Табиғат қоғаудың экологиялық негіздері

Жоспар:

I. Кіріспе

II. Негізгі бөлім
1. Табиғат қоғаудың экологиялық негіздері
2. Табиғатты тиімді пайдалану және оның негізгі ұстанымдары

III. Қорытынды

IV. Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Табиғат — адам баласының тіршілік тынысы әрі таусылмас қазынасы. Адам табиғаттың туындысы ретінде біте қайнасып, өміріне кажеттсі азық қорын алады. Биологиялық түр ретінде алғашқы адамдар табиғат ресурстарын тұрпайы күйінде пайдаланып келді. Бертін келе, саналы түрде үй шаруашылығымен айналысып, өсімдіктерді баптап өсіріп, жануарлардың кейбір түрлерін қолға үйретті.
Адам баласының саны артқан сайын табиғат байлықтарын пайдалану еселеп өсті. Енді бос жатқан жердің, судың иесі табылып одан әрі жер мен оның байлығы үшін талас-тартыс өрбіді. Осының бәрі табиғатқа бұрын-сонды болмаған шығын әкелді. Алғашында табиғат қорлары сарқылмайтын сияқты көрінгенімен, бірте-бірте оның қоры таусыла бастағанын адам баласы сезінеді. Мысалы, дүние жүзіндегі орман қоры 40 млн км2 деп есептесек, оның соңы 150 жыл ішінде 35%-ы кесілген екен. Соңғы ғасырда өмір сүрген адамзат қауымдастығы табиғатты қоргау қажет екенін түсіне бастады. Ол үшін табиғат қорларын есепке алып, оны тиімді пайдалану керектігін ұғынды. Табиғат қорғау туралы маңызды кұжаттар қабылданып, оның ғылыми негіздері қаланды.


Негізгі бөлім

Табиғат қорғау дегеніміз табиғат ресурстарын пайдалану барысында оның тиімді жолдарын іздеу, қайта тулету, бүліну, ластану жолдарынан сақтау және қорғауды жүзеге асыру. Табиғат қорғауға ғылыми тұрғыда бағытталған халықаралык, мемлекеттік және коғамдық ауқымдағы іс-шаралар жатады.
Өрбір мемлекеттің, ұлттың табиғат қорғау барысында ежелден қалыптасқан салт-дәстүрлері бар. Олардың негізін қалаушы ата-бабаларымыздың ой-өрісінен туындаған аңыздар мен ақиқаттар — өмір тәжірибелері.
Сондықтан да тұз тағысы киікті киелі, жер мен суын касиетті деп, жас ұрпағына түсіндірген ата-бабамыз табиғаттың қадіріне жете білген. Шұрайлы жайылымын, орман-тоғайын, өзен-көлін пайдаланып әрі оны қорғауды мақсат еткен.
Табиғат қорғаудағы негізгі мақсат — оның байлығын тиімді пайдалана отырып, болашақ ұрпаққа қаз-қалпында жеткізу. Ол үшін біз табиғат қорларын жете білуіміз қажет.
Табиғат қорлары сарқылмайтын және сарқылатын болып екіге бөлінеді. Сарқылмайтын қорлар адам баласына тәуелсіз болып келеді. Соның бірі — су. Жер шарындағы судың үлесі барлық жердің 3/2 алып жатыр. Сондықтан, оның қоры үздіксіз айналымға түсіп, қалпына келіп отырады. Ал экожүйелердің тарылуы уақыт пен кеңістікке катысты салыстырмалы түрдегі обьектілер.
Қолданылған әдебиеттер:

1. "Экология" - Ә. Бейсенова, Ж. Шілдебаев. Алматы 2002
2. "Экология" - Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т., Алматы 2000ж
        
        Кіріспе
Табиғат — адам баласының тіршілік тынысы әрі таусылмас қазынасы. Адам
табиғаттың туындысы ретінде біте қайнасып, ... ... азық ... ... түр ... алғашқы адамдар табиғат ресурстарын тұрпайы
күйінде пайдаланып келді. Бертін келе, саналы ... үй ... ... баптап өсіріп, жануарлардың кейбір түрлерін қолға
үйретті.
Адам баласының саны артқан сайын табиғат байлықтарын пайдалану ... Енді бос ... ... ... иесі ... одан әрі жер мен ... үшін ... өрбіді. Осының бәрі табиғатқа бұрын-сонды
болмаған шығын әкелді. Алғашында табиғат ... ... ... бірте-бірте оның қоры таусыла бастағанын адам баласы
сезінеді. Мысалы, дүние жүзіндегі ... қоры 40 млн км2 деп ... ... 150 жыл ... 35%-ы ... ... ... ғасырда өмір сүрген адамзат
қауымдастығы табиғатты қоргау қажет ... ... ... Ол үшін ... ... алып, оны тиімді пайдалану керектігін ұғынды. Табиғат
қорғау туралы ... ... ... оның ... ... ... ... қорғау дегеніміз табиғат ресурстарын пайдалану барысында ... ... ... ... ... ... ластану жолдарынан сақтау және
қорғауды жүзеге асыру. Табиғат қорғауға ғылыми тұрғыда ... ... және ... ауқымдағы іс-шаралар жатады.
Өрбір мемлекеттің, ұлттың табиғат қорғау барысында ежелден қалыптасқан
салт-дәстүрлері бар. Олардың негізін қалаушы ата-бабаларымыздың ой-өрісінен
туындаған аңыздар мен ... — өмір ... да тұз ... ... киелі, жер мен суын касиетті деп, жас
ұрпағына түсіндірген ата-бабамыз табиғаттың қадіріне жете білген. ... ... ... ... әрі оны ... мақсат
еткен.
Табиғат қорғаудағы негізгі мақсат — оның байлығын тиімді ... ... ... ... жеткізу. Ол үшін біз табиғат қорларын
жете білуіміз қажет.
Табиғат қорлары сарқылмайтын және ... ... ... бөлінеді.
Сарқылмайтын қорлар адам баласына тәуелсіз болып келеді. ... бірі — ... ... судың үлесі барлық жердің 3/2 алып жатыр. Сондықтан, оның
қоры үздіксіз айналымға түсіп, ... ... ... Ал ... ... пен ... катысты салыстырмалы түрдегі обьектілер.
Сарқылатын қорлар өз кезегінде ... ... және ... ... ... ... казба байлықтар, мүнай, көмір қорлары ... ... ... жатады. Сарқылатын қорларды адам баласының өте
ұқыпты түрде пайдалануы болашақ ұрпактың ... ... ... ... да адамның ақыл-ойына тәуелді болады. Олар ... ... пен ... ... Аталған қорларды барынша пайдалану,
біржола жойып жіберуге апарады. Мысалы, адам баласының теріс іс-әрекетінен
жер бетіндегі аңдардың 106, ... 139 түрі ... ... ... ... ... ... еткен жабайы түйе, құлан, жабайы жылқы,
жолбарыстар бүгінде жоқ. Ал өсімдіктер мен ... ... ... ... ... ... бар. Ол үшін ... қорларын қорғаудың
барлық шараларын қолдану керек. Топырақ карашіріндісінің түзілуі өте ұзақ ... ... ... ал оның ... әп-сәтте. Осыған орай адам
баласы топырақтың құнарлылығын сақтау үшін агротехникалық шараларды дұрыс
колданып, косымша ... ... ... ... отырады.
Топырақтың тозуы көптеген ... ... ... Соның
негізгілері — топырақ эрозиясы, тозуы, шөлге айналу және ластану. Осының
бәріне де адамның іс-әрекеті себепші.
Соңғы жылдары жер ... ... ... ... ... ... ... ұшырап отыр. Олардың ең бастысы — әлемдік
климаттағы өзгерістер. Күн мен жел энергиясы ... қор ... ... ... ... ... зиянды газдар, шандар
көтеріп, адамдардың денсаулығына қауіп төндіруде. Бүл апатты ... ... ірі ... өріс алып ... Ауа кеңістігішң
ластануы Дүние-жүзілік мүхиттар мен теңіздерге де өз ыкпальш тигізуде.
Өркениетті елдер сиякты біздің ... да ... ... ... ... отыр. 1997 жылы "Қоршаған ортаны қорғау туралы заң"
кабылданды. ... ... ... ... ... қорғау мен оның
байлығын халык қазынасы ... ... ... ... ... ... ... заңын орындау онын негізгі ұстанымдары мен ережелеріне
негізделген.
Табиғат қорғаудың бірінші ұстанымы. Табиғат байлықтарын ... ... ... ... ... асыру. Мысалы, орман ... ... ... ол ауа ... ... ... ... дәрі-дәрмек, аң
мен құстың мекені, топырақты қорғаушы және адам үшін ... ... ... қажет.
Табиғат қорғаудың екінші ұстанымы. Табиғат байлықтарын пайдалану
барысында оның ... жер үшін ... мен ... ... ... алу. Бұл
әсіресе орман, су қоры үшін қажет. Мысалы, Әмудария мен Сырдария өзендерін
ауыл шаруашылығына ... ... онын Арал ... үшін маңызы
ескерілмеді. Нәтижесінде, Арал теңізінің ... ... кету ... ... ... ... ұстанымы. Табиғат қорларын пайдалан-ғанда
олардың бір-бірімен байланысты екендігін есте сақтау ... ... ... ... ... ... ... деген сөз.
Мысалы, Семей өңіріндегі Шыңғыстау ормандарының құрылыс үшін кесілуі — осы
өңірді аң-құсы мен шұрайлы жайылы-мынан айырды.
Қорыта айтқанда, адам ... ... ... ... өмір ... ... Сондықтан табиғат қорларын ғылыми негізде, қайта түлете отырып
пайдалану және ... ... ... қойылуы тиіс. Табиғат ... ... мен ... ... ... ... ... мен табиғат қорғау ғылымдары бірін-бірі толықтырып отырады.
Экология ғылымы табиғатты тйімді пайдалану мен қорғаудың ғылыми-теориялық
негізін ... ... ... ... ... мен оның ... ... қоршаған ортамен және адамньщ іс-әрекетімен
байланыстыра отырып зерттеп, оны жүзеге ... ... ... Ал ... ... ... — экология ғылымының негізгі
тұжырымдарын жүзеге асыратын ... ... ... игі ... ... мен ... ... ғылымдары бір-бірімен үйлесімді
әрекет еткенде ғана табиғат апаттарына жол бермейді. Нәтижесінде, табиғат
ресурстарын тиімді ... мен оны ... ... ... ... ... қорғау" үғымының мәні зор. "Табиғат қорғау" үғымына
жақын "қоршаған ортаны қорғау" үғымы да жиі қолданылады. Ол адам ... ... ... ... ... ... ... баласы табиғат қорғауды жүзеге асыру үшін табиғатты тиімді пайдалану
жүйесі бойынша жұмыстар атқарады. Ал ... ... ...... пайдалану мен оны қайта түлетудің ең ұтымды әрі адамға пайдалы
технологиясы. Адам баласы табиғатты қорғау үшін оның ... ... ... ... ... ... ... тірі организмдер бір-бірімен байланысты
және қарым-қатынас жағдайында ғана тіршілік етуге бейімделген. Бұл
байланыстардың біреуінің бұзылуы табиғаттағы тепе-теңдікке
өзгерістер әкелуі мүмкін. Сондықтан адам баласы ... ... орта мен ... ... ... ... тиіс.
Табиғатта ешбір зат жоғалып кетпейді. Егер адам ... ... ... ... әкелсе оны жоюдың да жолын ойлауы керек. Ол
зат табиғи айналымға түсуі тиіс. Мысалы, адам полиэтиленді ойлап
тапты. ... ... ... түспейді. Себебі, оны ыды-
рататын редуцент (бактерия) жоқ. Осыдан барып жер бетінде қоқыс-
тар көбеюде.
Заттардағы барлық өзгерістер энергия жұмсаумен жүзеге асады.
Яғни, ... ... заңы ... ... ... Сол ... ... табиғатты пайдаланған кезде оны өндіру мен қайта түле-
туді үйлестіре ... адам мен ... ... ... ... экожүйелер мен ондағы қарымқатынастар ұзақ
жылғы түрақты даму эволюциясьшың жемісі. Сондықтан адам баласы
оны бұзбауы керек. Ал бұзған жағдайда қайтымсыз экологиялық
апаттарға алып ... ... ... ... ... корғау ғылымы
алдында бірнеше маңызды міндеттер түр:
а) ... ... және ... ... ... ... түсетін салмақ ең аз мөлшерде болуы керек;
ә) өндіріс пен өнеркәсіп ... ... ... адам ... ... арасында экологиялык қауіпсіздік сақталуы тиіс;
б) табиғат ресурстарын игеру ... оның ... ... әсеріне көңіл бөлінуі керек;
в) табиғат ресурстарын сол қалпында сақтау үшін қорықтар,
корықорлар, ұлттық саябақтар мен ... да ... ... ... ... қоршаған орта мен адам баласьшың денсаулығын сақтау үшін
экологиялық қауіпсіздік шаралары қадағаланып отырады.
Табиғат корғаудың міндеттері мен ... ... ... ... ала
ескерту және нақты шешім кабылдау аркылы анықталады.
Алдын ала ескерту шаралары белгілі бір аймақтағы ... ... оны ... мен ... ... ... ... шешім қабылдау шаралары — табиғаттағы ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру немесе
жою жұмыстары. Мысалы, ауаның ластануы, топырақ эрозиясы, ... ... ... тағы бір ... — экологиялық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету. Ол казіргі және болашақ ұрпақтың салауатты өмір ... ... ... ... шектеу және табиғаттағы төтенше ... Оны ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы және
табиғат қорғау заңдары.
Табиғатты қорғауды жүзеге ... ... ... ... ... ... білу әрбір азаматтың міндеті болып саналады. Олардың
негізгілерін қарастырамыз.
1. Жекелеген өндіріс орындары мен өнеркәсіптерді, ... ... ... ... ... ғылым мен техника
жаңалықтарын пайдалану. Өндіріске аз қалдықты немесе калдықсыз
технологияны енгізу.
1. Экологиялык зандардың орындалуын үнемі қадағалау.
2. Ірі құрылыстарды, өнеркәсіп ... т.б. ... ... ... ... ... ... сақтап қалу үшін қорықтар, қорыққор-
лар, үлттык саябақтар, табиғат ескерткіштері, т.б. ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-практикалық конференциялар мен симпозиум-
дар ұйымдастыру.
5. Көшпілікке үздіксіз экологиялық білім мен тәрбие беру және
экологиялық әдеп пен мәдениетті ... ... ... ... шешу ... оның барысы
туралы үнемі үгіт-насихат және ақпарат жүйесін үйымдастыру.
Қорытында
Жоғарыда аталған шараларды ... ... ... ... ... ... болып саналады. Сонда ғана біз туған өлкеміздің табиғатын өз
калпынада сақтап ... ... ... түлетуге үлес коса аламыз.
Қорыта айтқанда, табиғат қорғау және ... ... ...... қоргау. Табиғат қорғаудың алдына қойған мақсаты мен
міндеттері айқын. Табиғат коргауды жүзеге асыру үшін оның ... ... ... білу ... ... ... ... Біздің елімізде табиғат корғау мемлекеттік заңдармен қорғалады.
Жоспар:
I. ... ... ... ... ... ... негіздері
2. Табиғатты тиімді пайдалану және оның негізгі ұстанымдары
III. Қорытынды
IV. Қолданылған әдебиеттер
Қолданылған әдебиеттер:
1. "Экология" - Ә. Бейсенова, Ж. ... ... ... "Экология" - Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т., Алматы 2000ж

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өскемен қаласының қатты және тұрмыстық қалдықтармен ластануы32 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
«бастауыш сынып оқушыларына экологиялық тәрбие беру»29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь