Макроэкономикалық басқару және аралас реттеудің негізі


1 Макроэкономикалық реттеу
2 Реттеудің макроэкономикалық құралдары
Макроэкономикалық реттеу — экономиканы басқару тәсілі.
Макроэкономикалық реттеу жалпы елдің экономикалық жүйесінің жұмыс істеуіне бағытталған. Макроэкономикалық реттеуде нарыққа қатысушылардың іс-қимыл ережелері белгіленіп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіліп отырады. Бұл мағынадағы нарықтық қатынаста макроэкономикалық реттеу мен шаруашылық жүргізуші субъектілердің өзін-өзі реттеуі ұштастырылады.
Макроэкономикалық реттеу экономикалық жүйені межеленген бағытта ұстауды көздейді және екі түрге бөлінеді: межелі бағыттан ауытқу бойынша реттеу және қайсыбір параметр жол беруге болмайтын мүшкіл деңгейге жеткенде реттеу. Бірінші жағдайда белгілі бір макроэкономикалық көрсеткіштердің белгілі бір кезеңге арналып межеленген бағдардан ауытқығаны байқалғанда мемлекет ахуалды түзету үшін шаралар қолданады.
Мысалы, инвестицияның жетіспеуі себепті белгілі бір өндіріс тым қожырап, құлдыраған кезде жалпы өндірушілерге немесе тек инвестицияға ғана салынатын салықтың төмендетілуі, шетелден несие тартылуы, әлсіз кәсіпорындардың неғұрлым тиімді меншіктенушілерге жекешелендіріліп берілуі, өнімге сұранымның ынталандырылуы сияқты макроэкономикалық реттеу нұсқалары қолданылуы мүмкін.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Макроэкономикалық басқару және аралас реттеудің негізі

Макроэкономикалық реттеу — экономиканы басқару тәсілі.
Макроэкономикалық реттеу жалпы елдің экономикалық жүйесінің
жұмыс істеуіне бағытталған. Макроэкономикалық реттеуде нарыққа
қатысушылардың іс-қимыл ережелері белгіленіп, қажет болған жағдайда
түзетулер енгізіліп отырады. Бұл мағынадағы нарықтық қатынаста
макроэкономикалық реттеу мен шаруашылық жүргізуші субъектілердің өзін-өзі
реттеуі ұштастырылады.
Макроэкономикалық реттеу экономикалық жүйені межеленген бағытта
ұстауды көздейді және екі түрге бөлінеді: межелі бағыттан ауытқу бойынша
реттеу және қайсыбір параметр жол беруге болмайтын мүшкіл деңгейге жеткенде
реттеу. Бірінші жағдайда белгілі бір макроэкономикалық
көрсеткіштердің белгілі бір кезеңге арналып межеленген бағдардан ауытқығаны
байқалғанда мемлекет ахуалды түзету үшін шаралар қолданады.
Мысалы, инвестицияның жетіспеуі себепті белгілі бір өндіріс тым
қожырап, құлдыраған кезде жалпы өндірушілерге немесе тек инвестицияға ғана
салынатын салықтың төмендетілуі, шетелден несие тартылуы, әлсіз
кәсіпорындардың неғұрлым тиімді меншіктенушілерге жекешелендіріліп берілуі,
өнімге сұранымның ынталандырылуы сияқты макроэкономикалық реттеу нұсқалары
қолданылуы мүмкін. Екінші жағдайда келешекке арналған жоспарда әлеуметтік
дүмпу қатерін төндіретін жұмыссыздықтың белгілі бір күйзелістік шектегі
деңгейін белгілеуге және осы көрсеткішке жақындаған кезде жұмыспен
қамтылуды арттыру мақсатында шұғыл шаралар (жаңа жұмыс орындарын ашқаны
үшін кәсіпкерлерді көтермелеу, шағын бизнестің қалыптасуына көмектесу,
т.б.) қолдануға болады. Реттеудің макроэкономикалық құралдарына  салықтар,
үлестемелер, фирмалардың рыноктағы әрекетін құқықтық
реттеу, жалақы мен зейнетақы саласы ндағы шектеулер жатады. Ал нарықтық
экономика жағдайындағы макроэкономикалық реттеудің негізгі
құралдарына ақша саясаты құралдары (қайта қаржыландыру мөлшерлемесі,
орталық банктің несиелік эмиссиясы, коммерциялық банктерге қойылатын сақтық
қор талаптары, бағалы қағаздар рыногіндегі алыс-берістер), қазыналық саясат
(тікелей және жанама салық салу, бюджет тапшылығын басқару), ұлттық
валютаның айырбас бағамы саясаты (айырбас бағамы жүйесі, валютаның айырбас
бағамы) жатады.
Макродәрежеде өзін-озі реттеудің тиімді механизмін Д.Кейнс ұсынған. Ол
тепе-теңдіктің нарықтық механизмы қаржы тетік-терін қолдаиу арқылы, несие-
ақша мен салық саясатын пайдаланудың тимегімеп тузетіп отыру қажет деп
дәлелдеді. Кейнстің зертеуінде реттеу объектісі сұраныс емес, жиынтық
ұсыныс бол-ды. Кейнс бойынша, инвестициялық процеске бакылауды, бір жақтан,
оның инфляция дәрежесіне әсер ете алатын салада, екінші жақтан, жұмыспен
қамту, жұмыссыздық дәрежесіне әсер ете ала-тын салада, жүргізу керек.
Сөйтіп, экономика үшін тек осы мәселелер өте маңызды екені және оларға
экономикалық әсер ету арқылы ғана тұрақты ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Аралас экономиканың қалыптасуының теориялық ас – пектісі
Экономиканы мемлекеттік реттеу туралы
Нарықтық жүйенің сипаттамасы мен дамуы
Экономика пәнінен дәрістер
Дәрістер жинағы. (Экономика.)
Экономикалық мемлекеттік реттеу мақсаттары, қызметтері, құралдары
Үкіметтің макроэкономикалық саясатын талдау
Экономиканы реттеу құралдары
Экономиканы мемлекеттік реттеу жолдары
Мемлекеттің экономикалық функциялары
Пәндер