Алматы облысының 2003-2005 жылдарға арналған кедейшілікті төмендету жөніндегі бағдарламасы


1
БАҒДАРЛАМАНЫҢ ПАСПОРТЫ
Қойылған мақсаттарға жету үшін келесі міндеттерді шешу көзделіп отыр:
- халықты жұмыспен қамту үшін жағдай жасау, жұмысшы күшінің сапасын жəне бəсекеқабілеттілігін көтеру, жұмыссыздарды жұмысқа орналастырылу деңгейін көтеру, жұмыссыздық деңгейін қысқарту;
- ақылы қоғамдық жұмыстарды, кəсіби оқуды дайындау, жұмыссыздардың біліктілігін көтеру жəне қайта даярлау жұмыстарын одан əрі дамыту жəне ұйымдастыруды жетілдіру;
- атаулы əлеуметтік көмек көрсету тетігін жəне халықтың аз қамтамасыз етілген тобының табыс деңгейін бағалау əдісін жетілдіру;
- шағын кəсіпкерлікті дамыту үшін жағдай жасау, аз қамтамасыз етілген азаматтар тобына басымды несие беруді қамтамасыз ету;
- денсаулық сақтау, білім беру салаларында мемлекеттік қызмет көрсету тиімділігін жəне қол жеткізуін көтеру.
Кедейшілікті азайтудың негізгі басымдықтары мыналар болып табылады:
- экономикалық өсуді одан əрі қамтамасыз ету;
- еңбекпен қамтуды өсіру үшін жағдай жасау жолымен жұмыссыздықты төмендету;
- атаулы əлеуметтік көмек көрсетуде оған мұқтаж отбасыларды анықтау жөнінде учаскелік комиссиялардың жұмысын жандандыру;
- халықтың кедей тобының еңбек əлеуетін жүзеге асыру үшін жағдай жасау;
- халықтың базалық білім, алғашқы медициналық көмек алуына, таза ауыз сумен, коммуналдық қызметтермен, көлік инфрақұрылымымен қамтамасыз етілуіне қол жеткізуін арттыру;
- мемлекеттік əлеуметтік көмек көрсетудің атаулылығын күшейту;
- қайырымдылық жəне демеушілік көмек көрсету үшін қайырымдылық, мəдени, діни жəне үкіметтік емес ұйымдармен, жеке сектормен жұмысты жандандыру;
- еңбек рыногында бəсеке қабілетсіз азаматтар санатын, халықтың кедей тобын əлеуметтік қолдау.
Халықтың кедей тобының үлесін 3, 9 пайызға азайту.
Жұмыссыздар санын 9, 7 ден 9, 3 пайызға қысқарту.
Кедейшілік шегінен төмен тұратын адамдар санын 2005 жылы 102000 адамға жеткізу немесе 2002 жылмен салыстырғанда 36, 2 пайызға азайту көзделеді.
2003 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төменгі халық үлесі 29 пайызды құрайды немесе 2005 жылы 25, 5 пайызға дейін азаяды.
5-6 жастағы балаларды мектепке дейінгі дайындықпен қамтамысыз ету деңгейі 2002 жылдан бастап 2005 жылға дейін 19 пайызға дейін өседі, жетім балаларды жəне аз қамтамасыз еілген отбасылардың балаларын ыстық тамақпен қамтамасыз ету сəйкес 31, 7-ден 70 пайызға дейін арттыру.
Сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілмеген халықтың үлесі 5, 6-дан 0 пайызға дейін қысқарады.
Кіріспе
Осы Бағдарлама Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылдың 24 сәуіріндегі «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002-2004 жылдарға арналған Бағдарламасын іске асыру жөніндегі шараларының жоспары туралы» №470 Қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы 2003-2005 жылдарда кедейшілікті төмендету Бағдарламасы жобасына ұсыныстарды ескере отырып, əзірленді. Ол 2000-2002 жылдарға арналған кедейшілік және жұмыссыздықпен күрестің облыстық Бағдарламасына еңгізілген негізгі бағыттарды дамытады және толықтырады. Бағдарлама Алматы облысының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары, 2002-2003 жылдарға арналған Кешенді Бағдарлама және облысты әлеуметтік-экономикалық дамытудың 2003-2005 жылдарға арналған индикативтік жоспары, халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту жəне басқа да әлеуметтік мəселелерді шешуге бағытталған мақсатты бағдарламалар негізінде əзірленді.
Экономикалық көрсеткіштердің тұрақты өсуіне қарамастан, кей жерлерде әлеуметтік көрсеткіштердің төмендігі, кедейшілік жəне жұмыссыздық деңгейінің едəуір орын алуына байланысты Кедейшілікті төмендетудің аймақтық Бағдарламасын əзірлеу қажеттілігі туындап отыр.
Бағдарлама объективті себептерге байланысты халықтың құптауға болатын өмір салтын өз бетінше қамтамасыз ете алмайтын тобын əлеуметтік қорғаумен байланыстыра отырып, азаматтарды материалдық қолдаудың негізі ретінде, еңбектің тиімділігін жəне өнімділігін жаппай қолдауға бағытталған, сондай-ақ жұмыссыздық пен кедейшілікті төмендету жөніндегі шаралар жəне оларды тудыратын жағдайлар мен себептерді талдаудан тұрады.
Кедейшілік деңгейінің өсуінің негізгі себебі еңбек рыногында жұмысшы күшіне деген сұраным теңгерімінің дұрыс болмауы нәтижесінде туындайтын жұмыссыздық болып табылады; еңбекақы, зейнетақы жəне жәрдемақы мөлшерінің төмен болуы; алыс елді мекендерде тұратын халықтың кедей тобын әлеуметтік жатсынуға әкелетін физикалық инфрақұрылымдардың нашар болуы; тегін білім беру және тегін медициналық көмек көрсетуге қол жеткізудің аздығы; халықтың кедей тобына берілетін мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмектің тиімділігінің төмендігі.
Аймақтық бағдарламаға кедейшілікті төмендетудің негізгі жолдары енгізілген, олар мыналарды ескереді: халық кедейлігі себептерінің көп қырлылығы; кедейліктің гендерлік аспектісі; адамдар мен аз қамтамасыз етілген азаматтардың өмір сүру деңгейіне əсер ететін экологиялық жағдайлар; кедейшіліктің аймақтық ерекшелігі, сондай-ақ жұмысы тоқтап тұрған қала құрушы кәсіпорындары мен шағын қалалардағы және тоқырауға ұшыраған ауылдық аудандардағы кедейшілік.
Сонымен қатар, кедейшілік мəселесін шешу үшін қоғамның барлық институттары: мемлекеттік органдар, жеке сектор, үкіметтік емес ұйымдар, бірлестіктерді, кəсіби одақтарды қоса алғанда, белсенді қатысуы мен өзара іс-қимылы көзделеді.
Бұдан басқа, халықтың кедей тобын дәстүрлі қамтып отырған - көп балалы отбасылар, жалғызбасты зейнеткерлер, мүгедектер жəне т. б. əлеуметтік кедейшіліктен басқа, экономикалық кедейшілік кездеседі. Ол айлық жалақы мөлшерінің төмендігінен, оның уақтылы төленбеуінен, жасырын жұмыссыздық салдарынан жұмысқа қабілетті азаматтардың əлеуметтік құптауға болатын тұрмыс деңгейін қамтамасыз ете алмауына себеп болады.
Қазіргі уақытта облыста 6 аймақтық және салалық бағдарламалар бар. Олардың құрамына кедейлердің жағдайын жақсартумен тікелей байланысты: облысты əлеуметтік-экономикалық дамытудың 2002-2003 жылдарға арналған кешенді бағдарламасы, 2001-2002 жылдарға арналған Жастар саясатын дамыту, облыс аумағында қылмыскерлікпен күрес, кәмелетке толмағандар жəне жастар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, маскүнемдік және алкоголизммен күрестің 2000-2002 жылдарға арналған бағдарламасы және басқа да халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту мен әлеуметтік мəселелерді шешуге бағытталған бағдарламалар кіреді.
Халықтың тұрмыс деңгейін көтеруге тікелей бағытталған негізгі Бағдарлама, облыс Әкімінің 2000 жылғы 21 ақпандағы №2-53 шешімімен бекітілген Кедейшілік және жұмыссыздықпен күрестің 2000-2002 жылдарға арналған Бағдарламасы болып табылады. Осы бағдарлама қоғам дамуының осы кезеңі үшін көкейкесті мəселелер мен басымдықтарды ескере отырып əзірленді. Бағдарламада кедейшілікпен күрес жөніндегі шаралар, негізінен, жаңа жұмыс орындарын ашу есебінен халықты жұмыспен қамтуды өсіруге, жұмыссыз азаматтарды әлеуметтік қорғаудың белсенді шараларын жүзеге асыруға және аз қамтамасыз етілген азаматтарға атаулы əлеуметтік көмек көрсетуге қол жеткізеді.
- ҚАЗІРГІ КЕДЕЙШІЛІК ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
1. 1. Облыстағы кедейшілік деңгейін анықтау және өлшеу.
Кедейшілік - халықтың ақшалай, мүліктік және басқа да ресурстармен қамтылуы біршама төмен деңгейде тұрған, сонымен қатар өзінің табиғи -физиологиялық, материалдық және рухани қажеттіліктерін төмен деңгейде қанағаттандыратын бөлігінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы.
Табыс жағынан кедейшілік ең төменгі күнкөріс деңгейімен, кедейшілік шегінің өлшемімен, ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен табысы бар халық бөлшегімен және де басқа көрсеткіштермен өлшенеді.
Ең төменгі күнкөріс, 70%- азық-түлік, 30%- азық-түлік емес тауарлар мен қызметтерден тұратын минималды тұтыну кәрзеңкесінің негізінде есептелінеді. Нормативтік құқықтық актімен белгіленген кедейлік шегі ең төменгі күнкөріс деңгейінің 2001 жылы 38%, 2002 жылы - 40% құрастырды. Бұл көрсеткіш ең алдымен мемлекеттің атаулы әлеуметтік көмек көрсетудегі экономикалық мүмкіндіктерін сипаттайды.
2000 жылдың
есебі
2001 жылдың
есебі
2002 жылғы
бағалау
Облыста соңғы жылдары халықтың тұрмыс деңгейінің біртіндеп жақсарғаны байқалады. Сонымен, ең төмен күнкөріс деңгейінің мөлшері, орташа бағалағанда, 2002 жылы 2000 жылдың деңгейінен 25, 7 пайызға артады.
Сонда да болса, ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшерлері мен кедейшілік шегінің мөлшерлері, халықаралық тәжірибеге қарағанда бір деңгейде болу керек болғанымен, бұл көрсеткіштердің арасы әлі азаймаған.
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшерінен төмен табысы бар халықтың бөлігі 2000 жылы 44, 2 пайыздан 2001 жылы 40, 4 пайызға төмендеп; ал 2002 жылы 35, 2 пайыз деңгейінде болмақ деп болжамдалуда.
2000 жылы облыста аз қамтамасыз етілгендердің саны 267, 3 мың болды, олардың ішінде тұрмыс жағдайы кедейшілік шегінен төмендер (1480 теңге) -83, 0; 2001 жылы олардың саны 35, 6 пайызға азайып 172, 2 мың адам болды, соның ішінде кедейшілік шегінен төмен тұратындар (1689 теңге) -77, 8 мың адамды (7, 2 пайызға азайған) құрады. Алдын-ала алынған деректерге қарағанда аз қамтамасыз етілгендердің саны, 2001 жылмен салыстырғанда 7, 1 пайызға азайып, 2002 жылы 160, 0 мың адам болды.
Табысы кедейшілік деңгейінен төмендердің үлес салмағы азайып, 2001жылы 11 пайыз, биылғы жыл -10% құрады.
Биылғы жылдың басында, жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен төмен 160 мың адамның 54 пайызы - балалар мен 18 жасқа дейінгі жасөспірімдер, 18, 5 пайызы - жұмыспен қамтылмағандар, 17, 9 пайызы - жұмыс істейтін азаматтар, 6, 8, пайызы - көп балалы отбасылар, 1, 7 пайызы - зейнеткерлер және1, 1 пайызы - мүгедектер. Жоғарыда аталғандардан басқа кедейлер санатына баспанасыздар, көшпенділер және босқындар жататын болды.
Осымен бірге, кедейшілік дегеніміз - жұмыссыздық, және базалық әлеуметтік әл-ауқат пен қызметтерге қол жеткізу мүмкіндігінің төмендігі, медициналық қызметті пайдаланудың шектеулігі, ауылдық елді мекендерде мектептердің және медициналық мекемелердің жетіспеуі, білім беру деңгейінің төмендігі және адамдардың басқа да жағдайларды пайдалану мүмкіншілігінен айыру.
1. 2. Экономиканың даму деңгейі жəне кедейшілік
1. 2. 1. Экономикалық өсу жəне кедейшілік
Кедейшілікті төмендетудің маңызды шарты экономиканы дамыту болып табылады. Облыс экономикасының тұрақты өсуі туралы соңғы жылдардағы көрсеткіштер дəлел. Жалпы ішкі өнімдердің нақты өсуі 1998 жылдан бастап 2001 жылды қоса алғандағы мерзім ішінде 67, 9% құрады, бұл жылына орта есеппен 17 пайыз. Осы мерзім ішінде жалпы жұмыссыздық деңгейі 13, 4-тен 10, 2 пайызға дейін төмендеді, немесе жалпы ішкі өнім өсімінің əрбір пайызы жұмыссыздық деңгейін 0, 06 пайызға дейін төмендетуге қол жеткізді.
Алматы облысы аграрлы-индустриалды аймаққа жатады.
Облыстың өнеркəсіп саясатының негізгі бағыты өнеркəсіп кешенін тұрақты дамыту жəне ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуді дамыту болып табылады. Машина жасау кəсіпорындарын жəне металл өңдеу салаларын дамыту үшін жеткілікті əлеует бар. Қант, ет, сүт, темекі бұйымдары, жүзім шараптары, аккумуляторлардың тауарлы рыногы дамуда.
Облыста соңғы жылдары өнеркəсіп өнімін өндіруді өсірудің оңды тенденциясы сақталуда. 2002 жылы өнеркəсіп өнімінің көлемін 100, 9 млрд. теңгеге дейін, физикалық көлемнің индексін - 113 пайызға жеткізу көзделді.
Өндірісті өсіру жұмыс істеп тұрған кəсіпорындардың қуаттылығын арттыру жəне жұмысы тоқтап тұрған кəсіпорындардың қызметін жаңарту, 98 жаңа өндіріс орындарын, учаскелер, цехтарды пайдалануға беру есебінен қамтамасыз ету көзделеді. Осындай шаралардың есебінен қосымша 3 мың жұмыс орнын құру жоспарланады.
Ағымдағы жылы пайдалануға берілген ең ірі объектілер арасында: Қарасай ауданындағы «Қазақстан қағазы» ЖАҚ-ы 350 жұмыс орнын, «Екафарма БК» ЖШС-гі 27 жұмыс орнын, Іле ауданындағы «Райымбек-Агро» 79 жұмыс орнын, Жамбыл ауданындағы «Рахат су» ЖШС-гі 52 жұмыс орнын, Талдықорған қаласындағы жылына қуаттылығы 750 мың дана қазіргі заманғы импорталмастыратын аккумулятор батареяларын шығару жөніндегі «БМ Енерджи Компания» ЖАҚ зауыты 180 жұмыс орнын ашты.
Жыл басынан бері 10 жұмысы тоқтап тұрған кəсіпорындар қызметі қалпына келтірілді, оның ішінде ең ірілері: «Қазақаккумулятор» АТАҚ-ы - 160 жұмыс орнымен, «Голд Продукт Компаниасының» «Арсенал АМЗ» - 100 жұмыс орнымен, «Талғар тігін фабрикасы» ЖШС-гі - 80 жұмыс орнымен іске қосылды.
Ағымдағы жылдың соңына дейін 21 жұмысы тоқтап тұрған өнеркəсіп кəсіпорындарының қызметін қайта жаңарту жоспарланып, оның есебінен қосымша 600-ден астам жұмыс орындары құрылатын болады.
ТМД елдеріне: «Хамле компания ЛТД» ЖШС-гі - печенье, шарап зауыттары - табиғи жүзім шараптарын, «Қайнар» ААҚ-ы - электр аккумуляторларын, «Үркер косметик» - косметикалық өнімдері жеткізіледі.
Облыс экономикасын дамытудың басымды бағыттарының бірі ауылшаруашылығы өндірісін тиімді дамыту үшін жағдай жасау, жер, су, ғылыми əлеуетті ұтымды пайдалану жəне ауыл тұрғындарының əлеуметтік проблемаларын шешу болып табылады.
Ауылшаруашылығы өндірісінде 36 мыңнан астам шаруашылық субъектілері шұғылданады, оларда 96, 6 мың адам жұмыс істейді.
Жыл сайын, 1997 жылдан бастап ауылшаруашылығы өнімдерін өндіру көлемі орта есеппен 15 пайызға көбейеді. 1997 жылдан бастап мал басын өсіру тұрақтанып, өндірістің құлдырауы тоқтатылды.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz