Карлаг

Жоспар:

Кіріспе

1. Карлаг . ГУЛАГ.тың филиалы.
2. Карлагтың құрылуы мен дамуы
3. Тұтқындарды ұстау тәртібі

Қорытынды
Кіріспе

Қарағанды еңбекпен түзеу лагері (Карлаг) Гулаг-тың филиалы болды. Ол Қазақстанның ауқымды территориясын алып жатқан өзінше бір дербес мекеме еді.
Карлаг тарихы біздің тарихымыздағы ақтаңдақтары аса көп ең ауыр кезең –Сталиндік дәуірмен тығыз байланысты.
Сталиндік тоталитарлық жүйе адамдарға қылмыстық сынақ жүргізуде үлкен тәжірибе жинақтаған. Олар: күшпен ұжымдастыру; кулактар мен байларды жою; халық қарсылығын басу; бостандық сүйгіш халықтарға қуғын-сүргін ұйымдастырып, әдейі ашықтыру; халықтың бетке ұстар алдыңғы қатарлы тобын жою және басқа да қылмысты әрекеттер.
Сталиндік түнек кезінде адамның құнын кетіріп, халықтың рухани азғындалуына жол ашылды, сөйтіп, ұлттық саясаттың бұрмалануы тарихты бұрмалауға соқтырып, салт-сана үшін қайғылы кезең болды. Бүтіндей бір отбасылар, әулеттер әдейі құртылды, жер аудару, соттау, лагерьлерге қамалу, қинау, мүлде қисынсыз жала жабу – осының бәрі үйреншікті іске айналды.
Кезінде опат болған туған-туыстарымызды, әкелеріміз бен аналарымызды еске алуға қорқып, осы соңғы жылдарға дейін ауыз аша алмай келдік. «Гулаг» архипелагындағы үлкен және кіші аралдарда шәйт болған адамдардың санын да білген жоқпыз.
Егер ГУЛАГ тарихы мейлінше толық зерттелінсе және оның жекелеген лагерінің тарихын көрсететін бірқатар еңбектер жарық көрсе, Карлагтың тарихы осы уақытқа дейін ресми түрде зерттелген жоқ. Бұл жұмыстың негізгі тарихи базасы Қарағанды және Ақмола облыстары ішкі істер басқарламаларының архив құжаттары болды. Қарағанды облыстық ішкі істер басқармасының архиві қазіргі уақытта белгілі бір жүйеге түсірілмегеніне қарамастан, Карлаг жөніндегі құпия және құпия емес құжаттарға аса бай. «Біреулердің кездейсоқ қателігінен Карлагтың бұрынғы тұтқындарының жеке істері отқа жанып кету қаупі бар»,- деп жазады В.Дик өзінің «Карлаг» деген мақаласында.
В.Диктің қауіптенетін де реті бар. 1961 жылы архивте сақталған құжаттардың бір бөлігі Долинкадағы Карлагтың бұрынғы басқармасы үйінің жанында ашықтан-ашық өртелініп жіберіледі. Оны көзімен көрген кісілер журналист Феликс Руставинге «Жанып жатқан қағаздар арасында мәңгілік сақталуға тиісті сары папкаларды көргендерін» айтады.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі
Реферат
Тақырыбы: «Карлаг»
Орындаған:
Қабылдаған:
АСТАНА 2010
Жоспар:
Кіріспе
1. Карлаг – ГУЛАГ-тың филиалы.
2. Карлагтың құрылуы мен дамуы
3. Тұтқындарды ұстау тәртібі
Қорытынды
Кіріспе
Қарағанды еңбекпен ... ... ... ... ... болды. Ол
Қазақстанның ауқымды территориясын алып жатқан өзінше бір дербес мекеме
еді.
Карлаг тарихы біздің ... ... аса көп ең ... ... дәуірмен тығыз байланысты.
Сталиндік тоталитарлық жүйе адамдарға қылмыстық сынақ ... ... ... ... ... ... ... мен байларды
жою; халық қарсылығын басу; бостандық сүйгіш халықтарға қуғын-сүргін
ұйымдастырып, ... ... ... ... ұстар алдыңғы қатарлы тобын
жою және басқа да қылмысты әрекеттер.
Сталиндік түнек кезінде адамның ... ... ... ... жол ... сөйтіп, ұлттық саясаттың бұрмалануы тарихты
бұрмалауға соқтырып, салт-сана үшін қайғылы кезең ... ... ... ... ... ... жер ... соттау, лагерьлерге қамалу,
қинау, мүлде қисынсыз жала жабу – осының бәрі үйреншікті іске айналды.
Кезінде опат болған туған-туыстарымызды, әкелеріміз бен ... ... ... осы соңғы жылдарға дейін ауыз аша алмай келдік. «Гулаг»
архипелагындағы үлкен және кіші аралдарда шәйт болған ... ... ... ... ГУЛАГ тарихы мейлінше толық зерттелінсе және оның жекелеген
лагерінің ... ... ... ... ... ... ... осы уақытқа дейін ресми түрде зерттелген жоқ. Бұл жұмыстың ... ... ... және ... облыстары ішкі істер басқарламаларының
архив құжаттары болды. Қарағанды облыстық ішкі ... ... ... ... ... бір жүйеге түсірілмегеніне қарамастан, Карлаг
жөніндегі құпия және құпия емес ... аса бай. ... ... ... ... ... жеке ... отқа жанып кету
қаупі бар»,- деп жазады В.Дик өзінің «Карлаг» деген ... ... де реті бар. 1961 жылы ... ... бір бөлігі Долинкадағы Карлагтың ... ... ... ... ... жіберіледі. Оны көзімен көрген кісілер
журналист Феликс ... ... ... ... ... ... ... сары папкаларды көргендерін» айтады.
1. Карлаг – ГУЛАГ-тың филиалы.
Тоталитарлық жүйе адамның әлеуметтік дамудың қай ... ... оның ... ... ... кетіруге күш салды. ГУЛАГ-
тың тарихы Ресейдің революцияға дейіңгі кезеңінен ... ... ... ... Ресейдің алғашқы ошақтарының бірі Словецк лагері ... ... ... ... ... онда 316 ... ... Иван Грозныйдың уақытында–ақ кісілер жер аударылған. Трагедия сол
кезден басталған еді. 1923 жылы ерекше мақсаттағы Словецк ... ... ... ... ... ... 1917 жылғы қазаннан кейін
басталды да, И.В.Сталин ... ... ... 1918 ... 5 ... ... Кучинск уезінде кулактар бүлігінен кейін В.И.Ленин ... ... ... ... ... ... мен ақ гвардияшылдарды жоюды,
күдікті адамдарды қала сыртындағы концлагерьлерге ... ... ... ... РКП(б) ОК-ның мүшесі және Оңтүстік майдан
революциялық-әскери кеңесінің мүшесі Сокольников ОК-ның ... ... ... ... ... ... атып ... керісінше
көмірлі аудандардағы қоғамдық жұмыстарға, темір жол ... торф пен ... ... ұсынды. Осы мақсатқа орай Г.Сокольников: «Концлагерьлер
объектілерін ... ... ... ... ... ... соғысы кезіндегі концлагерьлер аса қарапайым болатын және
өзінің тәртібі ... ... ... ... ... Сталиндік лагерьлермен салыстыру қате болатын еді. 1929 ... ... ... ... елде ... түзеу лагерьлерінің
торабын ұлғайту жоспары жасалынған. 1930 жылы 7 сәуірде осындай лагерьлер
туралы арнаулы ереже ... шы ... КСРО ... Колымада, Воркутада, Сібірде,
Уралда, Қазақстанда және басқа да аймақтарда концлагерьлер ұйымдастырылды.
ГУЛАГ Кеңестер ... ... алып ... ... Ол 53 ... 425
еңбекпен түзеу легрінен құралды, соның ішінде 170-і ... ... ... және ... ... (құрылыстар мен шаруашылық
ведомстваларында жұмыс істейтіндер) болатын. Бұлар облыстық ... ... ... ... ... Осының ішінде
жасөспірімдердің 50 колониясы болды.
Лагерьлердің пайда болу тарихы, зорлық ... ... мен ... ... ... лагерьлердің күнделікті тұрмысы, әйелдер
мен балалардың жағдайы, тұтқындар мен оларға қызмет көрсетушілердің, ... мен ... ... ... ... ... тыңшылар, жазалау мен мадақтау, ауруханалар мен медпунктер ... қаза табу ... кісі ... ... ... рәсімі – сталиндік террор сот істерін жалған ... ... ... ... ... ... әдісі» дегеннен басталды. Онда
индустриализациялауды атүсті жүргізудің ... ... ... ... ... ... ... жауып, олады орынсыз
қуғын-сүргінге ұшыратты. Келесі ... ... ... шаруалар қуғын-сүргінге ұшыратылды (шамамен 5-тен 10
миллион адамға дейін құрбан болды). ... ... ... партияға, оның
байырғы гвардиясына бағытталды. Түрлі деректер ... ... саны 40-50 ... ... ... ... жауларын», «кулак», «кулактың
құйыршағы» деген атақтармен қорлады.
ГУЛАГ тарихында біздің көп ... ... де ... ... и ... газетінің бір нөмерінде гулагтағы тұтқындардың құрамы
көрсетілген. 1939 жылдың ... ... ... тұтқынның
830 491–ы орыс, 181 905 украин, 44 785 ... 2 495 ... 16 860 ... өзбек, 19 758 еврей, 18 572 неміс, 17 123 қазақ, және т.б ... ... ... ... ... ... топтастыру жүзеге
асырылды. 1940 жылдың 1-наурызында мұнда 1 668 200 адам ... ... ... ... ... 352 мың адам ... Мұның өнеркәсіп
пен ауыл шаруашылығында жұмыс істейтіндер саны 192 мың болған.
ГУЛАГ-ты әскерилендірілген 107 мың адам күзеткен. ... бір ... 790 ... сом ... ... ... құрылымы 21 бөлімшеден
тұрды).
Орталық Қазақстанның 30-жылдардағы мәдениеті ауқымды концлагерьлер
негізінде құрылды: Алжир, Карлаг, Степлаг, Песчанлаг және ... да ... ... ... мен дамуы
Қарағанды еңбекпен түзеу лагері КСРО Халық Комиссарлар Кеңесінің
1930 жылғы мамырдағы қаулысы арқылы ашылды. ... ... деп ... Жер ... Комиссариатының қорытындысына және ОГПУ-дің ерекше
мақсаттағы Қазақстандағы лагерьлер ... ... ... мен ... басқа 110 мың гектар
алаңды мерзімсіз ... ... ... ... ... КСРО Жер ... Комиссариатына аталмыш лагерьлерге
бөлінетін жерді дереу ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар ерекше
мақсаттағы лагерьлердегі адамдар күші арқылы жүзеге асырылсын.
Осы қаулыға ... 1930 ... 13 ... ... ... ... ... жәрмеңкесі арасындағы 110 мың гектар жер бүкіл құрылыстарымен
лагерьдің қарамағына ... бір ... ... 1931 жылғы 19 желтоқсанда ... ... Онда ... ... Түзеу лагерінің» бірінші бөлімшесі –
«Гигант» совхозы осы күннен бастап қысқартылған ... ... ... ... ... ... бағынатын «Қарағандының жеке еңбекпен түзеу
лагері» қайта құрылатыны, лагерь басқармасы Долинка селосында орналасатыны
айтылды.[3]
Сөйтіп, ... ... ... лагері 1931 жылы 19 желтоқсанда
құрылды. Лагерьдің орталығы Қарағанды қаласынан 45 шақырым жердегі ... ... оған 120 мың ... ... ... жер, 41 мың ... жер бөлініп берілді.
Карлаг территориясы солтүстіктен оңтүстікке дейінгі 300 километр,
шығыстан батысқа дейін 200 километр жерді алып ... ... ... шабындық жерлер мен 41 000 шөптесті жерлер берілді. Оған қоса ... ... ... 350 ... ... ... және ... жерде Балқаш бөлімшелері құрылды.[4]
Карлагты құрудағы басты мақсаттардың бірі – сол кезде буырқана дами
бастаған Орталық Қазақстандағы Қарағанды көмір ... ... ... мыс ... ... аса ірі ... базасын жасау болды.
Оған осынау өнеркәсіп салаларын құрып, дамытуға жұмысшы күші де ... ... ... ... Қазақстанның елсіз мекендерінде
құрылды деген сөз ... ... ... ... ... бүкіл ұланғайыр
аймақта қазақтардың, орыстардың, немістер мен ... елді ... ... ... ... бұл жерлерді ерте заманнан ... ал ... ... және ... бұл жерге 1906-1910 жылдары
қоныс аударған, Ақмола губерниясының 1909 жылғы 10 желтоқсандағы қаулысы
бойынша Долинка селосы ... ... ... ие ... 1911 жылы ... адам тұрған. Бұлар негізінен немістер, орыстар мен украиндар.
Карлаг ... 80 мың ... бар 4 000 ... киіз ... 1930-1931 жылдары халықты зорлап көшіру басталды. Бұл үшін ... ... ... ... мен ... ... Қарағанды
облысының Тельман, Осакаров және Нұра ... ... ... ... ... қайғылы болды: лагерьге берілген жердің
солтүстік бөлігіндегі халықтың көпшілігі ... оған таяу ... ... бәрі ... мен ... ... ... мыңдаған малын
талан-таражға салумен тұстас келді. Тәркіленген малдың ... ... ... ... ... деген ұйымға берілді.[5]
Жергілікті халық көшірілгеннен кейін бос қалған ... сан ... ... ... Олар ... ... ... теміржол салынды, өздеріне барактар, мал
қоралар, күзеттегі ... ... ... ... ... Құрылысқа көбінесе ескі үйлердің материалдары пайдаланылды.
Бейіттердің саман кірпіштерін ... ... ... салынды, алайда ол
тыйым сақталына бермейтін. Бейіттердің бұзылу фактісі ... ... ... кездесті.[6]
Карлаг басқармасы тек қана Гулаг-қа және ... ... және ... ... ... ... лагерь қызметіне
ешқандай ықпал ете алмады. Мұның өз тізгіні Москвадағылардың қолында болған
отарлық ... ... еді. ... ол ... ... ... Оның ... шынайы үкіметі, қару-жарағы, көлік-құралдары, почтасы
мен телеграфы болды.
Карлагтың құрылымы да мейлінше ... еді. Оның ... ... әкімшілік-шаруашылық; есепке алу, бөлу бөлімі; ... ... ... ... ... ... сауда, жедел-
чекистік, қаржы, көлік және ... ... Осы ... ... ГУЛАГ
басқармасына ай сайын 17 түрлі есеп жіберіп отырды.
Карлаг шаруашылығының негізгі ... ... мен ... ... ... Егер 1931 жылы ... территориясы
53 000 гектар болса, 1941 жылы 1 780 650 ... ... Егер 1931 ... 14 ... 64 ... ... 1941 жылы 22 ... 159 учаске
болды. ал 1953 жылы 26 бөлімше, 192 ... ... ... ... ... кезегінде бірқатар шаруашылық бөлімшелеріне бөлініп, учаске, нүкте,
ферма деп ... ... 106 мал ... фермасы, жеті бақша
учаскесі мен он егістік ... ... мен ... ... ... қашықтығы 5
километрден 650 километрге жететін. Карлаг территориясы 1950 жылы 2 087 646
гектар, яғни 20 876 шаршы ... ... ... ... егістік – 111 886
гектар, шабындық – 337 670 гектар, ...... ... ... ... саны әр жылы ... төмендегідей
болды: [7]
|Жылдар |Тұтқындар саны |
|1931 |21 329 ... |25 127 ... |34 536 ... |42 586 ... |50 425 ... |53 946 ... |60 745 ... |63 044 ... |66 208 ... бір ... ... саны 75 ... дейін жетті. Бұл
адамдар лагерьдегі барлық қиындықтарға төзіп бақты, моральдық және басқа ... ... ... ... ... білді.
3. Тұтқындарды ұстау тәртібі
Гулаг лагерьлеріндегі тәртіп адамды бүтіндей тұқыртып, қорлауға,
азғындатып жіберуге негізделген. Тұтқындарды ... ... ... олар тек берген көр – жер, тамақты ішіп, ... ... ... істесе болғаны деген мақсат ... ... ... ... 1 ... астам тұтқындар болса, демек ... өзі ... ... тағы бір құл ... ... ... ... тұтқындардың адам айтқысыз ауыр тұрмысы туралы бұрынғы
тұтқындардың газеттер мен журналдарда жарияланған ... ... ... деректер Қазақстанның облыстарындағы ... ... ... ... 1941 ... ақпанда Карлагта өткен тексеру
қорытындысының актісінен деректер келтіруге болады. Карлаг ... ... ... ... ... және ... оның ауыл ... орынбасары Сорокин, әскери күзет штабының ... ... ... Пловников енген комиссия Жартас плотинасы құрылысындағы
жұмыс барысын тексерген.
Тексеру барысында былай деп атап көрсетілген: ... ... ... ... ... жеткілікті. 12 күзетші және иісшіл иттер
бар. Күзетшілер казармасы ойдағыдай, ... ... ... отынмен
қамтамасыз етілген.
Актінің «Тұтқындардың тұрмыстық жағдайы туралы» деген бөлімінде
былай деп жазылған: «Тұтқындар жататын барлық ... өте ... ... жарық жоқ. 2-3 апта бойында отын болмаған жағдайлар кездескен. Адамдар
сөрелерде шешінбей жатады, төсек-орын ... жоқ. ... ... ... тиісінше жарақтандырылмаған, сондықтан да су болған киім-
кешек бір күнде кеуіп ... Өзге ... киім ... ... жоқ. Кар ... жұмыстарындағы тұтқындар малмандай су болып келеді,
алайда ертеңгісінде сол киімдерін қайта киіп кетеді.
Тұтқындар киім-кешекпен 40-50 % қана ... ... оның ... өте ... Қайсібір кездерде аурулы себепті дәрігердің ... ... ... ... келесі тұтқынға берілетін болған.
Киім мен аяқ киімнің жоқтығынан тұтқындар жұмысқа шыға алмаған
жағдайлар да ... Олар ... ... бас ... ... ... ас-суға отырғызылады да, жаза бөлмесіне жіберіледі.
Лагерь бөлімшесінде 45 жаза бөлмесі бар, ... 41 –і ... сай ... ... ... туралы былай делінеді:«1941
жылдың бірінші қаңтарынан ... ... ... ... ... сапасы жағынан калорияға сәйкес келмейді. Бұрын 3 ... ... екі ... ... Тамақтың майлылығы 50 пайызға
төмендеген.
Калориялы тамақтың жоқтығы, аса ауыр ... және ... ... тұтқындардың мезгілінен бұрын өлуіне алып соқтырды. 1942 жылдың
қазанынан 1943 жылдың ... ... ... Карлагта этаппен 13 024
тұтқын әкелінсе, солардың 27 ... ғана ... ... еді. ... тұтқындарды еңбекке жарамды, дені сау адамдармен бірге ... салу ... ... етек алды. Осының салдарынан көптеген
тұтқындар мезгілсіз ажал тапқан.
Карлагтағы санитарлық қызметтің түрі мынадай: ... ... ... ... ... келетін небәрі 3600 төсектік 50 стационар мен жартылай
стационар.
Толық емес деректер ... 1940 ... 1950 ... дейін Карлагта 40
мыңға жуық адам қайтыс болған. ... 1943 жылы ай ... ... мың ... ... бар ... 575 ... қызметкері болған, соның ішінде
дәрігерлер -193, фельдшер-акушерлер-128, медбикелер- 216, фармацевтер – 35,
тіс техниктері – 216.
Лагерьлерде өлген адамды ... ... ... ... Бейіт
ортақ болған, қайтыс болған тұтқынды тыр-жалаңаш күйінде әрқайсысын бес-
бестен үш ... етіп ... ... және ... ... ... ... кигізілген. Моланың бір ... ... ... жазылған тақтайша қойылатын. Сөйтіп әрбіп шұңқырға он бес
адамнан көмілген. Өліктердің ... ... ... ... кездерде аш қасқырлар мен иттер моланы қазып, ашып тастайтын.
ГУЛАГ-тың 1943 жылғы 16-наурыздағы ... ... ... ... ... ... Бірнеше мүрдені жалпы молаға қатар жерлеуге рұқсат етілсін
2. Өліктер табытсыз және ... ... ... ... 1,5 метр, ені мен ұзындығы жерлеушілердің
санына қарай белгіленуі тиіс;
1943 жылы майданнан соталған ... келе ... ... ... ... ... ... қашқан тұтқындар иттерге таланып өлген. Мыж-
мыж болған өлікті ... ... ... ... ... ... Тәртіп
бастығы кім де кім қашатын болса, ... ... ... деп ... жұмысқа жарамайтын шал-кемпірлер көп болған. Оларды ... ... ... аш ... ... арасында қуаты кеміген бір
бүкір қарт болған екен. Бірде ол бұршақ егістігі жанынан өтіп бара ... бір ... үзіп ... болған. Алайда күзетші ешқандай ескертпе жасамай
атып өлтірген. [8]
Карлагта ... ... ... жермен жексен болған
адамдардың бейіті жатыр дерсің. Оны ... ... ... ... ... лагерінің өмір сүру кезеңінде жалпы саны бір миллионға жуық
тұтқын болған деп ... ... бұл ... нақты емес.
Жабылар кезіне дейін лагерь ешқандай тұтқындарды қабылдамаған. ... 27 ... ... ... ... лагері жабылды.
Қазіргі кезде мұнда «Карлаг архипелагы»-жайлы ... ... ... ... ... ... ... Жергілікті
халық тарихында бұл ескерткіштердің алар маңызы көп. ... ... ... ... ... ... Балқаш, Сәтпаев қалаларын
жатқызуға болады.
Әсіресе, Долинкадағы 2 метр ... ... ... ... де ... ... ... Долинкада орналасқан больницалар,
офицерлер үйі және ... ... ... ... ... ... қоғамдық өмірінде, сонымен ... ... ролі зор: ... ... ... музейі (Алматы), Степлаг-
Джезказганлаг тарихи-өлкетану музейі, Мемориал-музей – Карлаг ... ... ... дәуірі – жанашаршылық сұмдық ... ... ... ... ... азғындатылды. Езгіден қырып жоюдан әбден
шалдыққан халықты ... ... ... ... НВКД ... ... өлген ата-ана, аға-іні, апа-қарындас, туған-
туыстарын ұмытуға сөйтіп ақыл-есі жоқ ... ... ... ... Бұл ... қазақ халқының психологиялық жан тұрғысына әсер етіп,
еңбек сүйгіштік, ... ... ... және ... да ... ... ... үрей, сенімсіздік пен секемшілдік басты.
Карлаг дегеніміз, зорлық-зомбылықтың ... ... Ол ... ... сияқты қатыгезділік пен алданыш әлемі болды.
Лагерь басшыларының ойынша тұтқындар ... ... ... ... ... әділет жеңіп босаймыз деген үмітпен өмір сүрді. Бұл ауыр ... ... ... ... ... әрқашан сақталады.
-----------------------
[1] Карманова А.Т «Гулаг жүйесіндегі лагерьлер»/Хабаршы.ЕҰУ-2009-№1-280 бет
[2] www.youth.kz/index.php?option=com_k2&view=item&id=94:karlag-pamyat-bez-
sroka-davnosti&Itemid=70
[3] Шаймұханов Д.А, Шаймұханова С.Д/«Карлаг»-Алматы, 1997ж, 12-13-бет
[4] http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%B3
[5] Шаймұханов Д.А, ... ... 1997ж, ... ... Д.А, ... ... 1997ж, ... Шаймұханов Д.А, Шаймұханова С.Д/«Карлаг»-Алматы, 1997ж, 15-бет
[8] Шаймұханов Д.А, Шаймұханова С.Д/«Карлаг»-Алматы, 1997ж, 35-41 бет

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан — лагерьлер өлкесі39 бет
Қайым Мұхамедхановтың қазақ әдебиетінде алатын орны жайлы мәлімет42 бет
Карл X5 бет
Карл Маркстің өмірбаяны және экономикалық теориясы14 бет
Математиктердің бекзадасы Карл Фридрих Гаусс8 бет
Статистикалық сынақтар әдісі Монте-Карло әдісі13 бет
Сұр қарлығаштың тіршілі17 бет
Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде. "Әдебиет танытқыш" - ұлттық әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашы6 бет
Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде. "Әдебиет танытқыш" - ұлттық әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашы. Шәкәрім шығармаларының текстологиясы14 бет
Ясперс Карл (23.2.1883 жылы, олденбург, – 26.2.1969 жылы, базель)4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь