Ұлы Жібек жолының ежелгі тайпалар өміріндегі рөлі

Жоспар:

1. Кіріспе

2. Жібек жолының пайда болу тарихы
3. Ұлы Жібек Жолының тармақтары
4. Ұлы Жібек Жолының ежелгі тайпалар үшін маңызы

5. Қорытынды
Мемлекетаралық экономикалық және мәдени байланыстардың ұйытқысы, кезінде адамзат қоғамының прогрестік дамуына қозғаушы күш болған Жібек жолының он алты ғасырға жуық уақыт бойғы керуені өз тарихын біздің заманымыздан бұрынғы ІІ ғасырдан бастайды. Әр елдегі ғылыми жетістіктің , әдебиет пен өнердің озық туындысының, құнды мәдени мұралар мен өмірлік маңызды тәжірибелердің бір аймақ шегінде оқшау қалып қоймай, әлемдік өркениетпен араласуы, бірін – бірі байытуына, қала мәдениетінің жедел дамуына Жібек жолының әсері зор болған.
Ұлы Жібек жолының жекелеген бөліктерінің сыңарлары жөнінде айтар болсақ, ондағы жүздесу мен тілдесу қатынастары және сауда - саттық байланыстары б.з. дейінгі ІІІ-ІІ мыңжылдықтарда басталған. Бадахшан тауынан лазурит және Хотан маңындағы Яркендария өзенінің жоғары жағынан нефрит кен орындары табылып, оларды өндіре бастауға сәйкес бұл байланыстар реттеліп, жөнге келтіріледі. Бадахшан лазуриті І мыңжылдықтың ортасында Қытайға жеткізіле бастады.
Үнді мұхиты жалғастырып жатқан «Лазурит жолымен» қатар дүниеге Орта Азия мен Орта Шығысты Жерорта теңізімен және келген «Нефрит жолы» Шығыс Түркістанды Қытаймен жалғастырды. Осынау жолмен жібек, ұлпандар мен терілер, иран кілемдері, асыл металдардан жасалған бұйымдар сауда арқылы таратылып жататын.
Біздің дәуірімізге дейінгі І мыңжылдықтың орта кезінде « Дала жолы» деген жолдың болғаны белгілі. Егер тарихтың атасы Герадоттың жазбаларына сүйенсек, бұл жолдың сорабы мынандай бағытта болғанын байқаймыз: Қара теңіз жағалауынан Дон жағасына дейін, одан әрі савроматтар мекендеген Орал тауы етегінен Ертіске, Алтайға, сонан Жоғарғы Ертіс пен Зайсан көлін мекендеген аргиппейлер еліне қарай созылды. Бұл жолмен былғарылар мен терілер, иран кілемдері, құнды металдардан жасалған бұйымдары кең таралып жатты.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ... ... « Ұлы ... ... ... тайпалар өміріндегі рөлі»
Орындаған:
Қабылдаған:
Жоспар:
1. Кіріспе
2. Жібек жолының пайда болу тарихы
3. Ұлы Жібек ... ... Ұлы ... ... ежелгі тайпалар үшін маңызы
5. Қорытынды
Кіріспе
Мемлекетаралық экономикалық және мәдени ... ... ... ... ... дамуына қозғаушы күш болған Жібек
жолының он алты ғасырға жуық ... ... ... өз ... ... ... ІІ ғасырдан бастайды. Әр елдегі ғылыми жетістіктің ,
әдебиет пен ... озық ... ... ... ... мен өмірлік
маңызды тәжірибелердің бір аймақ шегінде оқшау қалып қоймай, ... ... ... – бірі ... қала ... жедел
дамуына Жібек жолының әсері зор болған.[1]
Ұлы Жібек жолының ... ... ... ... ... ... ... мен тілдесу қатынастары және сауда - саттық
байланыстары б.з. дейінгі ІІІ-ІІ мыңжылдықтарда ... ... ... және ... маңындағы Яркендария өзенінің жоғары жағынан нефрит ... ... ... өндіре бастауға сәйкес бұл байланыстар реттеліп,
жөнге ... ... ... І ... ... Қытайға
жеткізіле бастады.
Үнді мұхиты жалғастырып жатқан «Лазурит жолымен» ... ... ... мен Орта ... ... теңізімен және келген «Нефрит жолы» Шығыс
Түркістанды Қытаймен жалғастырды. ... ... ... ұлпандар мен
терілер, иран кілемдері, асыл металдардан жасалған бұйымдар сауда ... ... ... ... ... І мыңжылдықтың орта кезінде « Дала ... ... ... ... Егер ... ... Герадоттың жазбаларына
сүйенсек, бұл жолдың сорабы мынандай бағытта болғанын байқаймыз: Қара теңіз
жағалауынан Дон жағасына ... одан әрі ... ... Орал ... ... ... ... Жоғарғы Ертіс пен Зайсан көлін мекендеген
аргиппейлер еліне қарай созылды. Бұл ... ... мен ... ... құнды металдардан жасалған бұйымдары кең таралып жатты.[3]
Жібек жолының пайда болу тарихы.
Жібек өндіру және және онымен сауда ... ... күні ... ... дәуірімізге дейінгі І мыңжылдықтан саналып келді. Алайда Чженцзянь
провинциясында, ... ... таяу ... қазба жұмысын жүргізген қытай
археологтары неолит дәуіріне жататын жібек ... ... мен ... ... Бұл ... жасы біздің дәуірімізге дейінгі 2750-100 жылдар.
Оларды ... ... ... сол ... ... ақ, яғни бұдан бес мың жыл
дерлік, жібек жасап шығару кәсібі ... ... ... бастан кешіп
үлгергенін көрсетіп берді.
Ұлы Жібек Жолының тарихы жөнінде ... ... ... ... қалдырған. Ол 629 жылы Будданың қасиетті қалдықтарын ... ... дін ... ... ... үшін ... Үнді еліне сапар шекті. Ол
Қытайды Батыспен байланыстырып жатқан және техникалық жаңалықтарға, ... мен ... ... ... болып тұрған осы халықаралық
жолмен жүрді. Нань – Аньнан шыққан саудагерлердің қоспақ ... ... Гоби ... ... ... жері арқылы « Ұлы айдаһар құмы» аталатын
сортаң шөлейтті, Хами мен ... ... Тянь - ... ... мұздық тауларын, шамасы, Мұзұр-Ола жоталарын басып өткен. ... мен оның ... « ... көлге» жетті. Оның « Ыстық көл» деп
те атауын Есік көлі атауымен ... ... ... ... осы ... ... Батыстағы шекарасы сонау Қара теңізге дейін созылып жатқан
байтақ мемлекеттің әміршісі – түрік қағаны тұрған Суяб ... ... ... мен орта ... ... қатынастың күретамырына
айналған ұлы жолға өз атауын берген және Шығыс пен Батыстың негізгі сауда
затына айналған ... ... рет ... ... жолы ең алдымен Ұлы дала
жолы, Сәйгүліктер жолы, Пілдер жолы Бұлғын және Нефрит (Көктас) жолы ... рет ... ... жолы арқылы қымбат, әрі бағалы жібек маталар,
қолөнер ... ... ... ... бұйымдар, аң терілері
сияқты сауда – саттық тауарлары алдын – ала жоспарлағандай өрбіді.[5]
Біздің дәуірімізге дейінгі VI-V ... ... ... ... елдерге,
оның ішінде Батысқа да шығарыла бастады. ... ... ... бірінен біздің дәуірімізге дейінгі V ғасырды көрсететін
феникстер қолымен өрнектеліп ... ... ... ... ... және Батыс Еуропа аудандарынан біздің ... ... ... ... ... ... жасалған бұйымдарға тігілген жібек
маталар мен шашақтар табылды.
Қымбат бағалы жібектерді тарату ісіне ... ... ... ... ... Солардың қатынасаралық көмегімен сол кезде ... ... ... ... Азия мен ... ... ... Бұл кезде
жібек Үндістанға да жеткен еді. Оған ... ... - ... жібегі»
деген сөздері куә, ал бұл сөздер біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырда
жазылған, ... ... ... жолы тек ... дәуірімізге дейінгі ІІ ғасырдың орта шенінен
бастап ғана тұрақты дипломатия мен ... күре ... ... ... бәрі У ... көмегімен Батыс елдеріне жұмсаған князі Чжан Цзянь
бастаған елші ... Хань ... он үш ... ... қайтып оралады.
Ол осы күнгі Ауғанстанның шет ... жете алды және ... ... ... ... дейін тура жолмен тұңғыш рет жүріп өтті. ... ... ... керуен Батысқа соның ізімен аттанып, Қытайға Жерорта
теңізінен, Таяу және Орта Шығыстан, Орта ... ... алып ... ... халықаралық сауда тізгіні Орта Азияның Зеравшан ... ... ... ... ... саудагерлері қолына көшті.
Шығыс Түркістанның Тохар ... және ... ... Дуньхуан,
Чаньан тәрізді қалаларында соғдылықтардың сауда отарлары болды. ... ... ... соғдылықтар тұрды. Соғдылықтар Жібек жолы ... ... ... ... кіріп, жапонның ежелгі астанасы Нарды
биледі. Сондағы храмдардың бірінен соғды тілінде жазылған қолжазба ... ... ... ... ... дейінгі ІІ ғ. орта шенінде Жібек жолы елшіліктің
және сауда - саттықтың ... ... ... ... атқара бастайды.
Жібек жолы біздің дәуірімізге дейінгі ІІ- V ... егер ... ... ... ... астанасы Чаньаннан шығып, Ланчжоу маңындағы
Хуанхэ өткеліне барады да, одан әрі Нань – шаннің ... ... ... Ұлы ... қамалының батыс шетінен, Яшма қақпасының шебінен
барып шығады. Осы ... ... жол ... ... ... Макан шөлін
солтүстік және оңтүстік жағынан айналып өтіп, үшке айырылады: ... ... ... ... Шихо ... аймақтары арқылы Іле алқабына
жететін; ортадағы жол тармағы Чаочаннан Қарашарға, Ақсуға, сосын Бедел асуы
арқылы Ыстықкөлдің ... ... ... ... ... ... басып өтіп, Үндістан мен Орта Азия аймағына қарай ... Бұл ... жолы деп ... Ал ... жолы ... одан әрі ... Бұқар, Мерв арқылы Хамаданға, Сирияға
баратын.
XI-XII ғғ. Қытайдан шығып, Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан арқылы Батысқа
қарай ... жол ... де ... ... Жолдың бұлай ауытқуын бірнеше
себептермен түсіндіруге болады. Біріншіден, Жетісуда Орта Азиямен ... ... ... ... ... ... ... Екіншіден,
Ферғана арқылы жүретін жол VII ғ. Ішкі ... ... ... ... ... ғ. ... пен сауда керуендерінің дені Жібек жолымен жүретін.
Сан ғасырлар бойы жол ... ... ... оның бір ... ... қалалар мен сауда бекеттері қаңырап бос қалған. Мәселен, VI-
VIII ғғ. Негізгі күре жол ... – Иран – Орта Азия – ... ... ... ... – Шу ... – Ыссық көл шұңқыры – Шығыс Түркістан болған.
Осынау жолдың тармағы, ... ... тағы бір ... Византиядан шығып,
Дербент арқылы Каспий өңірі даласына – Маңғыстау – Арал ... ... ... ... ... ғасырларда жолдың бұл желісі, орта Азия
мен Таяу ... ... Кіші Азия мен ... ... мен ... ... қарағанда, едәуір аз пайдалынған, ал ХІІІ – ХІV ... ... ... ... ... ... үшін ... жолы шеңберіне ену қарсаңында Оңтүстік Қазақстан мен ... ... еді ... ... бұл жерде көшпелі түрік тайпалары мен
отырықшы ... ... ... төл мәдениет өркендеген болатын.
Оның үстіне этностық ... ... ... де, отырықшы тұрғындар да
туыстас немесе біркелкі ұлттық – саяси қауымға бірлескен тайпалар ... мен ... өз ... бір – ... әсер етуі
және бір – бірін ... ... ... ... ... ...
күретамыры болды. Қазақстан мен Орта Азия ... бір – ... ... ... – ақ ... ... ... халықтарының дәстүр
салтының үйлесімділігі өркениеттік көп жетістіктердің бастауы болды.
Мәселен, біздің дәуірімізге дейінгі VI-III ғасырларда бұл ... және ... ... ... мекендеді. Көптеген қорғандардағы
қабірлерден, оның ... ... ... ... ... ... қазбалар бойынша олардың мәдениеті жоғары болғаны баршаға мәлім.
Сол кездің өзінде-ақ ... ... ... Таяу және ... ... ... ... сақ шонжарларының қабірлерінен табылған
қытай айналары, Орта Азия мен ... ... аса ... ... ... да куә бола ... Қам ... салынған Түгіскендегі
сәулетті де берік үй – там құрылысы, оған шетелдік ... ... ... ... ойға келтіреді.[8]
Сақ – скифтердің сұлу тұлпарлары мен алтындары соғыс ... ... ... жаугершілік соқпақтар мен тау асулары арқылы ... ... ... арасындағы қарым-қатынасты дамыта түсті. Сақ
тайпаларының бүгінгі ... ... ... ... ... Алтай, Тарбағатай және барлық таулары арасындағы асулар
арқылы Қытаймен тек қана ... ... ... ... сауда
қатынастарына да түсіп отырды. Сол кезеңде пайда болған керуен жолдары дала
көшпенділері мен қытай отырықшыларының араында ... ... ... ... мен ірі қара ... ... ... мен жібектеріне
айырбастап отырды. Бұл үрдіс соғыс жорықтарының сауда-керуен жорығына
ұласуына ... ... ... ... ... ... ... әйгілі
Пазырық қорғанында(б.з.д IV) «патша обаларында» сақ алтынымен көмкеріліп
қытай жібегінен кестеленген көрпе ... ... ... ... ... көліне жақын жерде археологтардың б.з.д. 2750-2790
ж.ж. жататын жібек маталарды табуы – Ұлы ... ... көне ... ... пен ... ... ... болып келе жатқанын көрсетеді.[9]
Біздің дәуірімізге ... ІІ және І ... орта ... мен ... мемлекеттері өмір сүріп, Жібек жолы ... ... ... ... ... ... мен теңгелер, қытай жібегі мен айналары,
сырлы ыдыстар, еуропалық қарсы ілгектер мен Сасанид Иранынан әр ... ... ... ... ... мен Жетісу арқылы өтетін Жібек ... ... ... де, ... да жол бұтақтары тармақталып жатты. Олар
Орталық және Шығыс Қазақстанды басып өтіп, кейін Сарыарқа ретінде ... ... ... ... ... ... ... мен Моңғолияға
жетелеп кететін.
Бұл жерде атты көшпелілер тайпалары жүретін дала жолы да ... ... ... ... далалық аймақтарын тек қана көшпенділер
мекендеген екен деп ойлауға болмайды. Мұндай егіншілікке қолайлы жерлерде –
Сарысу, ... ... ... ... Ұлытау етегінде, Ертіс
жағасында, ортағасырда егіншілік және қалалық тіршілік төңірегінде суармалы
алқаптар көбейе түсті. Оның үстіне мыс, қалайы, ... ... бай ... ... қола ... игеріле бастады, ал кейінірек осы жерлерде
кеншілер, метал балқытушылар, мысшылар мен ... ... ... бой ... ... пен Шығыс елдерін, Терістік пен Күңгей халықтарын бір –
бірімен ағайын – туысқандай етіп жақындастырған Жібек Жолы халықаралық
сауданы ... ... ... ... ... мен ... өнер ... жетістіктерінің өзара алмасуын жасауымен әлемдік өркениет көшінің
толығуына оң ықпал жасады.
Екі мыңыншы жылдықтың соңында ... ... ... « Ұлы ... - ... келісім мен түсіністік және мәдениеттерді жақындастыру жолы»
деп аталған шешімі дүниежүзі жұртшылығынан кең қолдау тапты.
Ұлы Жібек Жолы ... ... туу ... ... ... Республикамыз
аумағында 1700 шақырымға созылған Жібек Жолы сілемінің ғасырлар қойнауында
көміліп қалған тарихын жүйелеп-зерттеу, керуен жолы сыр ғып ... ... ... ... ... ... ... оның бойындағы
тарихи жәдігерлерді теріп, жастарымызды бабаларының өр рухымен табыстыру,
тарихи орындарымызды түлетіп, туристік жүйе ... ... өзге ... бағытында жаңа істер ұйымдастырылуда.
Республикамызда Ұлы Жібек Жолы бойныдағы туризм инфрақұрылымын дамыту
туралы 1997 жылы ел ... ... ... ... ... Ізінше,
«Жібек Жолы» деп аталатын компания құрылып, қаржылы азаматтардың қолдауымен
туристер үшін Талғар қаласында «Талхиз» ... ... ... ... жаңа дәуірі – оны ұрпақтың танып-білу дәуірі
басталды. Керуен мен ат – түйе ... ... ... ... мен ... іске ... Жібек Жолы адам әрекетіне тән құбылыстардың біріне жатады және ол
ұрпақтың жанында мәңгі – бақи қалады. Бұл жол ... бір ... ... да оның ... білмей, Еуразия кеңістігіндегі
өркениеттің даму тарихын, оқиғаларын бақылап отыру мүмкін емес.
-----------------------
[1] Хизатов Ж. «Ұлы ... Жолы және ... / ... тарих – 2009 ж. - №6
38 бет
[2] ... Э. «Ұлы ... ... тарихи-географиялық маңызы» / Вести:
Каз.Нац.Пединституа им.Абая – естеств-географ.науки – 2007 ж- №1 – 44б
[3] ... М. « Ұлы ... ... ... / ... тарихы–2008 ж -
№10 – 17 бет
[4] Мандхай Э. «Ұлы Жібек Жолының тарихи-географиялық маңызы» / ... ...... – 2007 ж- №1 – ... ... М. « Ұлы ... ... Найман-қала» / Қазақ тарихы–2008 ж -
№10 – 18 бет
[6] Мандхай Э. «Ұлы ... ... ... ... / ... ... – естеств-географ.науки – 2007 ж- №1 – 44-45
бет
7 Қ.Р-ң ... ... ... және ... ... Ә.Марғұлан
атындағы Археолгия институты «Қазақстан тарихы очерктер» / Алматы –Дәуір
-1994 ж. – 81-82 бет
[7] Мандхай Э. «Ұлы Жібек ... ... ... / ... ...... – 2007 ж- №1 – 45-46
бет
[8] Құрсабаев М. « Ұлы ... ... ... / ... ... ж -
№10 – 17-18 бет
[9] Мандхай Э. «Ұлы Жібек Жолының тарихи-географиялық ... / ... ...... – 2007 ж- №1 – 45-46
бет
[10] Мандхай Э. «Ұлы ... ... ... ... / Вести:
Каз.Нац.Пединституа им.Абая – естеств-географ.науки – 2007 ж- №1 – 46 бет

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы және тарихтағы ролі85 бет
ҚХР ұлттық стратегиясы мен әскери саясаты64 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Отбасы-адам өміріндегі жетістіктің психологиясында тұлғааралық қарым-қатынастың қалыптасуы51 бет
Спорттық киімдер мен аяқ киімдерге жалпы сипаттама12 бет
Философия тарихындағы адам өміріндегі достықтың орны30 бет
"Ұлы Жібек Жолы."16 бет
X-XII ғасырлардағы Қазақстан халықтары мен тайпаларының мәдениеті43 бет
«Жәми ат-тауарих» шығармасындағы Орта және Кіші жүз негізін құраған ХІ-ХІІІ ғғ. түркі тайпаларының тарихы50 бет
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь