Халықаралық валюталық қатынастар

Жоспар

Кіріспе

І бөлім. Халықаралық валюталық қатынастардың қалыптасуы.

1.1. Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы

1.2. Халықаралық валюталық қатынастардың элементтері

1.3. Валюталық нарық ұғымы және қалыптасуы.

ІІ бөлім. Валюталық қатынастардағы валюталық бағамды талдау.

2.1. Валюталық бағам және валюталық қоржын

2.2. Қазақстанның валюталық қатынастар жүйесі

ІІІ бөлім. Қазақстан Республикасының валюта саясатын жетілдіру жолдары

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
ХХ ғасырдың орта шенінен бастап халықаралық экономикалық, қаржы-қаражат және валюталық қатынастар өз дамуында жаңа сатыға көтерілді. Ашық экономика құруға ұмтылыстардың басты тенденциясы сауда айырбасын жеделдетуді, халықаралық қаржыландыруды дамытуды, жаңа валюталық рыноктарын құруды, әр түрлі елдер арасындағы валюталық-қаржылық қатынастарды кеңейтуді көздейді.
Валюталық қатынастар дегеніміз – дәстүрлі ақша қызметінің дүниежүзілік ақша қызметіне ауысумен байланысты жүзеге асатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Дүниежүзілік ақша сыртқы сауда мен қызмет көрсетулерді, капиталдар қозғалысын, пайданы инвестицияларға аударуды, несие және қарыз беруді, ғылыми-техникалық айырбасты, заңды және жеке тұлғалардың ақша аударуын қамтамасыз етеді.
Валюталық қатынастар ұлттық және халықаралық деңгейде жүзеге асады. Ұлттық деңгейде олар ұлттық валюта жүйесін қамтиды. Ұлттық валюта жүйесі дегеніміз - мемлекеттік заңдармен бекітілген, елдің валюталық қатынастарын ұйымдастыру нысаны (формасы).
Ұлттық валюта жүйесінің негізгі белгілеріне мыналар жатады:
- Ұлттық валюта бірлігі;
- Ресми алтын-валюта қорының құрылымы;
- Ұлттық валютаның паритеті мен валюта курсын қалыптастыратын механизмі;
- валютаның айырбасталу мүмкіндігі;
- валюталық шектеулердің деңгейі;
- мемлекеттің сыртқы экономикалық есептеулерді жүзеге асыру тәртібі және т.б.
Ұлттық валюта жүйесін байланыстыратын буынға валютаның курсы мен паритеті жатады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Байгісиев – Халықаралық валюта қатынастары және валюталық құқық. Алматы, 2004 ж.
2. Байгісиев – Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы 1998 ж.
3. Мамыров – Халықаралық экономикалық қатынастар Алматы, 1998 ж.
4. Ақша, Несие, Банктер. Алматы, 2001 ж.
5. Мақыш – Ақша айналысы және несие. Алматы, 2004 ж.
6. "Международные валютно-финансовые и кредитные отношения" под редакцией Л. Н. Красавиной, Москва, 1994 г.
7. "Финансово-кредитный словарь", т. 3, Москва, 1994 г.
8. "Коммерсант-weekly", ¹ 2,7,38 - 1994 г., ¹ 7-1993 г.
9. Сахариев - Әлем экономикасы.
10. П. Х. Линдерт. Экономика мирохозяйственных связей - М: Прогресс, 1992 г.
11. С. Фишер. Экономикс - М: Дело, 1993 г.
12. Современная экономика/ под ред.Мамедова О. Ю. - РД: Феникс, 1996г.
13. Экономика и жизнь, N17.04.1994 г.
14. Ваше право - ЗАО” Информационные системы и технологии”, 1996 г.
15. Библиотека предпринимателя - М: Медиа механикс, 1995 г.
        
        Жоспар
Кіріспе
І бөлім. Халықаралық валюталық қатынастардың қалыптасуы.
1.1. Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы
1.2. Халықаралық валюталық қатынастардың элементтері
1.3. Валюталық нарық ... және ... ... ... қатынастардағы валюталық бағамды талдау.
2.1. Валюталық бағам және валюталық қоржын
2.2. Қазақстанның валюталық қатынастар жүйесі
ІІІ бөлім. Қазақстан Республикасының валюта саясатын жетілдіру жолдары
Қорытынды
Қолданылған ... ... орта ... ... ... ... ... және валюталық қатынастар өз дамуында жаңа сатыға ... ... ... ... басты тенденциясы сауда айырбасын
жеделдетуді, халықаралық қаржыландыруды дамытуды, жаңа валюталық рыноктарын
құруды, әр ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз – дәстүрлі ақша ... ақша ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Дүниежүзілік ақша сыртқы сауда мен қызмет ... ... ... ... ... ... және ... беруді,
ғылыми-техникалық айырбасты, заңды және жеке тұлғалардың ақша аударуын
қамтамасыз етеді.
Валюталық қатынастар ұлттық және халықаралық ... ... ... деңгейде олар ұлттық валюта жүйесін қамтиды. ... ... ... - мемлекеттік заңдармен бекітілген, елдің валюталық қатынастарын
ұйымдастыру ... ... ... ... негізгі белгілеріне мыналар жатады:
- Ұлттық валюта бірлігі;
- Ресми алтын-валюта қорының құрылымы;
- Ұлттық валютаның паритеті мен ... ... ... ... ... айырбасталу мүмкіндігі;
- валюталық шектеулердің деңгейі;
- мемлекеттің сыртқы экономикалық есептеулерді жүзеге асыру тәртібі ... ... ... ... ... ... курсы мен паритеті
жатады.
Валютаның курсы дегеніміз - жекелеген елдердің валюталарының ара ... ... ... ... ... ... жеке бір ел валютасының
бағасы.
«Паритет» - валюталардың алтын мөлшеріне ... ара ... ... ... ... ... ... курсы оның паритетіне дәлме-дәл
келмейді.
Халықаралық валюта жүйесі дүниежүзілік шаруашылық шеңберіндегі ... ... ... жүйе ... ... ... ... қалыптасуы
нәтижесінде пайда болып, кейінірек мемлекетаралық ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- ұлттық және ұжымдық валюта бірліктерінің қоры;
- валюталық паритеттер мен курстардың механизмі;
- валюталардың өзара айырбасталу жағдайы;
- халықаралық есептесулердің ... ... ... ... мен ... алтын рыногындағы
орныққан тәртіп;
- халықаралық валюта-қаржы қозғалысын реттеуші ұйымдар.
Халықаралық валюта жүйесінің ... ... ... экономикалық
өсуді, инфляцияны ауыздықтауды, сыртқы экономикалық айырбас пен төлем
айналымын тепе-теңдікте сақтауды ... ету ... ... мен ... рыноктарын реттеу жатады.
Қазақстандағы валюта жүйесі халықаралық экономикалық ... ... ... ... әсер ететін ең маңызды механизмдердің
бірі.
І бөлім Халықаралық валюталық қатынастардың қалыптасуы.
1.1. Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы.
Халықаралық ... ... - бұл ... ... ... мен өзара ... ... ... және ... ... ... етуі барысындағы қалыптасатын қоғамдық
қатынастар жиынтығы.
Валюталық қатынастардың ... ... ... ісі ... ... ... ... Олардың келесі даму кезеңдері Лиондағы
«вексель жәрмеңкелері» мен басқа да ... ... ... ... онда есеп ... ... арқылы жүргізілді.
Халықаралық қатынастардың одан әрі ... ... ... ... ... құрылуымен, халықаралық еңбек бөлінісінің
тереңдеуімен байланысты болды.
Халықаралық валюталық қатынастар материалдық өндіріс саласына, ... ... және ... салаларына қатысты халықаралық ... ... ... жағдайы ұлттық және дүниежүзілік ... ... ... ... арасындағы күштердің арақатынасына тәуелді.
Халықаралық шаруашылық байланыстардың дамуы шамасына ... ... ... ... ... ... –бұл шаруашылық байланыстарды
интернационалдау негізінде тарихи түрде қалыптасқан валюталық-экономикалық
қатынастар жиынтығы; ұйымдық-заңдық тұрғысынан қарағанда – ... ... ... ... ... қатынастрады
ұйымдастырудың мемлекеттік-құқықтық формасы.
Тарихта ... ... ... ... ... ... ... елдегі ұдайы өндіріс процесіне ... ... ... және ... халықаралық айналымды жүзеге ... ... ... ... ретінде ұлттық
жүйе пайда болды. Ұйымдық-заңдық тұрғысынан қарағанда бұл ... ... ... тарихи түрде қалыптасқан және
халықаралық құқық нормаларын ескере ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік -
құқықтық формасы. Ұлттық валюталық жүйе елдің ақша жүйесінің бір ... ... ... ... және ... ... шыға ... Ұлттық
валюталық жүйенің ерекшелігі ел экономикасындағы сыртқы экономикалық
байланыстардың даму ... ... ... жүйе мен ... шаруашылықтың дамуы негізінде
қалыптасқан және мемлекетаралық келісімшарттармен бекітілген халықаралық
валюталық қатынастарды ұйымдастыру ...... ... ... ... ... ... және дүниежүзілік валюталық жүйелердің
мұндай байланыстылығы олардың біртұтас ... ... ... ... қызмет етуі және реттеу шарттары, жекелеген елдер
экономикасын және ... ... ... етуі ... болып
келеді. Дүниежүзілік валюталық жүйені ұлттық жүйемен ... ... ... ... көрсететін және реттейтін мемлекетаралық
валюталық реттеулерде және валюталық саясатты ... ... ... ... ... табылады.
Дүниежүзілік валюталық жүйені мемлекеттік-құқықтық ұйымдастыру формасы
жетекші ... ... және ... аренадағы күштердің
орналастырылуымен, өндірістің және ... ... ... және ... ... жүйе ... ... пен
айырмашылықтар, олардың элементтерінен байқалады.
Егер ұлттық валюталық жүйе ... ...... ақша ... ... ал ... ... жүйе – бір немесе бірнеше
резервтік ... ... ... ... бірліктеріне негізделеді.
Резервтік валюта – халықаралық төлем және резерв ... ... ... ... үшін валюталық паритет пен валюталық бағамды
анықтауға базалық қызмет ететін, валюталар ... ... ... ... ... пайдаланылатын алдыңғы қатарлы елдердің
айырбасталған ұлттық ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік өндірісте, тауарлар мен капитал экспорттарында елдердің
билік ету позициясы;
- жоғары тиімді байланыс ... бар ... ... ... ... елдерде оған деген сұранысты қамтамасыз ... ... ... еркін айналымдығы және валюталық шектеудің
болмауы.
Резервтік ... ... ...... ... белгілі бір
міндеттемелерді жүктейді: осы ... ... ... ... сауда және валюталық шектеулердің ... ... ... ... ұлттық валютаны резервтік дәрежеге көтеру ұлттық
шаруашылық үшін төлем балансының тапшылығын ұлттық ... ... ... және ... халықаралық несие алу ... ... ... ... ... ... ... ақша бірлігі – валюталық ... пен ... ... ... ... мен міндеттемелерді өлшеу үшін
шартты билік ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға қызмет ету үшін қажетті дүниежүзілік
несиелік ақша типтері ретінде СДР (аранайы қарыз алу ... және ... ... ... қызмет етеді. Бұл халықаралық активтер қолма-қолсыз
халықаралық есеп айрысуларда елдердің арнайы шоттарына ... ... СДР – ... ... қорда, ЭКЮ –Еуропалық қауымдастыққа
ынтымақтастық валюталық еуропалық қорында пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... ... өлшемді құнын және
бағамдарын өлшеу негізінде есептеледі.
Валюталық қоржын 1973 жылы наурыз айынан бастап өзгермелі бағам ... ... ... және ... ... ұйымдарда
қолданылады. Осы топтағы валюталар саны, олардың құрамы және валюталық
компоненттердің ... ... ... ... мақсатына байланысты
белгіленеді.
Валюталардың ... ... ... ... ... валюталардың АҚШ
долларына қатысты нарықтық құнының сомасында есептеледі. СДР ... ... ... ... валюталық қоржын бес валютадан тұрады:
АҚШ доллары – 40%, неміс маркасы – 21%, ... иені – 17%, ... ... ... ...... ... және валюталық жағдайларына байланысты ... ... ... ... ... келесі бір элементін
сипаттайды. Басқа да ұлттық валюталарға еркін ... ... ... ... ... валюталар болады. 1978 жылдан
бастап халықаралық валюталық қорлар мынадай ұғымдарды енгізген болатын:
- еркін пайдаланылатын валюта, яғни ... есеп ... ... ... ... операцияларында кеңінен қолданылатын;
- валюталық шектеулері бар, ... ... ... валюталар айырбасына тыйым ... ... ... ... ... ... ... паритет – бұл валюталық бағамның негізі болып табылатын және
заңды түрде бекітілетін екі валюта арасындағы ... ... ... ... ... ... паритет СДР негізінде белгіленеді.
Ұлттық валюталық жүйенің шегінде Халықаралық Валюталық Қатынастар арқылы
мемлекетаралық реттеу объектісі болып ... ... ... шек қою, яғни ... шектеу енгізілуде.
Халықаралық ақшалай талаптар мен міндеттемелерді мемлекеттік ... ... және ... ... немесе барлық елдердің төлем
қабілетін сипаттайтын халықаралық өтімділік ... ... ... ... Халықаралық валюта өтімділігінің құрылымына шетел валютасы,
алтын, Халықаралық валюталық қатынастағы резервтік позиция, СДР және ... ... ... ... ... ... ережелерінің регламенттелуі
және халықаралық есеп айырысулар жүйелік нормаларға ... ... ... ... құрылымы ұлттық және мемлекетаралық
деңгейлерде реттеледі.
Аймақтық валюталық жүйелердің пайда болуының ... ... - ... ... құру және оны ... ... жүйе ... қосу
жатады.
Аймақтық валюталық жүйе – валюталық бағамдардың ауытқуын азайту және
интеграциялық ... ... ... ... мүше елдердің
валюталық қатынатарын мемлекеттік-құқықтық ұйымдастыру формасының және
экономикалық интеграция шегінде ... ... ... байланысты
қалыптасатын қоғамдық қатынастардың жиынтығы болып табылады.
Валюталық ... даму ... ... ... ... ... еңбек бөлінісінің, дүниежүзілік ... ... ... ... дүниежүзілік валюталық жүйе өнеркәсіптік революциядан кейін алтын
монометаллизмі базасында алтын монета стандарты формасында қалыптасты. 1867
жылы Париж келісімі алтынды дүниежүзілік ... ... ... ретінде
мойындады. Ұлттық және дүниежүзілік валюта және ақша жүйелері ... ... ақша ... нарықта төлемге массасы бойынша
қабылданды. Алтын стандарты өндірісті, ... ... ... ... халықаралық есеп айырысуларды реттеуші ретінде белгілі бір
роль атқарады.
Кейіннен классикалық алтын монета стандарты өзін түсіріп алды, ... ... ... ... ... ... келмеді. 1914
жылы валюталық шектеу енгізді. Бірінші дүниежүзілік соғыс ... ... ... ... соң, ... және ... ... негізделген
мемлекетаралық алтын девиз стандарты құрылды.
Екінші дүниежүзілік валюталық жүйе 1922 жылы ... ... ... ... 30 ... ақша ... ... девиз
стандарты базасында қызмет етті. Ол кезеңдерде резервтік валюта мәртебесі
ресми түрде бір ... ... ... та фунт ... пен ... жетекшілік етті.
Үшінші дүниежүзілік валюталық жүйе 1994 жылы Бреттон-Вудстағы (АҚШ)
валюта-қаржы конференциясында ... ... 44 ел ... ... ... ... ... онда дүниежүзілік
валюталық жүйенің мынадай қағидалары ... ... және екі ... ... (АҚШ ... және фунт
стерлингке) негізделген мемлекетаралық алтын ... ... ... Бұл ... ... девиз стандарты халықаралық қатынастарда
сақталып, ал ақша ... ... ... ... ... ... ... алтынды пайдаланудың төрт негізгі формасы
қарастырылды: валюталардың алтындық паритеті және ... ... ... ... ... халықаралық есеп айырысулардың қалдығын
жабатын ақырғы құрал және халықаралық валюта өтімділігінің ... ... ... ... және оны ... орталық банктерде 31,10352 г
(1934 ж) тең 1 тройцк унциясы үшін 35 доллар ресми ... ... ... іс ... ... ... орын алды:
- валюталық саясат және валюталық шектеу халықаралық келісімшарттарға
бағынды;
- валюталық паритеттер алтынмен немесе АҚШ ... ... ... тек қана ... валюталық қордың рұқсатымен
іске асты;
- валюталық бағамдардың ... ... (+/– 0,75% - ... болады).
60 жылдардың аяғынан бастап, үшінші дүниежүзілік валюталық ... ... ... жүйенің қағидалары Кингстонда 1976-
1978жж. Халықаралық ... ... мүше ... ... Онда Халықаралық валюталық қор Жарғысына түзетулер енгізілді.
Ямайка валюталық жүйесінің негізгі қағидасы мыналар:
- СДР ... ... ... іс ... долларлық стандарт сақталды,
себебі доллар СДР жүйесіндегі есеп ... ... ... ... ... үлесі – 40%, ресми валюталық резервтерде ... ... ... ... ... ... мүше ... валюталық
паритеттерін кез келген валютада белгілеуге құқық берілді, соның ... ... ... өту ... алтынды демонетизациялауға заңды түрде тыйым салынды: ресми баға,
алтындық паритет алынып ... ... ... ... ... ... қатынастар арқылы мемлекетаралық реттеу күшейді.
Сонымен дүниежүзілік валюталық жүйенің дағдарысқа ... ескі ... және оны ... ... ... Жаңа ... жүйені құруда
үш кезеңді бөліп қарауға болады:
1) Жаңа валюталық жүйені құру, ... ... ... ... біртұтастығын қалыптастыру, құруды аяқтау, жаңа жүйенің
қағидаларын біртіндеп іске қосу;
3) Біртұтас және элементтері ... ... ... қызмет
ететін дамыған дүниежүзілік валюталық жүйені құру.
Ямайка валюталық жүйесіне қарсы Еуропалық экономикалық қауымдастық елдері
1979 жылы наурызда валюталар ... ... және ... деңгейін
қысқарту жолымен Еуропадағы экономиканың өсуін қолдау мақсатында Еуропалық
валюталық жүйесін құрды. Бұл жүйе ЕВЖ мүше ... ... ... ... арналған ЭКЮ еуропа валюта бірлігіне негізделді.
Еуропалық валюталық жүйе мүше ... ... ... ... біріктіре отырып, алтынды ... ... ... ету үшін
пайдаланады. Валюталық бағамдардың режимдері бойынша ... ... ... ... өзгеруі негінде болар қатынастар
валюталардың ... ... ... өзара ауытқу шегінде белгіленген,
жаңа мүшелер үшін 6% және ... ... 2,25%. ... ... ... ... маргинальды және интермаргинальды
интервенциялық стратегия ... ... ... шектері
диаграммада көрсетілген.
Еуропаның экономикалық жүйелері мен монетарлы саясатының ... ... ... ... ... ЕВО шеңберінде
келісімшарттарды реттеу және жүйелендіру барысы 1988 жылы ... ... ... ... ... ... құрудың мақсаты – ЕО шегінде тауарлар, көрсетілген қызметтер мен
капиталдардың ... ... ақша ... интервенцияның шекарасын
қалпына келтіруге, валюталар арасында тұрақты ... ... ... нарығын ырықтандыруға қатысты бірігіп шешім қабылдау.
ЕВО 12 елінің мемлекеттерінің басшылары Еуропалық одақ жөнінде жоба
дайындап, оған 1992 жылы 7 ... қол ... және оны ... келісім-
шарты деп атады. Келісім-шартта болашақ экономикалық және ақшалай ... ... ... ... және бұрынғы ЕО келісім-шарттарына
толықтырулар мен түзетулер енгізілді.
Келісім-шартта мемлекеттердің Еуропалық ... ... кіру ... инфляция деңгейі үш тұрақты қатысушы елдің орташа инфляция деңгейінің
1,5 %-нан аспауы тиіс;
- бюджет тапшылығы да өте ... ... ... ... мүше ... екі жыл ... валюта қысымға және
девальвациялануға ұшырамауы тиіс.
- ұзақ мерзімді пайыз мөлшерлемесі үш тұрақты елдің ... ... ... ... ... ... қатысушы елдердің ақша саясатын анықтайтын, оның шарттарын
жасайтын, ... ... ... ... және ... ... отыратын, Еуропалық Орталық банк пен қатысушы елдердің
орталық ... ... ... банктердің жүйесі құрылды.
Қазақстан Республикасы Халықаралық валюталық қорға мүше бола ... ... ... ... ... болып саналады.
1.3. Валюталық нарықтар ұғымы және қалыптасуы.
Валюталық нарықтар уақытылы есеп айырысуларды жүзеге асыруды, ... ... ... ... ... ... ... бағамдар айырмасы түрінде пайда алуын, валюталық
тәуекелдерді сақтандыруды, валюталық бағамдарды ... ... ... ... ете отырып, ішкі және халықаралық төлем
айналымына қызмет етеді.
Халықаралық есеп айырысудың өзіндік ерекшелігі барлық ... үшін ... ... ... ... ... ... да сыртқы сауда,
көрсетілген қызметтер, несиелер, инвестициялар, мемлекетаралық төлемдер
бойынша есеп айырысудың ... ... ... алу - сату ... бір
валютаны екінші біріне айырбастау болып табылады.
Валюталық нарықтарда шетел валютасына деген сұраныс пен ұсыныс ең алдымен
сатылған тауарлар және ... ... үшін ... ... ... сатып алған тауарлары мен көлік және кеме компанияларынан
алынған қызметтері үшін төлемдерді үшін ... ... ... және ... ... ... ... алатын сақтандыру
қоғамдары мен ... ... ... займды, несиені және оған
есептелген пайызды және т.б. ... ... бар ... және ... ... валюталық нарықтарда валюталық операцияларды жүргізуге
халықаралық ... мен оған ... ... қызметтер және
халықаралық капиталдар мен несиелер қозғалысы негіз болып табылады.
Валюталық нарықтар – сұраныс пен ... ... ... ... ... ... ... орталықты сипаттайды. Қазіргі
валюталық нарықтарда мынадай ағымдарды ... ... ... ... байланыстардың интернационалдануы негізінде валюталық
нарықтардың интернационалдануының күшеюі;
- байланыстың жаңа жүйелерін пайдалану;
- әлемнің ... ... ... ... ... операцияларды жасау;
- банктердің корреспонденттік шоттары бойынша жазбаша түрде негізделетін
валюталық операцияларды жүргізу техникасын біртұтастандыру;
- коммерциялық валюталық мәмілелермен ... ... ... ... ... көлемін ұлғайту.
Валюталық операциялардың көлеміне, сипатына және пайдаланылатын валюталар
тобына қарай қазіргі валюталық нарықтар халықаралық, аймақтық және ұлттық
болып бөлінеді.
Халықаралық ... ... ірі ... ... ... Олардың ішінде: Лондондағы, ... ... ... ... ... ... ... валюталық
нарықтарды бөліп айтуға ... Бұл ... ... ... ... ... валюталармен операциялар жүзеге асырылады.
Аймақтық және жергілікті ... ... бір ... ... ... Оның ... сингапур доллары,
сауд риалы, кувейт динары және т.б. бар.
Ұлттық валюталық нарықтар деп ережеге сәйкес, ... ... ... өз ... ... ... қызмет көрсететін
сол елдің аумағында орналасқан банктердің жүзеге ... ... ... ... қатар ішкі ұлттық нарықтағы ... ... ... жасалатын операцияларды, жеке тұлғалар
арасындағы операцияларды, сондай-ақ ... ... ... да ... ... басқа елдің ішкі валюталық заңдылықтарының ырықтандырылуына
байланысты ресми валюталық нарық «қара нарықпен» ... ... ... ... ... ТМД елдеріне тән сипат.
Қазақстанда Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің жүргізетін саясаты,
айырбас орындарының көптеп ... ... ... ... үшін ... ... ... отырып, «көше» нарықтарында валютамен сауданы
азайтуға және ... ... ... ... ... ету ... әкелді.
Институционалдық көзқараспен қарағанда, валюталық ... ... ... брокерлік фирма және ірі корпорациялардың ... ... мен ... ... ... ... операцияларын
ірі коммерциялық банктердің жетекшілік етуімен, ережеге сәйкес олардың
қарамағында жүзеге асырады. ... ... ... ... ... дейінгі банктер мен брокерлік фирмалардың үлесіне келеді. Мұндай сызба,
валюталық нарықты банкаралық нарық ... ... ... ... бөлім. Валюталық қатынастардағы валюталық бағамды талдау.
2.1. Валюталық бағам және валюталық қоржын.
Валюталық жүйенің маңызды ...... ... ... ... пайда болуы: тауарлар мен көрсетілген қызметтердің халықаралық саудасы
барысында, капитал және несиенің қозғалысында валюталармен өзара ... ... және ... ... ... ... немесе шетелдік валюталарда бейнеленген әр түрлі елдердің құндық
көрсеткіштерін салыстыруға, ... мен ... ... ... уақытылы қайта бағалап отыруға байланысты негізделеді.
Валюталық бағам – бұл бір елдің ақша бірлігінің басқа бір елдердің ақша
бірліктеріне бейнеленген ... ... ... ... ... салыстыру
олардың өндіріс және айырбас процесінде ... ... ... ... ... ... ... валюталарға сұраныс пен ұсынысқа
ықпал етуші көптеген факторларға ... ... ... ... ететін үш факторлар тобын бөліп қарастыруға
болады:
- саяси тұрақтылық, валюталық заңдылықтардың ырықтандырылуы, ... және ... ... ... ... ... ... шыңы сияқты: экономикалық өсу, валюта тұрақтылығы және
инфляцияның төменгі ... ... ... ... ... ... психологиялық: жаппай сұраныс, негізгі капиталды тәуекелден қорғануға
ұмтылыс және ... ... ... жай ... ... ... дүниежүзілік
шаруашылыққа қозғалыстың тарихи процесін көрсетеді.
Монометаллизм тұсында – алтын немесе күміс валюталық бағамның базасы
монеталық ... ... ... яғни ол әр ... ... ... ... ... ... байланысты арақатынасын сипаттайды.
Ол валюталық паритет ұғымымен сәйкес келеді. Алтын монометаллизмі тұсында
валютаның ... ... ... ... және ... ... ... классикалық механизмі тек екі жағдайда жүзеге асты: алтынды
еркін түрде ... ... және ... ... ... ... ... паритеттің 1%-нан асқан жоқ және қажетті валютада ... ... ... тасымалдау шығындарымен анықталды.
1930-1933 жж. фунт стерлингтің алтындық құрамы 7,32 г ... ал ... - 15 г. Бір фунт ... ... ... ... 1ф.ст = ... = 4,86 доллар. Фунт стерлингтің ең
төменгі ... ... ... оның ... құны - 0,05 долл.
шегергендегі сомаға теңесті.
Валюталық бағам алтын нүктелерінің шегінен ... кете ... ... ... жеткенде борышқорлар үшін, тауарларды ұлттық валютаға сатып
алып, ал алтынды сыртқа шығарған ... ... ... ... ... кейін, алтын нүктелерінің механизмі істен шықты.
1971 жылы долларды ... ... ... бойынша ауыстыру тоқтатылғаннан
кейін, валюталардың алтындық құрамы және алтын паритеттері сандық түсінікке
айналды. Халықаралық валюталық қатынастар ... 1975 ... ... ... бағамның негізі ретінде алтын паритетінен заңды түрде
бас тарту Ямайка валюталық ... ... ... ... ... қалыптасу ерекшелігі мынада: валюталар
өзінің құндық көрінісін алтында емес, яғни алтын ... ... ... нақты баға ауқымы, несиелік ақшалардың салыстырмалы құны арқылы
болуында.
Валюталық бағам ... ... ... ... Халықаралық
валюталық бағамның жарғысы бойынша 1978 жылдан бастап, ... ... ... ... ... ... ... бекітілді.
Валюта бағамдарының динамикасы ақша ... ... ... ... қарқынына, сұраныс пен ұсынысқа ықпал ететін ... ... ... ... деңгейіндегі айырма, валюталық
нарық қызметтері мен алыпсатарлық валюталық операциялар, валюталық бағамды
мемлекеттік реттеу, ... ... ... ... сенімділік
дәрежесіне байланысты.
Жалпы алғанда валюталық ... ... ... ... үш ... ... ... фундаментальды, техникалық, қысқа
мерзімді күтпеген факторлар.
Фундаментальды факторлар орта мерзімде әрекет ететін ұлттық ... ... ... ... ... ... ... ұлттық статистикалық органдармен ... ... ... ... ... негізгі факторлар бар: сатып
алу қабілетінің паритеті бойынша валюталық бағам, жалпы ұлттық ... ... ... ... ... ... инфляция, төлем
балансы, өнеркәсіптік өндіріс индексі, іскерлік оптимизм индексі.
Техникалық талдау – бұл бағамды ... ... ... ... ... типтерін ажырата білу керек: сызықты, кесінді
гарфиктері, жапон шамдарының крестиктер-ноликтер графигі. ... ... ... ... ... келеді және онда бір ... ... бір ... ... байқалады.
Қысқа мерзімді күтпеген валюталық бағам динамикасына ... ... ... Оларға мыналар жатады: төтенше оқиғалар, саяси оқиғалар,
саяси лидерлердің сөздері, валюталық инвестиция.
Валюталық нарыққа қатысушылардың ... ... ... айырбастаусыз және олардың пропорцияларын анықтаусыз жүзеге
аспайды. Бір валютаны басқа валютаға немесе басқа ... сату ... алу, ал ... айырбастау пропорциялары валюталық котировка арқылы
анықталады. Валюталар котировкасы айырбасқа ұсынған екі ақша ... ... ... ... ... ... ... бағамды
бекіткенде жанама баға белгіленімі қолданылады. Ол мынадай ... ... ... ... бір ... ұлттық валюталық сәйкес сомасының
өзгерісін көрсету үшін ... Жаңа баға ... көп ... ... ... ретінде ұлттық валютаның ... ... Бұл ... ... Ұлыбританияда қолданылады.
АҚШ-тың ішкі айналысында жанама баға белгіленімі ... ... ... баға ... түрі ... жағдайына, оның курстық
деңгейіне әсер етпейді, өйткені валюталық ... мәні ... ... ғана өзгереді.
Әр валюта бойынша сұраныс пен ұсынысты салыстыру жолымен банкаралық
бағамды анықтаудан және ... ... баға ... ... ... ... Фиксинг негізінде егер банк валютаны сатса, ... ... ал егер ... ... ... ... алушының бағамы бекітіледі.
Банкаралық валюталық нарықтардағы ... ... ... және
резерв құралы болып табылатын АҚШ долларына қатысты жасалынады.
Сауда - өнеркәсіп ... үшін ... ... ... ... ... – бұл екі ... олардың үшінші
валютаға қатысты есептелінетін бағамнан шығатын қатынасын білдіреді.
2.2. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ұмтылысы оның
халықаралық валюта-қаржы және несие ... ... ... ... етеді. Бұл қатынастардың толыққанды мүшесі болу үшін Қазақстанға
бірталай проблемаларды шешуге тура келді. ... ... ... бірі
– теңге құнының тұрақтылығын орнықтыру және оны еркін ауысатын валюталарға
айырбастауды мейлінше ырықтандыру. Мұның өзі бір ... ... ... ... ... мен валюталар үшін ашық ұлттық ... ... ... ... ... ... валюталармен салыстырғандағы
курсының орнықтылығы Қазақстан экономикасы үшін дүниежүзілік рынокқа
шығудың ... ... ... ... теңгенің ел ішінде еркін ауысуына іс жүзінде
қол жеткізіліп отыр. Ішкі еркін ауысу дегеніміз – ол ... ішкі ... ... валютаға өзгермелі курс бойынша еркін ... Ал, ... ... ... мүмкіндігіне жетуі үшін елдің саяси-
экономикалық және ... ... ... ... резервтерінің
қорлануы, ТМД елдерімен валюталық ынтымақтастық механизмінің қалыптасуы
қажет.
90-жылдардың ортасына қарай ... ішкі ... ... ... қатар қолда бар ақша айналымының едәуір долларлануына
әкелді.
Қазақстанның дүниежүзілік шаруашылыққа интегарциялануға ұмтылыстары қарыз
капиталының дүниежүзілік рыногына ... ... және ... ... қатысуына ахуалға, ұлттық валютаға тұрақты
сенімсіздік жағдайларына жол берілсе атлаған мүмкіндіктерден айрыларымыз
анық. Бұл ... ... ... байланысты екендігіне ешкімнің
күмәні болмаса керек. Осы тізбекті үзіп ... ... ... ... ... ... жүргізу механизмін, соның ішінде
валюта рыногын ... беру ... ... ... өз ... ... валюта саясатының маңызды бағыттарының бірі ТМД ... және ... ... ... Бұл ... Еуропалық Одақ
шеңберінде қалыптасқан бай тәжірибені пайдалану қажет.
Қазақстанның Халықаралық Валюта қоры сияқты халықаралық ... ... ... ... ел ... ... үшін ... кәсіпкерлік
капиталдарын келтірудің оңтайлы жолы болып отыр. Халықаралық экономикалық
және қаржы ұйымдары біздің елге ... ... ... ... ... кезеңдегі төлем мүмкіндігінің төмендігі оған бөлінген
кредиттердің тауар жеткізуге байланыстырылып, немесе белгілі бір ... ... ... бектіліп отыр. Әрине, мұндай жобаларды
жүзеге асыру мүмкін емес, ал оның кейбір ... ... ... ... емес.
1997 жылдан бастап Қазақстан үкіметі өз жұмысының басты бағыттарының бірі
шетелдік инвестицияларды тарту және оларды тиімді орналастыру деп ... ... ... ... былай қойғанда, дамыған елдердің
өзінің пайдаланатындығы белгілі.
Шетелдік инвестициялар рыногындағы ахуал оларға деген Шығыс Еуропа ... ... ... зор ... ... елеулі шиеленісіп келеді.
Осының нәтижесінде капиталды ... ... ... ... ... ... уақытта әзірге капиталды тарту ... ... ... ... ... ... ... әлі де болса
қызмет көрсету және инфрақұрылымды дамытудың шетелдік инвесторларға қолайлы
деңгейіне жеткен жоқ. ... ... ... ... ... ... істеу жүйесінің өзінде де әлі айқындық жоқ. Біз әрбір
инвестормен жеке ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастырып, орнықтыруға ұмтылуымыз
қажет.
ІІІ бөлім. Қазақстан Республикасының валюта саясатын ... ... ... ... ... ... жағдайында мемлекет
тарапынан валюталық реттеу жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... ... даму кезеңінде валюталық саясат жүргізуге
тиісті. Қазақстанның алдында валюта байланыстарының қызметін ... ... ... ... ... оны нарық жолына бұру мәселелерін қатар
алып жүру жұмыстары тұр. Жақын ... ... ... ... ... заңы 1993 жылы 14 ... қабылданған заң бойынша жүрді.
Бұл Қазақстан егемендік ... соң ... 1 заң еді. ... та, ол ... өз зонасында еді, сондай-ақ жеке валюта саясатын ... ... ... ... Бұл ... ... ... ұлттық
валютасын дайындау үстінде және алтын валюта резервін құру жұмыстарының
қажеттілігін түсінді. Бірақ ескі ... ... ... ... беру ... ... қалғанын байқатты, ол кей жерлерде
қарама-қайшы сипатта болды. Ал қазіргі ... ... ... ... ... ... 8 бабына түзетулер енгізілді.
1996 жылы 24 желтоқсанда Қазақстанда «Валюталық реттеу» ... ... ... ... ... валюталық реттеу бірнеше әкімшілік шараларды
қажет етеді, яғни бұл валюталық түсімнің көтерілуі және ... ... ... ... сөз. Басқаша айтқанда, валюталық реттеу ... ... бір ... ... ... курсының тұрақтылығын қамтамасыз
ету, сондай-ақ мемлекетке валюталық ресурстарды жинау ... ... ... да ... ... жаңа заңы ... ... актілерін бекіту, хабар жинау, валюта заңдылықтарын қадағалау және
қолдану жұмыстары жүргізіледі.
Қазақстан заңы бойынша ... ... ... болып валюталық
байлықтар және олардың операциялары есептеледі.
Жаңа заң бойынша валюталық байлыққа жататындар:
- шетел ... ... ... мен төлем құралдары және құны шетел ... ... ... ... байланыстарының субъектілері болып резиденттер және резидент
еместер жатады. Қазақстан заңы бойынша резиденттерге жататындар:
- Қазақстан ... ... жеке ... оның ішінде
уақытша шетелдерде мемлекеттік қызметте жүргендер;
- Қазақстан ... заңы ... ... заңды тұлға, Қазақстан
территориясындағы және одан тыс жерлердегі ... ... ... тыс жердегі дипломатиялық сауда және басқа
ресми ұйымдар;
Қазақстан Республикасында резидент еместерге жататындар:
- Қазақстан республикасындағы барлық жеке кәсіпкерлер және заңды
тұлғалар, ... ... ... ... ... ... жатады. Валюталық операциялар валюталық байлыққа жеке құқық ... ... ... ... ... валютасын төлем құралы ретінде
пайдалану, сондай-ақ сыртқы экономикалық қызметте теңгені қолдану.
- ... ... ... ... валюта байлықтарын
сатып алу мен сату. Тауар мен қызмет көрсету операциялары. Жеке ... ... ... ... және ... ... банк ... табыстар, дивиденттер, әр түрлі саудаға жатпайтын айналымдар,
операциялар, коммерциялық және қаржы несиелері.
- Капитал қозғалысына ... ... ... ... ... ... қағаздарды сатып алу және сату, 180 күнге ... және ... ... ... салынған құралдар, тағы да ... ... ... ... ... ... ... сатып
алу елдің ішкі валюта рыногында жүргізіледі.
Қазақстанда 2 баптың қаулысы бойынша, валюта қадағалау органы ... ... ... ... ... негізгі
органы болып, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі жатады. ... ... және ... ... ... осы заң бойынша жұмыс
істейді. Халықаралық міндеттерді орындауда, кезедйсоқ болып қалған үлкен
түсініспеушілікте Қазақстан Республикасының ... ... ... яғни кез келген операцияларды шектеп немесе тоқтатып тастауға
міндетті.
2) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... валютасына шектеу жасауға және экспорттық
валютадан түскен табысты сатуға міндетті және тәртіп орнатуға ... ... ... қадағалау – валюта қадағалау органдары
мен ... және ... ... ... ... ... қадағалау органдары өзінің қызметін орындауда валюта қадағалау
агенттіктерін тоқтатады және оларға жеке тапсырма ... ... ... ... ... ... ... араласқан.
Бастпақы кезде жанама, кейін халықаралық байланыстарының ролінің артуына
байланысты төтелей араласа бастады. Валюта ... ... ... және оның тез ... – валюта кризисін туғызады, ал ... ... және ... экономиканың әлеуметтік-экономикалық
жағдайының өзгеруіне әкеледі.
Қорытынды
Валюталық жүйенің басты элементі - валюталық бағам. Валюталық ... ... ... факторлар қатары анықталған. Шетел валюталарының
бағамдарының әр түрлі ... мен баға ... ... ... валюталық операцияларды жүргізудің негізіне
халықаралық сауда, сонымен байланысты ... ... және ... ... ... ... жатады. Валюталық нарықтар валютаға
деген сұраныс пен ұсыныстың негізінде ... ... ... ... ... ... ... Валюталық
операциялардың көлеміне байланысты валюталық нарықтар аймақтық, халықаралық
және ... ... ... қатынастар қаржы-несие рыноктары дүниежүзілік шаруашыылықтың,
халықаралық экономикалық қатынастардың ең маңызды буындарының бірі.
Халықаралық валюталық қатынастар, соның ішінде дүниежүзілік сауда, қызмет
көрсету және ... ... ... тұрақты түрде валютамен
қамтамасыз етуді ... ... ... ... ... ... қатынастарды дамытуға валюта рыноктары да қатты
әсер етеді.
Қазақстанда 2 баптың қаулысы бойынша, ... ... ... ... ... ... ... қадағалауының негізгі
органы болып, Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... және ... мемлекет органдары осы заң бойынша жұмыс
істейді. Халықаралық міндеттерді ... ... ... ... ... ... ... президентінің араласуға құқы
бар, яғни кез келген операцияларды шектеп ... ... ... ... ... ... ... резиденттердің
экспорттық операцияларының төлем валютасына шектеу жасауға және экспорттық
валютадан түскен табысты сатуға міндетті және ... ... ... ... ... қадағалау – валюта қадағалау органдары
мен агенттіктерінің және мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... өзінің қызметін орындауда валюта қадағалау
агенттіктерін тоқтатады және оларға жеке тапсырма беруге міндетті.
Қорыта айтқанда, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... халықаралық байланыстарының ролінің артуына
байланысты төтелей араласа ... ... ... ... үлкен
айырмашылығы және оның тез ауытқуы – ... ... ... ал ... ... және ... экономиканың әлеуметтік-экономикалық
жағдайының өзгеруіне әкеледі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Байгісиев – Халықаралық валюта ... және ... ... 2004 ... Байгісиев – Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы 1998 ж.
3. Мамыров – Халықаралық экономикалық қатынастар Алматы, 1998 ... ... ... ... Алматы, 2001 ж.
5. Мақыш – Ақша ... және ... ... 2004 ... "Международные валютно-финансовые и кредитные отношения" под редакцией
Л. Н. Красавиной, Москва, 1994 ... ... ... т. 3, ... 1994 ... ... ¹ 2,7,38 - 1994 г., ¹ 7-1993 г.
9. Сахариев - Әлем экономикасы.
10. П. Х. Линдерт. Экономика мирохозяйственных связей - М: ... ... С. ... ... - М: ... 1993 г.
12. Современная экономика/ под ред.Мамедова О. Ю. - РД: ... ... ... и жизнь, N17.04.1994 г.
14. Ваше право - ЗАО” Информационные системы и технологии”, 1996 г.
15. Библиотека предпринимателя - М: Медиа ... 1995 г.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық валюталық-қаржылық қатынастар10 бет
Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы26 бет
Қазақстан Республикасының халықаралық валюта-несиелік институттармен ынтымақтастығы99 бет
Халықаралық валюта қатынастары жайлы21 бет
Халықаралық валюта қатынастары және валюта курсы30 бет
Халықаралық валюта қатынастары туралы20 бет
Қазақстанның валюта нарығының даму перспективасы және оның FOREX Халықаралық валюталық нарығына қатысуы10 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1993 ж акша реформасы35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь