Қылмыс құрамының жекелеген элементтері бойынша қылмысты саралау


Кіріспе
Тарау I. Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы.
1. Қылмысты саралаудың түсінігі
2. Қылмыс құрамы қылмысты саралаудың заңи негіздемесі
Тарау ІІ. Қылмыс құрамының жекелеген элементтері бойынша қылмысты саралау.
1. Қылмыс объектісінің түсінігі және оның қылмысты саралаудағы рөлі
2. Қылмыстың объективтік жағының түсінгі және қылмысты саралау
3. Қылмыс субъектісі, арнайы субъектісі бар қылмысты саралау
4. Кінә нысандарының және қылмыстың субьективтік жағының өзге белгілерінің қылмысты саралауға ықпалы
Тарау ІІІ. Қатысушылықпен жасалған қылмыстарды және қылмысты.құқылық нормалардың бәсекелестігі барысында қылмысты саралау.
1. Қылмысқа қатысушылық түсінігі
2. Нормалар бәсекелестігі ұғымы және қылмысты саралау
Қортынды
Сілтемелер
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қылмыстық заң нормаларының бәсекелстігі құқық теориясы және практикасының дербес институты ретінде оларды тергеу және тиісті соттың істерді тексеру барысында қолдануда белгілі бір қиындықтарды туындатады. Бұлардың бастауы қылмыстық-құқылық нормалардың құрастырылуының өзінде: жалпылама тұжырымдар және ҚК-тің баптарының диспозицияларын нақтылауда олардың бекітулері мен талаптарынан. Сондықтан қылмыстық заң нормаларын жасақтаушылар мен құрастырушыларға заңшығарушы тарапынан қойылатын талаптар өсе түседі. Олардың құқықшығармашылық қызметі барынша күрделі, тергеу және сот практикасын мұқият зерттеуді, жоғарғы деңгейдегі жалпы және арнайы теоретикалық дайындықты, құқық, юриспруденция өрісіндегі білімді талап етеді.
Қылмыстық-құқылық нормалар бәсекелестігі дегеніміз бір қылмыстың ҚК-тің Ерекше бөліміндегі екі немесе одан да көп қылмыстардың белгілеріне сай келуі болып табылады, яғни ол қылмыс бір мезгілде бірнеше әрекет етуші норманың диспозицияларымен қамтылады.
Аталған бәсекелестікті бір құқыққа қайшы әрекеттің бірдей шамада жазаланушылығын қарастыратын екі немесе одан да көп қылмыстық заңның бар болуы ретінде анықтауға болады.
Мысал ретінде төмендегіні келтіре кетейік, адамдар тобымен алдын ала сөз байласу арқылы жасалған ұрлық (п «а». бөлім 2. бап. 175 ҚК) және ұйымдасқан топпен жасалған қылмыс. Немесе «Лауазымдық өкілеттіктерін
теріс пайдалану» (ҚК-тің 307 бабы) және «Қызметтік жалғандық» (ҚК-тің 314 бабы). Бұл жерде лауазымды тұлға өзінің қызметтік жағдайын қасақана қызмет мүдделеріне қарсы пайдалануды мүмкін. Оның әрекеттері жеке мүдделілікпен, пайдакүнемдік мақсатта жасалып және мемлекетке елеулі зиян келтіреді. Зиян келтіру ресми құжаттарға көрінеу жалған мәліметтерді енгізу жасымен жасалады. Тергеушінің және соттың міндеті бәсекелестіктегі қылмыстық-құқылық нормалардың біреуін дұрыс таңдап алу. Яғни іс-әрекетті саралау, жасалған қоғамдық қауіпті іс-әрекеттің әлеуметтік және құқықтық табиғатын барынша дәл көрсететін ҚК-тің Ерекше бөлімінің тек бір бабы арқылы жасалуы тиіс.
Қылмыстық-құқықтық нормалардың бәсекелестігі құқықтық құбылыс ретінде белгілі бір шамадағы күрделі құрылымды білдіреді, бұл нормалардың органикалық байланысы, олардың бір-біріне тәуелділігі ҚК-тің әртүрлі баптарында жазылған бірдей қылмыстардың белгілерін қарастыруы олардың арасындағы ортақтық болады. Берілген фактіде айталық, олардың бірдейлігі ұқсастық болып табылады. Бірақ соңғысы және бұл басты, маңызды тіптен толық емес тек, норманың көлемі мен мазмұны бойынша жекелеген ұқсастық болып табылады. Олардың айырмашылығы да осыдан көрінеді.
Көрсетілген параметрлар бойынша жекелеген авторлар нормалар бәсекелестігінің екі негізгі түрін айырып көрсетеді. Бұл түрлер нормалардың көлемі мазмұны бойынша айырмашылықтарына сайлықты. Өзге авторлар бәсекелестіктің үш түрін ажыратып көрсетеді: а) жалпы және арнайы нормалардың; б) арнайы нормалардың; в) бөлшектің және бүтіннің. Б.А. Куриновтың пікірінше екі түрі барынша айқын көрінеді: 1) жалпы және арнайы нормалардың бәсекелестігі; 2) арнайы нормалардың бәсекелестігі.
Егер арнайы нормалардың бәсекелестігін ұғынуда қиындық болмаса ал жалпы және арнайы норнмалардың бәсекелестігінде бұл кездеседі. Мысалы нормалардың объектісі тұрғасынан бұл бәсекелестік бір норманың өзінің көлемі бойынша іс-әрекеттердің айта қаларлықтай кең шеңберін қарастырса басқа норма – тек олардың бөлігін қарастырады. Норманың мазмұны тұрғысынан бәсекелестіктің берілген түрі олардың өздерінің мазмұны бойынша айырмашылығына байланысты. Жоғарыда келтірілген лауазымдық қылмысқа байланысты мысалдағы деликт «Қызмет өкілеттігін теріс пайдалану» ҚК-тің 307 бабы жалпы норма болып табылады (лауазымдық қылмыстың түсінігі беріледі) ал ҚК-тің 314 бабы «Қызметтік жалғандық жасау»-арнаулы норма ( лауазымдық жалғандықтың белгілері көрсетіледі). Лауазымдық жалғандық – бұл да лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану болып табылады, бірақ оның жеке жағдайы.
Нормалардың мазмұны бойынша айырмашылығының мысалы ретінде «Қарақшылық» үшін жауапкершілікті қарастыратын бап (ҚК 179 б.) және 103 бап. «Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру» атауға болады. Бірінші қылмыстық-құқықтық норма өзінің мазмұны бойынша толығырақ. Ол тек адамның өмірі мен денсаулығы үшін қауіпті денеге зиян келтірулерді қамтып ғана қоймайды сонымен қатар берілген қылмыстың басқада белгілерін де кірістіреді. Ал екінші норма ҚК-тің 103 бабы бұл белгілерді бермейді.
Ендеше жалпы және арнайы нормалардың бәсекелестігінде олардың көлемі бойынша айырмашылығы логикалық бағыныстылығы мен нақтылануынан көрініс табады.
Әрекет етуші заңнама жалпы және арнаулы нормалардың бәсекелестігі барысындағы қылмысты саралау ережесін бекітеді (ҚК-12 бап. 3бөлім) мысалы, ҚК-тің 228 бабы «Өкілеттіктерді теріс пайдалану» және арнайы норма (ҚК 231 бабы) «Комерциялық сатып алу». Аталған жағдайда арнайы норма қолданылады. Берілген қоғамдық қауіпті әрекет онымен тікелей қарастырылған. Жалпы норма – топтық құрам арнайы нормамен қамтылмайтын болуы мүмкін әлеуметтік-қолайсыз құқық бұзушылықтар үшін бөлек сақталып қойылғандай болады. Соңғысы өз кезегінде жалпы норманың барлық белгілеріне ие болып сонымен қатар өзіндік ерекше белгілерді де кірістіреді. Тек солар ғана арнайы норманы жалпы нормадан ажыратып көрсетеді. Тергеу және сот органдарының практикасы, жалпы нормамен бәсекелестіктегі арнайы норманың басымдығы туралы ғылыми кеңестердің дұрыстығын толық дәлелдеп отыр.
Нормалардың осындай бәсекелестігі кезінде мынадай құқықтық жағдай қалыптасуы мүмкін: бір қылмыстың екі түрлі құрамының арасындағы бәсекелестік. Олар ҚК-тің бір бабының әр түрлі бөлімдерінде немесе пунктерінде көрсетілуі мүмкін. Бұл айтылғандар құрамының негізгі және сараланған түрлері арасындағы бәсекелестіктен басқа ешнәрсе емес. Мысалы 181 баптың 1 бөлімі «Қорқытып алушылық» оның негізгі құрамын қарастырады, ал 2 бөлімі сараланған (күш қолданумен жасалған қорқытып алушылық). Ол арнайы норма болып табылғандықтан оған басымдық беріледі.
Құрамының бірнеше басымдық берілген түрлері арасындағы бәсекелестік болуы мүмкін.
Мысалы ҚК-тің 181 бабының 2 бөлімі аталған баптың 3 бөлімімен бәсекелеседі «ұйымдасқан топпен немесе жәбірленушінің денсаулығына ауыр зардап келтірумен жасалған қорқытып алушылық». Бұл жерде ауырырақ сараланған белгі жеңілірек сараланған белгіні сіңіруіне байланысты 181 баптың 3 бөлімі қолданылады.
Арнайы қылмыстық-құқылық нормалардың бәсекелестігінің барысында қатысты бұл құқықтық жағдайда жазылған ереже әрекет етеді. Яғни жеңілірек қылмыстық жауапкершілікті қарастыратын нормаға басымдық беріледі. Ол ереже Қазақстанның қылмыстық және қылмыстық – іс жүргізу заңнамасының жалпы принциптеріне атап айтқанда заңдылық, әділеттік және ізгілікке негізделеді.
Қазақстан заңшығарушысы Қылмыстық кодексте қылмыстың жиынтығын қылмыстық-құқылық нормалардың бәсекелестігінен айырып көрсеткен. Бұның негізінде арнайы норма жатқызылады және оның маңызын бекітеді. Егер белгілі бір және нақ сол әрекет Кодекстің тиісті баптарының жалпы және арнаулы нормаларының белгілеріне сәйкес келсе, қылмыстардың жиынтығы болмайды және қылмыстық жауаптылық ҚК-тің Ерекше бөлімінің арнайы норманы қамтитын бабы бойынша туындайды.
Қылмыстық-құқылық нормалардың бәсекелестігі барысында Қылмыстық кодексті дұрыс қолдану тек төмендегі шарттар орындалғанда ғана мүмкін болады. 1) Жасалған іс-әрекетті оның мазмұнын және белгілерін терең зерттегенде. 2) ҚК-тің Ерекше және Жалпы бөлімдері баптарының жүйесін білу. 3) Әрекет етуші заңнаманы терең түсініп меңгеру.
І Нормативті-құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Түсініктеме. Алматы "Жеті жарғы”, 1999 – 424 бет.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. Оқулық құрал – Алматы: ЖШС "Баспа”, 2000 – 176 бет.
3. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Казахстан. – Алматы. Баспа. 1999 – 808с.
4. Комментарий и постатейные материалы к Закону Республики Казахстан « О борьбе с коррупцией» Алматы, ТОО «Баспа», 2001, 248с.
5. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының "Әйел зорлағаны үшін жауапкершілікті белгілейтін Заңдарды соттардың қолдану тәжрибесі туралы” 1993 жылдың 23 – сәуіріндегі №1 қаулысы (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Жаршысы 1993, №2).
6. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының 1993 жылғы 24 маусымдағы №3 "Жаза тағайындалғанда соттардың заңдарды дұрыс қолдануы туралы” қаулысы. (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сот Жаршысы №2, 1993).
7. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының "Соттардың рецидивті қылмыстар жөніндегі қылмыстық істерді қарау тәжрибесі туралы” 27 – мамыр 1994 жылғы қаулысы (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Жаршысы, 1994 №3).
8. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының "Азаматтардың өмірі мен денсаулығына қарсы әрекеттер үшін жауапкершілікті көздейтін заңдарды соттардың қолдануы туралы” 1994 жылғы 23 – желтоқсандағы №7 қаулысы (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Жаршысы 1994 №1).



ІІ. Арнайы әдебиеттер
1. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық: Оқулық. Толықтырылып, екінші басылуы. – Алматы: Жеті жарғы, 1999 – 320 бет.
2. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім – Алматы: Жеті жарғы, 2000 – 520 бет.
3. Ветров Н.И. Уголовное право. Общая и Особенная части: Учебное пособие. 2-е изд., перераб и доп. – М.: Книжный мир, 2000 – 224 с.
4. Уголовное право. Особенная часть: Учебник / Под ред. Д.ю.н. проф. Н.И.Ветрова и д.ю.н. проф. Ю.И. Ляпунова – М.: Новый Юрист, 1998 – 768 с.
5. Советское уголовное право. Общая часть. М., «Юрид. лит.», 1977 – 544 с.
6. Советское уголовное право. Общая часть: Учебник / Под ред. Г.А. Кригера, Н.Ф. Кузневцовой, Ю.М. Ткачевского. – 2 –е изд., доп. И перераб. – М.: Изд-во МГУ, 1988. – 368 с.
7. Смирнова Н.Н. Уголовное право: Учеб, - СПб.: Изд-во Михайлова В.А., 1998. – 675 с.
8. Брайнин Я.М. Уголовная ответственность и ее основание в советском уголовном праве. М., 1963. 94 б.
9. Коржанский Н.И. Объект посягательства и квалификация преступления, Волгоград, 1976.
10. Кудрявцев В.Н. Теоретические основы квалификций преступлений М., «Юрид. Лит.», 1972 – 330с.
11. Кудрявцев В.Н. Общая теория квалификации преступлений-2-е изд., перераб. и допол.- М., «Юристь», 2001.-304 б.
12. Куринов В.А. Научные основы квлификаций преступлений М., МГУ, 1976, - 185с.
13. Пионтковский А.А. Учение о преступлении. М., 1961. 365 б.
14. Сергиевский В., Рахметов С. Квалификация преступлений – Алматы: Өркениет, 1999 – 106 с.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






 
М А З М Ұ Н Ы
  Кіріспе
Тарау I. Қылмысты саралаудың түсінігі  және қылмыс құрамының қылмысты
саралаудағы маңызы.
1. Қылмысты саралаудың түсінігі
2. Қылмыс құрамы қылмысты саралаудың заңи негіздемесі
   Тарау ІІ. Қылмыс құрамының жекелеген элементтері бойынша
қылмысты        саралау.
1. Қылмыс объектісінің түсінігі және оның қылмысты саралаудағы рөлі
2. Қылмыстың объективтік жағының түсінгі және қылмысты саралау
3. Қылмыс субъектісі, арнайы субъектісі бар қылмысты саралау
4. Кінә нысандарының және қылмыстың субьективтік жағының өзге
белгілерінің қылмысты саралауға ықпалы
   Тарау ІІІ. Қатысушылықпен жасалған қылмыстарды және қылмысты-құқылық
нормалардың бәсекелестігі барысында қылмысты саралау.
1. Қылмысқа қатысушылық түсінігі
2. Нормалар бәсекелестігі ұғымы және қылмысты саралау
 Қортынды
Сілтемелер
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

IІІ-2.  Нормалар бәсекелестігі ұғымы және қылмысты саралау
 
        Қылмыстық заң нормаларының бәсекелстігі құқық теориясы және
практикасының дербес институты ретінде оларды тергеу және тиісті соттың
істерді тексеру барысында қолдануда белгілі бір қиындықтарды туындатады.
Бұлардың бастауы қылмыстық-құқылық нормалардың құрастырылуының өзінде:
жалпылама тұжырымдар және ҚК-тің баптарының диспозицияларын нақтылауда
олардың бекітулері мен талаптарынан. Сондықтан қылмыстық заң нормаларын
жасақтаушылар мен құрастырушыларға заңшығарушы тарапынан қойылатын талаптар
өсе түседі. Олардың құқықшығармашылық қызметі барынша күрделі, тергеу және
сот практикасын мұқият зерттеуді, жоғарғы деңгейдегі жалпы және арнайы
теоретикалық дайындықты, құқық, юриспруденция өрісіндегі білімді талап
етеді.
       Қылмыстық-құқылық нормалар бәсекелестігі дегеніміз бір қылмыстың ҚК-
тің Ерекше бөліміндегі екі немесе одан да көп қылмыстардың белгілеріне сай
келуі болып табылады, яғни ол қылмыс бір мезгілде бірнеше әрекет етуші
норманың диспозицияларымен қамтылады.
      Аталған бәсекелестікті бір құқыққа қайшы әрекеттің бірдей шамада
жазаланушылығын қарастыратын екі немесе одан да көп қылмыстық заңның бар
болуы ретінде анықтауға болады.
      Мысал ретінде төмендегіні келтіре кетейік, адамдар тобымен алдын ала
сөз байласу арқылы жасалған ұрлық (п а. бөлім 2. бап. 175 ҚК) және
ұйымдасқан топпен жасалған қылмыс. Немесе Лауазымдық өкілеттіктерін
теріс пайдалану (ҚК-тің 307 бабы) және Қызметтік жалғандық (ҚК-тің 314
бабы). Бұл жерде лауазымды тұлға өзінің қызметтік жағдайын қасақана қызмет
мүдделеріне қарсы пайдалануды мүмкін. Оның әрекеттері жеке мүдделілікпен,
пайдакүнемдік мақсатта жасалып және мемлекетке елеулі зиян келтіреді. Зиян
келтіру ресми құжаттарға көрінеу жалған мәліметтерді енгізу жасымен
жасалады. Тергеушінің және соттың міндеті бәсекелестіктегі қылмыстық-
құқылық нормалардың біреуін дұрыс таңдап алу. Яғни іс-әрекетті саралау,
жасалған қоғамдық қауіпті іс-әрекеттің әлеуметтік және құқықтық табиғатын
барынша дәл көрсететін ҚК-тің Ерекше бөлімінің тек бір бабы арқылы жасалуы
тиіс.
        Қылмыстық-құқықтық нормалардың бәсекелестігі құқықтық құбылыс
ретінде белгілі бір шамадағы күрделі құрылымды білдіреді, бұл нормалардың
органикалық байланысы, олардың бір-біріне тәуелділігі ҚК-тің әртүрлі
баптарында жазылған бірдей қылмыстардың белгілерін қарастыруы олардың
арасындағы ортақтық болады. Берілген фактіде айталық, олардың бірдейлігі
ұқсастық болып табылады. Бірақ соңғысы және бұл басты, маңызды тіптен толық
емес тек, норманың көлемі мен мазмұны бойынша жекелеген ұқсастық болып
табылады. Олардың айырмашылығы да осыдан көрінеді.
      Көрсетілген параметрлар бойынша жекелеген авторлар нормалар
бәсекелестігінің екі негізгі түрін айырып көрсетеді. Бұл түрлер нормалардың
көлемі мазмұны бойынша айырмашылықтарына сайлықты. Өзге авторлар
бәсекелестіктің үш түрін ажыратып көрсетеді: а) жалпы және арнайы
нормалардың; б) арнайы нормалардың; в) бөлшектің және бүтіннің. Б.А.
Куриновтың пікірінше екі түрі барынша айқын көрінеді: 1) жалпы және арнайы
нормалардың бәсекелестігі; 2) арнайы нормалардың бәсекелестігі.
       Егер арнайы нормалардың бәсекелестігін ұғынуда қиындық болмаса ал
жалпы және арнайы норнмалардың бәсекелестігінде бұл кездеседі. Мысалы
нормалардың объектісі тұрғасынан бұл бәсекелестік бір норманың өзінің
көлемі бойынша іс-әрекеттердің айта қаларлықтай кең шеңберін қарастырса
басқа норма – тек олардың бөлігін қарастырады. Норманың мазмұны тұрғысынан
бәсекелестіктің берілген түрі олардың өздерінің мазмұны бойынша
айырмашылығына байланысты. Жоғарыда келтірілген лауазымдық қылмысқа
байланысты мысалдағы деликт Қызмет өкілеттігін теріс пайдалану ҚК-тің 307
бабы жалпы норма болып табылады (лауазымдық қылмыстың түсінігі беріледі) ал
ҚК-тің 314 бабы Қызметтік жалғандық жасау-арнаулы норма ( лауазымдық
жалғандықтың белгілері көрсетіледі). Лауазымдық жалғандық – бұл да
лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану болып табылады, бірақ оның жеке
жағдайы.
       Нормалардың мазмұны бойынша айырмашылығының мысалы ретінде
Қарақшылық үшін жауапкершілікті қарастыратын бап (ҚК 179 б.) және 103
бап. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру атауға болады. Бірінші
қылмыстық-құқықтық норма өзінің мазмұны бойынша толығырақ. Ол тек адамның
өмірі мен денсаулығы үшін қауіпті денеге зиян келтірулерді қамтып ғана
қоймайды сонымен қатар берілген қылмыстың басқада белгілерін де
кірістіреді. Ал екінші норма ҚК-тің 103 бабы бұл белгілерді бермейді.
       Ендеше жалпы және арнайы нормалардың бәсекелестігінде олардың көлемі
бойынша айырмашылығы логикалық бағыныстылығы мен нақтылануынан көрініс
табады.
       Әрекет етуші заңнама жалпы және арнаулы нормалардың бәсекелестігі
барысындағы қылмысты саралау ережесін бекітеді (ҚК-12 бап. 3бөлім) мысалы,
ҚК-тің 228 бабы Өкілеттіктерді теріс пайдалану және арнайы норма (ҚК 231
бабы) Комерциялық сатып алу. Аталған жағдайда арнайы норма қолданылады.
Берілген қоғамдық қауіпті әрекет онымен тікелей қарастырылған. Жалпы норма
– топтық құрам арнайы нормамен қамтылмайтын болуы мүмкін әлеуметтік-
қолайсыз құқық бұзушылықтар үшін бөлек сақталып қойылғандай болады. Соңғысы
өз кезегінде жалпы норманың барлық белгілеріне ие болып сонымен қатар
өзіндік ерекше белгілерді де кірістіреді. Тек солар ғана арнайы норманы
жалпы нормадан ажыратып көрсетеді. Тергеу және сот органдарының практикасы,
жалпы нормамен бәсекелестіктегі арнайы норманың басымдығы туралы ғылыми
кеңестердің дұрыстығын толық дәлелдеп отыр.
       Нормалардың осындай бәсекелестігі кезінде мынадай құқықтық жағдай
қалыптасуы мүмкін: бір қылмыстың екі түрлі құрамының арасындағы
бәсекелестік. Олар ҚК-тің бір бабының әр түрлі бөлімдерінде немесе
пунктерінде көрсетілуі мүмкін. Бұл айтылғандар құрамының негізгі және
сараланған түрлері арасындағы бәсекелестіктен басқа ешнәрсе емес. Мысалы
181 баптың 1 бөлімі Қорқытып алушылық оның негізгі құрамын қарастырады,
ал 2 бөлімі сараланған (күш қолданумен жасалған қорқытып алушылық). Ол
арнайы норма болып  табылғандықтан оған басымдық беріледі.
       Құрамының бірнеше басымдық берілген түрлері арасындағы бәсекелестік
болуы мүмкін.
       Мысалы ҚК-тің 181 бабының 2 бөлімі аталған баптың 3 бөлімімен
бәсекелеседі ұйымдасқан топпен немесе жәбірленушінің денсаулығына ауыр
зардап келтірумен жасалған қорқытып алушылық. Бұл жерде ауырырақ
сараланған белгі жеңілірек сараланған белгіні сіңіруіне байланысты 181
баптың 3 бөлімі қолданылады.
      Арнайы қылмыстық-құқылық нормалардың бәсекелестігінің барысында
қатысты бұл құқықтық жағдайда жазылған ереже әрекет етеді. Яғни жеңілірек
қылмыстық жауапкершілікті қарастыратын нормаға басымдық беріледі. Ол ереже
Қазақстанның қылмыстық және қылмыстық – іс жүргізу заңнамасының жалпы
принциптеріне атап айтқанда заңдылық, әділеттік және ізгілікке негізделеді.
      Қазақстан заңшығарушысы Қылмыстық кодексте қылмыстың жиынтығын
қылмыстық-құқылық нормалардың бәсекелестігінен айырып көрсеткен. Бұның
негізінде арнайы норма жатқызылады және оның маңызын бекітеді. Егер белгілі
бір және нақ сол әрекет Кодекстің тиісті баптарының жалпы және арнаулы
нормаларының белгілеріне сәйкес келсе, қылмыстардың жиынтығы болмайды және
қылмыстық жауаптылық ҚК-тің Ерекше бөлімінің арнайы норманы қамтитын бабы
бойынша туындайды.
      Қылмыстық-құқылық нормалардың бәсекелестігі барысында Қылмыстық
кодексті дұрыс қолдану тек төмендегі шарттар орындалғанда ғана мүмкін
болады. 1) Жасалған іс-әрекетті оның мазмұнын және белгілерін терең
зерттегенде. 2) ҚК-тің Ерекше және Жалпы бөлімдері баптарының жүйесін білу.
3) Әрекет етуші заңнаманы терең түсініп меңгеру.
 
 
Қ О Р Ы Т Ы Н Д Ы.
 
      Біз Қылмыс құрамы саралаудың заңды негізі атты тақырыпқа жазылған
дипломдық жұмысымызды қортындылаудан бұрын аталған тақырыптың қылмыстық
заңнаманы жүзеге асырудағы және қылмыстылықпен күрестегі маңызын атап өтуді
жөн санаймыз. Жұмысты орындау барысында біз қылмыс құрамының қылмысты
саралауда негізгі маңызға ие болатындығына көз жеткіздік. Қылмыс құрамы
заңшығарушымен қылмыстық-құқылық нормада бекітілген негізгі белгілерден
құрала отырып өз кезегінде қандай іс-әрекеттің қылмыстық жауаптылықты
туындататындығын және нақты қандай түрдегі немесе қылмыстың қай түріне
жатқызылатындағын айқын көрсетеді. Қылмыс құрамының құқық қолдану
практикасында шешуші маңызға ие болатындығын анық байқауға ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қылмысты саралаудың ұғымы, маңызы және қылмыстық құқықтағы орны
Қылмыс құрамы, қылмыс құрамының белгілері
Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы
Қылмыс құрамдарының белгілері және түрлері
Әрбір қылмыс құрамының белгілері
Қылмысты дұрыс саралаудың маңызы
Қылмысты саралаудың қылмыстық заңнаманы жүзеге асырудағы маңызын ашып жан-жақты зерттеу
Қылмыс құрамының белгілері
Аяқталмаған қылмысты саралау
Қылмыс құрамының түсінігі және оның маңызы
Пәндер