Баскетбол: допты торға түсіру техникасын үйрету әдістемесі

КІРІСПЕ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3.4
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І. ДЕНЕ ҚУАТЫ ҚАСИЕТТЕРІН ДАМЫТУ
1.1. Дене қуаты қасиеттері, анықтамасы, түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ...5.6
1.2. Күш және оны дамыту әдістемесі. Күш күштің түрлері ... ... ..6.7
1.3. Күшті дамыту амалдары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7.8
1.4. Жас ерекшеліктеріне байланысты күшті дамыту ... ... ... ... ... ... ... .8.9
1.5. Жылдамдық және оны дамыту әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.12
1.6. Жас ерекшеліктеріне байланысты жылдамдықты дамыту ... ... 12.13
ІІ. БАСКЕТБОЛ: ДОПТЫ ТОРҒА ТҮСІРУ ТЕХНИКАСЫН ҮЙРЕТУ ӘДІСТЕМЕСІ
2.1.Баскетбол ойынында допты торға лақтырудың әдіс.тәсілдері ... ... ... ..14.16
2.2. Баскетбол сабағындағы қауіпсіздік ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16.17
2.3.Баскетбол ойынында шабуылдау техникасын оқыту әдістемесі
(допты беру, лақтыру, қағып алу және соғып жүру) ... ... ... ... ... ... ... ... ...17.19
ІІІ. ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
3.1. Сабақ жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20.24
3.2. Зерттеу жұмысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
3.3. Әдістемелік нұсқау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
ІV. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
Дене тәрбиесі сабақтары және спорттық жаттығулармен айналысқан оқушылардың бос уақыттары аз болады, олар әр минуттарын санап қадірлеп өмір сүреді. Спортпен шұғылданатын балалар шылым шекпейді, ішімдік ішпейді, нашақор болмайды, бос уақыттарын үнемді пайдаланады. Ондай келеңсіз іс-әрекеттермен айналысатын адамдар арасында болмайды. Өйткені олардың бос уақыттары аз, адам ағзасына зиянды нәрселерді біледі, ондай әрекеттерге барса денсаулық нашарлайтынын, спортта жоғарғы нәтижеге жете алмайтындықтарын түсінеді.
Мектеп жасында балалардың ағзаларына әсер ететін дене тәрбиесі жұмыстары дұрыс ұйымдастырылса, ол оқушының дене қуаты және ақылдылық жұмысқа қабілеттілік деңгейінің көтерілуіне себеп болады. Осыған жетер жол дұрыс жоспарлануы, оқушылар белгілі білім негіздерін әр түрлі ақпараттарды дұрыс алуы, меңгеруі, түсінуі керек. Оны түсінген оқушы өзінің дене қуаты және ақылдылық жұмысқа қабілеттілік деңгейін жоғарылатуға тырысады, ұмтылады.
Дұрыс ұйымдастырылған дене тәрбиесі жұмыстары оқушылармен жүргізілетін басқа өнегелілік, эстетикалық, еңбек, ақыл-ой тәрбиелерінің міндеттерін орындауды оңайлатады.
Оқушылар дене-бітімінің дұрыс дамуы, денсаулығының нығаюы, жұмыс қабілетінің артуы сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына қарсы тұруға ықпал етеді. Жақсы денсаулық -адамның еңбек және қоғамның іс-әрекетке жемісті қатысуының маңызды кепілі. Оқушылардың денсаулығына қамқорлық жасауға біздің қоғамымыз мейлінше мүдделі. Сабақтарда, сабақтан тыс уақытта, спорт секцияларында дене тәрбиесін күн сайын ұйымдастырып, қолайлы жағдайлар жасау қажет.
Табиғи қозғалыстың түрлері жүгіру, қарғу, жүзу, лақтыру, шаңғы, коньки, велосипед тебу, акробатика өмірге қажетті дағды және іскерліктерді қалыптастырады. Жас адамдардық денесі түрлі жаттығулар көмегімен ширап, дамиды. Сондықтан күш, жылдамдық, төзімділік, икемділік сияқты адам қабілетін дамыту оқушылардың қозғалтқыш тәжірибесін байытады, дене қозғалысын үйлестіреді.
1. Педагогика: жалпы негіздері мен тәрбие теориясы. //Оқу құралы. - Алматы, 2008. (Авторлық бірлестікте: Бабаев С, Бабаева Қ.) -124 б.
2. Дене тәрбиесі сабағында оқушылардың дене мүмкіндіктерін дамыту. //Оқу- құрал. – Түркістан, 2005. – 70 б.
3. Ауылдық мектептердегі оқушылардың іс-әрекет қабілеттілігін жетілідіру әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан, 2001. - 42 б.
4. Жеңіл атлетика. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан. 2002. - 31 б.
5. Спорттағы қазіргі заманғы педагогикалық зерттеу әдістері. //Оқу-әдістемелік құрал. – Кентау, 2007. – 55 б.
6. Жеңіл атлетиканы оқыту әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. - Түркістан, 2008. -85 б.
7. Дене мәдениеті және спорттың теориясы мен әдістемесі - Е.Қ. Уанбаев, 2006 жыл
8. Дене тәрбиесі- Мұхамеджанова
        
        Мазмұны:
 КІРІСПЕ БӨЛІМ..........................................................................................3-4
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І. ДЕНЕ ҚУАТЫ ҚАСИЕТТЕРІН ДАМЫТУ 
   0.1. Дене ... ... ... түрлері...................................5-6
   0.2. Күш  және оны  ...  ...    Күш  ... ...   0.3. Күшті дамыту амалдары мен әдістері................................................7-8
   0.4. Жас ерекшеліктеріне байланысты күшті дамыту.............................8-9
   0.5.  ...  және оны ... ...   0.6. Жас  ерекшеліктеріне байланысты  жылдамдықты  дамыту........12-13
ІІ. БАСКЕТБОЛ: ... ... ... ... ... ӘДІСТЕМЕСІ
2.1.Баскетбол ойынында допты торға лақтырудың әдіс-тәсілдері..............14-16
2.2. Баскетбол сабағындағы қауіпсіздік ережелері.......................................16-17
2.3.Баскетбол  ... ... ... ... ... ... ... лақтыру, қағып алу  және соғып жүру)...................................17-19
ІІІ. ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
3.1. Сабақ ... ... ... ... нұсқау.........................................................................................26
ІV. ҚОРЫТЫНДЫ .............................................................................................27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................28


                                                   ... 
    Дене ... ... және ... ...  ... оқушылардың бос уақыттары аз болады, олар әр минуттарын санап қадірлеп өмір ... ... ... ... ... ... ... ішпейді, нашақор болмайды, бос уақыттарын үнемді пайдаланады. Ондай келеңсіз іс-әрекеттермен ... ... ... ... ... ... бос уақыттары аз, адам ағзасына зиянды нәрселерді біледі, ондай әрекеттерге барса денсаулық нашарлайтынын, спортта ... ... жете ... ...    ...  ... балалардың ағзаларына әсер ететін дене тәрбиесі жұмыстары дұрыс ұйымдастырылса, ол оқушының дене ... және ... ... ... ... көтерілуіне себеп болады. Осыған жетер жол дұрыс ... ... ... ... ...  әр түрлі ақпараттарды дұрыс алуы, меңгеруі, түсінуі керек. Оны түсінген оқушы өзінің дене қуаты және ... ... ... ... ... ... ұмтылады.
    Дұрыс ұйымдастырылған дене тәрбиесі жұмыстары оқушылармен жүргізілетін басқа өнегелілік, эстетикалық, еңбек, ақыл-ой тәрбиелерінің ... ... ... ... ... дамуы, денсаулығының нығаюы, жұмыс қабілетінің артуы сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына қарсы тұруға ... ... ... ... ... еңбек және қоғамның іс-әрекетке жемісті қатысуының маңызды кепілі. Оқушылардың денсаулығына қамқорлық жасауға біздің қоғамымыз мейлінше мүдделі. Сабақтарда, сабақтан тыс уақытта, ... ... дене ... күн сайын ұйымдастырып, қолайлы жағдайлар жасау қажет.
Табиғи қозғалыстың түрлері жүгіру, қарғу, ... ... ... ... ... ... ... өмірге қажетті дағды және іскерліктерді қалыптастырады. Жас адамдардық денесі түрлі жаттығулар көмегімен ширап, ... ... күш, ... ... ... ... адам ... дамыту оқушылардың қозғалтқыш тәжірибесін байытады, дене қозғалысын үйлестіреді.
Дене тәрбиесі саласында ырғақ, жеке ... дене ... ... ... ... ерекше орын алады.
Дене тәрбиесі ең басты күн тәртібін, яғни, еңбек, демалыс, тамақтану, үйқы, бос уақыт ... ... ... ... ... Күн ... ... пайдалану балалардың ақыл-ойы мен дене құрылысының дұрыс дамуына, денсаулығын сақтауға көмектеседі.
Күн тәртібін бұзбау міндет. Тәртіп дегеніміз - ... ... жеке ... және күн мен ... ... сәттерін маңызды, мазмұнды қолдану.
Мектепте дене тәрбиесін мұғалім, сынып жетекшісі, тәрбиеші басқарады.
Дене шынықтыру сабағы әзірлік, негізгі, қорытынды бөлімдерінен тұрады. ... ... ... сергек көңіл-күйін, дене шынықтырумен шұғылдану ынтасын арттыру және балаларды сабақтың негізгі бөлігінде күрделі дене ... ... ... ... үшін ... ... ... оқу бағдарламасындағы дене жаттығуларының түрлері енгізіледі. Жаттығулар, әр қилы ... ... ... көңіл-күйін туғызады. Осы көтеріңкі ілікті басып, оқушыларды келесі сабақтарға даярлау сабақтың үшінші, қорытынды бөлігінің міндеті. Сабақ жалпы сап ... ... ... аяқталады.
Дене шынықтыру сабақтары процесінде білім беру, тәрбиелеу, ... ... ... ... ... ... ... міндеті оқушылардың дене шынықтырумен үнемі шүғылдануға ынта-ықыласын дарыту. ... ... дене ... ... жаттығуларының және ойындарының сан алуандылығымен ерекшеленеді.




                             І. Дене ... ... ... 
                  ... ... қасиеттері, анықтамасы  түрлері
  Дене қуатының  қасиеті  қозғалыс қасиеті  деген  терминдер  ... ...  оқу ... бір ... ...  Олар  адам ... ... әрекетті жағын  көрсетеді.  Дене қуаты қасиеті  адам  ... дене ...  ... ... ... ...  Адам ...  күйде болғанда біз блеміз ол қаншалықты күшті,  жылы  күшті екенін, кеңістікте бір уақыт ... ... ...  ... ... ... ... ұзақ жүгіре алса төзімді екенін  көрінеді.   дене ...  ... адам ... ... бір деңгейде сақталып тұр. Ол  қозғалыс кезде, дене қуаты деңгейін  көрсеткісі келген ...  біз ... ол ... ... күшті, жылдам, төзімді екенін. Спортшы жаттығуларын  тұрақты орындау арқылы дене қуаты ... дене ... ...  Ол сол  ... деңгейде адам денесі санасында сақталып  тұрады.    ...  ...  ...  ... ол дене ... ...  тұрақты деңгейде ұстап,  отырмаса,  ол қасиеттер төмендеп егер  тұрақты  өмір бойы жүйелі  ...  ...   ... ... ... техникасы  секілді   дене  қуаты  қасиеттері де денесінде  санасында сақталып  тұрады.
    ...  ... ...  ... бір ... ...  тұрып,  ол қозғалғанда әрекет жасағанда пайда болатын қасиеттер дене ...  ... ...   Ол  ...  ... ... адам сол дене ...  қасиеттер деңгейін көрсеткісі келіп  әрекет жасағанда толық деңгейде  ...  ...  ...  күш  деғгейін көрсеткісі  келіп  ауыр  штанға  көтереді,   темірде көп тартылады, жылдамдық  ...   ... ...  3 ... ...   ...  уақыт  көрсетті.
  Осы дене қуаты  қасиеттеріннің деңгейін  ...  ...  ... ... ғана  біз  дене тәрбиесі мен спортта жақсы  нәтижеге жетеміз.  Мысалы  волейбол ...  ... ... тәсілі   орындау жоғары  көтерілген  допты  соғу  үшін  ...   ... қолы  ... ... ең аз ... 20-30 см  ...  шығу  керек.  Ол үшін  міндетті түрде аяқтың секіру, серпін  ... ...  ... ... ...  Сондақтан  біз дене  тәрбиесі  мен  спорт  ...   ...  ...  ...  дене ...  ...  дамытуымыз  қажет.  Дене тәрбиесі  мұғалімі,  спорт  түрлеріннің ...  дене ... ...  дене тәрбиесі айналысатын  спортт  нұсқаушылары  дене қуаты  қасиеттерін   ...  ...   ...  ...  білуі, іс-тәжірибеде  қолдана  білуі керек.
    Біз осы ...  ...  ... дене ...  ...  күш, ...  ептілік,  икемділік, жеке-жеке қарастырып  оларды оқытудың жас ерекшеліктері, амалдары, ... ...  ...  сөз   ...              ...  және оны  ...  ... Күш  күштің түрлері
  Сыртқы  қарсылықты жеңу немесе  бұлшық  ет  көмегі арқылы  ...  ... күш ... Кү үш  ... ... ет ...   ... пайда болады.
 Жеңу тәртібі. Бұл кезде  бұлшық ет  жиырылады,қысқарады.  аспа ... ... ...  Бұл ...  ... ет созылады. ұзарады.  Мысалы.темірден төмен түсу салбырау.
Қозғалмайтын  ... Бұл ...  ...  ет   ...   ...  ...  ...  темірде   асылып  тұрып екі аяқты  кеудеге бұрыш  ...  ...  ... ...  тұру.
 Күннің пайда болуы түрлері:
Өз күш мүмкіншілігі,  статистикалық кезде  және  дене қозғалыс кезінде  пайда ...  ...  ... жай ... аспа  ...  ... шалқадан  жатып  кеуде  көтеру жаттығуын  жасағанда  ... өз күш  ... ...  жылдамдығының  мүміншілігі-тез,жылдам қозғалыс пайда болады. Бұл жағдайда  спортшы күші жылдамдық қосу ... ...  тез ... ... ... ... жетеді.  Мысалы. дежеңіл атлетикалық диск, ядро  граната жүгіріп  келіп  ... ...  ...  ...  ... пайда болу үрдісінде үлкен маңыз атқарады. Адамның  қозғалыста  өз дене ...  ... ... ...  ...  күші  ... күш  деп ...  Әр түрлі  салмақтағы  адамдардың күшін  салыстыру  үшін салыстырмалы күш  ... ұғым  ...  Бұл 1 кг  адам ... күші де ...  ал ... күші азаяды. Жаттығушылар абсолюттік немесе  салыстырмалы  күштерді спорт  түрлеріне байланысты  дамытады.  Мысалы: жеке  сайыстағы ...   ... күш  ...  ал  ...  ... , ... жеңіл  салмақ  дәрежесінде  штанға  көтеретін  спортшыларға  ... күш ...  ол күш  ...  көп ... ...  дене ...  ...  жоғары болмақ.
                     ... ... ... мен ...   ...  ...  үшін  жоғарғы қарсылық  жаттығулары қолданылады  Олар  екі топқа бөлінеді:
 Сыртқы қарсылық  жаттығулары. Сыртқы  ... әр ... ...  ... ... ... ортаның  қарсылығы  ( суда жүгіруле) жатады.
Өз салмағын  ауырлығын  ... ...  ... ...  ...  еденне итерілу)  жатады.
Ауырлық шамасын білу спортшы неше рет  көтере   алатыны  ... ... ...  Ол ...  ... ... деп  ... мысалы 2ҚМ  дегеніміз  спрптшы  екіден  артық  ...  ... ...  Дене  ...  ...  мынадай  көп тарағна күш  дамыту  ... ... күш салу ...  Бұл әдіс ... ...  аса ауыр  ...   ...  Жүйке  бұлшық  ет аппаратының жұмысы шегіне жете қолданылады. сол арқылы  күштің көп ...  ... ...  ...   күш ... ...   ширықтыруға  соқтырады да,  балалармен жұмыс  ...  ...  ...  ...  Жоғарғы күш салу әдісін қолдану сиптаы мынадай:  қарсыласу шамасы  1-4ҚМ  , бір  ... ... 3-4 ... орындалады.  серия  аралығында  тынығу  спортшы   ағзасы толық бастапқы қалпына  келгенге дейін  ...  ...  ...  күш  салу ... Бұл әдіс екі ... ... шегі аймақтарына бөлінеді.  Әрбір  аймақта жаттығу әбден  шаршағанша немесе  көтеруге ... ... ... ...  Бұл ... соңғы әрекеттерге күш түсірудің шегіне жету әсері  ...  ...   ... ...  саны ...  ... бастайды.
Бірінші аймақ  жаттықтыру сабағында қарсыласу шамасы 4-12ҚМ   3-6 сериямен  орындалады.  серия арасындағы  2-4 мин.  ...  ... ...  толық  бастапқы  келмейді.  Бұл жерде абсолюттік күш және күш ... ...  
  ... ... 13-20 ҚМ  2-4 ... ары ...  Серия арасындағы   2-4 мин мұнда күш  ... ... ... өте тез  ...  күш ... ... дамиды.
  Қайталап күш салу  әдісі  балаларды   ... ...  ...  орындауға  көмектеседі, зат алмасу үрдісін жақсартады,  бұлшық етті өсіреді. Жеке  бұлшық  ет  топтарын ...  үшін  ... ...  күш  салу әдісі  Қатаю ұзақтығы  бір  
6-8 с, күш салу  ... 70 тен  100% ...  Бір ...  ... 15 рет  ...  ...  аралығы әрбір  қатаюдан  кейін 30-*60с. Бұл  ... ...  ...  күш ... ...          1.4.  Жас ... байланысты күшті дамыту
  Балалар мен жасөспірімдердің күштерінің  өсу қарқыны  сүйек  -  бұлшық ет  ...  ... ... ...  ...   биологиялық  жетілуіне ,қозғалыс  белсенділігі  деңгейін  т.б  көптеген   ...  ... ... ... ет  аппараты өзінің  ересектің  даму шегіне   18-20 жаста жетеді. Сондықтан  бастауыш  және орта  ...   ... ...  күштерін  дамытуды   жылдамдаиуға ... .  ... ...  шектеп ,жалпы  қозғалыс  сипаттағы  жаттығуларды  қолдау қажет.
 Кіші  және  орта ...   ... ... күш   ...  ... ...  ...  бұлшық  ет  топтарының  үйлесімді  дамуы, дененің  түзу ,дұрыс   ...  ... ... > ... жастағы балалардың күшін  жетілдірудің  қарапайым   амалдары  ... ... , ...  ...  өрмелеу   ,ұсақ  доп  ...  ... ... сайыс  элементтері  бар   қозғалмалы  ойындар  ойнау  және ... ... ...  ...  ...  артады: толтырылған    доппен  жаттығулар,арқанға өрмелеу ,қозғалыс  сипаттағы  кұш түсіретін  қозғалмалы  ...  ... т.б. ... ...  ... ...  амалдарын  көбейтуге  болады. бұл ... ...  ... ...  ет  ...  ... ,ұсақ   ауырлықтармен ,қозғалыс  сипаттағы күш  жаттығуларының кешеніни  беруге болады.
14-15 жастағы  жасөспірімдердің  денеге  күш  ...  ... ...  ... жетеді . осы жастан бастап  күшке   бағытталған  ...  ...  ... ...  осы міндеттерді  орындау үшін  дене  тәрбиесі  ...  ...  ...  ... , ...  шеңбері жаттықтыру ,арқан   тартысу  сияқты күш ойындары  ...  ...   ... ... ...  орындала  береді. 
 Абсолюттік   күштің  табиғи  өсуі бозбалалардың  16-17 ...  ...  10-11 және 16-17 ... ... байқалады.  Осы  кезеңдерде  жүргізген  оқушылвардың күш дайындығы  үрдісі олардың  ағзаларының  ...  ... ...                  


                 ...  және оны ... ... ...  түрлері,дамыту  амалдары  мен әдістері
  Жылдамдық дегеніміз- адамның  белгілі  бір ...  ...  ...  ...  ... . ...  үш ... пайда болады: 
1.	Қарапайым  және  күрделі  қозғалыс  әрекеті жылдамдығы . 
2.	Жалғыз қимыл  жылдамдығы .
3.	Қимыл жиілігі
Қарапайым ...  ... ...  ... ала  ...  ...  ... ,бірақ кенеттен  берілетін  дыбысқа жауап .  Қарапайым  қозғалыс  жылдамдығы  қандай  да бір  ...  кері ...   ...  ...   ...  ...  -жаттықтврушының  ,өршенінің дауысы ,сөрелік  тапаншаның  атылуы ,шапалақтың   соғылу  ... ... жарқ ... ... ... ұстаған  қолын  сермеуі  және т.б.   мысалы :  100 м жүгірудегі ,сөрелік  тапаншаның   ...  ...   ...  ...  ...  ... жүгіре жөнелу. Қарапайым  көру қозғалыс  жылдамдығының   ұзақтығы  ...  ...  ... с,  ...   ...  0,15-025 с көбірек   уақытта болады.  берілген   дыбысқа  жауап спортшыларда  0,05-16 ...  ... ,жай  ... ... с көбірек  уақыт    мөлшерінде болады.  ...   ... ...   ...  әдістемесі   екі кезеңге бөлінеді де, әр  кезеңде  өзіне  тән дене  ...  ...  ...  ... ...  көп  ...  әдістер  мыналар : 
 Қайталау әдісі .  кенеттен болған дауысқа  көп рет ,әр бір ретте  ...   ...  ... жақсарту . мысалы:  төменгі  сөріден  ...    ... ... шығу ,әр ...  дене  ...  ...  ,отырып ,жатып ,сол   қалыптан   ...  ... ...  бойынша  тез  сезіне  жүгіріп шығу  және т.б. 
 Ойын ... . Әр ...  ...  ... . ...  ...  (баскетбол ,стол  үсті  теннисі ,волейбол ,бадминтон т.б) ойнау немесе  ойын  элементтерін қолдану.
 ... ... .  дене ...  ... мен ... ...  жарыс, бәсеке  түрінде  берілетін  әр түрлі  эстафеталық  сипаттағы  ... ... > ...  қолданылады.  Бұл әдістеме  спортшының жылдам   қозғалысы  және  сол  ...  ...   ...   жұмсаған аз уақыт  аралығын  ...  білу  ...  ... . іс  ...  ол  ...  ...  ...  жаттықтырушының  жылдамдық  уақыты туралы  хабарын  ала  отырып  ...  ...  өте  тез  ...  тырысады .  сонан соң  келесі  жаттығу  кезеңінде  ол  ...  ...  өзі  ... ...  ... соң   ғана  ...    ұзақтығын  хабарлайды. Спортшы мен бапкердің  уақыт  ұзақтығын  бағалауы бірдей  болған кезде  ...  ... ала  ...  ... сезіну   тапсырмасы беріледі. Ақырында  спортшыда  ... дәл  ...   ...  ...  ол ...  ...  ... тездетеді.
 Күрделі қозғалыс  жылдамдығы  дегеніміз  -  белгілі , белгісіз  қоздырғыштарды сезіну ,көру, ,жауап  ... ...  ... ...  ...   ...  спорт  ойындарының ,жеке сайыс  түрлерінде  кездеседі. Бұл  спорт  түрлерінде  қозғалып  келе ...  ... , ... ... ... ... сезіну  және бірінше  мүмкіндіктен, бір дұрыс  әрекетті тауып ,тез  қолдану  ... ... ... көру ,бағытын  және  ұшу  жылдамдығын  бағалау  әрекет жоспарын құру , оны  орындауға  ... . ...  ...   жылдамдығы  уақытты  қарапайымға  қарағанда  ұзағырақ  0,25-0, 80 с  ...  
  ...  ...  ...  ...  үшін   ...  жаттығулар  қарсыласты  соғу  жылдамдығын арттыру ... ойын  ...  ...  ... , жеке ...  ...  ... , жазу блоктары   тренажерлық  қондырғыларды  пайдалану  т.б  ...  ...  ...   ...  ойын және  ...  әдістері  қолданылады.
    Негізгі   қолданылатын- қайталау ... ...  ...  ...  дыбысты  сезу ,барысында бір (мысалы,бокстағы  оң ...  ...  ... сонан соң  екі ,үш ,төрт және  сол сияқты(серия) соққылар жасау.
 Жалғыз қимыл  жылдамдығы.  ...  ...   ...  ...  түйеру,футболдағы доп тебу, баскетболдағы  лақтырулар және т.б.) спорт ойындарында , жеке сайыста   жергілікті ...  ет ...  ... ...  ... ... да  ...  жылдамдығымен  қатар  тәрбиеленеді.
  Жалғыз  ...  ...  ...  үшін әр ...  ... ет  ...  ...  жылдамдықпен  орындалатын  жергілікті  жаттығулар  (еңкею,сермеу, секіру,түйреу т.с.с.) қолданылады.  Бұл ... ...   ...  ...  ...   ...  ...  кірңіспе  бөлімінде  орындалады.
Қимыл желігі. Циклді жаттығуларда ...   ...  ...  ... болады( мысалы ,10 с орында тұрып  жүгірудегі  өте  қадам саны ). Қимыл  жиілігін  тәрбиелеу  үшін  өте  ...  ...  ... ...  жаттығулар  пайдаланылады (мысалы ,10 с бойы   жүгіру. Бұл  ...  ...  ...  ... үшін ,аз  ...   ... (жылдамдық  қашықтықтың  аяғына дейін   ...  ... ... ...  ... жаттығулары  аздаған  мөлшерде  сабақтың  негізгі   ... ... ...   ...  ...   ... ...  кезде  беріледі. Қимыл  жиілігі жылдамдығын  дамыту үшін  қайталау ,өзгермелі  орындау  ... ... ... ... Жарыс әдісідегі  жоғарғы   сезім ,  қоздыру  күші  жылдамдық  мүмкіншіліктерінің пайда ...  ... ...   ... ... ...  ...   жаттығуларын  көп  рет  қайталау  жаттығушыны  ...  >  ... ,ал  ...  ... ...  ... бөгеу болады. бұл   кедергіні болдырмау  үшін  ...  ...  ...  ...  ...  Мысал  ретінде  берсек  олар:  ...  ...  ... ,бір нәрсеге  тіркеле  жүгіру , жеңіл  снарятарды лақтыру т.б.
1.6.Жас  ерекшеліктеріне байланысты  жылдамдықты  дамыту
  ...  ...  ...  ...  қолайлы  жас  қыздарда11-12 жас ,жасөспірім ұл балаларда 12-13 жас. 
  Бастауыш  ...  ...  ...  ... ...  қозғалыс  жылдамдығы , жалғыз  қимыл жылдамдығы   жақсы дамиды.
Сондықтанда  ...  аз  ...  тез ... ...  ауыстыратын  жергілікті  қимылдарды бар  әр түрлі жаттығулар  ...  Бұл ...  ...  ұзын   ... ... ...  ...   скакалка ішіне   жүгіре кіру, секіру ,жүгіре шығу),эстафеталар,қозғалмалы ойындар ,доп  лақтыру ,оны қағып  алу жаттығулары т.б. 
 Орта ... ...  күш ...   ...  көп   ... маңызы  зор. Олар: әр түрлі секірулер ,көп ретте  жоғары  секірулер  ... үдеу  ... ...  қашықтыққа  қатты жүгіру  жаттығулары т.с.с
  Жоғары сынып оқушыларының мұндай жаттығулар   күрделендіре  ... Өз ... ,күш ...  және   ...  жылдамдығын  дамыту  жаттығуларынының  саны көбейеді ( 100, 200м  жүгірулер т.б.).













ІІ. Баскетбол: допты ... ... ... ... ...  2.1.Баскетбол ойынында допты торға лақтырудың әдіс-тәсілдері

  

                                       ... екі ... ... ... лақтыру

  
  
  
  
  

Допты соғып келе жатып бір қолмен ...  ... ...  
  
  
  
  
                                
  ... бір ... ... секіріп лақтыру
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
                    ... бір ... ... ... торға лақтыру

  
  
  
  

              ... ... ... ...              
  
  
  

  ... ... қағып түсіру. Бұл тәсілде допты қағып алуға және иемденуге мүмкіндік жоқта қолданылады. Лақтырушының қолынан доп ... ... ... ... қысқа қозғалысымен, секіріп, допты ұшу траекториясынан қағып түсіру керек.
  
  
  
  
  
      ... ... ... ... түсіру. Добы бар қарсыластан шегіне отырып, оны бүиір сызыққа бағыттаукерек, және ептеп оны өткізіп жіберіп, ... ... ... ... ... ... ...  


  


  
  
  

      ...  ... алып қою. ... шабуылшының бір жағында немесе артында орналасып алып, өзіне қашан берілім болатынын күтеді. Қарсыластан ... ... оған ... ... бермей, допты қолынан жұлып алу кезінде тез алға ұмтылу керек, допты қағып алып немесе алға итеріп допты тартып алу ...                 ... ... ... ...  -  ... ойыны, өйткені спорттық сайыс кезінде қарсыластар бір-бірімен бәсекеге түседі. Даярлықтың жетіспеушілігі ... ... ... болады. Өйткені соның салдарынан жарақат алынады: саусақты ... алу, ... ... алу, т.б. ... ... алу үшін ... ... жағдайларды есте сақтаған жөн:
   1. мұғалімнің рұқсатынсыз немесе мұғалімсіз, ... ... ... болмайды;
   2. баскетбол қалқанының астында отыруға болмайды;
   3. допты қағып аларда бас ... ... ... бағыттауға болмайды;
   4. ойыншылардың ойын кезінде ... ... ... қылық жасауына жол берілмейді;
   5. жаттығуларды орындауды ұйымдастыру барысында қойылатын бірыңғай талаптарды дәл орындау керек: ... ... ... ... қарсы қимылдар мен жеке бәсекелестік мөлшері, т.б;
   6. алдын ала қыздырыну жаттығуларынсыз доппен жылдамдық жаттығуларына ... ... ... ... ... көп уақыттық үзілістен кейін тіпті де болмайды;
   7. сабақ басталар алдында оқушылар ... ... ... ... және т.б. ... алуға мүмкіндік тудыратын заттарды шешіп, қыз балалар шаштарын түюлері қажет. Қауіпсіздікті ... үшін дене ... ... тиісті спорт киімдерімен ғана қатысу қажет.

2.3.Баскетбол  ойынында шабуылдау техникасын оқыту әдістемесі 
(допты беру, лақтыру, ... алу  және ... ...                          
Екі ... ... лақтыру. Бастапқы жағдайда доп кеуде тұсында болады. Бір аяқ ептеп алдыға қойылуы мүмкін.  Аяқтар ыңғайлы, орнықты жағдай жасап  тұру ... ... ... бағытталған қозғалыс беретін аяқтың созылуымен қатар олар жоғарыға қарай созылуы керек, допқа доға тәріздес ... ... ... 

                                             ... ... иықтан беру. Бастапқы жағдайда  доп иық тұсында бір ... ... ... ... қолы оны ... ... ... Кезену кезінде баскетболшы  доп беретін жаққа қолы бұрылып  дененің ... ... ... ... ...  ... қажетті бағытқа жібереді.  Бастапқы жағдайда доп беретін  қолмен әр аттас  аяқ алға ... ...  бір ... ... ... бастапқы жағдайы, бір қолының білезігінде. Алға қозғалғанда  қол жазылады  да, білезік допты ... ... ...   ... ... ... ... Бастапқы жағдайда доп. жамбас тұсында, бір қолдың  ... ... ... ... ... ... алға созылады. Аз ғана кезенуден соң  алға айналуды бастайтын  қозғалыспен орындалады. Білезік бірте-бірте  ашылып, доп  одан ...  ... ... Ұшу  биіктігі білезіктің қай мезетте ашылғанына байланысты болады. Қолды соза ... ... әр ... аяқ алға ... 
                                ... алу  -  баскетболшының допқа ие болуына ... ... ... ... ... алып ... ... тиімді орындауға әсер етеді. Қағып  алуға дайындық қағып алудан кейінгі тәсілдің бастапқы жағдайында келтіретіндей  ... ие ... ... етуі ... Екі ... ... алу. ... алу үшін  қолын екі жақтан допқа ұмсыну ... ... доп  ұшып ... ... ... ... 
                               ... орнында тұрып  бір қолымен қағып алу. Қолына доп тиісімен  допты ... ... не ... ... не ... ... қолдана алатындай бағытта қозғауы керек. Қолды бүгу- доптың ұшу жылдамдығының амортизациясы қызметін ... ... Доп ... ... ... ... ... сондықтан қолды ертерек бүгу керек. Бір қолмен допты қағып алу, екінші ... ... ... алуға мүмкіндік жоқ болғанда немесе қағып алғаннан кейін бір қолмен тәсіл жасау ... ... ...                                           ... ...  ... үшін ептеп бүгілген аяқпен орын ауыстыру қажет, допты өзінен алға ... ... ... ... ... ... ол орын ауыстыруға кедергі жасамайды.  Қол білезігі кең тарбиған саусақпен допты жүргізгенде, алақан допқа тимеу керек.  






Сабақтын тақырыбы: ... ... ... -  ... оң және сол ... алып жүру және ...  лақтыру әдістері.
Жоспары:
1. Баскетбол ойынында   допты оң және сол қолмен алып жүру және ...  ... ... түсіндіру,  үйрету.
2.  Білім, іскерлік,дағдыларын баскетбол ойыныңда   
     ... ... ... ... 
1. ... ойынын ұйымдастырғанда  допты оң және сол қолмен алып жүру әдістерін түсіндіру , ...  және ...  ... әдістерін үйрете отырып іскерліктерін арттыру, дене шынықтыру көлемінде арнайы білім ... ...  ... ...  іскерліктерін ойын барысында  қолдану дағдыларын  арттыру ,  оқушыларды жылдамдыққа, шыдамдылыққа, ептілікке, төзімділікке шақыра отырып,  дене ...  ... ... ... ... жігерлік, төзімділік  қасиеттерді 
қалыптастыру, салауатты өмір салтына шақыру,  ... ... ... ... Кіріктірілген сабақ   (өзің-өзі таңу)
Әдіс-тәсілдер: түсіндіру, жаттығу, топтық жұмыс
Өткізілетін орны: Спорт зал.
Керекті құрал жабдықтар: Доптар, ысқырық, плакаттар, фишкалар
Р/с

      ... ...  ...           ... ... ... ... ата!
2.Армысыз, мейірімді Жер ана 
3.Армысыз, шұғылалы Алтын күн!
4.Қайырлы таң, Қайырлы күн!
5.Қызықты өтсін күн бүгін 
6.Сәтті ... ... ... ... ... ... шынығып.
Кел, тұрмайық, сабақты онда бастайық

Оқушыларды  сапқа тұрғызу, Сабақтын тақырыбы мен мақсатын ... ... ... ... ... Жүру ...  -  ... жағымен,ішкі жағымен.
В) Жүгіру жаттығулары.
Тізені көтеріп жүгіру
Аяқты артқа сермеп жүгіру
Оң және сол аяқпен секіру
Оң және сол жақ жанымен секіру

Жалпы дамыту ...  -  аяқ иық ... қол ... ... басты оңға айналдырамыз
1-4 солға айналдырамыз
Б.қ -  аяқ иық көлемінде қол иық үстінде
1-4 саңға иықты ...  ... 1-4 ...  ...  -  аяқ иық ... ... жартылай бүгіп кеуде түсында үстаймыз
1-2 жартылай бүгіп артқа сермеймыз
3-4 толық ... ...  -  аяқ иық ... сол қол ... қол жоғары
1-2 солға иілеміз
3-4 оңға иілеміз
Б.қ  -  н.т
1-  дегенде қолды жоғары көтереміз
2- дегенде ... ... ... ... қолды алға созып отырамыз
4- б.қ
Б.қ  -  аяқ иық көлемінде қолды алдыға созып 
1-де оң аяқты сол ... ... ... сол ... оң қолға тигіземіз
4-б.қ
Б.қ  -  н.т секіріп тұрып
1-оң қол белде
2-сол қол белде
3-оң қол иық ... ... оң ... жоғары көтереміз
6  - сол қолды жоғары көтереміз
7-8 колды ... ... ... ... ... үш топқа бөліп: 
а.  Допты оң қолмен алып жүру әдісін үйрету
б.  Допты сол қолмен алып жүру әдісін үйрету
 в.  ... оң және сол ... алып жүру ... ... ... екі ... ... Екі адым жасап допты оң қолмен алып жүріп торға астау
б. Екі адым  жасап допты сол қолмен алып ... ... ...  Үйренген тәсілдерді ойын үстінде пайдалану

Қорытынды бөлім
1.Оқушыларды сапқа тұрғызу
2.Сабақты қорытындылау, кемшіліктерін айту, бағалау
3.Үйге тапсырма беру
4.Зейін қою ойыны
5.Қайтару ... ...   ... қолды жоғары көтереміз
2-алдыға еңкею
3-екі қолды жаңға созамыз
4-қол белде,оңға, солға иілу
5-қол белде денені оңға бұрамыз
6- қол белде денені ... ... ...  ... қадағалау
Спорттық киіміне көніл бөлу.
Саптық жаттығудың дұрыс орындалуын қадағалау
Дұрыс тыныс  алуын қадағалау





Басты толық
айналдырамыз

Алдыға екі шыңтақ тигіземіз,артқа ... түзу иық ... ... ... дұрыс жасауын қадағалау




Аяқ түзу,
тізені бүкпеймыз





Дұрыс секіруді қадағалау







Жаттығуды дұрыс орындау
Серіктесіне допты дұрыс беруін қадағалау

Допты торға лақтырғаннан ... ... ... ... ... тез ... талап ету,жақсы қатысқан оқушыларды дұрыс бағалау,оқушылармен жұмыс жасау





















                                                     ... ... өз ... ...  Алматы облысы, Талғар ауданы, Төңкеріс ауылы, № 23  орта ... ... ... өту кезінде мен оқушылармен   баскетбол ойнауда  допты торға салу техникасын үйретуге  ... ... ... ... мақсаты: Оқушылардың баскебол ойыны туралы алған білімдерін  пайдалана отырып, баскетбол ойнауға дайындық жөнінде теориялық мәліметтермен және ... ... ... ... Баскетбол ойынында адам өзін шапшаңдық пен төзімділікке шыңдап қана қоймай, сонымен қатар жақсы тынығады. Бұл спорт түрімен  ...  ... ... ... ... ережелерді талап етеді. Жаттығуларды қарапайым жай жүрістен бастаған дұрыс.

Осы зерттеу ... ... ... ... ... деңгейлер, жүктемелер беріп, олардың спортқа деген көзқарасы жақсы екеніне  көзім жетті . Соның ішінде ...  ... ... ...  -  ... екі ... кеудеден торға лақтыру, бір қолмен допты торға салу  т.б..  Балалардың баскетбол ойынына  деген қызығушылықтарының артқанын байқадым.











                                     ... ...      1. ... ... ... өмір ... ...      2. Оқушыларды жылдамдыққа, төзімділікке, икемділікке, ептілікке тәрбиелеу;
      3. ... ... ... ... ...      4. ...  ойынында ойнау техникасын үйрету
      5. Баскетбол сабағында допты торға лақтыру әдістеріне баулу
      6. ... дене ...  және ... бағдарлай білуді дамыту;
      7. Баскетболда ойнау техникасын үйрету,  күш-жылдамдық қасиеттерін дамыту.
      8. ... ... ... ...      9. ... ... ... сақтау қажет.
      10.   ... ... ... алу және ... жүру  ...  ...                                           ... ... ... маңызды тәрбиелік міндеті оқушылардың дене шынықтырумен үнемі шүғылдануға ынта-ықыласын ... ... ... дене шынықтыру сабақтары жаттығуларының және ойындарының сан алуандылығымен ерекшеленеді.
  Дене қуатының  қасиеті  қозғалыс қасиеті  ...  ...  ... ...  оқу кітаптарында бір мағынада пайдаланылады.  Олар  адам қозғалыс мүмкіншілігінің әрекетті жағын  ...  Дене ... ...  адам  ... дене ...  ... келгенде пайда болады.  Адам тыныштық  күйде болғанда біз ... ол ... ...  жылы  ... ... ... бір ... аралығында жылдам қозғалса  жылдам екенін қарқынын азайтпай ұзақ жүгіре алса төзімді екенін  ...   Күш  ...  ... ... ... ... Бұл жағдайда  спортшы күші жылдамдық қосу арқылы, жаттығудан  тез орындау арқылы жоғары нәтижеге жетеді.  ... ... ... ... ядро  ... ...  ...  ұзындыққа секіру  жаттығулары.
Адам  денесі  күштің пайда болу үрдісінде үлкен маңыз атқарады. ...  ...  өз дене ...  ... барлық мүмкіншілігімен  көрсеткен  күші  абсолютті күш  деп аталады.Балалар мен жасөспірімдердің ...  өсу ...  ...  -  бұлшық ет  жүйелерінің  морфофункциялық өгеруіне ,ағзаның  ...   ...  ... ...  ...  ...  т.б  көптеген   себептерге  ... ... ... ет  ... өзінің  ересектің  даму шегіне   18-20 жаста жетеді. Сондықтан  ...  және орта  ...   ... ...  күштерін  дамытуды   жылдамдаиуға болмайды .  статикалық жаттығуларды  шектеп ...  ...  ...  ...  ... ...                   ... әдебиеттер тізімі:

  1. Педагогика: жалпы негіздері мен тәрбие теориясы. //Оқу құралы. - Алматы, 2008. (Авторлық бірлестікте: Бабаев С, ... Қ.) -124 б.
  2. Дене ... ... ... дене ... ... //Оқу- құрал.  -  Түркістан, 2005.  -  70 б.
  3. Ауылдық мектептердегі оқушылардың ... ... ... ... ... ...  -  ... Қарақалпақстан, 2001. - 42 б.
  4. Жеңіл атлетика. //Оқу-әдістемелік құрал.  -  ... ... 2002. - 31 б.
  5. ... ... ... ... зерттеу әдістері. //Оқу-әдістемелік құрал.  -  Кентау, 2007.  -  55 б.
  6. Жеңіл атлетиканы оқыту ... ... ... - ... 2008. -85 б.
  7. Дене ... және ... теориясы мен әдістемесі - Е.Қ. Уанбаев, 2006 жыл
  8. Дене ... ...  
        
      

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Баскетбол - спорттің бір түрі3 бет
R, L тізбегін тұрақты кернеуге қосу4 бет
Айнымалы ток10 бет
Айнымалы токтың таралуы, түрленуі10 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары жайлы3 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы8 бет
Бояғыштар және олардың түрлері7 бет
Параллель тізбекті емес тізбектер13 бет
"Дербес электронды есептеу техникасының архитектурасы."8 бет
Авибарлау және авиасуретке түсіру4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь