Қазақстанның отын қорлары


Адамзатқа қажетті энергетикалық шикізат қорларының көлемі дәлелденген, болжамды және болуы мүмкін деген үш базалық категория негізінде анықтала¬тыны белгілі. Е.Ю. Сергеевтің “Новейшая история. Подробности 1945-1999” атты кітабында міне, осындай үш нұсқаға сүйе¬не отырып жүргізілген есептеулер нәти¬же¬сінде әлемдегі энергетикалық отын қор¬ларының көлемі қазіргі пайдалану деңгейінде 800 жылға дейін жететіндігі, соның ішінде көмірдің 600 жылға, мұнай қорының 90 жылға, газдың 50 жылға жете¬тіндігі жазылған. “Алайда, – дейді кітап авторы, – егер энергетикалық отын көздерін өнеркәсіптік игеру ісі қазіргі қарқындылықпен дами беретін болса, олардың барлығы 130 жылдың ішінде-ақ таусылып бітетіндігін ғалымдар дәлелдеп отыр”.
Еліміздің энергетика саласындағы білікті мамандардың бірі ғылым докторы, профессор Кенжемұрат Дүкенбаев та өзінің “Қазақстан энергетикасы” атты кітабында құрамына көмір, мұнай, газ кі¬ретін бүкіл әлемдегі органикалық отын¬ның дәлелденген қоры 6,3 триллион тонна шартты отынды құрайтындығын, мұның 76 пайызы көмір болғанда, тек 24 пайызы ғана мұнай мен газдың үлесіне тиетіндігін жазады. “Мұнай мен газ қазіргі күні басқа энергетикалық отын түрлеріне қарағанда адамзат тіршілігінде орасан зор маңызға ие болып отыр. Олардың қорларының аздығы әлемдік деңгейде жаңа шешімдерді қажет етеді” дейді автор.
Сонымен бұрын таусылып бітпейтін¬дей көрінетін қазіргі отын қорларының көлемі шектеулі екендігі соңғы онжыл¬дықта адамдар санасына мықтап бекіді. Осыған сәйкес әлемдік энергетиканың алдағы жүрер жолына қатысты жаңа тұжырымдар пайда болуда. Мәселен, “Шелл” компаниясының сарапшылары 2030 жылдарға таман жаңартылған энергия түрлерін пайдалану ісі әртарапты жолдармен дами бастайтындығын айтады. Олардың пікірі бойынша, бұл кездегі энергия түрлерінің теңістігіне (балансына) қазіргі көмір мен мұнай, табиғи газдан басқа, атом энергиясы, жел энергиясы, жаңа биомасса, күн энергиясы, жер мен мұхит энергиясы және әлі ашылмаған белгісіз энергия түрі енуі мүмкін. Сөйтіп, адамзат пайдаланымындағы “энергия коктейлінің” құрылымы барған сайын кеңейе бермек.
Тағы бір әлемдік ықпалы бар алып кәсіпорын Шеврон корпорациясы маман¬дарының пікірлері де осы тұжырымнан көп алыс емес. Шеврон мамандарының есептеуі бойынша, бірінші триллион бар¬рель мұнайды пайдалану үшін адамзатқа 125 жыл қажет болған екен. Ал келесісін пайдалануға бар жоғы 30 жыл кетпек. Осыған орай корпорацияның төрағасы және атқарушы директоры Дэвид Джей О”Райлли мырза былай деп жазады: “Осы жүз жылдықтың ең басты мәселелерінің бірі энергетика мәселесі болмақ. Бір нәр¬се анық, ол – жеңіл мұнай дәуренінің өт¬кендігі. Сондықтан осы және алдағы жүзжылдықта біздің бүкіл әлемнің энергетикалық сұранысын қанағаттан¬дыруға қаншалықты қабілетті екеніміз дәл қазір бірлесе отырып таңдап алатын бағытымызға байланысты болады.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қазақстанның отын қорлары.
Адамзатқа қажетті энергетикалық шикізат қорларының көлемі
дәлелденген, болжамды және болуы мүмкін деген үш базалық категория
негізінде анықталатыны белгілі. Е.Ю. Сергеевтің “Новейшая история.
Подробности 1945-1999” атты кітабында міне, осындай үш нұсқаға сүйене
отырып жүргізілген есептеулер нәтижесінде әлемдегі энергетикалық отын
қорларының көлемі қазіргі пайдалану деңгейінде 800 жылға дейін
жететіндігі, соның ішінде көмірдің 600 жылға, мұнай қорының 90 жылға,
газдың 50 жылға жететіндігі жазылған. “Алайда, – дейді кітап авторы, – егер
энергетикалық отын көздерін өнеркәсіптік игеру ісі қазіргі қарқындылықпен
дами беретін болса, олардың барлығы 130 жылдың ішінде-ақ таусылып
бітетіндігін ғалымдар дәлелдеп отыр”.
Еліміздің энергетика саласындағы білікті мамандардың бірі ғылым
докторы, профессор Кенжемұрат Дүкенбаев та өзінің “Қазақстан энергетикасы”
атты кітабында құрамына көмір, мұнай, газ кіретін бүкіл әлемдегі
органикалық отынның дәлелденген қоры 6,3 триллион тонна шартты отынды
құрайтындығын, мұның 76 пайызы көмір болғанда, тек 24 пайызы ғана мұнай
мен газдың үлесіне тиетіндігін жазады. “Мұнай мен газ қазіргі күні басқа
энергетикалық отын түрлеріне қарағанда адамзат тіршілігінде орасан зор
маңызға ие болып отыр. Олардың қорларының аздығы әлемдік деңгейде жаңа
шешімдерді қажет етеді” дейді автор.
Сонымен бұрын таусылып бітпейтіндей көрінетін қазіргі отын қорларының
көлемі шектеулі екендігі соңғы онжылдықта адамдар санасына мықтап бекіді.
Осыған сәйкес әлемдік энергетиканың алдағы жүрер жолына қатысты жаңа
тұжырымдар пайда болуда. Мәселен, “Шелл” компаниясының сарапшылары 2030
жылдарға таман жаңартылған энергия түрлерін пайдалану ісі әртарапты
жолдармен дами бастайтындығын айтады. Олардың пікірі бойынша, бұл кездегі
энергия түрлерінің теңістігіне (балансына) қазіргі көмір мен мұнай, табиғи
газдан басқа, атом энергиясы, жел энергиясы, жаңа биомасса, күн энергиясы,
жер мен мұхит энергиясы және әлі ашылмаған белгісіз энергия түрі енуі
мүмкін. Сөйтіп, адамзат пайдаланымындағы “энергия коктейлінің” құрылымы
барған сайын кеңейе бермек.
Тағы бір әлемдік ықпалы бар алып кәсіпорын Шеврон корпорациясы мамандарының
пікірлері де осы тұжырымнан көп алыс емес. Шеврон мамандарының есептеуі
бойынша, бірінші триллион баррель мұнайды пайдалану үшін адамзатқа 125 жыл
қажет болған екен. Ал келесісін пайдалануға бар жоғы 30 жыл кетпек. Осыған
орай корпорацияның төрағасы және атқарушы директоры Дэвид Джей О”Райлли
мырза былай деп жазады: “Осы жүз жылдықтың ең басты мәселелерінің бірі
энергетика мәселесі болмақ. Бір нәрсе анық, ол – жеңіл мұнай дәуренінің
өткендігі. Сондықтан осы және алдағы жүзжылдықта біздің бүкіл әлемнің
энергетикалық сұранысын қанағаттандыруға қаншалықты қабілетті екеніміз дәл
қазір бірлесе отырып таңдап алатын бағытымызға байланысты болады.
Біз бүгін энергия ресурстарына деген бұрын болмаған жоғары сұраныспен
бетпе бет кездесіп отырмыз. Әлемдегі тұрғындар санының өсуі және әлемдік
экономиканың қарқынды дамуы дамушы елдердегі миллиондаған адамдардың жайлы
өмір сүру салтына қарай ұмтылуына алып баратыны белгілі. Бұл энергия тұтыну
көлемінің өсуіне жол ашады деген сөз. Сонымен бірге, кейбір болжамдар
бойынша, әлемдік мұнай пайдалану жиырма жылдан кейін қазіргі көлеммен
салыстырғанда қырық пайызға ұлғаяды. ...Демек біз қандай бір қадамдар
жасамайық, болашаққа қарауымыз керек, бірақ бір жылға емес, алдағы елу
жылға”.
Мұнай өндіру жөніндегі әлемнің ең ірі компаниялардың өкілдері, міне, осылай
деп пікір түйеді.
Көмірсутегі қорлары көлемінің шектеулілігі мен оған деген сұраныстың
арта түсуі олардың бағасына да әсер етіп, жыл өткен сайын алтыннан да
қадірлі затқа айналдырып бара жатқындығын да көріп отырмыз. Соңғы екі-үш
жылдың өзінде қара мұнайдың халықаралық рыноктегі бағасы 20 доллардан 75
долларға дейін көтерілді. Ал бағаның бұлайша шарықтауы мұнай мен газды көп
пайдаланатын ірі державаларды қазірдің өзінде тым мазасыздандырып жіберді.
Олар жаңа қуат көздерін іздестірумен қатар оның қолда бар баламалы
көздеріне көшу мәселесін де асығыс қарастыруға мәжбүр болуда.
Жуықта газетіміздің басшысы Сауытбек Абдрахмановқа берген сұхбатында
(“Егемен Қазақстан”, 21.03. 2006 ж.) осы мәселеге орай Елбасы: “Қазақтың
“білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады”, дейтіні әбден келді. Әлемнің
мықты елдерінің бәрі тауар өндіруші экономикадан білім өндіру мен қолдануға
негізделген экономикаға ауысып жатыр. Жақында АҚШ Президенті Джордж Буштың
ел халқына дәстүрлі жолдау сөзінде қандай міндетті алға қойғандығын білесіз
ғой? Ел басшысы энергияның ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстанның істейтін және болашақтық кен орындар қорларының сипаттамасы және көмір шығару көлемдері
Мұнай мен газдың қазіргі дәуірдегі маңызы
Мұнай газ өңдіру кәсіпорнындағы өндірістің қаржылық ресурстары
Нарықтық экономикаға өту барысында
Атомдық энергетика – энергия көзі ретінде
Отын энергетикалық кешені
Қазақстан Республикасының мұнайгаз өнеркәсібі
Қазақстанның отын - энергетикалық қорлары
Қазіргі экономикалық дамудағы табиғи ресурстардың рөлі
Жер қоймасы және әр түрлі мемлекеттердегі қазба байлықтар тобы
Пәндер