2005 ... ... У.М Азаматтық құқық Қарағанды 2005 ж
7. Ынтымақов С.А. Азаматтақ құқық Алматы 2004ж
[1] ҚР Азаматтық кодексі Алматы, 1994ж. 16-б.
1 Ғ.А.Жайлин ... ... ... бөлім. Алматы, 2004ж. 17-18б.
1 ҚР азаматтық кодексі. Алматы, 1994ж. 30б.
1 ҚР Азаматтық іс жүргізу кодексі. 13.07.99ж. 25б

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтық бюджеттi қалыптастырудағы меншiкке салынатын салықтың экономикалық мазмұны47 бет
Жеке меншікке жалпы түсініктеме24 бет
Мемлекеттік меншікке түсінік4 бет
Меншікке ие болудың түсінігі мен тәсілдері6 бет
Меншікке салынатын салық: мүлік салығы6 бет
Меншікке салынатын салықтар68 бет
Меншікке салынатын салықтар жайлы10 бет
Меншікке салынатын салықтар және олардың Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі рөлі34 бет
Меншікке салынатын салықтар: мүлік салығы9 бет
Меншікке салынатын салықтарды түрлері және олардың міндеттері37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь