Бастауыш сыныптарда мысалдарды оқыту

I.Кіріспе бөлім
Мысалдар. халық ауыз әдебиеттінің бір түрі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.6бет
II.Негізгі бөлім
2. 1 Бастауыш сыныптарда мысалдарды оқыту әдістемесінің негізгі талаптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.10бет
2.2 Бастауыш сынып мысал бойынша берілетін білім мазмұны (1.4 сынып) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10.17бет
2.3 Бастауыш сыныптардағы мысалдарды оқутудың әдіс
тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15.20бет
III.Қорытынды бөлім
3.1 Мысалдар . оқушылар бойында рухани адамгершілік қасиеттерді, дұрыс әрекет, ақиқат құндылығын қалыптастырудың құралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21.23бет
IV. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24бет
(Қосымшалар)
Әдебиеттің мысал түрінің арғы анасы-халық.Баяғы заманнан бері халық жасаған мысалдар оның керегіне жарап,бүгінгі дейін тозбай сақталып келеді.
Әдебиеттің бұл мысал жанры-ең қысқа ықшам жанр.Ертегі ұзақ, шытырмен оқиғалы, сан қырлы,бұлтарысты, қолтарысты болып адам дәстүрінше сөйлестіру, мысал оқиғаны табан астынан, төтесінен туғызып,шұғыл қайырады. Сондықтан көңілден тез орын алып, ұмытылмайды.
Бұрынғы халық мысалдарында да, онан соң туған жеке авторы бар, жазба мысалдарда да айтайын деген көкейтесті, түйінді пікірін көбінесе аңдар, хайуаннаттар, құстар, құрт-құмырсқалар,ағаштар, тастар тағы-тағыларды адамша шендестіру,адам дәстүрінше сөйлестіру арқылы береді.
Мысал үрдісі ерте заманнан бар.Ежелгі грек әдебиетінде –Эзоп, Рим әдебиетінде Федр- әйгілі мысалшылдар болған. Орыс әдебиетіндегі мысал жанрын биік сатыға көтерген жазушы- И.Крылов.Оның көптеген мысалдарын ұлы ағартушылар қазақ тілімен,әдебиетінің негізін салушылар:Ы.Алтынсарин,А.Құнанбаев, А.Байтұрсынов қазақ тіліне аударып,қазақ әдебиетінде мысал жанрын дамытты. Қазақтың реалистік әдебиеттерінде мысал жанрының өз алдына жеке жанр ретінде қалыптасып, дамуы Д.Бабатайұлының есімімен байланысты. Ол ауыз әдебиетінің адамгершілікке үндеп, емеурінмен білдіретін өсиеттік жанры-мысалды әлеуметтік сатира дәрежесіне көтерді, оның кейіпкерлеріне реалистік, типтік сипат дарытты.
Одан кейінгі кезеңде С.Дөнентайұлы, А.Тоқтамағанбетов, С.Көбеев,С.Жүнісов,С.Торайғыров, Ш.Смаханұлы және тағы басқалар қалыптасуына ықпал етті.
Кейіннен жарық көрген доцент М.М.Иманғазиновтың «Антика әдебиеті» атты еңбегінде автор: «Мысал - әріден келе жатқан, эпостың шағын да өткір жанры. Мысал жанры көне дәуірден біздің заманымызға дейінгі әлемнің іргелі ақын жазушыларының назарында болған, қызықты форма, ұғымды идея, халық тұрмысына ет жақын суреттеулерге толы әдеби жанр» деген тұжырымдама ұсынады.
Мысал өлеңдер көбіне аударма шығармалар деп саналып жүр. Алайда осы өлеңдерді талдап бағалағанда олардың аударма емес екендігіне көзіміз жетеді. Себебі мысалда көбіне белгілі бір сюжет еркін баяндалады. Абайдың өзі мысалдың мәтінін дәлме-дәл тұжырымдауды мақсат етпеген. Негізінен оқиға желісін сақтай отырып мысалдағы жағдайларды қазақ өміріне,ұғым-түсінігіне ойлау,сөйлеу ерекшелігіне
1. Ыбырай Алтынсарин атындағы ғылым академиясы білім стандарты 2014 жыл
2.Г.Ж.Тұрдалиева «Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқыту әдістемесі» 2007жыл
3. 1,2,3,4- сынып оқулықтары, әдістемелік құралдар «Алматыкітап баспасы» 2014жыл
4. М.Қараев.Қазақ тілі:педколледждерге арналған.-1993жыл
5.Б.Құлмағанбетова. Қазақ тілі сабағында техникалық құралдарды пайдалану.Алматы,1978жыл
6.Ұ.М.Әбдіғапбарова, С.С.Нұркеева «өзін-өзі тану» колледж оқушыларына әдістемелік құрал 2010жыл
7.С.Рахметова «Қазақ тілі әдістемесінің теориясы мен технологиясы» 2009жыл
8.С.Жиенбаев «Қазақ тілін оқыту әдістемесі»
9. Ғ.Бегалиев. Бастауыш мектептегі қазақ тілі методикасының негіздері.-Алматы,1950жыл
10. С.Қазыбаев. Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқыту методикасы.-1985жыл
11.Қалиев. Ғ, Оралбаев Н,Шалабаева.Б, Төлегенов О. Қазіргі қазақ тілі.-1997жыл
12.Уайсрова.Г.И.Жумабаева Ана тілін 1-сынып 2015жл
13.Тұрғынбаева Б.А, Мутибекова.З 2-сынып оқулығы
14.Құлмағанбетова Б.Қазақ тілі сабағында техникалық құралдарды пайдалану.-Алматы,1978
15.Бастауыш мектеп журналдары.-1998,1999,2000-2015жыл
16.Ізғұттынова Р.Бастауыш мектеп журналы
17.1-4сынып.әдістемелік оқу құралдары
18.Ы.Алтынсарин «Таза бұлақ»
19.Ана тілін оқыту әдістемесі.Алматы «Атамұра»-1998жыл
20.Тәрбие құралы,№1 2005жыл
        
        Тақырыбы:  Бастауыш сыныптарда мысалдарды оқыту

Мазмұны
I.Кіріспе бөлім
Мысалдар- халық ауыз әдебиеттінің бір түрі.....................................4-6бет
II.Негізгі бөлім
2. 1 Бастауыш сыныптарда мысалдарды оқыту  әдістемесінің негізгі ... 
2.2 ... ... ... ... ... білім мазмұны (1-4 сынып).....................................................................................................10-17бет
2.3 Бастауыш сыныптардағы мысалдарды оқутудың әдіс 
тәсілдері.................................................................................................15-20бет
III.Қорытынды бөлім
3.1 Мысалдар - ... ... ... ...  ...  ... әрекет, ақиқат құндылығын қалыптастырудың құралы......................................................................................................21-23бет
IV. Пайдаланылған әдебиеттер.............................................................24бет
(Қосымшалар)






















Курс жұмысының мақсаты:
Бастауыш сыныптардағы мысалдарды оқытудың білім мазмұнын анықтау, ... ... ... сыныптардаберілген білім мазмұнын ,>>әдебиеттік оқу>> оқулықтары бойынша шолу,анықтау жұмыстарын жүргізу.
2.Бастауыш сыныпта берілген мысалдардың тәрбиелік мәнін ашу, ұсынылған әдіс тәсілдерді ... ... ... ... сын ... ойлау қаблеттілігін дамыту жолдарын анықтау.

Курстық жұмыстың зеттеу обьектісі: Бастауыш сынып оқулықтары 1-4 сынып.

Курстық жұмыстың зеттеу пәні: ,  ... ... ... 3 ... ... және ... әдебиеттер тізімінен,қосымшадан тұрады.

Курс жұмысының өзектілігі:
Бастауыш сыныптарда мысалдарды оқыту бойынша берілген оқу ... ... ала ... бала бойында рухани құндылықтарды қалыптастыру жолдарын анықтау. 



















Кіріспе бөлім
1.1 Мысалдар-халық ауыз әдебиетінің бір түрі
Әдебиеттің мысал түрінің арғы ... ... бері ... ... мысалдар оның керегіне жарап,бүгінгі дейін тозбай сақталып келеді.
Әдебиеттің бұл мысал жанры-ең қысқа ... ... ... ... ... сан ... ... болып  адам дәстүрінше сөйлестіру, мысал оқиғаны ... ... ... ... ... ... көңілден тез орын алып, ұмытылмайды.
Бұрынғы халық мысалдарында да, онан соң туған жеке авторы бар, жазба мысалдарда да ... ... ... ... пікірін көбінесе аңдар, хайуаннаттар, құстар, құрт-құмырсқалар,ағаштар, тастар тағы-тағыларды адамша шендестіру,адам дәстүрінше сөйлестіру арқылы береді.
Мысал үрдісі ерте ... ... грек ...  - ... Рим ... ... әйгілі мысалшылдар болған. Орыс әдебиетіндегі мысал жанрын биік сатыға көтерген ... ... ... ... ұлы ... қазақ тілімен,әдебиетінің негізін салушылар:Ы.Алтынсарин,А.Құнанбаев, А.Байтұрсынов қазақ тіліне аударып,қазақ  әдебиетінде мысал жанрын дамытты. Қазақтың реалистік әдебиеттерінде мысал ... өз ... жеке жанр ... ... ...  ... есімімен байланысты. Ол ауыз әдебиетінің адамгершілікке үндеп, емеурінмен білдіретін өсиеттік жанры-мысалды әлеуметтік сатира ... ... оның ... реалистік, типтік сипат дарытты.
Одан кейінгі кезеңде С.Дөнентайұлы, ... ... ... және тағы басқалар қалыптасуына ықпал етті.
Кейіннен жарық көрген доцент М.М.Иманғазиновтың  атты еңбегінде автор:  деген тұжырымдама ұсынады.
Мысал өлеңдер көбіне ... ... деп ... жүр. ... осы өлеңдерді талдап бағалағанда олардың аударма емес екендігіне көзіміз жетеді. ... ... ... белгілі бір сюжет еркін баяндалады. Абайдың өзі мысалдың ... ... ... ... ... ... ... желісін сақтай отырып мысалдағы жағдайларды қазақ өміріне,ұғым-түсінігіне ойлау,сөйлеу ерекшелігіне 




жанастырып ... ... ... ... мысал өлеңдердегі баяндалу келісті оралымды екендігі бұлтартпас шындық. Ал А.Байтұрсынов аудармаларына келетін ... ... ... ...  ... ... өз тарапынан түйінді ойқосып отырған. А.Құнанбаевтыңда, А.Байтұрсыновта төл ... ... ... ... ... бергені әдебиетшілерге аян.
 Мысал өлеңнің өзіндік ерекшелігі ойды тура,ашық айтпай тұспалдап, алыстан орап жеткізуінде оқушы бүкпелеп айтылған жайды,астарлы мағынаны өз ... ... ... ... түсінуге тырысады. Бұл одан тапқырлықты, сөздің астарына үңілуді, тұспалмен аңғартылған нәрсені айқын елестете білу қаблеттілігін талап етеді, ... ... ... сезіміне әсер береді.
Мысалдар еңбексүйгіштік, әділдік, адалдық, қарапайымдылық сияқты жақсы қасиеттерді мадақтап, уағыздайды, жағымсыз қылықтарды ... ... ... ете ... одан ... ойландыру-оларды мұндай мәселелер айналасында белгілі бір қорытынды   жасауға үйретеді. ... ... ... ... ... ... пайдасы зор. Ондағы көркем образдардың нақтылығы, диалогтарының дәлдігі, оқиғаларының күлкілі, тартыстарға құрылуы, тілінің өткірлігі мен көркемділігі  -  жасөспірімдерді ... ... ... ... ... ... көзқарасын қалыптастырады. 
Өлеңді мәнерлеп оқуға қойылатын талаптар мысалды оқуға да ... ... ... ... ... ...  Әдетте мысалда қысқа өсиет-өнеге айтылады. Мұндай қорытынды, меңзеу,нұсқау мысалдың идеясын немесе қосалқы мәнін ашады.Кей кезде балдырғандарға астарлы мәнді өсиет-өнеге ... бола ... ... ... ... оны жақсы ұғынады. Егер мысалдың сюжетті түсінікті болса, қосалқы мәнін ашып айту міндетті емес.
Балаларға көркем образдарды нақтылап беру керек. ... ... ... өмір ... ... түсініктері әлі қалыптаспаған сондықтан олардың ұғымына көрнекілік, тұжырымдылық қажет.  
Балаларды адамгершілікке, ... ... ... ... маңызы зор. Балалардың ой-санасын дамытуға, мінез-құлқын қалыптастыруға,дүние-танымын кеңейтуге көркем әдебиет шығармаларындағы ... ... мен ... ... әсер ... Онда көркем әдебиетке, ана тіліне деген ынтасы арта түседі, туған әдебиетін ... бала ... ... бала ... ... ... танысады, толассыз болып жататын өмір өзгерістерін пайымдайды,адамдардың іс-әрекетіне көзқарасы қалыптасады.Жасөспірімнің  ... ... ... дамытып,оларды жоғары адамгершілікке тәрбиелейді.

Адамгершілікке қасиеттердің алғашқы дағдыларын бала бойына ... ... ... орны ... бөлім
2.1 Бастауыш сыныптарда мысалдарды оқыту әдістемесінің негізгі талаптары
Жоғары да ... ... ... ... келе мысалдардың балалар ұғымына жеңіл келетін жанрдың бірі ретінде қабылдап ... ... ... ... ала ... ... арқылы балаларға білім бере отырып тәрбиелеу мақсатын қазақ әдіскерлері С.Рахметова, Г.Ж.Тұрдалиева, Б.Құлмағанбетова,С.Жиенбаев, С.Қазыбаев, Ғ.Бегалиев өз еңбектерінде атап өткен. Мысал ... ең ... оның ... қабылдату және ондағы кейіпкерлердің іс-әрекетін талдау. Мысалдың басты ерекшелігі-онда ... ... ... мәні бар ... ... ... Мысал оқытуда осы пікірді пайдалану керек. Мысалдағы ойды айтып бермей оқушылардың өз бетінше табуына ықпал ету ...  ... ... ... мысалды оқуту тәсілінде яғни дауысты құбылтып оқу,мәнелеп оқуды ескеру себебі кейіпкердің мінез-құлқын дауыс ырғағы арқылы ... ... ... Мысалдар поэзия тілінде өлең түрінде келетіндіктен өлеңді оқытудағы ... ... ... ... ... ... ... оқығанда суреттелген оқиғаның тартымдылығына қызығады, оны шындық деп қабылдайды. Сондықтан мысалды оқып шығысымен, автордың ондағы ... ... ... ... бейнесі, оны кім деп түсінесіңдер дегендей,сұрақ қою қателік болар еді. ... ... ... жүргізу- оқушылардың мысалды оқығанда алған әсерін жояды. Сондықтан балалардың алған ... ... ... мысалдағы кейіпкерлердің іс-әрекетін  тереңірек ұғына түсуіне жағдайжасайтын әдіс-тәсілдер қарастырылады. Ол үшін алдымен мысалдағы суреттелген оқиғаны,қатысушы кейіпкерлерді ... ... ... етіп ... керек.Ал мысалда суреттелгендер шындық, болмыс жөнінде қате түсінік беретінінен,мысалы,балалардың  қарға,түлкінің сөйлемейтінін білетіндігінен қауіптенудің қажеті жоқ.Олардың ... ... ... де жақсы біледі, сонда да оны шындық сияқты қабылдайды. Мысалы, балалар тіпті 4-сыныптың өзінде де қылыштасу, ... ... ... ... Олар ... ... найза еместігін әрине жақсы біледі, бірақ өздерінше шын найза, қылыш деп есептейді. ... қыз ... ... әлі де қуыршақпен ойнайды, оның сөйлемейтінін біле тұра, шын кісі деп ... ... ... ... Сол ... мысалдағы оқиғаны да бастауыш сынып оқушылары шын қабылдайды.
Мысал оқытуда осындай қорытынды пікірді ... ... ... ...  ... ... сынып оқушыларына әсері шамалы.Ондай үгітті тіпті,сол оқылып  отырған ... ... ... ... ... да, ... ... санасына бірден қона қояды деу қиын. Сондықтан мысал оқытуда онда ... ... ... ... ...  мен сол ... іс-әрекеті,өзара қарым-қатынасы, бір-біріне айтқан сөздеріндегі ой ашылуға тиіс.
Әдеби шығармалардың басқа түрлерінен мысалдың мынадай өзгешеліктері бар:

а) ... ... ... белгілі бір үгіт, тәлім-тәрбиелік мән болатыны.

б) оның оқылу ерекшелігі. Осыдан келіп, ... ... ... мысалдағы аллегорияны ашукерек пе, жоқ па? Мұндай сұраққа жауап беру үшін,мысалдың сипатын, мазмұнын, оны балалардың қалай
қабылдайтынын байқап қараған ... ... ... Ол ... де, қара ... де ... Тек адамдар ғана емес,хайуанат-жәндіктер де, түрлі зат нәрселерде мысал қаһарманы ... ... ... ... бұған қарап оны ертегі деуге болмайды. Мысалы, түлкі-қу, екі жүзді алдамшының, қасқыр-қара ... ... ... ... ... көрінеді. Әр мысалдың басында не аяғында түйін болады.
Балаларға  көркем образдарды нақтылап беру ... ... ... ... өмір тіршілігі жайлы түсініктері әлі қалыптаспаған,сондықтан олардың ұғымына көрнекілік, тұжырымдылық қажет. Мұғалім шығарманы оқыр алдында ... оны ... ... ... ...  біртіндеп жетелей отырып түсіндіруді көздейді, неге баса көңіл аудару керектігін анықтап алады. Көркем образдарды нақтылауға,тұжырымдауға заттардың өзі немесе ... ... оқу ... ... былайша көрсетуге болады:
 1) Өлең оқылмас бұрын оның мазмұнына қарай оқушымен әңгіме өткізіледі. Бұл әңгімеде өлең ... ... ... ауыр-ау деген бейнелі сөздер мен сөз тіркестерінің  мағынасы түсіндіріледі.
 2) Өлеңді ырғағына келтіре, мәнерлеп алдымен мұғалімнің өзі оқып ... Оқу ... ... кітаптарын жауып, тыңдап отырады.
 3) Оқушылар өлеңге әуелі ...  ... ... де, ... кейін оны дұрыстап оқиды.
 4)Өлең мазмұны талданады. Кейбір көлемдірек өлеңдер бөлім-бөлімге бөлініп, ал ... ... ... ... 2-ші рет ... ... оқуға дайындық жұмысы жүргізіледі.
5)Оқу техникасы (шапшаң,жай) дауыс сазы,хормен оқу,жеке оқушыға оқыту  жұмыстары жүргізіледі. 
    
    ... ... ... оқытуға болады:
1)Оқытылатын мысал жөнінде мұғалім алдын ала әңгіме өткізеді, онда ... ... ауыр ... (сол мысалдың ішінде кездесетін) кейбіреулерінің кірістіре отырып, олардың мағыналарын аша кетеді.
2)Мұғалім мысалды әуелі нақыщына келтіре өзі оқиды, сонан кейін оқушыларға ... ... ... кей ... үзінді келтіре отырып, ондағы негізгі ойдың не екенін қорытындылап әңгімелейді.
5)Мысалдың мазмұнына ұқсас өмірде кездесетін ... ... ... ... ... мен ... оқытудың ұқсастығы тақырып бойынша кіріспе әңгіме жүргізіліп,балаларға сол ... ...  ... қиын ...  сөз тіркестерінің мағынасын түсіндіріледі. Мысалды немесе өлеңде ең алдымен мұғалім өзі мәнерлеп,нақышына келтіріп өзі оқып шығады. Екі шығармада ... ... ... ... жүргізіледі. Өлең Бастауыш сынып оқушыларына берліген  өлеңдер  алуан түрлі болып келеді. Кейбір ... ... бір ... құралса, ал енді бір тобы 


автордың көңіл-күйіне,асқақ ойының мағынасын білдірсе, мысалда ... ... ... ... да жансыз нәрселер арқылы адамдардың мінез-құлқы байқалады.
Мысалдарды оқытуға  қойылатын талаптардың бірі  --  оның эмоционалдығы. Ол ... ... ... ... - жаңа білімді игеруге  итермелейді. Ол сырттай ғана байқалуы мүмкін (мұғалімнің  қатты ... қол ... т.б.) және ... мұғалімнің сабақтағы оқыту процесіне, оқылатын тақырыпқа қатысты байқалуы мүмкін.
Оқушылар сергек болуы үшін ... ...  ... керек, бұл олардың белсенділігін арттыру тәсілдерінің бірі. Сабақта әр түрлі проблемалық ... ... да ... ... ... ... танымдық кызметін жеделдетеді. мінез-құлқы,іс-әрекеті әңгімеленеді. Көптеген мұғалімдер көбіне оқушылардың жалған ынтасымен ғана шектеледі, К. С. Станиславский ... ... ... тігу ғана ... деп атап ... ... тек мұғалімге жай қарап және тыңдап қана қоймауы керек, оқылатын материалға қатысты белсенді болуы керек, сабақта тиімді танымдық ... ... ... жұмыс жағдайы үстемдік құруы тиіс.
2.2 Бастауыш  сынып мысал бойынша берілетін білім мазмұны
1-4 сынып оқулықтарының ішінде  ... ... ... ... ... аудармаларымен бірге өзіміздің қазақ ақын- жазушыларының туындылары да кездеседі.Әр сынып оқулығында мысалдар әртүрлі ... осы ... әр ... ... ... ... атауы
Беті
Тапсырма,сұрақтар
1.
1-сынып
>Қайсарлық>>деген сөздің мағынасын түсіндіріп көр.
3.
2-сынып
Абай.Құнанбаев
  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сананы қалыптастыру әдістері3 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
11 сыныптарға арналған «соңғы қоңырау» салтанатты жиынының сценарийі. 2008 жыл5 бет
Білім берудің жаңа парадигмасы жағдайында түрік лицейі оқушыларының зерттеушілік мәдениетін қалыптастыру92 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Бастауыш мектепте сөз таптарын оқыту26 бет
Бастауыш сынып оқушыларын ана тілі сабағы арқылы отансүйгіштікке тәрбиелеу64 бет
Бастауыш сынып оқушыларына үйге берілген тапсырмаларды ұйымдастыру әдістерінің теориялық негіздері33 бет
Бастауыш сынып оқушыларының патриоттық сезімдерін қалыптастыру мәселелері70 бет
Бастауыш сынып оқушыларының әдебиеттік оқу сабағында сөздік қорларын дамыту97 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь