Қылмыс жасаған адамды ұстағанда зиян келтірудің түрлері


1. Қылмыс жасаған адамды ұстағанда зиян келтірудің түрлері.
2. Күштеп немесе психикалық мәжбүрлеу.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қылмыс істеген адамды ұстау-қылмыстылықпен күресудің негізгі элементерінің бірі. Сондықтанда қылмыс жасаған адамға оны мемлекеттік органдарға жеткізу және оның жаңа қол сұғушылық жасау мүмкіндігін тыю үшін ұстау кезінде зиян келтіру, егер мұндай адамды өзге амалдармен ұстау мүмкін болмаса және бұл орайда осы үшін қажетті шаралар шығуға жол берілмесе, қылмыс болып табылмайды.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстау адамға келтірілген зиян жағдай мәжбүр етпейтін анық шектен тыс зиян қажетсіз келтірген кезде, олардың ұсталатын адам жасаған қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіптілік дәрежесіне және ұстаудың мән-жайына көрінеу сай келмеуі ұстау шараларын асыра сілтеу деп танылады. Бұлайша асыра сілтеу қасақана зиян келтірілген жағдайда ғана қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғады.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстауға бұған арнаулы уәкілеттігі бар адамдармен бірге жәбірленушілер мен басқа азаматтардың да құқығы бар.
1997 жылы 13 маусым айында ҚР-сы заңымен ҚР-сы заңдары мен нормативтік актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақ КСР-інің қылмыстық кодексіне жеке жүйе ретінде қол сұғушылық жасаған адамды ұстау кезінде зиян келтіру мәселелері енгізілді. Кейіннен бұл норма Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінде орын алды.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстау кезінде зиян келтіру проблемаларын шешу, қылмыстылықпен күресудегі қылмыстық-құқықтық заңдылықтарды күшейтуді немесе азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғауға едәуір маңызын тигізеді.
Біріншіден нағыз қылмыстық құқылық институт, қылмыс жасаған адамды қылмыстық-қылмыстық іс жүргізу негіздері бойынша уақытылы ұстауды, әділ соттылықты жүргізуге, қол сұғушылықтың болашақта басқа да қылмыскер жасауын тыюдың алдын алуға әсерін тигізеді.
Екіншіден, адамның мүддесі мен конституциялық құқықтарын қорғауда маңызды орын алады. Бір жағынан, қылмыстық-құқыққа сай қылмыскерді ұстау шараларын қолдану елеулі дәрежеде заңға бағынатын азаматтардың өмірін, денсаулығын және мүліктік мүдделерін қол сұғушылықтан, сонымен қатар қоғамдық қарым-қатынастың бұзылмауын қамтамасыз етеді. Бұл қорғаудың маңызы мынады, яғни, қылмыскерді ұстаумен қатар оның жаңа қылмыс жасауы тыйылады, басқа тұлғалардың зиян шегуінен қорғанысы күшейеді, қамтамасыз етіледі.
Қылмыскерді ұстаудың негізі болып оның біткен немесе аяқталмаған қылмысты істеуі немесе қылмыс істегеннен кейін одан жасырыну, құтылғысы келу әрекеттері жасау болып табылады. Кез келген азаматтар сияқты қол сұғушылық жасаған адам өзінің кінәлілігіне қарамастан, конституциялық құқықтарға сай мүдделерге ие болады.
Тек қана оның қоғамға қауіпті әрекеттері үшін оған белгілі бір зиян келтірілуі мүмкін (қамау, соғу, байлау және т.б.) денеге зиян келтіру, кейбір жағдайларда өмірінен айыру (өлтіру), оның мүлкіне зиян келтіру түрінде болуы мүмкін. ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес (33-бап) зиян келтірудің мақсаты болып қылмыскерді мемлекет органдарына тапсыру, оның басқа да жаңа қылмыстар жасауын тыю болып табылады.
Қылмыскердің бостандығын шектеудің заңды белгілері болып мына жәйттер жатады.
а) адамның қылмыс жасауы және қылмысы үшін заң алдында жауаптылығы жасаған әрекеті, қылмыскерді ұстауға негіз болып табылады.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






1. Қылмыс жасаған адамды ұстағанда зиян келтірудің түрлері.
Қылмыс істеген адамды ұстау-қылмыстылықпен күресудің негізгі
элементерінің бірі. Сондықтанда қылмыс жасаған адамға оны мемлекеттік
органдарға жеткізу және оның жаңа қол сұғушылық жасау мүмкіндігін тыю
үшін ұстау кезінде зиян келтіру, егер мұндай адамды өзге амалдармен
ұстау мүмкін болмаса және бұл орайда осы үшін қажетті шаралар шығуға
жол берілмесе, қылмыс болып табылмайды.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстау адамға келтірілген зиян жағдай мәжбүр
етпейтін анық шектен тыс зиян қажетсіз келтірген кезде, олардың
ұсталатын адам жасаған қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіптілік
дәрежесіне және ұстаудың мән-жайына көрінеу сай келмеуі ұстау шараларын
асыра сілтеу деп танылады. Бұлайша асыра сілтеу қасақана зиян келтірілген
жағдайда ғана қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғады.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстауға бұған арнаулы уәкілеттігі бар
адамдармен бірге жәбірленушілер мен басқа азаматтардың да құқығы бар.
1997 жылы 13 маусым айында ҚР-сы заңымен ҚР-сы заңдары мен нормативтік
актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақ КСР-інің
қылмыстық кодексіне жеке жүйе ретінде қол сұғушылық жасаған адамды ұстау
кезінде зиян келтіру мәселелері енгізілді. Кейіннен бұл норма Қазақстан
Республикасы Қылмыстық кодексінде орын алды.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстау кезінде зиян келтіру проблемаларын
шешу, қылмыстылықпен күресудегі қылмыстық-құқықтық заңдылықтарды
күшейтуді немесе азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғауға едәуір
маңызын тигізеді.
Біріншіден нағыз қылмыстық құқылық институт, қылмыс жасаған адамды
қылмыстық-қылмыстық іс жүргізу негіздері бойынша уақытылы ұстауды, әділ
соттылықты жүргізуге, қол сұғушылықтың болашақта басқа да қылмыскер
жасауын тыюдың алдын алуға әсерін тигізеді.
Екіншіден, адамның мүддесі мен конституциялық құқықтарын қорғауда маңызды
орын алады. Бір жағынан, қылмыстық-құқыққа сай қылмыскерді ұстау шараларын
қолдану елеулі дәрежеде заңға бағынатын азаматтардың өмірін, денсаулығын
және мүліктік мүдделерін қол сұғушылықтан, сонымен қатар қоғамдық қарым-
қатынастың бұзылмауын қамтамасыз етеді. Бұл қорғаудың маңызы мынады, яғни,
қылмыскерді ұстаумен қатар оның жаңа қылмыс жасауы тыйылады, басқа
тұлғалардың зиян шегуінен қорғанысы күшейеді, қамтамасыз етіледі.
Қылмыскерді ұстаудың негізі болып оның біткен немесе аяқталмаған қылмысты
істеуі немесе қылмыс істегеннен кейін одан жасырыну, құтылғысы келу
әрекеттері жасау болып табылады. Кез келген азаматтар сияқты қол сұғушылық
жасаған адам өзінің кінәлілігіне қарамастан, конституциялық құқықтарға сай
мүдделерге ие болады.
Тек қана оның қоғамға қауіпті әрекеттері үшін оған белгілі бір зиян
келтірілуі мүмкін (қамау, соғу, байлау және т.б.) денеге зиян келтіру,
кейбір жағдайларда өмірінен айыру (өлтіру), оның мүлкіне зиян келтіру
түрінде болуы мүмкін. ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес (33-бап) зиян
келтірудің мақсаты болып қылмыскерді мемлекет органдарына тапсыру, оның
басқа да жаңа қылмыстар жасауын тыю болып табылады.
Қылмыскердің бостандығын шектеудің заңды белгілері болып мына жәйттер
жатады.
а) адамның қылмыс жасауы және қылмысы үшін заң алдында жауаптылығы жасаған
әрекеті, қылмыскерді ұстауға негіз болып табылады.
б) қылмыс субъектісінің белгілерінің барлық белгілеріне ие болғандығына
қарамастан, қоғамға қол сұғушылық жасаған кез келген адам мемлекет
органдарына, қылмысы үшін ұстауға жатады. Егер де ұстауға жататын адам,
қылмыс субъектісінің белгілеріне ие болмағандығы туралы алдын ала білсе, ал
оған тигізілген зардап аса қажеттілік деп бағаланады.
в) қол сұғушылық жасаған адамды ұстауға бұған уәкілеттігі бар адамдармен
бірге жәбірленушілер мен басқа азаматтардың да құқығы бар.
г) қол сұғушылық жасаған адам қылмыс жасған уақыттың үстінде немесе қылмыс
жасағаннан кейін де я болмаса қылмыстық жауаптылыққа тартылуы мүмкін болған
жағдайларға дейін ұсталуға жатады.
д) қылмыскерді ұстау заңды болып табылады, егер ол қысқа уақыт аралығында
жүргізілсе қылмыскерді жәбірленуші, куәгер немесе басқа да адамдар тез
арада тапсыруы қажет. Қол сұғушы қылмыскерді ұзақ уақыт бойы жеткілікті
негіздерсіз ұстауы, ҚР-сы ҚК 126, 308-ші баптарына сәйкес жауаптылыққа
әкелуі, соқтыруы мүмкін.
Қылмыс істеген адамды ұстаған кезде зиян үшінші жаққа емес, тек соның өзіне
ғана келтіріледі. Қандай да болмасын жағдайларға байланысты қылмыскердің
өміріне, денсаулығына, мүлкіне зиян келтірілсе, белгілі бір шарттардың
болуы қажет. Олар мыналар: зардап тигізудің қажетті болуы, арнайы мақсаттың
болуы, болған жағдайларға сай болуы. Бұл шарттар заңды түрде қол сұғушыға
зиян келтірудің дұрыстығын көрсетеді.
Қол сұғушылық жасаған адамды ұстау кезінде зиян кетіру қажетті болып
табылуы мына жағдайда орын алады:
а) қылмыскерді ұстауы-үшінші тұлғаға оның өміріне, денсаулығына қауіп
төндіруі жағдайында болып, қылмыскерге белгіленген бір зиян келтірмей ұстау
мүмкіндігі болмаса:
б) қылмыскердің қашуға әрекеттенуі немесе қарсылық көрсетуі осыған
байланысты белгілі бір зиян келтірмей ұстау мүмкіндігі болмаса.
Қажеттілік мына үш факторға байланысты сипатталынады:
а) қылмыскерге және оны ұстау кезіндегі әрекетті:
б) қылмыскерді ұстайтын адамға байланысты:
в) ұстау ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің объектісі
Қылмыс жасаған адамдарды ұстаудың қылмыстық-құқықтық сипаттамасы
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің объективтік белгілері
Зиян келтірудің салдарынан туындайтын міндеттемелер
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық сипаттамасы
Қылмыс жасаған жасөспірім тұлғасы
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық және қылмыстық-құқықтық сипаттамасы
ҚЫЛМЫС ҚҰРАМДАРЫНЫҢ ТҮРЛЕРІ
Қылмыс құрамының түрлері
Моральдық зиян келтірудің туындайтын міндеттемелер түсінігі мен маңызы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь