Қазақстанның сыртқы саясаты: басымдықтары мен міндеттері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ СЫРТҚЫ САЯСАТЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАСЫМДЫҚТАРЫ
1.1 Қазақстанның сыртқы саясаты: басымдықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Ресей, Қытай, АҚШ, Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.3 Мемлекеттік шекара . Қазақстаннның тәуелсіздігінің белгісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

ІІ. БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҰЙЫМДАР
2.1 Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Қазақстанның ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..39
2.2. Қазақстанның Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымына кіру мәселесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..48
2.3 Қазақстанның әлімдік қоғамдастықпен халықаралық байланыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .65
КІРІСПЕ

Диплом тақырыбының өзектілігі. Сыртқы саясаттағы басымдықтарымыз ХХІ ғасырдың ығытына қарсы тұруға қабілетті әрі ұзақ мерзімді ұлттық мүдделерді қамтамасыз етуге бағытталған, белсенді, жан-жақты және үйлесімді сыртқы саясат.
Ресей, Қытай, АҚШ, Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты дамыту басым бағыттар болып қала береді. Азия мен Таяу Шығыстың негізгі елдерімен өзара іс-қимылға зор маңыз беріледі.
Қазақстанның қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ел ішіндегі реформаларға қолайлы жағдай туғызу мақсатында Үкіметтің алдында осы мемлекеттермен арадағы негізгі шарттар және келісімдерді бұлжытпай жүзеге асыру міндеті тұр.
Осындай маңызы зор шарттардың бірі Мәскеуде қол қойылған Қазақстан мен Ресей арасындағы шекараларды делимитациялау туралы шарты. Тарихымызда тұңғыш рет біз өзіміздің стратегиялық әріптесіміз Ресеймен заң жүзінде ресімделген мемлекеттік шекараға ие болдық. Осылайша соңғы жылдары ұзына бойы 14 мың километрден асатын шекараны толығымен межелеуге қол жеткіздік. Бұл еліміздің мемлекеттік құрылыстағы жоспарларымызды жүзеге асыруға қолайлы жағдай туғызатын ұлттық қауіпсіздігіміздің маңызды кепілі.
Біз стратегиялық тұрғыдан Қазақстанның мүдделері толығымен ескерілген жағдайда Бүкілдүниежүзілік Сауда Ұйымына тезірек кіруге ықыластымыз.
Қазақстан Шанхай Ытымақтастық Ұйымына, ТМД, ЕурАзЭҚ-ты реформалауға, ЕЭК-ті құру жөніндегі жұмыстарға ерекше мән береді.
Біздің еліміз үшін барлық бағыттар бойынша ЕҚЫҰ-мен бұрынғысынша іс-қимыл жасау маңызды болып қала береді. 2009 жылы осы ұйымға төрағалық етуге біздің кандитатурамыздың ұсынылуына барынша жауапкершілікпен қараймыз. Біздің сыртқы саясатымыздағы негізгі басымдықтар осы мақсаттарға қол жеткізуді көздейді.
Ұзақ мерзімді басымдығымызды ұлттық қауіпсіздік және мемлекеттік тәуелсіздік пен аумақтың тұтастықты сақтау - еліміздің іргелі құндылықтары. Бұл – біздің басты ұлттық байлығымыз, біз оны сақтауға және болашақ ұрпақтарға жеткізу басты міндет. Бүгінде, «Қазақстан-2030» Стартегиясын іске асыра бастағалы бері 10 жыл өткенде қазақстандық мемлекеттік орнықты деп нық сеніммен айтуға болады.
Халықаралық практика мен нормаларға сәйкес мемлекеттік шекарамызды толық қатталып, Қарулы Күштерінің реформасы жүзеге асырылды, осы заманғы армия жасақталып, оны қайта жарақтандыру ісі жүргізілуде. Елдің Қарулы Күштерін қаржыландыруды елеулі түрде арттырылды. Құқық қорғау органдарын, арналу қызметтерді қоса алғанда, іс жүзінде мемлекет қауіпсіздігінің инфрақұрылымы қайта құрылды.
«Қазақстан-2030» Стартегиясының бір бөлігі ретінде қауіпсіздікке төнетін қатерлерді алдын ала бейтараптандыруға бағдарланған мемлекеттің Ұлттық қауіпсіздігі стратегиясы әзірленіп бекітілді. Қазақстанның бастамасы бойынша құрылған мемлекетаралық бірлестіктер өзінің қажеттігін дәлелдеп шықты. Өңірлік бірлестіктер – АӨСШК, ШЫҰ, ҰҚШҰ-ның қызметі өңірдегі тұрақтылық пен өзара ықпалдыстық үшін берік негіз қалады.
Бүкіл шекараның бойындағы көрші мемлекеттермен Қазақстанның достық қарым-қатынастары орнатылды. Сонымен қатар ХХІ ғасырдың басы көбірек тұрақтылық пен қауіпсіздік әкеле қойған жоқ. Керісінше, халықаралық лаңкестік, экстремизм, есірткі саудасы, қару-жарық пен ядролық материалдардың заңсыз айналымы секілді қателерге қарсы күрес ұзаққа созылатыны айқын болды.
Қазақсатнның әлемде қуатты экономикасы бар әрі халықаралық қоғамдастықтағы тұғыры берік өңірлік держава ретінде қабылданатынын да есептен шығармаған жөн. Бұдан әрі экономикалық, әлуметтік және саяси жаңаруымыздың жолында елеулі кедергі болуы ықтимал ХХІ ғасырдың қазіргі кезде көрініп жүрген объктивті қатерлері еліміздің бейбіт еңбегі мен прогресі баршамызға және әлемдік қоғамдастықтың ұстаныма байланысты.
Біріншіден, осы өңірде тұрақсыздық пен діни экстремизм етек жая бастады.
Екіншіден, географиялық орналасуы жағынан алғанда Қазақстан белортасында тұрған өңірде есірткі таратудың тыйылмай отыруы.
Сондықтан да біз осы проблемаларды шешу үшін барлық мүдделі мемлекеттермен және халықаралық ұйымдармен бұрынғысынша белсене ынтымақтастықты орнату.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Қазақстанның сыртқы саясатындағы негізгі басымдықтары мен міндеттерінің деңгейін анықтау; ұзақ мерзімді басымдығымызды ұлттық қауіпсіздік және мемлекеттік тәуелсіздік пен аумақтың тұтастықты сақтау қызметтегі заңдылықтардың кейбір қайшылықтарын ашып көрсету; халықаралық лаңкестік, экстремизм, есірткі саудасы, қару-жарық пен ядролық материалдардың заңсыз айналымы секілді қателерге қарсы күрес мәселелерін шешу жолдары біздің сыртқы саясаттағы басты басымдықтардың бірі болғандықтан, олармен күресті күшейту мақсатында халықаралық ұйымдармен қарым-қатынасты жетілдірудің мақсаттары мен міндеттері зерттеудің объектісін анықтайды.
Тақырыптың мақсаты мен міндеттері. Қазақстанның сыртқы саясатындағы басымдықтары мен міндеттерін анықтау; Ресей, Қытай, АҚШ, Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты дамыту; шекараларды делимитациялау мәселерін сипатту; көш-қон саясатын жетілдіру; Қазақстанның экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, Бүкілдүниежүзілік сауда ұйымына кіру мәселелерін шешу; Қазақстанда есірткінің таратылуына жол бермеу саясатын жүзеге асыру; лаңкестіктің алдын алу шараларына байланысты жүзеге асырылып жатқан халықаралық келісімдердің бағытын анықтау; Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының негізгі басымдықтарын жүзеге асыру жолдары зерттеу; Қазақстанның әлемдік қоғамдастықпен халықаралық байланыстары мен екі
Пайдаланылған әдебиеттер

1. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан Халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан».-Астана, 2007 ж. 28 ақпан
2. ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан Халқына Жолдауы «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында». – Алматы, 2005
3. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – Алматы: Жеті Жарғы, 2005
4. Қазақстан Республикасында азаматтардың денсаулығын сақтау туралы» Заңы // Егемен Қазақстан, 1997, 17 маусым
5. Послание Президента Республики Казахстан Н.А.Назарбаева народу
Казахстана «Казахстан – 2030». - Астана; Фолиант, 2000
6. Дипломатия жаршысы, 2005, №4(6)
7. Дипломатическая служба Республики Казахстан. – Алматы, 2004
8. Еуразиялық интеграция және қазақ диаспорасы. – Алматы, 2007
9. Авдокушин Е.Ф. Международные экономические отношения: Учебное пособие. – М.,1996
10. Атымтаева Ж.А. Терроризмге қарсы күрестегі Еуропалық саясат. – Алматы, 2004
11. Всемирная торговая организация (ВТО) // В кн.: Внешнеэкономическая деятельность КР: состояние и перспективы развития. – Мониторинг. Вып.5 – Бишкек: ЦЭ и СР. – 1999, с.70-74
12. Габиани А.А. Наркотизм вчера и сегодня. - Тбилиси: Сабиота Сакартвело, 1988. - 260с .
13. Ермекбаев А.Б. ЮНЕСКО в Казахстане. – Алматы
14. Есжан А.К Казахстан и Мировое Сообщество. – Астана
15. Лукьянов И.П. ООН Сегодня и Завтра. – Москва
16. Мухамеджанов М.Б. Формирование Основных Приоритетов Внешней Политики Казахстана. – Алматы
17. Миньковский Г.М. Современные социально-правовые проблемы борьбы с наркотизмом в России. Совершенствование борьбы с наркотизмом: материалы конференции.-М., 1997, с.448
18. Сайранқызы Н. ДСҰ шеңберіндегі кемсітпеушілік қағидасы. – Астана, 2007
19. Сарсеков Б.С. Контробанда наркотиков в Казахстане: проблемы и пути их преодоления: Монография.-Алматы,1998, б.160
20. Ситников Б.П. Наркотики и политика // Политика, 1987, №3
21. Сыдыков Б.С. Взаимодействия национальной, региональной и глобальной модели международного сотрудничества в ЦА. – Бишкек, 2002, с.62
22. Токаев Қ. Беласу. Дипломатиялық очерктер. – Алматы, 2003
23. Элебаев Н. Реалии и перспективы сотрудничество центральноазиатских государств с Организацией экономического сотрудничество Центральная Азия и Кавказ. № 2 (8) - 2000 – С. 18
24. Чжен Кун Фу. Геополитика Казахстана. – Алматы
25. Токаев К. Внешняя Политика Казахстана в Условиях Глобализации. – Алматы
26. Степаненко Б.В. Программы ООН в СНГ. – Москва
27. Оңғарбаев Е.Ә., Смағұлов А.А. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы.- Қарағанды: Болашақ-баспа, 2005









ЕврАзЭс – Еуропалық Азиаттық Экономикалық Қауымдастық

ЕО – Еуропалық Одақ

ТМД – Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы

ЦАЭС – Орта Азиалық Экономикалық Қауымдастық

ШЫҰ – Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы

КСРО – Кеңес Социал Республикалар Одағы
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................
......................................................3
І. БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ СЫРТҚЫ САЯСАТЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАСЫМДЫҚТАРЫ
1.1 ... ... ... ... ... ... Қытай, АҚШ, Еуропалық Одақпен ... ... ... – Қазақстаннның ... ... ... МЕН ... ... ... Ұлттар ... ... ... ... дүниежүзілік сауда ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі. Сыртқы саясаттағы басымдықтарымыз ХХІ
ғасырдың ығытына қарсы тұруға қабілетті әрі ұзақ мерзімді ... ... ... бағытталған, белсенді, жан-жақты және ... ... ... АҚШ, Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты дамыту басым
бағыттар болып қала береді. Азия мен Таяу Шығыстың негізгі елдерімен ... зор ... ... ... қамтамасыз ету және ел ... ... ... ... ... Үкіметтің алдында осы
мемлекеттермен арадағы негізгі шарттар және ... ... ... міндеті тұр.
Осындай маңызы зор шарттардың бірі Мәскеуде қол қойылған Қазақстан мен
Ресей арасындағы шекараларды делимитациялау туралы ... ... рет біз ... ... ... Ресеймен заң жүзінде
ресімделген мемлекеттік шекараға ие ... ... ... ... ... 14 мың ... ... шекараны толығымен межелеуге қол жеткіздік.
Бұл еліміздің мемлекеттік құрылыстағы жоспарларымызды жүзеге асыруға
қолайлы жағдай ... ... ... ... ... стратегиялық тұрғыдан Қазақстанның мүдделері толығымен ескерілген
жағдайда Бүкілдүниежүзілік Сауда Ұйымына тезірек кіруге ықыластымыз.
Қазақстан Шанхай Ытымақтастық Ұйымына, ТМД, ... ... құру ... ... ... мән ... еліміз үшін барлық бағыттар бойынша ЕҚЫҰ-мен бұрынғысынша іс-
қимыл жасау маңызды болып қала береді. 2009 жылы осы ұйымға төрағалық ... ... ... ... ... қараймыз.
Біздің сыртқы саясатымыздағы негізгі басымдықтар осы мақсаттарға ... ... ... басымдығымызды ұлттық қауіпсіздік және мемлекеттік
тәуелсіздік пен аумақтың тұтастықты сақтау - еліміздің іргелі ...... ... ... ... біз оны сақтауға және болашақ
ұрпақтарға жеткізу басты ... ... ... ... ... ... бері 10 жыл өткенде қазақстандық мемлекеттік орнықты
деп нық сеніммен айтуға болады.
Халықаралық практика мен нормаларға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... асырылды, осы заманғы
армия жасақталып, оны қайта жарақтандыру ісі жүргізілуде. Елдің ... ... ... ... ... ... ... органдарын,
арналу қызметтерді қоса алғанда, іс ... ... ... ... ... ... бір ... ретінде қауіпсіздікке
төнетін қатерлерді алдын ала бейтараптандыруға бағдарланған мемлекеттің
Ұлттық қауіпсіздігі стратегиясы әзірленіп бекітілді. ... ... ... ... бірлестіктер өзінің қажеттігін ... ... ... – АӨСШК, ШЫҰ, ҰҚШҰ-ның ... ... пен ... ... үшін берік негіз қалады.
Бүкіл шекараның бойындағы көрші мемлекеттермен Қазақстанның достық
қарым-қатынастары орнатылды. Сонымен ... ХХІ ... басы ... пен қауіпсіздік әкеле қойған жоқ. Керісінше, ... ... ... ... қару-жарық пен ядролық
материалдардың ... ... ... ... ... ... ұзаққа
созылатыны айқын болды.
Қазақсатнның әлемде ... ... бар әрі ... ... ... өңірлік держава ретінде қабылданатынын ... ... жөн. ... әрі ... ... және ... ... елеулі кедергі болуы ықтимал ХХІ ғасырдың қазіргі
кезде көрініп ... ... ... ... ... ... ... баршамызға және әлемдік қоғамдастықтың ұстаныма байланысты.
Біріншіден, осы өңірде тұрақсыздық пен діни ... етек ... ... орналасуы жағынан ... ... ... ... ... ... ... отыруы.
Сондықтан да біз осы проблемаларды шешу үшін ... ... және ... ... ... ... орнату.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Қазақстанның сыртқы саясатындағы негізгі
басымдықтары мен міндеттерінің деңгейін анықтау; ұзақ ... ... ... және ... ... ... ... сақтау қызметтегі заңдылықтардың кейбір қайшылықтарын
ашып көрсету; халықаралық лаңкестік, экстремизм, есірткі саудасы, қару-
жарық пен ядролық ... ... ... ... қателерге қарсы
күрес мәселелерін шешу жолдары біздің ... ... ... бірі болғандықтан, олармен күресті күшейту ... ... ... ... ... ... ... объектісін анықтайды.
Тақырыптың мақсаты мен міндеттері. Қазақстанның сыртқы саясатындағы
басымдықтары мен міндеттерін анықтау; Ресей, ... АҚШ, ... ... дамыту; шекараларды делимитациялау мәселерін сипатту; көш-
қон саясатын жетілдіру; ... ... ... ... ... сауда ұйымына кіру мәселелерін шешу; Қазақстанда
есірткінің таратылуына жол бермеу саясатын жүзеге ... ... ... ... ... ... асырылып жатқан халықаралық келісімдердің
бағытын анықтау; Қазақстан Республикасы сыртқы ... ... ... ... жолдары зерттеу; Қазақстанның әлемдік
қоғамдастықпен халықаралық байланыстары мен екі ... және көп ... ... ... ... ... тақырыптың басты
міндеті болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты Қазақстан Республикасының сыртқы саясатындағы
негізгі басымдықтарымызды анықтай отырып, оны жетілдіру ... ... заты - ... сыртқы саясатындағы негізгі басымдықтарды
жүзеге асыруды жетілдіру.
Зерттеу объектісі Қазақстанның сыртқы саясаттағы мәселесі жөніндегі
әлемдік қауымдастықпен халықаралық байланыстары болып табылады.
Зерттеудің ... және ... ... ... ... ... шешу және ... асыру мәселелері, еліміздің
қауіпсіздігі мен әлеуметтік-экономикалық жағдайын ... ... ... ... ... және қазақстандық ғалымдар
жұмыстарынан тұрады.
Негізгі тұжырымдамалар. Қазақстан Республикасының сыртқы саясатындағы
негізгі басымдықтарды дамытуға жағдай жасау; елдермен достық ... ... ... ... ... ... ... дамыған 50 елдің қатарына қосылу; сыртқы
саясат мәселелерін қазіргі кездегі Қазақстанның жаңа сатыдағы ... ... ... құрылымы мен көлемі. кіріспе, екі тарау
қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен ... ... ... ... САЯСАТЫНЫҢ
НЕГІЗГІ БАСЫМДЫҚТАРЫ
1. Қазақстанның сыртқы саясаты: басымдықтары мен міндеттері
Қазақстан президенті Н.Назарбаевтың күш-жігерінің арқасында ... ... ... жұрт таныған нормаларны ұстанатын мемлекет ретінде
әлемдік архитектоникаға сәтімен кірікті және текетірес пен ... да бір ... ада ... ... деп ... айтуға
болады.
Саясат бағытының мұндай сындарлылығы қазірдің өзінде белгілі бір
нәтижелер әкелді. Егер бірнеше жыл бұрын ... ... ... сыртқы қауіпсіздігінің қамтамасыз етужәне жетеші ... ... ... алу ... ... айтылса, қазір бірінші
кезекке жаңа императивтер шығып отыр деп ... ... ... ... ... мемлекеттермен өзара қатынасының инфрақұрылымын дамытуға
бағытталған «күнделікті» дипломатияның, тынымсыз жұмыстың уақытысы туды.
Мұдай қорытынды ... ... ... ... болмысқа негізделген.
Қазақстанның тәуелсіздігін нығайтуда 1993 жылы қазанда қол ... ... зор ... бар. Осы негізде алынатыфн
құжатқа өздерінің қолдарын қоя ... ҚХР ... Цзян ... ... ... Н. ... іс ... оңтүстіктегі ұл көршімен өзара
қарым-қатынаста қауіпсіздік ... ... ... шешті. Шартттық
тәртіппен Қытай Қазақстанға ... ... ... ... ... ... күш қолдану қаупін туғызудан бас ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан АҚШ-пен «демократиялық әріптестік туралы хартияға» жоғары
деңгейде қол қойылуының зор маңыза болды. Сондай-ақ Қазақсмтан ... да ... ... ... – Достық, ынтымықтастық және
өзара көмек туралы шарт пен ресімдеді. Осы шарт бір ... ... ... қызметін атқарады. Қазақстан Ресей қатынасына
құқықтық құрылысын жетілдіру ... ... ... жолмен Қазақстанның сыртқы саясатының бірінші кезеңінің басты
мақсатына дипломатиялық акциялар мен қол ... Енді ... ... мүдделеріне республиканың әлемдік істерге анағұрлым ... ... ... деп ... ... олар атап айтқанда республиканың
аймақтық және ғаламдың деңгейлердегі процестерге, халықаралық ... ... ... ... ... бәрі ... құқық
нормалары үстемдігінің нығайуына үлес қосады.
Сонымен бірге Қазақстанның стратегиялық мүдделерін қамтамасыз ету үшін
біздің диломатиямыздың ... ... үшін ... ... ... әрі сындары әріптестік қатынастарды дамытуы, барлық елдемен
ізгі көршілік және ... ... ... ... қажет. Түбегейлі
мүдделерді талап ету кезіндегі проинциптілік пен ... ұзақ ... қол ... ... ... сыртқы саясатының
ерекшеліктеріне айналуы тиіс. Еуразиялықтың айқын белгілері бар Орталық
Азиялық ... ... ... ... ... жолдармен өз
ұстанымдарын және ғаламдық сондай-ақ аймақтық деңгейлердегі ... қол ... ... ... байланысты Қазақстанның сыртқы
саясатының негізгі басымдықтарын мынадан көруге болады.
Қазақстандық ... ... ... ... деп аталатын
мемлекеттермен ынтымақтастықты ұлғайту бағытын жалғастыруы тиіс. Бұл саясат
қатарлас екі деңгейде ... ... ... екі ... ... ... ... Екіншіден, Тәуелсіз Мемлекеттер Достығын ... ... ... ... жөніндегі белсенділікті
төмендетпеу ... ТМД ... ... ... тиімділігін арттыру
және оларлдың арасындағы ынтымақтастықты жетілдіру үшін ірі ... ... ұйым ... ... проблемаларды шешу үшін бір-бірінің әлеуетін пайдалануға
ұмтылатын мүдделі елдердің сапалы ... ... ... ... ... ... ... іс-қимылдың анағұрлым тиімді түрі. ЕМО-ның
құндалығы мынады: оның перспективалық ... бар ол ... ... айтқанда, Ресей Федерациясы мен өзара туелділіктің зор
маңызы бар екенін атап көрсету ... Бұл ... ... тарихи
жақындықтың және демографияның өзара тәуеділігі факторлар той көрсетеді.
Бұндай ынтымақтастық, егер ортақ экономикалық, қорғанытық, ... және ... ... ... ... мақсатын назарға
алатын болсақ, тең құқықты өзара тиімді сипатта жүруі тиіс. Қазақстан-Ресей
достық қарым-қатынастары ... ... ... зор ... тұрақтандырудың қуатты факторы, ... ... ... ... зор ... ... саясатының басты басымдықтарының бірі – АҚШ пен өзара
қатынасты дамыту. Қазақстанның АҚШ-пен ... ... ... қоғамдастыққа үйлесімді түрде кірігуінің және халықаралық ... ... ... оның ... ... ... ... қол жеткізудің аса маңызды алғышарттарының бірі.
Сонымен қатар, халықаралық құрылымдардың да рөлі өсіп отыр. Азия ... ... ... ... ... ... ... (ЭСКАТО),
қоршаған ортаны қорғау (ЮНЕП), БҰҰ-ға мүше мемлекеттерге ... ... ... ... ... (ВОЗ) және ... сияқты беделді
ұйымдармен өзара түсіністік пен ынтымақтастықты дамыту жөнінде пәрменді күш
жігер жұмсау ... ... үшін ... ... ... ... ... қызметіне белсенді түрде қатысуды жалғастыру керек. Осы
дүние жүзілік ұйым Қазақстан үшін әлемдік саясатқа ... ... ... ... ... ... ... кепілдік береді.
Қазақстан Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына (ЕҚЫҰ)
шеңберінде де үлкен жұмыс ... тұр. ... ... ... ... ... арналған Париж Хартиясында юелгіленген міндеттемелерді өзіне
ала отырып Қазақстан Еуропалық процестерге қатысты ... ... ... үлес ... ... бірге Азиялық бағытта сыртқы саяси қызмет өзара саяси іс-қимыл
мен сенім білдіру шаралары жөніндегі құрылықтық форумды ... ... ... ... ... Бұл идея ... ... айтылып, бір
қатар Азиялық елдер мен топтар оны іс ... ... ... да ... ... ... пен қауіпсіздікке үлес қосудағы Қазақстанның
шынайы ұмтылысы ретінде танылады және оның сыртқы саяси қызметінің ажырамас
бөлігі ретінде қабылданады.
Қазақстан БҰҰ – ға мүше ... он бес жыл ... ... ... ұзақ ... Стратегиясының бірінші ұзақ мерзімді басымдығында
белгіленген принциптерге негізделген белсенді ... ... ... көрсетті. Атап айтқында, басқа елдермен көп жақты
қатынастрды белсенді ... ... ... етеді. Осы басымдылықтың 3 –
ші құрамбөлігінде халықаралық ұйымдардың рөлі туралы, және ... ... рөлі ... айтылады. Қазақстан БҰҰ – ны бейбітшілік пен қауіпсіздік
үшін бірден – бір және ең маңызды халықаралық орган деп ... ... ... ... деп атап ... ... БҰҰ – дан
соғыс және бейбітшілік мәселелеріне ... ... ... ... – бір ... ... көре отырып, оның рөлі мен беделін
көрсетуге әзір ... ... ... ... БҰҰ Бас ... 62 – ші ... сөйлеген сөзі, 25
қыркүйек 2007 жыл).
Экономикалық әл – ... пен ... ... бейбітшілік пен қауіпсіздікті
қолдауға жауап беретін ұйым ретінде БҰҰ – ға ... өсіп ... ... соңғы жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымын ұлғайтуға бірқатар
шараларды қабылдады. ... ... БҰҰ – ның ... мен
бағдарламаларының жұмысына штаб – пәтер деңгейінде де, сондай – ақ ... де ... ... бастады. Қазақстан төтенше жағдайларға
көмектесетін орталық қоры үшін ... ... ... ол ... аппараттардан
кейін адамдарды бірден құтқару үшін өмірлік қажетті ... ... ... ... ... әзірге соншалықты үлкен болмаса да, әсіресе
елдің көлемінде ... ... ... ... ... және ондай
көмектің ауқымы көбейеді деп сеніммен айтуға болады. Ең бастысы, Қазақстан
өз елінен тыс жердегі, ... ... және ...... әлеуметтік және экономикалық дамуға қолдау көрсететін
жаңа доор ... ... ... ... ... ... БҰҰ – ға ... міндеттерді орындау үшін мәселе қоя алады. [6; 117 - ... 2010 жылы ЕҚЫҰ – ға ... ... оны Азиядағы өзара
ықпалдастық пен сенім шаралары жөніндегі ... ... ... ... – ақ Қазақстанның Шанхай ынтымақтастық ұйымдағы (ШЫҰ),
Еуразиялық ... ... және өзге де ... ұйымдардағы
маңызды рөлін, сондай – ақ Қазақстан Президентінің БҰҰ – ға арнап ұсынылған
бірқатар маңызды ... ... ... ... ... Біріккен
Ұлттар Ұйымын, сондай – ақ БҰҰ – дағы өзінің рөлін ... ... ... ... ... ішіндегі айтарлықтай дамуына қарамастан, әлі
болса «Қазақстан 2030» - да белгіленген ұзақ мерзімді міндеттеріне ... ... ... ... отыр. Әзірге өңірлер арасында, сондай
– ақ ауыл мен қала ... ... ... орын ... ... ... кедейшіліктің жоғары деңгейі, сондай – ақ елдің облыстары
бойынша халықтың кірістерінің тым ... ... ... ... ... әлі күнге экономикалық ... ... ... ... ... құрылымдарына сенім арту мен
оны қабылдай қою мәселесі әлі де өзекті болып табылады.
Бұл ... ... банк пен «Dоing ... ... ... есебі, Бүкіләлемдік Экономикалық Форумның бәсекеге
қабілеттілік индексі, ... – ақ ... ... ... ... басқа
да зерттеулер мен шолулар дәлелдейді. Қазақстан сондай – ақ кейбір орта
және ұзақ мерзімді ... ... ... отыр. Несие берудің қаржы
нарығындағы жақында ... ... ... ... және ... ... ... қауқарсыздығын
көрсетеді. Экономикалық стандарттар мен келісім – шарттарды ... ... пен ... компаниялар арасындағы жақында орын алған
проблемалар жаһанданудың келеңсіз нәтижесінің бөліктері болып табылады,
сондай – ақ ұзақ мерзімді ... ... ... ... қажеттігін
көрсетеді. Қазақстан аумағының үлкендігі мен ... ... ... ... шектеулі болуы ұлттық экономиканы ... ... ... ... бәріміз де білеміз. Теңізге шығу
жолының болмауы, білікті кадрларды үшін еңбек ... ... ... – қон ... ... ... тиімділігінің қажеттігі және
климаттың өзгеруі тәрізді жаһандық экономикалық проблемалардың әсері ... ... ... қосалқы, бірақ ескеруді қажет ететін факторлар болып
табылады.
Қазақстан тәуелсіздік жылдары ішінде халықаралық қауіпсіздік жүйесі
мен таратпау режимін ... ... ... ... ... басшылығының
ядролық арсеналды иеленуден бас тарту туралы тарихи шешімі және халықаралық
міндеттемелерді қатаң ... ... ... ... ету және өз
кезегінде, Қазақстанның әлемдегі 50 ... ... ... ... кіру ... ... ... қоюға мүмкіндік
жасаған, бұрынғы кеңестік кеңестікте экономикалық дамуымен, көшбасшылығымен
назарға ілініп, инвестициялар ағынын құру үшін ... ... ... қамқорлықты білдіреді. Бүгінгі Қазақстан – ... ... ... ... пен тұрақтылықты жүйесін құрудағы белсенді
жақтаушы.
Соңғы жылдары әлемде таратпау ... ... жол ... ... ... орын ... белгілі. Соның ішінде Солтүстік Кореяның
ядролық қаруды таратпау туралы Шарттан (ЯҚТШ) шығуын және оның ... ... ... ... бұрынғы ядролық бағдарламалардың
анықталуын, ядролық материалдардың «қара ... ... иран ... ... ... жағдайды, және тұтастай алғанда, ядролық
қарусыздану мен таратпау саласындағы өздерінің халықаралық міндеттемелерін
сақтамау дағдарысын бөліп айтуға болады.
Сонымен қатар ... ... ... ... мен ... ... күш ... арттыра түсуде. Алматы қаласында БҰҰ – ның
ұйымдастыруымен есірткі трафигінің, ең алдымен Ауғанстаннан, ... қою ... ... ... ... қатысушы –
мемлекеттердің өзара іс – ... ... ету ... ... ... ... ақпараттық үйлестіру орталығының жұмысы іске қосылды.
Қазақстан Президенті Н. Ә. Назарбаевтің қатысушыларға жолдаған Жолдау
хатында біздің еліміздің бітімгершілік таңдауы былай атап ... ... ... ... ... ... одан әрі тарату қаупі бүгінгі
таңда ерекше ... және ... ... ... Қазақстан көптеген өңірлік ұйымдарының мүшесі болып табылады,
олардың аясыеда сындарлы ... ... ... ... жылы 30 қарашада ЕҚЫҰ-ға мүше-елдердің 56 мемлекетті
біріктіретін осы беделді ... ... 2010 жылы ... ... ... ... ... еліміз басшылығының тәуелсіз, экономикалық
жағынан қуатты және ... ... ... жөніндегі қол жеткізген
жетістіктерін нақтылы мойындауы, этникаралық және дінаралық келісімді
қолдау және жаһандық және өңірлік, оның ... ... мен ... ... қауіпсіздік пен тұрақтылықты ... ... ... ... ... ... шақыру жөніндегі қазақстандың бастаманы іс жүзіне асыру Азиядағы
қауіпсіздіктің жаңа жүйесін құру жолындағы маңызды қадам болып табылады.
Қазақстанның тәуелсіздіктің алғашқы сатыларында ... ... бас ... және ... ... таратпау қосылуы туралы шешімі
ядролық қарусыздануға орай ... ... ... ... ... болды.
осы жылдың 29 таммыздың Астанада Семей ядролық палигонының ьжабылғанына 16
жыл толуына орай болған «Ядролық ... ... жол» ... өткізілді. Біз сонымен қатар қауіпсіздік саласындағы сыртқы
саясат және саясат мәсілелері ... ... ... ... ... ... осы жылы қараша айында Брюссельде ядролық қаруды таратпау
мәселелері бойынша халықаралық конференция өткізуді жоспарлағанын ... ... ... әрі ... ... сай ... толық қолдайды
және осы шараға қатысуға ниеті бар.
Біз сондай-ақ БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесінің бес ... ... ... ... ... ... үшін алғысымызды
білдіреміз. Мұндай кепілдіктер ... ... ... алып ... ... үшін өте ... Бұл орайда әңгіме экономиклық және
саяси реформаларды жүргізуге ... ... да бір ... ... ... ... ... [8;86-89]
Біз экономикалық дағдарыстан ойдағыдай шыға білдік, ... ... ... ... ... ... және ашық
демократиялық қоғамның институттық базасын жасадық.
Экономиклық, әлеуметтік дамудың және халықтың өмір сүру ... ... ... ... ... ТМД-да көшбасшылық
ұстанымды иеленеді және жоғары қарқынмен дамуды ... ... ... он жыл ... жан басына шаққанда ішкі жалпы
өніммөлшері 700-ден 5040 долларға ... ... ... бойынша бұл
көрсеткіш 2007 жылы жеті мың ... ... ... ... ... ... орташа деңгейдегі елдер тобына сеніммен орнығуда.
Қазіргі кезде келелі міндеттер Қазақстанның әлемнің неғұрлым бәсекеге
қабілетті елу ... ... ... ... жүзеге асырумен
байланысты. Бұл экономиканы әртараптандыру жағдайында ... ... ... ... ... ... алғашқы күндерінен бастап Қазақстан үшін тұрақтылықты
сақтаудың маңызды факторларының бірі этникааралық толеранттылықты сақтау
болды. Тоталитаризм ... ... ... ... ... ... кеткен болатын. Реттеудің қандайда бір тетіктерінің болмауы
күтпеген ... әкеп ... ... туғызды. Мұндай жағдайда ахуалды
сындарлы арнады ұстау, этникааралық өзара іс-қимылдың қажетті қоғамдық
институттарын қалыптастыру тек ... әрі ... ... бақылау мен
ғана мүмкін болды. Ұлтаралық келісімді сақтау біз үшін аса қажетті құндылық
еді, тіпті оны келешегіміздің ... десе де ... ... ... ... құрылымдың жағынан жақын, бірақ
маңызы одан кем емес фактордың бірі ... оның көп ... ... Дінаралық диалогты және толеранттылықты қалыптастыра отырып, біз
демократияның классикалық принципін ұсынуды жөн көрдік: ... ... ... ... ... Конфессияаралық өзара іс-қимылдардың
қазақстандық тәжірибесі біздің елімізде өткізілген әлемдік діндер лидерінің
екі Съезі барысында әлемдік ... ең ... ... ие ... ... қауіпсіздіктің дәстүрлі және жаңа қыр
көрсетулеріне ұтымды жауап қайтаруды іздеумен қатар, жаңа ғасырда ... ... ... етудің маңызы бірнеше есе артып
кетті. ... ... ... мемлекеттер үшін өмір сүру деңгейін
жақсарту және мүмкіндіктерді кеңейте түсу үшін өте ... ... ие ... ... ... ... ... принциптерін білдіретін
бағалар бойынша тиімді, сенімді және экологиялық жағынан ... ... ету ... ... ... үшін ... ... айналды.
Жаһандық геосаяси ауқымды энергетикалық құрам соғұрлым маңызды
аргументке ... ... жол ... үшін ... ... ортақ және үйлестірушілік аясында бұл жүйедегі тұрақтылық пен
қауіпсіздікке қол жеткізу қажет.
Соңғы кездері энергетикалық қауіпсіздік ... ... ... ... ... болады. Егер бұрындары энергия қауіпсіздігі
дегенді көмір сутекті ... мен ... ... айрықша тұрақты
түрде қамту деп түсіндіріліп келсе, ал енді бұл одан ... ... ол ... ... және әлемдік нарықта сатуды қамтитын болды.
Тиісінше, тек жеткізуші елдер ғана ... ... ... ... тұтынушылар, сондай-ақ ... ... яғни ... тізбегінің барлық буындарының өкілдері
өзінің ... ... ... жауапкершілікті көтеруге тиіс.
1.2. Мемлекеттік шекара – Қазақстаннның тәуелсіздігінің ... ... ... ... ... ... Қазіргі
жаһандану заманында қандай да бір мемлекеттің халықаралық құқық нормаларына
сәйкес айқындалған мемлекеттік шекарасы ... онда ол елді ... ... деп ... ... ... көршілес елдермен шекара
мәселесін толық шешпейінше, кез ... ... ... ол елге ... қоюы әбден мүмкін. Сол ... де ... ... ... пен ... тәуелсіздік мәселесімен ұштасып жатыр. Шекара
мәселесі мен жер дауы әлемдік тарих тәжірибесі көрсетіп отырғандай бұрынғы
замандарда да, ... ... де ... елдер арасындағы соғыстар мен
жанжалдар себепші болғаны белгілі. Оған Х\/ІІІ ғ. қазақ – жоңғар, орыс ... ... ХІХ ғ. орыс – ... ... ХХ ғ. Иран мен Ирак,
Үндістан мен Пәкистан, Израиль мен араб елдері ... ... ... ... жері мен оның ... ... ата – ... «ақ найзаның
ұшымен, аң білектің күшімен» қорғап әрі нығайтып, кейінгі ұрпаққа аманат
етіп қалдырды. Ал, ... ... ... ... ... ... ... кеңестік тоталитарлық жүйе тұсында Ә.Бөкейханов,
А.Байтұрсынов, М. Сералин, Ә. Ермеков, С. ... ... ... ... кеңестік автономиялы республика аумағына ... қол ... Бұл ... ... жоқ еді. Ол ... ... ... білуімен бірге, саясаткерлігі мен дипломатиялық
шеберлігінің, қажырлы күресінің нәтижесінде жүзеге асырылған ... ... ... ... шекарасының заңдық әрі ... ... ... ... ... ... ... игі дәстүрді тәуелсіздік
жағдайында Қазақстан басшылығы қалай жалғастыра алды деген ... ... ояу ... ... тууы ... заңды болып табылады.
Жаңа заман талаптары тәуелсіз Қазақстан үшін ... ... аса ... да ... мәселелерді ұсынды. Олар, біріншіден,
біздің елмен көршілес Ресей мен ... ... ... мемлекеттермен
шекараларды белгілеу үшін ... ... ... ... ... барлық көршілес елдермен мемлекеттік шекараға қатысты көптеген
мұрағаттық деректермен, заңдық ... ... ... ... істеп, әрбір құжаттың егжей – тегжейін зерттеуге тура келді. Бұрынғы
Кеңес Одағынан тәуелсіздік алған уақытта ... үшін ... ... ... ... ... бере алмайтын
әкімшілік – аумақтық шекара сызығы мен Қытай Халық Республикасымен ... ... ... ... ... ... осындай шешуі қиын мәселелер
жас тәуелсіз Қазақстан басшылығының алдына қойылды. Бұл біздің еліміздің
жетекшілеріне ... ... сын, аса зор ... еді. Бұл ... атап көрсететін мәселе, Қазақстан ... ... ... ... ... мемлекеттік шекараны айқындау
барысында біржақты аумақтық шығынға жол бермеу ұстанымын ... ... ... ... – ақ, ... ... шешу халықаралық құқықтық
нормалар мен әлемдік тәжірибеде қабылданған қағидаларға сәйкес өркениетті
түрде ... ... ... ... ... ... Осылайша,
мемлекеттік шекараны айқындауда Шекаралық мәселелер жөніндегі үкіметтік
комиссия құрылып, іске кірісті. Қазақстан өзінің ... ... ... ... ... яғни 1992 – 2005 ... ... белгілеп
алды. Шекара мәселесі бойынша жүргізілген келіссөздерді екі кезеңге бөлуге
болады: бірінші кезең Қытаймен, ... ... ... ... ... болған республикалармен жүргізіледі.
1992 – 1998 жылдары Қытай ... ... ... ... шекарасын делимитациялау, 1998 – 2002 жылдары
аталған ... ... ... 1999 жылғы қыркүйек – 2005 жылғы
қаңтар кезеңінде ТМД – ның ... ... ... ... (мемлекеттік шекара өтетін сызықты айқындау, картаға түсіру
және оның ... ... ... қол қою) ... ... ... Өзбекстанмен және Ресеймен ... ... ... ... ... ... қол ... Қазақстан мен Қытай арасында мемлекеттік шекараны орнатудың
ежелгі және ... ... бар. ... мен Қытай арасындағы шекаралық
белгілер тұтас алғанда үш ғасыр бойы ... ... ең ... ... ... 140 жыл ... ... ол кезде Қазақ елі ... ... ... Бұл ... ... 1860 ... ... шарты
және 1861 жылғы Шәуешек хаттамасы негіз қалады. Кейінірек, 1881 жылғы
Петербург шарты ... ... Азия ... ... мен ... ... ... тарапымен шекараны делимитациялауды жоғарыда аталған ХІХ
ғасырдағы тарихи шарттардың негізінде, яғни осы құжаттарда ... ... ... ... ... ... туралы уағдаласттыққа қол
жеткізілді. Кеңестер ... ... ... және саяси себептерге
байланысты 35 жыл ішінде жасай алмағанын ... үш жыл ... ... мен Қытай мемлекеттік шекарасы ұзақтығының (шекараның бүкіл
ұзақтығы – 1723 км) 90 ... ... ... 1994 ... 26 сәуірде екі
ел басшылары Қазақстан мен Қытай мемлекеттік шекарасы туралы келісімге қол
қойды. Сонымен бірге, Келісімді жасасқан ... ... Оба асуы ... Қазақстан облысы) және Сарышілде өзені ауданындағы (Алматы облысы)
даулы учаскелер келісілген жоқ. ХХ ... 80 ... ... ... ... кейін біздің делегация ескі уақыттағы картографиялық
материалдардың дәлме дәл ... ... – ақ орыс және ... ... ... ... әртүрлі оқылатынына сілтеме
жасап, осы учаскедегі шекара сызығы өтуіне қатысты өз ... ... ... ... ... осы ... кейбір
бөліктерін қазақстандың тараптың шаруашылық тұрғысынан игергендігіне екпін
түсіріп, қытай тарапының назарын аударды. Қытай тарапы ұзақ ... ... ... ... кезінде ескерудің орындылығын танығысы келмеді
және осы проблеманы ХІХ ғасырдың шарттарының ережелері ... ... ... ... шешудің барлық ықтимал жолдары зерттелгеннен кейін
екі келісілмеген учаскеде қазақ – ... ... ... өтуінің
қабылдауға болатын нұсқасы әзірленді. Тараптар Шаған Оба асуы ауданындағы
жердің 70 пайызға жуығы Қазақстанға, 30 ... ... ... ал ... ... ... 30 ... жуығы Қазақстанға, 70 пайызға жуығы
Қытайға тиесілі деп шешті. Екі ... ... ... ... 944 ... км) ... 537 шаршы км (57 пайыз), Қытайға ... км (43 ... ... 1998 ... ... ... ... осы
учаскелер бойынша Қосымша Келісімге қол қойды. Ал, Қытаймен шекара туралы
екі келісім негізінде 1998 – 2002 ... ...... мемлекеттік
шекарасын демаркациялау жүргізілді, яғни шекаралық белгілер орнатылды.
Шекаралық мәселелер жөніндегі ... ... ... М.Атанов:
«...Қытайға қатысты ірі маман ретінде біздің министр (Қасымжомарт Тоқаев –
авт.) КСРО Сыртқы істер министрлігіндегі және оның ҚХР дағы ... ... КСРО мен ҚХР ... шекара жөніндегі келіссөздерге
қатысты және осы учаскелердің бүкіл тарихын және ... ... ... жан жақты білетін. Біздің ұстанымымызды алдын ала әзірлеуде және
қазақстандық тарапқа нұқсан келтірместен, ... ... ... қол ... зор маңызы болды.» деп, ерекше атап көрсетеді.
Қытай сияқты әлемдік алпауыт елмен мемлекеттік шекара ... ... ... ... ... ... бұрынғы Кеңес Одағының
құрамында болған көршілес елдермен шекараларын белгілеуді қолға ... ... ... ТМД – ны құру ... ... ... ТМД – ға
қатысушы барлық мемлекеттер бір бірінің аумақтық тұтастығын және ... ... ... ... ... танитындығы әрі
құрметтейтіндігі туралы ереже қабылданған еді. Сондықтанда, ТМД – ға ... ... ... ... ... ...... танылды.
Қазақстанмен көршілес Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан бұрын
бір ... ... ... ... ...... бірқатар ерекшеліктер тән болды. Мысалы, Қазақ КСР мен РСФСР
арасындағы шекара ... ... ... ... ... тұрғыдан
әлдеқайда нашар деңгейде ресімделген еді. Сондай – ақ, шекаралардың ресми
сипаттамалары болған жоқ. 1920 жылы ... АКСР – і ... ... ... ... рет өзгеріске түсті, олар көп жағдайда
шаруашылық жүргізуші субъектілер арасындағы келісім ... ... ... барлық жағдайда болмаса да ... ... ... ... ... ... ... көптеген құқықтық
материалдар мен мұрағат деректеріне терең талдаулар жасап отырды. Ал, қажет
болған жағдайда шекаралық белдеулерді аэро және ... ... ... Мемлекеттік шекараны айқындауда Қазақстан мен Ресей арасында
келіссөздердің 50 кезеңі жүргізілген. ... ... 26 ... ... ... топтарының кездесулері және делегация басшыларының 11 ... ... ... Бес жылдан астам уақытқа созылға
Қазақстан мен Ресей ... ... ... ... ... маңызды құжатқа қол қоямен аяқталды. Құжатта уағдаласу
жолымен ұзақтығы 7591 км ... мен ... ... шекарасы
белгіленді. Бұл тарихи құжаттың маңызы туралы Ресей ... В. ... «Біз ... ... ... шартқа қол қойдық. Екі
жақты қарым қатынастың келешегі үшін бұл аса ... ... ... ... елдеріміз арасында тең құқықты және өзара тиімді ... және ... ... ... мен ... үшін ... Бұл Ресейдің Қазақстан егемендігіне құрметпен қараудың айғағы.
Шынайы достықтың үлгісін көрсететін бұл ... ұзақ ... ... еңбектің
арқасында қол жеткізілді. Шекараны белгілеуде, әрине, даулы тұстары да
кездесіп отырды. Соның бірі ... Имаш газ ... ... ... ... Біз өзара түсіністіктің арқасында аумақты және кенішті тең
бөлу туралы уағдаластық.» деп, атап ... ... мен ... өзара қарым қатынасы тарихында тұңғыш ... ... ... ... ... және ... болсын біржақты
аумақтық құрбандыққа бармастан Қазақстан мен Ресей шекаралары белгіленді.
Қазақ - өзбек ... ... ... ... ... ... ... 2002 жылдың тамызы аралығында жүргізілді. Бұл
келіссөздер 1991 жылы 21 ... ... ... ... 1998
жылы 31 қазанда қабылданған Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... Шарт және т.б. екі ел
арасында ... ... ... ала ... ... Дегенмен,
Қазақстанның Өзбекстанмен шекарасын айқындауда ... ... Оның ... ... ... ... ... және
Мақтаарал аудандарында шекараның елеулі бөлігі халық жиі ... ... және ... ... ... ... ... учаскелер арқылы өтті. Бұл жерде әкімшілік аумақтық ... рет ... ... ... ... ... өткенін де айта кету
керек. Дегенмен ... ... ... қиын аумақтар Бағыс және
Түркістан кенттері мен Шардара су қоймасындағы ... ... ... ... ... Қазақстан мен Өзбекстанның әкімшілік шекарасы екіге
бөліп тастады. Ал, ... ... ... КСРО ... ... еді. ... Одағы ыдырағаннан кейін ол Өзбекстанның қарулы
күштерінің қарауына өткен ... Бұл ... ... айта кететін жәйт Бағыс
кентінің тұрғындары мен Түркістан кенті тұрғындарының бір бөлігі Қазақстан
Үкіметінен және Шекара мәселелері жөніндегі делегациядан шекараны ... екі ... де ... ... ... табандылықпен талап еткен
болатын. Бірінші кезекте, ... ... ... ... ескеру
ұстанымында болған қазақстандық делегация күрделі келіссөздерден кейін
өзара өтемақы ... ... ... мен оның маңайындағы 748 га жерімен
Қазақстанда қалдыру туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Сонымен бірге,
Өзбекстан аумағындағы ... ата ... ... және ауыз ... бұлақ орналасқан 517 га аумақ та Қазақстанға өтті. ... ... ... ... Нысан І, Нысан ІІ Баймұрат елді –
мекендері Өзбекстанға ... ... ... ... ... ... Түркістан кенті де Өзбекстан аумағында қалатын болып келісілді. Ал,
Арнасай бөгеті туралы мәселе Президент Н.Назарбаевтың тікелей араласуымен
шешілді. Арнасай ... ...... ... ... екі ... ... Оның бірі – Қазақстанда, екіншісі - өзбек тарапында
қалатын. ... ... ... ... ... шегінде қалдыруды
ұсынды, бірақ өзбек тарабы ұзақ уақыт бұл мәселені шешкен жоқ. Ақырында
Президент Н.Назарбаевтың ... ... ... ... ... бір
гидротехникалық торап ретінде Қазақстанға тиесілі аумақта қалатындай етіп,
шекараның жаңа сызығын жүргізу ... ... ... ... Қазақ - өзбек мемлекеттік шекарасы да халықаралық құқық талаптары
негізінде ... 2002 жылы 9 ... ... мен Өзбекстан
арасындағы мемлекеттік шекараның кейбір аумақтары туралы Шартқа ... ... екі ел ... ... ... ... ... Екі
мемлекет арасындағы шекара ұзындығы 2351 км құрады.
Қазақстан Республикасының Түркіменстандағы Төтенше және ... ... ... ... ҚР Үкіметтік делегациясының бұрынғы
жетекшісі ... атап ... ... ... ... және ... мемлекеттік шекараны белгілеу бойынша
келіссөздерінде айтарлықтай қиындықтар туған жоқ. Түркіменстанмен ... шарт ... ... ... ... Бұл ... шекара адам
қоныстанбаған шөлейтті дала арқылы өтетіндіктен, тараптар арасында айрықша
проблема туындаған жоқ. Сол себепті екі ел ... 2001 жылы ... ... ... ... ... шартқа қол қойды.
Қырғызстанмен шекара мәселесі бойынша келіссөздер екі жылдан ... ... Екі ... ... ... ұзындығы 1242 км
болатын Қазақстан мен Қырғызстан мемлекеттік шекарасы ... шарт ... оған 2002 жылы 15 ... қол ... ... ... өзінің тәуелсіздік тарихындағы аса
күрделі әрі маңызы зор мәселені шешті. ... ... ... ата баба
аманатын толық орындады деп айтуға болады. Оны орындап қана қоймай, тұңғыш
рет келешек ұрпақтарға халықаралық құқықтық нормалармен ... ... ... ... ... ... ... отыр. Мұны әрбір азамат
білуі және құрметтеуі тиіс. Сондай – ақ еліміздің тарихи тұрғыдағы осынау
маңызды жетістігін мектепте, ... оқу ... ... ... әлі де насихаттау қажет деп білеміз.
Бүгінде мемлекеттік шекара халықаралық, экономикалық, ... ...... халықтарды жақындастыратын, ағайын – туыстың барыс –
келісіне жол ашатын ... ... ... отыр. Елбасының салиқалы
саясатының арқасында шекаралас елдердің барлығымен өзара тиімді шарттарға
қол жеткізіліп, көптеген маңызды салалардың ... жол ... ... шекара арқылы өтетін жеке тұлғалар, ... ... ... ... – күнге арта түсуде. Өткен жылы 20 млн. – нан астам жеке
тұлға және шамамен 3 млн ... ... ... ... ... ... үшін ... көршілес елдердегі ағайын – туыстарына
қатынасын дамыту, жол қысқарту мақсатында қосымша ... ... ашу ... ... ... шекарадан басталатындығын ескерер болсақ,
оны қорғау мәселесіне басты ... ... ... ... [7; 97-107]
3. Еуразиялық интеграция және қазақ диаспорасы
Қазақ диаспорасы ... ... ... ... ... ... ... Себебі елімізді тәуелсіздігімен қоса оның
тарихи санасында ерекше қасиеттер пайда бола бастады. Ол өзінің оңы ... ... ... ... ... ... жоспарлар жасап,
әрбір қандасымыздың тағдырынша көңіл қойып оның жеке өмірінің халықтың
ділімен астарласып ... ... ... ... Бұл ... ... ... белгісі. Оқырмандарға отырған бұл
ұжымды монография өз кезеңдегі екінші жүйелі еңбек ... ... ... ... жетекшілігімен орындалған жұмыстар авторлар ұжымының күшімен
барынша қазақ диаспорасына ... ... ... ... ... ... ... мәселелер қарастырылғаны белгілі. Ол
еңбектегі көптеген мәндік нұсқалар еліміздің әр түрлі баспасөз орындарында
жарық көріп, ... ... ... ... да,
шетелдік қандастарымызға да белгілі. Осы игі дәстүрді орындалған екінші
ғылыми жобада да жалғастырып ... ... ... ... ... ... ... тырысты.
Жалпы ғылыми жобаның тақырыбы ХХІ ғасырдағы ... ... ... ... тығыз байланыста болғандықтан өздерінің
жазаға тарауларында қазақ диоспарасы мәселенің ... ... ... ... және ... ... ... тоқталады.
Әсіресе,еңбекте тереңірек қарастырылған мәселелер ... ... яғни ... жиһандау кезеңіндегі бірегейлену мен
әлуметтік психологиясы мен көңіл-күйін ашып көрсетуі жатады. Сонымен қатар
алысжәне жақын ... ... ... ... ... ... ... өтеді. Соның ішінде Еуразиялық интеграцияға біршама
енетін Ресей, Моңғолия және Қытайдағы ... өмір ... ... мен діліне айрықша көңіл бөледі. Өкінішке орай Өзбекстан,
Түркіменстан сияқты елдердегі қазақтар ... ... ... ... ... ... күрделі процестер әлемнің
тағдыры үшін үлкен маңызы бар болып тұр. Көрші ... ... ... ... ... мен проблемалары, оларды алға
өркениеттік мағынадағы жылжу үрдістері ... ... ... ... ... кезеңдегі ақпаратық өзара байланыстар, хабардың
жету шапшаңдығы, тіптен, алыстағы ... ... ... жақындата
түскендей. Міне осындай жағдайда қазақ диаспорасының келелі философиялық-
социологиялық мәселелері тек зертеушілердің ғана ... ... ... қатарлы ұлдары мен қыздарын аландататынына сенеміз.
Халқымыздың өз тағрырына деген ерекше ықылас ХХ ... ... ... ... ... ... Ол ХХІ ғасырдың басында да солай болып
отыр. [15; 111-119]
Әрбір халықтың еуразиялық кеңістікте өмір сүру ... ... ... ... даму ... ішкі ... ... жүйесін
бұзбайды. Қайта тереңдеп қараған сайын, ол ... ... ... ... ... ... ... қазақ диасопра мәселесіне деген
қызығушылық осы қырларды айқындай түсуге бағыттайды. Яғни халықтар арасында
жік түсіру, немесе бір ұлтың ... ... ... ... ... ... ... айқын. Сондықтан бұл таза ғылыми негіздегі еңбектің ҚР-ның басқа
да ұлт және ұлыс ... ... ... ... ... де ... ... Еңбек қазақ және орыс тілдерінде жазылған.
Көптеген ... ... ... де ... деген
ойдамыз.
Географиялық оқшаулықтың «Батыс пен Шығыс» деп аталатын бұрынғы
горизонтальды ... ... күні ... ... ... «Солтүстік пен Оңтүстік» оппозициясымен алмастырылып, трансұлттық
экономиканың орталығы солтүстік Америкада орналасқан жиһандану процесі де
күнделікті өмірге еніп ... Бұл ... ... стандарттарды
жоғарлатуға әкелетін ерекше еліктіруші жол, әсер беретін аса тартымды күш
ретінде» халықтардың барлық ... ... ... ... ... саяси тұрғыда либералды демократия қағидаттарын алға тарта ... ... ... ... ... ... деп ... аморфты еуразиялық кеңістікті қамтиды. ... ... ... және ... технологиялық
шаруашылықтың пайда болуымен» түсіндірілетін бұл феномен еркін рынок
капитализм тарату ... ... ... ... өзара
әрекет жүйесін тартып, дербестік ықпал ете отырып, олардың егемендік
өкілеттерінің бір бөлігіне қол ... – бұл өте жаңа ... және ... ... ... ... саяси-құқықтық және ұйымдастырушылық-
экономикалық әрекеттің жаңа түрлерін пайдалана отырып, бәсекелестердің
ұлттық әлеуметтік-мәдени ... ... ... арқылы экономикалық
әрекетті ұлттан тыс қоюдың жаңа ... ... ... қалыптастыру процесі. Бұл процестің терең астарлы мәні
ұйымдастырушылық-технологиялық және валюталық-қаржылық факторлармен ... ... де ... ... интернационалануы барысында ... ... ... ... ... ... ... үрдісінің таралу орын алады. Осы қырынан алғанда жаһандауды әлемдік
шаруашылық ... жаңа ... ... қарастырып, оны «өмір
тәртібінің эспорты» деп атауға болады. Белгілі американдық идеологы осы
мәселеге ... ... ... «Мәдени үстемдік американдық ғаламдық қуаттың
жеткіліксіз бағаланған түрі болып отыр. Өйткені дамыдың американдық жолына
еліктеу ... ... ... ... бұл ... ... ... түрде американдық гегемонияның орнатуына қолайлы
жағдай туғызады. Американдық ... ... ... ... ... белгілері тек көшіріліп қана қоймай қайта өндірілетін ... ... ... туғызады».
Объективті әрі тоқтатылу мүмкін емес деп есептелетін бұл процестің
барысында қалайша мәдени ... ... ... ... ... Өзінің теориялық жамылғысын неомодернистік және неолибералды
тұғырнамалардан табатын жаһандау идеологиясына деген, қарқынды түрде ... ... ... қарсылықты соңғы ғасырда әлемнің барлық
түпкірінен орын алған «этникалық ренессанстың» бой ... ... ... ... ... әр алуан әлуметтік топтардың
ішінен этникалық қауым ... ... ... отыр. Қазіргі әлемде ол
архаикалық этникалық ... ... ... ... ... құрыстары әр түрлі және басым көшілігінде
полиэтникалық ... ... екі ... ... ... кіреді. Әлемде
шарпыған «этникалық ренессанс» өзінің күрделі, құбылмалы, қайшылықты,
қақтығысты сипатымен ерекшеленеді.
Этникалық ... ... ... өз ... ... деген
қызығушылықты оятатын этникалық сана-сезімнің өсуімен байланысты және ... ... ... ... және ... ... болуы этникалықтың саясат-тандырылуына әкеледі.
Этникалық саясаттандырылуы ең алдымен өтпелі қоғамда, ... ... ... ... пен ... ... ... өскен тұсында жүзеге асырылады. Бұл этносаралық
қатынастардың бұрыңғы ... ... ... және ... ... және ... ... қалыптасуы скалдарынан болады. Бұл
тұрғыдан алғанда, «этникалық ... ... ... ... ... ... ие ... іске асады. Тұрғындардың бірегейлік
бағдарының құрлымында этникалық белгілердің қондырғылары мен ... ... ... ... ие ... ... диаспоралары шарықтаған нарық экономикасы ... ... ... елдерде ғұмыр кешуде (АҚШ, Франция, ... ... ... және т.б.), ал ... ... ... экономикалық -
әлеуметтік және саяси реформалар жүріп жатқан елдерде өмір сүруде ... және т.б.). ... орай ... ... ... бай нарықтық
тәжірибесі осыған сәйкес ділі мен ... ... ... ... үшін өте ... және ... ... Өзбекстанда, Ресейдегі қазақтар өзінің ата
жұртында өмір сүруде, ал қалған қазақ диаспоралары әр ... ... ... ... аударуға мәжбүр болғандар. Сонымен, дүние
жүзіндегі мемлекеттердің қай-қайсында болса да негізгі халық және ... ... ... ... этникалық ортада бірге тұрады. Олардың
бірі жер іздеп қоныс аударған диаспоралар ... бірі ... ... ... ... ортасында қалғандар; енді біреулері
қуғын – сүргін мен зұламатқа ұшырап, өз этникалық ортасынан кетіп, басқа
этникалық ... ... ... ... ... ... ... шекара бөлісіне түсіп, су
бойымен, тау қыраттарымен, ... де ... ... ... халықтарды да қақ жарып ... ... да ... ... ... бар ... әр түрлі ғұмыр кешуде: бірі босқын, бірі
кірме, бірі ұлттық азшылық атанып, дүние жүзінің ... ... ... Мысалы, Қытайда негізгі қытай ұлты және 55 басқа ұлттардың
топтары қосылып, бір үлкен мемлекет құрайды.
Әлемнің әр ... ... ... ... жатқан қазақ
диаспорасының өкілдері өздерінің ұлттық құндылықтары мен ... ... ... Дүние жүзінің әлеуметтік – экономикалық кеңістігінің біртұтас
интеграцияға ұшырап, жаппай жаһандану ... ... ... ... да, ... қандастарымыз да өзіндік этникалық келбетін және
ұлттық бірлігін жоғалтпаудың жолдарын ... ... ... ... үшін ... болып тұр. Қазақ диаспорасы үшін өздері өмір сүретін
жерлердегі басым ... ... ... қою да оңай ... емес.
Қазақстан Республикасы өзі алғаш құрылған күннен бастап қандай қиын
жағдайға тап болғанына ... ... ... ... ... тыс қалдырған емес. Елбасымыз Н.Назарбаевтың қазақтар
тұратын мемлекеттер басшыларымен кездесулерінде қандастарымыздың ... ... ... сан ... ... түрде қозғалды. Қазақтардың ата
жұртына біртіндеп оралуын, олардың ... ... ... ... үймен
қамтамасыз етілуін,қолдан келгенше жәрдем берілуін шешуге Үкімет тарапынан
елеулі талпыныс та ... ... ... ауыр ... тап ... ұшақ ... көшіріп алуымыздың өзі тәуелсіз ел болып,
етек жаба ... ... ... ... тәуелсіздігін нығайта
түсінуімен қатар алыс және жақын шет елдердегі қазақ диаспорасына ерекше
көңіл бөліп отыр. Қазақ ... ... әр ... себептермен көшіп кеткен
қандастарымыз мемлекетімізге орала бастады. Сондықтан оларға «оралман»
деген атау да берілді. ... ... ... ... ... аталатын бұл құбылыстың өзектілігі арта түсуде.
Бүгінгі танда біздің мемлекетіміздің aлдында тұрған ... ... - ... ... ... және жеке ... жан-жақты дамыту болып
табылады. Мұның бір дәлелі 1995 жылғы 30 тамыздағы ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясында
азаматтардың денсаулығын сақтау құқықтарына ... ... ... ... Респу6ликасының 1997 жылғы 19 мaмыpдaғы
"Қазақстан Республикасында азаматтардың денсаулығын сақтау ... ... ... ... Бұл заң ... ... ... бірдей медициналық көмек көрсетуге кепілдік береді, әcіpece елеулі,
кеселді ауруларға, соның ішіндe жеке адамның әлеумeттік құлдырауына әкеліп
соқтыратын, ... ... ... зиян ... жас ... дамуына, болашағына орны толмас залал келтіретін нашақорлықтан aлдын
ала сақтандыруға көңіл бөледі және нашақорлық дepтінe шaлдыққан адамдарға
медицинaлық көмек ... ... ... ... ... ... мәселелерін
реттейді.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің Қазақстан-
2030: "Барлық ... ... ... және ... ... атты ... ... салауатты өміp сүруге баулуғa,
нашақорлықпен және есірткі саудасымен күpecті күшейтуге ... ... ... аян. ... мән-маңызыдана халқымыздың «Тазалық -
саулық негізі, саулық - байлық негізі» деген мақалымен нақтыланған. Ал,
жан тазалығының негізі - ... өміp ... ... ... тек жеке ... денсаулығына зиян келтіріп қана қоймайды, ... ... ... ... ... және ... апаратын бірден-бір
төте жол болып табылады. Ең ... сол ... - ... ... әкеліп соқтырады.
Республикамыздағы ecіpткі заттармен немесе жүйкеге әсер ... ... ... ... ... денсаулығына айықпас зиян келтіре
отырып, жеке адамның интеллектуалдың қабілет деңгейінің төмендеуіне әкеліп
соқтырады. Көптеген медициналық психиатриялық және құқықтың ... ... ... есірткіге бой алдырғaн жандар түбінде
азғындыққа ұшырайды екен. Олардың денсаулығы, мінез-құлқы бұзылып, ... ... ... ... зиянды адам болып шығады. Нашакорлықпен
әуестенгендердің мейірімділік туыстық, достық адамдық қасиеттері ... ... көз ... тек ... шөбі - ... марихуана,
кокаин тұрады. Осы дepтті таратып отырғандар - есірткіні тасымалдаушылар,
сатушылар, оны жастарғa ... ... ... ... алдын
алу шаралары қазіргі кездегі қоғам үшін ... ... ... ... eсіpткі заттардың немесе жүйкеге әсер eтeтін ... ... ... тікелей ықпал жасап отырған себептердің бірі - бір
адамның басқа адамды есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ... ... ... ... табылады.
Есірткі заттарды заңсыз тұтынуға және таратуға ... ... ... - ... ... ... бүгінгі күні
қанағаттанарлықтай дәрежеде емес. ... ... ... байланысты тіркелген қылмыстар саны, 1991 жыл мен 1999 жылды
сaлыстырғaнда ... ... ... яғни 4,7 ... ... ... латенттілігінің басым екендігін ескерсек. Онда бұлардың
ecіpткігe қатысты қылмыстардың жәй-күйін ... ... ... ... нашақорлық тамырын тереңге жайған әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... едәуір бөлігін
шарпыған бұл келеңсіз құбылыс қоғамды аса ауыр зардаптарға cоқтыра биік құз
басынан құpдымға құлатуы әбден мүмкін. Бұл ... алып ... ... ... болатын және көкейкесті мәселе туындататын нәрсе - қоғамдағы
әлеуметтік нашар ахуалдың орыналуы немесе еліміздегі құқықтық ... ғaнa ... ең ... ... ... ... ... қатысты даму болашағы. Халқымыздың ... ... ... ... бүгіннен бастап дабыл қағып, қатаң
жауапкершілікті өзекті де аса маңызды ... ... ... ... халықтың табиғи өсіп-өнуін қамтамасыз етуге неғұрлым күшті ықпал
eтeтін болашақ ... ... келе ... ... ... ... отыр.
Бұған дәлел ретінде қазір ecіpткіні қасарыса ... ... eкі ... ... ... 30 ... дейінгі жігіттермен
қыздар, тіпті жас балалар eкeнін айтсақ та жеткілікті.
Сондықтан да, ... ... ... ... кең етек алып ... нашақорлыққа көз жұмбайлықпен қapayға болмайды, өйткені көптеген
қылмыстың өзі де, көзі де сол есірткіде ... ... ... ... әсер ... ... ... қылмыстардың саны жылдан жылға
өсуде. Сонымен қатар, бүгінгі күні ... ... оның ... ... ... ... тонаудың, қасақана кіcі өлтірудің ... ... ... нашақорлық буы, немесе ecіpткі заттарды не
жүйкеге әсер eтeтін заттарды қолға түcіpy ойы себеп болын отыр.
Нашақорлықтың әлеуметтік зардаптары тек ... ... және ... ... ... мүшелерінің топтарын болашағынан айыруда ғана
емес. Олар, ең алдымен, нашақорлықтың қылмыстылықпен тығыз байланыста,
былайша айтқанда әртүрлі ... ... ... үшін ... ... Бірінші кезекте пайдақорлық және ... ... ... ... ... алу ... ... шығындарды талап
етеді. Ecіpткінің бағасы бір қалыпты өсіп келеді. Соңғы уақытта ... ... көп ... ... ... бағасы он және жүз ... Әр ... ... бас ... ... ... болады. Қоғам
өркендеп адам ой-санасы дамыған сайын оған төнер дерт кесел де ... бой ... бас ... ... ... түрi бар. ... сол
қарап отырсаңыз осындай ем қонбайтын кеселдi, дерттердi адамдар өздерi
ойлап табады. ... - ... ... ... үшiн аса ... бiрi. Қаншама ұрпақтың өмiрiн жалмаған, осынау аждаһамен күрес
күн санап күшейтiлсе де дес ... ... Ең бiр ... ... ... айырылғандардың көбiсi жастар мен жасөспiрiмдер.
Соңғы 20-30 жылдар аралығында бүкіл әлем ... оның ... ... бар ... айта ... Оған себеп: нашақорлықтың
әлеуметтік дерт ретінде өзін айқын көрсетуі, дүние жүзі бойынша есірткі
заттардың ... ... ... ... оны ... ... оған қатысты қылмыс түрлерінің еселеп өсуі, оның ... ... ... ауыз ... ... нашақорлық жүйенің үлкен саясатқа араласып,
оған салқының тигізе бастауы және т.б. еді. Бір сөзбен ... ... ... ... ... ... бір құбыжықпен бетпе-бет келді.
Адамдар оның алдында дәрменсіздігін сезіне бастағандай. Дүниені ... ... ... ... ... ... тұйыққа тірегендей.
Қазір адамзат қоғамы: "Бізге апат ... келе ме, әлде ... ... ... жатырмыз ба? Егер бірінші жағдайда болсақ, оның қалай алдын аламыз,
екінші жағдайға душар болған ... одан ... ... ... ... деген сұраққа жауап іздеуде. Бұл орайда ойымызды ... ... ... осы ... оқырман назарына ұсынуды жөн көрдік.
Қазiргi кезде есiрткiнiң жетпеген жерi қалмады. Сәндi ғимаратты әсем
қалалардан тартып, аңғал ... ... ... ... ... барса да, құрбандардың алдыңғы шебiнде жасөспiрiмдер тұрады. Ел
ертеңi үшiн бұл ... де ... ... ... ... ... заңдастырайық деген пiкiрлер де айтылуда. Кiнәсiз елдi қынадай
қырып бара жатқан осы бiр уды ... ... ... деп ... бәрi ... ... ... әбден құныққандар осылай өздерiнiң
қитұрқы пиғылдарын көлденең тартады. Есiрткi бизнесмендерi алғашқы бiр «дәм
татыруды» тегiн ... Бұл улы зат ... ми ... әсер етiп, ... ... ынтықтыра түседi. Бiр дәмiн татқан пенде өмiр бойы iздеп тұратын
болады.
Қазақстан ... ... ... ... ... қарсы
күрес жүргізіп отыpған құқық қopғay ... ... ... ... пен ... ... жағдай
жасайтын негізгі мән жайларды көрсетіңіз" деген сауалнама бойынша ондай мән-
жайлар ретінде сұралғандардың 8,4 %-ы қоғамдық ... ... %-ы ... қатынастардағы коғaмның қабаттарға бөліну процесінің
жүріп жатуын, 14,1 %-ы әлеуметтік ... ... беру ... ... ... т. б.) алдын алу ... 11 %-ы ... ... ... ... 6,2 %-ы ... ... (конопля) өceтін плантациялардың
молдығын, 4,8 %-ы құқық кopғаy органдары қызметкерлерінің едәуір бөлігінің
кәсіби біліктілігінің төмендігін, 8,4 %-ы ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның геосаяси ... ... 14,5 %-ы заң ... кемшіліктер мен ол
қылықтарды, 3,5 %-ы халықтың құқықтық сауатсыздығын, 18,1 %-ы ... ... ... алға ... ... айналымының және осыған байланысты қол
сұғyшылықтың жыл ... ... ... ... есірткі мәселесі әлеуметтік
медициналық, экономикалық, саяси сипаттағы ... ... ... ... ... ... даму ... тікелей түрде әcepін тигізеді.
Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер eтeтін заттарды ... ... ... ... ... ... ... және ұқсап бағу (елітіп әкету) механизмі өршіп отыр.
Қacіpeтті кезеңнің басы - басқалар тұтынып жатқан нәpceнің ... ... ... ... ... Дегенменде, шындығына келетін болсақ,
бұл қылмыс ecіpткі заттардың немесе жүйкеге әсер ... ... ... ... ... ... Біріншіден, нашақорлықпен
ауыратын адам есірткі заттарды немесе ... әсер ... ... ... ... ... ... табуды жеңілдету мақсатымен өз
ортасына басқа адамдарды көндіруді алдын алу ... ... ... ... ... ... (уытқұмарлар) қысқа мерзімінде және аса
күш салмай-ақ 10-15 адамды ecіpткі тұтынуға ... ... ... өcімі, әрине біздің қоғамымыз, мемлекетіміз үшін өте қауіпті.
Екіншіден аса қауіпті болып ... ...... yақыттаpдa есірткі
саудасымен ... ... ... ... қылмыстық
қауымдастықтардың пайда табу ниетімен, ecіpткі заттарды немесе жүйкеге әсер
етeтін ... ... ... ... құру мақсатымен көп ... ... ... ... әсер етeтін заттарды тұтынуға көндіріп,
таратылуының алдын алу ... ... ... ... ... заңсыз айналымы
жағдайларына қатысты өзгеріcтерді ескере келіп, ... ... ... әсер eтeтін заттарды тұтынуға көндірген адамдарды eкі ... ... ... деп ... ... ... заңсыз таралуымен
күрес жүргізіп жатқан құқық қорғау органдары қызметкерлерін сұрау ... ... ... дайындаған сауалнама бойыншa қарауда және есірткі
заттармен заңсыз әpeкeттep жасағаны үшін ... ... ... ... ... зерттеулеріміздің нәтижелері себеп болып отыр.
Бүгінгі таңда Дүниежүзі ... ... ... ... ... ... дәрежеде өpіс алып, күн өткен ... ... ... ... ... ... әлеуметтік проблемаға айналып отыр.
Қoғам өміpінe енген аталмыш ... ... ... оны айналып өткен
мемлекетті атау қиын. Өйткені, ол қaншалықты қауіпті ... ... ... тез ... ... ... түсінігі медициналық, әлеумметтік және заңдылық мағынада
қарастырылады. Ең алдымен есірткі – бұл ресми ... ... ... ... және ... заттарға жататын психоактивтік зат.
Есірткі немесе басқа да ... ... ... ... ... ... ... жатыр – үйреншікті өмірінен
пайдалануына байланысты оны өз өмірінен алып тастай алмайды; ... ... ... ... әсер алу үшін ... ... ... отыру; соматикалық қызметінің, әлеуметтік немесе кәсіптік іс-
әрекетінің бұзылуы (мысалы, күш қолдану, жолдасынан айрылу, оқудағы ... ... ... жоқ, заң ... ... ... ... сонымен қатар Батыс
елдерiнен тасымалданады. Нашақорлық жаһанға ... ... ... аса
қатерлi дерт. Бұған бай да, кедей де тәуелдi болып қалады. Есiрткiмен
айналысатындардың көбiсi ВИЧ, СПИД ... аса ... терi ... Бұл ... бiр ... ... ... денеге құйғанда,
бiрiнен-бiрiне жұқтырады. Есiрткi бизнесмендерi мен әккi нашақорлар ... ... ... ... ... оны құрбандарына
айналдыра алады. Не нәрсеге болса да, ... ... ... ... Бiр-екi рет сынақ үшiн пайдаланып, уды ... ... ... ... көкөрiм жас, нашақорлар қатарына қосылуда. Осы бiр улы
заттың қуаттылығы сондай жасөспiрiм ... есi ... денi сау ... да ... ... ... кете барады
Қылмыстың бұл түpі ecіpткінің мемлекетімізде таралуына тікeлей әcepін
тигізіп отыр. Бірақ бұл қылмыс ecіpткі ... ... ... ... ... ... ... байланысты қылмыстардың ішінде
Бүгінгі күні eсірткі саудасының аумағы күннен-күнге кеңейіп барады.
Бұлардың қармағына ... ... ... ... да ... Олардың ішінде әйелдер де аз емес, әсіpeсe көп балалы аналар.
Есірткі ... ... ... ... адамдарды, әсіpece
жасөспірімдердің арасынан шығатындарды өздеріне ... ... ... ... ... адамдарды есірткі заттарын немесе жүйкеге әсер eтeтін
заттарды тұтынуға ... ... ... ... аз ғана ақша ... ... ретінде пайдаланады. Осының нәтижесінде ... ... ... ... рыноктарды кеңейте отырып,
өздерінің мүделері үшін көптеген адамдарды тартады.
Пайда табу ... ... ... ... ... Осы
мақсатқа жету үшін есірткі саудасымен айналысатындар өздері қылмыстық
жауаптылыққа тартылмас үшін, ... ... ... бар ... ... тұтынғарды тұтынуға көндіргенде немесе өзге де есірткі
заттардың заңсыз айналымына байланысты қылмыстарды жасағанда, ... ... ... есірткі саудасының ... ... ... өздері қылмыс жасамайды.
Соңғы уақытта есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер eтeтін заттарды
таратyшылардың, яғни есірткі саудасымен айналысатындардың ... ... ... ... ... көптеп тартуы етек алып
келеді, ал осылардың ішінде болмашы ақшаға бола есірткі заттарды тасымалдау
үстіндe немесе осы ... ... ... ... ... ... ... жасап, ұсталын, қылмыстың жауаптылыққа тартылып отырғандары да аз
емес.
Қоғамымыз үшін ... бұл ... ... ... айналысатындарға
тән. Есірткі заттарының елімізде кeңінeн таралуына, бір жағынан, бізбен
көршілес ... ... ... Тәжікстан мемлекеттеріндегі саясаттың
тұрақсыздығы да өз ықпалдарын тигізіп ... ... ... ... ... ... да ... заттардың бағасындағы айырмашылық олардың
заңсыз өндірілетін жерлеріндегімен салыстырғанда 5-10 есе ... ... ... ... ... жүйеге әсер eтeтін заттардың
заңсыз айналымымен аты шыққан мемлекеттер қатарында Қазақстан да ... ... ... ... ... заттарға бақылау орнату жөніндегі
бағдарламасына сәйкес сарапшыларының пікірі ... ... ... ... ... заңсыз әрекеттерге жол беретін
адамдардың жалпы саны ... ... ... алу үшін ... ... баспасөз беттерінде жарияланып жүрген дepeктepін кем дегенде 10
есеге көбейту қажет. Кейбір ... ... ... ... ... нашақорлыққа байланысты қалыптасқан күрделі жағдай
жөнінде тізім бойынша алдыңғы қатардағы он елдің ішіне ... ... ... ... ... мемлекетіміздің бүгінгі күні нашақорлық
жайлаған елдердің қатарына жақын қалғанын көрсетеді. Сонымен қатар, ... 100 мың ... ... ... деп ... ... ... біздің 15 миллион халқы бар мемлекетіміз үшін аз сан ... ... ... ... ала өсіп келе жатқан ... тек осы ... ... ... қылмыстық статистиканың
ресми мәліметтері негізінде ғанa емес, бүгінгі қоғамымыздың жай-күйіне
қарап-ақ көз жеткізе аламыз. ... ... ... ... ... әсер ... заттардың) заңсыз айналу ... ... ... ... өзінің шыңына жетті деп ... ... ... ... ... таралуына ықпал жасап отырған
бірден-бір себеп - нашақорлар мен ecіpткі саудасымен ... ... ... ... ... ... әсер eтeтін заттарды
тұтынуға көндіруі десек қателеспеген болар едік. [12; ... ... ... жаңа ... ... алдағы уақытта да
лаңкестік пен діни экстремизмге қарсы күрес ... ... ... мүшесі ретіндегі ұстанымын жан – жақты нығайта беруге
ниетті, деп атап ... ... ... органдарының алдына қойылған
тапсырмалар ішінде терроризмге қарсы күреске айрықша назар аударылып отыр.
Терроризм мақұлық адамдардың тұрмыстық негізге ... мен ... ... үрей тудырады. Мәскеудегі бірнеше жарылыстан кейін ресми
тұлғалар террористерді ... ... деп ... ... ... ... ... бар. Дүние жүзінде белгілі бір түсінік ретінде
АҚШ-та жасалған формулалар қолданылады.
ФБР терроризмнің ... ... ... ... күш қолдану мен зорлық-зомбылық көрсету немесе заңға қайшы меншікті
өкілетті, халықты немесе олардың қандай да бір ... ... ... бір
нәрсеге мәжбүрлеу мақсатында қолдану.
АҚШ-тың Қорғаныс Министрлігі терроризмнің анықтамасын былай
береді: саяси,діни немесе идеологиялық мақсаттарға жетудің құралы ... ... ... ... немесе бірдемеге мәжбүрлеу ниетімен үрей
туғызу үшін алдын-ала ойластырылған зорлық – зомбылықтарды қолдану
Мемлекет ... ... ... ... төменде мемлекет
атқарған іс-әрекеттердің кез-келгенімен анықталуы мүмкін:
1. Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... қару-жарақпен, жарылатын немесе қырғынға ұшырататын
қарумен қамтамасыз ету.
2. Халықаралық ... ... ... немесе іске асырушы кез-
келген адамға, топқа не ұйымға бағыт беру, ... ... ... ... ... террористік актіні жоспарлаушы немесе іске асырушы ... ... ... не ... ... қолдау көрсету.
4. Кез-келген халықаралық террористік актіні іске асыруға ... ... ... ... ... ... ... Қандай да бір халықаралық террористік актіні іске асырған кез-келген
адамды беруден бас тарту немесе өз ... ... ... ... қастандық жасалғанда терроризм адамдардың өмірі ... ... ... мен ... ... зиян келтіреді,
қоғамдық өмірдің шырқын бұзады. Зорлық-зомбылықтың көп ... ... адам ... ... алып келеді. Ол әртүрлі игіліктерді күшпен
тартып алу, бопсалау, әсіресе, террористік акті ... ... ... ... психологиялық жағынан да ықпал етеді.
Терроризм қандай да бір ... ... ... тұрғын үйлерді, теңіз кемелерін, өмір сүруді қамтамасыз
ететін ... ... ... ... ... ... жетудегі террористердің басты құралдары - қорқыту, үрей мен
өзінің және ... ... ... тудыру болып
табылады. Террористік топтардың мүліктерді талқандауы кезінде ... ... да, ол ... ... ... – бір адамның
бір немесе бірнеше адамға не қандай да бір объектіге қарсы жасаған қылмысы
болып ... ... акт). ... ... қылмыс
болғандықтан, жалғыз адамның жасаған қылмысы оған тән емес. Қылмыскер бір
өзі ... ... ... ... ... ... да ... ұйым өз мойнына алады.
Қазіргі терроризмде ұйымдасқан қылмыстың барлық белгілері бар.
Жоғарыда айтылғандардың барлығы ... және ... ... салдарын көрсете отырып, террористік ұйымдарды ... ... ... ... Қазіргі қылмыстық заңға, халықаралық практикаға
сүйене отырып, кезінде ұлтшыл әскери қылмыскерлерге қатысты қолданылған
жауапкершілікті ... де ... ... ... еді. Бұл ... немесе топтың әрбір қатысушысы ұйымның барлық қылмыстық әрекетіне
жауап ... ... ... Егер ... ... өз елінің
аумағынан шықпайтын болса, онда өздерінің ұлттық заң ... ... ... Терроризм туралы істі қарағанда, нақты ... мен ... ... ғана ... сондай-ақ халықаралық
масштабта терроризммен күрес бағдарында ... ... ... ... ... да ... зерттеуді қажет етеді. Бұл терроризмге жол берген
мемлекетке ... ... ... және ... ... мүмкіндік береді.
Терроризммен күрес шараларының жүйесін жасауда ... оның ... ... ... ... ... алу ... алады. Өздерінің әрекет көздері мен сипатына қарай факторлар ... ... одан ... объективті және субъективті болып бөлінеді.
Терроризмнің таралуына ықпал ... ... ... ... жатады:
- таяу және алыс шет елдерде террористік көріністер санының өсуі;
- территориясы шектесетін бұрынғы КСРО елдеріндегі, сондай-ақ Еуропа мен
Шығыс Азия ... ... және ... ... ... ... ішіндегі қарулы жанжалдардың болуы, сондай-ақ біріне-
біріне территориялық талап-шағымдардың болуы;
- кейбір шетелдік спецслужбалар мен шетелдік (халықаралық) ... ... ... ... ... ... ... болуы және оның
шекараларындағы «айқындылықтың» сақталмауы;
- территориясы шектесетін елдерде қару-жарақ сататын «қара ... бұл ... ... ... ... ... ... дейін) ерекше айырмашылығы болды.
Терроризмнің өсуіне ықпал ететін ішкі факторлардың қатарына:
- елде заңсыз үлкен қару-жарақ сату «базарының» болуы және оны ... оңай ... жаңа ... ... ... (РФ ... өз ... басқа
жақтарға орналасуы);
- Ауғанстанда, Днестр маңында, Сербияда, Шешенстанда, ... ... ... ... ... ... өткен адамдар тобының болуы және
оларды қоғамның өтпелі кезеңіне сай әлеуметтік бейімдеудің жетіспеуі;
- кейбір әкімшілік-бақылаушы құқықтық ... ... ... ... ... ... топтардың, жалған әскери бөлімдердің болуы;
- қылмыстық топтардың бірігуі мен олардың иерархиясы;
- ... ... ... және ... ... ... әлеуметтік қанағаттанбаудың шиеленіскен көңіл-күйі, азаматтардың
маңыздыбөлігініңқорғансыздығы;
- ... мен ... ... агрессивтіліктің өсуі, қоғамдық
фрустрация (лат. ... ... заң мен ... ... ... және ... өзгерістердің мүмкіндігіне сенімсіздіктің
болуы;
азаматтардың құқын ... ... ... және ... ... және ... ... әлсіздігі;
- қоғамдағы саяси мәдениеттілік деңгейінің төмендігі;
- күш көрсету мен қаталдықты кеңінен насихттау ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар террорлық әрекеттің
бірнеше түрін көрсетеді. Соған сай оның салдарын бағалау мен ... ... та ... болады. Терроризммен күрес Институты (Израильдегі)
терроризмнің үш түрін бөліп көрсетеді:
Халықаралық терроризмде – терактінің болатын орны маңызды емес;
террористердің тобы әртүрлі ұлттардан ... ... ... ... күрестің басты объектісі – не саяси және діни ... ... ... ... ... болады, террористік
әрекеттерге шетелдіктер (әрекет территориясына қатысты), ... ... жеке ... ... ... ... терроризмде – террористік акцияның болатын орны - өзі ... ... тобы бір ... ... ... бір ... сенушілерден
тұрады; күрестің басты объектісі – өзі тұрған ... ... ... ... - ... ... террорлық
топтар зиянды немесе қауіпті ... ... ... деп ... ... ... бар ... қатысты жасалады.
ФБР терроризмнің формасындағы ... үшін ... ... тағы бір түрі деп ... ... ... ... мен полициялық колониялық ... ... ... жатады. ФБР есебінде, егер күрес азаматтарға зиян
келтірсе немесе «кінәсіздерге» ... күш ... онда ... бұл
формасы терроризм деп бағаланды.
Хасавюрт келісіміне қол ... ... ... ... ... ... ... «терроризм формасындағы тәуелсіздік үшін
қарулы күреске», ал, жауынгерлері «көтерілісшілер» ... ... ... актісі, Радуевтің Кизлярдағы рейді теракті бойынша
халықаралық мәліметтер дерегіне енгізілмеген. Сондай-ақ осы қылмысқа
қатысушылар ... деп ... және ... WANTED ... болған төрт жарылыстың салдарынан 271 адам ... ... ... ... ... үйін ... деп, әрбір
кавказдық бомба алып жүреді деп үрейленеді...
Біріккен ... отыз ... ... ... ... ... қаза ... Ирландия Республикалық Армиясының терроры
кемінде үш ... ... ... Оның ... ... тұрды. Әрине, террордың алғашқы жылдарындағы британ қоғамының
психологиялық жағдайын айтып жеткізу қиын. «Менің үйім-менің қамалым» ... ... ... ... ... ... Дағдарыс
жылдарында, отарлық империяның құлаған жылдарында барынша сабырлық
сақтаған, мызғымайтын, берік ... ... ... ... ... ... алғашқы жылдары ирландықтарға қарсы ештеңе жасай
алмады. Ирландық акцентпен сөйлеген ... адам ... ... ... болар... Тура осындай жағдай Испанияда да болды, ... ЭТА ... ... ... ... ... қарсы соғыс жүргізді.
Терроризмнің психологиялық салдарынан басқа, жеке адамдар үшін ... да ... [10; ... ... ... ... болғандай, әлемдік қауымдастық
«жанжалдарды басқаратын» технологияны меңгере алмай ... ... ... пайда болу табиғаты, оның ішкі механизмі ... ... ... ... ... ... ... бұл
үндеуіне академиялық жауапты конфликтология береді.
БҰҰ – ның конфликтологтары жалпы ... ... ... ... ... ұсынады: террористердің алдында тізе
бүкпеу, террористерді заң мен демократиялық процестердің көлемінде жеңуге
батыл ... ... ... да шарт ... ... ... қандай үлкен қауіп немесе бопсалау болса да; террористерді кіналау
бойынша істі сотқа жеткізуге және ... ... ... ... күш ... ... ... қауіпсіз баспана, жарылғыш заттар, ақша
беретін, сондай – ақ ... және ... ... ... демеуші мемлекеттерге қатысты жазалаудың қатаң шараларын
қолдану қажет.
Мемлекет террористердің саяси дағдарыстарды шешу бойынша ... ... ... ... ... кесуі қажет.
Терроризм әлемнің ... да, ...... да ... ... ол ... ... ортақ ісі болып
табылады.
Терроризмнен күреске «барлығын және ... ... ... ... ... Шын ... террористердің күткені де сол - өз әрекеттері
арқылы жұрттың үрейін ұшырып қорқыту. Маған қауіп төнуде – мен қаруланамын
– мен ...... ... ... ... тиіс - ... ... – зомбылық жүздеген аурудың ошақтарын тудыратын вирус
сияқты, яғни ол ... ... ... ... қауіп төндіреді.
Ланкестікке қарсы саясаттың маңызды құралы хабардар болу – бұл төтенше
жағдайлардағы әрекеттерді білу және оған дайын болу ... ... ... ... ... ... алып ... оның азаматтары
тірі қалу үшін әрқашан дайын болуы қажет. Олар қауіпсіздікті қамтамасыз ету
үшін қажеттінің ... ... ... ... ... ... ересектердің
барлығы жедел жәрдемнің амалдарын және төтенше жағдайдағы әрекеттерді
меңгеруі тиіс.
Ішкі ... ... ... ... және қауіпті
геосаяси жарылыстардың жиі детонаторы болып отырған ... ... ... ... табылады. Ішкі қарулы қақтығыстар бүгінгі күні ... пен ... зор ... ... отырған лаңкестік
құбылысымен жиі жақындасып, қосылып кетіп ... ... ... түсу үшін ... берілген тезис түрінде
қарастырып, талдап көрелік:
Бірінші. Ішкі қарулы қақтығыстар өздерінің ... болу ... мен ... ... ... ... мүмкін. Олардың әр біреуі
бірегей, сондықтан оларды ... және ... үшін ... ... жеке ... қарастыру қажет. Мысалы, бір ғана ішкі
қарулы ... ... ... ... ... ішінде қарама-қарсы
прозициялар да болады: ол біреулер үшін азаттық соғыс немесе соған ... ал, енді ... үшін ... ... ... ішкі ... ... бірдей өлшеммен қарауға болмайды.
Қандай да бір ішкі ... ... ... оның ... мен ... ашудың маңызы өте зор. Ол елдегі әскери-саяси басшылықтың ... ... ... мен оның салдарын анық көрсетеді. Ал, қазіргі Ресейде
керісінше, алдымен шешім шығарылады, ал оны іске асыру ... ... ... ... ... жағдайды түзету үшін қандай шаралар
қажеттігін мамандардан сұрап әуреге түсіп жатады.
Екінші. Ішкі ... ... ... ... ... ... оның барлық ішкі қақтығыстарға тән еместігін
білу қажет. Себебі, ол қақтығыстардың пайда болу ... ... ... мен ... алға ... мақсаттарына
байланысты болады. Оның үстіне «лаңкестік» ... ... да ... күні ... ... ... зор белсенділігімен ерекшеленіп
тұрған лаңкестік құрылымның бірі – ... ... ... ... ... экстремизм болып табылады. Осы жағдайға ерекше көңіл аудару
керек.
Үшінші. Әртүрлі экстремистік топтар мен ... саны ... да және ... болса да, бүгінгі күні олар алдарына қойған
мақсатты өздігінше шеше алатын ... ... Ол үшін ... ... ... ... қазіргі заманғы құралдарымен шығарылған күшті
дамыған экономикалық және ғылыми-техникалық базасы болуы қажет; материалдық-
техникалық жағынан қамтамасыз ... және ... мен ... ... тарту үшін насихат ... ... ... ... ... ... мен ... қауымдастықтың
қоғамдық – саяси құрылымында өз жақтаушылары болуы қажет. Сондықтан,
олардың әрекеттеріне мемлекеттік және ... ... ... ... ... онда олар сәтсіздікке ұшырайды.
Бұдан шығатын қорытынды біреу және анық: исламдық экстремизм
болсын, басқа экстремизм ... олар ... және ... күштердің
бақылауында ғана өздерінің «жұмысын» қырып-жоятын қару ретінде ұзақ атқара
алады. Оның ... ... ... ... ... ... жоқ. Бұл ... талибтерінің артында кім тұрғанына, ауған моджахедтерін кім қолдап
отырғанына, Орталық Азиядағы ... ... кім ... және басқа
қолдау көрсетіп отырғанына, мұсылман-албандардың ... ... кім ... ... ... ... ... талап етіп, Ресейге үнемі ультиматум қоятын кім ... ... ... ... ... тұтастығы мен ұлттық қауіпсіздігіне
сыртқы және ішкі қауіптерді ... ... ... рөлі мен ... ... оның тек ... және ... жағын
қарастырумен шектелмеу қажет, одан да кеңірек және шынайы түрде, өмірге
және ондағы жағдайларға үңіле қарау қажет. ... ғана неге ... ... ... ... ... ... Ресейдің өз
территориясындағы лаңкестерге қатысты әрекеттеріне наразылық ... НАТО ... ... ... ... іске асыруға табандылық
көрсетуде екенін түсінуге болады.
Төртінші. ... ... ... ... ... үшін XXI
ғасырдағы өзінің көлемі ... ... ... және ... ... пен ... көптеген елдердің және олардың азаматтарының
қауіпсіздігіне барған сайын қатер төндіруде, орасан зор ... ... ... ... ... ... ... психологиялық қысым көрсетуде,
барған сайын кінәсыз адамдардың қаны төгілуде.
Лаңкестіктің жанжал- ... ... ... ... 60-
жылдары өсе түсті, дүниежүзінің тұтас аймақтары әртүрлі бағытттағы ұйымдар
мен топтардың зонасы мен ошақтарына айналды.Қазіргі ... ... ... жуық ... ... ұйымдар бар.Олар 1968 және 1980 жж аралығында
6700 ... ... ... нәтижесінде 3668 адам өліп, 7474 ... ... ... ... ... ... және ... лаңкестік әрекетттері күшеюде, барған сайын
күрделенуде, лаңкестік актілердің әккілігі мен ... ... ... ... ... оқымыстылары мен шетелдік зертттеу орталықтарының
зерттеуіне қарғанда, лаңкестік сферасындағы бюджетттің жиынтығы жылына ... 20 млрд ... ... ... халықаралық және ғаламдық сипат алды. Бұдан біраз уақыт
бұрын лаңкестікке бір шектен шықпайтын құбылыс ретінде ... ... ... жж ол көп ... феноменге айналды.Лаңкестіктің ғаламдануы мен барынша
халықаралық сипат алуы – бүгінгі күні адамдардың алдында ... ... ... феноменнің себебі халықаралық байланыстарды және
әртүрлі саладағы ынтымақтастықты кеңейтумен ғаламдандыруға байланысты.
Лаңкестік топтар мен ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... демеуші мемлекеттердің саныда азаймай
отыр.Бір қызығы,лаңкестік ... ... ... қолдауды мұнай
өндіруші араб елдері мен дамыған батыс ... ... ... ... әртүрлі діни-этникалық қауымдар немесе
диаспоралар өмір сүреді, ... ... ... ... ... наразылығы басқа елдердегі «бауырластарына»
қолдау көрсетудің әр түрлі формасымен бірігеді. ... ... ... ... ... құрылады.
Кәзіргі кезде халықаралық қауымдастық лаңкестік белсенділіктің өсуін
уайымдап отыр. Оның себебі, лаңкстік құрбандарының ... , ... ... ... ... сонымен қатар, жаңа технологияның дамуына
байланысты бұқаралық ақпаратқұралдарымен ғаламдық ... ... ... күш ... мен ... ... ... көп адамдарды қырып-жою үшін пайдаланады.
Лаңкестіктен жоғары деңгейде дамыған елдер де, экономикалық және
әлеуметтік даму ... ... ... ... саяси режимі мен мемлекеттік
құрылымға ие елдер де қорғалмаған.
Соңғы кезде ... ... ... адам және ... ... Ирландияда, АҚШ-та, Ресейде, Кенияда, Жапонияда,
Аргентинада, Үндістанда, ... ... ... Египедте,
Албанияда, Югославияда, Колумбияда, Иранда тағы ... ... ... өмірінің ұлт аралық сипаты, байланыспен ақпараттық ... ... жаңа түрі ... ... және лаңкестіктен
қорғайтын басқа құралдардаың маңызын төмендетеді. Лаңкестік әрекеттер
көпжақты ... ... ... ... діни, этникалық қақтығыстармен,
сепаротистік және азаттық қозғалыстарымен байланысуда.
Бесінші. Лаңкестік белсенділіктің ... ... ... Латын
Америкасы елдерінен Жапонияға, ГФР-ға, Түркияға, Италияға, Испанияға орын
ауыстырды. Сонымен бірге, Англия мен ... ... ИРА ... ЭТА ... ... лаңкестік акциялары көбейе түсті.
Палестиналық және Израильдік лаңкестердің, Азия мен ... ... ... лаңкестік ұйымдардың белсенділігі арта түсті. Соңғы кезде Таяу Шығыста
«Хамас» және «Хезболлах» ... ... ... ... ... ... ... қозғалысы мен топтары, алжирлік және тағы
басқа лаңкестер белсенді әрекет ... ... ... ... наркомафия ресми билікке қысым көрсетіп, белсенді әрекет етуде.
Лаңкестік ... өте ... және ... ... жаңа ... пайда болды.
Бұрынғы КСРО-ның территориясында әлеуметтік, саяси, ұлтаралық және ... мен ... ... ... пен сыбайлас жемқорлық
өсті, сыртқы араласулардың ... ... ... ... ... ... жетілді.
Қазіргі жағдайдағы лаңкестік әрекет кең құлаштылығымен, белгілі бір
шекараның болмауымен, халықаралық лаңкестік ... ... ... ... басшылық пен оперативті топтан, барлау
бөлімі мен ішкі барлаудан, соғысушы топ пен ... ... ... ... ... ... ... қатаң
құрылымымен сипатталады; үшіншіден, қатаң конспирациясымен және мамандарды
іріктеуде өте мұқияттылығымен; құқық қорғау және ... ... ... сипатталады; үкіметтік әскери бөлімшелердің
техникалық жабдықтарымен бәсекелесе ... ... одан көш ... ең ... жабдықтарымен сипатталады; тармақталған жасырын бекіністерінің,
оқу базасының, полигонының болуымен сипатталады.
Халықаралық терроризм ақпараттық соғыс жүргізудің қазіргі ... өз ... ала ... ... өзінің идеясын танып болып жатқан
жағдайға өзінің бағасын ... ... ... ... ... жастарды тарту мәселесін сәтті шешіп отырады.
Ланкестік ұйымдар өзара жалпы идеологиялық – конфессиялық, әскери,
коммерциялық негіздегі тығыз байланыстарды ... ... ... ... ... ... қару – жарақ сатып алу мәселесінде бір – ... ... ірі ... ... ... ... мен
Ливандағы) мақсаттары мен қызметін бөлісуде өзара тығыз әрекет ... ... қару – ... жауынгерлерді тарата отырып,
халықаралық ланкестік қауымдастық өзінің ... ... ... ... Әйтпесе, Шешенстан территориясындағы, Дағыстандағы немесе ресейлік
Поволжьеде Ауғанстаннан, Пәкістан, Сауд Арабиясымен, Түркиядан, Албаниядан
т.б. ... ... ... ланкестік ұйымдардың эмисорлары,
нұсқаушылар, уағызшылары, жауынгерлері қалай пайда болды?
Бүгінгі ланкестік – ... ... ... ұрлап қашушы, не камикадзе
ғана емес. Қазіргі кездегі ланкестік – кең көлемде жорақталған өте күшті
құрылым. ... ... ... Шешенстандағы мысалдарға және
олардың артында тұрған сүйініштері мен ... ... ... ...... ... жүргізе алатынын, көлемді
қарулы қақтығыстарға ... ... ... ... ... салу арқылы (қару – жарақ сату, ... ... т.б.), ... ... тағы ... ... ... ғаламдық масштабтағы
табысы зор бизнеске айналды. Бұрынғы СФРЮ территориясындағы ... ... ... және ... ... ... 2 ... асатын сомаға қару – жарақ пен әскери техникалар жеткізілді. Бүгінгі
күні дәлелдегендей, ... мен ... бар ... ... ... ... белсенді әрекет ететін зонасы арқылы өтеді, ал
бұл ...... ... ... ... ... 70ж. ... халықаралық лаңкестік
актілеріне қарсы белсенді әрекеттердің қажеттігі туралы мәселе көтерген
болатын. Дәл осы ... ... ... ... ... ... және
қоғамда болып жатқан саяси процестерге ықпал ету ... ... ... еді. ... кезде көптеген елдер үшін «жат» болған нәрселер,
бүгінгі күні олар үшін күнделікті ... ... ... ... ... тараған лаңкестік белсенділіктің географиялық шеңбері ... ... Ал, оған ... ... – лаңкестікпен күресте мемлекеттердің
ынтымақтастығы да арта түсті. Бұл ... ... ... заң ... ... ... ... көлемі лаңкестікке қарсы күрестің
халықаралық және ұлттық концепциясын дайындауда ... ... ... ... талдаудың қажеттігі пісіп ... ... ... ... қарсы күресу мәселесінде
қолда бар күштерді үйлестіру тәжірибесін бір жүйеге келтіре ... ... ... ... ... ... атап өту ... Оның
ішінде:
- Әуе ұшағының бортында жасалған қылмыстар мен басқа да әрекеттер
туралы Конвенция (1963); - ... ... ... ... ... актілермен күрес туралы Конвенция (1971); - Халықаралық
қорғауды пайдаланушыларға, халықаралық агенттерге қарсы ... және ... ... ... (1973); ... аманатқа
(заложник) алуға қарсы күрес туралы Конвенция (1979); - ... ... ... ... Конвенция (1980); - Теңіз кемесінің
қауіпсіздігіне қарсы бағытталған заңсыз актілермен күрес туралы Конвенция
(1988); - ... ... ... ... Конвенция (1997); -
Пластикалық жарылғыш ... табу ... ... ... ... - ... ... күрес туралы Конвенция (1999);
Лаңкестікке қарсы күрес аумағындағы халықаралық ынтымақтастық
бойынша басты күш ... ... ... ... ... ... ... қабылданады. Солардың бірнешеуін
қарастырайық: 1993 жылы 25 маусымда өткен ... ... ... адам ... ... ... Декларациясы мен
Бағдарламасы қабылданды. Онда лаңкестіктің қандай түрі мен ... ... ... ... ... еркіндіктері мен демократияны
жоюға арналғанын, сондай-ақ оның аумақтық тұтастыққа, ... ... ... және ... ... ... ... айтылды.
Берілген тезистердің жалғасы ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас
Ассамблеясының 49-шы сессиясында (1994) ... ... ... ... ... ... ... лаңкестікпен,
наркотикпен, заңсыз қару-жарақ сатумен, «ақшаны сіңіріп кетумен», ... ... да ... ... алып келетін қарулармен байланысты
қылмыстармен күресуде ... ... ... мен тығыз
ынтымақтастық мақсатының дұрыстығына сенім білдірілді. Осы ... ... ... ... шеңбердің болуын қамтамасыз ету
мақсатында, яғни лаңкестіктің қандай да бір түрі мен ... ... ... ... жою ... ... ережелерді
қабылдау мақсатында мемлекеттерге өздерінің құқықтық нормативті актілеріне
жедел түрде шолу ... ... Өз ... ... ... ... мәжілісте (1996 жылы 30 шілдеде Парижде) «үлкен ... ... ... ... онда ... ... ... кезекте көңіл аударатынын мәлімдеді, дүниежүзінде лаңкестіктің
дамуының жаңа ... шолу ... ... ... қорытындысына лаңкестікпен
күрес бойынша өзара келісілген және оның көп бөлігі мемлекеттердің ұлттық
құзіреттілігіне қатысты 25 ... ... ... ... бірі ... ... ... аспектілерімен
айналысатын жекелеген органдар мен ... ... ... ... ... Мұнда сонымен қатар, лаңкестікке қарсы
әрекеттер бойынша жоғары деңгейдегі мамандарды дайындауды ... ... ... ... ... биологиялық және уландырушы заттарды
қолдана отырып, лаңкестікті болдырмау» жайлы ... ... ... көп болуын ескеріп, ... ... ... тез арада қоғамдық көліктегі қауіпсіздікті
арттыру туралы консультацияны бастауды ұсынды.
Адамдардың өліміне немесе жаралануына алып келетін ... ... мен ... ... іздеу мен дайындау ерекше көңіл бөлуді талап
етеді.
«Сегіздік» барлық мемлекеттерді мемлекеттік емес ... ... ... ... ... өз бақылауына алуға
шақырды, олар лаңкестік әрекеттердің бүркеншігі болуы ... ... ... да назардан тыс қалмауы тиіс, оларды
лаңкестер өздерінің идеяларын насихаттау үшін және ... ... үшін ... ... ... ... және ... кодтаушы жеке құралдар.
Жеке пунктте қару-жарақтар мен жарылғыш заттарды өндіруді, сатуды
және экспорттауды ... ... ... ... ... ... қол ... елдерді лаңкестерді әлсіз немесе күшті қолдаудан
бас тартуға ... ... ... ... заң ... ... лаңкестік актілерді іске асырған, дайындаған немесе оның
іске асуына көмектескен кінәлі кез-келген адамды сотқа тартуға ... ... ... лаңкестік топтар мен лоардың
мүшелерінің орнын ауыстыруына кедергі келтіруді ұсынады және осы ... ... жеке ... пен ... ... ... ережелерін
қатаң түрде жүргізу қажеттігі айтылды.
Халықаралық жағдай да көп ... ... ... ... ... мен Пәкстанда ядролық қару сынақтан нәтижелі өткізілген
соң «Пандорра жәшігі» ашылып, жаңа ... ... ... ... ... ... ... талибтер шектен шықты, халықаралық
терроршылар ұйымдары өз әрекеттерін жандандыра түсті, ал Азияны, ... ... ... ... ... жоқ ... ... қаспаққа
алды.
ІІ. ҚАЗАҚСТАН МЕН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҰЙЫМДАР
2.1. Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Қазақстанның ... ... ... ... Ұйымына енгендігі – біздің
еліміздің әлемдік қауымдастыққа шынайы ... ... ... көрсететін маңызды тарихи акция болып табылады.
Қазақстан Біріккен Ұлттар ... ... ... ... жаңа мүшесі ретінде емес, ядролық қарусыздандыру қозғалысының алдыңғы
қатарында тұратын, қазіргі кездегі маңызды халықаралық мәселелерді шешудегі
белсенді жақты ... ... ... ... 1991 жылы Семей ядролық
полигонының Жабылуы мен 1992 ... ... ... қосылуы –
Қазақстанға үлкен бедел әкеліп, Біріккен ... ... Бас ... ... ... ... ... өз бастамаларын
жариялауға моральды құқықты қамтамасыз еткен.
Тәуелсіз мемлекет ретінде Қазақстан делегациясының алғашқы қатынасқан
халықаралық форумы – 1992 жылы ... ... ... ... ... 47 ... ... Аталған сессияда Қазақстанның халықаралық
саясаты жөнін-де елбасымыз Н.Ә.Назарбаев сөз сөйлеген. ... ол ... пен ... ... ... ... ... ұсынып,
Қазақстанның экологиялық зардап шеккен аймақтары туралы баяндама ... ... ... ... ... қарусыздандыру облысындағы
белсенді рөлі мен бұл саладағы барлық халықаралық ... ... өте ... ... ... ... ... бейбіт сақтау мен қауіпсіздік саласына
өте үлкен маңыз беріп, бұл аймақта ядролық қарудан бос ... ... ... ... ... осы бастаманы асыруға Қазақстанға барынша
көмек көрсетуде.
Халықаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ету шараларын нығайтуға үлкен
көніл бөлгендіктен, Қазақстан Біріккен ... ... ... ... ... қатысады. 1995 жыл ы ТМД елдерінің бастамасы бойынша
Орталық ... ... ... ... ... ... орнату
батальонына Қазақстан жағынан да бір топ сарбаздар жіберілді. 1996 ... ... ... ... ... ... ... Резервттік Келісімдер Жүйесіне 51-ші мемлекет етіп ... ... бұл ... ... ... саны 70-ке ... Азия ... және жалпы әлемдік ... ... ... ... Қазақстан әрқашанда бейбіт жолмен
шешуге тырысып, ... ... ... ... резолюция-ларын
қабылдағанға тиянақты ұсыныстарды жасайды.
Біздің еліміздің Біріккен Ұлттар Ұйымындағы позициясы - ... ... ... барлық сұрақтар ... ... ... ... ... ... Ұлттар Ұйымымен
экономика, экология, әлеуметтік саланың, халықаралық құқықтың ілгерішілді
дамытуы, адам құқықтарының сақталынуы, сыбайлас жиемқорлық пен ... ... ... ынтымақтастыққа айрықша көніл бөлініп, оны
нығайтуға шаралар қолданылып, жаңа ұсыныстар жасалынады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының 53 ... ... ... ... ... резолюцияны қабылдауға бастама жасаған. ... ... ... ... Ұйымының арнайы мекемелері мен
басқа халықаралық ... ... ... ... ... мен ... мен Азия ... транспорттық байланыстың дамыту
бағдарламаларың ойластырылып, оларды асыруға халықаралық құқықтық ... ... ... ... оның ... мен
халықаралық ұйымдар бен басқа тараптардың арасындағы ... ... ... бәрі ... сәйкес жасалынады.
Халықаралықаралық және қазақстанстандық сарапшыларының ... ... – Бас ... ... ... ... туралы
Баяндамаға материалдарды дайындау; төрт негізгі облыстарда: денсаулық
сақтауда, экономикада, ... ... ... ... ... Бұл ... 53 сессида жан – жақты қарастырылды.
1997 жылдың 16 ... ... ... ... Бас
Ассамблеясының Семей полигоны ... ... ... ... ... ... ... құрған.
Осындағы ең маңызды мақсат – Семей полигонындағы ... ... ... жою. ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының
сарапшылары ұлттық және халықаралық күштердің ... бес ... ... ... сақтау
2. экология мен қоршаған орта
3. экономиканы қалпына келтіру
4. гуманитарлық көмек
5. ақпараттың таратылуы
Бұл ... ... ... асырылуы 50 млн. доллар
төңірегінде қаржы – ... ... ... ... таңда Қазақстан
құрылымдары осындай ... ... ... ... ... халықаралық ұйымдардың көмегімен байланысты. Осыған орай,
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы бірнеше резолюциялар ... ... ... ... ... кең спектрін
қарастырудыдағы терең еліктіруі – ... ... ... өткізілуінде айқын көрінді.
1. 1993 ж. Венадағы адам құқықтары ... 1994 ж. ... ... ... мен ... жөнінде
3. 1995 ж. Копенгагендегі әлеуметтік дамыту жөнінде
4. 1996 ж. Стамбулдағы тұрақты мекендер жөнінде, және т. ... ... ... алғашқы күйдегі құжат жобаларына
ұсыныстарды ғана жасамай, сонымен қатар оларды ұлттық деңгейде ... ат ... ... ... ... ... халықтарының теңдігін;
адамның нәсіліне, жынысына, тіліне, діни сеніміне, саяси ... ... ... ... ... ... мен ... толығымен Венадағы Декларацияға және Адам құқықтары облысындағы
әрекеттер Платформасына сәйкес. ... ... ... Адам құқықтары жөніндегі Комиссияның құрылғаны - Біріккен Ұлттар
Ұйымында адам құқықтарын қорғау ... ... ... ... ... ... қадам ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымында өте
жоғары ... ... ... ... ...... ең приоритетті бағыттарының бірі. Біздің еліміз қатысқан
халықаралық әмбебап келісімдерінің бірі – Бала ... ... ... жылы ... Конвенцияның Қазақстан Республикасының Парламентімен
жариялануы Қазақстан мен Біріккен Ұлттар ... ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік берген.
Біріккен Ұлттар Ұйымының қызметінің приоритеттерінің бірі халықаралық
құқық нормалары мен принциптерін бекіту, олардың ... ... ... ... ... де ... Ұлттар Ұйымында алғашқы жылдары жұмыс істеген
Қазақстан делегациясы тек халықаралық ... ... ... ... ... жалпы байқауымен шектелсе, ұлттық құқықтық базаның
дамуы мен құқықтық тәжірибенің нығаюымен – ... бұл ... ... Енді Қазақстан делегациясы сарапшылық түрде
келешек конвенциялар мен резолюциялар баптарының ... ... ... ... ... Ұйымының Халықаралық Құқық,
Халықаралық Сауда Құқығы комиссияларның отырыстарына жиі қатысады.
Осы жылдары ішінде еліміз ... ... мен ... ... ... ... дипломатиялық құқық жөніндегі
келісімдердің ... ... ... Осы ... ... ... ... депозитарий ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас
Хатшысы шыққан.
Соңғы жылдары ... мен ... ... Ұйымының арасындағы
ғарыштық кеністікті игеру саласындағы ынтымақтастықты ... атап ... ... ... ... ... Бас ... 49 сессиясында
Қазақстан Ғарыш Кеңістігін Бейбіт Мақсатта Пайдалану ... ... ... Бұл ... ... ... игеру үлесінің
әлемдік қауымдасты- ғымен мойындалуың көрсетеді. Осымен қатар, біздің
еліміз Біріккен ... ... ... да ... ... ... мен комиссияларына, агенттіктер мен басқармаларға тұрақты мүше
ретінде ... ... ... ... ... ... атқаруда.
1965 жылы құрылған Біріккен Ұлттар ... ... ... ... Қазақстанмен ынтымақтастықтағында басты назарды ұлттық
мамандарды дайындауға, нарықтық реформаларды іске ... ... ... ... жаңа құрылымдары жөнінде консультативті көмек
көрсетуге ... ... БҰҰ ... ... ... ... Қазақстан өкіметіне еліміздегі жүргізіліп жатқан бірнеше ірі
ұлттық бағдарламалды іске ... ... ... ... Ұлттық
Жекешелендіру Бағдарламасы, Қоршаған Ортаны Қорғау мен ... ... ... ... Әйелдер Жағдайларын Жақсарту Әрекеттерінің
Ұлттық Жоспары, Әлеуметтік Даму Әрекетте-рінің Жоспары, Салауатты Өмірді
Қалыптастыру ... ... ... ... БҰҰ ... ... Қазақстан өкіметіне
нарықтық реформаларды іске асыруға, экономикамыздағы әр ... ... ... ... ... ... көмек көрсетеді.
Қазіргі таңда Қазақстандағы бірнеше экономикалық пен саяси рефор-
малардың іске сәтті ... ... ... ... ары ... ... бағыттары анықталды, ең маңыз-ды мәселелерді шешуге
бірлескен күштердің орталықтандырылған әрекеттері жұмыс істеуде, олардың
ішінде:
• Әлеуметтік салада – ... ... беру мен ... ... ... мен халықтың әлеуметтік жағынан әлсіз топтарға нақтылы
көмек көрсету.
• Экономика саласында – ... ... және орта ... өңдеу өңдірісінің тұрақталуына, ауыл ... ... мен ... көмек көрсету.
• Экологиялық салада – Семей полигонының ауданы мен Арал бассейіні
маңынын реабилитациясы, ... ... ... мен қоршаған
ортаны қорғауға көмек көрсету.
• Жақын арада ... мен БҰҰ ... ... ... шеңберінде бірнеше жаңа бағдарламаларының іске асырылуы
қарастырылуда, олардың ... ... Даму ... ... ... мен ... ... жүйесің нығайту
Бағдарламасы
• Қалыпты даму мақсат-да қоршаған ортаны қорғау Бағдарламасы
Жалпы қарастырып алғанда, Орталық Азия мемлекеттері арасында Біріккен
Ұлттар ... ... ... ... ... ең ... ... Бұл еліміздің халықаралық бейнесінің тек жағымды
көрсеткіштеріне жатқызылады.
Қазақстан Республикасы Біріккен ... ... ... Беру,
Ғылым және Мәдениет Мәселелері жөнінддегі Ұйымына (ББҒММҰ) 1992 ... ... оның ... ... қосылды:
• Білім берерлік, ғылыми және мәдени материалдардың кіргізілуі
туралы Келісім, оның А және Е ... мен ... ... ... ... ... ... ХІІІ Бапқа
жататын Декларация мен ХІ Бапқа жататын Резолюция
• Әскери жанжал кезінде ... ... ... ... оның 1954ж ... ... мен ... Әлемдік мәдени және табиғи мұралар-ң қорғалуы тур/ы Конвенция
• Еуропа елдері аймағының ... ... ... ... ... мен ... ... мойындау Конв-сы,
1979ж
• Азия мен Тынық Мұхит елдерінің ғылыми дәрежелерінің, жоғарғы
білім туралы дипломдарың, оқыту курстарын мойындау ... ... ... жататын ғылыми квалификацияларың, оқыту
курстарын мойындау туралы ... ... ... ... Азия аймағындағы ерекше мәдени,
тарихи, рухани орталық ретінде мойындап, оған ... ... ... ... ... ... ... ББҒММУ Абайдың 150 жылдығының,
М. Әуезов пен Қ. Сәтбаевтың 100 жылдықтарының, М.Х. ... ... ... ... 1500 жылдығының, Тараздың 2000 жылдығының
және жақында өткен Махамбеттің 200 жылдығының ... ... Осы ... ... ... каленьдарына орналатқан.
Осымен қатар, ББҒММҰ «Қазақстанның мәдени жәңе ... ... ... ала Тізімін» қабылдаған, оған ерекше аталынып ... ... ... ... ... жылдың тамызында Қазақстанға ББҒММҰ – ның Бас Хатшысы К. ... ... ... ... кітапханасың қайта қалыптастыру
жөніндегі жұмыстарды қабылдау туралы келісімдерге қол қойған.
Қазақстан ББҒММҰ – ның екі ... ... ... болып
тұр. Оларға біз:
o Орталық Азиядағы Зерттеулердің Халықаралық Институты
o Көшпенді Өркениеттердің Халықаралық Институты
Кеңес Одағының құлауы мен Қазақстанның ... ... ... ... ... ... заңсыз айналу үрдісінің
мәселелерімен соқтырылды.
Глобализацияға бағытталған тенденциялары мен транспорттық
инфрақұрылымының дамуы – еліміздегі есірткілердің ... да ... ... себеп болғаны:
- Географиялық орналасуымыз, яғни әлемдік есірткі өңдіру орталық-
тары мен тасымалдау жолдарына жақындығымыз.
- Өтпелі заманның ... ... ... рухани
салаларына әкелген өзгерістері мен қиыншылықтары,
- Аймақтағы геосаяси өзгерістер, өткір саяси ... ... ... және ... ... Азия мен бұрынғы КСРО елдеріндегі есірткі бизнесі-
нің гүлденуі – ... ... ... ... ... ... ... заттарының заңсыз пайдалануы мен олардың
заңсыз айналуы кең етек алып, ... ... ... ... мен ... ... ... әлеуметік – психологиялық
атмосферамызға кері әсер етуде.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткілерді Бақылак ... ... ... көпжылдық тәжирибесің ес-керте отырып,
Қазақстан Республикасы аталған ұйыммен есірткілердің заңсыз пайдалануы мен
айналымы ... ... ... ... ... Бұл ... бақылаудың халықара-лық қызметінің бағытталуында шешуші рөлді
атқаруда. Біріккен Ұлт-тар Ұйымының қата құру шеңберінде, ЮНДКП ... ... ... Қылмысты Алдын Алу Орталығымен (ЦПМП) бірікті-
рілгеннің нәтижесінде - ... ... ... ... ... ... Қылмысты Алдын Алу Басқармасы (ЕЗБҚААБ) құрылған.
Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... ... ретінде, 1996 жылдың 4 мамыр-ында
Ташкенттегі өткен Орталық Ази елдерінің есірткілердің өңдірісі-нің, заңсыз
айналымының, ... мен ... ... мен ... ... ... ... сыртқы істер министрінің қол қоюы
болды.
Қазақстан Республикасы бұл салададағы Біріккен Ұлттар Ұйымының үш
негізгі Конвенцияларына да қол қойған. Олар:
1. Есірткі Заттар ... 1961 ... ... ... мен ... ... ... Заттар жөніндегі 1971 жылғы Конвециясы
3. Есірткі Заттары мен Психотропты Заттардың Заңсыз ... ... ... ... ... Ұйымының ЕЗБҚААБ ұсыныстары бойынша, Қазақ-стан
Республикасының «Есірткі заттар, психотропты, прекурсорлар мен ... ... мен ... ... ету ... ... Заң
қабылданған. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Наркомания мен Наркобизнеске Қарсы
ету Стратегиясың қабылдаған. Оның ... әр ... ... ... ... ету ... Бағдарламасы жасалынады.
Республикамыздың Ішкі Істер Министрлі-гінде де, Ұлттық ... де, ... да ... ... ... органдарда есірткілерге
қарсы ету арнайы басқармалары мен ... ... ... ... ... мен ... сияқты халықаралық ұйымдармен
ынтымақтастығы белсенді түрде, үлкен қарқынмен дамуда.
1993 ... ... ... ... ... ... ... қол қоюы – оның 1994 жылдың 14 ... ... ... ... Агенттікке (АЭХА) 121 мүшесі ретінде кіруге
жағдай жасаған. ... ... ... 1994 ... 26 Маусымында
Алматыда Қазақстан Республикасы мен АЭХА арасында «Ядролық Қаруды Таратпау
жөніндегі Келісімге» бай-ланысты «Гарантияларды қолдану ... ... ... 1995 ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің
Үкі-мімен жарияланған.
Келісімге сәйкес республикамыздың барлық ядролық қызмет АЭХА
гарантиялары астында. ... ... ... ... ... Атомдық энергокомбинатының БН – 350 реакто-рына, ... ... ... Курчатов қаласындағы және Алатау кентіндегі
Ұлттық Ядролық Орталықтың зерттеу реактор-ларына және ... да ... ... АЭХА инспекциялары жиі өтуде.
Инспекциялардың мақсаты - ... ... ... ядролық
материалдардың саның мен сақтау жағдай-ларың тексеру (верификациялау)
АЭХА – ның өз мүше-елдерімен техникалық ынтымақтастық ... ... ... және ... ... ... пайдалану денгейінің жоғарлауына, қорша-ған ортаны қорғауына,
өңдірісте, ғылымда, әлеуметтік салада жаңа ілгерішілді әдістердің пайда
болуына бағытталған.
Қазақстан Республикасының АЭХА – ның ... ... ...... қазіргі замаңғы ядролық тех-нологияларға,
олардың өмірдің кез-келген облыстарында қолданылуына, сәйкес ақпараттарды
алуға жол беріп, еліміздің ... ... мен ... ... ... ... қауіпсіздік деңгейін
әлемдік деңгей-ге жеткізуге мүмкіндік береді.
Бұл бағдарлама арқылы және ... АЭХА – мен ара ... ... ... ... ... ... кеңейтіліп,
Қазақстанның халықаралық көрінісің де жоғарлатады.
Соңғы жылдары ішінде АЭХА – ның ... ... ... ... ... жұмсалатың қаржы-қаражатның басым бөлі-гі елімізде
шығарылатың жаңа ... ман ... ... алуға жұмсалады. Бұл
еліміздің ғылыми дамуына пайдалы әсер етеді. [13; 201-220]
Біріккен Ұлттар Ұйымының ... ... ... Ісі ... (БҰҰ ЖКБІБ) Тәжікістандағы азамат соғысы салдарымен байланысты
Орталық Азияда 1993 жылдың Ақпанынан бастап қызмет ... ...... мен ... өз ... ... ... босқындарының
Ауғанстаннан репатриациялауға және отанына оралған соң, бұрын ... ... ... шаралар жүргізген.
ЖКБІБ Қазақстан Республикасындағы өз өкілеттілігін тек 1995 ... Оның ... ... БҰҰ ... – ның ... асты ... халықаралық қорғау мен
гуманитарлық көмектің көрсетілуің қамтамасыз ету.
5. ... ... ... ... ... ... емес ... қатар мемлекеттік құрылымдардың потенциалын
дамытып, оны мүмкіндігінше тікелей қолдау.
Қазіргі кездегі БҰҰ ... – ның ... ... қыз-
меті негізінен екі бір-бірімен тығыз байланысқан компоненттерден тұ-рады.
Бұл компоненттер ... ... – ның ... ... ... ... ... Дәстүрлі емес қызмет: ең қажет ететін босқындар мен олардың
жаңұяларына шектелген материалды және ... ... ... Осы ... ... ... ... мемлекеттік емес ұйымдары да арқылы іске асырылады.Сонымен
қатар, ЖКБІБ – сы тәжік босқындарының отанына ... ... ... ... ... ЖКБІБ мәліметтері
бойынша - Қазақстан Республикасында 17-20 мың босқындар бар.
Олардың ... ... ... ... ... ... емес қызмет: бұл негізінен миграция саласында жоғары
маманды ұлттық кадрлерді дайындауға көмектесу. Бұл салада ЖКБІБ
– сы ... ... ... ... органдарға
техникалық – материалдық көмек көрсету. ЖКБІБ – сы ... ... ... ... ... ... туралы
семинарлар мен конферен-цияларды, оқыту ... жиі ... ... ... ... стандарттарды
жеткізуге әрекеттер жасайды. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... тарды өткізудің
заңдылықтарын қалыптастыруда.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Өндірістік Даму Ұйымы БҰҰ – ның өн ... ... ... ... үшін 1966 жылы Бас ... ... ... Қазіргі таңда ӨДҰ – ның 170 – тей
мүше-елдері бар. ӨДҰ өтпелі ... және ... ел- ... өндірістің
қалыпты дамуымен айналысады.
Қазақстан Республикасы БҰҰ –ның ӨДҰ қатарына 1997 жылы кірген.
Қазақстанның оған кіріунен бұрын бұл ұйым ... ... ... ... ... ішіне:
6. Инвестициялық жобалардың бағалауы мен қалыптастыруы
7. Инвестициялаудың акционерлік емес түрлердің құқықтық, салық-тық және
қаржылық анализімен ... ... мен ... ... ... ... ... ӨДҰ мен БҰҰДБ – ның ... ... ... кіші ... ... өндірістердің реструкту-
ризациясын бастаған. Мысалы ретінде, Алматы облысындағы Текелі қаласындағы
қорғасын – мырыш комбинатының ... ... ӨДҰ ... ғана шектелмей,
шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға да үлес қосады. Алматыда Шағын және
Орта Кәсіпкерліктің ... ... ... ... компаниясының қаржылық қолдауымен, ӨДҰ – ның
сарапшылық қолдауымен және БҰҰДБ – ның координа- циясымен ... ... ... ... және оның ... мехаизмін құрған. ӨДҰ
Әлемдік Банкі, БҰҰДБ мен ТАСИС - тің «Каспий ... ... ... жақ болып шықты.
Қазіргі таңда БҰҰ – ның ӨДҰ Қазақстан ... үшін ... ... ... ... ... Оған ... бағыттар
кіредә:
8. Өндірістік дамудың стратегиясы
9. Шағын және орта кәсіпкерліктің дамытуы
10. Инвестицияларды тартуға қолдау
11. ... ... ... ... ... ... ... кіру мәселесі
Мемлекеттердің өзара ынтымақтастығының дамуы үрдісінде халықаралық
сауда экономикалық және құқықтық тұрғыдан ... ... ... ... Себебі, әрбір мемлекеттің өзегі болып табылатын ... ... ... ... ... ... қойған жалпы мақсаттардың
жүзеге асуының кепілі болып табылады. Осы ... ... ... ынтымақтастыққа зәрулігін танытып келеді. Осыған орай дүниежүзілік
сауда ... ... ... даму ... ... ... келіссөздер, ортақ тіл табысу арқылы өзара қолайлы жолдар
іздестіріп, ортақ ... қол ... ... ... халықаралық саудадағы қарым-қатынастардың реттелуі ... ... ... ғана емес, сонымен бірге көпжықты ұйымдастырушы
орталықтары бар ... ... ... ... ... сондай
ұйымдастырушы орталықтардың бірегейі ретінде ... ... ... ... 1947 жылдан бастап әрекет еткен Тариф және ... ... ... шартының мирасқоры болып табылатын Дүниежүзілік сауда ұйымы
мемлекеттер арасында олардың экономикалық мүдделерін жүзеге асыру жолында
ортақ ... ... ... ... өз ... қарқынды дамытып келеді.
Дүниежүзілік сауда ... ... ... ... яғни ... ... ... жағдай ұсыну режимі және шетел
тауарларына өз тауарлары мен қызметтеріне таралатын ... ... ету, ... ... әдістер арқылы реттеу, сандық (көлемдік)
және өзге де шектеулерден бас тарту, ... ... ... дауларын келіссөздер немесе кеңестер алу жолымен шешу және т.б. болып
табылады.
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстар ... ... ... сауда иеленеді. Ол іс жүзінде халықаралық еңбек бөлінісінің
барлық түрін қамтиды және әлемнің барлық ... ... ... сауданың дамуы маңызды орынға шықты. Оған мынадай себептер мүмкіндік
туғызып отыр:
Ұлттық экономиканың дамуына байланысты сыртқы нарықтың рөлін көтеру;
Сыртқы ... ... ... ... өндірістен жоғары
деңгейде хабардар болу;
Халықаралық ... ... ... ... және әлемнің жетекші
салаларындағы мамандандырылған бөлшектік және ... ... ... ... есебінен халықаралық сауда
көлемінің ұлғаюы;
Тауарлық өнімді тез жаңартуға ықпал ететін ... ... ... ... ... мемлекеттің халық шаруашылығының
экономикалық тиімділігін арттыруында маңызды құрал болып табылады.
Өнеркәсіп саясатында сыртқы сауда жаңа ... ... ... және
әлеуметтік прогреске дем береді. ... ... ... ...... ... ... қамтамасыз ету.
Кез келген мемлекет өз елінің сыртқы саудасын дамыту үшін ... ... ... ... ... ... және транспорт саясатын жетілдіруде сауда процедураларын
жеңілдетін мәселесін ескеру;
• ұлттық деңгейде ... ... ... жұмыстарын
үйлестіруді қамтамасыз ету және сыртқы ... ... ... ... жылы жаңа ... ГАТТ қазіргі саудадағы тауарлар бойынша
ДСҰ ережелерінің негізгі жиынтығы болып табылады. Оны ауыл ... ... ... ... ... қатысты келісімдер толықтырады.
Сондай-ақ ... ... әр ... ... ... ... ... супсидиялар мен іс-әрекеттер жөніндегі келісімдер кіреді.
ГАТТ-тың фундаментальды ұстанымына дискриминацияламау немесе кемсітпеушілік
және нарыққа кіруді қамтамасыз ету ... [11; ... ... ұлтқа қолайлы жағдай жасау режимін (РНБ-режим
наиболее благо ... ... ... іс ... ... ол ... ДСҰ-ға қатысушы елдерге қатысты бірыңғай ... ... ... ал ... ... ... ... тауарлар ішкі
нарықта кемсәтушілікке ұшырамайды. Нарыққа ену үшін РНБ мен ұлттық ... ... ... ... ... ... ең тиімді құралы
болып табылатын кеден тарифтерінің пайдасына импорттағы сандық ... ... ... енеді және қатысушы елдердің сада режимі ... ... ... ... көрсетудің біршама еркін импорт және експорт принциптері транс
шекаралық ... ... ... ... ... ... ... немесе
жеке тұлғалардың араласуы болсын олардың жеткізілу тәсілдеріне қарамастан
алғаш рет құжат ретінде қызмет көрсету ... Бас ... ... ... ... саудасының спецификалық күшінде қолайлы жағдай
жасау режімі мен ұлттық ... ... әр бір елге жеке ... ерекшеліктері бар. Ұқсастығы сол сандық квотаны ... ... ... ол ... ... шешіледі.
ДСҰ-ның мүшелері ГАТС төңірегіндегі жекелеген міндеттерді өз ... яғни олар ... ... үшін қызмет көрсетудің қандай түрін,
қандай деңгейде ашуға ... ... ... ... ... ... сауда аспектілері бойынша ДСҰ-ның
келісімдері (ТРИПС) сауда мен инвестициялардағы ... мен ... ... жиынтығын көрсетеді, онда сауда операциялары кезінде
интеллектуалды меншіктің қорғалуы тиіс екендігі айтылады. «Интеллектуалды
меншікке» - ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік үлгілері, интегралды микросхемалардың
топологиясы және сауда ... ... ... ... ... мен шаралар ... ... ... ... өзара келіспеушіліктерін шешуге мүмкіндік
беретін жүйені құрады. Егер келісімге келу ... ... ... бойынша әрекет жасалады, эксперттер тобы мәселені шешу ... және ... ... ... ... беруге мүмкіндік
береді.
ДСҰ принциптерін қолдану мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметтің
тиімділігін ең ... ... ... ... мен ... ... ... есебінен арттыруына мүмкіндік береді. Экономикадағы болжай
алушылық және айқындылық ... ... ... ... айналымын
арттырады. Кемсітпеушілік, айқындылық, сауда шарттарының ... ... ...... ... ... ... төмендетуге ықпал
етеді, қызметтерін оңтайландыруға және сауда мен ... үшін ... ... ... ... ... жүйесі сауданың кедергісіз іске асуына көмектеседі және
елдерді ... ... ... ... ... және ... ... етеді, осылайша халықаралық тұрақтылық пен
ынтымақтастықты нығайтады.
Халықаралық қауіпсіздікке сауданың ықпал етуі 1930 ... ... Ол ... ... ... сауда барьерлерін енгізу үшін
жарысты. Бұл депрессияны тереңдетіп, нәтижесінде ... ... ... ... бір рөл ... жүйе ... өмір ... қабілетті екендігін көрсетті, себебі
тұрақты сауда ... ... ... ... ... ... болуы кемде-кем. Сондай-ақ тұрмысы жақсы, жан-жақты қамтамасыз
етілген адамда дау-жанжалға бейімдік танытпайды. ДСҰ ... ... ... ... келіссөз нәтижелері мен келісім ережелері
міндетті түрде орындалады және ... ... ... ... ... ... басқа елдердің сауда барьерлерін көтермейтініне сенімді
болса, ол да ондай әрекетке бармайды. Мемлекеттер өзара ынтымақтасуға ... бұл 1930 ... ... қайталануына мүмкіндік бермейді.
Тауарлар мен қызметтер саудасындағы міндеттемелер мен тарифті ымыралар
бойынша ДСҰ мүшелерімен екіжақты келісім жасау ... ену ... ... ... ... ену үшін ... ... бәсекелестікке сенімді болу
керек. Мемлекеттің саясаты бәсекелестіктің артуы, кәсіпорынның эксперттік
хабардар етуі мен әлемдік ... ... ... Осымен бір уақытта шығарылатын өнімнің сапасына, сенімділікке
талаптар артуда.
Техникалық нормалау саласындағы бағыттардың өзгеруімен, мемлекеттік
қадағалау мен ... ... және ... ... және ... мемлекеттік жүйедегі реттеудің бірігуі үкіметтің
бұл саясатының орындалуымен байланысты.
Негізгі міндет ... ... ... ... ... заңы
міндетті және ерікті талаптар, ережелер мен жалпы ұстанымдар, ... және де ... ... ұстану мақсатындағы қадағалау мен
бақылауды ерекшелейді.
Нарықтық шарттарда бұл талартар күрделі және де комплексті мәселе
болып табылады.
Қазақстан ... ... ... жаңа ... ... және ... ... жоғарлату ережелерін шешу мақсатында
стандарттауды ... ... ... қойды.
Өз елінде ҚР-ның кәсіпорындары нарықтан шығып кетпеу және ... ... ... дайын болу үшін өнімнің сапасын жақсартудағы
маңызды ролді стандарттарға көңіл аударып, ... ... ... шаралар комплектсі болуымен санасу керек.
Шикізаттың, материалдардың, жинақтаушы және дайын ... ... ... ету ... маңызды
бағыттарың бірі болып табылады.
Тек қана бір-бірімен ... өнім ... ... ... ... ... талаптарға сай келетін өнімнің
тұрақты ... ... ету ... ... ... ... қызмет
атқарады.
Осылай өз уақытында майдың өндлірісінде сызықты ағынның сапасын
қамтамасыз ету сұрақтарын комплексті жетілдіру ... ... ... пайдалану, санаудың әдістеріне және де тот басылмайтын
болаттарың кейбір түрлерінің мемлекеттік стандарттарын қайта ... ... ... анықталды.
Комплексті стандарттауды жүзеге асырудағы шикізаттар мен ... ... ... ... ... Комплексті стандарттауды жүзеге
асырудағы стандарттардың өз уақытында ену сұрақтары принципиалды ... ... ... ... ... ... ... өнімнің жеке түрлеріне
стандарттарды енгізудегі кідіріс жалпы ... ... ... ... ... стандарттарың жобаларын дайындағанда ең алдымен оларда
ғылым мен техникада соңғы жетістіктерді ... ... ... ... ... ... табылады.
Тек осындай жағдайда ғана мемлекеттік ... ... ... айқындайды, жетілгендерді бекітеді, тек сонда ғана ол прогресс
қозғаушысы ретінде өз ролін атқарады. Стандарттар ... болу үшін ... мен ... ... зерттеулік жұмыстарының ең жақсы нәтижелерін
және де ең жақсы конструкторлық дайындамаларды, ... ... және ... ... ... негізделген
экономикалық орнықталған болжамдарды салу керек.
Техникалық прогресте стандарттау бойынша ... ... ... қажеттілігін бөліп қою керек. Мәселелердің еш біруі өнім ұзақтылығы
және ... ... ... ... және ... ... ... әдістермен байланысты ғылыми зерттеулік
жұмыстарсыз шешілмейді, ... ... ... ... ... ірі ... ... шешусіз, ғылыми
зерттеулік жұмыстарды жүргізусіз шешілмейді.
Елде қызмет еткен техникалық реттеу ... ... ... Сондықтан ҚР-ның (техникалық реттеу туралы) заңын ... ... ... ТМД және ЕО ... арасындағы тауарларың бос
алмасу шарттарын келісу мәселелері ... [16; ... ... ешбір стандарт немесе стандарт жинағы олармен
орнатылған ... мен ... ... ... өнім ... ... ... тиімділігі аз болады, яғни стандарттарды енгізу бойынша
жұмыстар жеке және мемлекеттік және кәсіпорындарының стандарттау бойынша
жұмыстардың нәтижелігін анықтайды.
Стандарттардың ... өнім ... ... нашарлануына әкеледі
және өндіріске матариалдық және моральдық ... алып ... ... және ... ... көтеру мәселесі әрқашанда
елдің назарында. Ұлттық стандарттардың Еуропалық халықаралық жүйеге кіруі
мынадай мәселелерді шешуде ... зор: ... ... ... және ... дайындау сатыларын оларды енгізу және
қарастыру тәртіптерін орнату; стандарттау объектілеріне көрсетілетін жалпы
критерийлерді және ... ... ... ... ... міндеттіерін және өнімге болған стандарт түрлерін
дайыдау.
Стандарттау жүйесіндегі ... ... ... ... ... даму және ... асуда шешуші орынды алады. Бұл
жүйе елдегі стандарттаудың даму ... және ... оны ... ... ... ... ... ала анықтайды. Соның нәтижесінде өндірістің
тиімділігі өнім сапасы көтеріледі және материалдық-техникалық ресурстарды
үнемді түрде.
2.3. Қазақстанның әлемдік ... ... ... өзара ықпалдастық пен сенім шаралары жөніндегі Кеңесті шақыру
идеясын алғаш рет Қазақстан Республикасының ... ... ... 5 ... БҰҰ Бас ... 47-ші ... ... болатын және
бұл АӨСШК үдерісінің басталуы еді.
АӨСШК-ні құрудағы басты мақсат, оның атауының өзі айтып ... ... ... ... жүзеге және өзара ықпалдастық
болады. Бірінші Саммитен кейінгі қызмет, шын мәнінді, ... ... ... ... ... ... ... әдетте мемлекеттердің өздерінің арасындағы орын
алуға қауіп-қатер мен сенімсіздікті ... үшін ... ... Сенім шаралары тұжырымының өзі «қырғи-қабақ соғыс» ... ... ... ... ... пайда болуы мүмкін
ядролық соғысты болдырмауға орай ... ... ... ... ... әскери-саяси салада мемлекеттер арасындағы шиленісті
жағдайды бәсеңдетуге арналған ынтымақтастық ретінде қабылданады.
Азиядағы өзара ықпалдастық пен сенім шаралары жөніндегі ... ... ... рет ... ... ... Н. ... 1992
жылы 5 қазанда БҰҰ Бас Ассамблеясының 47 – ші ... ... ... бұл ... ... ... ... – ні құрудағы басты мақсат, оның атауының өзі ... ...... арасындағы сенім шараларын жүзеге ... және ... ... бірінші Самиттен кейінгі қызмет, шын мәнінде, қатысушы
елдердің ... ... ... ... ... ... әдетте мемлекеттердің өздерінің арасындағы орын
алған қауіп – қатер мен ... ... үшін ... шараларын
білдіреді. Сенім шаралары тұжырымының өзі «қырғи – ... ... ... ... ... нәтижесінде кездейсоқ пайда болуы мүмкін
ядролық соғысты болдырмауға орай алынған шаралардан туындаған. Шын ... ... ...... ... мемлекеттер арасындағы шиеленісті
жағдайды бәсеңдетуге арналған ынтымақтастық ретінде қабылданады. [21; ... ... ... ... ... Азия әлемдік экономиканың маңызды
өңірі болып келеді. Біздің өңіріміз Шығыс пен ... ... ... ... мен ... бөлінген жоқ. Жібек жолының саябыр тартуы
Орталық Азияны мешеу шет аймаққа айналдырды. Тәуелсіздік ... ... 500 ... ... рет ... ... ... экономика үшін қайтадан
экономикалық маңызға ие болады. Біз өзіміздің транзиттік мүмкіндіктерімізді
нығайтып келеміз, әлемдік нарыққа бағалы тауарлар – мұнай, газ, кен, ... ... ... өңірге айгала бастадық. Қазірдің
өзінде көне Жібек жолының бойымен өтетін ХХІ ... жаңа ... авто және ... ... ... бастады.
Біз Азия «жолбарыстары» мен ЕуропалықОдақ табыстарының сырына ... ... бір ... – Екінші дүниежүзілік жүзілік соғыстан кейін
тәуелсіздік алған ... ... ... ... мен ... да
тоқтаған емес. Жаһандық экономикада ірі нарықтардың маңызы да ... ... ... ұлы ... осы ... экономикалық басымдылыққа ие
болу ... ... де ... ... Осы ... проблемаларға қатысы дұрыс тұғыр ұстанудың маңызы үлкен.
Біздің алдымызда таңдау тұр: бірі - әлемдік экономиканың ... ... ... ... ... тағы бір ... ... күту
немесе Орталық Азияның барынша интеграциялануына қарай қадам жасау.
Бұдан ... ...... ... тұрақтылығына,
прогреске, экономикалық және әскери-саяси тәуелсіздікке апаратын жол. Тек
осындай жағдайда ғана ... ... әлем ... болады. Тек сонда
ғана біз қауіпсіздікті қамтамасыз етіп лаңкестік пен ... ... ... ... ... Мұндай бірлестік, сайып келгенде, біздің
өңірде өмір сүріп жатқан қарапайым адамдардың мүдделеріне ... сай ... ... Азия ... Одағын құруды ұсынамын. Қазақстан, Өзбекстан,
Қырғызстан арасында жасалған мәңгілік достық туралы шарт ... ... ... ... бола ... Мен ... ... елдерді де есептен
шығарып отырғаным жоқ.
Біздің экономикалық мүдделеріміз де, ... ... ... ... да ... десеңіз сыртқы
қатерлерімізде ортақ. Еуропалық Одақтың сәулетшілерінің өздеріде ... ... да ... Біз ... ... интеграцияға
көшуіміз және ортақ нарық пен ортақ валютаға қарай ілгеруіміз керек.
Біз осылай жасағанда ғана өзіміздің ... ... ... ... ұлы ... ... бола аламыз. Алайда алдымен патшалық империя
кейінен сталиндік ұлттық саясат осы ... ... ... ... ... ... ... еді. Ол кезде «бөліп ал да, билей бер»
деген саясат үстемдік етті. Қазіргі бізге ... ... ... теңқұқылы халықтар жүруге тиісті жаңа жолды нұсқайтын сәт
туды.
Қауіпсіздік, халықаралық терроризмге және ... ... ... ... энергоресурстарды әлемдік рынокқа тасымалдау сияқты
стратегиялық маңызды салалардағы ... ... ... ... оң ахуалға айналды. Демокаратиялық ... ... ... ... ... ... Екі ... ядролық
қаруды және жаппай қырып-жоятын басқа да қару түрлерін таратпау ... ... ... ... ... уағдаласты. Қазақстан мен ... ... ... өсуі одан әрі ... түсті – 2000 жылы ... 500 ... ... ... ... ... 50 американдық
үкіметтік емес ұйымдардың жұмыс істеуіне мүмкіндік берілді.
2001 жылы қаңтарда Ақ үйге АҚШ-тың заңды жаңа ... ... ... екі ... арналар бойынша жоғары деңгейдегі келесі кездесуге
әзірлік басталды. Біздің ... алда ... ... ... ... ... жаңа ... есептеу нүктесіне айналды
деген түсінік болды. Бағдарламалардың барлық ... ... ... ұсынылатын құжаттарждың мазмұны мұқият пысықталды.
Біз Қазақстанның жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес дамып ... ел ... ... ... ... жаңа мен озық ... бойына
сіңірген, дүниежүзілік шаруашылықтан шағын да болса өзіне лайық «орнын»
иемденген, әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам ... ... ... қалаймыз.
Біз қатаң бәсекеге әзір тұрып, оны өз мүддемізге пайдалана білуіміз
керек. Қазақстан көп тарапты халықаралық ... ... ... ... ... тиіс те, өйткені олар біздің жаһандық экономикаға
кіргізуімізге жәрдемдеседі әрі сол арқылы біздің қолайлы экономикалық ... ... және ... ... ... өз ... ... бастамшылықтың жолындағы заңнамалық,
әкімшілік және бюрократиялық кедергілерді ... ... жеке ... ... ... ... бастамаларына тікелей қолдау көрсетуге
мінедетті. Бізге экономиканың барлық деңгейінде – бүгінгі де, сол ... ... ... ... да ... ... ... әрі сарабдалдықпен анықтауға және
пайдалануға тура келеді.
Жүйелілік – біздің осы заманғы әлемде ... ... алға ... ... ... ... осы.
Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы «Кеңес» деген атау мен
1972 жылы Финляндияның астанасы Хельсинки ... ... ... 35 мемлекет басшылары континенттегі қауіпсіздік шаралары туралы
Кеңес өткізіп Хельсинки келісіміне қол ... Бұл ... ... ... шағы ... Ол ... ... халықаралық беделі өте жоғары
дәрежеде және Кеңес Одағы тек ... емес ... ... қауіпсіздікке ықпал
ете алатын қуатты жағдайда болды. Хельсинки Кеңесі мен Келісіміне де КСРО
бастамасшы мүдделі әрі ... ... КСРО ... сол кездегі Жоғарғы Кеңес
Президумының Председателі СОКП Орталық Комитетінің Бас ... ... сөз ... ... қол ... Сол ... бұл оқиға
Еуропа елдері арасында үлкен әрі маңызды саяси ... ... ... жыл ... ... ... ... Жәнеи басында ол негізінен тек
қауіпсіздік мәселелерін ғана құзырына қамтыды ... ... ... ... үш ...... экономикалық және гуманитарлық
салада жүргізілетін болып келісілді. Бұл жерде айта ... ... ... ... сала адам ... келіп саятын болды. Міне, осы,
әсіресе ... ... ... ... ... көп. өйткені гуманитарлық
деген ұғымның ауқымы өте кең. Оның ішінде өркениетке қатысты ... ... ... еді. Ол ... Адам құқықтары сайлапуға
қатынасу мүмкіндігі мен ... ... ... ... ... ... ... назар аударумен шектеліп жатады.
Өткен ғасырдың 1989-1992 жылдары Еуропа түбегейлі өзгерівстерге
ұшырады және КСРО ... Оның ... ... 15 мемлекет дүниеге келді.
Кавкзда, Молдавияда, Тәжікстанда, Балтық жағалауында қантөгістер болды.
Батыс Шығыс Германия ... ... ... ... ... югаславия
тарап, бірнеше мемлекет құрылды. Балкан өңірі алаулаған отқа толды. Ұлттар
арасында соғыс болып, күшті ұлттар әлсіз ... күш ... ... Аяғы
БҰҰ-ның қарулы күштері югаславияны бомбылаумен тынды.
1992 жылы бұрыңғы Кеңес Одағынгың ... жас ... ... ... мүше болып қабылданды. «Кеңес» деген атау «ұйым»
деген атаумен ауыстырылды, оның жоғарыда аталған үш бағыты қайта бекітіліп
ішкі аппатарты ... ... аз ... ... босқындар мәселесі
Жоғарғы Комиссар тағайындалды. «Далалық миссиялар» көбейтіліп олардың
құрлымдары Орталық Азия мемлекеттеріне келе ... ... ... миссия
басшысы Ташкентте орналасып кейінгі жылдары әр республикада өзіндік
миссиялар жұмыс жасай бастады. ... ... ... өкілі – елші Ивар
Викки қазіргі Алматыда. Өкілдікті Астанаға көршіміз ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... өкілдікті қоса
атқарады.
Қазақстан үшін ЕҚЫҰ-ның 1994 жылғы желтоқсан айында Будапешт қаласында
өткен кезекті жиыны өте ... сол ... ... Қазақстанның президенті
55 мемлекеттің басшылары қатынасқан жиында тұңғы рет сөз сөйлеп, жаңа саяси
жағдайдағы жаңа мемлекет – Қазақстанның ... мен Азия ... даму ... ... ... байланысты өз ұсыныстарын
ортаға салған. Дәл осы жиын үстінде Қазақстан үшін маңызды келісімге ... ... ... көтерілген еді. Ол – жер бетіндегі ядролық қарулы
мемлекеттердің Қазақстанға берген ... ... ... ... болатын. Өзіміздің жаңадан әлемге таныстырып жүрген тәуелсіздіктің
алғашқы жылдары бұл келісім Қазақстанның ... ... еді. ... АҚШ ... ... Ұлыбритания Премьері Дж.Мейджжор, Франция
Президенті Ф.Миттеран, Ресей Президенті ... ... ... Еуропа тарихында тұңғыш рет осындай кепілдік келісіміне қол
қойылды деген ... ... ... ... ... ... қосылармыз
деген сенім де нығая түскен.
Сол 1994 жылы Будапеште қол қойылған келісімнің ... үшін ... ... тұр. ... да оның ... арта ... хақ. ... 1995 жылы Қазақстанға кепілдігін Қытай үкіметі жариялады.
Міне, осындай жақсы нышаннан басталған ЕҚЫҰ мен ... ... ... ауқымын кеңейте түсуде. Қазір ... ... ... ... ... ... Қазақстан делегациясы әр
уақытта белсенділік көрсетіп, өзінің мемлекет мүддесіндегі ... ... ... ... отырады.
ЕҚЫҰ-ға кіретін мемлекеттердің басым бөлігі Еуропалық Одақ мүшелері.
Сондай-ақ олар ең дамыған елдердің қатарын құрайды. Көптеген ... ... ... ... ... ... ... ықпалдастығы ұзақ
жылдардан қалыптасып келе жатқан дәстүрлі қатынастарын да ... ... ... ... Қазақстан дамыған, өркениетті,
демократиялық, құқықтық, ... ... болу үшін ... жаңа ... өте ... міндеттеме қабылдайды, екіншіден, Қазақстан әлеуметтік,
саяси дамудың жаңа ... ... ... ... Еуропа
елдерімен тығыз қарым-қатынастың жаңа сапалық сатысына көшеді. Бұл
дүниежүзілік ... ... ... ... Елдің халықаралық
беделі арта түседі.
ЕҚЫҰ-ның жұмысын ... ... ... ... ете ... ... мемлекеттегі ел тұрмысына байланысты өсу,
өркендеу, өлшемдеріне жаңа талап, жаңа сапа беретіні де ... ... ... ... Еуропа елдеріне қаншалықты қажеит болса,
Қазақстанның мемлекет ... ... ... ... үшін жаңа тыныс
алуына да соншалқты қажет.
Қорытынды
Қазіргі кезеңде ... ... ... ... дамытуы
халықаралық қатынастардың күрделі жүйесін қалыптастыруға ықпал ... ... ... ... жаңа ... ... (мемлекетаралық) және үкіметтік емес сипаттағы орасан көп
халықаралық ұйымдардың ... ... ... ... ... ... өсе
бастады. Екінші жағынан, халықаралық қатынастар жүйесінің элементтері
арасындағы байланыс сандық және ... ... ... ... Жүйе
құраушы байланыстардың сандық өзгерістері халықаралық ортада екі жақты
көрінеді. Халықаралық қатынастар ... ... ... ... ... ... (мысалы, байланыстың заңды формасы – отар ел ... ... ... тізе бүгу ... әділетсіз, тең
правосыз шарттар) біртіндеп ығыстырылуда. Бұл ... олар ... ... өзгерістерге ұшырап, халықаралық қатынастар жүйесінің элементтерін
жаңадан құрайды.
Сонымен бірге, қазіргі кезеңдегі ... ... ... ... жаңа ... ... болды. Салыстырып
қарағанда, бұдан бұрын, ... ... мен ... бойынша
халықаралық құқықтық субъектілер іс-жүзінде бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... онкологияға,
кибернетикаға қатысты мәселелер, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау мәселесі
көптеген елдер үшін ... ... ... ... ... мен ... жоқ өзінің «ішкі», ұлттық ісі болып есептелді. Бүгінгі күні ... ... бар ... ... ... ... ұйымдарда
талқыланады және халықаралық-құқықтық реттеудің құралы болып табылады.
ХХІ ғасыр ... ... ... лаңкестік ерекше орын алып
отыр. Қаңтар айының аяғында Алматыда 40 ... ... ... БҰҰ ... ... ... қарсы комитетінің көпшелі
отырысы өтті. Осы халықаралық зұлматқа қарсы күрес жүргізу үшін ... ... ... ... ... етеді.
Лаңкестікке қарсы коалицияға және Ирактағы жағдайды тұрақтандыруға
саперлік отрядымыздың ... нақ ... ... ... ... ... өз ішінде де белсенді іс-қимыл жасалып жатыр.
Жоғарғы Сот төрт лаңкестіктің ... ... деп ... ... қарсы қимыл жасау туралы» Заң қабылданды.
Лаңкестіктің ушығуы жағдайында біз өңірдегі барлывқ ... ... ... ... мен ... үйлестіруді сапалық жаңа
деңгейге көтеру жолында қадамдар жасауға әзірміз.
Қазақстан бүгінгі таңда әлеуметтік – экономикалық ... мен ... жаңа ... ... ... тұр.
Өзіміздің әлемдік рейтинг кестесінің жоғары бөлігіне іліккен елдер
тобының ішінен орын ... ... ... ... ... ... ... өркенді де өршіл дамып келе жатқан қоғамның ... ... осы ... ... ... және бір ғана ... секторының
шеңберімен шектеліп қалмайтын ашық нарық экономикасы бола алады. Бұл – жеке
меншік инстиуты мен бастамашылығы мен іскерлігіне ... ... біз аға ... ана мен баланы, жастарды қасқорлық ... ... ... ... ... ел ... ... тұрмысының жоғары сапасы мен ... ... ... қамтамасыз ететін қоғам құрудамыз.
Үшіншіден, біз еркін, ашық әрі демократиялық қоғам орнатудамыз.
Төртіншіден, біз дәйекті түрде саяси тежемелік пен тепе – ... ... ... ... мемлекет құрып, оны нығайта
береміз.
Бесіншіден, біз барлық діндердің тең құқылығына ... ... ... ... ... ... етеміз. Біз Исламның,
басқа да әлемдік және дәстүрлі діндердің озық үрдістерін құрметтеп әрі
дамыта ... осы ... ... ... ... біз қазақ халқының санғасырлық дәстүрін, тілі ... ... ... ... ... ... ... және
мәдениетаралық келісімді, біртұтас Қазақстан халқының ілгері ... ... біз өз ... халықаралық қоғамдастықтың толық құқылы
және жауапты мүшесі ретінде қарастырамыз, ал мұның өзі біздің аса ... ... ... ... геосаяси тұрақтылықты және
өңірдегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөнінде маңызды ... ... ... ... қызметтер, еңбек ресурстары, капитал, осы
заманғы идеялар мен технологиялар рыногының шын мәнінде ажырағысыз ... ... ... үшін біз мына міндеттерді шешуге тиіспіз. Бірінші
міндет – экономиканың тұраулы ... жай ... ... ... тұру ... өсуін басқару. Бізге экономиканың бәсекеге қабілеттігінің тұраулы
сипатын қамтамасыз ету үшін ... ... ... мен іске ... оның орындалуына қатаң бақылау қажет болады.
Бұл стратегия біздің экономикамымыздың ... ... ... ... ... ... ... алып, әлемдік
даму үрдістері мен сыртқы ... ... ... ... ... ... ... экономикалық өсуді жай пайдалану емес, осы өсуді
нақты басқаруды үйрену, сөйтіп оны сапалық жаңа деңгейдегі ... ... ... ... ... ... талаптары мен шарттарына сай қағидаттық жаңа тұрғыдан келуді
қамтамасыз етуге тиіспіз. Аса ірі монополистерді ... ... ... ... дамыту есебінен біздің табиғи монополиялар аясын
қысқартуымыз қажет. ... ... ... ... ... ... ... көмегімен тарифтік және
техникалық ... ... ... жұмыс жүргізуге тура келеді. Екінші
міндет – өңірлік экономикада сапалық жаңа ... жету және ... ... ... ... ету. ... ... – өндіруші
сектордың тиімділігін арттыру. Алдағы уақытта да байсалды әрі ... ... ... ... ... ... ... одан әрі
дамытуды, шетел мен жергілікті инвесторлар ... ... ... ... және жаңа келешегі мол өндірістер
құру жөніндегі аса маңызды ... осы ... шешу ... Біз
Қазақстанның аса бай жер қойнауын игеріп жатқан шетелдік әріптестерімізді
елдің мүддесіне ... ... да ... ... ... ... әртараптандыруға және Қазақстанның әлеуметтік дамуына шешуші
түрде қатысуға, әлбетте, нарықтық негізде қатысуға көндіруге тиіспіз.
Төртінші міндет – өндірістің ... емес ... ... әртараптандырылуын қамтамасыз ету өте-мөте маңызды, -
Президент.
Бесінші міндет – ... және ... ... ... ... ... осы ... инфрақұрылымды дамыту. Біз стратегиялық
инфрақұрылымның даму келешегін айқын пайымдай ... және ең ... ... ... ... ... компаниялардың
бәсекелестігін, сондай-ақ өзіміздің халықаралық экономикалық ықпалдастығы-
мыздың мүдделерін ... ... осы ... ... ... едәуір
арттыруға тиіспіз. Бізге экономикалық өсу мен ... ... ... ... ... ... ... тұтастай алғанда еліміз
экономикасының мүдделеріне бағындыру керек. Өскелең экономикамызға электр
энергетикалық ресурстарды дамыту мен ... және ... ... ... ... ... қағидаттық жаңа көзқарастар талап
етіледі. Бұл – өңірлер әкімдерін, Индустрия және ... ... ... ... және ... ... ... Энергетика және
минералдық ресурстар министрліктердің жауапкершілігі, - деп атап ... Бұл өте ... ... өйткені экономиканың дамуы энергетикалық
қамтамасыз ету көлеміне байланысты болады. Сондықтан да бізге оны байыпты
шешу ... ... – осы ... ... беру мен ... ... ... экономиканың» негіздерін қалыптастыру, жаңа технологияларды,
идеялар мен көзқарастарды пайдалану, инновациялық экономиканы дамыту.
Жетінші міндет – атаулы ... ... және ... ... нарық
қағидаттары негізінде дамыту. Шын мәнісінде зәру ... ... ... ... ... жалғастыра береміз, бірақ оны нақты нарықтық
қағидаттар негізінде шешеміз.
Қазіргі замаңғы әр түрлі халықаралық денгейдегі қауіпсіздік
құрылымдармен ... ... ... және ұзақ ... ... Қазақстанның көпбағытты және баланс-танған сыртқы
саясатының принциптеріменен келісіп, оның ... ... ... ... ... ... ең беделді, әрі күрделі құрылымды халықара-
лық ұйымдардың арасында 1945 жылы құрылған Біріккен ... ... ... ... ... ... үшін БҰҰ – мен бірлесіп әрекет етуі
– еліміздің сыртқы саяси қызметінің ең ... ... бірі ... ... бұл ... 1992 ... 2 ... өткен БҰҰ-ның Бас
Ассамблеясының 46 сессиясын-дағы нөмір 46/224 резолюциясының қабылдануының
нәтижесінде кір-ген.
Еліміздің Біріккен ... ... ... қысқа уақытта мү-ше
болғанына қарамастан, Қазақстан әлемдік қауымдастыққа сәтті ... ... әсер ... елдердің қатарына қосылуға да үлгер-ген. Қазақстан
Біріккен Ұлттар Ұйымының ... ... ... ... ... ... шарттарына сәйкес өзінің әр түрлі ұлттық
бағдарламаларын шығарып, оларды сәтті іске асыруда. Бұл ... ... ... ... дамуына әсер етеді.
Еліміздің осындай деңгейге жетуі – елбасымыз бен отандық дип-
ломатияның ілгерішілді жүргізілген сыртқы саясатының ... ... ҚР ... ... Қазақстан Халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі
жаңа Қазақстан».-Астана, 2007 ж. 28 ақпан
2. ҚР ... ... ... Халқына Жолдауы «Қазақстан
экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ...... 2005
3. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – Алматы: Жеті ... ... ... ... азаматтардың денсаулығын сақтау туралы» Заңы
// Егемен Қазақстан, 1997, 17 маусым
5. Послание Президента Республики Казахстан ... ... ... – 2030». - ... ... 2000
6. Дипломатия жаршысы, 2005, №4(6)
7. Дипломатическая служба Республики Казахстан. – Алматы, 2004
8. Еуразиялық интеграция және қазақ диаспорасы. – ... ... ... Е.Ф. ... ... отношения: Учебное пособие. –
М.,1996
10. Атымтаева Ж.А. Терроризмге қарсы күрестегі ... ...... ... торговая организация (ВТО) // В кн.: ... КР: ... и ... ...... Вып.5 ... ЦЭ и СР. – 1999, с.70-74
12. Габиани А.А. ... ... и ... - ... ... ... - 260с ... Ермекбаев А.Б. ЮНЕСКО в Казахстане. – Алматы
14. Есжан А.К Казахстан и Мировое Сообщество. – ... ... И.П. ООН ... и Завтра. – Москва
16. Мухамеджанов М.Б. Формирование Основных Приоритетов Внешней Политики
Казахстана. – ... ... Г.М. ... ... ... ... с
наркотизмом в России. Совершенствование борьбы с наркотизмом: материалы
конференции.-М., 1997, с.448
18. Сайранқызы Н. ДСҰ шеңберіндегі кемсітпеушілік ...... ... ... Б.С. ... ... в ... проблемы и пути их
преодоления: Монография.-Алматы,1998, б.160
20. Ситников Б.П. Наркотики и политика // Политика, 1987, №3
21. ... Б.С. ... ... ... и ... международного сотрудничества в ЦА. – Бишкек, 2002, с.62
22. Токаев Қ. ... ... ...... 2003
23. Элебаев Н. Реалии и перспективы сотрудничество центральноазиатских
государств с Организацией ... ... ... ... ... № 2 (8) - 2000 – С. ... Чжен Кун Фу. ... Казахстана. – Алматы
25. Токаев К. Внешняя Политика Казахстана в Условиях Глобализации. – Алматы
26. Степаненко Б.В. Программы ООН в СНГ. – ... ... Е.Ә., ... А.А. ... ... ... Қарағанды: Болашақ-баспа, 2005
ЕврАзЭс – Еуропалық Азиаттық Экономикалық Қауымдастық
ЕО – Еуропалық Одақ
ТМД – Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
ЦАЭС – Орта ... ... ...... ... ... – Кеңес Социал Республикалар Одағы

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Бүкіл әлімдік сауда ұйымындағы қазақстан7 бет
Жалпы мақсаттағы маталарды біржола безендіру23 бет
Ұйымдастыру негіздері6 бет
Венчурлық кәсіпкерліктің теориялық және ғылыми-тәжірибелік проблемаларын зерттеу, Қазақстан экономикасындағы ұлттық инновациялық жүйенің басымдықтарын анықтау, елімізде венчурлық кәсіпкерліктің дамуы мен кәсіпорынның инновациялық қызметіне талдау жасау99 бет
Индустриалды - инновциялық қызметтің басымдықтары28 бет
Индустриялық-инновациялық даму. Экономиканы индустриялық-инновациялық қалыптастырудың мәселелері мен басымдықтары38 бет
Көрнекті тілші-ғалым филология ғылымдарының докторы профессор Мархабат Томанұлы Томановтың туғанына 80 жыл толуына орай өткізілетін «Филологияның қазіргі кезеңдегі басымдықтары: дәстүрі мен болашағы» атты Халықаралық ғылыми-теориялық конференция мақалаларының жинағы435 бет
Экономиканы индустриялық-инновациялық қалыптастырудың мәселелері мен басымдықтары55 бет
Қазақстан сақтандыру компаниялары: инвестициялық қызметінің басымдықтары және жетілдіру механизмі87 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь