Салық - бюджетаралық қатынастарды реттеуші механизм ретінде

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3

І. Муниципалды басқарудағы бюдетаралық қатынастар . бюджеттік реттеудің негізгі құраушысы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

II. Салық . бюджетаралық қатынастарды реттеуші механизм ретінде ... . 10

IІІ. Бюджетаралық қатынастарды жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... 22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 25
КІРІСПЕ


Бюджет – мемлекеттің міндеттері мен функцияларын іске асыруды қаржымен қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Ел бюджеті ұлттық экономиканы басқарудың ең маңызды құралы болып табылады. Кез келген реформаны жүргізу және экономиканы дамыту орасан зор қаржыны талап етеді. Қазіргі кезде бюджет қоғам өмірінің барлық саласын: халық шаруашылығын, әлеуметтік сақтандыру мен қамсыздандыру, білім беру, ғылым, мәдениет, өнер, денсаулық сақтау, қорғаныс пен басқаруды қамтитын экономикалық реформаны жүргізуге мемлекеттің сыртқы және ішкі ресурстарын жасақтап әрі шоғырландыруға қабілетті.
Бюджет процесіндегі республикалық, облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттері арасындағы және республикалық бюджет пен Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры арасындағы қатынастар бюджетаралық қатынастар болып табылады.
Бюджетаралық қатынастар – бұл тұрақты немесе ұзақ мерзімді негізде елдің бюджеттік жүйесіне түсетін кірістер, шығыс өкілеттіліктерді шектеу, тұрақты және ұзақ мерзімді негізде реттеуші салықтардың бекіту нормативтерін анықтау, бюджеттік реттеу ретімен жоғарғы деңгей бюджеттерінен төменгі бюджеттерге қаржыларды қайта тарату, қосымша шығындар туғызған шешімдер қабылдаумен немесе шығыс өкілеттіліктерді берумен байланысты шығындардың орнын толтыру, қайтымды ақылы және ақысыз негізде уақытша көмек көрсету, сонымен қатар биліктің әртүрлі деңгейлері және бір билік деңгейінің әртүрлі мүддесінде, шығындарды қаржылындыру үшін аумақтарды біріктіру бойынша бюджеттік үдеріс барысында мемлекеттік және муниципалдық билік органдары арасында пайда болатын, экономика-құқықтық қатынастар. Берілген анықтаманың принциптік ерекшеліктері келесілерден тұрады:
- біріншіден, мұнда бюджетаралық ретінде қарастыруға болатын, бюджеттік үдеріс барысында пайда болатын қатынастардың толық тізімі келтірілген;
- екіншіден, берілген анықтамада бір деңгей бюджеттері арасындағы қатынастар да бюджетаралық қатынастарға жатқызылған.
Мемлекеттік бюджеттің қызмет етуінің ұйымдастырушылық формасы болып, оның бюджеттік жүйесі табылады. Бұл елдің бүкіл аумағындағы әлеуметтік әділеттілік принципін сақтау қажеттілігімен, мүмкін болатын икемділікті қамтамасыз ету маңыздылығымен, бюджет қаржыларын пайдалану тиімділігімен шартталған.
Бюджетаралық қатынас – мемлекетті басқарудың негізгі мәселелерінің бірі. Саяси тұрақты қоғамды және үнемі өспелі ұлттық экономиканы құру аймақаралық айырмашылықтарды теңестіру мәселелерін шешпейінше мүмкін емес. Бюджетаралық қатынастарға жалпы алғанда мыналар жатады:
1. Қазақстан Республикасының Бюджет Кодексі (2004 жылғы 24 сәуір №548 – ΙΙ, өзгертулермен 7.07.06 ж. №76 – ΙΙΙ).

2. Д. А. Тілеужанова
Бюджетаралық қатынастарды дамытудағы реттеуші салықтардың жағымсыз және оң тенденциялары. // Экономическая наука в Казахстане: проблемы и пути реформирования: Материалы междунар. научно-практ. конф: сб. науч. тр. – Алматы: Экономика, 2003 – ч.1.

3. П. Б. Исахова
К вопросу разграничения полномочий между уровнями государственного управления и совершенствования межбюджетных отношений. // Финансы Казахстана – 2003 - №1.

4. Д. Тілеужанова
Бюджетаралық қатынастардың тұжырымдамалық негіздерін реттеуші салықтар көмегімен оңтайландыру. // Қаржы – қаражат – 2003 - №4.

5. Ж. Елубаева
Теоретические воззрения на формирование и развитие межбюджетных отношений. // Финансы Казахстана – 2003 - №2.

6. А. Исабек
Жергілікті бюджеттің кіріс және шығыс бөліктерінің қалыптасуына талдау жасау (Қызылорда облысы бойынша). // Қаржы – қаражат – 2005 - №2 .

7. А. Тулеубекова
Межбюджетные отношения как составная часть бюджетного регулирования. // Финансы Казахстана – 2004

8. Статистикалық бюллетень №12 (96), желтоқсан 2006 ж.
        
        Мазмұны
Беттер
Кіріспе.....................................................................
........................................ 3
І. Муниципалды басқарудағы бюдетаралық қатынастар – бюджеттік реттеудің
негізгі құраушысы
ретінде........................................................... 5
II. ...... ... ... ... ... 10
IІІ. Бюджетаралық қатынастарды жетілдіру
жолдары............................... ... ... ... ...... міндеттері мен функцияларын іске асыруды
қаржымен қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Ел бюджеті ... ... ... ең ... ... ... Кез ... реформаны жүргізу және экономиканы дамыту орасан зор
қаржыны талап етеді. ... ... ... қоғам өмірінің барлық саласын:
халық шаруашылығын, әлеуметтік сақтандыру мен қамсыздандыру, білім беру,
ғылым, мәдениет, ... ... ... ... пен ... ... ... жүргізуге мемлекеттің сыртқы және ішкі ... әрі ... ... процесіндегі республикалық, облыстық бюджеттер, республикалық
маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар ... ... және ... ... пен ... ... қоры арасындағы қатынастар бюджетаралық қатынастар
болып табылады.
Бюджетаралық қатынастар – бұл тұрақты немесе ұзақ ... ... ... жүйесіне түсетін кірістер, шығыс өкілеттіліктерді ... және ұзақ ... ... реттеуші салықтардың бекіту
нормативтерін анықтау, бюджеттік ... ... ... ... төменгі бюджеттерге қаржыларды қайта тарату, қосымша шығындар
туғызған ... ... ... ... ... берумен
байланысты шығындардың орнын толтыру, қайтымды ... және ... ... ... ... ... ... биліктің әртүрлі деңгейлері және бір
билік деңгейінің әртүрлі мүддесінде, шығындарды ... ... ... ... ... үдеріс барысында мемлекеттік және
муниципалдық билік органдары ... ... ... экономика-құқықтық
қатынастар. Берілген анықтаманың принциптік ... ... ... ... бюджетаралық ретінде қарастыруға болатын,
бюджеттік үдеріс барысында пайда болатын қатынастардың толық
тізімі келтірілген;
- екіншіден, берілген ... бір ... ... қатынастар да бюджетаралық ... ... ... ... ... ... болып,
оның бюджеттік жүйесі табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... қажеттілігімен, мүмкін болатын икемділікті
қамтамасыз ету маңыздылығымен, бюджет қаржыларын ... ... ...... ... ... мәселелерінің
бірі. Саяси тұрақты қоғамды және үнемі ... ... ... құру
аймақаралық айырмашылықтарды теңестіру мәселелерін шешпейінше мүмкін емес.
Бюджетаралық қатынастарға жалпы ... ... ... жеке әлеуметтік және экономикалық функцияларды орындау үшін
жауапкершілікті республикалық және ... ... бөлу және ... ... ... ... ... жүйенің әрбір деңгейіне бекітілген өкілеттіліктерге
бара-бар шығындар шамасын негіздеу;
- барлық деңгейдегі бюджеттер кірістерінің көздерін ... және ... ... ... ... ... қатынастардың мәнін, олардың ұйымдастырылу
ретін және ерекшеліктерін зерттеу ... ... ... ... ... қатынастар қалыптасатын, бюджеттік жүйелер
деңгейлеріне ... ... ... ... және бір ... арасындағы қатынастарға бөлуге болады, ал ... ... болу ... тәуелді оларды үш негізгі блоктарға
бөлуге болады. Олар: бюджеттік жүйе деңгейлері арасында ... ... және ... ... ... ... шектеу, бюджетаралық
реттеу, бірігіп қаржыландыру шаралары бойынша және өзара қатынастарды жедел
реттеу, мақсатты қолдау бойынша бюджетаралық қатынастар.
I. ... ... ... АРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР – БЮДЖЕТТІК
РЕТТЕУДІҢ НЕГІЗГІ ҚҰРАУШЫСЫ РЕТІНДЕ
Қазақстан Республикасының Бюджет Кодексіне сәйкес ... бұл – ... ... ... ... бюджеттердің төменгі
бюджеттермен қарым-қатынасы».
Бюджетаралық қатынастар мыналарға негізделеді:
- мемлекеттік ... ... ... ... ... ... бөлу;
- бюджет деңгейлері арасындағы кірістер мен шығындарды ... ... ... ... және ашық ... негізінде анықтау.
Қазақстандағы бюджетаралық қатынастардың ... ... ... ... ... қатынастар үлгілерінің
түрлері толық зерттелмегенін айта кеткен жөн. Ағылшынның мамандары ... бен С. ... ... ... және даму ... ... (аз ... бар елдерді қоспағанда – Жаңа Зеландия, Ирландия,
Люксембург)бюджеттік ... ... ... ... да қажетті. Олар
мына белгілер бойынша бағалайды:
- бюджетаралық қатынастарды реттеудегі ұқсастықтар;
- бюджетаралық ... ... ... және ... ... рөлдерінің қатынасы.
Нәтижесінде жоғарыда аталған 19 елі төрт топқа бөлінді.
Бірінші топқа 3 ... ... ... АҚШ) және ... ... ... ... кірді.
Екінші топқа Солтүстік Еуропа елдері кірді: Дания, Норвегия, Швеция,
Финляндия.
Үшінші топқа Батыс Еуропаның федеративті ... ... ... ... топқа: Бельгия, Франция, Греция, ... ... ... ... елдер кең салықтық өкілеттікке негізделетін аймақтық
және жергілікті биліктің тәуелсіздігімен (самостоятельность) ерекшеленеді,
екіншісі – аймақтық және ... ... ... ... ... ... ... - әр түрлі деңгейдегі бюджеттердің
автономдығы, төртіншісі – аймақтардың орталық ... ... ... ... ... (1,2кесте), экономикалық
дамыған елдерде жергілікті бюджеттің өте жоғары ... ... ... жергілікті бюджетке тәуелсіз немесе аз тәуелділігі бар бірқатар
мемлекеттер бар.
Швеция, Люксембург, Исландия және ... ... ... жергілікті
бюджеттердің табыстары барлық соманың 99,2% - 72,8% құрайды. Жапония,
Франция, Финляндия, ... және ... ... ... ... ... 68 – 56% ... Орташа алғанда, жергілікті бюджеттің
жеке табыстарының үлесіне 59,5% келеді, ал орталық әкімшілік бюджетінен
трансферттерге 40,5% келеді.
Алайда, ... ... ... ... ... жоғары
тұрған органдарға тәуелді болып келеді. Олар – ... ... ... ... трансферттері ағымдағы табыстың 62 ... ... ... ... ... ... бюджеттерді
қаржыландыру, аймақтардың дамуындағы диспропорцияны жою мақсатында
бюджеттік каналдар арқылы ... ... ... бөлу ... ... ... Бұл ... негізгі салықтардың барлығы орталық органның
бюджетіне түседі, ал жергілікті органдарда салық салу ағымдағы табыстың 10%
- на ... 1 – 1994 ... ... жүйе ... табыстары *
(пайыз бойынша)
|Елдер |Орталық ... ... ... |
| | ... |бюджеттер |сақтандыру |
| | ... | ... |
| | ... | ... ... ... ... |75,8 |44,8*** |- |- ... |46,5 |21,8 |15,3 |31,9 ... |33,2 |53,6 |27,9 |6,2 ... |31,9 |47,6*** |- |30,7 ... |29,2 |27,0 |16,2 |42,0 ... ** |29,2 |30,4 |21,5 |37,5 ... |41,8 |37,5 |20,2 |29,7 ... ... ... |54,7 |- |12,5 |50,9 ... |72,8 |- |27,6 |18,9 ... |68,3 |- |49,7 |12,8 ... |79,6 |- |36,7 |18,8 ... |76,7 |- |24,9 |16,9 ... |44,4 |- |25,9 |45,6 ... |66,4 |- |39,8 |51,9 ... |62,4 |- |14,0 |36,8 ... |50,6 |- |34,3 |42,8 ... |58,5 |- |31,6 |32,6 ... |70,5 |- |8,0 |27,3 ... |41,9 |- |16,6 |44,5 ... |53,0 |- |35,7 |25,1 ... |35,0 |- |44,8 |43,2 ... |59,8 |- |29,7 |32,3 |
* Fiscal ... in theory and practice. IMF, 1997 – P.669.
** Тек ағымдағы табыстар
*** Штаттар мен муниципалитеттер бюджеттерінің ... ... ... құрылымы әр елдерде әр
түрлі. Бұл тарихи дәстүрлермен, жергілікті ... ... ... ... мен ... ... ... бюджеттер мен банк секторы арасында қалыптасқан қарым-қатынас
және ... да ... ... 2 - 1994 ... нарықтық экономикалы елдердегі жергілікті билік
органдары бюджеттерінің ағымдағы табыстарының құрылымы *
(ағымдағы табыстар бойынша,%-бен)
|Елдер ... ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... | |тен |
| | ... | |тер) |
| ... ... да ... | |
| |ік | ... |табыстар | |
| ... | ... | |
| ... | | | | |
| ... | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |16,3 |35,4 |7,4 ... |14,5 |- |39,9 ... |8,3 |- |37,2 ... |2,4 |- |32,6 ... |3,0 |23,3 |5,9 ... |12,6 |9,3 |5,3 ... |1,7 |6,3 |4,4 ... |3,4 |- |7,5 ... |8,5 |1,9 |4,5 ... |4,8 |36,9 |20,0 |
|1 |2 |3 |4 ... |6 8461 979 |71 490 434 |56 ... | | | |
|1 |2 |3 |4 ... қаласының |51 936 643 |55 397 512 |44 ... | | | ... ... 656 ... 995 |100 ... ... ... ... ... көрсеткіштері ... ... ... ... ... және ... ... кірістерді тұрақты бөлуді қамтамасыз ету, жергілікті
мемлекеттік органдардың салық базасын және аумағын, ... ... ... ... ... ... олардың қызығушылық деңгейін
жоғарылатады.
Қазіргі кірістерді бөлу жүйесінің, табыс түрлері бойынша және бөлу
нормативтері бойынша барлық аймақтарға бір ... ... ... ... ... ... ... қарағанда бірнеше
артықшылықтары бар: барлық аймақтарға кірістер көлемін ұлғайтуға тең ... яғни ... ... ... территориядағы бюджетке тіркелетін бірдей
теңге алады.
Кесте 4 - Қазақстан Республикасындағы әртүрлі бюджет ... ... бөлу ... ... |2003 ж. |2005 ж. |2006 ж. |
| ... көрсеткіштерден 2003-2006жж. аралығындағы республикалық
бюджетте қаржыларды орталықтандыру деңгейі ... 79%-ға ... ... Мұны ... ... және ... орталықтандыру
қағидаларын жүзеге асыруды тежейтін тенденция деп қарастыруға болады.
Қазіргі уақытта облыстық, аудандық ... және ... ... ... бөлу өкілеттігі облыстық деңгейге жүктелген.
Аудандық, қалалық және ауылдық деңгейлерді тәуелсіз деп ... ... ... ... және ... ... ... соның ішінде ҚР «Жергілікті мемлекеттік басқару» заңы ... ... ... бір ... ... басқа басқару деңгейіне
қаржыландырудың өкілеттіктері мен қызметтерін беру проблемасы ... ... ... ... ... ... комиссия жұмыс істейді. Соның өзінде қиын проблемалардың бірі ... ... ... беру ... болып табылады. Бұл
проблеманы шешудің екі жолы ... ... ... ... ... ... ... болады;
2) жергілікті бюджеттердегі жеке салықтардың үлесін ұлғайтуға болады.
Аймақтардың әлеуметтік – экономикалық даму ... ... ... ... ... ... және демографиялық жағдайына байланысты. Аймақтардың әлеуметтік-
экономикалық жағдайын 5 кестедегі көрсеткіштерден көруге болады.
Кесте 5 - 2005 ... ... ... ... ... ... даму ... ... ... ... болсақ, жоғарыдағы аймақтар ... ... ... ... ... ... бар ... көрсеткіштері бойынша топтарға бөліп ... ... реті ... ... өнім (ЖАӨ) ... аймақтардың орташа
көрсеткіштеріне және халықтың өмір сүру ... ... ... ... 6 ... ... ... халықтың жоғары табыс деңгейіне байланысты ... . Бұл ... ... және Астана қалалары жатады, ... ... бар ... бұл ... ... ... ... сектор мен жоғары ғылыми-техникалық потенциал.
2005 жылдың 1 ... бұл ... ... ... халқы
санының 11,8%, ЖАӨ 25,2%, өнеркәсіп өндірісі көлемі 5,6%. Мұндай қалалар
үшін әлі де өткір ... ... ... ... ... ... ... мен технологияның тозуы және т.б; ... ... ... ету ... бар, ... ... ... жоғары деңгейде ластануы.
Екінші топты көмірсутегі және ... ... бай ... ... ... 2005 ж. 1 ... бұл топ ... халқының саны бойынша үлесі 5,5% құрады, ЖАӨ 18,7%, өнеркәсіп
өндірісі көлемі 35%, ауыл ... ... ... 1,5%. Жан ... ... ... басқа облыстарға қарағанда жоғары.
Негізгі проблемалары: шикізаттық бағытталуы және өнеркәсіп өндірісі
негізінен мұнай өндіруге бағытталған, ... ... ... ауыл ... ...... табыс, жұмыссыздық
деңгейі жоғары, инфрақұрылымның артта қалуы, аудандық орталықтардың
алыстығы және ... топ – ... ... ... табиғи бай минералды-
шикізаттық ресурстар негізінде салынған және ... ... ... ... ... бар ... ... Сонымен қатар, бұл
облыстарда машина салу, жеңіл тамақ ... ... Олар – ... ... ... ... Жан басына шаққандағы орташ
табыстары жоғары ... ... 2005ж. 1 ... үлесі 22,9%, ЖАӨ 19,4%,
өнеркәсіп өндірісі 20,1%, ауыл шаруашылығы 19,1% құрады.
Негізгі проблемалары: шикізаттық ... ... топ ... ресурстарға бай және айтарлықтай ауыл шаруашылық
жерлері бар: Ақтөбе, Қостанай, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстары. Ақтөбе
және Қостанай облыстарында жан басына шаққандағы ... ... ... сәл асып ... ал ... және ... ... облыстар
орташа республикалық деңгейден төмен бола тұра, олардың ... база ... және ... ... ... ... топтың
республика халқының санының үлесі 2005ж. 1 қазанында 25,07%, ЖАӨ 16,9%,
өнеркәсәп өндірісі көлемі 16,6%, ауыл ... ... ... 36% ... ... өнеркәсіптегі кризистік жағдайларды шешудегі
уақытша қиыншылықтар, ауыл ... ... ... ... ... ... ... Жамбыл және Оңтүстік Қазақстан облыстарында
газбен, электроэнергиямен және сумен қамтамасыз ету тұрақсыз.
Батыс Қазақстан және ... ... ... бесінші топтың
машина жасау, соның ішінде қорғаныс бағытында, айтарлықтай ауыл ... ... ... бар. ... ... ... өнеркәсіп
өндірісінде 80% алатын мұнай-газ өндірісі дамыған. Бұл ... ... ... ... ... төмен.
Бесінші топтың 2005ж. 1 қазанындағы республика халқы бойынша үлесі
8,3%, ЖАӨ 8,9%, ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... ... ... қиын жағдай,
әсіресе, қорғаныстық, ауыз суының тапшылығы, мұнай-газ саласының дамуының
және әскери полигондар ... ... топ – ... ... ... ... Қызылорда. Халықтың
табысы Ақмола және Алматы облыстарында өте төмен, ал Қызылорда облысында
орташа республикалық ... ... ... ... ... топтың 2005ж. 1қазанындағы республика халқы бойынша үлесі
19,46%, ЖАӨ 10,2%, ... ... ... 11,1%, ауыл ... ... ... проблемалары: төмен өмір сүру деңгейі, ауыл шаруашылығындағы
жұмыспен қамтылғандардың жоғары ... ... ... ... ... ... алыс ... Арал проблемасы, ауыз
суының тапшылығы және т.б.
Ұсынылған аймақтардың ... ... ... ... ... табыс деңгейі бойынша айырмашылықтар 3,2есеге дейін
жетеді. 2005 жылы максималды табыстарды Жамбыл қаласының тұрғындары ...... ... ... ... Солтүстік Қазақстан
облыстары алды. Орташа жалақы бойынша айырмашылықтар да бар. Ең ... ... және ... облыстарында, ең төмен – Ақмола, Солтүстік
Қазақстан, Алматы және ... ... ... Жалақы Оңтүстік
Қазақстан, Алматы, Ақмола, Солтүстік ... ... ... республикалық деңгейге жетпейді. Жалақының ең жоғары (Атырау)
деңгейі мен ең төмен (Ақмола) ... ... ... 2005 жылдың
тамызында 4 есеге дейін жетті.
Соңғы жылдардағы ... ... ... ... ... қатынастардың бірқатар кемшіліктері бар, бұл аудандық,
облыстық мемлекеттік ... ... ... мен ... Республикасының «Жергілікті және мемлекеттік басқару туралы»
Заңында нақты емес жалпы түрде айтылған. ... ... ... ... жергілікті мемлекеттік басқару құрылымы әр ... ... ... аппаратты қаржыландыру және олардың
өз қызметтерін орындау бір-бірінен ерекшеленеді.
Салық – ... бір ... ... ... заң жүзінде
белгіленген ставкалар бойынша заңды және жеке ... ... ... ... Бұл ... ... ала ... және Қазақстан Республикасының Салық заңнамалары мен Кодексі
арқылы ... ... ... ... ... КСРО құлдыраған
кезде 1991 жылы құрылды. Бұл бізді мемлекет болып өз ... ... ... ... бірі ... есептелінеді. Қазақстан
Республикасының салық жүйесі бірнеше элементтен ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық
түсуін, міндетті зейнетақы жарналарының және ... ... ... ... ... толық және дер ... ... ету ... ... – ақ салық төлеушілердің салық
міндеттемелерін орындалуына салық бақылауын жүзеге ... ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган
мен салық органдарынан тұрады. Салық органдарына ... ... ... Астана және Алматы қалалары ... ... ... бойынша салық комитеттері жатады. Арнайы экономикалық
аймақтар құрылған жағдайда бұл аймақтардың ... ... ... ... Салық органдары тиісті жоғары тұрған салық қызметі ... ... ... тікелей бағынады және жергілікті атқарушы органдарға
жатпайды. Уәкілетті мемлекеттік орган салық органдарына басшылық ... ... ... ... ... ... қызметке уәкілетті
мемлекеттік органның бірінші басшысы ... ... ... ... ... министрлігіне қарайды. Алматы
бойынша Салық комитеті алты аудандық Салық комитетін басқарады.
Сурет -1. ... ... ... ... ... ... министрлігінен келген барлық нұсқаулар осы Алматы қаласы бойынша
Салық комитетіне келеді, ал ол ... ... ... ... Әрбір Қазақстан Республикасының азаматтары Қазақстан
Республикасының ... ... және ... ... ... міндеттеріне қарай мемлекеттік бюджетке салық төлеуге міндетті.
Салық және бюджетке төленетін басқа міндетті ... ... ... ... ... арқылы реттеледі. Нарықтық
экономиканың қалыптасу ... ... ... ... ... ... саясатының басты мақсаты – салық жүйесін құру және оның ... ... ... ... салық механизмін іске асыру.
Салық жүйесі - өзнің құрамы ... ... ... ... модель. Салық жүйесінің компонентерінің құрамына мынандай: қаржы
қатынастары және осы ... ... ... ... ... яғни
салық салу әдістері мен жолдары; нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар; салық
салуды басқару және салық қызметі ... ... ... ... ... нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар, салық салуды ұйымдастыр, салық
салудың негізгі принциптері және т.б. салық механизміне ... ... ... ... жүйеснің механизмінің жұмысының тиімділігін арттыру.
Осыған орай ЭЕМ ... ... ... автаматтандыру барынша
объективті қажеттілік болып тұр.
Бюджетаралық қатынастарды ... ... ... қаржылық негіздерін нығайту бойынша шаралар жүргізу ... ... ... ... ... анықтау арқылы,
реттеуші салықтардың нормативтерін әрбір аймақтың салықтық ... ... ... ... ... Ел ... ... әлеуетін
таратудың, бюджеттік жүйе деңгейлері бойынша кірістерді ... ... ... ... ... ағындарды талдауға әсері зор.
Сөзбе-сөз аударғанда «салықтық әлует» - «салықтық мүмкіндік» дегенді
білдіреді, яғни ... ... ... ... шартты сомасын
көрсетеді. ... ... ... «tax capacity» - «салық
қабілеттілік» терминінің мәнін де жоғарыдағыдай түсінуге болады. ... – бұл ... да бір ... ... ... ... салу ... түсімдер түрінде кірістер әкелу қабілеттілігі. Жергілікті салықтық
әлует факторларына мемлекеттік өкіметтің жергілікті органдарының құзіреті
шегінде кез ... ... ... салу ... ... ... ... беру деңгейінде ... ... ... ... және ... ... ... әлуетін нақты бағалаудың
маңызды рөл ... ... Егер ... ... ... ... онда көмекке қажеттілікті нақты бағалаудағы
субъективтілік ықтималдығы төмендейді. Аймақтардың өзінің салықтық әлуетін
пайдаланудағы ... ... ... және ... ... ... ... деңгейде төмендейді. Салықтық әлует жекелеген салықтар
әлуетінің қосындысынан тұрады. Салық ... ... ... ... ...... әлуетінің» факторы болып табылатыны айқындалады. Осы
базаны, әлуетті бағалау үшін пайдалануға болмас па екен ... ... ... Егер бір салықтың түрін алсақ немесе салық ... ... ... алсақ, онда салық базасы салықтық әлуетті анықтауға негіз болар еді,
ал егер әр ... ... ... ... онда ... салық салу базасы әр
түрлі, сәйкесінше, салық салу базасын тікелей пайдалану мүмкін ... ... ... ... үшін ... базасын емес, қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... әлуеті салық жүйесінің нақты аумағы үшін
идеалды жағдайда салықтық ... ... да бір ... ... ... категория ретінде және нақты салық жүйесінде үнемі
қызмет ететін бюджетаралық ... ... ... ... ретінде анықталады. Салықтық мүмкіндіктерді билік ... бөлу үшін ... ... ... алу ... ... ... салықтық өкілеттіліктері жалпыұлттық
экономиканы реттеу және елдің бүкіл ... ... және ... ... ... үшін ... қажет;
- жалпыұлттық экономикамен жиналатын кірістер жалпымемлекеттік
салық салуға жатқызылуы қажет;
- салықтық базаның аумақтық орналасу теңсіздігі және ... ... ... ... ... жүйенің жоғары
деңгейінде салық салынуы қажет;
- аймақтық бекітілген салықтар капиталдардың ... ... және ... ... ... жасамауы қажет;
- бекітілген салықтар салық ... ... ... ... ... ... ... салық әлуетін қалыптастыру процесін, оны ... ... жөн. Ол ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін объективті өлшейтін көрсеткіштерді
пайдалануға ... ал ... ... ... ... іс ... ... бойынша емес, салықтық ... ... ... Жергілікті деңгейлердің салықтық әлуеті
болып, облыс бойынша ... ... ... ... ... ... ... жиналуы мүмкін, күтілетін кірістер көлемін бағалау
есептеледі.
Қарастырылатын ... ... ... ... ... яғни ... салықтық әлуеті жекелеген салықтар әлуетінің
сомасына тең.
Есеп үшін негіз ... ... ... ... ... ... және ... базалар көрсеткіштері, сәйкес аумақтардың
әлеуметтік-экономикалық даму ... ... ... ... баға ... салықтар және алымдардың жиналушылық
деңгейінің көрсеткіштері, салықтар және алымдардың ... ... ... есептеледі.
Салық әлуетін анықтау реттеуші ... бөлу ... ... ... ... ... бойынша реттеуші салықтардан бөлу
нормативтерін бірыңғай, негізді және жалпыға ... ... ... салықтарды тарату бойынша бір ... жеке ... ... итермелейді, ал екіншілеріне республикалық
бюджеттен өзара ... ... ... ... ... ... ... туғызуға себеп болады.
Егер өз аумақтарында салықтарды ... ... ... ... ... аудару масылдылықты
ынталандырады. ... ... ... ... ... ... функциясын бағаламауға болмайды.
Бюджетаралық қатынастарды реттеу республика үшін көкейтесті ... ... ... отыр. Мәселе республикада әр аймақтың әлеуметтік-
экономикалық дамуы, аумақтық-климаттық жағынан өз ... ... ... отыр. Сондықтан қолданылып жүрген реттеу құралдары ... атап ... ... ... ... ... ... белгілеу, сондай-ақ бюджетке алып қоюлар аймақтардың жоғарыда
айтылған ерекшеліктерін ескермейді және ... ... ... етпейді. Сонымен қатар, бюджеттік алып қоюлар, бюджетаралық
қатынастарды реттеудің экономикалық құралы ... ... ... бәрі ... қатынастар нышанын және оларды реттеу механизмін
жан-жақты зерттеуді талап етеді. ... ... ... ... ... ... немесе әлеуметтік
әділеттілікті таңдау қажет. Бюджеттік бөлушілік ... ... әр ... ... ... арасында бюджеттік ресурстарды тиімді
пайдалану үшін стимул құруды білдіреді, әлеуметтік әділеттілік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді
көрсетеді. Экономикалық тиімділікке негізделу ... ... ... ... ... ... ... ол кезде «жансыз» аймақтар пайда
болады.
Жергілікті бюджеттер ... ... үшін ... ... оның ішінде реттеуші салықтардан бөлу ... ... ... ... ... ... ... салықтар ставкасын
жоғарылата алу құқығын беру қажет.
Егер ... ... ... бөлу жоқ, тек ... ... ... реттеуші салықтардан бөлу қолданылады. ... үшін ... ... ... жөн. ... ... мақсатында келесілерді жасау қажет:
- заңды түрде бекіте отырып бюджеттік жүйе буындары арасында
шығындар және кірістерді ... ... ... ... объективті критерийлерге сәйкес, республикалық ... ... ... деңгейде реттеуші салықтарға
өзінің реттеуші функциясын толық орындауға мүмкіндік беру:
- реттеуші салықтардан бөлу рөлін жоғарылату жолымен жергілікті
бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... болуын жою.
Қазіргі уақытта бюджетаралық қатынастардың ... ... ... ... Қазақстан Республикасының бюджеттік жүйесіндегі үйлесімсіздік:
төменгі ... ... ... және ... ... ... және ... базамен
бекітілмейді.
2) Сәйкес өкілеттілікті қаржыландыруды іске асыруы қажет бюджет пен
билік сатысының деңгейі, оны іске ... ... ... ... ... Жергілікті бюджеттердің меншікті кірістерінің үлесінің төменгі
бюджеттік жүйеге салықтардың уақытылы және ... ... ... ... ... ... Реттеуші салықтардың аумақтар бойынша біркелкі нормативті әрбір
аумақтың ерекшеліктерін ескермейді. Реттеуші салықтар бойынша
нормативтер саралауын іске ... ... ... ... ... ... формуланы өңдеу және пайдалану қажеттілігін
туғызады.
5) Реттеуші салықтардан жергілікті бюджеттерге бөлу нормативтерінің
жыл сайын ... ... ... ... ... құрылымдарының ұзақ мерзімді даму ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді
перспективаға өзінің бюджеттік ... ... ... ... ...... бюджет
шығындары құрылымында күрделі салымдар күрт төмендейді.
6) 1997 жылы қосылған құн ... ал 2002 ... ... ... ... 100% ... бюджетке беру
жергілікті бюджеттердің меншікті кірістерінің үлесін төмендетті,
бюджеттік тәуелділік жоғарылады. Кейінгі ... ... ... ... жергілікті бюджеттерге түсімдер
үлесі төмендеуде. Егер 1999 жылы бұл үлес 37%-ды ... ... 34% ... жылы ... аймақтарда корпоративті табыс салығы жергілікті
бюджет кірістерінің негізгі түрі ... Егер ... ... ... ... беру ... ... жасасақ, Есептік комитеттің
бағалауы бойынша, 2002 жылы жергілікті ... 50 ... ... ... ... 19%-ға ... ала алмады. «Бюджет жүйесі туралы»
Қазақстан Республикасы Заңы ... және ... ... ... ... ... ... сонымен қатар
салықтардың реттеуші ... ... ... анықталған 2002 жылға
дейін заңды тұлғалардан табыс салығы бойынша барлық аймақтарға ... ... ... екі ... ... ... ... табыс салығынан бөлудің біркелкі нормативтері ... ... ... ... етеді.
Жақын арада бюджетаралық қатынастарды реформалау бойынша негізгі
міндет – шығыс ... және ... ... ... қоғамдық
қаржыларды тиімді басқару үшін республикалық және ... ... ... және ... ... ... ... даму деңгейлеріндегі айырмашылық үнемі болған, бұл
әлемнің кез келген ... тән ... ... ... ... болса,
экономикалық шарттары неғұрлым әралуан болса, соғұрлым орталық және ... ... ... ... міндеті көкейтесті. Олардың
шаруашылық қызметін кеңейту республикалық және ... ... ... ... ... ... ... етеді. Осыған
байланысты республикалық және жергілікті бюджеттер арасында ... ... ... ... ... Реттеуші салықтардың
бюджетаралық реттеудегі ... ... ... ... ... ... бюджетке толығымен түсетін салықтарды
жинаудағы жергілікті бюджеттердің мүдделілігі азаяды.
Аймақаралық деңгейде, бюджетаралық реттеудің ... ... ... ... салықтық түсімдерін жоғарылатуға
мүддесіздігімен ... ... ... деңгейінің төмендігі
аймақтық бюджеттердің трансферттердегі қажеттілігін жоғарылатады және ... ... ... Аймақтардың өз күштерімен тапшылықты
қысқартуға тырысуы меншікті ... ... ... Осы жерде
бюджеттік жүйенің тігінен баланстану деңгейі туралы сұрақ туады. Егер әрбір
деңгейде тағайындалған шығыс ... ... ... ресурстарға
жауап берсе, бюджеттік жүйе тігінен ... ... ... ... күресуге мүмкіндік беретін, әдістер бар. ... ... жүйе ... ... ... ... функциясын
және трансферттерді таратуды саяси көзқарастан және экономикалық тиімділік
тұрғысынан жергілікті өкіметке берген жөн.
Кейбір аумақтардың ... ... ... ... ... ... нормативін шамалы жоғарылату ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасайды. Мұндай шешім
көптеген аймақтардың дотациялану деңгейін елеулі ... ... ... ... енгізілген субвенциялар және бюджеттік алып қоюлар жүйесін
енгізу жолымен бюджеттік ... ... ... ... шара ... дейін жеткізілмеді. Нормативтер ұзақ ... ал ... және алып ... ... бұл ... ... ... тұрақтылығы өзгермеді. «Республикалық
бюджет туралы заңында жыл сайын қабылданатын, 1999 жылы ... ... ол ұзақ ... ағымында өзгертілмейтіні шешіліп, «Бюджет жүйесі
туралы» Заңмен бекітілді. Жеке тұлғалардан ... ... және ... 100% ... ... ... ... салықтар ретінде
50% республикалық, 50% ... ... ... ... ... ... және 50% ... 50% жергілікті бюджетке түсетінін арақ
өнімдері бойынша ... ... Ойын ... ... ... толығымен түсті, ал акциздердің қалған түрлері бойынша түсімдер
республикалық бюджетке түсті.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей бюджеттік ... ... ... ... ... және ... жоғарғы бюджеттерден субсидия,
субвенция, трансферттер және қаражат бөлудің ... ... ... ... деңгейдегі бюджеттерге қаржылық көмек көрсету негізінде
емес, ең бірінші салықтық ... ... ... ету қажет.
дегенмен, Қазақстан Республикасында салықтарды және кірістердің басқа
түрлерін бюджеттер арасында ... ... ... жоқ. ... жылдары
бұл 50:50 жүйесіне жалған келтірілген. Мұндай ... ... ... ... өкілеттіліктерінен шығады, сондықтан да экономикалық
негізделмеген. Осыған байланысты Германия тәжірибесіне көңіл ... ... ... ... ... кірістерін теңестіру процесі,
жерлердегі тұрғындар санына байланысты қосылған құнға салық бөлігін жерлер
арасында ... ... ... ... басталады (жерлердегі бір
тұрғынға есебімен). Бұл белгілі ... сол ... ... ... ескеруге мүмкіндік береді. Нәтижесінде, әрбір жерде бөлінген
қосылған құн сомасы мен сәйкес ... ... ... ... ... жалпы көлемі арасындағы қатынасты қарастырса, ... ... ... ... ... үшін ... ... дифференциалды
болады. Ресейде және 1998 жылға дейін Қазақстан Республикасында қандай да
бір есептеулерсіз барлық аймақтарда қосылған ... ... ... ... бекітілген. Басқа реттеуші салықтарға қатысты жағдай осындай
болған. ... ... ... ... аумақтың ерекшеліктерін ескере
алмайды және артта қалушы аймақтар бойынша жанбасылық салықтық ... ... ... дейін теңестіруге әсер ете алмайды. Сондықтан
бірыңғай нормативтерді барлық аймақтар үшін бірдей ... ...... ... ... яғни базалық ретінде қарастыруға
болады.
Реттеуші салықтардан тұрақты нормативтерді ... ... ... ... ... шешпеді. 2001 жылдың аяғында
« Бюджет жүйесі туралы» Заңға ... ... ... 2002 жылы ... ... үкімет бюджет жүйесіне өзгерістер енгізген: ... ... ... ... ... беріліп, ішкі акциздер және
қоршаған ортаны қорғаудан ... ... ... ... көзі болды.
өзгеріс енгізудің негізгі себебі, әртүрлі өзгерістерге ұшырауға ... ... ... облыстық деңгейдегі салықтық түсімдерге кедергі
жасайтындықтан, салықты толығымен республикалық деңгейге беру ... ... ... қамтамасыз етуге болатындығы. Ал акциз
сияқты ... ... ... ... ... ... акциздерді толығымен жергілікті бюджетке қалдыру ... 2002 ... ... ... нәтижесі ретінде 6-кестеде
жыл қорытындылары мәліметтері негізінде талдау жасалған.
Кесте 6 - ... ... ... ... ... ... |
| |2004 |2006 |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |бюджет |
| ... ... ... мемлекеттік бюджеттің салықтық
түсімдерінің құрылымында болған өзгерістер айқын бейнеленген. 2004 жылғы
бюджет ... ... ... ... ... ... ... үлесі күрт төмендеген. Әрине, бұл ... ... ... бюджеттердің меншікті кірістерінің төмендеуі
субвенцияланатын ... ... ... ... ... ... құрылымындағы жергілікті бюджетке түсетін салықтық
түсімдер 24,5%-ды ғана құрады. Бұл ... ... ... ... ... ... берілуінен болған. Ал жоғарыда айтылып
өткендей акциздердің жергілікті бюджетке ... бұл ... ... ... ... ... ... бюджеттік мәселелерді шешу және деңгейаралық бюджеттік
қаржылық ағындарды оңтайландыру үшін бюджеттік жүйенің барлық ... ... ... ... бекіту жүйесін жетілдіру қажет.
Деңгейаралық бюджеттік ... ... ... ... ... қандай да бір деңгейін жетілдіруге басым күш жұмсау өте
қауіпті. Бюджеттік нормалар және ... тек ... да бір ... билік
деңгейінің мүддесін көздемей, жалпы ... жүйе ... ... шешу ... ... ... Бюджетаралық қатынасты
реформалаудың негізгі бағыты – мұнда бюджеттік жүйе деңгейлері бойынша
таратылатын бюджеттік ... ... ... ... ... ... жедел өзгеретін әлеуметтік-экономикалық жағдай-шарттарында, бюджеттік
жүйе деңгейлері арасында бюджеттік ... ... ... ... қатынастарды ұйымдастыру ретін үнемі жетілдірудің ... реті ... Бұл ... ... ... ағындардың оңтайландырылуы, ағымдағы және болашақтағы ... ... ... ... ... бұл бір ... берілген
модельдің салыстырмалы тұрақтылығын қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... тәуелсіз бюджеттік
жүйелер деңгейлер ... ... ... ... ... ... ... өңдеу қажеттілігін, екінші
жағынан қызмет ететін механизмді ... және оның ... және ... жою ... айқындау қажеттіліктерін
болжамдайды.
Бюджетаралық қатынастар реформаларының негізгі ... ... ... ... ... ... ресурстарын пайдалану және басқару
тиімділігін жоғарылату;
- аймақтардың әлуметтік-экономикалық тиімділігін арттыру ... ... ... жетіспеушіліктерді жою және бюджетаралық қатынастарды
реформалау мақсатында келесілерді шешу қажет:
• аймақтық бюджеттік ... ... ... ... ... қаржыларды
сауықтыру;
• қарсы қаржылық ағындарды төмендету;
• қаржыларды бөлу шарттылығы және ... ... үшін ... және ... жоғары дотациялық аумақтарға қосымша қаржылық
қолдауды қамтамасыз ету;
• мемлекеттік билік ... және ... ... ... ... ... ... әлеуетін жоғарылатудағы
бюджеттердің баланстануын ... ... оң ... мүдделікті жоғарылату;
• жергілікті және мемлекеттік бюджеттер арасындағы
бюджетаралық қатынастарды өзара байланыстыруды
қамтамасыз ету.
Аумақтық бюджеттер ... ... ... ... ... ... кірістерді ұлғайту есебінен, яғни елдің салық жүйесіне шамасы
бойынша елеулі, жиналуына ... ... және ... ... ... бюджеттік жүйе үзбелері арасында жалпы мемлекеттік кірістерді тұрақты
нормативтік негізде тарату жолымен;
... ... ... ... және ... жыл сайын реттеу
есебінен.
Қазіргі кезде және жақын арада аумақтық экономикалық және әлеуметтік-
экономикалық дамуы деңгейлерді ... күрт ... ... ... «бір ... – бір бюджет»формуласы негізінде қалыптастыру
жағымсыз салдарға әкеледі. ... ... ... ... ... болмауынан экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан артта қалған
аумақтар жойылуға мәжбүр болады. ... ... ... ... емес ... ... ... дұрыс болады.
Кірістерді сенімді және тұрақты ... ... ... ... ... ... бағыттағы аумақтардан табыстарды жаңа
меңгеріліп жатқан ... ... ... әлеуметтік-экономикалық даму
деңгейі әр түрлі ... ... ... ... ... ... керек. Бұл республика ... ... ... ... ... ... және ... бюджет
қатынастарын ғылыми негізді нормативтік базаға ауыстыруға негізделген.
Қазіргі кезде реттеуші салықтар арқылы бюджетаралық ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттерді жоғары бюджеттерден басым тәуелді етеді.
Салықтық түсімдерді «тарату» тәжірибесі ... ... жыл ... ... бойынша) өзінің мүмкіндіктерін толық пайдаланған
жоқ. Оны ... ... ... ... қолдану қажет, ал реттеуші
салықтардан бөлу нормативтері ... ... ... көзі ... ... бас ... әлі ... бюджетаралық қатынастарды ұйымдастыру туралы арнайы
облыстық заңды өңдеу қажеттілігі туады. Аумақтың бюджеттік ресурстардағы ... ... ... бюджеттік қамтамасыз етудегі нормативтері
бюджетаралық қатынастарды қалыптастырудың бастапқы шарттары ... ... ... дамытудың келешектегі бағыттарының бірі -
әрбір аумақтың қаржылық әлуетін басым мөлшерде ... ... ... дамытуға, муниципалдық құрылымдарды ынталадыруға мүмкіндік беретін,
салықтық бөлу ... ... ... ... тәсілді
пайдалану. Бюджетаралық қатынастар проблемалары ... ... ... ... және ... ... органдары
арасында өкілеттіліктерді бөлумен тығыз байланысты.
Тұрақты және ашық бюджетаралық қатынастардың жүйесін құру ... ... ... ... ... ... ... деңгейлерінің арасындағы мемлекеттік
функцияларын нақты бөлу және ... ... ... ... ... құру;
- барлық деңгейлердің жеке табыстарын заңнамалық актілермен бекіту
және барлық аумақтарға тең бюджетаралық реттеу жүйесін қолдану;
- әрбір ... ... ... ... негізінде қаржы
ресурстарымен қамтамасыз ету.
Қазіргі уақытта мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... және бюджетаралық қатынастарды
жетілдіру үшін жұмыс тобы ... ... ... ... ... және ... бюджеттері арасындағы және аз мөлшерде облыстық
және төмендегі бюджеттер ... ... ... ... Бұл ... ... ... кешендік көзқарасты қамтамасыз
етпейді. Республикадағы бюджетаралық қатынастар жүйесі аймақтағы қаржылық
жеткілікке ынталандыруы, ... ... ... ... ... ... ... қаржылық ағындарды қысқартуы,
аумақтың әлеуметтік-экономикалық дамуын ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік қамтамасыз
минимумын кепілдеуі қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... ... ... Кодексі (2004 жылғы 24 сәуір №548 –
ΙΙ, өзгертулермен 7.07.06 ж. №76 – ΙΙΙ).
2. Д. А. ... ... ... ... ... ... және оң
тенденциялары. // Экономическая наука в Казахстане: проблемы и пути
реформирования: ... ... ... ... сб. ... тр. ... ... 2003 – ч.1.
3. П. Б. ... ... ... ... ... ... государственного
управления и совершенствования межбюджетных ... // ... – 2003 - ... Д. ... ... ... негіздерін реттеуші салықтар
көмегімен оңтайландыру. // Қаржы – қаражат – 2003 - ... Ж. ... ... на формирование и развитие межбюджетных отношений.
// Финансы Казахстана – 2003 - №2.
6. А. Исабек
Жергілікті ... ... және ... бөліктерінің қалыптасуына талдау
жасау (Қызылорда облысы бойынша). // Қаржы – қаражат – 2005 - №2 .
7. А. ... ... как ... часть бюджетного регулирования. //
Финансы Казахстана – 2004
8. Статистикалық бюллетень №12 (96), желтоқсан 2006 ... ... ... ... Комитетінің ұйымдастырушылық құрылымы
Ақпарттық технологиялар басқармасы
Есепке алу және талдау басқармасы
Салықтық аудит басқармасы
Салықты тіркеу басқармасы
Салықтарды ... ... ... ... бас-қар -масы
Салықты тіркеуді есепке алу және бақылау бөлімі
Тіркел-меген салық төлеушілерді анықтау ... С ФП ... ... және қол-дау бөлімі
АЖ тір-кеу бө-лімі
Тал-дау және бол-жау бөлі-мі
Төлемдерді есепке алу
Ірі салық төлеушілердің мониторинг бөлімі
Заң-ды тұлғалар-дың аудит бөлі-мі
Жеке тұлғалардың аудит ... ... ... ... ... ... ... есе-пке алу
Ірі сал-ық төлеуші-лер-дің мони-тор-ингі бөлі-мі
Салық төлеуші-лермен жұмыс істеу салық-тық есеп беруді бақылау ... ... ... бөлімі
Хал-ық ара-лық сал-ық салу бөлі-мі
Мемлекеттік сатып алу және қамтамасыз ету ... және ... есеп ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бюджетаралық қатынас- бюджет процесін дамытудың бірден-бір қайнар көзі7 бет
Муниципалды басқаруды жүзеге асыруда бюджетаралық қатынастарды жетілдірудің рөлі23 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
1933-1939 жылдардағы халықаралық қатынастардың дамуы3 бет
III - XI ғасырлардағы индияда феодалдық қатынастардың қалыптаса бастауы46 бет
«Дизель сорғысының қалған режимді реттеуші»30 бет
«қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша мүліктік қатынастарды құқықтық реттеудің ерекшеліктері»103 бет
Авторлық құқықтың ұғымы және қатынастардың реттелуі59 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Азаматтық қарым-қатынастарды реттейтін құжаттар.17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь