Еңбек ақының экономикалық мәні және оны жетілдірудің жолдарын қазіргі заманғы ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбектеріне шолу жасау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1.бөлім. Еңбек ақының экономикалық мәні және оны жетілдірудің жолдарын қазіргі заманғы ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбектеріне шолу жасау.
1.1. Еңбек ақының экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2. Еңбек ақы есебін жетілдіру бойынша ғалымдармен
тәжірибешілердің еңбектеріне шолу. ... ... ... ... ... ... ... ... 9

2 бөлім. «Жиенбай» ЖШС.ң экономикалық сипаттамасы және оның қаржылық жұмысы мен есебінің ұйымдастырылуы.
2.1. «Жиенбай» ЖШС.на экономикалық сипаттама беру ... ... ... ... ... ... 13
2.2. «Жиенбай» ЖШС.ң есеп қаржы жұмысының ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

3.бөлім. «Жиенбай» ЖШС.ң еңбек және оған ақы төлеудің есебі мен аудиті

3.1 Еңбек және оған ақы төлеудің құжатталуы
3.2 Еңбек ақы төлеудің түрлері мен жүйелері
3.3 Еңбек және ақы төлеудің аналитикалық және синтетикалық есебі.
3.4 Еңбек және оған ақы төлеудің аудиті

Қорытынды және ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..63

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66
Экономикасы дамыған елдерде табыстардың қосындысында еңбек ақы көп үлес алады, яғни әртүрлі еңбектерге төленген еңбек ақы ретінде. Бұл жағдайды 2 үлкен макроэкономикалық көрсеткіштің 1) ұлттық табыстың, 2) тұрғындардың ақшалай табыстарының жалпы сомасын тапқан кезде еңбек ақының алатын үлес салмағынан көруге болады.
Батыстың экономикалық теориясына байланысты ұлттық табыстың құрамында өндіріске әсер етуші факторлардың ( еңбек, капитал, нарықтық қатынастар жағдайында өндірісті дұрыс басқара білу) нәтиежесімен болған ақшалай табыстың барлық көлемі көрсетілуі тиіс. Ұлттық табыстың құрамына экономикадағы бөлінген процестердің негізінде алынған табыстар яғни трансферттер кіргізілмейді. Трансферттердің ең маңыздысы болып әлеуметтік қамтамасыздандыру жағынан алынған түрлі зейнетақылар, жәрдемақылар, степендиялар және мемлекеттік құнды қағаздардан алынған пайыздар саналады. Ал басқа макроэкономикалық көрсеткіш тұрғындардың ақшалай табыстарының ұлттық табыстан айырмашылығы оның құрамына акционерлік қоғамның бөлінбеген пайдасын кіргізбейді ал кіргізілетіні әлеуметтік трансферттер мен мемлекеттік құнды қағаздар бойынша тұрғындарға төленетін пайыздық төлемдер .
Тақырыптың маңыздылығын ескере отырын еңбек және оған ақы төлеудің экономикалық мазмұнын экономикалық теориясы және бухгалтерлік есеп тұрғысынан талдау жасау өте маңызды да қызықты деп есептеймін.
Еңбек және оған ақы төлеу бухгалтерлік есептің ең қиын бөлімі болып табылады. Бұл бөлім өте нақты жедел есепті талап етіп шаруашылықта жұмыс жасайтын жұмысшылардың қозғалысын, өзгерістерін, жұмыс уақытының шығындалуын, жұмысшылардың категорияларын, өндірістік шығындарды дер уақытында есепке ала отырып, талдап отырады. Осы менің диплом жұмысы тақырыбымның маңызды екендігін түсіндіреді.
Еңбек және оған ақы төлеудің тақырыбына жазудағы алдына қойған міндеттеріне мыналар жатады:
1. Еңбек және оған ақы төлеудің экономикалық мәнін ашу
2. Өндірілетін өнімдер мен істелетін жұмысқа кеткен еңбек пен оған төленетін еңбекақы мөлшерін дұрыс анықтауды ұйымдастыру
3. Еңбек және оған ақы төлеудің есебін жетілдіру мақсатындв ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбектеріне шолу;
4. Еңбек және оған ақы төлеудің синтетикалық және аеалитикалық есебін жүргізу;
5. Еңбек және оған ақы төлеудің формаларымен нысандарын ашу;
6. Еңбек және оған ақы төлеудің аудитін жүргізу тәртібін қарастыру;
Осы диплом жұмысының зерттеу объектісі болып «Жиенбай» ЖШС табылады. Жұмысты орындау кезінде Қазақстан Республикасының “Бухгалтерлік есеп туралы заңы”, “Қазақстан Респуликасының қаржылық есеп стандарттары”, «Жиенбай» ЖШС жылдық есеп мәліметтері қолданылды.
Дипломдық жұмыстың теоретикалық және әдістмелік негізі болған ғалымдардың және тәжірибиешілердің еңбектері, инструкивтік және нормативтік құжаттар, іс жүзіндегі заңдар мен заңнамалар
Тақырып бойынша диплом жұмысында келесі әдістер қолданылды: салыстыру, талдау әдістері, теоретикалық және нақты материалды тұжырымдау, статистикалық топтастыру, баланстық тұжырым, екі жақты жазу, түгелдеу, бағалау.
Дипломдық жұмыс 66 бетте жазылған: кіріспе бөлімнен, ғалымдар мен тәжірибиешілердің еңбегіне шолу бөлімінен, кәсіпорынның ұйымдық - экономикалық сипаттамасы негізгі бөлімнен және қортындыдан, сонымен бірге 5 кестеден тұрады.
Күтілетін нәтижие болып еңбек және оған ақы төлеудің есебімен мен аудитін кәсіпорындарда тиімді ұйымдастыру жолдарын және жетілдіру бағыттарын қарастыру болып табылады.
1-бөлім. Еңбек ақының экономикалық мәні және оны жетілдірудің жолдарын қазіргі заманғы ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбектеріне шолу жасау
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ҚР –ң « Еңбек туралы заңы » 10.12.1999жылғы .
2. ҚР –ң « Тұрғындарды еңбекпен қамту заңы » 23.01.2001жылғы
3. “Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы” заң, 26.12.95, 2002ж. өзгертулер мен толықтырулар № 2732.
4. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» Заң 28.02.2007 жыл №234-III.
5. Қаржылық есеп берудің Ұлттық стандарттары № 2 - Алматы : ЛЕМ, 2007 ж. Май №20-21; «Налоговый вестник»
6. Қаржылық есеп берудің Ұлттық стандарттары бойынша типтік шоттар жоспары № 2 - Алматы : ЛЕМ, 2007 ж. Май №20-21; «Налоговый вестник»
7. Қазақстан Республикасының Салықтық Кодексі ( өзгертулер мен толықтырулар) – Алматы: Центральный дом бухгалтера, 2008ж.
8. Назарбаев Н.А. Қазақстан-2030жыл.
9. Маркс К. Капитал.// Маркс К., Энгельс Ф. Соч.-Т.25-ЧП.
10. Нұсқау ( орыс тілінде) Организации и оплаты труда работников в случаях, предусмотренных трудовым законодательством РК // Бухгалтер Бюллетені 1999жылғы , № 22, .2-5беттер // Еңбек сұрақтары – 1999 жылғы, № 1, 5-9 беттер
11. Адамчук В.В. және басқалары. Еңбек экономикасы : Оқулық. 1999 жылғы.-431 беттер
12. Ашитов З.Д. «Қазақстанның хұқы»: Оқулық .2003 жыл- Алматы.:995.-310 беттер.
13. Булатов А. С. «Өтпелі экономика кезеңінде еңбек ақыны реттеу» //Қазақстандағы еңбек //. -2004 жылғы .-01. 7-10 беттер
14. Байтурсынова А. «Нақты еңбекті суреттеу» // Деловая неделя. -2003жылғы . -11. апр. (№14 ). 3 беттер
15. Бенке И. «Қызметтер көрсету нарығында еңбек ақы ынталандыру көзі ретінде» // АЛЬПАРИ. – 2002жылғы . №2-3. - 53-55беттер
16. Берешев С. «Еңбекпен қамтудың ерекшеліктері » // Қазақстандағы еңбек .-2004 жыл. - 9 . 4-8 беттер
17. Бизнес Софт Трейдинг Экономика предприятия: Курс лекции. - М.: Инфра- М,2002жыл.-288беттер
18. Дурановская Г. « Демалысқа шығу уақыты және демалыс уақытына төлемақы есептеу тәртібі» // БУХГАЛТЕР БЮЛЛЕТЕНІ.-2001жылғы . –№23. - 3-4 беттер
19. Добрынин А.И. « Еңбек ақы төлеу тәртібі» //БУХГАЛТЕРЛЕРДІҢ СЫРТҚЫ МЕКТЕБІ//. – 2000 ЖЫЛҒЫ . - 9-10. 17-35 беттер.
20. Искаков Н.А. «Жұмыссыздық және онымен күрес» //Саяхат. -2002 жылғы. №3-4. 41-44 беттер.
21. Катарбаева А. «Қазақстан Республикасында еңбекке ақы төлеу туралы»
22. //Экономика и статистика.// -2004. -4.. 76-80 беттер. – 2сурет.,5кесте .
23. Кондраков Н.П.Дондраков И.Н., Бухгалтерский учет в бюджетных организациях /Н.П. Кондраков, И.Н Кондраков. -2-е изд., перераб и доп. -М.Проспект,2000жылғы. – 224беттер.
24. Курасова А. « Еңбек ақыжүйесін автоматтандыру» //Бухгалтер+компьютер. – 2000 жылғы.-9..20-24 беттер.
25. Каржова Н. ҚР-да еңбекті нормалау. // Финансы Казахстана. -1999жылғы.-10-11.беттер.58-62.
26. Методические рекомендации по вопросам оплаты труда работников //Труд в Казахстане. Орыс тілінде -2000жыл.-7,.7-14 беттер.
27. Молдажанов Р. «О концептуальных подходах Федерации профсоюзов РКк реформированию организаций заработной платы» // труд в Казахстане . -2000.-7.-c.5-10.
28. Мулдагалиева А. Расходы по оплате труда: Учет труда // Бюллетень бухгалтера. - 2001.-10.-с.9-10
29. Назарова В.Л. Об уровне оплаты труда в РК в 2002 году // Труд в Казахстане .-2007.- №2.-С.32-34 Официальная газета. -2001.- 1-2. - С. 11-12.
30. Еңбек ақы қорына кіргізілетін төлемдер туралы //Бухгалтер.// -2007жылғы .-6 беттер.
31. Радостовец В.К. И. др. Бухгалтерский учет на предприятии. -3-е изд.,доп. И перераб. -А.6:Центраудит - Казахстан. 2002жыл. -728 беттер.
32. Радостовец В.К. Бухгалтерский учет на предприятии Алматы. 1998
33. Сатанов И. «Жекешелендіру кезіндегі төленетін еңбек ақылар» //транзитттік экономика.-2001жылғы . - 1. 84-89 беттер .
34. Ситникова Е. «ACCESS жобасындағы еңбек ақы есептеу тәртібі " // Бухгалтер және компьютер//. – 2007 жылғы .- 2.3.4.5.беттер
35. Тейлор Ф.У. « Әлемдік еңбек ақы есептеу ерекшеліктері » // Қазақстандағы еңбек . -2002жылғы . -№12.-11-13 беттер.
36. Шеденов У. «Қазақстандағы еңбек қатынастарын реттеу »// Қазақстандағы еңбек.-2003. жылғы -11. 4-8 беттер .
37. Эмарсон Г. // Еңбек және оған ақы төлеу жөнінде бухгалтердің үстелдік кітапшасы: Оқулық, -2-басылым., :Фирма «1С» ,1999.-560,00. беттер
38. Фойль О « Шет елдердің экономикалық теориясы»; 1999 жылғы 45-56 беттер
39. “Бюллетень бухгалтера” журнал 2007-2008 (№1-5).
        
        Кіріспе.....................................................................
........................................4
1-бөлім. Еңбек ақының экономикалық мәні және оны жетілдірудің жолдарын
қазіргі заманғы ... мен ... ... шолу жасау.
1.1. Еңбек ... ... ... ақы ... ... ... ... еңбектеріне шолу. ............................... 9
2 бөлім. «Жиенбай» ЖШС-ң экономикалық сипаттамасы және оның ... мен ... ... ... ... ... ... «Жиенбай» ... есеп ... ... ... ... ... және оған ақы ... есебі мен аудиті
1. Еңбек және оған ақы төлеудің құжатталуы
2. ... ақы ... ... мен ... ... және ақы ... аналитикалық және синтетикалық есебі.
4. Еңбек және оған ақы төлеудің ... ... ... ... елдерде табыстардың қосындысында еңбек ақы ... ... яғни ... еңбектерге төленген еңбек ақы ... ... 2 ... ... ... 1) ... ... 2)
тұрғындардың ақшалай табыстарының жалпы сомасын тапқан ... ... ... үлес ... көруге болады.
Батыстың экономикалық теориясына байланысты ұлттық табыстың құрамында
өндіріске әсер етуші факторлардың ( еңбек, капитал, ... ... ... ... басқара білу) нәтиежесімен болған ақшалай
табыстың барлық ... ... ... ... ... ... ... процестердің негізінде алынған табыстар яғни
трансферттер кіргізілмейді. Трансферттердің ең маңыздысы болып ... ... ... ... ... жәрдемақылар,
степендиялар және мемлекеттік құнды қағаздардан алынған ... ... ... ... көрсеткіш тұрғындардың ақшалай табыстарының
ұлттық табыстан айырмашылығы оның ... ... ... ... ... ал ... ... трансферттер мен
мемлекеттік құнды қағаздар бойынша тұрғындарға төленетін пайыздық төлемдер
.
Тақырыптың ... ... ... еңбек және оған ақы төлеудің
экономикалық мазмұнын экономикалық ... және ... ... ... ... өте ... да ... деп есептеймін.
Еңбек және оған ақы төлеу бухгалтерлік есептің ең қиын бөлімі ... Бұл ... өте ... ... ... ... етіп шаруашылықта жұмыс
жасайтын ... ... ... ... уақытының
шығындалуын, жұмысшылардың ... ... ... ... ... ала ... ... отырады. Осы менің диплом жұмысы
тақырыбымның маңызды екендігін түсіндіреді.
Еңбек және оған ақы ... ... ... ... ... ... ... Еңбек және оған ақы төлеудің экономикалық мәнін ашу
2. Өндірілетін өнімдер мен істелетін жұмысқа кеткен еңбек пен ... ... ... ... ... ... Еңбек және оған ақы төлеудің есебін ... ... мен ... ... ... ... және оған ақы төлеудің синтетикалық және аеалитикалық
есебін жүргізу;
5. Еңбек және оған ақы ... ... ... ... Еңбек және оған ақы төлеудің аудитін жүргізу тәртібін қарастыру;
Осы диплом жұмысының зерттеу объектісі болып «Жиенбай» ЖШС ... ... ... ... Республикасының “Бухгалтерлік есеп туралы
заңы”, “Қазақстан Респуликасының қаржылық есеп стандарттары”, «Жиенбай» ЖШС
жылдық есеп мәліметтері қолданылды.
Дипломдық жұмыстың теоретикалық және ... ... ... және тәжірибиешілердің еңбектері, инструкивтік және нормативтік
құжаттар, іс жүзіндегі ... мен ... ... ... жұмысында келесі әдістер қолданылды: салыстыру,
талдау әдістері, ... және ... ... ... ... ... ... екі жақты жазу, түгелдеу,
бағалау.
Дипломдық жұмыс 66 бетте жазылған: кіріспе бөлімнен, ғалымдар ... ... шолу ... кәсіпорынның ұйымдық -
экономикалық ... ... ... және ... ... ... 5
кестеден тұрады.
Күтілетін нәтижие болып еңбек және оған ақы ... ... ... ... ... ұйымдастыру жолдарын және жетілдіру
бағыттарын қарастыру болып табылады.
1-бөлім. ... ... ... мәні және оны ... жолдарын
қазіргі заманғы ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбектеріне шолу жасау
1. Еңбек ақының ... ... ... ... сай қызметі. Еңбектің көмегімен адам өз
қажетін өтеу үшін табиғатты өзгертеді, ... ... ... ... негізгі шарттарының бірі де еңбек. Адамды адам еткен деп
айтудың өзі де жайдан-жай емес. Адам еңбек ... ... ... шықты, табиғат күштерін игере отырып, оны өз муддесіне пайдаланды,
еңбек құралдарын жасауды игерді, қабілетін дамытты, білім ... оқу ... ... ... айта ... еңбек өнімділігі мен еңбек қарқындылығы
деген ұғымдарда да тоқталған дұрыс болар. Еңбек қарқындылығы ... ... ... ... ... ... мен ... пәрменділігі. Конвейерлі
(тізбекті) жұмыс әдісін шапшандатқанда, бір мезгілде ... ... ... ... ұтып ... ... арттыруға болады.
Ғылыми-техникалық революция жағдайында, өндірісті ... ... ... ... ... дене ... жұмсауы
азаяды,есесіне ой- ми энергиясын жұмсауы ұлғаяды.Жұмыс күнінің ұзақтығы
қысқартылса, ... ... ... ... ... ... ... болса, еңбек қарқындылығы ... ... ... ... сипатын өзгертті. Еңбектің мамандық дәрежесі өсті,
кадрларды кәсіптік жағынан ... ... ... ... өндірісте
күрделі машиналар мен механизмдерді пайдаланумен байланысты адамдардың дене
еңбегінің үлесі барған сайын азаюда, жұмысшы технологиялық ... ... ... та ... ... ... ... алатын, өздігінен
бастама көрсететін дәрежеге көтерілді. Жұмыс куні бойынша еңбек қажетті
және ... ... ... ... ... ... бір бөлігін өзін
қажетті өнімдерді өндіруге жұмсайды. Бұл уақыт ішінде ... ... ... ... ... тек ... көлемде өнім өндірумен шектелсе,
қоғам одан әрі дами алмаған болар еді. Өндіріс көлемін ұлғайту және барған
сайын жетілдіру, ... ... ... ... ету, ... жарамсыз
адамдарға көмек көрсету, материалдық емес өндіріс салалары қызметкерлерінің
қажеттіліктерін өтеу қоғамның міндеті. ... ... ... ... тыс ... етуге де тура келеді. Мұндай уақыт ішінде жұмсалған
еңбек-қосымша еңбек деп аталады. Бір ... жәйт ... ... ... ... ... маркстік әдебиеттерге ғана тән, ал қазіргі батыстық
экономикалық әдебиеттерде бұл жоқ.
Шаруашылық ... ... ... және сату деп ... ... ... болсақ, осы өнім өндңіру үшін қажеттілер еңбек
заттары, еңбек құралдары, ... – ақ ... күші ... ...... ... есебін қарастырғанда еңбек заттарының,
негізгі құралдардың есебін қарастырғанда еңбек құралдарының ... ... ... ... ... Ал кез ... кәсіпорындар
мен ұйымдардағы жүмыстарды орындап, қызметтерді атқарып жүрген адамдардың
еңбегін дұрыс бағалап, олардың ... ... ... әділ ... ... кәсіпорынның болмасын күрделі мәселелерінің бірі. Міне, ... ... ... бірі ... ... ... мен ... есеп айырысу тақырыбы өз ... ... ... ... осыдан.
Еңбек пен еңбекақы есебінің негізгі міндеттері :
7. Өндірілетін өнімдер мен ... ... ... ... пен ... ... мөлшерін дұрыс анықтау.
8. Еңбек өнімділігінің өсімін бақылау.
9. ... ... саны мен ... бақылау.
10. Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы төлеу үшін ... ... ... қорынан және тағы басқа қорлардан
бөлінетін қаржыларды ... ... және ... ... дұрыс есеп айырысу.
12. Өндіріске жедел басшылық ... үшін ... ... ... ... және ... ... статистикалық және бухгалтерлік
қорытынды есепті беру.
Сонымен қатар ... пен ... ... ... одан әрі ... ... жағдайлар қажет:
1. Еңбектің өнімділігі мен орындалған жұмыстың көлемін ... ... ... ... кеңінен қолдану.
2. Еңбек пен өндірісті басқарудағы ғылыми жолмен ... ... ... ... ... ... сыйлық беру жүйесімен басқа да түрлерін жұмыстағы
жетістіктермен тығыз байланыстыра отырып дұрыс қолдану.
4. ... пен ... ... осы ... ... сай есептеу мен
ұйымдастыру техникаларын қолдану, алғашқы есеп жүйесін ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының аралас әлеуметтік бағытталған наықтық экономикаға ... ... ... ... ... ... кепілдендіреді және
жоғарғы деңгейдегі еңбек ақыға шек қойылмайды. Бұл ... ... және ... ... арттырудың басты құралы ... ... ... ... ... ... ... және оның принциптері. Еңбек ақы деңгейі
халық шаруашылығы саласына қарай өзіндік ерекшелігімен ... ол ... ... ...... ... ... біліктілікті
(квалификацияланған) еңбек жай еңбекке қарағанда молдау құнды құрайды және
оған еңбек ақы жоғары ... ... ... ... ... қарай жіктеу. Еңбек жағдайы жеңіл
және ауыр; қалыпты және зиянды болуы ... ... ... жағдайда
еңбек еткендерге қарағанда, ауыр әрі зиянды жұмыс істейтіндер ... ... ... ... ... дамуын байқайтын экономиканың ең қажетті
салаларында басқаларына қарағанда өсім мен ақы ... ... ... ... ... ... мен ... табиғи-климаттық
жағдайының өзгешелігімен байланысты. Еңбек ... ... ... ... ... белгіленіп, жалақыға қосымша түрінде
қосылады. Қазақстан Республикасында бұл ... 1,15 –ті ... ... ... ... жұмыс істейтіндер жалақысына 15 пайыз қосымша
қосып алады.
Қазақстан Республикасы 1996 ... ... « ... ... ... ... еңбек ақы төлеу туралы »
қаулысына сай, жалақыны есептегенде ... ... ... аудандық
коэффиценттер мөлшері сақталады. Таулы , құмды және сусыз жерлердегі жұмыс
үшін, ... ... ... ... ... ... жұмыскер өзі еңбек ететін жердегі және жалпы ұжымның
еңбек нәтиежесімен байланысты.
Жалақыны ұйымдастырудың ... ... ... ... ... сыйпатының сандық және сапалығын есепке ала отырып,
тарифтік жүйе жалақыны ұйымдастырады және реттейді
1.2. ... ақы ... ... ... ғалымдармен тәжірибешілердің
еңбектеріне шолу.
Енбекті жетілдіру, ... ... және ... ... ... әдістерін зорделемейтін экономиқалық инженерлік
әліметтеуге ... ... ... ... ... ... нормативті материалдар, өлшем құралдары, еңбек
процесстерін талдау компьютерлік техника болып есептеледі. ... ... ... ... жартсында ғылымдар ашық жарламай ... ... бірі Ф.У ... көп ... зертеулерінің басты
проблемалары өндірістік процестереңбек және басқару.
1. Енбек процестерін тәсілге қозғалысқа операцияларға болу арқылы
жетілдіру.
2. Әр жұмысшыларға қарсетті ... ... ... ... ... ... орындау тәсілдеріне әдістеріне
үйрету.
4. Еңбек процестерін зерделеу үшін алдыңғы катарын жұмысшыларды
тандау т.б.
Тейлердің еңбегін басқа да ... ... ... ... ... ... ... Тейлар (32) принцептерін толықтырып әрі қарай дамытты.
Ағылшын ғылыми Г. Эмарсон (31) бір ғана ... ... ... ... ... еңбегін тиімді ұйымдастыруды ұсынды.
Мәдиниет негізгі еңбек. Еңбек ... ... ... ... мәдиниетте жаңа
қалып алып отырады. Сондықтан алып отырған тақырыбын болашақ еңбек мазмұнын
жанаша түрде оқыту, оны ... ... мен ... ... ... ен негізгі кепілдік меселесі адамды жан жақ етіп тұнғанмандыру мен
жетілдіре өсіріп өркендірету».
№ 122 «Еңбекпен қамту ... » ... ... ... ... ... ... Соған байланысты әр мемлекет өз елінде
жұмыссыздық ... үшін ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мідеті түрде жұмысберушілермен жұмысты
мына бағытта жүргізу керек:
1. Жұмысқа орналасуға көмек көрсету;
2. Жұмыс персоналдарын ... ... ... ... Мекемелерді құрылымды қайта құруда квалификациялы жұмысшыларды
сақтап, үнемді пайдалана білу;
Жұмыс күшініңмаңызы туралы бірыңғай көзқарас жоқ. ... ... ... ... тыс деп ... . Факт ... жұмыс күшінің товар емес
екендігін келтіреді.
Алматы қаласының тұрғындарды әлеуметтік қорғау және еңбек Департаментінің
бастығының орынбасары А. ... (18) ... ... ... ... ... ... болып мыналар саналады:
- әр жұмысқа орналасқан адам үшін жұмысберушіге ең төменгі еңбек ... ... ... ақы ... ... жұмыс орындарын беруде беделді жұмысберушілерге әлеуметтік
салыққа жеңілдіктер беру;
Осы айтылған ... ... ... ... деген ойдамыз. Баршамызға
белгілі қоғамдағы жұмыссыздықтың саны әр қоғам үшін келеңсіз жағдай екені
белгілі. Сол ... ... ... ... ... жасайды. Экомист-бухгалтер Добрынин А.И. (14) ... ... ... жәрдемақы төлеу кәсіпорындардың төлейтін бюджеттің
дотациясынан төленуін;
-Жұмыссыздарға коммуналдық төлемдерді төлеуде жеңілдіктер көрсетілуін;
- ... ... ... арқылы кадрлардың квалификациясын қайтадан
дайындауды ұйымдастыру;
Осы жерде осы шараларды кешенді түрде қолданған кезде ғана ... айта кету ... ... кандидаты, доцент А.С.Булатов (8) мырзаның
пікірінше нарықтың ең ... ... ... ... кадр ... ... жұмысшыны жұмысқа алған күннен бастап, оның ынталандыруы,
еңбек ақының төленуі, оның ... өсуі бәрі ... ... ... ... ... Болатов А.С. мырза ... ... ... ... ... еңбек ақыны төлеуге еңбек ақының тұрақсыз ... ... ... ... ... ... дифференциалды баллдар әсер етуші факторлар: жұмысшының
квалификациясы, жұмыстың көлемі, оның ... , ... ... ... ... тиіс.
- Жұмыс күшінің кәсіпорынның пайдасына қатыушылығы ескерілінуі қажет
«БизнесСофтТрейдинг» фирмасының мамандары еңбек ақы есептеудің ... кері » деп ... ... ... ұсынады. Бірақ бұл әдісті
қолданбас ... ... ... ... тікелей әдісті толығымен түсініп
білу қажет және бұрыннан қолданып келе жатқан жеке табысқа салықты ... ... ... ғылымдар кандидаты Назарова В.Л ханым еңбек ақы есебін ... , ... ... еңбек ақы есептеу мақсатында 681 ... ... ақы деп ... ... ... . ... қазіргі заманда
барлық жұмысшылар толығымен пластикалық ... ... ... жүйесіне
көшкендіктен бұл ұсынысты тиімсіз деп ойлаймын
2 бөлім. “Жиенбай ” ЖШС-ң экономикалық сипаттамасы және оның есеп ... ... ...... экономикалық сипаттама беру.
“Жиенбай ” ЖШС 2002 жылы 29 ... ... ... Бұл ... ... ... ... облысы, Жалпақтал ауылы, Егоров көшесі. Мемлекеттік
лицензия ...... ... ... мәртебесі:
1. “Жиенбай ” ЖШС аталынған қоғам мұнан бұлай мүлік жөніндегі
Батыс Қазақстан территориялық ... мен ... ... Қоғам жекменшік болып табылады.
3. Қоғамның өзінің атауы жазылған елтаңба мөрі бар.
4. Қоғам өзінің қызметін осы ... және ... ... ... ... негізінде жүзеге асырады.
2. “Жиенбай ” ЖШС қызметінің мақсаты мен бағыттары:
2.1. Құрылыс-монтаж жұмыстары;
2.2. Жер жұмыстары;
2.3. Ғимараттармен ... ... 2 және ... ... ... құрастырмаларын тұрғызу;
2.4. жылу желілерімен жабдықтау;
2.5. электр желілерімен жабдықтау:
2.6. Сумен жабдықтау;
2.7.Құрастырмалар мен ... ... ... ... ... және сырлау жұмыстары
“Жиенбай ” ЖШС экономикалық жағдайын сипаттау үшін келесі кестелерді
қарастыруға болады.
Кесте ... ” ЖШС ... ... | ... ... , ... ... | |(%) |
| | |2005 |2006 |2007 | |
| ... ... ... ... ... ... |146 |
| |мың ... | | | | |
| ... ... ... |- ... ... |- |
| |мың ... | | | | |
| ... саны |21 |22 |25 |119 |
| ... кіріс, мың тенге |361548 |350273 |485682 |134 |
| ... ... мың |9934673 |425494 |2185040 |21,9 |
| ... | | | | |
| ... ... ... |6487655 |3187511 |37,8 |
| ... | | | | |
1 ... ... ... ... ” ЖШС -ның өндіріс көлемі
жылдан жылға ұлғайып отыр. Тауарды ... ... 2007 жылы 2005 ... 46 ... өсіп ... 2007 жылы ... ... тауар
құны 68145135 тенгені құрайды. Негізінен кәсіпорын 2007 ... ... оның ... ... ... және ... ... көп
болмауына байланысты. Ал кәсіпорынның негізігі ... ... ... 2006 жылы пайда болды, ал оның құнының жылма жыл
азайып отырғаны оған есептелетін тозуға байланысты, оның құны 2007 ... ... тең ... 2006 жылы 18098913 ... ... азайған.
Ал жұмысшылар санының көбеюі кәсіпорынның қызмет өрісінің ... ... отыр 19 ... ... ... ... ... еңбек ақы қоры өсіп отыр. Дебеторлық борыштар 2007 жылы 2005-ші
жылға қарағанда 78 ... ... ал ... ... ... ... жылы 62 ... азайған.
2.2. кесте
“Жиенбай ” ЖШС негізгі қорлары құрамы
| ... ... ... | ... |
| | |(%) |
| |2006 |2007 | ... өндірістік қор, |18098913 ... |98,9 ... мың ... | | | ... ... | | | ... |1340713 |1319620 |98,4 ... және ... |176661 |171247 |96,9 ... ... ... |16515764 |99,5 ... ... ... ... ... ... ... қорларының құны онша үлкен емес 2 пайызға ... ... ... ... қорларға есептелген тозуға
байланысты.
Соның ... ... 2 ... ... 4 пайызға, басқадай
құрылғалар 1 ... ... ... ... жыл ... жаңа ... қорларымен
толықтырылмауы себеп болып отыр.
3 кесте
“Жиенбай ” ЖШС -ның қаржылық нәтижие есебі
| | ... ... | | ... ... | |(%) |
| | | | | | |
| | |2005 |2006 |2007 | |
| ... ... табыс, мың |46543000 |44866739 |68145135 |146 |
| ... | | | | |
| ... ... ... |46026503 |44366349 |67451303 |146 |
| ... мың ... | | | | |
| ... ... мың ... |516497 |500390 |693832 |134 |
| ... ... мың тенге |154949 |150117 |208150 |134 |
| ... ... ... |361548 |350273 |485682 |134 |
| ... мың ... | | | | |
| ... табыс, мың тенге |361548 |350273 |485682 |134 ... ЖШС –ң ... ... ... болсақ , өткізілген
өнімнің өзіндік құнын 2007 жылы 2005 жылға қарағанда – 46 ... ... ... ... ... 2,9 ... ... Өткізілген өнімнің өзіндік құны
да 46 ... ... ... ... 34 ... өссе , осындай қарқынмен табыс
салығы да, салық салынғаннан кейінгі табыс, таза ... ... ... ... ... ... ... мынандай қорытынды жасауға
болады: Кәсіпорын жылдан жылға өсіп келе ... ... ... алға ... жұмыс жасай берсе, болашақта оған банктерден кредит
алауға және тағы да ... ... қол ... ... ... ...... экономикалық сипаттамасы және оның қаржылық
жұмысы мен есебінің ұйымдастырылуы.
“Жиенбай ” ... ... есеп ... ... ... заң күші ... есеп туралы” жарлығына сәйкес
жүргізіледі. Оның өзінің есеп шоты бар. Оған ... ... ... ... негізгі нормативтік құжаттар ретінде бухгалтерлік есеп
стандарты және оларға методикалық нұсқаулар, ... қоса ... ... жасалған негізгі шоттар жоспары пайдаланылады.
Кәсіпорында журналды - ... ... ... ... - ... формаға жазу алғашқы құжаттар, есеп ... ... ... ... ... ... Субъектіні, тағыда басқа қызығушы тұлғаларды кәсіпорынның
шаруалық қызметі туралы толық ақпараттармен қамтамасыз ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңдылықтарына сай ... ... ... ... қажетті ақпараттармен қамтамасыз ету;
- Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп - ... ... ... ... ... жан ... ... салыстырылымдылық, кезектілік
ұстамдарына негіздделе отырып жүзеге асырылады.
Бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ішкі және алдын-ала бақылауды бас бухгалтердің міндетіне
алудан басталады.
Бұл үшін бухгалтерлік есепті ... және ... ... ... ... ... Бас ... жалпы бухгалтерлік қызметтерді ұйымдастыру қаржылық және
статистикалық ... ... ... ... ... ... есеп берулерді тексеру, бас кітапты жүргізу, салықтардың бюджетке
уақытылы төлеуін бақылау және қаржылық ... ... ... ... бухгалтердің орынбасарының міндеттері: бухгалтерлік операцияларды
нормативтік құжаттар мен ... ... ... ... ... берілуін тексеру. Бухгалтерлік есеп шоттары бойынша ведомостілерді
топтастыру, синтетикалық шоттар бойынша айналым ... ... ... тиісті есеп регистрлері бойынша негізгі құралдардың,
материалдық емес ... ... ... ... ... ... стол бухгалтері келесідей қызметті атқарады: Орталық қойма
шоттарын өңдеу, жабдықтаушылармен есеп айырысу ... ... ... мен есеп айырысу ... ... ... және
кредиторлық міндеттемелердің талдауын ... ... ... ... келесілер кіреді: өндірістік және көмекші цехтардың
есебін жасау өнім өндірісіне шығындар ... ... есеп ... ... ... құнын қалыптастыру.
Есеп айырысу столының бухгалтері еңбекақы есебін, ... ... ... есеп ... ... жүзеге асырады.
Кассир кассаға нақты ақшаны қабылдау, беру, есеп айырысу шотына нақты
ақшаны аудару, ... және ... ... ... ... ... және
есебін жүргізумен айналысады.
Кәсіпорынның қаржы жұмысынң негізгі бөлімдері мыналар:
1. Қаржылық жоспарлау. Бұл жерде қаржылық ... ... ... пен ... ... ақша қозғалысы жоспары сияқты
құжаттары жасақталады.
2. ... есеп ... Бұл ... ... шарт ... ... есеп ... жүргізу
барысындағы қажетті құжаттар толтырылады.
3. Қаржы органдарымен есептесу. Бұл жерде бюджеттен есеп ... ... ... ... мәмілемелер
жүргізіліп, құжаттар толтырылады.
4. Айналым қаражаттары. Бұл ... ... ... пайдалану
тиімділігі мен айналымдылығын үдейтуді көтеру бойынша шаралар
жасақталып жүргізіледі.
5. Несиелендіру. Мұнда несиені алу және ... ... ... құжаттар толтырылады.
6. Кассалық операциялар. Кәсіпорындағы қаржы ... ... оның ... ... ... болады.
Кәсіпорынның таңдаған бухгалтерлік есептегі шаруашылық іс- әрекетінің
ағымдағы топтастырылуы мен жалпылама қызметін ... ... ... ... ... саясатын қалыптастыру - бухгалтерлік есепті жүргізудің белгілі бір
тәсілін нақты бір шаруашылық жағдайында пайдаланудың тәртібін белгілеу.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... есеп
саясатында іске асырған кезде мыналарды есепке алады:
- кәсіпорынның мүліктік жағдайы;
- кәсіпорын қызметінің үздіксіздігі;
- есеп ... ... ... ... ... ... ... мүлік бағасының және
міндеттемелердің есепті жыл ішінде ... ... ... тапсырмасы – шаруашылық қызметін жоғары деңгейін
көрсету, бұл әрекетті тиімді реттеу мақсаты үшін шаруашылық жөніндегі ... ... ...... ... қызметінің алдындағы тұрған басты
тапсырмалары болып төмендегілер табылады:
- кірісті ... ... ... ... ... ... ... алдындағы
міндеттемелерді толық және уақытында ... ... ... ... алынған қаражаттарды
мақсатты пайдалану.
- айналым ... ... ... қамтамасыз ету.
3 –Бөлім. «Жиенбай» ЖШС-ң еңбек және оған ақы ... мен ... ... және оған ақы ... құжатталуы
Еңбек жайлы есеп беруде көп салалы ... ... ... мен ... негізгі қызмет атқаратындар және негізгі
емес қызмет атқаратындар деп екі топқа ... ... ... ... мен ұйымдардың жұмысшылары мен
қызметкерлері жұмысшылар мен қызметкерлер ... ... ... тобы ... ... және тағы ... да ... бөлінеді.
Басшылар қатарына – президент, ректор, директор, меңгеруші, тағы басқалар
жатады.
Мамандар қатарына – инженерлер, техникалық қызметтегі адамдар және ... ... да ... қатарына – құжаттарды дайындайтын, есеп және бақылау
жұмысын ... ... ... ... ... ... ... тағы басқалары жатады.
Бухгалтерлік есепте жұмысшылар мен қызметкерлердің саны мен олардың жұмыс
істеген уақытын есепке алуға тура келеді. ... ... ... ... саны ... ... саны ” деп ... мен қызметкерлердің тізімдегі саны – кәсіпорындар мен ... жаңа ... ... ... кейбір қызметкерлерді жұмыстан босатуға
байланысты өзгеріп отырады.
Кәсіпорындарда жұмысшылар мен қызметкерлердің құрамы және олардың ... да ... мен ... құрамының есебі:
- кәсіпорындар мен ұйымдардың мамандар бөлімінде (кадрлар бөлімі)
жүргізіледі. Мамандар ... ... ... құжаттары
пайдаланады:
- жұмысқа алу жайлы бұйрық үлгілі түрі Т – 1;
- басқа жұмысқа ... ... ... ... түрі Т – 5;
- демалыс берілуі жайлы бұйрық үлгілі Т – 6;
- жұмыстан шығарылу жайлы бұйрық үлгілі Т – ... рет ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге ұйымның
мамандар бөлімі еңбек кітапшасын толтырады.
Еңбек ... ... ... ... оған жұмысшылар мен
қызметкерлердің қызмет ... ... ... ... мен ... – ақ ... және тағы басқа да деректер жазылады.
Жұмысқа алу жайлы хат негізінде жұмысшылар мен қызметкерлердің ... төл ... ... ... ... және ... түрі Т –
2 жеке карточкасы ашылады. Ол ... ... мен ... ... ... аты – ... ұлты, еңбек стажы, дүниеге келген күні, айы
және жылы, мекен – жайы, тағы ... ... ... ... ... ... алынған адамға, яғни жұмысшылар ... ... ... ... Бұл ... – еңбекақы бойынша есеп
айырысу құжаттарында көрсетіледі. ... бір ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерінің тізімдегі орташа санын анықтау үшін
жұмысшылар мен қызметкерлердің күнделікті сандық есебін ... ... ... ... мен қызметкерлердің тізімдегі саны әрбір жұмыс күні сайын
жұмысшылар мен ... ... алу, ... қызметке ауысу
бұйрықтары негізінде ... ... ... мен ... тізімдегі саны қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану ... ... ... ... ... Есеп беретін айдағы ұйымның
жұмысшылар мен қызметкерлердің ... саны сол ... ... әрбір
күніндегі жұмысшылар мен қызметкерлердің тізімдегі санын қосып, яғни ... ... ... 1-нен 31-не ... (ақпан айында 1-нен 28-не дейін
немесе 1-нен 29-на ... ... және ... ... ... ... ... қосынды санды сандық күндізбенің күніне бөлу арқылы ... ... ... күні, сондай – ақ басқа да жұмыс істемейтін күндері
екі немесе одан да көп қатар ... ... ... саны ... ... ... ... мейрам күндерінің сондай – ақ жұмыс
істемейтін күндерінің алдыңғы жұмыс ... ... ... теңеліп
алынады.
Толық ай жұмыс істемеген ұйымдарда (құрылыс ұйымдарында, ... ... ... ... – ақ ... мен жұмыс істейтін ұйымдарда)
жұмысшылар мен қызметкерлердің ай бойы орташа саны есеп ... ... ... ... ... ... және мейрам күндерін қоса
есептегенде) жұмысшылар мен ... ... ... сол айдағы
күнтізбелік күн санына бөлу арқылы ... мен ... ... ... орташа еңбекақысын, еңбек
өнімділігін және басқа да орташа шамаларын анықтау үшін “орташа еңбекақы”
және басқа да орташа ... ... ... ... ... ... саны деген көрсеткіш қолданылады. Бұл көрсеткішті табу үшін
жұмысшылар мен қызметкерлердің құрамдық тізімдік санынан жұмысшылар ... ... ... ... ... санын алып тастау
керек. Ондай жұмысшылар мен қызметкерлердің қатарына жататындар:
- жүкті (екі ... және ... ... ... әйелдер,
сондай – ақ бала асырап алған әйелдер
- ... ... ... ... ... ... демалыс алған әйелдер
(ер адамдар)
- оқу демалысындағы еңбекақылары ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлер, сондай – ақ жоғары және
арнаулы оқу орындарына түсуге емтихан тапсыру үшін ... ... ... мен ... әкімшіліктің ұйғарымы бойынша еңбекақысы сақталмай демалысқа
кеткен жұмысшылар мен қызметкерлер және басқалар.
Кәсіпорындағы орташа еңбекақыны табу үшін ... ... ... ... ... ... барысында нақтылы жұмыс істегеніне қарай
үйлесімді (пропорционалды) түрде күніне немесе ... ... ... ... мен ... ... Алдымен жұмыс істеген
адам/күні табылады. Ол үшін жұмысшылар мен қызметкерлердің барлық жұмыс
істеген ... ... ... ... ... бөлінеді. Содан
кейін барлық жұмыс істеген сағатын, күнін, айлық күнтізбелік күнге ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің саны табылады.
Орташа еңбекақы есептеу үшін ... ... ... мен
қызметкерлердің құрамына (қатарына) үйде отырып жұмыс істейтін жұмысшы –
қызметкерлер де кіреді. Олардың саны ... ... мен ... ... еңбекақы қорының сомасын сол ұйымда негізгі ... ... мен ... есепті айдағы орташа еңбекақысына
бөлу арқылы анықталады.
Жұмыс істелген уақыт ... ... мен ... ... ... ... қарай есептеуге, оларға өндірілген
өнімнің өнімділігін есептеуге және ... мен ... ... ... ... ... ... қатар жұмыс
істегені жайлы статистикалық көрсеткіштерді алуға, жұмыс ... ... ... ... ... ... есебі жұмысшылар мен
қызметкерлердің жұмысқа ... ... ... істегені, жұмыстың тоқтап
қалуы және де жұмысқа ... ... мен ... ... ... ... бойынша реттік нөмірі санына қарай жүргізіледі.
Жалпы табельдер жұмыс істеген уақыты бойынша ... мен ... ... ... ... әр ... ... бойынша жұмысшылар мен
қызметкерлердің жұмысқа келмегені, жұмыстың тоқтап қалңанына байланысты
белгіленген шартты ... қою ... ... ... ... ... жұмысқа жарамай қалғаны туралы құжаттары осы
табельге қосымша тіркеледі.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің демалысқа шығуы, іссапарда ... ... ... тағы ... ... ... тиісті белгіленген белгімен
көрсетіледі.Ол үшін әріптік, мысалы:
- іс – сапарындағы жұмысшы – қызметкерлер үшін – і
- демалыстағы жұмысшы – ... үшін – д
- ... ... ... ... үшін – с тағы да ... ... мен ... ... болған алғашқы құжаттар еңбекақы есептеуге және
жұмысшы қызметкерлердің жұмыс істеген уақытын есептеу үшін ... ... ... мен ... бойынша жинақталған деректер жұмыс
уақытының балансын жасауға, ... ... ... уақыты жайлы
статистикалық есеп беруге ... Бұл ... ... ... үшін ғана ... сонымен қатар жұмыс уақытының пайдалану
нәтижесінде анықтау үшін де қажет болып табылады.
Еңбек ақы төлеудің түрлері мен жүйелері
Жалақы- бұл ... үшін ... оны ... ... ... және ... ... көлеміне сай еңбеккерлер орындаған ... ... ... ... әртүрлі ынталандыру жолдары бар, атап
айтқанда: сыйлық, үстеме, кепілдік ... ... ... нақты жағдайын
ескере отырып, “Еңбек ақы төлеу туралы” ережесін дербес әзірлей ... онда ... ... ... ... ... ... ережесін белгілей алады. Аталған ереже жұмыс ... ... ... мен еңбек келісім-шартын жасау ғана емес, сондай-
ақ, ол шығыстар мен ұсталымдарды негіздеу үшін де ... ... жеке ... ... ... ... жасалуы мүмкін.
Бұл жағдайда жұмыс берушінің белгіленген жалақысының деңгейі ... ең ... ... ... төмен болмауы керек.
Жалпы жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелетін еңбек ақы негізгі
және қосымша деп аталатын екі ... ... ... ақы – ... мен қызметкерлердің нақтылы жұмыста
болатын уақытына, яғни олардың істеген жұмысына, ... ... ... ... ақыға мына төмендегі аталғандар жатады:
1. Мерзімді және кесімді еңбек ақы
2. Сыйлықтар мен сый ақылар
3. Үстеме сыйлықтар.
Қосымша ... ...... заңына сәйкес шарттарда қаралып белгіленген,
жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмыс істемеген, қызмет атқармаған уақытына
төленетін төлемдер жатады. Бұндай ... ... ... мен ... ... ... үшін төленетін төлемдер;
2) Жұмысшылар мен қызметкерлердің мемлекеттік, ... ... үшін ... ... Жас ... ... берілетін демалысқа, баланы тамақтандыру үшін
берілетін үзілістерге төленетін ... Жас ... ... ... ... төленетін төлемдер;
5) Жұмысшылар мен қызметкерлердің кінәсінсіз жұмыстың ... ... ... ... ... ... немесе тегін берілетін қызметтер мен заттың құны;
7) Жоғары немесе арнаулы оқу орындарында және басқа да ... ... ... ... байланысты жұмысшылар мен қызметкерлерге
төленетін төлемдері;
8) әскери жиындарға қатысқаны үшін ... ... ... ... ... ... адамдарға төленетін төлемдер және тағы да басқалар
жатады.
Іс жүзінде ... ... ... екі ... ...... (өнім санына қарай ақы ... және ... ... қарай төлеу).
Мерзімді еңбек ақысы деп, нақты істеген уақыты үшін еңбек ақының
(айлығының) мөлшері ... ... ... ... ... ... ... айтады. Мерзімдік еңбек ақының нысаны жай-
мерзімділік және сыйақылы-мерзімділік болып ... ... ... кезінде өзіне берілген (иеленген) тарифтік
мөлшерлемесі немесе нақты істеген уақыт бойынша еңбеккерлерге еңбек ... Енді осы ... ... және ... ... үшін ... ақы сыйақылы-мерзімділік төлем болып табылады.
Кесімді еңбек ақы деп ... мен ... ... өсіруге, өнімді өндіруге кеткен еңбек уақытын ... ... ... ақы ... және ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге тиісті еңбек ақы,
олардың өндірген өнімнің көлемін ... ... ... ... ... ... қарастырылған, яғнибелгіленген кесімді бағаға көбейту
арқылы табылады. Кесімді баға белніленген жұмыс ... ... ... ... мен ... негізделіп белгіленеді. Уақыт мөлшері бір жұмысты
орындауға керекті, яғни қажет болатын, адам/сағат, адам/күн ... ... ... ... шығаратын, өндіретін өнімнің санымен
немесе көлемімен анықталады.
Кесімді еңбек ақының мынадай жүйелері бар: тікелей ... ... ... ... ... жанама кесімді.
Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбек ақыны есептеудің тікелей кесімді
жүйесі ... бір ... ... бір ... ... ... ... бәрі тек қана белгіленген еңбек бағасымен есептеледі. Бұл
жүйе ... ... ақы ... – бұл ... ... өндірілген
өнімнің санын сол өнімнің бір данасына қарастырылған яғни ... ... ... ... ... ... мен қызметкерлерге кесімді сый ... өнім ... ... сапалық жағынан артығымен орындағаны, өнім
өндіру барысында шикізаттар мен материалдарды, отындар мен ... ... ... ... үшін ... төлеуге тиісті еңбек ақысына қосымша сый
ақы ретінде төленеді. Ұйымдарда немесе оның ... ... ... сый ақы төлеу жайлы ереже болуы қажет.
Кәсіпорындарда жұмысшылар мен ... ... ... ... ... кесімді жүйесі бойынша төлем - өнім өндіруге белгілі ... ... ... ... ... үшін ... сый ақы ретінде
төленеді. Бұл жүйе көп жағдайда қиын да – ... ауыр ... ... мен ... ... үшін және еңбек өнімділігін
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... Жалпы бұл жүйе кез келген ұйымдарда қолданыла ... ... ... аккордтық жүйесі – ұйымдарда жұмысшылар мен
қызметкерлерге еңбек ақы ... ... ... ... ... бұл
жүйесі жоғары сапалы өндірген өнімнің және орындаған жұмыстың санына,
көлеміне қарай ... ала ... баға ... ... ... ... бұл жүйе
бойынша еңбек ақы төлеу үшін алдын ала атқарылатын жұмыстың көлемі ... ... ... Кесімді еңбек ақының аккордтық жүйесі бойынша
жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбек ақы ... ... ... салушы
ұйымдарда, жөндеу жұмысымен айналысатын ұйымдарда және жүктерді тиеп
түсірумен айналысатын өнеркәсіп ... ... Бұл жүйе ... ақы ... ... ... мен ... санын қысқартып
еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіншілік береді.
Халық шаруашылығының әр түрлі салаларындағы ... ... ... ... ... ақы ... тағы бір ... жанама
кесімді жүйе болып табылады. Бұл жүйе ... ... ... ... ... ... мен ... емес, оларға қызмет
ететін көмекші өндірістің жүмысшыларына төленеді. Яғни бұл жүйе ... ақы ... ... ... тағы да ... құралдардың
тоқтамай жұмыс істеп, белгіленген ... ... өнім ... ... ... және жөндейтін және оларды жұмысқа дайындайтын
басқа да жұмысшылдарға төленеді.
Мерзімді еңбек ақыны есептеу.
Мерзімді еңбек ... ... мен ... ... ... ... ... қосымша төлем, мерзімнен тыс уақытта істеген
жұмысына есептелетін қосымша төлем, ... ... ... мейрам күніне
төленетін төлемдер, жұмыстың ауырлығы мен зияндығына төленетін ... өнім ... ... ... ... ... орнына жұмысты
арқарғаны үшін төленетін төлем, тағы басқа төлемдер және өзіне белгіленген
жұмыс уақытында істегеніне есептелетін төлемдер жатады.
Халық ... әр ... ... ... ... ... еңбек ақы толтырылған табельдердің негізінде ай бойғы
қызмет ... ... бір есеп ... уақытқа есептеледі. Негізінде
мерзімдік еңбек ақы бойынша есеп айырысатын уақыт есебіне күнтізбелік
(календарьлық) ай, күн ... ... ... Егер ... ... ақы алатын
жұмысшылар мен қызметкерлер толық бір ай қызмет атқаратын немесе ... ... онда ... ... ... қаралған немесе кәсіпорынның
басшылығы бекіткен мөлшерде еңбек ақы сомасы толығымен төленеді. Егер ... ... ... еңбек ақы алатын жұмысшылар мен қызметкерлер ... ... күн ... ... ... келе ... ... болса, онда
оларға төленуге тиісті еңбек ақы сомасы ол ... мен ... ... ... істеуіне тиісті белгіленген соманы сол айдағы ... ... ... алынған нәтижені, яғни сол айдағы бір күнге тиісті еңбек ақы
сомасын сол айдағы жұмысшының немесе ... ... ... ... ... ... табылады.
Кесімді еңбек ақыны есептеу.
Кәсіпорындарда кесімді еңбек ақы төлеу жүесі бойынша – жұмысшылар мен
қызметкерлерге төленетін еңбек ақы ... ... ... мен ... ... ... саны мен ... жайлы жазылған алғашқы
құжаттар бойынша есептеледі. Ол үшін алғашқы құжаттарда көрсетілген өндіріп
шығарған өнімдер мен ... ... және ... ... тағы ... ... жалпы саны мен көлемі, олардың бір
данасын ... ... ... ... ... ... ... жеке адам орындаған, яғни операция немесе өнім
өндіру ... ... ... бір ... ... қызметкердің қолынан
өтетін жағдайда мұндай әдісті қолдану ыңғайлы болып табылады. Кесімді еңбек
ақы жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... жұмысына
төленетін жағдайда жоғарыда аталған алғашқы ... әр ... ... ... ... ... ... дәрежесі, бригада болып
өндірген өнімі мен істеген жұмысының көлемі мен саны және ... ... ... ... ... бағасы көрсетіліп жазылады. Жалпы
брига бойынша өндірілген өнімдер мен істелген жұмыстардың саны мен көлемін,
олардың бір ... ... ... (жасап шығаруға, орындауға)
белгіленген бағаға көбейту арқылы сол ... ... ... ... ... ... ... табысы ондағы жұмысшылар ... ... ... ... ... және ... істеген
уақытына сәйкес бөлінеді. Ол үшін ... ... ... ... қатысқан уақыты (ай, күн, сағат) табылады. Содан соң жұмысшылар ... ... ... ... ... ... бір ... еңбек ақы мөлшері олардың жұмыс ... ... ... ... ... бригада мүшелерінің әрқайсысының тариф
бойынша есептелетін еңбек ақысының жалпы ... ... ... құжаттар
бойынша есептелген бригада мүшелеріне тиісті еңбек ақы сомасының жоғарыда
көрсетілген тариф есептелген еңбек ақының ... ... ... ... табыс коэффициенті болып табылады. Осыдан кейі ... ... мен ... әрқайсысына есептелген еңбек ақы
сомасы осы коэффициентке көбейтіліп, әр жұмысшының немесе ... ... мен ... өнімнің саны мен оның мамандық дәрежесіне
байланысты еңбек ... ... ... және ... сферасындағы еңбекерлердің қызмет
иесінің (лауазымды адамның) айлығын белгілеген кезде жалақының ... және ... ... ... ... ... ... сеткасы
еңбек ақының 21 разрядының негізінде құрылады және ... ... ... ... коэффиценті белгіленеді.
Жұмыс мамандығы негізінен біріншіден сегізінші разрядқа ... ал ... ... ... ... ... бірыңғай
тарифтік сетка бойынша тарификацияланады. Бірыңғай тарифтік – мамандырылған
(квалификацияланған) анықтама ... және ... ... ... еңбеккерлердің тарификациясын жасайды.
|Тариф |Тарифтік ... ... ... ... (1 ... ... (1 |
|бірыңғай |разрядқа ... ... ... | ... ... |
|1 |1,0 |12 |2,20 |
|2 |1,07 |13 |2,37 |
|3 |1,15 |14 |2,55 |
|4 |1,24 |15 |2,74 |
|5 |1,33 |16 |2,95 |
|6 |1,43 |17 |3,17 |
|7 |1,54 |18 |3,41 |
|8 |1,66 |19 |3,67 |
|9 |1,78 |20 |3,94 ... |1,91 |21 |4,24 ... |2,05 | | ... ... және ... машықтық – мамандырылған
топтарындағы қызмат иесінің (лауазымды адамның) айлығын жұмыс ... ... ... ... ... бекіткен разрядтың мөлшерлемесіне
сүйене отырып бірыңғай тарифтік ... ... ... ... коэффициенттер бойынша анықтайды.
Тарифтік – мамандандырылған анықтама ... ... және ... ... ... пен ... түрі ... разряд
беруге пайдаланылады.
Ал мамандандырылған анықтама қызметкерлердің жұмысының ... ... ... ... ... ... Бұл анықтамалар
бірыңғай және салалық ... ... ... ... ... ... үшін ... анықтамалар әзірленіп және белгіленуі мүмкін.
Мейрам күнінің алдындағы қысқартылған жұмыс ... ... және оны ... ... ... салаларындағы
ұйымдарда мейрам күнінің алдындағы жұмыс күні бір сағатқа қысқартылады. Бұл
күні жұмыс ... ...... ... былайша
төленеді.Ұйымдарда атқарған қызметінің саны мен ... ... ... ғана ... ... ... Ал ... жұмыс күні үшін толық жұмыс күніне белгіленген мөлшердегідей
аңбекақы төленуі ... ... ... ... ... 6 күн ... күні, бір күн демалыс күні ... ... осы ... ... ... 16 - 18 жас ... ... жұмыс күнінің ұзақтығы 6 сағаттан, 15 – 16 жас
аралығындағы жасөспірімдерге 4 сағаттан аспауы керек. Белгіленген заңдарға
сәйкес ... ... ... ... және ... үшін ... түрі ... жасөспірімдерге қысқартылған жұмыс күндері үшін
толық жұмыс күнінің еңбекақысы ... Ал ... ... ... үшін ... ... жұмыс сағаттары үшін белгіленген
тарифтік мөлшерге қосымша еңбекақы төленеді.
Жас сәбилі аналардың демалуы және ... ... ... үзіліс уақытына төленетін төлем.
Еліміздегі заңға кәсіпоындар мен ұйымдарда жұмыс істейтін және қызмет
атқаратын жұмысшылар мен қызметкерлердің арасында бір ... ... ... ( балалы ) аналарға демалуы және жас сәбиді тамақтандыруы үшін жұмыс
уақытының барысында ұзақтығы 30 ... кем ... ... ... ... осы үзілістердің арасы 3 сағаттан сирек болмауы тиіс.
Мемлекеттік, қоғамдық міндеттер мен жұмыстарды атқарған ... ... ... мен қызметкерлерге жұмыс уақыты кезінде
олардың атқарған ... ... ... қоғамдық жұмыстары мен
тапсырмалары үшін орташа ... ... ... төленеді. Мемлекеттік,
қоғамдық жұмыстарға жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... ... мәжілісіне куә ретінде қатысу;
- Мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... қаиысу;
- Әскери комиссариаттың шақыруына бару және тағы басқа жұмыстар.
Түнгі уақытта істеген немесе атқарған жұмыстары үшін ... ... ... ... ... ертеңгі, яғни таңғы 6.00 сағатқа
дейін істеуге белгіленген ... ... ... ... ... ... ... болып есептеледі. Жұмысшылар мен қызметкерлерге бұл ... ... ... үшін көтеріңкі мөлшерде, яғни қосымша 25%
еңбекақы төленеді. Ал ... ... жіп иіру және нан ... өнеркәсәбінде
тарифте белгіленген еңбекақы сомасының 50% ... ... ... ... ... 1 сағатқа қысқартылған ұйымдарда жұмысшылар мен
қызметкерлерге ... ... ... ... ... көлемде, бірақ
заңда қаралған мөлшерден кем емес мөлшерде ... ... ... ... ... ) үшін ... еңбекақы
Біреудің орнына уақытша атқарған қызмет деп өндіріс қажетіне немесе
басқару міндетіне сәйкес уақытша жұмыста жоқ ... ... оның ... ... ... ... атқаруын айтады. Уақытша жұмыста жоқ адамның
жұмысын немесе қызметін ... ... ... ... қызметкерге жүктеу
үшін кәсіпорын әкімшілігінің бұйрығы шығарылуы тиіс.
Жұмысшыларға өзіне берілген разрядтан төмен ... ... үшін ... ... кесімді еңбекақы алатын жұмысшылар ұйым басшысының
өкіміне ... ... ... ... төмен тарифтелген жұмысты атқарған
жағдайда, егер олар белгіленген өнім өндіру мөлшерін оындаған уақытта төмен
дәрежелі жұмысшыға белгіленген ... ... ... еңбекақы және
соған қосымша осы тарифпен сол жұмысшының өзінің мамандық дәрежесіне
белгіленген ... ... ... ... ... ... айыомашылық
сомасы төленеді.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің қан тапсырған күніне, яғни донорлық
міндетті атқарған күніне ... ... ... мен қызметкерлер қан тапсырған, ... ... ... күні ... ... ... Қан тапсырған
жұмысшылар мен қызметкерлердің қалауы бойынша оларға бұл күннен басқа тағы
қосымша бір жұмыс күні демалыс ... ... ... ... ... бұл күнді, яғни демалуға тиісті күннің ... ... да ... ... ... Қан ... үшін ... мен
қызметкерлердің жұмыста болмайтын жоғарыда айтылған бұл 2 ... ... ... ... ... мен ... ... тоқтап қалған уақытына
төленетін төлем
Ұйымдарда ... мен ... ... кінәсінен жұмыстың
тоқтап қалған уақытына еңбекақы төленбейді. Егер жұмыстың тоқтап қалуына
жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... 50% мөлшерінде төленеді.
Өнім өндіру барысында кездесетін ақау үшін ... ... деп өнім ... ... ... жағынан белгіленген стандартқа
сәйкес келмейтін немесе арнаулы ... сол ... ... тікелей
пайдалануға жарамсыз болып, тек қана түзеткеннен, жөндегеннен кейін, ... бір ... ... ... ғана ... бұйымдарды,
бөлшектерді айтады. Өндірілген өнімдер, орындалған ... ... мен ... ... толығымен жарамсыз болып табылатын
болса, яғни ол өнімдер ақау болып ... онда бұл ... ... ... үшін ... мен ... ... төленбейді.
Егер өндірілген өнімдер немесе дайындалған дұйымдар ... ... ... ) ... табылса, онда ол кезде өнімді өндірген жұмысшыларға төленетін
еңбекақы мөлшерін, кәсіпорынның әкімшілігі өнімнің жарамдылық ... ... ... ... жағдайда төленетін еңбекақы мөлшері
тариф бойынша осы өнімді өндіру үшін белгіленген еңбекақының 50%, ... ... ... мен ... мерзімнен тыс уақытта ... ... ... ... төлем
Халық шаруашылық салаларында нақтылы жұмыс ... ... ... мен қызметкерлердің бекітілген уақыттан өзге
уақытта істеген ... ... ... ... тыс ... ... ... саналады. Белгіленген жұмыс ... өзге ... ... ... ... ғана ... ... еңбекақы алатын жұмысшылар мен қызметкерлер мерзімнен тыс уақытта
істеген жұмыстарының ... екі ... сол ... атқарған жұмысына
тиісті еңбекақының 50%, ал одан ... ... 100% ... қосымша
еңбекақы алады.
Жұмысшылар мен қызметкерлерге демалыс және мейрам күндерінде істелген
жұмыстарына, атқарған қызметтеріне еңбекақы төлеу
ҚР-ның еңбек ... ... ... ... демалыс күндері
жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмыс істеуіне рұқсат ... ... ... ... ... ... кейінге қалдыруға, кешіктіруге
болмайтын жұмыстың пайда ... ... бұл ... де ... ... жұмыс істеуіне тура келеді. Мейрам күні істеген жұмыстары
мен атқарған қызметтері үшін ақшалай ... ... ... сол
жұмыс істеген жұмысшылар мен қызметкерлердің келісімімен, яғни олардың
ризашылығымен басқа жұмыс күні ... ... ... де ... Ал ... кезекшілік қызметін атқарған жұмысшылар мен қызметкерлерге басқа жұмыс
күні есебінен демалыс беріледі.
Жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... ... тәртібі
Ұйымдарда жұмыстан заңсыз босатылып, бұрынғы жұмысқа қайта орналасқан
жұмысшылар мен қызметкерлерге сот ... ... ... ... ... 3 айға дейінгі жұмысқа шықпай қалған ... ... ... ... ... Басқа жұмысқа келісімсіз
ауыстырылып ( өзінің істеп жүрген жұмысынан төмен дәрежелі жұмысқа ... ... ) ... ... ... қайта келтірілген жұмысшылар мен
қызметкерлерге бұрынғы еңбекақысы мен ... ... ... ... ... ... үшін ... ейбекақысының арасыедағы айырма
сомасы төленеді. Бірақ мұндай төлемдердің төленетін уақыты 3 ай ... ... ... мен ... еңбекке уақытша
жарамсыздығына және сырқаттанған жанұя мүшелерінің күтімі үшін ... ... ... ... заңына сәйкес қайтыс болған жұмысшы-қызметкерлерді жерлеуге
арналған әлеуметтік көмек заңда белгіленген ... ... ... есебінен төленеді.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің кәсіпорында ... ... ... қызмет
атқару барысында мертігуі, сондай-ақ кәсіптік сырқат алуына байланысты
еңбекке уақытша жарамсыздығы ... ... ... ... ... ... ... күннен жұмысқа қайта оралған, яғни сауыққан
уақытына дейін төлейді немесе ондай ... мен ... тобы ... ... мен қызметкерлердің бәріне және олардың
әрқайсысына бір айға төленуге тиісті еңбек ақының жалпы сомасын табу ... ... ... ... өнімдер мен істелген жұмыстарға және
қосымша төлемдер мен қосымша еңбек ақыларына қоса ... ... ... одан ... тиісті сомаларды алып тастау керек. Жұмысшылар мен
қызметкерледің табысын, оның ішіндегі табыстан ... ... ... төленуге тиісті еңбек ақы ... ... ... ... есеп ... ... ... (ведомостісі) деп атайды.
Ұйымдарда бұл тізімдеме әрбір цехтар, бөлімшелер бойынша толтырылады. Еңбек
ақы ... есеп ... ... ... ... жұмысшы мен қызметкер
бойынша есептелген еңбек ақымен басқа да ... ... және ... ... сомаларын жинақтаушы құжат болып ... ... ... ... ... номері, оларға
есептелінген негізгі және ... ... ... мен одан ... ... ... сомалары және сол айдың басы мен ... ... мен ... ... ... мен
қызметкерлердің кәсіпорынға қарыз сомалары көрсетіледі. Жұмысшылар ... осы есеп ... ... ... ... ұйымның кассасынан
өзіне тиісті еңбек ақыны алып, қол ... Бұл ... ... ... ... ... ... ақы жайында есеп айырысу ... бұл ... ... ақы ... есеп ... аналитикалық
есебі болып табылады, ал үшіншіден осы ... ... ... ... ... ... қарй ... ақыларын төлейді. Кейбір
ұйымдарда есеп ... ... мен ... ... ... есеп
айырысу тізімдемесі ғана толтырылып жүргізіледі. Бұл есеп ... ... ... жасалып, негізгі және қосымша бюеттерден тұрады.
Негізгі бетінде жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелетін негізгі ... ... ... мен ... сомасы және олардан ұсталатын
ұсталымдары есептеуге керекті мәліметтері ... ... ... ... ... сәйкес тарифтік еңбек ақысы, туған жылы,
отбасы жағдайы, балаларының және қарауындағы адамдардың саны ... ... ... ... қай уақытқа дейін демалатыны, тағы да
басқалар) көрсетіледі. Тізімдеменің қосымша ... саны бұл ... ... ... ... ... ... жылға) ашылғандығына
байланысты болады. Бұл тізімдеменің титулдық бетінде жұмысшылар ... ... және ... ақы ... ... толтыру барысында оның ең соңғы бетіне жиынтық сомалары
жазылады. Бұл жоғарыда аталған ... ... ... сомалардың
алдымен жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбек ақы есептегенде ... ... ... ... ... ... ... Бұл
тізімдеме бойынша жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... одан ... ұсталымдарды және қолдарына берілуге тиісті
сомалардың дұрыстығын анықтау үшін ... тік және ... ... ... ... ... ... тиіс.
Өнім өндіру есебі ең алдымен орындалған жұмыстың, ... ... ... саны мен ... ... кесімді еңбекақыны есептеу
үшін және жұмысшылар мен қызметкерлердің ... және ... ... ... ... үшін ... Өнім өндіру есебі негізінде ... ... ... ... ... мен ... ғана ... қатар мерзімдік еңбекақы алатын жұмысшылар мен қызметкерлерге де
сандық және ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлер кесімді еңбекақысына
қосымша өнім өндіру негізінде мөлшерлі тапсырманы орындағаны үшін ... ... ... ... ... ... мен ... ұйымдастыруға және оларға есептеліп төленетін еңбекақы ... ... ... ... көбіне ғылыми – техникалық
даму деңгейіне және оларды ... ... тағы ... ... ... Еңбекті жаңа техникамен жабдықтау, механикаландырылған,
автоматтандырылған, өндірістің пайда болуына себебін тигізді. ... ... ... ... ... қол еңбегін пайдалануды көп қажет
ететін механикаландырылмаған өндіріс автоматтандырылған ... ... ... қол ... біртіндеп азайып, еңбектің ұйымдастырылуына
жаңа техника мен технология өз әсерін тигізеді.
Халық шаруашылығының әр түрлі ... ... ... ... еңбек пен еңбекақы мөлшерінің есебін қолдануға сәйкес
өнім өндіру есебінің әр түрлі жүйелері қолданылады. Олардың ішінде:
- ... мен ... ... ... ... әстелген жұмысы мен
өндірген өнімнің саны мен сапасына сәйкес жеке – жеке еңбекақы есептеп және
оны төлеу ... Бұл жүйе ... ... мәліметтерді жеке жұмысшылар мен
қызметкерлердің істеген жұмысына байланысты әр цех бөлімшелері толтырған
алғашқы құжаттардан ... ... ... ... мен ... ... ... көлемін ең соңғы операция
орындалғаннан кейінгі анықтау жүйесі. Бұл жүйе бойынша бөлімшелер ... ... ... мен ... ... ... ... жұмысына бір жолды және жинақтаушы құжаттар толтырылады.
- Еңбек пен еңбекақыны өндірістің түріне қарай қолданудағы тағы бір жүйе ... ... ... табылады. Бұл жүйе бойынша ... ... жеке – жеке ... ... ... жұмысының көлемінің
санын анықтау үшін әр операциялардан ... ... ... ... ... ... жұмысы жүргізіледі.
Операциялар бойынша қабылдау жүйесі жұмысшылар мен ... ... әр ... ... кейін ұйымның техникалық
бақылау бөлімі қабылдап, санап алғаннан кейін, ол ... ... ... ... ... ... ... Бұл жүйе бойынша
көбірек қолданылатын алғашқы құжаттардың түрі “кесімді ... ... ... Бұл ... ... орындалмай, яғни басталмай тұрып толтырылады және
жұмысшылар мен ... ... ... ... кейін бұл
нарядқа нақты өндірілген өнімдер мен ... ... ... көлемі
жазылып, жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақысын ... ... ... ... бойынша өндірілген өнімге, істелген жұмысқа күнделікті наряд
жазу жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... Оның ... нарядтар бойынша төленетін еңбекақы мөлшерін
цехтардағы, бөлімшелердегі өндірілген ... ... ... сай ... ... ... мүмкіндік бермейді. Сондықтан
да өнім өндіру есебінің жаңа ... ... ... ... ... қажет. Іс жүзінде жекеленген жұмыс нарядының орнына айлық
немесе екі ... ... ... ... арқылы құжаттаң санын
азайтуға болады. Кәсіпорындарда өнім өндіру жайлы мәліметтер мен ақпараттар
тек қана наряд арқылы жазылып қана ... ... ... ... ... яғни ... ... бір операциядан келесі операцияға ауысуын
бақылау үшін және олар үшін толтырылатын құжаттаң санын азайту ... ... ... ... ... ... Өнім
өндіру есебінің бұл түрі сериялы өндірісті машина жасау зауыттарының цехтар
мен бөлімшелерде кеңінен ... Бұл ... ... ... ... детальдар мен бөлшектердің барлық технологиялық
үдерістерден өтіп қоймаға ... ... ... ... ... бақылау бөлімі өндірісте өндірілген, ... ... ... мен ... ... ... қатар болған ақауларды анықтап
отырады, және сонымен ... бұл ... ... өнім өндіру жайлы
құжаттарға жазып отырады. Өндіріс цехтары мен бөлімшелерінде ... ... ... бөлек маршруттық карта жазылады. Бұл маршруттық
картада өндірістің осы топтағы өндірілген өнімінің саны көрсетіліп ... ... Ал ... бақылаушысы картаға топты, яғни өнімдерді
тексеру барысында анықталған ақау ... ... бар ... ... ... жіберген (өндірген ) жұмысшының табелінің нөмірін көрсетіп қол қояды.
Өндірілген өнімнің ... бір ... ... ... ... ... берілгенде оларға қоса маршруттық картаны жіберіп отырады.
Егер топтағы ... ... ... ... ... маршруттық карта
жазуға тура келеді. Маршруттық карта сонымен қатар ... ... ... қай ... ... ... анықтап жазып
отыруға және өндірілген өнімнің санының дұрыс жазылуындағы (қате болмауын)
бақылау жұмыстарын ... ... ... карталар жұмысшылар мен
қызметкерлерге еңбекақы есептеуде өз ... ... ... ретінде
пайдаланылады.
Кәсіпорындарда көп жағдайларда еңбекті ұйысдастырудың бригадалық түрі
кеңінен қолданылады. ... ... ... топ құру ... ... ... ... сондай - ақ толтырылатын құжаттардың
да саны азаяды. Бригада бойынша еңбекақы есептелетін жағдайда да ... ... ... жұмыстың ең соңғы нәтижесінің есебін алу
жеткілікті болады. Өндірілген өнімнің, істелген ... ең ... ... ... ... мен ... еңбекақы есептеу
техникалық бақылау бөлімінің қызметінің ең соңғы тексеру операциясынан
өтіп, ... ... және ... ... ... ... ... яғни басқаларға берілген, сатылған, тиеліп жіберілген дайын
өнімнің, істелген жұмыстың саны мен ... ... ... мен қызметкерлерге жоғарыда айтылғандай еңбекақыны ... ... үшін ... ... ... мен бригаданың өнім өндіру
тізімдемесін (ведомосін) қолдануды қажет етеді.
Көпшілік өндіріс орындарында, ... ... ... жұмысшылар
мен қызметкерлерге төленетін еңбекақыны өндіріліп шығарылатын өнімнің,
істелген жұмыстың ең ... ... ... ... ... ... ... есебінің бұл түрі кәсіпорында өндірісті дамыту, өнімділікті
арттыру ... ... – ақ ... ... мен ... ... қосымша ақпараттар жазуға жол бермеу үшін қолданылады. Еңбекақының
істелген ... ... ... яғни ... ... төлеу нысаны
жұмысшылар мен қызметкерлерді жұмыс істеуге белгіленген уақыт ішінде еңбек
өнімділігін арттыруға айтарлықтай ... ... да ... орындары, яғни ... ... ... ... орындалуына қарай отырып төлейтін түріне көшті. Бұл жұмысшылар
мен қызметкерлерге мерзімді еңбекақы ... ... да өнім ... ... ... ... етеді. Сонымен қатар тапсырманы
уақтылы орындалғаны және еңбек өнімділігін арттырғаны үшін жұмысшылар мен
қызметкерлерге сыйлықтар мен ... тағы ... ... ... ... ... көп сериялы өндіріс орындарында
өнім өндіру есебінің инвентарлық жүйесі қолданылады. Бұл жүйе бойынша
жұмыстың яғни ... ... ... ... саны мен ... анықтау
үшін әр операция бойынша өңделмей қалған детальдардың қалдығына түгендеу
жүргізіледі. Кәсіпорындарда ... ... ... ... ... өнімнің саны мен көлемін анықтау үшін ... ... ... ... ... мен ... санын қосып осы қосындыдан сменаны
тапсырған уақыт барысында өңделмей қалған бұйымдар мен детальдардың ... ... ... негізінде өндіріліп шығарылатын өнімдердің ... ... ... ... ... ... кездерде әр түрлі
себептермен өндіріске керекті материалдық ... , ... ... ... ... ... орындауға, өнімді өндіріп шығаруға
қолайсыз, сапасы жағынан немесе физикалық, химиялық қасиеттермен ... ... ... ... ... тура келеді. Кейбір
жағдайда ондай материалдық – ... ... ... ала ... ... ... ... басқа материалдар мен жабдықтарды қолдану
істелетін жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... мөлшерде қосымша уақыт қажет болады. Сондықтан
да ол үшін жұмысшылар мен қызметкерлерге қосымша еңбекақы есептеліп ... ... ... былай ауытқуына қосымша төленетін еңбекақыға
мастер, прораб немесе бригадир, яғни ұйымдағы ... ... адам ... төлемін төлеу құжаттарын толтырады. Бұл құжатқа негізгі еңбекақы
есептеу үшін толтырылатын нарядтар мен алғашқы ... ... ... ... ... ... қосымша операцияны қажет ететін болса, онда
бұндай жұмыстарға ерекше ... бар ... ... ... ... ... төлеу құжатында жоспарлардан тыс өңдеу операциясына
төленуге тиісті еңбекақымен қатар, қосымша ... ... ... ... ... тиіс.
3.3. Еңбек және ақы төлеудің ның аналитикалық және синтетикалық есебі.
Ұйымдарда жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... олардың өткен уақыттағы алған еңбекақысының орташа мөлшеріне
байланысты есептеледі. Орташа еңбекақының сомасына ... ... ... ... ... Мемлекеттік немесе қоғамдық міндеттерді атқарған уақыты үшін
төленетін төлем.
- Қызметтік іссапарда болған уақытқа төленетін еңбекақы.
- Жас ... ... ... және ... тамақтандыру үшін
берілетін үзіліске төленетін төлем.
- Жас өспірімдердің қысқартылған еңбек уақытына төленетін төлем.
- Өндірістен қол үзіп ... қол ... ... ... ... ... ... уақыттағы жұмыста болмаған
уақыттарына төленетін төлем.
- Амалсыздан жұмысқа шықпаған уақытқа төленетін төлем.
- Ауыл шаруашылық жұмыстарына ... ... үшін ... ... ... төлем.
- Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбек демалысы ... ... ... үшін ... төлем.
- Зейнетақы, табыс салығы және жылдық жұмыс нәтижесі ... ... ... ... қолданылып жүрген ережелерге ... ... ... ... тек ... ... ұсталымдарды ғана ұстап
қалуға болады. Жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақысынан кәсіпорынның
бухгалтериясы арқылы ұсталуға болатын ұсталымдарға ... ... ... ... қорына аударылатын сома (жұмысшылар мен
қызметкерлерге есептелген еңбекақы сомасының 10% мөлшерінде).
- Жеке табыс ... ( 10 %), 2007 ... ... ... ... Заң, сот органдарының үкім қағазы бойынша ұсталатын ұсталымдар
(алимент, айыппұл, т.б ).
- Несиеге сатып алған тауарлары, ... үшін ... ... ... бойынша белгіленген сомалар.
- Әр түрлі жарналар ... мен ... ... ... кәсіподақ комитетіне, ұйымдарға, партияларға
т.б) төленетін төлемдер.
- Дербестік сақтандыру шартына ... ... ... ... ... бойынша жеке басын, жанұя
мүшелерін, мүлкін және т.б сақтандыруға байланысты жарна аудару.
- Жұмысшылар мен ... ... ... ... пен ... ... ... сомасы.
- Жеке меншік үй салуына банктен алынатын ұзақ мерзімді ... үшін ... ... ... мен ... ... өтініші бойынша өзі жұмыс
істейтін шаруашылық ... ... ... үйде ... үшін ... мен ... үшін ... төлемдер және сол шаруашылық субъектісінің
қарамағындағы мектепке дейінгі балалар мекемесіне (балабақшаға)
балаларының барғаны үшін төленетін төлемдер.
- Ұйымға келтірілген ... өтеу үшін ... ... ... мен ... ... және
олардың әрқайсысына бір айға төленуге тиісті еңбекақының жалпы
сомасын табу үшін ... ... ... өндірілген өнімдер
мен істелген ... және ... ... мен ... қоса төленетін жалпы соманы анықтап одан ұсталуға
тиісті сомаларды алып ... ... ... ... табысын, оның ішінде ... ... және ... ... ... ... сомаларын
жинақтап, қорытындылауға арналған құжатты есеп айырысу төлеу
тізілімі (ведомісі) деп ... ... мен ... ... ақы ... ... ... 3350-ші “Қызметкерлермен қысқа мерзімді еңбек ақы ... ... деп ... ... пассивті шотта есептеліп
жүргізіледі. Бұл шот бойынша деректер мен ақпараттар ... түрі №10 ... ... ... ... мен ... ... қызмет атқарғандары және өнім өндіргендері үшін есептеліп
төленетін еңбек ақы ... ... бір ... ... ... ... қарай шығындарды есепт ейтін белгілі бір ... ... ... өндірістік өнімге апарылуы керек. Сонымен қатар бұл туралы
еңбек қоры ... ... ... есеп ... қажет. Сондықтан да
рапорттар мен өнімдерді өндіру тізімдемелері, табельдер және тағы да ... ... ... әр цех бөлімше бойынша есептелген еңбек ақы
олардың түрлері және ... ... ... ... Бұл ... ... үлгілі түрі ретінде №3 және №4
өңдеу кестелерінде жүргізіледі, ол ... сол ... ... ... ал оң ... ... ... ... оларға есептелген еңбек ақы сомалары ... ... ... Ұйымдарда жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелетін еңбек
ақы сомасы бөлу ... ... ... ... ... ... ... “Тауарларды (жұмыстарды) сату бойынша шығындар” шоты,
“Жалпы әкімшілік шығындар” шоты,
“Негізгі өндірістегі жұмысшылардың ... ... ... ... жұмысшылардың еңбек ақысы ” шоттарының тиістісі;
К-т: “Қызметкерлермен ... ақы ... есеп ... ... шоттың дебитіне маркетинг бөлімінің басқа да тауарларды сатумен
айналысатын жұмысшы-қызметкерлердің еңбек ақысы жазылады.
7210 шоттың дебитіне ... ... ... қызметкерлердің еңбек
ақысы жазылады.
8110 шоттың дебитіне негізгі өндірісте жұмыс істейтін ... ... және ... ... ... жазылады. Кесімді еңбек
ақы алғашқы құжаттар негізінде өндіріліп шығарылған өнімдердің ... ... ... ... ақы шығындары барлық өндірілген өнімдерге
үйлесімді (пропорционалды) бөлініп, ... ... ... ... өндіріс жұмысшы-қызметкерлерінің істеген
жұмыстары мен атқарған қызметтеріне ... ... ақы ... жазылады.
8410 шоттың дебитіне цехтің әкімшілік басқару және ... ... ... ... ... мен ... жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелген
еңбек ақыдан салықтар мен ұсталымдар, жарналар есептлгенде:
Д-т: “Қызметкерлермен ... ақы ... есеп ...... “Зейнетақымен қамтамасыз ету қорымен есеп айырысу ” шоты,
“Бюджетпен басқадай салықтар ... ... есеп ... ... да ... ... ... жазуы жазылады.
Сонымен қатар жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбек ақы ... ... ... ақы ... есеп ...... “Ақшалар”шоты түрінде.
Ал есептеліп, бірақ уақытысында тартылмағанда және тағы да ... ... ... ақы ... есеп ...... “Өзге де алажақ борыштар” шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
Жұмысшылар мен ... ... ақы ... ... ... ... ... |Операциялар ... ... |ін шот |тін шот |
|1 |2 |3 |4 ... ... мен қызметкерлерге еңбек ақы, сыйақы | | |
| ... ... да ... есептелінді: | | |
| ... ... ... |8110 |3350 |
| ... ... ... |8310 |3350 |
| ... ... |8410 |3350 |
| ... ... аппараты қызметкерлеріне; | | |
| ... ... ... да тауарларды |7210 |3350 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | |
| | |7110 |3350 ... ... ... ... ... ... | | |
| ... демалыс ақысын төлеуге резерв құрылған |3380 |3350 |
| ... | | |
| ... ... ... ... салық |3380 |3150 |
| ... | | ... ... мен қызметкерлерге есептелген еңбек | | |
| ... ... ... ұсталынатын сомаға; |3350 |3220 ... ... ... ... еңбек ақыдан |3350 |3120 |
| ... ... ... | | ... ... еңбек ақысынан сот органдарының |3350 |3390 |
| ... ... ... құжат бойынша | | |
| ... ... | | ... ... ... ... ... есеп беруі |3350 |1250 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... |3350 |1250 |
| ... ... ... еңбек ақысынан | | |
| ... ... | | ... ... ... ... ... алдынғы |3350 |1250 |
| ... ... ... үшін ... | | |
| ... | | ... |Есептелген, бірақ белгіленген мерзімде | | |
| ... ... ақы ... ... |3350 |3390 |
| ... | | ... ... мен ... ... ... | | |
| ... ақы, ... ... және ... | | |
| ... |3350 |1010 ... ... ... ... ... ... мен | | |
| ... есептелген төлемдер (басқарма | | |
| ... ... ... ... тағы |7210 |3350 |
| |да ... ... | | ... ... ... ... ... ақыдан |3350 |3120 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... ... ... ақы сомасы|3350 |1010 |
| ... ... | | ... ... ... ... демалыс |8110, 8210|3380 |
| ... үшін ... ... ... |т.б. | ... ... әлеуметтік салық сомасы |8110, 8210| |
| | |т.б. |3150 ... ... және оған ақы ... ... ... ақы бойынша есеп айырысудың аудитінің ... ... және ... ... ... ... ... және бухгалтерлік есептің жағдайын, сондай – ақ еңбек ақы бойынша
жүргізіліп отырған есеп айырысулардың ... мен ... ... ... беретіндігін анықтау болып табылады.
Аудитор шаруашылықтың есеп жүргізу саясатында қаралған еңбек ақы
есептеу есеп ... ... ... ... ... ақы ... ... аудиторлық тексеру жүргізудің шараларын толық қамтитындай
етіп мынадай мазмұнда бағдарлама жасайды:
- ... заң ... ... ... ... ... ... тәртібінің сақталуын тексеру;
- бастапқы құжаттарының тұпнұсқасын ( нғыздылығын ) олардың жалақы
есептеу және ... ... ... ... ... тексеру;
- мерзімдік және кесімді тарифтік қойылымдар бойынша еңбек ақы
есептеудің негізділігін тексеру;
- шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... және ... уақытына қарай сыйақы есептеудің дұрыстығын
және негізділігін тексеру;
- уақытша жұмысқа қабілетсіздігі ... ... ақы және әр ... ақы ... ... тексеру;
- жалақыдан ұстаған ұсталымдардың дұрыстығын тексеру;
- депонеттегі жалақыны тексеру;
- еңбек ақы ... және ... ... ... ... ... тексеру;
- шарыашылықтың жұмыскерлерімен еңбек ақы төлеу ... ... ... ... анықталған ауытқуларды қалпына келтіру
бойынша ұсыныстар жасау.
Шаруашылық жүргізушінің шаруашылықтың еңбек ақы ... ... ... ... ... үшін, 681 « Жұмыскерлермен еңбек
ақы төлеу бойынша есеп айырысулар » шотты қаралған. 3350 « ... ... ... ақы ... бойынша есеп айырысулар » шотты бойынша
аналитикалық есеп мәліметтері ... есеп ... ... ... жиі кездеседі. Бұны осы шот бойынша қалдықты, ... ... ... ... ( ... тиісті ) салыстыру
жолмен анықтайды. 681 шоты ... ... ... ... ... ... аудитор оның себебін анықтап, анықталған
ауытқуларды қалпына келтіру бойынша ... ... ... ... ақы
бойынша есеп айырысуды айдиттеу кезінде ішкі бақылаудың ... ... ... ... ... үшін тест жүргізу арқылы пысықтай түсу
керек.
Аудиторға тестің нәтижесі бойынша жұмыскерлермен еңбек ақы төлеу
бойынша есеп ... ... ... есеп ... және ... жағдайы туралы қорытынды жасауға мүмкіндік алады.
Ішкі бақылаудың және бухгалтерлік есептің деңгейінің төмендігі,
барлық есеп ... ... ... құжатталғандығына 3350
« Жұмыскерлермен қысқа мерзімді еңбек ақы ... ... есеп ... ... ... мәліміттерінің дұрыстығына күмән келтіреді.
Бұндай жағдайда аудитор ... ... ... ... ) олардың дұрыс толтырылғандығын, жалақы есептеу
оны төлеу және басқа да еңбек ақы төлеудің ... ... ... талаптарына сәйкестігін зерттеуі қажет. ... бұл іс ... ... ... ... жұмыстардың есебі үшін
жауапкершілікті лауазымды тұлғалалардың қолдарының ... ... ... толтырылғандығын, құжаттарында келісілмеген
түзетулердің және тазартулардың жоқтығын анықтайды.
Еңбек ақы ... ... есеп ... ... аудитор анықтауға міндетті: шаруашылықта еңбек ақы ... ... және ... ... ( кесімді, мерзімді, аккордты );
жұмыскерлерге еңбек ақы төлеу және ұжымдық, еңбек ... ... ... ... ... қабылданған күнінен бастап жұмыскерлерінің
тізімдегі және орташа ... ... ... ақы ... ... есеп айырысудың есебін кім жүргізетінін ... ... ... ... ... байланысы ), осы участоктың
бухгалтері қандай нормативтік құжаттарды басшылыққа алып пайдаланатынын, ол
кімге бағынады, оның ... ... кім ... құжаттарын зерттеген кезде, аудитор жұмыс уақытының
есебінің табелін және нарядтарды, оларға ... ... ... ... ... Ол үшін нарядтарды берілген күні бойынша
нарядтағы және ... ... ... табеліндегі жұмысшылардың аты –
жөнін, жеке құрамының ... ... ... ... ... Бұрын еңбек ақы есептеуге негіз болған бастапқы құжаттар бойынша
екінші рет есептелінбегендігіне, ... ... ... ... ... жеке ... ... жоқ және шамалы
уақыт істеген тұлғаларға жазылған нарядтарға, сондай – ақ ақауды қалпына
келтіру және ... ... ... жұмыстарды қайта жасау бойынша
толтырылған нарядтарға баса ... ... ... тексеру жүргізу қажет.
Жұмыскерлердің жеке құрамының есебін кадрлар ... не ... ... ... ... қабылданған тұлғаға ( тұрақты, уақытша, маусымдық
) жеке карточка толтырылып, оған ... ... ... ... ... ... өкімінің негізінде, бухгалтер әрбір
жұмыскерге бет есеп ... Онда ... ... ... және ... ... ... барлық мәліметтері жинақталып
көрсетіледі.
Есептелген сомалар және ұсталымдар туралы мәліметтер бет есептен
есептеу төлем ведомостарына көшіріліп, барлық жұмыскерлер ... ... ... ... 3350 « ... ... мерзімді
еңбек ақы төлеу бойынша есеп айырысулар » шотына және 3100 « ... ... » ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Ведомосқа шаруашылықтың басшысының және бас бухгалтерінің қолы ... ... ... » ... жұмыскерлердың аты - жөнін, табельдік нөмірін
көрсетіп төлем ведомостарына көшіріп жазып, ведомостарды ... ... жеке – жеке ... шығыс ордерлері толтырылып, оларға
шаруашылықтың басшысының және бас бухгалтерінің қолдары қойылғаннан кейін
жалақы ... ... және ...... ведомостарын тексерген кезде
арифметикалық амалдардың дұрыс орындалғандығына назар аудару қажет.
Аудиттің маңызды іс - ... бірі әр ... ... ... ақы ... ... ережелерінің дұрыс
сақталғандығына ішінара тексеру жүргізу болып табылады.
- кесімді, мерзімді, тарифтік ... ... ... ... ... ... қарай еңбек ақы төлеу кезінде
шаруашылықтың жұмыскерілерінің, қызметкерлерінің штаттық кестедегі
қаралған жалақы мөлшерінің сақтлуын, еңбек келісім ... ... ... негізділігін, тарифтік қойылымдардың дұрыс қолдануын
тексеру қажет, ал кесімді кезінде қолданылған шаралардың ... ... ... және сапасының орындалу көрсеткіштерінің
дұрыстығын, еңбек ақы есептелген жұмыс көлемінің қаншалықты нақты
орындалғандығын, шаруашылық кіріске алынған өндірілген өнімнің оның
санына сәйкестігін;
- ... ... ... ... ... ... бойынша кесімді
және мерзімді жұмысшыларға ... ... ... – ақ ... жәнеынталандыру ақыларына ресми түрде
қабылданған ... ( ... ... ... бұйрық, басқарманың
ұйғарымы ж. б. ) болуы керек;
- жұмыстың қалыпты жағдайдан ... ... ... уақыттағы
жұмыстар үшін, мерзімінен тыс ... ... ... ... болмаған өндірістегі уақытша кідірісті
төлеу үшін, ауыр және ... ... ... демалыс және мереке
күндерендегі жұмыстар үшін ж. т. б. Есептелінген ... ... ... ақы ... бойынша бастапқы құжаттарын текскрген кезде дұрыс
есптелмеген едәуір кемшіліктерге жол ... ... ... ... ... шешім қабырдауға міндетті, өйткені ... ... ... ... ... құнының және қаржылық нәтижесінің дұрыстығына
әсер етеді. Практикада бухгалтерлер бастапқы құжаттардың мәліметтерін ... жеке ... ... ... көрсеткен кезде қате жіберу
фактілері көптеп кездеседі.
Бұның нәтижесінде қаржылық ... ... ... ... ... ... жағдайының ауытқуына байланысты қосымша ақы
есептеудің дұрыстығын тексерген кезінде себеп болған жағдайларды анықтауға
тиісті. Жұмыстың қалыпты ... деп ... орны ...... және басқа да құжаттарына ... ... ... ... ж. т. б. ... қамтамасыз
етілуін айтамыз.
Бұл айтылғандардың қатарына ... ... ... ... ... және қалыпты жағдайда жұмыс істеуге
басқа да барлық ... ... да ... тыс ... ... бұл жағдайлар орындалмаса, жұмысшыларға қосымша уақыт жұмсауға ... ... бұл ... және оны төлеуге қосымша есептеулер
жасалады.
Бұрынғы құжаттарда қаралмаған қосымша технологиялық ... ... осы ... үшін ... ... ... ... бойынша есептелген еңбек ақыларға жұмыстың нақты ... ... ... ... ... ... қосымша төлеу
беттеріне тексеру жүргізіп, қосымша төлемдердің ... ... ... ... ... ... және ... тыс уақыттарға қосымша
есептелген еңбек ақаның дұрыстығына тексеру жүргізгенде жұмыстың осындай
түрлеріне жатқызылу тәртіртеріне назар ... ... ... бар ... акты жасап, онда ақаудың
шығындары және шеккен зиян сомасы көрсетіледі.
Сонымен қатар, аудитор мереке күндері үшін ... ... ... ... ... олардың талаптарға сәйкестігін ... ... ... үшін ... ... ақы төлеу
тәртіптерінің сақталғандығын ... ... ... ... ... екі ... кесімді нарықтан кем
емес;
- сағатпен және күндік тарифтік ... ... ... ... егер ... уақыты айлық нормадан жоғары
болған жағдайда немесе күндік қойылым мөлшерінен жоғары екі еседен
кем ... ... ... нарядтағы уақыттың көлемінен жоғары болған
жағдайда қалыпты бір еселенген ... ... ... ... бойынша ақшалай қосымша төлемдер еселенбей қалыпты
төлем күйінде басқа күнге демалыс беру немесе кезекті еңбек ... ... ... ... ... ... ... мереке және түнгі уақытқа жиі кез келетін алмасуда
жұмыс істесе, ... ... ... ... ... сағаты ғана екі еселеніп
төленеді. Түнгі уақытта істеген жұмыс уақыты еселенбей, ... ... ... ... ... жұмыстан тыс істеген уақытқа қосымша
төленбейді. Өйткені барлық ... екі ... ... ... ... еңбек ақы бойынша есеп айырысудың аудитінің
келесі кезеңі жалақыдан ұсталататын ұсталымдардың ... ... ... ... заң актілеріне сәйкес мынадай
ұсталымдар жүзеге ... ... ... ... бұрын берілген аванстар,
жұмыскерлердің шаруашылыққа келтірген материалды ... ... ... ... өнімдердің ақауы үшін және басқа да ұсталымдар.
Табыс салық, 2007 жылдың 1 қантарынан күшіне енген ... « ... ... » ... ... ... ... беттері бойынша, тек қана қолдағы бар беттер немесе жұмыскерлердің
өзінің арызы бойынша ұсталғандығына назар аудару ... ... ... ... ... өндіру үшін
шаруашылықтың төрағасының ... ( ... ... ... ) ... ... ... анықтау қажет.
- Аудиторлық тексеру қорытындысында елеулі ықпал ететін ... ... ... ... ... алмаған жалақы сомасы дер кезінде депонентке
жатқызылғандығын;
- депоненттегі сома төленгендігін және ... ... ... ... құрамына аударылғандығын;
- жұмысты қосып атқару бойынша еңбек ақының дұрыс төленгендігін;
- күшіндегі заң актілерінде қаралған жұмыс істемеген уақытқа төлем ... ... ... ақы ж. т. б. ) ... ... ... ... ақының дұрыс емептелгендігін;
- шығынның еңбек ақы төлеу қорына дұрыс жатқызылғандығын;
- кейбір төлемдердің ... ... ... ( ... қызмет ) дұрыс
жатқызылғандығын;
- аналитикалық және синтетикалық есеп жүргізудің, ... және ... ... есеп ... ... ... ақы қоры ... бухгалтерлік есеп корреспонденцияларының
дұрыс жасалғандығын.
Аудитор еңбек ақы төлеу бойынша есеп ... ... ... ... ... қарыздары бойынша есеп айырысуларына
назар аударуға тиісті.
Несиелік борыштың келесі ... ... ... «ЖШС ... ... борыштар» болып табылады. Бұл ... ... ... және ... ... 3350 ... борыштар шоты бойынша Бас кітаптағы және акционерлік қоғамның
лауазымды тұлғалардың несиелік борыштарын көрсететін есеп ... ... ... ... және ... ... мүшелері)
қалдығымен салыстырып, олардың ... ... ... ... ... назар аударуды талап етеді.
Бұл бап бойынша, есептелген соманың шаруашылықтың табысына және
өнімнің өзіндік құнына әсіріне талдау жасайды.
Бюджетке ... ... ... ... ... ... ... маңызды орын алады. Әлеуметтік салық бойынша еспетелген соманы
3100 «Бюджетпен есеп ... ... 3150 ... ... ... және жеке ... ... шоттар ашу арқылы көрсетеді.
Аудитор әлеуметтік салық бойынша есептелген төлем сомаларының дұрыс
есептелгендігін, олардың уақтылы дер кезінде ... ... ... ... бухгалтерлік есепте және қаржылық қорытынды ... ... ... мына ... ... ... ... салық салу объектісі болып табылатын еңбек ақы қорының ... ... ... салықтың, қаржыландыру көздеріне қарастан, тиісті
салықтарды ұстауға дейін есептелгендігіне;
- заңды ... ... ... ... ... түрлеріне
есептелмегендігіне;
- әлеуметтік салық төлеушілердің салық Кодексінің бабының тармағында
белгіленген шеңберінде анықталғандығына.
Аудитор ... тыс ... ... есеп ... ... ... мен шартты міндеттемелер » бөлімшесінің, 3410 ... ... », 3410 « ... ... » ... ... ... бастап мынадай мәселелерді анықтауға
тиісті:
- ... ... ... ұйымдық – құқықтық нысанда
құрылғандығын;
- сақтандыру ұйымдары мен ... ... ... ... ... және ... сақтандыру тәртіптерінің сақталғандығын;
- жеке басты сақтандыру сомалары еңбек ақысынан сенімхат арқылы
ұсталғандығын;
- мүлікті сақтандыру операцияларының ... ... ... ... және ... ... ... зиянын сақтандыру ұйымдарынын қайтару тәртіптерінің
сақталғандығын.
Несиелік борыш ... ... ... ... аудитор тағы да оның
дұрыстығына көз ... ... Ол үшін ... келісімдерді және
шарттарды зерттеп, қолда бар шаруашылықтың міндеттемелері және қарыздары
туралы ... ... ... жеке әңгіме өткізуі, қарыз
міндеттемелер және төленгендігі туралы ... ... ... ... есеп ... ... ... келмейтін
жазулары, күшіндегі заң актілерін және ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың әкімшілігіне
хабарлап оны түзету жөнінде ұсыныстар жасайды.
Сонымен қатар, аудитор 3380 « ... ... ... ... резервтер » және 3390 « Басқа да есептелген шығындар »
шоттары бойынша қалдықтарын және шығындарының қозғалысына ... ... Бұл ... ... ... айналым шығындарына шығындарды және
төлемдерді бір ... ... ... ... ... резерв
жасалған сомының жағдайы және қозғалысы туралы ақпараттарды жинақтау үшін
арналған.
Атап айтсақ, бұл шоттарда мынадай ... ... ... алдағы жұмыскерлердің кезекті ... ... ... ... ... қоса ) қамтамасыз етуге;
- жыл сайынғы бір рет ... ... ... ... ... ... ... маусымдық дайындық жұмыстары бойынша
өндірістік шығындар;
- негізгі құралдарды және жалдағы ... ...... жөндеу
бойынша алдағы тұрған шығындар;
- уақытша ( титулдық ) ғимараттар және құрылғылар тұрғызу ... және ... ... есебінен резерв жасау тәртібі
тиісті заң және нормативтік актілерімен реттеліп отырады.
Резерв жасау үшін ... шарт – ... құру ... ... есеп саясаты бойынша бұйрықта ( өкімде ) көрсетілуге тиісті.
Аудитор, негізгі құралдарды жөндеуге жасалған ... ... және ... ... есеп ... ... оны құрудың
негізділігін, көлемін, бухгалтерлік есеп жазуларының дұрыстығын тексеруге
ерекше назар ... ... және ... ... ... ақшалай өлшемі. Қазақстан Республикасының
аралас әлеуметтік бағытталған наықтық экономикаға көшу кезінде минимальды
деңгейдегі еңбек ақыны ... ... және ... ... ... шек ... Бұл ... материалды ынталандырудың және
еңбек өнімділігін арттырудың басты құралы ьолып, қоғамдық ... ... ... ... экономиканың қай саласында да еңбек және оған ақы ... ... ... ... ... ... ... шығындарындағы үлес салмағы түрлеріне, түсу көздеріне, бағалау
әдістеріне байланысты. ... ... ... ... ... ... ... еңбек шығындары болып табылады.
«Жиенбай » ЖШС мәліметтері негізінде ... және оған ақы ... және ... ... жазылған дипломдық жұмысты қорытындылай келе
мынадай тұжырымға келуге болады. Осы жұмысты орындау барысында ең алдымен
еңбек және оған ақы ... ... ... жағынан ашуға тырыстық.
Тексеру жұмысы үшін методикалық база ретінде еңбек және оған ақы ... ... мен ... ... ... және ... ... алынды. ... ... ... » ЖШС
қаржылық жағдайы қарастырылған жылдары өзгеріске түскенімен жыл ... ... ... ... өнім ... есепті жылы жоғарылауда. Алайда
алдыңғы екі жылмен салыстырғанда біршама өскендігін байқаймыз. Кәсіпорынның
соңғы кезде қаржылық ... ... және ... ... ... ... үлес алып отыр, тек өндіріс көлемін ұлғайтумен ғана емес,
сондай-ақ бұдан ... ... ... ... және есеп ... ... қызметкерлерінің міндеттерін
тиісті адамдарға бөліп, тиімді ұйымдастырылған. Жалпы есеп кәсіпорындарында
журнал-ордерлік ... ... ... және оған ақы ... ... ... нұсқаулықтар,
ұсыныстар бойынша жүзеге асырады. Жалпы алғанда ... ... ... ... қозғалысы сәйкес ... ... » ЖШС ... ... және ... ... тоқтала келе мен үшінші бөлімнің аналетикалық есебіне
тоқталдым. Шаруашылықта есептің ... ... ... ... ... ... және оған ақы ... есебінің жүргізілуін
тексерген кезде келесідей ... ... ... құжаттардың
толтырылуында ... ... ... жауапты
адамдардың қолы жоқ,
толтырылған күні , ... ... ... ақы ... ... ұйымдаспаған.
3. Бекітілген типтік формаларының
сақталмауы, яғни бухгалтерияда
алғашқы құжаттардың қолдан
сызылған ... ... ... және ... ... ... дипломдық жұмысты аяқтай келе мынадай ұсыныстар ... ішкі ... ... ... ... ... типтік формасын типографияға бастырып қолдану;
- шаруашылықта «1С: Бухгалтерия» программалық пакетін қолдану;
- кәсіпорындағы ... ... ... үшін ... алғашқы құжаттар мен жабдықтау жұмысының еңбек сиымдылығын
төмендету үшін ... ... ... ... ... ... нормалар мен жоспарлы көлемдерін негізге ала ... ... ... ... ... алғашқы есептеулерді жүргізуді жетілдіру мақсатында еңбек және оған
ақы төлеу ... ... ... ... ... саны мен ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы төлеу үшін еңбекақы қорынан,
қоғамдық тұтыну қорынан және тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... жағдайына ескеріп,
өндірісте қолдануды ұсынамын.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ҚР –ң « Еңбек туралы заңы » ... .
2. ҚР –ң « ... ... қамту заңы » 23.01.2001жылғы
3. “Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... заң, ... ... мен толықтырулар № 2732.
4. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» Заң 28.02.2007 ... ... есеп ... ... ... № 2 - Алматы : ЛЕМ, 2007
ж. Май №20-21; «Налоговый вестник»
6. Қаржылық есеп берудің Ұлттық ... ... ... ... № 2 - Алматы : ЛЕМ, 2007 ж. Май №20-21; «Налоговый вестник»
7. ... ... ... ... ( өзгертулер мен
толықтырулар) – Алматы: Центральный дом бухгалтера, ... ... Н.А. ... ... К. ... ... К., ... Ф. Соч.-Т.25-ЧП.
10. Нұсқау ( орыс тілінде) Организации и ... ... ... ... ... ... законодательством РК // Бухгалтер
Бюллетені 1999жылғы , № 22, ... // ... ...... № 1, 5-9 ... ... В.В. және басқалары. Еңбек экономикасы : ... 1999 ... ... ... З.Д. ... хұқы»: Оқулық .2003 жыл- Алматы.:995.-310
беттер.
13. Булатов А. С. ... ... ... ... ақыны реттеу»
//Қазақстандағы еңбек //. -2004 жылғы .-01. 7-10 беттер
14. Байтурсынова А. «Нақты ... ... // ... ... . -11. апр. (№14 ). 3 ... ... И. ... көрсету нарығында еңбек ақы ынталандыру ... // ...... . №2-3. - 53-55беттер
16. Берешев С. «Еңбекпен қамтудың ерекшеліктері » // ... .-2004 жыл. - 9 . 4-8 ... ... Софт ... ... предприятия: Курс лекции. - М.: Инфра-
М,2002жыл.-288беттер
18. Дурановская Г. « Демалысқа шығу уақыты және ... ... ... тәртібі» // БУХГАЛТЕР БЮЛЛЕТЕНІ.-2001жылғы . –№23. - ... ... А.И. « ... ақы төлеу тәртібі» //БУХГАЛТЕРЛЕРДІҢ ... – 2000 ... . - 9-10. 17-35 ... ... Н.А. «Жұмыссыздық және онымен күрес» //Саяхат. -2002 жылғы. ... 41-44 ... ... А. «Қазақстан Республикасында еңбекке ақы ... ... ... и статистика.// -2004. -4.. 76-80 беттер. – 2сурет.,5кесте
.
23. Кондраков ... И.Н., ... учет в ... /Н.П. ... И.Н ... -2-е изд., перераб и доп.
-М.Проспект,2000жылғы. – 224беттер.
24. Курасова А. « Еңбек ақыжүйесін автоматтандыру» ... 2000 ... ... Каржова Н. ҚР-да еңбекті нормалау. // Финансы Казахстана. -1999жылғы.-
10-11.беттер.58-62.
26. Методические рекомендации по ... ... ... ... в ... Орыс ... ... беттер.
27. Молдажанов Р. «О концептуальных подходах Федерации профсоюзов РКк
реформированию организаций заработной платы» // труд в ... ... ... А. ... по ... труда: Учет труда // Бюллетень
бухгалтера. - ... ... В.Л. Об ... оплаты труда в РК в 2002 году // Труд ... .-2007.- ... ... ... -2001.- 1-2. - ... ... ақы қорына кіргізілетін төлемдер ... ... .-6 ... Радостовец В.К. И. др. Бухгалтерский учет на предприятии. ... И ... ... - ... ... -728
беттер.
32. Радостовец В.К. Бухгалтерский учет на предприятии Алматы. 1998
33. ... И. ... ... ... еңбек ақылар»
//транзитттік экономика.-2001жылғы . - 1. 84-89 беттер .
34. Ситникова Е. «ACCESS ... ... ақы ... ... " //
Бухгалтер және компьютер//. – 2007 жылғы .- 2.3.4.5.беттер
35. Тейлор Ф.У. « ... ... ақы ... ... » ... ... . -2002жылғы . -№12.-11-13 беттер.
36. ... У. ... ... ... ... ... еңбек.-2003. жылғы -11. 4-8 беттер .
37. Эмарсон Г. // ... және оған ақы ... ... ... үстелдік
кітапшасы: Оқулық, -2-басылым., :Фирма «1С» ,1999.-560,00. беттер
38. Фойль О « Шет елдердің экономикалық ... 1999 ... 45-56 ... ... ... журнал 2007-2008 (№1-5).

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік басқару жайлы53 бет
Болашақ заңгерлердің кәсіби ақпараттық-технологиялық даярлығын жетілдіру27 бет
Заңгердің кәсіби іс-әрекеті жайлы7 бет
1.Руникалық көне түркі жазба ескерткіштері. 2.Түркітанушы қазақ ғалымдарының еңбектері11 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
17 ғ-дың соңы — 18 ғ-дың басында Қазақстанды орыс ғалымдарының зерттей бастауы10 бет
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
: автомобиль жолдарының жабындарын қалпына келтіру және жөндеу машиналары мен жабдықтары3 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
Word терезесін шолу25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь