Азаматтық қоғамның теориялық-әдістемелік негіздері

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. Азаматтық қоғамның теориялық.әдістемелік негіздері
1.1.Азаматтық қоғам ұғымы, оның құрылымы мен функциялары ... ... ... ..4.8
1.2.ҚР азаматтық қоғамды құрудағы мемлекеттік саясатының құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8.10

2. Азаматтық қоғамды қалыптастыру . мемлекет саясатының негізі
2.1.ҚР азаматтық қоғам қалыптасуының саяси . әлеуметтік мәселелері ...11.13
2.2.Үкіметтік емес ұйымдар Қазақстандағы азаматтық қоғам құрудың субъектісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13.22
2.3.Ашықтық пен қоғамға есептілік . азаматтық қоғамдағы мемлекет саясатының бірі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22.25

3. Қазақстандық азаматтық қоғамның даму келешегі мен жетілдіру жолдары
3.1. Коммерциялық емес сектор. мемлекеттің экономикалық дамуының маңызды факторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25.32

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33.34

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
Кіріспе

Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Курстық жұмыс Қазақстанның қоғамдық- саяси өміріндегі аса маңызды проблемасына арналған. Құқықтық мемлекетті қалыптастырушы – азаматтық қоғамның елімізде қалыптасу процесін, басты факторлары мен құндылықтарын және азаматтық қоғамды қалыптастырудағы мемлекет саясатын зерттеу жұмысы жүргізілген. Өйткені азаматтық қоғам мемлекеттің іргетасы ретінде еліміздің дамуына үлес қосады.
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Саяси жаңару жолындағы Қазақстан үшін азаматтық қоғамды қалыптастыру мен дамыту демократиялы мемлекет құрудың негізгі алғышарты болып табылады. Кеңестік жоспарлы экономикаға негізделген социалистік экономикадан қазақстандық қоғамның бірден Батыстық үлгідегі нарықтық қатынастарға көшуі үлкен әлеуметтік- экономикалық транформация болды. Күрт өзгеріс азаматтар саяси санасы мен саяси психологиясына әсер етті, өз кезегінде бұл үдеріс елдің демократиялық мемлекетті қалыптастыру мен азаматтық қоғам құру процесінде қиындықтар туғызды.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеті. Қазақстан Республикасында демократияның тағдыры шынайы азаматтық қоғам қалыптасуымен байланысты. Азаматтық қоғамның қалыптасуы құқықтық мемлекетінің іргетасы болмақ. Сондықтан да азаматтық қоғам институттарының дамуы үшін мемлекет тарапынан жасампаздық пен азаматтар тарапынан белсенділікті талап етеді. Жұмыстың мақсаты қазіргі таңдағы Қазақстандағы азаматтық қоғамның жағдайын талдай келе, оны дамыту мақсатында мемлекет тарапынан атқарылып жатқан іс- шараларға сипаттама беріп, елімізде демократиялық саяси жүйе құруда «үшінші сектордың» әлеуметтік- экономикалық, саяси маңыздылығына назар аудару. Себебі, коммерциялық емес сектордың дамуы - ел экономикасында әлеуметтік маңызды қызметтерді тиімді жеткізуші, инновацияның көзі болып табылмақ. Зерттеу жұмысының міндетіне қоғамды демократияландыру процесін жеделдету мақсатында үкіметтік емес ұйымдаржы жетілдіру жолдары мен Қазақстанда азаматтық қоғамның даму преспективаларын анықтау болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 2007 жылғы 21 мамырдағы № 254- ІІІ Заңымен енгізілген өзгертулерімен.- Алматы, ЮРИСТ, 2009, - 40б.
2. «Қазақстан- 2030» стратегиясы.
3. ҚР азаматтық қоғамды дамытудың 2006- 2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы: ҚР Президенті 2006 ж. 25 шілдедегі №154 Жарлығы. – Астана: Б.б., 2006, - 32 б.
4. Авсыдыкова К.А. Қазақстандағы азаматтық қоғамның дамуындағы үкіметтік емес ұйымдардың орны = Роль неправительственных организации в развитии гражданского общества в Казахстане: Халықаралық ғылыми- практикалық конференциясының материалдары.- Алматы: Қазақ университеті- 2007ж
5. Айтбаева Ж.К. Қазақстанның үкіметтік емес ұйымдары қызметіндегі халықты әлеуметтік қорғау функциясы. Автореферат. – Алматы, 2008
6. Зиядин А.С. Қазастандағы саяси партиялар азаматтық қоғамды қалыптастырушы субъект ретінде. Автореферат. – Алматы, 2008 ж.
7. Мұсатаев С.Ш. Қазақстандағы азаматтық қоғам: қазіргі жағдайы мен келешегі. - Алматы, Print-S, 2007, - 239б.
8. Мұсатаев С.Ш. ҚР-да азаматтық қоғам қалыптасуының саяси- әлеуметтік мәселелері. Автореферат. –Алматы, 2007 ж.
9. Атаманчук Г.В. Теория государственного управления. Москва; Омега-Л, 2004.- 584с
10. Современные проблемы социально- политической и экономической модернизации Казахстана: Сб.мат.науч.-практ. Конференции (28 мая 2005 г.) –Қарағанды,2005- 2 бөлім.
11. Қарабаев Ш.Қ. Саясат №2, 2005
12. Алматы ақшамы, 2007,- 6 қазан (№121)
13. Егемен Қазақстан, 2009, -25 қараша
14. Егемен Қазақстан, 2009, -24 қараша
15. ҚР Президентінің ресми сайты www.akorda.kz
16. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің ресми сайты
        
        Жоспар
Кіріспе
............................................................................
.......................................3
1. Азаматтық қоғамның теориялық-әдістемелік негіздері
1.1.Азаматтық қоғам ... оның ... мен ... ... ... ... мемлекеттік саясатының құқықтық
негіздері
........................................................................
......................................8-10
2. Азаматтық қоғамды қалыптастыру – мемлекет саясатының негізі
2.1.ҚР азаматтық ... ... ... - ... ... емес ... ... азаматтық қоғам құрудың
субъектісі ретінде
........................................................................
.....................13-22
2.3.Ашықтық пен қоғамға есептілік - азаматтық ... ... ... ... ... ... даму келешегі мен жетілдіру
жолдары
3.1. Коммерциялық емес сектор- мемлекеттің экономикалық ... ... ... жалпы сипаттамасы. Курстық жұмыс Қазақстанның қоғамдық- саяси
өміріндегі аса маңызды проблемасына арналған. ... ...... қоғамның елімізде қалыптасу процесін, басты
факторлары мен құндылықтарын және ... ... ... саясатын зерттеу жұмысы жүргізілген. ... ... ... ... ... еліміздің дамуына үлес қосады.
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Саяси жаңару жолындағы Қазақстан үшін
азаматтық қоғамды ... мен ... ... ... ... ... болып табылады. Кеңестік жоспарлы экономикаға негізделген
социалистік экономикадан ... ... ... ... ... ... ... үлкен әлеуметтік- экономикалық транформация
болды. Күрт өзгеріс азаматтар саяси санасы мен саяси психологиясына ... өз ... бұл ... ... ... ... ... азаматтық қоғам құру процесінде қиындықтар туғызды.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен ... ... ... ... ... азаматтық қоғам қалыптасуымен байланысты.
Азаматтық қоғамның қалыптасуы құқықтық мемлекетінің ... ... да ... қоғам институттарының дамуы үшін мемлекет тарапынан
жасампаздық пен азаматтар тарапынан белсенділікті талап етеді. ... ... ... Қазақстандағы азаматтық қоғамның жағдайын талдай
келе, оны дамыту ... ... ... атқарылып жатқан іс-
шараларға сипаттама беріп, елімізде демократиялық саяси жүйе құруда «үшінші
сектордың» ... ... ... ... ... ... ... емес сектордың дамуы - ел экономикасында әлеуметтік
маңызды қызметтерді тиімді жеткізуші, инновацияның көзі ... ... ... ... ... ... ... жеделдету
мақсатында үкіметтік емес ұйымдаржы жетілдіру жолдары мен Қазақстанда
азаматтық қоғамның даму преспективаларын ... ... ... ... ... ... негіздері
1.1. Азаматтық қоғам ұғымы, оның құрылымы мен функциялары
Азаматтық қоғам- онда болып жатқан процестер мен ... ... ... ... мен ... ... өз қажеттіліктерінің,
мүдделері мен құндылықтарының ... ... ... адам ... ... Бұл ұғым сонымен қатар мемлекет пен оның органдарына тәуелсіз өмір
сүретін қоғамдық: ... ... ... ... ... ... және
басқа қатынастардың барлық жиынтығын ... жеке ... ... ... ... ... бір ... ғана азаматтық болады
және елдің экономикалық, саяси дамуына, халықтың әл- ... ... ... ... өсу шамасына қарай қалыптасады.
Елде азаматтық қоғамды қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... дамыған болса, мемлекет
соғұрлым демократиялырақ болады.
Азаматтық қоғамды ... ... ... алуан түрлі нысаны
кезінде азаматтарда экономикалық дербестіктің пайда болуы мен адами жеке
тұлға мәртебесінің ... ... ... ... және ... ... қоғамның саяси іргетасы
ретінде қызмет етеді, бұлар жеке ... ... ... ... ... ету, ... ... қауіпсіздік, әділеттілік
және ынтымақтастық жағдайын құру мақсатында оны дамыту үшін ... ... ... ... тең танылуы мен қорғалуының
заңнамалық кепілдіктерімен қамтамасыз етілген, ... ... мен дара ... ... егемендігі құрайды.
Азаматтық қоғам өмір сүруінің басты базалық ... бірі ... ... ... ... ... ... табылады.
Демократия жағдайында азаматтық қоғам институттары мен мемлекет ... ... ... ... тәуелді бөліктер ретінде жұмыс істейді. Билік
пен ... ... ... ... ... ... ... ал өзара іс- қимыл ымыраға қол жеткізуге бағытталады.
Демократиялық мемлекеттің ... ... ... ... ... ... бір уақытта олар ... ... ... ... құру ... ... қоғам демократиялық саяси жүйе жағдайында ғана билік пен
азаматтық қоғам ... ... ... ... ... ең жоғары даму деңгейіне жетеді. Азаматтық қоғамдағы
демократиялық рәсімдер билік ... ... ... ... құқығына
және қоғам мүдделері үшін билікке ықпал ету тетіктеріне негізделеді.
Демократиялық, зайырлы, құқықтық және ... ... ... ... әртүрлі азаматтар мен заңды тұлғалардың бірлестіктері
(партиялар, ҮЕҰ, БАҚ, одақтар, қауымдастықтар, бастамашылық топтары ... адам мен ... ... ... ... ... және
соңғысының билікті бір қолға алуына мүмкіндік ... ... ... ... ... үшін ... ... жасау болып табылады.
Азаматтық қоғамның міндеті жеке адам мен мемлекет арасында делдал
болу.
Азаматтық ... ның ... ... әр ... ... ... ... билік пен қоғам алдында бейімдеу, билік қызметін қоғамдық
бақылау әрі оның ішкі және сыртқы саясатын қалыптастыру болып ... ... ... саяси партиялар, жергілікті
қоғамдастықтар, кәсіптік ... діни ... ... ... ғылыми одақтар мен бірлестіктер, бұқаралық ақпарат құралдары, сондай-
ақ қоғам үшін түрлі ... пен ... ... кең ... ... ... ... түрін жүзеге асыратын мемлекет емес қорлар,
коммерциялық емес мекемелер, заңды тұлғалары ... ... ... ... шешетін басқа да ұйымдар мен бастамашыл топтар
түрінде құрылған мемлекет емес ұйымдар жатады.
Саяси ... ... ... ... өзін- өзі басқарудың
өкілетті және атқарушы ... ... ... ... ... білдіру және олардың саяси ырқын білдіретін ... ... ... бірлестігі.
Кәсіптік одақтар азаматтардың өз кәсіптік ... ... өз ... еңбек ету, сондай- ақ басқа да ... ... мен ... ... ... жағдайларын жақсарту үшін
ерікті түрде құратын дербес, тіркелген жеке ... бар ... ... жергілікті діни бірлестіктер (қауымдастықтар), діни
басқармалар (орталықтар), сондай- ақ діни оқу орындары мен ғибдатханалар.
Бұқаралық ақпарат құралдары мерзімді ... ... ... ... ... киноқұжаттама, дыбыс- бейне жазбасы және көпшілік
қол ... ... ... ... (интернет және
басқалары) WEB-сайттары қоса алғанда, бұқаралық ақпаратты ... ... ... ... ... да нысаны.
Қоғамдық бірлестіктер саяси партиялар, кәсіптік ... ... ... ... қол ... үшін ... ... құрылған,
заңнамаға қайшы келмейтін басқа да бірлестіктері. Қоғамдық бірлестіктер
коммерциялық емес ұйымдар болып табылады.
Үкіметтік емес ұйым ... ... қол ... үшін ... ... ... емес заңды тұлғалар Қазақстан ... ... ... ... құрылған коммерциялық емес ұйымдар
(саяси партиялар, кәсіптік одақтар және діни ... ... ... бірлестік өзін белгілі бір этникалық ... ... ... ... ... тілін, білімін және
мәдениетін дамыту мәселелерін ... шешу ... ... ... ... өзі ұйымдастыруы негізіндегі бірлестігі.
Жергілікті өзін- өзі басқару жергілікті маңызы бар мәселерді ... ... ... өзі басқарудың құрылатын органдары (институттары)
арқылы өздері дербес шешу мақсатында белгілі бір ... ... жері ... ... өзін- өзі ұйымдастыруының нысаны.
Азаматтық қоғам мынадай функцияларды жүзеге асырады:
▪ азаматтық бастамаларды қолдау, дамыту және ... ... ... және ... бір ... ... негізінде адамдарды одақтарға, бірлестіктерге ерікті
түрде кіріктіру үшін жағдайлар жасау жөніндегі жұмысқа қатысу;
▪ азаматтардың ... және ... ... ... ... азаматтардың құқықтарын қорғауға жәрдем көрсету және халықтың
түрлі топтарының мүдделерін іске асыру;
▪ қоғамда жалпы адами ... ... мен ... ... ... ... өмір ... қамтамасыз ететін еңбек өнімділігі
үшн жағдай жасауға қатысу;
... ... ... ... ... және ... институттардың қатынастарын
үйлестіруге жәрдемдесу, ... ... және ... ... үшін жағдайлар жасау, әлеуметтік және өзге де
жанжалдарды сындарлы үндесу жолымен шешу;
... ... ... ... ... ... жәрдемдесу;
▪ әлеуметтік еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі аса маңызды
қоғамдық функцияларды орындайтын кәсіподақтық ұйымдардың қызметін
қолдау;
▪ сөз ... ... БАҚ ... ... ... ... ашықтығын қамтамасыз ету.
Азаматтық қоғам - заңды негізде қызмет етіп, өз қызметінде мемлекеттен
тәуелсіз азаматтардың ерікті ассоциациялары мен ... ... ... мемлекет қана шынайы азаматтық қоғам құра алады және
де азаматтық қоғам ғана демократияның ... ... ... ... тән негізі ... ... ... ... тәуелді. Мұндай байланысытың ерекшелігі пайда ... ... ... ... ... ... бұл ... «коммерциялық емес» деген жалпы танылған атауы туындайды.
Мемлекеттік емес бейкоммерциялық ұйымдар ... ... ... ... Олардың жиынтығы «үшінші сектор» деп аталады (мемлекет пен
бизнестен кейінгі). ... ... ... ... ... жан- жақты
былай сипаттауға болады:
Ескерту- құрастырған ... С.Ш. ... ... ... ... мен даму келешегі// Алматы, Print-S, 2007, - 239б.
1- сурет. Азаматтық қоғам қалыптасуының сипаттаммасы
Азаматтық қоғамның ... ... ... ... ... «төменнен» туындайтын әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... саяси
әлеуметтендіру мен моральдың тиісті деңгейін ... ете ... оның ... ... ... ... сезімі мен саяси қатысу
белсенділігін ... ... ... ... ... ... ... – гомеостаз жағдайында ұстап тұруға ... ... ... ... ... органикалық ынтымақтастық
принципін кеңінен таратады; мәдениеттанулық ... ... ... рухани дамуына қажетті әлеуметтік- мәдени
кеңістік жасап, оларға жасампаздық әлеуеттерін арттыруға ... ... ... ... ... қоғамды жеке тұлғаның құқықтары мен
бостандықтарының кепілі ретінде анықтайды; сублимативтік қызметі ... ... ... ... ... ... өркениетті
үнқатысудың легетимді арнасына бағытталады.
Азаматтық қоғамды ... ... олар ... сипатта –
посттоталитарлық саяси сана мен саяси ... ... ... ... ... ... элитаның социумдағы позицияларын күшейтуі
мен өкілеттіліктерін асыра пайдалануы; корпортивті бюрократиялық, кландық
құрылымдардың қызметі; жершілдік пен ... руға ... т.б. ... ... құрамындағы мүшелері арасындағы экономикалық, мәдени,
құқықтық және саяси қатынастары дамыған, ... ... ... онымен
өара әрекеттесуші, мемлекетпен бірлесе отырып, дамыған құқықтық қатынастар
құрушы, жоғарғы дәрежелі ... ... ... ... және
моральдық мәртебелі азаматтар қоғамы.
2. ҚР азаматтық қоғамды құрудағы мемлекеттік саясатының құқықтық
негіздері
Елдегі азаматтық қоғам мен оның ... ... бір ... ... осы ... үшін ... саяси, құқықтық және өзге де
жағдайлар жасау жөніндегі қызметі жәрдем етеді.
1991 жылы 27 ... ... ... ... ... ... ССР-нің Заңы қабылданды.
Нәтижесінде елде «Қазақстанның халық конгресі», «Алаш» партиялары,
Қазақстанның социалистік партиясы, «Лад» ... ... ... ... ... қозғалысы, «Мемориал» қоғамдық- ағарту
қоғамының ... ... ... ... ... қозғалысы, «Әділет»
тарихи- ағарту қоғамы, «Поколение» зейнеткерлер қозғалысы және басқалары
пайда ... жылы ... ... Республикасының Президенті әлеуметтік-
экономикалық және еңбек қатынастары саласындағы әлеуметтік ... ... ... ... құру ... ... қол қойды, бұл
сындарлы үшжақты қатынастарды дамытуға және әлеуметтік серіктестік ... ... ... мен қозғалыстардың құрылуы мен жұмыс істеуі және, тиісінше,
елдің партиялық жүйесінің одан әрі дамуы үшін құқықтық өріс ... ... ... Республикасының Конституциясы мен 1996 жылы Қазақстан
Республикасының «Қоғамдық бірлестіктер туралы» және ... ... ... ... ... ... ... басқа, Қазақстан халықтары
Ассамблеясына біріккен ұлттық мәдени орталықтар ... дами ... ... елде ... ... ... етуге мүмкіндік
беретін іргетасқа айналды.
1990 жылдың аяғы азаматтық институттар қызметінің ... ... өзі ... ... ... ... ... түрлі ауқымын шешу жөніндегі жұмысының тиімділігін көтеруге
мүмкіндік берді.
Бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ), баспа кәсіпорындарының мемлекет
иелігінен ... ... ақ ... ... ... мен дотациялау
жүйесінен мемлекеттік ақпараттық саясатты жүргізуге арналған мемлекеттік
тапсырысқа көшу ... ... ... ... ... сапалық
өзгерістер болды.
1999 жылы іс жүзінде ... ... ... емес ұйымдар (ҮЕҰ)
ақпарат орталықтары» ашылды, олардың басты мндеті ... ... ... ... іс- ... ... оларға консультативтік көмек, ақпараттық
және әдістемелік қолдау көрсету болды.
2000 жылы мемлекеттік билік органдарымен өзара іс- ... ... үшін ҮЕҰ күш ... ... ... ... емес
ұйымдарының конфедерациясы құрылды.
2000 жылы желтоқсанда қабылданған «Қазақстан Республикасындағы
әлеуметтік ... ... ... ... Заңы ... билік
органдарының өкілдері, жұмыс берушілер мен жұмыскерлердің ... ... ... ... ... ... саясат
дәрежесіне көтерді.
2001 жылы «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан ... 2002 жылы ... емес ... ... қолдау тұжырымдамасы
қабылданды.
2002 жылы шілдеде қабылданған және күшіне енген «Саяси партиялар
туралы» ... ... Заңы ... ... ... ... сапалық құрылымдық өзгерістерге алып келді.
2003 жылы ел Үкіметтік емес ... ... ... 2003- 2005
жылдарға арналған бағдарламасын бекітті, соған сәйкем ... ... ... ... ... –ақ ... және дәстүрлі діндер лидерлерінің бірінші
съезі өткізіліп, оған көптеген көрнекті дін ... ... ... ... ... пен тұрақтылық келісімге»
декларациясы қабылданып, Бейбітшілік пен тұрақтылық форумы құрылды.
2003 жылғы 14-15 қазанда ... ... ... ... ... ҮЕҰ ... съезі – Тұңғыш Азаматтық форум
болып өтті. Ол үкіметтік емес секторлардың саяси ... ... ... ... ... мен ... органдардың өзара іс-
қимылының жүйелі тетіктері қалыптасуының бастауы болды.
2005 жылғы 11 қыркүйекте ІІ Азаматтық ... ... Ол ... өміріне қатысуға бизнес- қауымдасдықтардың тартылуына ықпал етті.
Орталық және жергілікті деңгейлерде «билік- қоғам» серіктестігінің ұзақ
мерзімді ... ... және ... ... құру ... белсенді жүргізіле бастады. Қорытындысында, 2005 жылы сәуірде
«Мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... ... ... ол ... органдары мен ҮЕҰ-ның өзара қатынастарының принциптік
жаңа жүйесінің құрылуына мүмкіндік берді.
2003- 2005 жылдары бірін- бірі ... ... ... қоғамды одан
әрі демократияландыру және дамыту жөнінде ... ... ... ... ... кеңес пен Қазақстан Республикасы Президентінің
жанындағы Демократия мен ... ... ... ... ... ... жылғы 17-18 қазанда Астана қаласында ІІІ Азаматтық форум
өткізілді. ... 2006 жылы ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған тұжырымдамасын іске
асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы ... Бұл - ... ... ... ... ... және ... іске асыру мүмкіндігін айқындайтын маңызды құжат.
2009 жылғы 23- 25 қарашада IV Азаматтық форум Астана қаласында өтті.
Азаматтық ... ... ... құқықтық ... ... ... ... ... ... «мемлекет»- «үшінші
сектор»- «бизнес» арасында бірқалыпты дамып келе жатқан байланыс орнауда.
Құқықтық ... ... ... ... ... құрастырған Қарабаев Ш.Қ.Саясат №2,2005
2-сурет. Құқықтық мемлекеттің негізін салушы саяси құндылықтар
Егер де құқықтық мемлекетті алып ғимарат деп көз алдымызға ... оның ... мен ... құрайтын саяси құндылықтар болмаса, оның
аспанға бой көтеруі екіталай. Сол саяси ... ... ... ... биік [11].
Сөйтіп, осы жылдары азаматтық ... ... ... ... емес (үкіметтік емес) ұйымдар, кәсіподақтар, ұлттық- мәдени
бірлестіктер, мемлекеттік емес БАҚ және тұтастай алғанда ... ... ... ... да ... ... ... уақытта
мейлінше тез дами бастады.
2. Азаматтық ... ...... ... негізі
2.1. ҚР азаматтық қоғам қалыптасуының саяси - әлеуметтік мәселелері
Азаматтық ... ... ... ... ... ... ... жіне олардың ішкі және сыртқы саясатта өз негізін белсенді түрде
танытуға бірден- бір ... ... күш ... ... Республикасы Конституциясының 1–бабында «Қазақстан
Республикасы өзін демократиялық, ... ... және ... ... орнықтырады...» деп көрсетілген. Жоғарыда атап кеткеніміздей ... ... ғана ... ... мемлекет құрыла алады,
сондықтан да мемлекет алдындағы негізгі ... ... ... ... бұл ... біздің елімізде біршама күрделі
жағдайда жүргізілуде, оның себебі ел ... ... ... күрт көшуімен байланысты. Өз кезегінде бұл трансформация
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... және ... қайшылықтарын туғызуда.
Қазақстан қоғамға ұмтылуда, экономикамыз әлі де болса негізінен шикізат
сатуға сүйенеді. Ел ... ... даму ... шығып
өндірістік- инновациялық бағытқа ойыса бастады. Осы тұрғыдан қарастырсақ,
еліміз ... даму ... ... ... ... «сіңіруі» қиындық тудырады.
Сол үшін қазақстандық әлеуметтік мемлекеттің ұтымды қазіргі батыстық
модернизацияланған әлеуметтік мемлекет ... ... ... ... бар демократиялық әлеуметтік мемлекет болып табылады.
Толыққанды азаматтық ... ... ... пен субсидиарлық
принцип сақталса мұндай ... ... ... ... ... де ... ... жақсы жақтарын да тиімді пайдалануға болады
деп тұжырымдауға ... жаң ... ... стратегиялық мақсаты мемлекет
пен ... ... ... ... әлеуметтік дамуға өту. ... ... ... ... ... ... ... қатынастарындағы әлеуметтік әріптестік туралы» қаулы, ҚР Үкіметі ... және ... ... ... ... бас уағдаластық,
«Әлеуметтік әріптестік туралы» Заң ... ... ... ... ... ... мәселелердің шешілуіне ықпал етті.
«Мемлекеттік атаулы көмек туралы» Заңға ... ... және ... аз ... азаматтарға мемлекет тарапынан ақшалай, заттай,
институционалдық әлеуметтік ... ... ақы ... ... ... «ҚР ... ... қорғау тұжырымдамасына» сәйкес,
әлеуметтік қызметтің басым бағыттарының біріқоғамдағы ... ... ... мүддесін көздейтін қоғамдық ұйымдарға жан- ... ... ... табылады. Құжатта сондай- ақ, ... ... ... мен ... ... ... да қарастырылған.
Кәсіподақтардың азаматтық қоғамдағы қызметі жалдамалы еңбек нарығындағы
азаматтардың мүдделері мен құқықтарын қорғау мақсатында ... ... ... ... деңгейде шешім қабылдау мен заң шығаарушылық
процеске қатысу немесе ықпал ету ... ... ... ... ... ... ... экономикалық кернеу күйіне жетпеу үшін
дағдарысты ... ... алу, ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстанда кәсіподақтар азаматтық қоғамның маңызды ... ... ... ... ... олар ... шартқа сай еңбеккерлер
мүддесін білдіріп, құқықтарын ашық ... ... ... ... ... ... еңбек қатынастары дұрыс жолға ... ... мен ... ... алып отырған жалақысы мен
демалысы шешімін тапқан жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... жұмыс берушілер мен жұмысшылар екендігі,
ал мемлекеттің тек үшінші тараптың рөлін атқаратыны белгілі.
Осыларды айта келе, батыстық елдер тәжірибесіне сүйене отырып, ... ... ... ... ... кең өкілетті билігін қоғамның
жай- күйі үшін саналы түрде қысқартып, қоғамның әл- ауқатына қатысты ... ... ... ... ... оны ... ... кәсіподақтармен және қоғамдық ұйымдармен ақыл ... ... ... ... ... ... ... табылады. өз
екзегінде жұмыс берушілер халықты ... ... ету ... еңбекақыныкөтеру туралы талаптарынан арылса, кәсіподақтар
азаматтарды еңбекпен толық ... үшін ... ... ... ... ... барып отыр. Ал оғамдық ұйымдар үкіметті ... ... ... үшін оның ... ... саясатына ынтымақтастық көрсетеді.
Мемлекет өзінен жауапкершіліктің ауыр жүгін азайту үшін ... ... тап - ... ... әлеуметтік базасы ретінде қарастыруға
болады, ... ... ... ... күй ... ... ... яғни орта тап қоғамдағы белгілі бір әлеуметтік қабат қана емес,
саяси- әлеуметтік тұрақтылыққа арқау, ... ... ... ... ... ... саяси ғылымдағы өзекті ... ал оның ... орта тап- ... ... жүйенің қалыпты
қызмет етуі үшін қажет шарттардың бірі ретінде ... ... орта ... ... тәуелсіз, тұтыну дәрежесі жоғары адамдарды ... олар өз ... ... жігерін еркін пайдаланады, шығармашылық
әлеуеті зор тұлғалар. Олар үшін ... мәні бар, өз ... ... ... ортаны, қалыптасқан саяси тәртіпті сақтауға мүдделі.
Дербес орта тапқа меншік ... орта және ... ... ... ... жатады.
Жалдамалы орта тапқа білім- ғылым, өнер, мәдениет, медицина, инженерлік-
техникалық сала мамандары, ... ... ... ... және ... ... кіреді.
Қазақстандағы орта тап қалыптасуы қалыпты күйде емес. Мемлекет
тарапынан орта таптың ... ... ... басымдық берілуде,
бұл тұрғылықты халықтың шектеулі бір бөлігін ғана қамтитындықтан үлес
салмағы аз. Ал ... ... ... орта ... ... ... мен ... жетткіліксіз. Осыдан келіп күнделікті қоғам өмірінде
жалдамалы еңбек ететін, орта тапты құрушы негізгі әлеуметтік қауым өкілдері
қиын ... ... ... қиын ... бірі ... орта ... Ол кенжелесе, мемлекетте ірі қаржы- өндірістік ... ... ... ... мен ... қатары көбеймек, ал халықтың қалған
бөлігі ... ... Бұл ... ... өткен сайын тереңдеуі
заңдылық: капитал иелері байыған үстіне байыса, жалдамалы ... қана ... ... ... халық үшін керісінше жүреді.мұның ақыры қоғамды
қарама- ... ...... мен ... ... алып ... халықтың бай –кедей болып жіктелуі қоғамның ... ... ... ... Қазақстанда орта таптың қалыптасуы ҚР
Статистика жөніндегі комитетінің халықтың ... ... бөлу ... ... ... ... ... халықтың аз бөлігін 0,6 % ... ... ... 38,8 % ... ... ... 61,1%.
Тығырықтан шығу үшін салықтарды төмендету, несиенің ... ... ... ... жақындату, бюрократия мен ... ... ... ... жою ... емес), орта және шағын
бизнесті қолдауды үдету, кедейшілікпен және жұмыссыздықпен ... ... ... ... ... даяралау сияқты аса маңызды
міндеттерді шешу ... іс- ... ... ... ... ... қарқынын арттырып, еңбекақы төлеу жүйесін одан әрі жетілдіру керек.
Қазақстанда еліміздің құрамындағы түрлі ұлыстар мен этно- ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстан менің Отаным, мен оның азаматымын» ... ... ғана ... ... ... ... қоғам құруға болады.
Көпұлтты Қазақстанда азаматтық қоғам қалыптастыру мен дамытуда тар
ұлттық мүдде емс, әмбебап, жалпыадамзаттық ... ... адам ... ... мен ... әділдік, заңдылық пен қоғамдық келісім,
ұлтаралық татулық, ... ... ... ... ... қажет
демократиялық консенсустық принциптер болуы шарт.
Қорытындылай келе, азаматтық қоғам қалыптастыру ... ... ... объективті қажеттілік. Оның мәні- ел ... ... және ... ... мен ... ... ... қазақ ұлты
өзіндік ерекшеліктерін, ... ... ... ... ... ... отырып және бір- біріне түсіністікпен қарап, мемлекеттің тең
құқықты азаматтары ... ... ... ат ... ... емес ... Қазақстандағы азаматтық қоғам құрудың
субъектісі
Тәуелсіздік алған ... ... ... ... ... құруға бағдар алды, онда азаматтық қоғам маңызды рөлге ие болады.
Президент Н.Назарбаев «Еркін де ... әрі ... ... атты Қазақстан
халқына жолдауында ҮЕҰ термині ... 2000 ... ... Қазақстанда
азаматтардың бірлестіктерін (ҮЕҰ) саяси тұрғыдан мойындаудың ресми күні деп
санауға ... ... емес ... ұйымдар қазірдің өзінде
Қазақстанда құқық ... ... де, ... ... ... ... ... да, қоғамды әлеуметтік тұрақтандыруда да үлкен роль ... ... ... аударылды.
«Ішкі және сыртқы саясаттың 2003 жылғы негізгі бағыттары туралы»
Жолдауда «Сондай-ақ ... емес ... ... мен құқықтары
туралы заңның әзірленуіне Үкіметтің өзі ұйытқы болуға тиіс» деген тікелей
нұсқау ... ... ... және ... ... ... ... мәселе ретінде «үкіметтік емес ұйымдардың
қызметіне мемлекеттік ... ... беру ... ... ... ... емес ... қолдаудың мемлекеттік саясатының
тұжырымдалған негізгі қағидаттары мен ... ... ... 2002 ... 23 ... № 85 қаулысына сәйкес қабылданған
Қазақстан Республикасының үкіметтік емес ұйымдарын мемлекеттік қолдаудың
тұжырымдамасында ... Осы ... ... ... ... ұйымдарды мемлекеттік қолдаудың 2003 – 2005 ... ... үшін ... ... 2005 жылы ... ... ... туралы» ҚР Заңы ҮЕҰ жобаларын ... ... басы ... ... демократиялық реформалардың бағдарламаларын
әзірлеу және нақтылау жөніндегі мемлекеттік комиссияның жұмыс ... 2006 ... 25 ... ел ... Жарлығымен бекітілген
Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы 2006 ... ... ... және ҮЕҰ ... ... қарқын берген негізгі құжат болып табылды.
Үкіметтік емес ұйымдар- қазіргі таңдағы ... ... ... ... бірі. Олар мемлекет пен азаматтар арасындағы
өткізгіш рөлін атқаруда, әлеуметтік өзгерістерге сай ... ... ... ... айтарлықтай үлес қосуда. ... ... ... ... ... ... процесі тәуелсіздік
алғаннан кейін басталды.
2002 ж. ... ... ... ... ҮЕҰ-ды
мемлекеттік қолдау тұжырымдамасы бекітілді. Тұжырымдама ҮЕҰ мемлекеттік
қолдаудың ... мен ... ... ... ... оны жүзеге асырудың деңгейлері белгіленді
2003 ж. ... ж.ж. ... ҮЕҰ ... бағдарламасы
қабылданды. Бағдарламаның мақсаты – Қазақстанда ҮЕҰ дамуы үшін ... және ... ... ... ... мемлекет тарапынан қолдау
негізінде қоғамның әлеуметтік ... ... ... ... ... уақытта облыс, Астана мен Алматы қалаларының әкімдерінің
жанынан үкімет пен ... емес ... ... ... ... ... атқарушы органдар жанынан – консультациялық – кеңес ... ... ... ж. ... ҮЕҰ ... ... ... бағдарламалары
қаржыландырылды.
2005 ж. 1 сәуірде Қазақстан ... ... ... ҮЕҰ өкілдерімен кездесуі өткізілді. ... ... ... емес ұйымдар конфедерациясының (ҚҮҰК)
Азаматтық форумды өткізу туралы бастамасын қолдады.
2005 ж. сәуірде ҮЕҰ ... ... бар ... ... ... шешуде ҮЕҰ әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ... ... ... Заңы
қабылданды.
Тұрақты негізде өткізілетін және нағыз ... ... ... ... ... емес ... азаматтық форумы
қазақстандық қоғамның өмірінде маңызды оқиға болды.
Бүгінігі таңда Қазақстанда ... ... ... ... ... әр ... негіздер және оның ішінде қызметінің мазмұны бойынша
(түрі, саласы, бағыты және т.б.) ... ... ҮЕҰ ... мазмұнын
ҚР Әділет министрлігінің деректері ... ... ... ... ... ҚР ... және ... минстрлігінің мәліметтерімен
құрастырылған
3- сурет.ҮЕҰ қызметінің мазмұны
Қазақстанда қазіргі уақытта ресми ... ... ... емес ... саны 25 ... жуық , ол ... ... үш жылдан
екі еседен астам ұлғайды. Олардың ішінде, 10 саяси партия, 4 мыңнан ... ... 3 ... ... БАҚ, 1219-ы жеке қор және ... бірлестік
мен қорлар құрайды. Қазіргі таңда республикада 13 ... жуық ... ... ... емес ... ұдайы өсуіне қарамастан,
кейбір объективті себептермен байланыстыруға ... ... ... ... есеп алу ... Мәселен, коммерциялық емес
ұйымдардың біршама бөлігінің «өмір сүру мерзімі» өте аз, бұл ... ... ... осы ... бойынша статистикалық
агенттіктің жылдық есептерінде мүлдем ... жоқ. Ал ҮЕҰ ... ... ... уақытылы жаңаланбайды.
ҮЕҰ арасында белсенділігі нөлге тең және ... ... ғана ... дәлірек айтқанда, әрекет жасамайтын және тиісінше есептілігі жоқ,
«ұйықтап жатқан» ұйымдар деп ... да аз ... ... ... ... 3-5 жыл ... мынадай үлестердің тұрақты
ара қатынасы сақталып келгенін анықтауға болады: «мемлекет меншігіндегі»
коммерциялық емес ұйымдар (КЕҰ) ... ... ... ... ... – 55-57 %-ды ... ... бойынша қазақстандық үшінші сектордың құрылымында
негізгі орынды қоғамдық бірлестіктер (40 %), саны жағынан ... ... ... (29%), ... орынды – қорлар (24%), заңды тұлғалар ... (7%) ... ҚР ... және ... ... ... ... ҚР үшінші сектор құрылымы
Мәселен, үшінші сектордың құрылымына ресми статистика мынадай ұйымдық-
құқықтық ұйымдарды қамтиды: ... ... жеке ... қоғамдық
бірлестіктер, қорлар, діни бірлестіктер, заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... тұрғын үй
және тұрғын үй-құрылыс кооперативтері, коммерциялық емес акционерлік
қоғамдар, пәтерлерді меншіктенушілер ... ... ... алқасы, аудиторлар палатасы, сауда-өнеркәсіп палаталары, ауыл
шаруашылық серіктестіктері. Бар-жоғы 16 ұйымдық-құқықтық нысан.
«Коммерциялық емес ... ... ... мемлекеттік емес ұйымдардың
11 ұйымдық-құқықтық нысаны ... ... ... ... ... ... ішінде мемлекеттік емес зерттеу және талдау ... ... ... ... мекемелерді, адвокаттар алқасын, тұтыну
кооперативтерін, ... ... және т.б. ... ... уақытта үкіметтік емес мекемелер қызметі кең ... ... ... ... емес ... ... ету
салалары бойынша пайыздық қатынастары төмендегідей:
1 -кесте. Үкіметтік емес ұйымдардың қызмет ету салалары
|Қызмет түрлері ... ... % ... |15 ... мен ... |13,6 ... ... |13,3 ... |13,1 ... ... ... ... саласы |12,5 ... ... |7,6 ... қорғау бойынша |6,8 ... ... ... |6 ... | ... ... |4,4 ... балаларды сауықтыру |3 ... ... |4,7 ... ҚР ... және ... ... мәліметтерімен
автормен құрастырылған
Қазіргі күні «үшінші секторда» жұмыс істейтіндер саны 550 адамнан асты
; тұрақты түрде 100 мың ... 200 мың ... ... ... ... 250 мыңнан артық еріктілер жұмыс істейді.
ҮЕҰ негізгі салары және қызмет түрлері
Үшінші сектор ҮЕҰ салалары және ... ... ... алғанда
біршама әртүрлі болуымен ерекшеленеді. Сонымен қатар, ҮЕҰ ... жиі ... ... ... ... салаларын белгілеуге болады.
Бәрінен бұрын, балалар мен жастар саясаты ... – осы ... ... ... ... ... 24,5 % және 43,9% ... өткен жөн. Үшінші сектор үшін тартымдылығы жағынан ... ...... және салауатты өмір салты (27,9) және білім беру саласы,
онда бүгінгі күні 20,4% ... ҮЕҰ ... ... ... ... коммерциялық емес ұйымдар белсенділігінің
жоғарылығы өзіне назар аудартады. ҮЕҰ қызметінің негізгі салаларының жалпы
рейтингісінде ол 16%-ды ... ... ... ... ... Бұдан басқа,
10,4% ұйым гендер саласына, 10% ... ... тағы 6,3 % – ... ... ... өздерінің күш-жігерін салады. ... ... ... ... ... ... ... «іштей» өзін белсенді
түрде қолдайтын өздігінен дамушы жүйе болып табылатынын болжауға ... ... оның ... ... ... ... ... нәтижелері бойынша ҮЕҰ қызметінің сол немесе өзге ... ... 18 түрі ... олардың ішіне кемінде 3%-ын зерттелген
ұйымдар алады. Бұл ... ... 10 түрі ... таралған – олар
сектордың сауалнама жүргізілген ұйымдардың 80%-нан ... ... ... ҚР Мәдениет және ақпарат ... ... ... ҮЕҰ ... негізгі бағыттары
Бүгінгі таңда ҮЕҰ қызметінің тағы бірнеше маңызды сегменттері –
қарттарға, мүгедектерге, аз қамтылған және ... ... ... көрсету,
отбасы және әйелдер мәселелері, яғни сауалнама жүргізілген ҮЕҰ ... ... (32-36%) ... ... ... және тәрбиелеу. Бұл қызмет
әлеуметтік бағытта басымдықты.
Ұйымның негізгі қызмет ... ... ... үшінші сектордың
географиялық «рельефі» толығымен тең, олардың жұмысының әртүрлі бағыты
барлық ... үшін ... тең ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар ҮЕҰ қызметінің бірнеше түрлері бар. ... ... және ... ... ... өмір ... алумен және нашақорлықты болдырмаумен айналысатын ҮЕҰ үлесі бірнеше
есеге жоғары, құқық қорғау ұйымдары Алматы ... ... ... ... ... беру ... ... ұйымдар басым. Атырау
және Маңғыстау облыстарында қалған өңірлермен салыстырғанда ... ... ... ... - әлеуметтік жұмыстарды орындау мен
балалар тәрбиелеуге бағдарланған ұйымдар бірнеше ... жиі ... ... ... ... ... ... алғанда, үшінші сектор, бәрінен бұрын
жастарға ... ҮЕҰ ... ... ... ... ... ... ҮЕҰ біршама кең тараған – ... беру ... ... ... тобы ең ... ... үшін жұмыс істейтін коммерциялық емес ұйымдардың үлесі
– 54,4%-ды, ауылдық – 31,9%-ды құрайды. ҮЕҰ үшін біршама ... ... бірі ... ... ... – 15,2%, ... органдары – 30%, азаматтық қоғам ... (21,1%) ... ... аударарлық.
ҮЕҰ қаржыландыру көздері
Қазақстанда бизнес ҮЕҰ-мен әріптестікті дамытуға аса ... ал жеке ... ... ... күші ... уақытта
мемлекет ҮЕҰ-мен әріптестік әлеуметін нығайтады. Осындай ынтымақтастық үшін
негіз мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс ... ... ... өсу ... жылы 10,7 млн. теңге;
2004 жылы 9,7 млн. теңге;
2005 жылы 59,7 млн. теңге;
2006 жылы 200 млн. теңге;
2007 жылы 299,3 млн. ... жылы 709,2 млн. ... жылы 921,2 млн. ... ... ... ... түрлі әлеуметтік жобаларды орындау ҮЕҰ
тарапынан түсініспеншілікке және ... ... ... ... ... Бұдан басқа, олардың мемлекеттің лайықты әріптестері болуға
ұмтылысы мемлекеттік тапсырысты іске асыру және басқару кезінде ... ... ... ... ... қаржыландырудың халықаралық тәжірибесі негізінен
екі жолмен ұсынылды.
Тікелей қаржыландырумен, мұнда қаржыландыру тікелей ұйымның ... ... ... ... бөлінеді, яғни осы қаржы жылының
бюджеттік шығыстарына қосылған. Бұл ... ... ... ... ҮЕҰ ... түсетінін білдірмейді – негізінен олар түрлі
мемлекеттік агенттіктер (министрліктер, мемлекеттік және басқа да ... т.т.) ... ... ...... ... ... тікелей қаржы аударуды немесе
мүлік беруді көздемейді, оның ... ... өз ... басқа қаржылық
міндеттерді төлеуге емес, жарғылық мақсаттарына қол жеткізуге ... ... ... ... көмек мемлекеттік бюджетте шығыс бабы
түрінде емес, жете алынбаған кіріс түрінде орын ... ... ... ... ... ... түспейтін салықтар жанама қолдау
болып есептеледі).
Мемлекет ҮЕҰ-ның мемлекеттік қолдау ... ... және ... ... анықтау үшін пайдаланылатын ең басты өлшем – ол ұйым
қызметінің «жұртшылыққа пайдасы» өлшемі (мысалы ... ... ... қозғау сияқты ҮЕҰ қызметінің сипаты емес). ҮЕҰ қандай дәрежеде
«жұртшылыққа пайдасы» тиеді, ол ... ... ... ... ... ...... салық заңнамасында) қалай анықталатындығына
қарай тікелей және ... ... ... ... құқық қызмет
көрсететін (сервистік) ұйымдарда да, ... бір ... ... ... ... ететін ұйымдарда да болады. Мемлекеттік
қолдауға тұратын ... ... ... ... ... халыққа қызмет көрсететін, білікті және «қоғамдық-пайдалы қызмет»
деп ұғылатын ... ... ... ... ... өлшемін негізге
ала отырып, ҮЕҰ негізінен екі түрге бөлінеді:
• қоғамдық-пайдалы ұйымдар (ҚПҰ);
... ... ... ... ... ... саясаты көз қарасынан мемлекет заң бойынша көрсетуі тиіс
және заң бойынша көрсетуге міндетті емес қызметтер түрі арасында ... бар. ... ... ... ... ... ... балаларға
бастапқы білім беруді қамтамасыз етуі тиіс – басқаша айтқанда мемлекет әр
балаға оқу мүмкіндігін беруі және сол ... ... ... беру ... ... ... Сонымен қатар, мемлекет негізінен заң бойынша арнайы
патологиясы бар барлық балаға гиппотерапияға (терапевтік атқа ... ... ... ... ... ... ... ол осындай
науқастарды емдеудің тиімді әдісі болып есептеледі.
ҮЕҰ-ның мемлекеттің міндетіне кіретін қызметтерді көрсету ... ... ... ... ... ... құқы ... Алайда көптеген
Еуропа елдерінде заңнамалық ресімделген саясат болады, ол бойынша мемлекет
олардың ... ... жеке ... ... ... өзіне
міндет алады. ЦВЕ үкіметтері сол сияқты жиі-жиі осындай жеке ... ақы ... олар ... ... табылады және мемлекет кез
келген жағдайда қаржыландыруы тиіс. Тікелей қаржыландырудың ... ...... ... шолу келтіріледі.
Екінші жағынан, заң бойынша мемлекеттің міндетіне ... ... ... тек ... ... жергілікті биліктің саясатына ғана
байланысты. Көптеген Еуропа елдерінде әлеуметтік және ... ... ... бір бағыттары болады, оларды министрлік өзі ... ... ... ... анықтайды (мысалы, еңбек министрлігі үшін
осындай басымдыққа белгілі бір өңірде ром ... ... ... азайту, жұмысқа мүгедектерді алатын компаниялар санын көбейту немесе
әйелдер арасында жарты күн жұмыс істеу деңгейін ... ... ... ... және қолдау сияқты саясатты жүзеге асырудың басқа да
шараларымен ... – осы ... ... ... қол ... ... іске асыруға ҮЕҰ үшін гранттық бағдарлама құра
алады.
Еуропа жүйесінде негізінен ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру табу қиын. Мысалы, 1990 жылдардың
соңына дейін егер кішігірім Венгрия қаласында ҮЕҰ ... ... ... ... ... келсе, онда осындай ... ала ... еді. ... ... проблемасы ұлттық және
жергілікті деңгейде басымды болып есептелген жоқ. ... әлем ... ... атап ... ... және оның 2004 жылға
арналған гендерлік теңдік саясатының ... ... әйел ... ... ... отбасылық жәбірлеу проблемасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... сол кішкене
қаладағы сол ҮЕҰ-да отбасылық жәбірлеуден зардап шеккен әйелдермен жұмыс
істеуге мемлекеттен ... ... алу үшін ... көп ... ... ... паналатуды ұйымдастырған ҮЕҰ-да 1996 жылы грант алу үшін
мүмкіндік болған жоқ және осы күнге дейін ... ... ... ... ... тікелей мемлекеттік қолдау алу үшін басты өлшем
мемлекеттік заңнамалық ресімделген міндеті болып табылатын ... ... ... ... ... Заң бойынша осындай міндетті
қызметтерден басқа, гранттық қаржыландыру ... ... ... ... ... саясат әсер етеді. ҮЕҰ-ның ... ... ... немесе мемлекеттік бюджетке немесе мемлекеттік
саясат ... ... ... ... ... осы ұйым үшін
мемлекеттік қаржыландыруға қол жеткізуге үлкен мүмкіндікпен әсер етеді..
Қазақстан Республикасында азаматтық ... ... 2006- ... ... ... іске асыру
Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006- 2011
жылдарға ... ... іске ... жөніндегі іс- шаралар жоспарына
сәйкес Мәдениет және ақпарат министрлігіорталық және жергілікті ... ... ... ... ... ... ... іске асыр барысында орталық мемлекеттік органдардың
өкілдерінің, Қазақстан ... ... ... және ... үкіметтік емес ұйымдар өкілдерінің
қатысуымен үйлестіру кеңестерінің отырыстары өткізіледі. Онда ІІІ Азаматтық
форумның ... іске ... ... ... ... ... әлеуметтік тапырысты жетілдіру, қазақстандық ... ... ... ... пен ... үкіметтік емес ұйымдардың одан арғы
ынтымақтастығы жөніндегі жоспарлар қарастырлады.
2008 жылы мемлекеттік әлеуметтік ... ... ҮЕҰ ... ... іске ... ... ... адамдарды қолдау жөнінде іс- шаралар
өткізу»;
▪ «Мүмкіншілігі шектеулі адамдардың әлеуметтік ... іс- ... ... ... ... арбалардағы спорт бал биі»;
▪ «Қазақстанның гендерлік саясатын ... ...... іс- ... ... ... ... Саммитін ұйымдастырып өткізу»;
▪ «Қазақстандағы демографиялық процестердің этникалық аспектерін
зерттеу жөнінде іс- шаралар өткізу»;
▪ «Қазақстан ... ... ... ... ... ... зерттеу жүргізу»
Бұл жобаларды іске асыру барысында ұйымдастырушылық- тәжірибелік ... ... ... ... брошюралар және т.б. шығарылып
таратылды.
2.3.Ашықтық пен ... ... - ... ... ... ... ... кешенін шешудегі азаматтық қоғамның даму үрдісі
екінші кезеңге ... ... және ... ... ... барлық әрекеттермен толықтауды көздейді. Барлық міндеттердің мәні
мен маңызымен қоса алдыңғы шепке мемлекеттік билік органдары қызметін ... ... мен ... ... ... және бюджеттік
үдерістің ашықтығымен және мөлдірлігімен байланысты олар қабылдайтын
шешімдерді ... ... ... ... билік құрылымдарының қоғам
алдында жария түрде есеп беру моделін бекіту сияқты ұстанымдар ... ... ... ... ... ресурстарында
орналастырылатын ақпараттың қоғамдық ... және оның ... ... ... ... жетілдіру, сондай-ақ азаматтардың
ақпаратқа қол ... ... ... болады.
Бақылау тетіктерін іске асыру кезінде үкіметтік емес ұйымдардың
жинақтаған ... ... ... және ... ... пайдаланудың қажеттілігін көрсетті, себебі
олардың дамуы және адамның барлық ... ... ... ... ... ... артты. Жаңа ақпараттық жетістіктерді
қолдану мемлекет пен қоғамның ... ... жаңа ... ... ... бұл басқарушылық шешімдердің ашықтығын
қамтамасыз етеді және мемлекеттің және оның органдарының ... ... ... ... ... ... бақылау барлық азаматтардың ақпаратқа және білімге, еркін
ізденуге және еркін алуға, сондай-ақ өндіру мен ... қол ... ... ... онда ... сұрақтар тиісті жауапты талап
етеді.
• Бүгінгі таңда ... ... ... қол ... ... қандай заңнамалық база бар?
• Ақпаратқа қолжетімділік саласындағы қолданыстағы заңнама ... ... және ... ... ақпаратқа қол жетімділігін іске асыруға ... ... ... ... ... беру саласындағы жұмыс
тәжірибесінде қандай басымдықтар мен кемшіліктер бар?
Қазіргі таңда ... ... ... тұлғалардың ақпаратқа
қолжетімділігінің негізгі мәселелері ҚР аумағында қолданылатын ... ... ... ... ... ... сәйкес мемлекеттік органдар,
қоғамдық бірлестіктер, лауазымды тұлғалар және бұқаралық ақпарат ... ... оның ... мен ... қатысты құжаттармен, шешімдермен
және ақпарат көздермен танысу мүмкіндігін ... ... ... Сондай-
ақ Конституцияның 20-бабы 2-тармағында ... ... ... ... ... ... ... және таратуға құқылы.
Осылайша, Конституцияның көрсетілген нормасы ... ... ... және ... мүмкіндік бере отырып, жалпы алғанда, ақпараттың
құқықтық ережелері негізін қалайды.
ҚР Конституциясынан басқа азаматтардың ақпаратқа қол ... ... ҚР ... қарастырады; «Ақпараттандыру туралы»,
«Электрондық сандық қолтаңба туралы», ... ... ... ... ... тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы», «Бұқаралық
ақпарат құралдары туралы».
Қазақстанда ... ... ... ... ... ең алдымен – Интернет желісінде мемлекеттік билік органдарының
ресми сайттарын құру және дамыту үдерісі қызу ... ... ... ... ... ... ... қызметі туралы толық әрі
шынайы ақпараттың ... көзі ... ... ... ... Үкімет» құру жөнінде жұмыстар белсенді атқарылуда – бірнеше
жыл ішінде биліктің тиімділігін ... қана ... ... ... ... ... ресурстарға қол жетімділігі мәселесін
түпкілікті шешу жоспарланып отыр. Келешекте бұл ... ... ... ... ... ... ... осы бағытта қабылдаған ... ... ... бабы) нық қадамына қарамастан, заңнама айқын емес салалары көп
және оның түрліше оқылуы мемлекеттік органға өз ... ... ... бар ... ... бас ... ... етеді. Конституцияда
мынадай көзделген «Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер, лауазымды
тұлғалар және ... ... ... әр азаматқа оның құқықтары мен
мүдделеріне қатысты құжаттармен, ... және ... ... мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті.
Осы анықталым мемлекеттік құралдарға егер олардың ... ... ... құқықтарымен немесе олардың мүдделерімен
байланысты болмаса, ... ... ... бар ақпаратқа қол
жетімділігін бермеуге мүмкіндік ереді. Жоғарыда айтылғандарға осы ... ... ... ... заңнамада айқындалмаған, сол себепті кез
келген ... ... ... бар ақпаратқа еркін қол жетімділік шектелуі
мүмкін. Қазақстанда арасында ... ... ... ... да ... құпиялар туралы заң болғанмен, шенеуніктен, әсіресе оқтау
деңгейдегілер, ... ... ... деген желеумен азаматтардың
қоғамдық маңызды ақпаратқа қол жетімділігіне тыйым салады. ... ... ... қол ... ... мақсатында
түрліше түсінілуі мүмкін ... ... ... Сонымен қатар
«қоғамдық маңызды ақпарат» ұғымы нақты ... ... ... ... ... тыйым салынған ақпаратты
беріп қоюдан жүрексініп ... ... ... өз ... күмандануы
мүмкін.
Қазіргі таңда «Қоғамдық сұхбат» шеңберінде ... ... Даму ... «Нұр ... ... ... ... қатысуымен «Ақпаратқа қол жетімділік туралы» заңның тұжырымдамасы
әзірленіп, талқылану үстінде. ... ... ... ... ... ... және ақпаратты қорғау туралы» заңды енгізді, мұнда ... ... ... ... ... емес ... салған негізгі қағидаттар
көзделген. Үкіметтік емес ұйымдар үшін бұл ... ... ... ... ең ... азаматтардың ақпаратқа қол жетімділігі құқығына берілетін
кепілдіктерді іске ... ... ... ... ... көрініс
табатындығында.
• азаматтар мен заңды тұлғалардың қоғамдық маңызды ақпаратқа ... ... ... белгілене отырып ақпаратты айқындау үшін
мұндай заңнама ... ... ... ... сыныптау
жүйесін айқындауы тиіс.
• Заңнама нақты көрсетілген нормалар арқылы кепілдік беру міндеттері
нақты ... ... ... ... беруге қандай лауазымды
тұлға жауапты ... ... ... ... ... ... ... кодексті» қайта қарау
жауапкершілігін күшейту үшін лауазымды тұлғалардың уақытылы әрі ... беру ... ... ... ... ... және ... жүзеге асыру
құқығымен бар қазіргі мемлекеттік органға беру ... ... ... ... Электрондық үкімет бағдарламасы шеңберіндегі ... ... ... мен ... ... ... ... белгілеу.
• Адамдардың және заңды тұлғалардың мемлекеттік органға асыру шарттары
мен ... ... алу ... ... ... ... қою құқығына
кепілдік беру.
• «Әкімшілік рәсімдер туралы» заңда сауалға ... ... ... ... беру ... ... ... медиа – ресурстар арқылы мемлекеттік құрылымдармен қарым-
қатынас орнату мүмкіндіктерін арттыруға ықпал ету.
Жоғарыда баяндалғандардан басқа билік ... ... ... ... ... қажет, оларға қарап ведомстволардың немесе жалпы
алғанда мемлекеттік қаншалықты ашық-жабықтығы, басқарушылық шешімдер ... ... ... ... ... ... ресми сайты
қазіргі мемлекеттік органның келбеттік ... ... қана ... ол саны ... ... ... ... кызметі туралы
ресми ақпаратты таратудың тиімді әдісі. Осы артықшылықтың азаматтардың
ақпарат алуға және таратуға ... ... ... ету, ... ... ... жұмысының ашықтығын арттыру және сыбайлас
жемқорлық көріністеріне ... ... ... ... ... ... өз сайттарында және үкімет порталына ақпарат
беруге қатысты мәселелердің ... ... ... ... ресми
органдар сайттарында ақпарат берудің сапалық-сандық көрсеткіштері жөніндегі
талаптармен байланысты. Әрбір ... ... ... ... ... және ... ... заңда, соның ішінде «Әкімшілік рәсімдер
туралы» заңның 15 – 2 ... ... ... ... ... талаптарға негіз сүйеді. Дегенмен жоғарыда аталған тақырыптық
заңнамалық ... ... ... оны ... ... және
пайдаланушыға берумен байланысты шектеулер саласындағы ... ... ... ... Ең ... – олар ... берудегі жеке
тұлғаның, қоғамның, мемлекеттің мүдделерінің оңтайлы теңгермейді. Осының
салдары іспеттес, мемлекеттік ... ... ... ... қандай
көлемде, қандай нысанда берілуі қажет екендігін толық біле ... ... ... ... тобы «Мемлекеттік
органдардың Интернет ресурстарында орналастырылатын ... ... ... ... туралы мәселелерді жетілдіру тұжырымдамасын»
дайындады. Мүдделі тараптардан кері байланыс алу үшін ... ... ... 2009 жылы 15 ... мен 4 ... ... ... 7
өңірінде ҚР мемлекеттік органдарының Интернет-ресурстарындағы ақпараттың
қоғамдық маңыздылық сапасын арттыру мәселесіне арналған 63 дөңгелек ... ... ... ... ... ... ... жеткізуге байланысты ахуалды өзгертуге бағытталған практикалық
қадамдардың жолдары ... ... ... ... ... ... органдары өкілдері, ақпараттандыру және байланыс жөніндегі
өңірлік басқармалар, «НИТ» АҚ ... ... емес ... мен ... «Нұр ... ХДП ... бақылау комиссияларының
инспекторлары, бизнес-құрылымдардың жетекшілері, ЖОО оқытушылары, ... ... да ... ... ... талқылау барысында
дөңгелек үстелге қатысушылар өзі ... да, ... ... ... ... ... мәселелері бойынша ой бөлісті.
3. Қазақстандық азаматтық қоғамның даму келешегі мен ... ... ... емес ... ... экономикалық дамуының маңызды
факторы.
Коммерциялық емес сектор – бұл халықтың ... ... мен ... ғана ... ... ... төмен әкімшілік
шығындарға жедел әсер ету қабілетімен ерекшеленетін әлеуметтік ... ... ... ... Көптеген зерттеулер көрсеткендей,
мемлекеттік емес коммерциялық емес ұйымдар ... ... ... ... тең құқықты қамтамасыз ету, қорғансыз қалған
балаларды орналастырудың жаңа жолдарын іздеу отбасылық ... ... мен ... ... ... ... таза ... ортада
өмір сүру құқығын сақтау, әлеуметтік оңалту, аумақтық өзін-өзі басқару
және т.с.с. ... ... ... ... тыс ... ... емес ... – бұл әлеуметтік жаңашылықтар көзі. Көптеген
білім беру, басқарушылық, ақпараттық технологиялар, әлеуметтік жұмыстың
қазіргі әдістері ... рет ... емес ... ... ... ... ... саясаттың бір бөлігі енгізілген (әлеуметтік және
білім беру жобаларының ... ... ... ... ... және т.б.). ... емес сектор – халықтың еңбекпен
қамтылуы мен өзін өзі еңбекпен қамтуын қамтамасыз ететін ... және ол ... өз ... ... ... ... ... келеді.
Коммерциялық емес ұйымдардың қызметі ұлттың білім алуы мен денсаулығы
деңгейінің көрсеткіштерін жақсартуға көмектеседі, бұл қазіргі зерттеулерге
сәйкес ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз етеді. Елдегі әлеуметтік ахуалды жақсарта отырып, ... ... ... ... табылатын әлеуметтік және саяси
тұрақтылыққа себін ... емес ... ... түрлі, оның ішінде қорғалмаған
жігінің мүдделерін көздей отырып, демократияны дамытудағы үлесі зор. ... ... ... ... қоғамдық сараптама және бақылау
тетіктері арқылы мемлекеттік қызметтің және сот ... ... ... етеді.
Осылайша, коммерциялық емес сектор халықтың мүддесін қанағаттандыруға
ғана емес, сонымен бірге оң ... ... ... ... ... экономикалық дамудың тұрақтылығына үлес қосады.
Жоғарыда баяндалғандар негізінде ... емес ... рөлі ... ... аса ... бұл мынадай көптеген факторларға байланысты:
саяси (қоғамның деңгейін және оның дамуын, азаматтық белсенділікті ... ... қол ... қоғамдық пікірді қалыптастыру, саяси
көзқарастарды білдіру және т..б), тарихи (елдің ... ... ... ... ... ... көптеген реформалардың тарихи
сабақтастығын және қазақстандық менталитетті қалыптастырудың ... ... ... көзқарасын ескеру және ... ... ... даму ... әлеуметтік мәселеледің бір
бөлігінің шешілуі, мемлекеттік құрылымдарға дәстүрлі және дәстүрлі емес
әдістермен жұмыстарды ... және ... ... ... көмек көрсету,
еріктілердің әлеуметтік уәждарын қанағаттандыру, жұмыс және бос ... ... және т.б.), ... ... дамуының кезеңділігін
және жаңа ақпараттық кезеңге бет бұру қажеттігін, қызметтер аясын кеңейту
үрдісін ескеру, қосымша ... мен ... ... ... аз
шығынмен аса жоғары сапалы қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру,
жұмыстың инновациялық әдістері мен ... ... ... ... ... ... қолдау түрлерін қолдану, экономикалық
өрлеуді, ... ... ... ... ету және ... ... ... жекелеген топтар мен
қозғалыстардың әрекетін реттеу, билік органдары мен басқа да ... ... ... ... ... ... ... шығармашылыққа ден қою, басқарудың қазіргі
заманғы әдістерін ... және т.б.), ... ... ... ... ден қою, ... алу, ... және тарату және
т.б.), экологиялық (қоршаған ортаның өзекті ... ... ... ... ... ... ықпал ету және т.б.), психологиялық ... ... ... түрлі топтар құру арқылы қолдау мен қорғау,
тілектестер ... ... ... ... және ... ... мемлекеттерімен байланысты нығайту, түрлі бағыттардағы
ынтымақтастық және ... ... ... факторларды ескеру және түсіну жаңа аяққа тұрып
келе жатқан коммерциялық емес сектордың жалпы ішкі ... ... ... ... базасын қалыптастырудың негізі болып табылады.
Коммерциялық емес ұйымдардың қызмет нәтижелерін жалпы ішкі ... және ... ... ... ... есептер жүйесінде ескеру
қажет. Бұл қоғамдық және діни ... ... ... қорлар,
мекемелер, коммерциялық емес серіктестіктер, өзге де ... ... Бұл ... ... саласы бойынша барлық коммерциялық емес ұйымдарды
пайызбен анық құрылымдау маңызды. Мұндай құрылымды ... ... ... ... мен ... ... ... арқылы олардың жалпы ішкі
өнімге қосатын үлесін айқындауға мүмкіндік береді.
Коммерциялық емес ұйымдар әлеуметтік, қайырымдылық, ... ... ... қол ... ... азаматтардың денсаулығын қорғау,
дене тәрбиесі мен спортты дамыту, ... ... және өзге ... емес ... ... азаматтардың және
ұйымдардың құқықтарын, заңды ... ... ... мен
келіспеушіліктерді шешу, заңгерлік көмек көрсету мақсаттарында, ... ... қол ... ... өзге де ... емес ... экономикалық дамуға тікелей және жанама үлес
қосады. Мемлекеттік емес ... емес ... ... үлесі,
олардың қызметіне қажетті жұмыспен қамтуды қамтамасыз ... ... ... ... ... және өндіреді, осынысымен жиынтық сұранысты ... ... ... ынталандырады. Бұл ретте коммерциялық емес ұйымдар
табиғи жағдайда еркін және бәсекелестік нарықта коммерциялық ... ... ... ... ... себебі олар өте аз табыс береді.
Жанама үлес мынамен негізделеді, ол мемлекеттік және ... ... ... ... емес ... ... қызмет көрсету жүйесінің жұмыс істеу тиімділігін ... емес ... ... ... ... ... негізде
әлеуметтік маңызды қызмет көрсетуге мемлекеттік тапсырыстарды іске асыруға
жұмыс істеуі ... ... олар ... ... ... ... ... қызметтің түрін және көлемін дербес белгілеуі мүмкін (бизнес пен
жеке тұлғалардың қайырымдылығы есебінен қаржыланатын).
Коммерциялық емес ... ... ... ... өндіруге және
бөліп таратуда бәсекелестік элементтерін енгізеді, бұл саланың тиімділігін
арттырады. Тиімділікті ... ... ... ... ... ... үшін экономикадан ресурстардың аз мөлшері алынатын болады
(яғни салық жүктемесін төмендетуге мүмкіндік ... ... ... ... ... мол ... ... мүмкіндік болады.
Сөйтіп, күшті коммерциялық емес ... ... және ... ... ... ... арттыруды қамтамасыз етуде маңызды
факторы, және түптің түбінде ... ... ... ... болып табылады.
Экономикалық теория мемлекет басымдық беретін әлеуметтік маңызы ... ... ... ... ... Бұл көбінесе белгілі бір
қоғамдық, әдетте, мемлекеттің Конституциясында немеес арнайы ... ... ... ... ... ... Түрлі елдерде
субсидия берілетін немесе тегін ұсынылатын әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ТМД ... ... мемлекет те,
халық та әлеуметтік маңызы бар деп таныған кейбір ... ... тән. Атап ... бұл денсаулық сақтау, білім беру
және басқа да әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ... ... бар ... беруде бақылауға қиын
«жылжымалы коммерцияландыру», сондай-ақ сыбайлас жемқорлық ... ... ... ... ... ... ... өз жауапкершілігін
мойындауы нормативтік ... ету мен ... ... ... ... бар ... ... жеткізушісі болуы
міндетті емес. Тіпті зерттеушілердің бірқатары мемлекет әлеуметтік ... ... аса ... жеткізушісі болып табылмайды деген пікірде.
Коммерциялық емес ұйымдарды әлеуметтік маңызы бар игіліктер ... ... ... ... ... мен ... ... өтті, селективті ынталандыру жүйесін құруға ерекше ... ... Бұл ... ... аз ... ... отырып, әлеуметтік салаға
қаражат тартуға мүмкіндік береді, сол ресурстарды негізін салықтар құрайтын
мемлекеттік қаржыландыру жүйесі арқылы ... ... ... емес ... жалпы ішкі өнімді құраудағы рөлін
сипаттайтын жинақталған және құрылымдалған көрсеткіштер ... ... (ҰШЖ) ... ол анықталымы бойынша бұл жүйеге сүйенетін елдерде
экономикалық шоттар құру, сондай-ақ халықаралық ұйымдарға осы статистиканы
түрлі ... ... ... ... үшін ... ... жүйесі болып табылады. 1993 жылғы ҰШЖ мәмілелерді, капиталдарды
және экономиканың қаржылық есептілігінің мәні болып ... ... ... мақсатында талдамалық тиімді ... ... ... есептілік ережелерінің, сыныптамалардың және
кестелердің ықпалдастырылған құрылымын құрайды. Оның ... ... ... ҰШЖ-ның барлық нұсқаулары мен жетекшіліктері міндетті
түрде ... ... ие. ... ... ... оның негізгі
артықшылықтарының бірі болып табылады және оны ... мен ... ... ... ретінде алынған. Сонымен бірге ҰШЖ-ның
әдістемелік ... ... ... ... ... қаржылық және экономикалық статистиканың басқа пайдаланушыларына
қосымша нұсқама ... және ... ... мен техникалық нұсқаулар беру
мақсатында аралық шоттар және мақсатты әдістемеліктер әзірлеу ... ... ... ... ... ... ... жобалар ҰШЖ-ның негізгі
құрылымы шеңберінде жоқ немесе жеткілікті дәрежеде ашылмаған, бірақ үлкен
саяси, әлеуметтік және ... ... бар ... түрлері үшін қажетті деректерді одан әрі ... ... ... ... және ... Олар ... ... мен тұтастығын бұзбай және артық жүктеусіз ҰШЖ-ның ... әрі ... ... Мұндай аралық шоттарда ҰШЖ-ның негізгі
көлеміндегі тұжырымдамаларға және ... ... ... енгізуге
болады. Нақты айтқанда, аралық шоттардағы жетекшілік ҰШЖ базасын әдетте ... ... ... олар ... ... ... емес
егжей-тегжейлі қарайды және кей жағдайларда оларды аралық шоттар арқылы
нақты қолдануға бейімдейді; екіншіден, жетекшілікте деректер ... ... ... ... ұсыныстар болады; үшіншіден, жетекшілікте
талдама кезінде деректерді пайдалану тұрғысын егжей-тегжейлі қарастырады.
Ұлттық шоттар жүйесіне ... ... емес ... мынадай
түрлерге бөлінеді:
▪ нарықтық шаруашылықтағы коммерциялық емес ұйымдар;
▪ мемлекеттік басқару органына қызмет көрсететіндер;
▪ үй ... ... ... ... ... ... қазіргі әдіснамасы ҰШЖ-да тек
коммерциялық емес ұйымдар көрініс табатындығымен ерекшеленеді:
▪ өз ... және ... ... ... ... адамдар бірлестіктері;
▪ қайырымдылық немесе филантропиялық ұйымдар.
Ұлттық шоттар жүйесіне коммерциялық емес ұйымдардың көрсеткіштерін
енгізу үшін оларды ... ... ... ... ... ... ... да, ұйымдастырушылық-құқықтық нысандар бойынша да
жүргізіледі. Коммерциялық емес ұйымдар ... және ... ... ... ... ... қалыптастыру аумақтық мемлекеттік
статистика ... ... ... ... ... ... бар ұйымдар зерттеледі, ал олардың ... ... ... ... түрлерге бөлуге болады: білім беру, денсаулық сақтау және
әлеуметтік қызметтер ... ... ... ... діни
ұйымдар қызметі, демалуды және бос уақытты, мәдениет және ... ... ... ... ... уақытша тұруға арналған өзге
орындар қызмет; ... ... ... үшін ... ... мынадай ұйымдық-
құқықтық нысандары бар ұйымдар ғана түседі:
▪ қоғамдық және діни ... ... ... ... ... мекемелер;
▪ коммерциялық емес әріптестіктер;
▪ басқа коммерциялық емес ұйымдар.
Осылайша, Ұлттық шоттар жүйесінде барлық коммерциялық емес ұйымдардың,
оның ішінде ... ... ... бар ұйымдардың қызметі көрсетіле
бермейді. Мысалы, іріктеуге негізгі ... түрі – ... ... ... ... ... ... емес коммерциялық емес
ұйымдар үшін білім беру, мәдениет, өнер, денсаулық ... ... ... және ... ... ... ... негізгі формасы болып
табылатын автономды коммерциялық емес ұйымдар іріктеуде болған ... ... ... келе, қоғамдағы қоғамдық ұйымдардың
рөлін айқындау маңызды, ол «бизнес пен ... ... орта ... ... ... ... құрайды. Джон ... ... 22 ел ... КЕҰ ... ... үлес ... көрсетті. Сонымен, мысалы дамыған елдерде ... ... қоса ... (4.6% еріктілерсіз) 5.7% ЖІӨ, діни ұйымдармен
бірге 8.5% ЖІӨ құрайды.
Экономикалық нәтиже: 4,4% ... ... ... ... ... (36 елде, $ 15,660,9 млрд. Түсім (1995 жылдан ... 2002 ... 22 ел ... ... – 3,94% , Германияда – 2,56%, Францияда
– ЖІӨ-нен 3,21%.
Ең ірі ... ... 40,962 млн. ... ... 25,135.7 млн. ... (ең ... ... – 3.5 млн.), 15,826.3 млн. ... ... ... қамтылғандар (Джон Хопкинс институтының 34 ел бойынша
зерттеулері).
Қоғамдық ұйымдардан келетін экономикалық нәтиже:
- 36 елдегі 55,4% ... ... ... мәдениет, білім беру және
денсаулық саласында жұмыстармен айналысты.
- ... ...... ... өте ... және экономикалық нәтижесі
өте жоғары.
Үшінші сектордың табыс көздері: 53,4% – ... ... ... 34,1% – ... ... мен келісімшарттар, 12,5% –
филантропия (Джон Хопкинс институтының 34 ел бойынша зерттеулері).
Жоғарыда айтылғандарға қосымша осындай ... ... ... бізге
дамуы жағынан жақындары және 2008 жыл ішінде USAID дайындаған олардағы ... ... ... ... ... ... бізге жақын елдердің халқы мен ҮЕҰ саны
|Ел ... ... ... саны ... ... |450 ... ... |4,000 ... ... |3,100 ... ... |2,300 ... мен ... |4,613, 414 |9,095 ... | | |
| ... |30,000 ... | | |
| ... |7,204 (ҚБ ... ... ... |3,800 ... | | |
| |8,000 ... ... | | |
| ... |10,167 |
| | | ... ... |15,000 |
| | | ... ... |36,200 |
| | | ... ... |101,659 |
| | | ... ... |28,000 |
| | | ... ... |10,000 ... ... ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің ресми
сайтында USAID дайындаған
Қорытындылай келе, үшінші сектор – шынайы экономикалық күш деп атап ... ол ... ... ... шешуге көмектесе алады. Ол
үшін үшінші секторға мынадай қажетті жағдайларды алып келуі тиіс: ... ... жай ... ... ... экономикалық қызметпен айналысу құқығы;
▪ ҮЕҰ және донорлар үшін салық жеңілдіктері.
Зерттеу жұмысының нәтижелеріне байланысты Қазақстандағы азаматтық
қоғамда дамытуға арналған мынадай жетілдіру жолдарын ... ... ... ... әрі тоыққанды болмайды, өйткені ашық да
еркін, үнемі ... ... ... әлі еш ... ... ... ... инситуттарын дамытуда күшті мемлекеттік биліктің
қатысуы қажеттілік, олай болмаса азаматтық қоғамның қалыптасуы мен
дамуына қажет негіздер жасау қиын ... ... ... мен дамыған батыстық алпауыт елдердің экономикалық,
саяси және әлеуметтік даму деңгейлерінің арасы алшақ, ұлттық
айшықтары мен салт- снасы да өзге. ... ... ... ... ... еліктеу қаупі жоғары;
▪ Елімізде еркін экономикалық алғышарты жасалғанмен, тиісті
деңгейде дами қойған жоқ. Азаматтық қоғамның ... ... оның ... ... ... ... орта ... баяу жүруде, шағын және орта бизнестің дамуына кедергі
жасаушы тежеуіштер көп;
▪ Қазақстан үшін ... ... ... ... ... модернизацияланған әлеуметтік мемлекет емес, индустриялды
кезеңдегі азаматтық қоғамы бар демократиялық әлеуметтік мемлекет.
▪ Біздегі азаматтық қоғамның дамуына тежеуші ... ... ... фактор билеуші элитаның социумдағы өз позицияларын күшейту
мен ... ... ... ... мүддені бетперде
ретінде жамыла отырып, жеке басты байытуға, бақталастыққа,
жемқорлыққа қарай ойысу белең алып барады, сыбайлас жемқорлықты
әлсірету үшін мемлекет пен ... ... ... ... ... ... БАҚ мен ... партиялардың қызметін ынталандыру
арқылы дамыту;
▪ Жергілікі өзін- өзі басқару органдарын орталыққа барынш
тәуелсіздігін «жұмсарту» арқылы ... ... мен ... ... ... ... емес ... мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс
жүйесін сапалық тұрғыдан жетілдіру. Үшінші екторды институтционалды
дамыту болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай келе, Мемлекет басшысы «үшінші ... ... ... ... ұзақ ... ... билік пен ҮЕҰ ынтымақтасу ... нық ... ... ... ... ҮЕҰ-ның жобалық қызметін
қаржыландыру көздерінің санын ... ... ... ... ... ... ҚР Заңы қабылданған болатын. Азаматтық қоғамның
даму тұжырымдамасы ... оның ... ... 2009 ... ... және ... рөл ... кезеңнің нәтижесіне қоғамның проблемаларына ұтқыр, тиімді және тез
әсер ... ... ... тең ... ... және әлеуметтік саладағы
өз функцияларының бөлігін беру ... ҮЕҰ рөлі мен ... ... сезінуін жатқызуға болады.
Синергизмнің ықпалы ҮЕҰ санының өсуіне әкеп соқтырды. Қазіргі уақытта
елде 25 мыңнан астам коммерциялық емес ... ... ... ... ... ... жатқызылғандар шамамен 18 мың, олар тек санын ғана
көрсетпейді, ... ... ҮЕҰ ... даму ... ... қауымдастыруға, мысалы мынадай түрде: ... ... ... ... беру ... ... ... процеске қатысу,
мұнай бизнесінен түсетін кірістердің жұмсалуын ... ... ... ... әлеуметтік, ақпараттық және тағы көптеген, ... ... бар ... ... ... азаматтық бастамалардың
көптігі.
Тұтастай алғанда Тұжырымдаманың ... ... ... шешуге
белгіленген барлық міндеттерге қол жеткізілді. Бұл ретте олардың ... ... ... ... ... ... байланыстың арналары болып жұмыс істейтін пікірталас алаңдарының
мынадай Азаматтық форум, Қоғамдық палата, ... және ... ... ... ... мемлекеттік деңгейде іске асыратын Парламентте
және «Нұр Отан» партиясы өзара іс-қимыл жөніндегі кеңестер, ... ... ... ... ... іс-қимыл азаматтық қоғамның мемлекеттік
қолдау үрдісінің анық көрінісі ... ... өз ... бұл ... ... үшін қуатты қарқын береді.
Алайда, ҮЕҰ жүргізген зерттеулер ... ... ... ... ... ... іске асыруға кедергі келтіретін
бірқатар проблемаларды айқындады және осы ... одан әрі ... ... оның ... ... үшінші секторды дамытудың заңнамалық базасының сәйкес келмеуі оның
мемлекеттік органдармен ҮЕҰ ... ... ... ... және ҮЕҰ ... тұрақты өзгеріп отыратын жағдайларын
көрсетпейді, сондай-ақ біздің елді демократиялық табысты жетілдіру үшін ҮЕҰ-
дың қоғамдық-саяси миссиясын ... ... ... ... шешудегі үкіметтік емес сектордың
ауқымды әлеуетін толық көлемде пайдалануға мүмкіндік ... ... ... және ұзақ мерзімді қаржыландырудың болмауынан ҮЕҰ
мемлекеттік қаржыландырудың ... ... ... ұлттық шоттар жүйесінде (статистикада) ЖІӨ-гі ҮЕҰ үлесін есепке алу
тетігінің болмауы, ол ... ... ... ҮЕҰ ... ... жүргізуге мүмкіндік бермейді.
Азаматтық қоғамның даму тұжырымдамасының екінші кезеңін сапалы іске ... ету ... ... ... ... ... коммерциялық емес ұйымдар арқылы мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы технологияларды пайдалана отырып, жаңа тәсілдер мен
парадигмалар, ... ... ... келісу жөніндегі шаралар
кешені негізінде қоғам мен биліктің жан-жақты әріптестігін ... ... ... та, сол ... өңірлік деңгейде де әлеуметтік маңызды
проблемаларды қоғамдық сараптаудың жүйесін одан әрі жетілдіру;
- ... ... ... оның ықпал етуін күшейтуге
қатысты сезіну мүддесін ескере отырып, жаңа ... ... ... ... ... азаматтық сектордың институционалдық
даму үдерісі;
- өзгермелі жағдайларда оның даму ... ... ҮЕҰ ... одан әрі ... ұлттық шоттар жүйесіндегі ҮЕҰ қызметін есепке алу арқылы ЖІӨ-гі ҮЕҰ
экономикалық үлесін есепке алудың ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 2007 жылғы 21 мамырдағы № ... ... ... ... ... ... 2009, - ... «Қазақстан- 2030» стратегиясы.
3. ҚР азаматтық қоғамды дамытудың 2006- 2011 ... ... ҚР ... 2006 ж. 25 ... №154 ...
Астана: Б.б., 2006, - 32 б.
4. Авсыдыкова К.А. Қазақстандағы азаматтық қоғамның дамуындағы үкіметтік
емес ұйымдардың орны = Роль ... ... в ... ... в Казахстане: Халықаралық ғылыми- практикалық
конференциясының материалдары.- Алматы: Қазақ университеті- 2007ж
5. Айтбаева Ж.К. Қазақстанның ... емес ... ... ... ... ... Автореферат. – Алматы, 2008
6. Зиядин А.С. Қазастандағы саяси ... ... ... ... ... ... – Алматы, 2008 ж.
7. Мұсатаев С.Ш. Қазақстандағы ... ... ... жағдайы мен
келешегі. - Алматы, Print-S, 2007, - 239б.
8. Мұсатаев С.Ш. ҚР-да азаматтық қоғам қалыптасуының саяси- әлеуметтік
мәселелері. Автореферат. –Алматы, 2007 ... ... Г.В. ... ... ... ... ... 584с
10. Современные проблемы социально- политической и экономической
модернизации Казахстана: Сб.мат.науч.-практ. Конференции (28 мая 2005
г.) –Қарағанды,2005- 2 бөлім.
11. Қарабаев Ш.Қ. ... №2, ... ... ақшамы, 2007,- 6 қазан (№121)
13. Егемен Қазақстан, 2009, -25 ... ... ... 2009, -24 ... ҚР Президентінің ресми сайты www.akorda.kz
16. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің ресми сайты
-----------------------
Азаматтық ... ... ... ... және ... экономикалық
факторлар мен рухани құндылықтар
Саяси
Әлеуметтік- экономикалық
Рухани
1.Адам мен азамат құқықтары мен бостандықтарының кең әрі тең болуы;
2. Демократиялық саяси жүйе;
3. Құқықтық ... ... ... Жеке ... саяси белсенділігіне қолдау жасау.
1. Көп укладты экономика, жеке меншік –қасиетті;
2. Нарықтар қатынастар, шыншыл бәсекелестік;
3. Экономика ... ... ... азаматтардың әлеуметтік-
экономикалық жағынан қамсыздандырылуы;
4. Қоғамның басым бөлігін құрайтындай орта таптың орнықты дамуы.
1. Өркениетті ... Адам ... мен ... оның ... қоғамдық санада басымдық
болуы;
3. Демократиялық саяси сана;
4. Идеологиялық және дүниетанымдық плюрализм;
5. Белсенді саяси мәдениет.
Құқықтық ... үш ... ... мен ... ... өзара тепе- теңдік
Билік пен басқарудың заңға тәуелділгі
Конституциялық қадағалау
Биліктің шегі мен ... ... ... ... ... жүйе

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қоғам және құқықгық мемлекет туралы теориялар17 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет қалыптасуының теориялық негіздері22 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
Азаматтық қоғамның негіздері және компоненттері58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь