Болашақ құрлысшы мамандықта оқыйтын оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуға кәсіби даярлауды әдіснамалық-теориялық тұрғыда негіздеу және оны жүзеге асыруды әдістемелік жүйемен қамтамасыздандыру

1 Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу. өндірістік шеберханасын жабдықтау мен безендіруде кәсіптік бағдар берудің ғылыми теориялық негіздері

1.1Болашақ құрлысшыны даярлауға арналған оқу.өндірістік шеберханасын жобалау мен жабдықтауда оқушылардың кәсіби бағдарларын құрылыс саласы бойынша қалыптастыру


1.2 Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу. өндірістік шеберханасын жабдықтау мен безендіруде оқушыларға қойылатын негізгі талаптар


2 Болашак кұрлысшыны даярлауға оқу. өндірістік шеберханасын жабдықтау мен безендіру тәсілдері


2.1Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу. өндірістік шеберханасын жабдықтау мен безендіруде оқушыларға зертханалық.тәжірибелік сабақтардың мақсаты мен өндірістік оқуды ұйымдастыру .

2.2 Болашақ құрлысшыны даярлауда оқу. өндірістік шеберханасын жабдықтау мен безендіруде мамандарды дайындауға қажетті тәсілдерді қалыптастыру.


Қорытынды:

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

Қосымшалар:
Кәсіптік білім беру - қай кезде де болмасын қоғамның басты құндылықтарының бірінен саналады. Ал бүгінгі қоғамның әлеуметтік және ғылыми-техникалық прогресі қарқынды дамып отырған заманда адамның интеллектуалдық еңбек үлесі өсіп, білім деңгейіне және әрбір жеке тұлғаның шығармашылық даралығының дамуы мен кәсіби бағыттылығына қойылатын талаптар арта түсуде.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында «Білім беру жүйесінің басты міндеті – ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен тәжірибе жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау, еңбек нарығында бәсекелесуге қабілетті білікті жұмысшылар мен мамандар даярлау, олардың біліктілігін арттыру» мәселесі аталып көрсетілген [1].
Сонымен бірге Қазақстан Республикасының Конститутциясында еліміздің әрбір азаматына еңбек етуге тең дәрежеде құқық берілген, оның ішінде біліміне, қабілетіне, кәсіптік даярлығына сәйкес, 24-бабы бойынша «Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін еркін таңдауына құқығы бар» делінген.
Бұл құқық толығымен жүзеге асырылуы үшін еңбек, бүгінгі Егемен Қазақстан Республикасының барлық азаматтарының құқықтық негізде қол жетімділігіне сәйкес атқарылуы тиіс. Дегенмен Кеңестік дәуір кезеңінен бастап жалпы білім беретін орта мектептерде оқыту, еңбек пен адамгершілік тәрбиесін берудің сапасын арттыру, мұғалімдер мен оқушылардың еңбек нәтижелерін бағалаудағы келеңсіздік жағдайларды (формализмін) жою, оқытудың өмірмен байланысын іс жүзінде нығайту, мектеп оқушыларын қоғамдық пайдалы еңбекке даярлауды жақсарту қажеттігі атап көрсетілген [2]. Сол кездерден бастап мектеп оқушыларын еңбекке тәрбиелеуді, баулуды, оларға кәсіптік бағдар беруді жақсарту және олардың қоғамдық пайдалы, өнімді еңбегін ұйымдастыру туралы арнаулы өкімет қаулысы шыққаны белгілі.
Жалпы білімнің басты үш міндеті бар, олар: баланың өзіндік жалпы дамуын, жан-жақты дүниетанымын қамтамасыз ету, және оны болашақ белгілі бір кәсіпке даярлау. Осы үш міндеттің ішінде қоғамдық даму күрделенген сайын баланы жастай алдағы кәсіпке бағдарлай әзірлеу – ең көкейкесті мәселеге айналып отырғаны дәлелденді.
1.Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқына Жолдауы: Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан.-Астана,2007.-16б.
2.Өстеміров К.О., Бекболғанов Е.Ж., Әліпбеков Н.Ж. Өндірістік оқыту шебері. Оқу құралы.-Астана.: Фолиант, 2008.-168 б.
3.Құттыбай М. Физика сабақтарында оқытудың интерактивті әдістерін пайдаланудың тиімділігі // Математика және физика,2008 №4, 52-53 бб.
4.Айтмамбетова Б., Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері.-Алматы, 1985.-
5.Ақназарова Б.Класс жетекшісі.-Алматы.:Мектеп, 1973.-
6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі.-Алматы,1999.
7.Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі.-Алматы,1973.-
8.Иванова Н., Қозмамбаева М. Оқыту процесінің мәні.-Алматы,1991.
9.Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика.-Астана,1998.
10.Нұрғалиева Г. Оқыту әдістері.-Алматы,1991
11.Павелко Г.,Искакова С. Оқыту үрдісінде интерактивті тақтаны қолдану // Математика және физика, №3, 2008
12.Досжанов Б.А. Мультимедиялық технологияларды пайдалану арқылы оқыту процесін жетілдірудің дидактикалық негіздері. Автореферат.-Түркістан,2007.
13. Досжанов Б.А. Мультимедиалық проекторларды оқыту процесінде қолдану // «Жоғары кәсіптік білім беру сапасын арттырудың өзекті мәселелері» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары.-Қызылорда,2002 / М.А. Құдайқұлов, Қ.Ж. Жаңабергеновпен авторлық бірлестікте.
14.Досжанов Б.А. Мультимедиалық құралдардың оқыту процесіндегі тиімділігін анықтау // «Үздіксіз кәсіби білім беру: проблемалары мен болашағы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары.-Қызылорда,2006. (Р.Әлменаевамен авторлық бірлестікте).
15.Абыканова Б.Т. Компьютерлік технологияны пайдалану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың дидактикалық шарттары.-Алматы,2006
16.Ақпараттық технология сабақта // Қазақстан мектебі, №5-2004, 44-45 бб.
17.Ошанова Н.Т.Информатиканың негізгі (базалық) курсында телекоммуникациялық технологияларды оқыту әдістемесін жетілдіру.Автореферат.-Алматы,2007.
18.Медешова А.Б. Оқушылардың оқу икемділігін ақпараттық технология арқылы дамытудың педагогикалық шарттары.Автореферат.-Атырау,2006.
19.Мұғалім – оқу үрдісін ақпараттық технология жабдықтары арқылы ұйымдастырушы // Қазақстан мектебі, №4-2005, 10-11 б.
20.Оқу материалын меңгеруді ақпараттық технология арқылы ұйымдастыру // Жас ғалым-2005», республикалық ғылыми-практикалық конференция.-Тараз,2005.
21.Қараев Ж.А. Мектепте оқытудың педагогикалық жүйесін жетілдірудің әдіснамалық негіздері // Қазақстан мектебі,1996.
22 Факторы эффективности учебно-образовательного процесса //Интеллектуальная собственность: вопросы теории и практики. Международная конференция. –Оренбург, 2005. – С. 339-343.
23 Потенциальные возможности спецкурса по использованию образовательных технологии //Инновационные педагогические технологии: перспективы применения и развития. Международная научно-практическая конференция. –Актобе, 2005. –С. 103-107. (в соавторстве: Сибагатова Г.К.).
24 Оқытудың шығармашылық қызметін дамытудың өзекті мәселесі //ҚР білім берудегі дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаның жоғары және жоғары оқу орындарынан кейінгі білім беру жүйесіндегі іске асырылуы. Республикалық ғылыми – практикалық конференция. –Тараз, 2005. –Б. 24-27 (бірлестікте: Картекенова Р.С., Сибагатова Г.К.).
25 Оқушылардың шығармашылық дербестігін дамыту – психологиялық-педагогикалық проблема //ХХІ ғасырдағы жоғары оқу орны: жаңа экономикалық жағдайда өркендеу. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. –Ақтөбе, 2006. –Б. 262-267.
26 Оқушылардың шығармашылық дербестігін қалыптастырудың мүмкіндіктері //Қазақстан Республикасының егемендігі – ұлттық заңнаманың даму негізі. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. ІІ бөлім.–Ақтөбе, 2006. –Б. 76-81. (бірлестікте: Сыздықов О.С., Нұрмұханова Г.Е.).
27 Оқушылардың оқу іс-әрекетін тиімді ұйымдастыру проблемасы //Қазіргі білім беру парадигмасы: мәселелері және шешу жолдары. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. ІІ том. –Ақтөбе, 2006. –Б. 29-32.
28 Оқыту үрдісінде шығармашылықты дамыту мәселесі //Жоғары оқу орнындағы оқытудың инновациялық технологиялар мен интерактивтік әдістері. Республикалық ғылыми-практикалық конференция. –Орал, 2006. –Б. 36-39.
29 Жеке тұлғаны дамытудағы білім мазмұнын жетілдіруге жаңаша принциптік көзқарас //Қазақстанда азаматтық білімді дамыту: Қазіргі жағдайы және перспективасы. Республикалық ғылыми-теориялық конференция. –Ақтөбе, 2006. –Б. 178-185. (бірлестікте: Алдияров Қ.Т., Көбенова Ш.И.).

30 Сәдуақасова К. Педагогикалық зерттеудің тақырыбын таңдау және проблемасын анықтау //К.Сәдуақасова. Қазақстан мектебі.– 2009.-№ 12.–Б.61.
31 Скаткин, М.Н. Совершенствование процесса обучения / М.Н. Скаткин, - М.: 1971. - 275 с.
32 Скотников, В.А. Тракторы и автомобили / В.А.Скотников, - М.: Агропромиздат. 1985.-348 б.
33 Харламов, Н.Ф. Педагогика / Н.Ф.Харламов,- М.: 1990. - 220 с.
34 Чудаков, Д.А. Основы теории и расчета трактора и автомобиля / Д.А.Чудаков, - М.: Колос. 1972.- 178 с.
35 Шамова, Т.И. Активизация учения школьников / Т.И. Шамова, -М.: 1982. - 228 с.
36 Щукина, Г.И. Педагогические проблемы формирования познавательных интересов учащихся / Г.И.Щукина,- Москва. “Педагогика”. 1988. – 240 с.
37 Щукина, Г.И. Проблемы познавательного интереса в педагогике / Г.И.Щукина,- Москва. 1971. - 180 с.
38 Шестопалов, С.К. Устройство,ТО и ремонт легковых автомобилей / С.К.Шестопалов. М.: Машиностроение. 2002. – 230 с.
        
        Жоспар

1 Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу- өндірістік шеберханасын жабдықтау мен
безендіруде  кәсіптік бағдар берудің ғылыми теориялық негіздері

1.1Болашақ құрлысшыны даярлауға арналған ... ... мен ... ...  кәсіби бағдарларын құрылыс  саласы
бойынша қалыптастыру


1.2 Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу- өндірістік шеберханасын жабдықтау мен
безендіруде оқушыларға  қойылатын негізгі ... ... ... ... оқу- өндірістік шеберханасын жабдықтау мен
безендіру тәсілдері


2.1Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу- ... ... ... ... оқушыларға зертханалық-тәжірибелік сабақтардың мақсаты мен
өндірістік оқуды ұйымдастыру .

2.2 Болашақ құрлысшыны даярлауда оқу- ... ... ... мен
безендіруде мамандарды дайындауға қажетті тәсілдерді қалыптастыру.



Қорытынды:


Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:


Қосымшалар:
































Кіріспе

 Кәсіптік  білім беру - қай  кезде де болмасын қоғамның басты 
құндылықтарының бірінен саналады. Ал бүгінгі қоғамның әлеуметтік ... ... ... ... өсіп, білім деңгейіне және әрбір  жеке
тұлғаның шығармашылық даралығының  дамуы мен кәсіби бағыттылығына 
қойылатын талаптар арта түсуде.

Қазақстан Республикасының  «Білім туралы» заңында «Білім беру
жүйесінің басты міндеті –  ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар,
ғылым мен тәжірибе жетістіктері негізінде жеке ... ... және ... ... ... білім алу үшін
қажетті жағдайлар  жасау, еңбек нарығында бәсекелесуге
қабілетті білікті жұмысшылар мен  мамандар даярлау, олардың біліктілігін
арттыру» мәселесі аталып көрсетілген [1].

Сонымен бірге Қазақстан  Республикасының Конститутциясында 
еліміздің әрбір азаматына еңбек  етуге тең дәрежеде құқық берілген, оның
ішінде ... ... ... ... ... 24-бабы
бойынша «Әркімнің  еңбек ету бостандығына, қызмет пен 
кәсіп түрін еркін таңдауына  құқығы бар» делінген.

Бұл құқық толығымен жүзеге асырылуы үшін еңбек, бүгінгі Егемен
Қазақстан Республикасының барлық азаматтарының құқықтық негізде 
қол жетімділігіне сәйкес ... ... ... ... ... жалпы білім беретін орта мектептерде оқыту,
еңбек пен  адамгершілік тәрбиесін берудің  сапасын арттыру, мұғалімдер мен 
оқушылардың еңбек нәтижелерін  бағалаудағы келеңсіздік жағдайларды
(формализмін) жою, оқытудың өмірмен  байланысын іс жүзінде нығайту, мектеп
оқушыларын қоғамдық пайдалы еңбекке  даярлауды жақсарту ... [2]. ... ... ... баулуды, оларға кәсіптік бағдар беруді жақсарту және
олардың қоғамдық пайдалы, өнімді еңбегін ұйымдастыру туралы арнаулы өкімет
қаулысы шыққаны  белгілі.

Жалпы білімнің басты үш міндеті бар, олар: баланың өзіндік  жалпы дамуын,
жан-жақты дүниетанымын қамтамасыз ету, және ... ... ... ... даму
күрделенген сайын баланы жастай алдағы кәсіпке бағдарлай әзірлеу  – ең
көкейкесті мәселеге айналып  отырғаны дәлелденді.

Зерттеу тақырыбының мақсаты  – кәсіптік ... ... ... ... ... ...... білім беру жүйесін оқу;
    • кәсіби бағдар беру ... ... ...... ... ... ... асыру формаларын білу.
 

      Зерттеудің көкейкестілігі. Қазақстан Республикасы тәуелсіз
мемлекеттер қатарына қосылғаннан бері қоғамды ақпараттандырудан туындаған
өзгерістер оның барлық ... ... ... ... ... де ... тигізуде. Заманауи қоғамда мамандардың кәсіби-шығармашылық
деңгейіне, өндіріс пен әлеуметтік саладағы ғылымдардың жетістіктеріне және
прогрессивті технологияны енгізу мерзімінің қысқартылуына ... ... ... Елбасының 2010 жылғы жолдауындағы: «Жоғары білім
саласы ең жоғары халықаралық талаптарға жауап беруі тиіс. Елдегі ЖОО-лар
әлемнің жетекші университеттерінің рейтингіне енуге ... ... ... ... ... ... жүйе толыққанды жұмыс істеп, 2020 жылға
қарай елде енгізілетін талдаулар, патенттер мен дайын технологиялар түрінде
өз нәтижелерін беруге ... - ... сөзі ... ... Осы ... ... ... бірі - Қазақстанның Еуропадағы қауіпсіздік және
ынтымақтастық Ұйымына төрағалық етіп ... 2010 ... ... ... беру ... ... көздейтін Болон процесіне қосылу туралы шешімнің
қабылдануы да айрықша мәнді шара. Бұл ... ... беру ... ... ... ... ... десе болады.

Болон процесінің шешімі білім беру саласы қызметкерлерінің алдына бірқатар
мәселелерді, соның ішінде жаңа қоғамның шығармашыл ұстазын қалыптастыру,
яғни ... он екі ... ... ... даярлау мәсе-лесін қойып отыр.
Ал, он екі жылдық мектеп болса, оқушыларды әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... олардың құзіреттіліктерін
қалыптастыруды, әлемдік білім кеңістігіне еркін енуді ... ... ... ... ... шешім қабылдауға мүмкіндігі бар мәселені шешу
жолын таба білетін, ақпараттық және ... ... жеке ... ... ... беру үдерісін бүгінгі күн талабына сай жаңаша ұйымдастыру ғалымдардан
оның философиялық, педагогикалық-психологиялық негіздерін, теориясы мен
тәжірибесін терең зерттеуді, заманауи ... ... ... ... мен әдістерін, дүниетанымның ұстанымдарын қайта қарастыруды,
рухани-адамгершілік құндылықтарға бетбұрыс жасауды талап етеді.

Демек, жаңаша білім беру – жаңа білім мен ... ... ... ... ... ізденіс нәтижесінде елеулі мәселелердің шешіміне
қол жеткізетін, ойлау ... ... ... қалыптастыруды
көздейді. 

Әлбетте, қарастырылып отырған проблеманы күні бүгін ғана туындап отырған
проблема деп қана қабылдауға болмайды, бұл - адамзат ... ... ... жетілдіріп келе жатқан проблемасы.

Оны ежелгі дәуір философтары (Аристотель, Платон, Сократ) мен шығыстың
көрнекті ойшылдарының (Әл-Фараби, Қ.А.Ясауи және т.б.), ... ... ... ... ... және т.б.) мен ... ... (К.Д.Ушинский, А.С.Макаренко, В.А.Сухомлинский
және т.б.), қазақ ағартушылары (Ш.Уәлиханов, Ы.Алтынсарин, А.Құнанбаев,
Ш.Құдайбердиев және т.б.) мен ... ... ... және т.б.) ... дәлелдейді. Оларда адамның жеке басының
мүмкіндіктері көрсетіліп, ішкі рухани байлықтарының үйлесімділікте дамуы
мәселелеріне ерекше мән берілген. 

Соңғы жылдары ТМД мен ... ... ... ... ... оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастырудың өзекті бағыттарының
(Б.Баймұқанов, А.Е.Әбілқасымова, Ж.Икрамов, К.К.Жампеисова және т.б.),
болашақ мамандарды кәсіби ... ... мен ... ... ... Н.Д.Хмель, Ш.Таубаева,
А.П.Сейтешев, Г.Ж.Меңлібекова, М.С.Молдабекова, С.С.Маусымбаев,
А.А.Жайтапова, Г.Т.Хайрулин, О.У.Мұсабеков, ... ... жеке ... ... ... ... жан-жақты дамуының
(С.А.Ұзақбаева, Р.К.Төлеубекова, Қ.Б.Жарықбаев, Қ.Б.Бөлеев және т.б.)
шығармашылықпен байланыстырыла отырып, қарастырылғанын ... ... ... ... ... ... ... Я.А.Пономарев, Д.Б.Богоявленская және т.б.),
шығармашылық қабілеттің құрылымы мен оның түрлері (В.М.Морозова, А.Н.Лук,
А.Н.Леонтьев, С.Л.Рубинштейн, П.Я.Гальперин, және т.б.), дарындылық ... ... ... (Б.М.Теплов, Л.С.Выготский,
В.А.Крутецкий, А.М.Матюшкин, В.А.Моляко және т.б.), оқушы шығармашылығының
ерекшеліктері (В.Сухомлинский, Е.А.Акопян, Н.Н.Хан, А.Е.Әбілқасымова,
М.Ә.Құдайқұлов, Ә.Ә.Сағымбаев ... ... ... ... ... ... бірге пәнаралық байланыстар негізінде шығармашылықты дамытудың
жалпы мәселелері (В.Н.Максимова, А.Тажмағанбетов, және т.б.), ... ... ... және т.б.), ... (И.Д.Зверев, А.А.Бейсенбаева, Ә.Ж.Көшеров және т.б.)
зерттелген. 

 Оқу орындарында құрлыс мамандығына арналған  курстарын оқыту
әдістемелерінің түрлі бағыттарына ... ... ... ... М.С.Мәлібекова, М.Қ.Байжұманов
Қ.С.Әбдиев, ал оқыту технологияларының жүйелері мен ... ... ... ... ... Т.О.Балықбаев,
кәсіптік оқыту мәселесіне Ж.А.Қараев, А.Ә.Шәріпбаев және т.б. назар
аударған.

Ғылыми әдебиеттерге жасаған талдау арнайы білім беру жүйесінде ... ... ... болашақ мұғалімдерді кәсіби даярлау
мәселесінің бірқатар бағыттарының (қазіргі білім беру ... ... ... жеке ... ... болуын талап еткенімен, оқу
үдерісінде бұл мәселені заманауи тұрғыда шешудің ғылыми-педагогикалық
негізі жасалмағандығы; білім беруде оқушылардың шығарма-шылық қабілетін
дамытуға болашақ мұғалімдерді кәсіби ... ... ... ... ұйымдастырылмауы; бұл бағыттағы оқу-тәрбие үдерісі
мүмкіндіктерінің толық пайдаланылмауы; мұғалімдердің қарастырылып отырған
мәселе бойынша біліктіліктерінің жеткілікті болмауы, мектеп бітірушілері
білімдерінің төмен көрсеткіштері, қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... азаюы, тұлғаға бағытталған білім
берудегі арнайы әдістемелердің тапшылығы және т.б.) әлі де болса ... ... ... оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуға кәсіби даярлығы бар
мұғалімдерге қоғам сұранысының өсуі мен мұндай талапқа сай мамандарды
даярлауға байланысты ... оқу ... ... арнайы тұжырымда-маның
жоқтығы арасында; болашақ мұғалімдерді оқушылардың шығарма-шылық ... ... ... ... ... ... мен оның ... әдстемелік негіздерінің жеткіліксіз зерттелуі және арнайы оқу-
әдістемелік кешендермен қамтамасыздандырылмауы арасында қарама-
қайшылықтар бар екендігі анық байқалады. Осы қарама-қайшылықтың шешімін
іздестіру бізге зерттеу проблемасын анықтауға және ... ... ... оқу- ... ... жабдықтау мен безендіру
тәсілдері ” деп таңдауымызға себеп болды.

Зерттеу объектісі – арнайы оқу орындарында болашақ құрлысшы мамандарды
кәсіби ... ... ... ... ... оқыйтын оқушылардың шығармашылық
қабілетін дамытуға кәсіби даярлау үдерісі 

Зерттеудің мақсаты - болашақ құрлысшы мамандықта оқыйтын оқушылардың
шығармашылық қабілетін дамытуға кәсіби даярлауды әдіснамалық-теориялық
тұрғыда негіздеу және оны ... ... ... ... ... ... құрлысшы мамандықта оқыйтын оқушылардың
шығармашылық қабілетін дамытуға кәсіби даярлаудың әдіснамалық ... ... ... тұрғыда өзін-өзі дамыту моделі мен
құрылымдық моделі жасалса және болашақ құрлысшы мамандықта оқыйтын
оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуға кәсіби даярлаудың тиімді
кезеңдері ... ... ... ... ... ... мен педагогикалық шарттары анықталып, әдістемелік жүйесі
ұсынылса, онда оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту саласынан болашақ
құрлысшы ... ... ... ... білігі жетілдіріледі, ал бұл
болса оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуды қамтамасыздандырады.

Зерттеу міндеттері:

   1.
      ... ... ... ... ... ... ...      дамытуға кәсіби даярлаудың әдіснамалық негіздерін айқындау.
   2.
      ...  ... ... ... ... ... ...      өзін-өзі дамыту моделін және оларды оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамытуға кәсіби ... ... ... ... өлшемдері мен
      көрсеткіштерін анықтау.
   3. ... ... ... ... ... ... қабілетін
      дамытуға кәсіби даярлауды жүзеге асырудың кезеңдерін анықтау.
   4.
      ... ... ... ... ... шығармашылық қабілетін
      дамытуға ... ... ... ...   5.
      ... ... ... оқыйтын оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамы-туға кәсіби даярлаудың педагогикалық шарттары мен механизмін
      ...   6.
      ... ... ... оқыйтын оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамытуға кәсіби даярлаудың әдістемелік жүйесін жасау және оның
      ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық қабілетінің дамуы -
болашақ мұғалімдердің кәсіби даярлық деңгейімен айқындалады.

Зерттеудің теориялық және әдіснамалық ... мен ... ... ... ... ... даму ... тұлғалық-әрекеттік қатынас қағидалары, тұлғаны
қалыптастырудағы жүйелік-тұтастық көзқарас және адамның шығармашылық мәні
туралы тұжырымдамалар, шығармашылық теориясының қағидалары, тұлғаның
қалыптасуындағы іс-әрекеттің рөлін анықтайтын ... ... ... ... ... ... проблемасы бойынша философтардың, психологтардың,
педагогтардың, әдіскерлердің еңбектері; ҚР Үкіметінің ресми материалдары;
Білім және ... ... ... ... ... беру мәселелеріне
қатысты нормативті құжаттары мен оқу-әдістемелік кешендері (тұжырымдамалар,
стандарттар, типтік оқу бадарламалары, оқулықтар, оқу құралдары және ... ... ... мен озық ... ... және зерттеушілік тәжірибесі.

Зерттеу әдістері: философиялық, психологиялық-педагогикалық, оқу-
әдістемелік еңбектерге теориялық ... ... ... оқу ... оқу ... ... жалпы білім беретін мектептердің озық
тәжірибелерін талдау, әңгімелесу, тест, сауалнама жүргізу, сараптау,
тәжірибелі-эксперимент жұмысы, нәтижелерді жүйелеу, ... ... ... ... және ... мәні:

   1.
      Болашақ құрлысшы мамандықта оқыйтын оқушылардың шығармашылық ...      ... ... ... әдіснамалық тұғырлары, ұстанымдары
      негізделді.
   2.
      ... ... ... ... шығармашылық тұрғыда өзін-өзі
      ... ... және ... ... ... ... ...      даярлаудың құрылымдық моделі жасалып, өлшемдері, көрсеткіштері және
      ... ...   3.
      ... ... ... ... оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамы-туға кәсіби даярлауды жүзеге асырудың кезеңдері айқындалды ...      әр ... ... ...   4.
      ... ... мамандықта оқыйтын оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамытуға кәсіби даярлаудың тұжырымдамасы жасалды.
   5. ... ... ... ... оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамы-туға кәсіби даярлаудың педагогикалық шарттары мен механизмі
      ...   6.
      ... ... ... ... ... шығармашылық қабілетін
      ... ... ... ... жүйесі жасалды және оның
      ... ... ... ... ... ... үдерісіне: 

               ▪
                 ... ... ... ... ...                 ... ... дамытуға кәсіби даярлаудың
                 ...... ... ... оқыйтын оқушылардың
                 ... ... ... кәсіби даярлаудың
                 ... ...... ... ... ... оқу
                 ... әдістемелік нұсқаулар, компьютерлік тестік
                 ...... ... ... бар ... әдістер» (ЭЕМ-ға
                 ... ... атты ... ... ...                 ... нәтижелерін жоғары және арнайы орта оқу орындарында, мұғалімдердің
кәсіби біліктілігін жетілдіру институттарында пайдалануға болады.

Қорғауға мынадай қағидалар ұсынылады:

   1.
      ... ... ... ... ... ... қабілетін
      дамытуға ... ... ...      ... ... жеке ... мәденилік, халықтық,
      вариативтілік, жекедаралық, ынтымақтастық, үздіксіздік, сәйкестік)
      және әдіснамалық тұғырларға(шығармашыл жеке ... ...      ... мұғалімдерді кәсіби даярлау, оқушылардың шығармашылық
      қабілетін ... ...   2.
      ... ... ... ... шығармашылық тұрғыда өзін-өзі
      ... ... ... ... ... ...      ... даярлауда кәсіби-дамытушы кеңістіктің шығармашылық бағдарын
      ... ... ... ... ... оқыйтын оқушылардың
      шығармашылық қабілетін дамытуға кәсіби ...      ... ... ... ... мен ... ...      және болашақ құрлысшы мамандықта ... ... ...      ... ... ... ... қалыптасуына ықпал ететін білім
      беру ... ... ал оның ... ...      анықтайтын өлшемдері мен ... ... ... ...      ... оқушылардың даярлық компоненттерінің тиімді қалыптасуына
      септігін тигізеді.
   3.
      ... ... ... ... ... ... ...      дамытуға кәсіби даярлау төрт кезең бойынша жүзеге асырылады: а)
      ... ... ... ... ...  ... іс-
      ... шығармашылық тұрғыда бағдарлау, педагогикалық іс-әрекетке
      қызығушылығын айқындау, осы мамандықты таңдаудағы мотивін анықтау; ә)
      ... ... ... оқыйтын оқушылардың  шығармашылық іс-
      әрекет қызметіне ... ... мәні мен ...      түсіндіру, шығармашылық іс-әрекет тәжірибесін жинақтау; б) болашақ
      ... ... ... оқушының шығармашылық қабілетін дамытуға
      ... ... мен ... ... педагогикалық
      технологияларды тиімді қолдану және жаңа ... ...      ... мен ... в) ... құрлысшы мамандықта оқыйтын
      оқушылардың  ... ... ... ... ... ...      ... жүзеге асыру, білім мен іскерлікті түрлендіру, өзіне
      ... ... ... ... ...   4.
      ... Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру
      стандартының бағыттарына ... ...      ... ... ... ... дамытуға кәсіби
      даярлау жүйесін жаңартады және бағыттары мен тәсілдерін айқындайды.
   5.
      ... ... ... ... ... ... қабілетін
      дамытуға кәсіби даярлаудың педагогикалық шарттары жоғары оқу орнында
      оқу ... ... ... ... ... береді, ал
      оның механизмі оқу үдерісінде бірізділікпен ... ... ...      ... оқу ... оқытушысы → студенттердің оқушылардың шығармашылық
      қабілетін дамытуға кәсіби даярлық үдерісін ұйымдастырады →
      ... ... ... ... ... ... → олардың
      репродуктивтік ... мен ... ... қарастырады →
      жалпымәдени даярлық, психологиялық-педагогикалық даярлық және кәсіби
      даярлық пәндерінде → ... ... ... ...   6.
      ... құрлысшы мамандықта оқыйтын оқушылардың шығармашылық қабілетін
      дамытуға даярлаудың әдістемелік жүйесі олардың оқу үдерісін ...      ... ... ... ... ... ... саналы
      түрде меңгерулеріне көмектеседі. Өйткені, әдістемелік жүйеде пән
      сабағының мазмұны мен ... ... ... ... түрлі
      формалары мен олардың өзара байланысы және әрбір формаларды тиімді
      ... ... мен ... ... ашып ... ...      ақ ... оқыту құралдары мен оларды түрлі тақырыптарды меңгертуде
      ... ... ... ... ... ... ... деңгейі анықталды, отандық, шетелдік ғалымдардың
ғылыми-теориялық, әдістемелік еңбектеріне және философия, психология,
педагогика ғылымындағы зерттеу проблемасына қатысты іргелі ғылыми
зерттеулерді талдау мен ... және ... ... ... ... ... ... жетістіктері мен қайшылықтары сараланды, тақырып
бойынша ғылыми аппарат құрылды, ғылыми ... ... ... көрді,
тақырып аясында материалдар жиналды.

Екінші кезеңде (2004-2008ж.ж.) тақырып бойынша материалдар жинау жалғасын
тапты, тұжырымдама жасалды, тәжірибелік-эксперименттің анықтау және
қалыптастыру кезеңдері жүзеге асырылды, оқу-әдістемелік ... ... ... ... ... оқу ... ендірілді, ғылыми
мақалалар даярланып, баспадан шығарылды.

Үшінші кезеңде (2008-2010ж.ж.) такырып бойынша жиналған материалдар
сұрыпталып, жүйеге келтірілді, тәжірибелік-эксперимент ... ... ... ... ... зерттеу жұмысы қорытындыланып, ғылыми
ұсыныстар даярланды, әдебиеттер жүйеленіп, диссертация талап бойынша
рәсімделді, 

Зерттеу ... ... ... мен ... ... ... негізделуімен, зерттеу мазмұнының ғылыми
аппаратқа сәйкестілігімен, кешенді әдістерді пайдаланумен, зерттеу
нәтижелерін практикаға ендірумен, алынған деректердің дәлелділігімен,
тәжірибелі-эксперимент барысында пайдаланылған ... ... ... ... ... ... оқу ... жұмыс
тәжірибесімен қамтамасыздандырылады. 


Диплом жұмысының құрылымы. Диплом жұмысы кіріспеден, үш бөлімнен,
қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.

Кіріспеде зерттеудің көкейкестілігі негізделеді, жұмыстың мақсаты, ... ... ... ... мен ... құрылымы, әдіснамалық
негізі, жетекші идеясы, ғылыми жаңалығы, практикалық мәнділігі, ... ... ... ... ... ... дәйектілігі баяндалады.
















































1 Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу- өндірістік шеберханасын жабдықтау мен
безендіруде  кәсіптік бағдар берудің ғылыми теориялық ... ... ... арналған оқу-өндірістік шеберханасын
жобалау мен жабдықтауда оқушыларға кәсіптік бағдар жүйесін ұйымдастыру




     Қоғамның әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... үлесі өседі және білім деңгейіне,
шығармашылық даралығының дамуы мен ... ... ... ... ... ... ... жағынан өзін-өзі айқындауының маңызды
бөлігі ретінде мамандық таңдауға белсенді қарым-қатынасынан көрінеді.
Кәсіптік бағыттылықты қалыптастырудың адами ... ... ... ... ... ... жеке мәнді мақсат қою талабы, кәсіби
мүдде пайда болады.
Алайда, жалпы практика анализі көрсетіп отырғандай, көптеген мектеп
түлектері өзін-өзі және ... ... ... ... ... ... қызмет абыройы, педагогикалық, инженерлік-техникалық мамандықтарға
қызығушылық баяу өсуде. Мұндай негативті құбылыстарды жою үшін “ерекше
педагогикалық ... ... ... және ... ... ... отыр, жас адамға шынымен көмек көрсететін, қоғамдағы өз орнын табуға
көмектесетін жаңаша тәсілдер мен ... ... ... ... ... ... шешуде мектептен тыс мекемелер айтарлықтай роль атқарады.
Олардың aтәрбиелік патенциалы оқушының мамандыққа деген қызығушылығы мен
мектепте мұндай мүмкіндіктің болмауы, әсіресе ... ... ... ... ... арасындағы қайшылықты шеше алады. Қазіргі кәсіптік
бағдарлау жүйесін шын мәнінде шектеп отырған оқушының жинақталған моделіне
есептелген мектеп жүйесі мен оқушылардың, объективті ... ... да жоя ... ... ... ... тыс ... жүйесінің дамуындағы тенденция –
кең таралып отырған
  оқу-өндірістік шеберхана ғимараттарын жобалау мен жабдықтауда ... ... ... ... ... ... оның ... конструктивтік схемасына тоқталғанда міндетті түрде оның
технологиялық және архитектуралық сәулеттілік талабына сай, сонымен қатар
ғимаратты алдыңғы қатарлы индустриальды әдістемелермен қамтамасыз еткен
жөн. Оқу-өндірістік шеберханасын жобалау мен ... ... ... жүйесін ұйымдастырғанда алдын ала онда жүретін
технологиялық процесстердің жақсы жағдайда өтуін қамтамасыз ету қажет және
де жұмысшылардың ... ... ... ... ... жасалуы керек.
     Бәсекеге төтеп беріп, сұранысқа  ие болатындай ... ... сай  ... ... ешқашан алысқа ұзай алмаймыз. Еліміздегі машина жасау,
электронды және ... ... ... және тамақ өнеркәсібі мен
құрылыс материалдарын өндіруде бәсекеге қабілеттілікті арттыру жан-жақты
қарастырылған ... ... ... ... ... Осы ... ... еліміздің 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-
инновациялық даму стратегиясы өмірге келді. Бұл Қазақстан экономикасының
индустриялық-инновациялық ... жаңа ... ... ТМД жүзінде ең
алғаш біздің елімізде технопарк жүйесінің дамуы үшін ... ... ... ... қаланды. Әрине, толыққанды инновациялық
дамуды жаңа аумақтық құрылымдар - технопарктерсіз, бизнес-инкубаторларсыз,
аумақтық ... ... ... ...  кәсіби бағдарларын құрылыс  саласы бойынша қалыптастыру
Оқушыларды кәсіби бағдарлау жүйесі тұлғаның жан-жақты шығармашылық
мүмкіндіктерін белсенді етіп дамыту, әлеуметтік процестердің ... ... және ... жеке дара қызығушылықтары мен дамып келе жатқан
қоғамның мұқтаждықтарымен байланыстыруға бағытталған. Бұл ... ... ... ... және келешегін таңдау үшін маңызды емес, сондай-ақ
оның мектептен тыс мекемелерде атқаратын жұмысының барысына да ықпал ... өте ... ... ... бұл ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайда оқушылардың кәсіби бағдарларын
қалыптастыру мүмкін емес.
Әр жастағы балалардың ұжымдық, әрі танымдық іс-әрекеттерін ... ... ... ... ... ... ... нақтылы мақсат қойып, оны жоспарлай және болжай
білу; әр пәннен алған әр тапсырманы жауапкершілікпен орындау, ондай істі
жаңашылдық тұрғыдан пайымдап отыруға жаттығу; өзі ... ... ... ... де ... ... ... әр пайдалы іс-әрекеттерінде
жаңашылдыққа қажымай, өз тәжірибелерін шыңдаумен жету; ұжымдағы қарым-
қатынаста білгірлік, өнерлілік көрсетіп, эстетикалық талғамы жоғары,
азаматтық қасиеттерді жетілдіріп, парасатты болуға ... ... ... ... ... ... өзін-өзі кәсіби анықтау іс-әрекетке
бағыттаушы, күшейтуші, түзетуші, қайта өзгеріп отырушы компонент ... ... ... ... ... Осыдан барып оқушының іс-әрекетін
ұйымдастыруда тұлғалық сипаттарын үнемі ескеріп отыру міндеттеледі.
Тұлғаның кәсіби тұрғыдан өзін-өзі анықтауын екі топқа бөлуге болады: ... ... ... ... ... ... оған қатыспайтын
ерекшеліктері. Бұл ерекшеліктерге еңбексүйгіштік, еңбек және ... ... ... ... ... 2) кәсіби бағдарлауды жүзеге
асыруға мүмкіншілік беретін компоненттер: өзі-өзі анықтау ... ... және ... Бұл топтағы негізгі компоненттер
оқушылардың өзін-өзі анықтауы және кәсіби қызығушылығы болып табылады
деген.
Тәжірибелерге қарасақ, ауылдық мектептерде әзірше жүйелі профильмен оқыту
іске аспай ... ... оған ... ... база жоқ, ... толымдылығының, сынып комплектісінің, мұғалімдер кадрының
тапшылығы т.б. жағдайлар оған мүмкіндік бермейді. Сондықтан ... ... ... ... экономикадан, шет тіліне
т.б.) қарымдарын арттырудағы маңызы зор. Әсіресе, даралық оқытудың
әдістерін барынша жеткізу ... Ол ... ... ... ... ... Мұғалім әрбір оқушының әр пән бойынша оқу қабілеттерінің ерекшелігін
зерттеу арқылы жинаған мағлұматтарын ... ... ... ... және
оған оқушы сыныптан сыныпқа өрлеген сайын тиісті толықтама кіргізеді.
Келешек жұмыс барысында, сол ... ... әр ... ... ... ... да танымдық қабілеттерін анықтаумен оларға әр сабақтан өзіндік
тапсырмалардың мазмұндары дұрыс түсіндіріліп отырылады.
Оқушылар шағын өндірістегі еңбек сабақтары бойынша арнаулы өндірістік
материалдарды меңгергенде ... аса ... ... отыру керектігін
тәжірибе айқын көрсетті. Ең негізгісі – мұнда әр оқушының кәсіби
іскерліктер мен білім, практикалық дағдылар алғандары; ... ... ... ... ұйымдастырылғандықтары туралы
мәліметтер жинау және кейін одан келешекке маңызды қорытындылар шығару.
Жоғары сыныптардағы оқушылардың кәсіби қабілеттерінің деңгейлерінің өрістеу
қарқыны орта сыныптарға ... ... ... ... ... қабілеттер (танымдық, шығармашылық және кәсіби іскерлік) елеулі
арта түседі. Орта ... ең ... ... болжаулық – ол
мақсаткерлікке толық ұштасқанг қабілет және онымен байланысты бағалаушылық
(көбенесе өз-өзін бағалау сапасы).
Зерттеулерге ... ... ... оқушылардың білімге, кәсіби
еңбекке қызығушылықтары  және соған байланысты ... ... ... орта ... салыстырғанда елеулі тұрақталынып, олардың
күнделікті кәсіби іс-әрекеттеріне айтарлықтай ықпал етеді. Себебі бұл
жастағы оқушылардың негізінде барлық физиологиялық және психологиялық
процестерінің жетілуі ... ары ... тек ... ... мен іскерлік тәжірибелері үздіксіз жетіліп отыруларына
қажетті жағдай мен ықпал жасалынып отырылса ғана, олардың кәсіби бағалы
қабілеттері өзара байланыста мейлінше ... ... ... ... орта
сыныптарда қалыптасқан танымдық қабілет дүниетанымдылыққа, хабардарлыққа,
болжамдық мақсаткерлікке, ізденімпаздық шығармашылық деңгейлерге дейін
көтеріліп, тұлғаның тұтас кәсіби іскерлік қабілетінің ... ... ... ... ... ... тұрақты қызығушылықтарының
қалыптасуына негізгі ықпал ететін факторлар - әлеуметтік, танымдық және
кәсіби ... ... ... екені анықталды. Олардың жиынтығы
кәсіпкерлік қабілеттердің сапалылығын қамтамасыз етеді. Алайда, тәжірибеге
қарағанда, ... ... көп ... дәстүрлі жұмыс жүйесінде
оқушылардың кәсіби еңбекке байланысты мотивтері біржақтылық және көбінесе
тұрақсыздық  ... ... орын ... ... олар ... ... оған қажетті қабілеттерді шыңдауды мектеп бітіргеннен кейінгі
уақытқа қалдырып, дер кезінде болашақ өмір ... ... ... әр ... ... ... мән ...     Оқу-өндірістік шеберханасын жобалау мен жабдықтауда оқушыларға
кәсіптік бағдар жүйесін ұйымдастырудың әдіс-тәсілдері бар. ... ... ... ... жолы – құрылысты кешенді әдіспен
және технологиялық ретімен жүргізу.

 Құрылыс технологиясы құрылыс жұмыстарына және ... ... ... – жер ... ... және ... ... әрлеу
және тағы басқа өзара құрылыс процестеріне бөлінеді. Мысалы, жер жұмыстарын
жүргізу үшін мына ... ... ... жердің өсімдік қабатын
бульдозермен тіліп алу, жер бетін тегістеу, топырақты көлікке тиеп ... ... ... және тағы ... ... жұмыстары мен оның процестері белгіленген технологиялық
ретімен істелуі қажет.
Құрылыс жұмыстары үш кезеңге ... ... ... – жер ... ... цикл), жер үстіндегі құрылыстар және әрлеу жұмыстары
(сылақ, ... ... ... ... үшін құрылыс кезеңін тасқынды
әдіспен жүргізу қажет. Бұл әдіс құрылыстың өзіндік құнын машина-
механизмдерді тиімді пайдалануға ... ... ... ... ... ... ерекше әсер етеді. Сондықтан жоғарыда
аталған процестерді жүргізу мерзімдері құрастыру процестеріне тікелей
байланысты. Құрастыру процесін ... ...... ... мерзімін
қысқарту.
Осы процестің даму қарқынына орай басқа жұмыстардың реті мен әдістері де
өзгереді. Құрылыс ... ... мен ... ... және оны
біркелкі үздіксіз ұйымдастыруды жақсартып, технологиясын жетілдіруге
болады. Құрылыста тасқынды әдіспен  жүргізудің негізі – құрылыс процестерін
тоқтатпай, бір мезгілде әр ... ... ... ... Ол үшін
объектідегі барлық жұмыстарды кезекті ретімен істелетін процестерге бөліп,
құрылысшылардың мамандық дәрежесіне лайықты звено, бригадалар құрамын
тағайындап, жалпы ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау қажет. Тең бөлінген ауқымдардың көлемі мен
істелінетін жұмыс мерзімдері бірдей болу керек. Бұл ... ... ... ...    ... ... технологиясын жобалағанда оның ерекшеліктерін
ескеру қажет. Мысалы, ғимараттардың типтері, құралымдық айырмашылықтары,
өндірістің негізгі технологиялық және ұйымдастыру принциптері.
     ... ... ... ... мақсаты – құрылыс
құралымдарын, бөлшектерін зауыттарда жасап шығару және ауыр қол еңбегін
механикаландыру, яғни құрылыс ... ... ... ... ... ... объектілердің саны мен сапасын
арттыру үшін құрастырмалы құралымдар мен бөлшектердің өлшемдерін біркелкі
топтастыру қажет.
Өндірістік үймереттер биіктігі бір және көп ... ... ... ... ... ... ... өндірістік шеберхана негізінде болат қорыту, машиналар
құрастыру және тағы басқа өндірістеріне арналған үймереттер. Олардың
сәулеттік ерекшелігі – ішкі құрылыстар кең және биік ... ... ... ... ... және өте биік ... орнатылады. Осыған
орай бір қабатты өндірістік үймереттер салудың да ... ... ... ... (12х6; 18х6; ... 24х12; ... м) ... да кең болады.
Мұндай кең өлшемді үймереттерді әр түрлі өндіріс саласына пайдалануға
болады. Бұл үймереттердің ... ... ... ... ... ... ... жасалады. Ірге тастарды құрастырмалы темір-
бетоннан құймалы және қада ... ... ... ... ... ... ... химиялық
зауыттар, диірмендер, нан зауыттарын салғанда қолданылады.Бұл үймереттер
толық құрастырма құралымдардан құрастырылады. Үймереттер бағаналырының
биіктігі екі қабатқа дейін болуы мүмкін. Әр қабаттың биіктігінде ... ... ... ... ... ... құрастырылған
көп қабатты үймереттердің бағаналар аралығы 6х6; 9х6; 12х6; 12х12 метр, ... ... ...  метр ... 7,2 м ... тек қана ... ... Бағаналардың қима өлшемі 0,4х0,4; 0,4х0,6 м тік бұрышты
болады Оқу -өндірістік шеберхананың конструкциялық жүйесі қаңқалы панель.
Қаңқа темірбетон элементтерінен ... Оқу ... ... ... 250мм ... бір ... ... панельден.
Ғимараттың  іргетасы – темірбетонды ұстын асты тұтас құймалы бағаналы
іргетас, өлшемдері есептеу арқасында анықталған. Сыртқы ... мен ... ... ... ... орналастырылады. Бетон классы В15. Іргетас
арқалықтары - серия 1-415-1 Вып.1. Арқалық ұзындығы - 6м, үстіңгі ені
600мм, төменгі ені - 200мм. Арқалықтар ... ... ... Бетон
класы В15. Бөлгіш  қабырғалар - керамикалық кірпіштен қалыңдығы 120мм,
негізгі конструкцияларға бекітіледі.   Оқу -өндірістік шеберхананың барлық
бөлмелеріндегі ... ... ... алдын ала
тығыздалған. Еденнің астына қалындығы 150мм бетоннан ... ... ... ... қолданған қалындығы 30мм және оның бетінен
агрессиялы ортадан сақтау қабаты төселген. Жабын – ... ... ... ... Қара ... астына 20мм қалыңдықта цемент-құм
ерітіндісінен тегістеу қабаты орнатылады. Орама қағаз ... ... ... және ... ... ... ... өсіп,
білім деңгейіне және әрбір  жеке тұлғаның шығармашылық даралығының 
дамуы мен кәсіби бағыттылығына  қойылатын талаптар арта түсуде.

Кәсіби бағдар беру –  ... ... ... ... ... ... және ... психологиялық, педагогикалық,
физиологиялық және әрекеттік аумағы жағынан әлеуметтік сипаты болады.
Нәтижесі қоғамның экономикалық өміріне әсер етеді. ... ... ... беру қоғамның жұмыс  күшін қайта өндірудің маңызды  құралы
болып табылады.

Білім беру бағытындағы кәсіби бағыт беру ... ... де ... түрлі.
Кәсіби бағдар беру ісін жүргізу кадрлар даярлауды жоспарлаумен, білім беру
жүйесін одан әрі жетілдірумен тығыз ... ... ... ... үрдісінің құрамды бөлігі ретінде қаралады.    

Кәсіби бағдар беру проблемасы әдістері жөнінен - педагогикалық, мазмұны
жөнінен - ... ... ... - экономикалық, масштабы (көлемі)
жөнінен - мемлекеттік болып табылады.

Жалпы білім беретін мектептердегі  кәсіби бағдар беру жүйесінде кәсіптік
бағыттылықты қалыптастырудың адами  алғышарттары жоғары ... ... ... дами отырып, жеке
мәнді мақсат қою  талабы, кәсіби мүддесі пайда бола бастайды. Алайда,
көптеген мектеп түлектері  өзін-өзі және таңдаған мамандығын өз деңгейінде
біле бермейді. ... ... ... арасында ғылыми қызмет беделі
төмендеп, педагогикалық, инженерлік-техникалық
мамандықтарға қызығушылықтары  баяу ... ... ... жою  ... ... ... мазмұнды және құқықты формалары 
қажет болып отыр.

ҚР «Білім туралы» заңына және Заңнамалық актілерге сәйкес тәрбие
жұмысының ортасына әрбір адам қоғам  пайдасына адал қызмет етуге, терең 
түсінуге және дайындықты ой ... дене ... алға ... ... адам дамуында шешуші рөл атқарады. Еңбек –  қоғамның
материалдық немесе рухани байлығының негізгі қайнар көзі, адамның 
әлеуметтік абыройының ... оның асыл ... ... ... беру ... ... ... адал, жоғары өнімділік еңбектің абыройын
асқақтатуға, жұмыстағы шығармашылық пен ой бөлісуді дамытуға, еңбекке 
деген жағымды қатынастардың  бастамаларын нығайтуға басымдық береді.
Аталған мәселенің өмірге тәжірибелік  тұрғыдан енуі жастармен жүргізілетін
кәсіби бағдар беретін жұмыста сапалы түрде алға жылжуды қажет етеді.

Соңғы ... ... ... беру ... ... деңгейде жүргізілмейді  және де еңбектің іс-әрекет саласына аяқ 
басқан жастарға заманауи қоғам қоятын міндеттерге жауап бере ... ... ... орта ... ... таңдаған мамандықтары
олардың мүмкіндіктері мен ынтасына сәйкес келмейді, олар еңбектің заманауи
түрлері туралы толық түсіне бермейді. Мектеп бітірушілерінің өзіндік 
өмірлік жоспарлары, олардың кәсіби идеалдары өте сирек халық 
шаруашылығына қажетті кадрларға  қарама-қайшы келеді. ... ... ... ... ... ... қалыптасу процесі жалпы бағыттылықтың 
бір бөлшегі ретінде күрделі  көп деңгейлі, көптеген әлеуметтік және жеке
факторлар мен шарттарға  бағынышты процесс. Зерттеуші П.А.Шавир 
бұл процесс субъектінің қызметі  мен оны кәсіби бағдарлар факторларымен 
байланысын іске асыратынын дәлелдеді. Өз-өзін
танудың психологиялық алғышарттары ... ... ... дегеніміз  – адам бағыттылығының бір бөлшегі, оның ерекше
формасы. Кәсіби бағыттылық ... ... ... ... жетекші орын алады.

Жастардың кәсіби бағыттылығына  түрткі болатын компоненті ретінде 
олардың танымдық қызығушылығы, кәсіпке  қызығуы, белгілі бір іс-әрекет
түріне бейімділігі, ... ... ... ... ... құштарлық, ол мақсат қою және соған сәйкес құрал,
жеткіншек осылардың  көмегімен кәсіби мақсатына жетеді.

Білім беру бағытындағы кәсіби бағдар беру мынадай талапқа жауап беруі тиіс:
біріншіден, оқушыларды мектептер мен ... ... ... ... саналы таңдауға даярлаудағы
тәрбие жұмыстарының мақсаттары мен міндеттері және мазмұны органикалық
байланыста болуын және бұл жұмыстарды іске ... ... ... ... етуі керек; екіншіден, ол жүйе бір класта
жүргізілетін кейбір тәрбие істері мен оқушылардың жеке қызметін ғана
байланыстырмай, ондай байланысты бүкіл ... ... ... ... ... ол мектептер мен  оқу-өндірістік комбинаттарының, кәсіптік-
техникалық училищелердің бүкіл кәсіптік бағдар беру жұмыстарын нақты
ұйымдастыруға міндетті; төртіншіден, кәсіптік бағдар беру жүйесі
оқушылардың мамандықты саналы ... ... ... ... ... ... ... білімді талап  ететін
мамандықтарды алуға талпынып жатады. Соңғы кездерде Республикамызда  жоғары
оқу орын жүйесі даралана түсіп, мамандық иелері сұрыпталуда. ... ... ... түсушілер  қатары көбейе түсуде.

Қазіргі кезеңде жалпы  білімнің міндеті – баланың жалпылама  дамуын
қамтамасыз ету ғана ... ең ... ... өз ... ... ... бағыттай білу.

Адамның белгілі бір әрекетке бейімделуіне негіз болатын факторлар  бөлігіне
мыналар кіреді:

-  азаматтық қасиеті;

-  еңбекке деген қарым-қатынасы, мамандыққа қызығуы;

-  тұлғаның кәсіби еңбек бағыттылығы;

-  дене және ақыл-ой ... ... ... (белгілі бір іс-әрекетіне қажетті сапалар);

-  білім, дағды, тәжірибе.

Әрбір оқушының ... ... ... өмірге көзқарасы,
әртүрлі мамандықтардың ерекшелік  сипаттарына қабілеттері бірдей бола
бермейді. Олардың өзіндік ерекшелігі - тәрбиесіне, ... ... ... Белгілі педагог-ғалым А.Құсайынов 
алдыңғы қатарлы дамыған елдердің (Америка, Германия, Жапония, Франция,
Нидерландия, Англия, Канада) жалпы білім беру жүйесіне талдау жасай келіп,
«бұл елдерде 7-сыныптан бастап саралап білім  беру іске ... ... ... ... ... ... ... қарай өзінің білімін дамыту жобасын  жасайды. 10-
сыныптан бастап міндетті пәндер көлемі азайып, ... және ... ... пәндер көлемі көбейеді» - дейді. Демек, ол ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.

Қазіргі кезеңдегі оқытудың негізгі мақсаты – болашақ 
мамандығына байланысты әрбір балаға тереңірек білім беру, білімді 
өзгермелі өмір жағдайларына пайдалана  білу ... ... ... ... ... бірі - ... өзгермелі  жағдайларда өмір сүруге дайын болып  қана қоймай,
сонымен қатар оны  жақсартуға игі ықпал ететін жеке
тұлғаға қойылатын бірінші кезектегі  ... ... ... ... жоғары интеллектілік, терең білімділік,
кәсіби сауаттылық.

Осы орайда жеке тұлғаға  бағдарланған оқытудың тұжырымдамасының
негізгі бағыты баланы жан-жақты  дамытуымен бірге жеке және
жас ерекшелігіне қарай қоғамдағы өзгерістерге бейім  даму
мүмкіндігін айқындауды қарастырады.

Саналы түрде таңдалған  ... жеке ... ... әсер ... ... білген оқушы оған әр уақытта шығармашылықпен,
жауапкершілікпен қарап, қабілеті мен  бейімділігі белгілі бір кәсіп 
саласына сай қалыптасқанда ғана сапалы маман болатыны белгілі жайт.

 Сәулет- бұл адам қауымының социал - тұрмыстық қанағатына қызмет жасайтын
ғимараттарды, ... және ... ... тұрғызу өнері.Сәулеттің
міндеті тұрғызылатын құрылыстың түр сипатын құру. Белгілі бір ғимаратта,
мысал үшін тұрғын, мектеп немесе өндіріс ғимаратын ... ... ... ... ... ... таңдалғанда жұмыс жүргізетін көпшілік ұжымның
ішінде ең алғашқы жұмысқа сәулетші кіріседі. Бұл үшін ... ең ... ... өз ... ... одан соң әр ... ... мен
суреттер арқылы нақты түрін шығарады.


Құрылыс - дегеніміз, жаңадан құрылатын немесе жұмыс істеп түрған ... ... және ... ... қамтамасыз ететін, халық
шаруашылығының жетекші саласы болып табылады.


Барлық  халықтың материалдық мәдени деңгейлердің көтерілуіне,
еңбек өніміділігінің артуына, өндірістің барлық салаларының  ... ... ... ... бір-бірімен үйлесіп жатқан әртүрлі
күрделі жұмыс комплексі. Уақытты үнемдеу шарттарын орындау үшін жұмысты
ғылыми ... ... ... ... қазіргі күн талабында тұрған
мәселе.


Жұмысты бұлай ұйымдастырудың негізгі ережелерімен нормалардың біріңғай
жүйесі, жұмысты ұйымдастыруды жобалау, құрылысты жоспарлау және басқару
болып табылады.


Жұмыс көлемдерінің ұлғаюы, ... ... ... ... ... ... ... етеді.


Өндіріс ғимараттарын жобалай отырып оның көлемдік жобалау шешімін,
конструктивтік схемасына тоқталғанда міндетті түрде оның технологиялық және
архитектуралық сәулеттілік талабына сай, сонымен ... ... ... индустриальды әдістемелермен қамтамасыз еткен жөн. Өндіріс
ғимараттарын жобалағанда алдын ала онда жүретін технологиялық процесстердің
жақсы жағдайда өтуін қамтамасыз ету ... және де ... ... ... ... ... жасалуы керек.


Бәсекеге төтеп беріп, сұранысқа  ие болатындай өнімдер шығару ісі 
өндірісті заман талабына сай  жаңғыртып отыруды талап етеді. Бұрынғы
таптаурын технологиямен ешқашан алысқа ұзай алмаймыз. Еліміздегі машина
жасау, ... және ... ... ... және ... мен құрылыс материалдарын өндіруде бәсекеге қабілеттілікті
арттыру жан-жақты ... ... ... ... еткендігі
түсінікті. Осы ретте Елбасының Жарлығымен еліміздің 2003-2015 жылдарға
арналған индустриялық-инновациялық даму стратегиясы өмірге келді. Бұл
Қазақстан экономикасының индустриялық-инновациялық ... жаңа ... ТМД ... ең ... біздің елімізде технопарк жүйесінің дамуы үшін
кешенді түрде қарастырылған заңнамалық негіз қаланды. Әрине, толыққанды
инновациялық дамуды жаңа ... ... - ... ... ... фирмаларсыз елестету мүмкін емес.


Қазақстан Президенті Назарбаевтың халыққа  жолдауында былай деп айтты:
«Агроөнеркәсіптік  кешен туралы айрықша айтқым келеді, ... ... ... үшін аса ... екі ... ... ... етуді және экспортты әртараптандыруды
шешеміз. Сондықтан да біз ... ... құс ... ... аландарын үйымдастыру мен дамыту, тамшылап суаруды қолдану
арқылы жеміс-көкөніс дақылдары өндірісін ұйымдастыру, ауылшаруашылық
техникаларын жинау жөніндегі өндірістерді құру, ет өндеу ... ... ... ... өңдеу, қазақстандық астық экспортының инфрақұрылымы және
оны терең қайта өңдеу секілді ... ... ... ... ... жобаларды қаржыландыруды жалғастыруға шешім
қабылдадық».











































1.2 Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу- өндірістік шеберханасын жабдықтау мен
безендіруде оқушыларға  ... ... ...   Бүгінгі отандық өндіріс орындары маман ... ... ... ... ... біліктілігі жоғары механизатор, әмбебеп темір жонушы,
электр-газбен дәнекерлеуші, машина-трактор ... ... ... ... жетік меңгергендер таптырмайды. 
ҚР Білім туралы заңында: «Кәсіптік мектептердің басты міндеттерінің бірі ... ... ... ... ... мен ... даярлау және
олардың біліктілігін арттыру», – деп атап көрсетілген екен. Заң талабына
сәйкес қызмет атқарып келе ... ... ... жыл ... ... ... ... шәкірт қолдарына орта арнаулы оқу орнын тамамдады
деген куәлік алып ... ... ... өрелі мамандар даярлап жүрген
байырғы білім ошақтарының бірі – Жаркент қаласындағы №18 колледжі.
Заманның талабына қарай жұмысшы мамандарға деген қоғамдық көзқарас
өзгеруде. Лицейдің ... ... ауыл ... ... мамандар
даярлау.Сонымен қатар 50 орынды лицей шеберханасы бар.
Оқу орнында қазіргі ... 432 ... ... ... Олардың орталау мектепті
тамамдап келгендері үш жылда ауыл шаруашылық өндірісінің шеберлері тб
мамандықтары бойынша білім алады. Сонымен ... ... орта ... ... оқытылатын пәндерден сабақ беріліп, оқу орнын
тамамдағанда орта білім алып ... ... ... ... «ВС» дәрежелі кәсіпқой жүргізуші деген мамандық қосымша
беріледі.
Қазіргі оқу бітіріп өндіріске барған қандай маманға да қойылар басты талап
– өз ісін ... ... ... ... жас ... ... өзі
оқыған орыннан тыңғылықты тәжірибемен шыңдап шығуы шарт. Осыған орай
лицейдің 2-3 курсында оқитын оқушыларға тікелей өндіріс орындарында
тәжірибеден өтуге жағдайлар жасалған. ... ... ... ... ... ... ... өтумен қатар шеберхананың
безендірілуі мен жабдықталуына аса мән береді.Себебі шеберхананың дұрыс
жабдықталуы мен ... ... ... ... еш ... ... ...  шеберхан талаптарын қатаң түрде
ұстанады. Шеберхана талаптарын ұстану оқушыларды ұқыптылық пен тазалыққа
үйретеді. Оқу өндірістік ... ...  ... (кабинеттерге)
қойылатын  аса маңызды санитарлық-гигиеналық талаптардың бірі - жақсы
түсетін табиғи және жасанды жарық ... ... Күн ... ... ... Күннің сәулесі бөлмені жарықтандыру үшін қолайлы жағдай жасап
қоймайды, сонымен бірге жұқпалы ауру ... ... ... әсер ... ... нығайтады, бірқатар аурулардың өршуінен
алдын ала сақтайды.
Адамның өмір сүруі үшін қажетті жағдайдың бірі – жарық. Жарықтың көзге әсер
етуінен онда электромагниттік ... ... ... Сол толқындардың
шамасына қарай оның адам ағзасына әсер етуі де түрліше болады. Жақсы жарық
адамның көңіл-күйін жақсартып, жүйке жүйесінің қызметін ... ... ... әсер етеді. Ал, егер жұмыс орнында жарық нашар
болса, онда адам шаршағыш болады, жиі ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Сондықтан өндірістік жарыққа төмендегідей талаптар қойылады:
- жұмыс ... ... мен оның ... ... жарығына жақын болуы тиіс;
- жарықтың деңгейі нормаға сай жұмыс жасауға жеткілікті дәрежеде болуы
тиіс;
    - ... ... және ... болуы тиіс;
- жарықтың деңгейі шамадан тыс жоғары болса, жұмыс орнындағы заттарды
жылтыратып, көзге кері әсер ... ... ... дегеніміз – күн сәулесінің немесе аспан күмбезінің
түсіретін жарығы. Ол жарық жұмыс орнына жоғарыдан, қапталған немесе аралас
түсірілуі мүмкін.
Табиғи ... бір ... ... ... және ... ... қабырғалардың саны мен мөлшеріне, сондай-ақ терезе әйнектерінің
тазалығына байланысты. Мәселен аралық қабырғалардың шамасы  ... ... ... ... ... ...... шыныланған бетінің
еден ауданына қатынасы – кемінде 1/8 - 11/10 болуға тиіс. Лас шыны жарықты
таза шыныға қарағанда 2-3 есе аз ... ... ... шыны ... күрт ... ... дейін). Жұмыс орындарын электр шам-
шырағымен қолдан жарықтандырғанда сәуле ... ... ... бір ... ... ... ... жеткіліксіз болған жағдайда және түн мезгілінде жасанды
жарықтар пайдаланылады. Бұл жағдайда қызу ... ... ... қолданылады. Жасанды жарықты пайдалану мақсатына қарай жұмысшы,
апаттық, эвакуациялық және ... ... деп ... ... ... ... қарай жалпы , жергілікті жарық және аралас
орнатылған жарық ... ... ... ... ... ... ... жергілікті жарық тек қана жұмыс орнын жарықтандырады, ал
аралас орнатылған жарық жоғары дәлдіктегі жұмыстарды ... ... ... ... ... ... түсірілуге тиісті жарықтың төменгі
деңгейі жұмыстың түріне байланысты 11-4-79 санитарлық нормалар мен
ережелерде белгіленген. Осы ... ... ең ... жарық 5000 люкс (І а
тобы), ең төменгі жарықтылық 30 люкс (УІІІ в тобы). Жалпы жарықтандыру
мақсатында пайдаланылатын шырағдандардың жарықтылығы қызу лампалары ... ... ал ... ... үшін 500-150 люкс ... ...  ... үшін бөлмедегі микроклиматтың зор маңызы бар. Қыста
ауаның ең қолайлы температурасы тұрғын бөлмелерде 18-200 С, аудиторияда -16-
180 С болып ... ... ... еңбек үдерісін ұтымды жүргізудің және  еңбек
құралдарын тиімді пайдаланудың шараларын іске асыруды қажет етеді.
Жұмыс орны ... – жеке ... ... ... тобының еңбек
ететін аймағы. Онда технологиялық үдерістің операцияларын ... ... ... құралдары орналастырылады.
Жұмыс орнын тиімді ұйымдастыру жұмыстары өндірістік санитария мен еңбек
қауіпсіздігінің стандарттар жүйесінің талаптарына сай ... ... ... ... ... ... ... оны қажетті жаңа жабдықтармен
жабдықтау, өндіріс құралдарын кеңіс орналастыру, жабдықтардың тиімді
әрленуі мен нормаға ... ... ... орнын жоспарлап жүйелеу төмендегідей шараларды қамтиды:
а) жұмыс кезінде адамның кедергісіз еркін қозғалуына мүмкіндік жасау;
ә) өндірістік жерді ... ... және ... ... ... ... жабдықтарды технологиялық үдерістің тізбектілігіне сәйкес орналастыру,
оператордың қауіпсіз еңбек етуіне жағдай жасау.
Жұмыс орнында жабдықтарды дұрыс орналастыру арқылы жұмысшының өзіне ... ... ... ... ... ... ... жұмысты көбінесе
отырып немесе тұрып жасайды. Әдеттегі жұмыстық қалып деп дененің алға ... 10-150 ... ... ... ... қисаюды талап етпейтін жұмыс
қалпын айтады.
Жұмыс аймағын таңдаудың кепілдемесі және денені ұстау қалпына сәйкес
орындықтар мен ... ... ... шамалары төменгі кестелерде
берілген.






1-кесте
|Денені ұстау қалпы|Күш, Н            ... ...   ... ...      |
|                  |                  ...          |(радиус)          ...            |50 ...          ...          |380-500           ...      |50-100            ...            |380-750           ...             |100-200           |Жиі               ... жоғары    |

2-кесте
|                                    ... ... адам ...          |
|Жұмыс орны                          ... ... ...       |
|                                    ...    ...         ...        |
|                                    ...    ...        ...       ... ... ... ...         |700      |725          |750         ... ... ... өте ...     |         |             |            ... ...                  |900      |950          |1000        |
|                                    |         |             |            ... ... ... станоктарда    |1000     |1050         |1100        ... ... ...               |600      |625          |625         ... орынында құралдар мен өнделетін заттар оларды пайдаланудың жиілігіне
қарай жақын немесе ... ... Бұл ... ... ... айтқанда, жұмыс орнының тиімді орналастырылуы еңбек өнімділігін
арттырады және қауіпсіз еңбек ... ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатында
кәсіпорындар қосымша бөлмелермен және құрылғылармен жабдықталады. Олар ... ... ... ... ... ... ... бөлмелер мен құрылғылар, мәдени қызмет көрсету
бөлмелері мен құрылғылар және қоғамдық ұйымдар орналасатын бөлмелер. Бұл
бөлмелер бір ғимараттың ішіне, шу мен дірілдің және ... ... ... ... ... ... ... бөлмелер
өндірістік бөлмелердің жылу жүйесіне қосылады.
Қосымша құрылыстардың орналасатын орнына, ... және ... ... 11-92-76 ... ... мен ережелерінгде
көрсетілген.
Оқу өндірістік шеберханалармен арнайы кабинеттерде гигиеналық нормалар
қолдан желдету, жеткілікті жарық, температура режимін жасауды, душ
бөлмелері, асхана, әйелдердің жеке ... ... ... бөлмелер,
сауықтыру пункті, тамақтандыру пункті,  шылым шегетін орын, арнайы
киімдерді тазарту, жуу және кептіру бөлмелері, жылынатын бөлме т.с.с.
бөлмелер жатады. Санитарлық- тұрмыстық ... мен ... ... ... санитарлық талаптарына сәйкес жүргізіледі. Санитарлық
талаптардың негізінде құрылыстың қабат саны мен ... ... ... ... жоғары орналасу деңгейі, шкафтар мен гардеробтардың
құрылымдары, санитарлық-тұрмыстық бөлмелердің өңделуі, душ бөлмесінің
орналастырылуы, ... ... ... ... ... 18 ... ... тиіс немесе әрбір адамға 0,2м2 .

Оқу құралдарының орналстыру тәсілдері.




1 сурет
1–3 — шеберхана сұлбалары мен сызықтарының стендісі
2 – Сынып ... ... ... мен ... ... макеті


7 – компьютер


8 – парталар


9 – орындықтар


10 – плакаттар мен кестелерге ... ... ... ең ... ... ... ... әсері көбінесе оның жағдайымен анықталады, яғни
табиғи және жасанды жарықтың, ауа және жылу ... ... ... ... ... ... орнының рационалды
орналасуына т.с.с қатысты болады.


Литцей оқушылары үшін арнайы пәндер арнайы  кабинеттерінде яғни
шеберханаларда жүргізіледі. Еңбектің ... ... ... ағаш ... ... ... ... өндірістік факторларымен әсер етпеуі
керек. Бірақ мұндай жұмыстарда темір және ағаш шаңдары, үлкен деңгейде шуыл
бөлінуі мүмкін. Осы факторларды болғызбау үшін күнделікті ... ... ... ... ... затпен қаптау т.с.с. гигиеналық
талаптарды орындаса да жеткілікті.Өсіп келе жатқан организмге еңбектің
жақсы әсер етуі және оқушылардың еңбек дағдыларын меңгеруінің жетістігі ... ...  ... ... ... болады. Мұнда,
жабдықтардың жиыны, орналасуы, жұмыс орнының ұйымдастырылуы, құрал-
саймандар, техника қауіпсіздігі бірқатар гигиеналық және педогогикалық
талаптарға сай болуы керек. Жабдықтар жиыны ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі керек. Шеберханалардың негізгі
жабдықтары верстак, станоктар, ... ... ... ... ... - шкаф, сөрелер, тазалық құралдары болып табылады.


Жабдықтарды орналастыруда көру жұмысына, жұмыс кезіндегі дене тұлғасының
дұрыстығына және жарақаттанудың алдын алуға қолайлы ... ... Егер ... сол ... түсетін болса ағаш немесе мата өңдеген
кезде көлеңке пайда ... ... ... мен тігін машиналарын
жарық сол жақтан түсетіндей етіп терезеге перпендикуляр орналастырған
дұрыс. Верстактарды 450 бұрыш жасай отырып ... ... ... ... қабырғадан ойылған немесе қабырғаға
жапсырылған жабық шкафтармен, сөрелермен, қоқыс салуға арналған ыдыстармен,
арнаулы киімдерді ілетін орындармен, қол ... және ... ... ... ... ... ... көмек көрсетуге
арналған таңғыш заттар, дәрі-дәрмектер сақталатын қорапшалар, зембілдер
болуы керек.


Жұмыс орнын ұйымдастырған кезде дене тұлғаның дұрыстығы, энергияны үнемдеу,
еңбекті дұрыс ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... ... сипатына, жеке алғанда бұлшық ет күші мен қимыл-
қозғалыс амплитудасына байланысты болады. Егер тепе-теңдік тұрақтылығы
жүрек, ... және ... алу ... көру және есту анализаторларының
дұрыстығы сақталса, бұлшық еттерге қосымша статикалық жүктеме түспесе
жұмыстағы дене тұлғасы дұрыс деп табылады.


Дұрыс дене тұлғасы ең ... ... ... ... ... ... сәйкес келуіне, дәлірек айтқанда жұмыс орнының
биіктігі, оқушының бой ұзындығына сәйкес келуіне байланысты болады.


Жұмыс орнының биіктігінің дұрыстығын ... үшін ... ... ... қырынан тұрады да, оның бетіне алақанын тіреп, қолын бос қояды. Егер
жұмыс орнының биіктігі оқушының бойына сәйкес келсе, оның иығы мен ... ... ... пен қолдың басында тік бұрыш пайда болады.


Тұрақты түрде тұрып жұмыс істегенде пайда болатын ... ... ... үшін ағаш ұстасы немесе темір ұстасына арналған шеберханалардың әрбір
жұмыс орны орындықтармен (бүктеліп-жазылатын, кронштейнға орнатылған
биіктігі 40-42 см ... ... ... ... ... ... дене ... жағдайын алмастыра алады.


Дене еңбегіне берілетін жүктемелер жоғары жылу ... ... ... ... ... ... сыныптарға қарағанда біраз
төмен болуы керек (темір ұстасының шеберханасында 14-160С, ағаш ұстасы
шеберханасында ... ... ... ... ... ... дайындайтын уақыттарда терезе көздері ашық болуы керек.Жел ағынынан
сақтану үшін осы жұмыстар кезінде есіктер жабық тұруы керек.


    ... ... ... ... ... ... жағдайы, өзінің сипаты жағынан өндірістік процесстерге ұқсас болып
келеді. Мұнда еңбектің қолайсыз ... ... ... туа бастайды.
Мысалы, металлды ыстық өңдеуден және механикалық өңдеуден өткізетін
шеберханалардың жұмыс ... ... ... ... ... болады, ал токарьлық, фрезерлік шеберханаларда жұмыс орнының
жарықтандырылуы көбінесе жасөспірімдерге есептелмеген және шуыл деңгейі
жоғары болады.


Бұл жағдайлардың ... ... ... ... үшін ... ... әлі де аз. Фармокологияда балаларға арналған дәрілердің дозасы,
оның улану ... ... үшін дене ... ... ... алынады. Осыған байланысты жасөспірімдер үшін өндірістік
химиялық заттардың ересектерге қарағанда анағұрлым қауіптірек екені туралы
қортынды ... ... ... ... ... ... бар. Жасөспірімнің салмағы аз,
сондықтан дене салмағының әрбір бірлігінің химиялық ... ... ... ... ... болып келеді. Балалар мен
жасөспірімдердің тыныс алу көлемі мен тері қабатының көлемі дене салмағы
бірлігімен алғанда салыстырмалы түрде үлкен, ал өндіріс улары тері ... ... ... ... балалар организмінде улы заттарды
детоксикациялау механизмі әлі жетілмеген. Жұмыскерлерге арналған Денсаулық
сақтау Министрлгі бекіткен химиялық ... ... ... ... ... ... үшін ... Осы сұрақ төңірегіндегі
мәліметтердің барлығын біріктіріп қарағанда жасөспірімдер организмінің
сезімталдығы, ересек адамдарға қарағанда үштен он есеге дейін жоғары
екенін. Бұл проблеманы гигиеналық тұрғыдан шешу ... 2 ... ... ... үшін ... ... ... енгізу;


Жасөспірімдерді улы заттардан аулақтату.


Бірінші бағыт мақсатқа сәйкес келмейді және оны ... ... ... ... 1500 -ден ... ... қосылыстарды регламенттеу үшін,
бірнеше ондаған жылдар мен өте үлкен ... ... ... ... жыл ... бірнеше жүздеген жасанды түрдегі заттар шығарылып
жатады, оларды гигиеналық бағалаудың өзі бірнеше жылдарға кешігіп
жүргізіледі. Сондықтан, жасөспірмдерге улы ... ... ... ... ... және ... әсері бойынша шектелуі түрде ғана рұқсат етіледі.
Мекеме шеберханалары үшін химиялық және физикалық өндірістік қолайсыз
факторларға ... ... ... ... ... саласында оқитын оқушылардың шеберханаларда жұмыс жасау талаптары
     Оқытушы өз пәнін жан-жақты меңгерген жағдайда ғана өз жұмысын ... ... ... үлгерімінің жақсы болуы оқытушының сабаққа дайындығына
байланысты. Ол екеуінің ... ... ... ... ...  және
қабылдауы дидактикалық үдеріс болады. Сондықтан оқытудың дидактикалық
принциптері, яғни, тәрбие, теория мен тәжірибенің байланысы, ... ... ... және ... ... ... және
таралғанда ғана оқыту үдерісі тиімді болады.
Оқыту кезінде оқытушы оқушыларды еңбекке баулып, ... ... ... ... ... ... тиіс.
Оқыту үдерісінде ғылымилық қағидаттармен бірге түсініктілік қағидаты бірге
жүруі керек, яғни ... ... түрі және ... ... ... ... ... мен дайындық дәрежесіне сәйкес болуы керек.
Оқушылар теориялық алған білімдерін алғаш өндіріске жақын жағдайларда, яғни
өндірістік оқыту кезінде қолдана ... Олар әр ... ... ... ... олардың тетіктерін ретке келтіру, техниканың күтімі мен
жөндеу операцияларын игеру, жұмыс орнын дұрыс ... және ... ... ... ... ... ... негіздерін
біліп үйренеді. Сондықтан, өндірістік оқыту сабақтарын жоғары дәрежелі
оқытушылар және ... ... ... жүргізеді.












2 Болашак кұрлысшыны даярлауға оқу- өндірістік шеберханасын жабдықтау мен
безендіру тәсілдері


2.1Болашақ құрлысшыны даярлауға оқу- ... ... ... мен
безендіруде оқушыларға зертханалық-тәжірибелік сабақтардың мақсаты мен
өндірістік оқуды ұйымдастыру .


Оқыту үрдісі – оқушыға білім, тәрбие берудің және оны ... ... ... ... бірізді өзгеріп отыратын мұғалім мен
оқушылардың өзара әрекеттестігі.

Оқыту – қазіргі заманның талаптарын ескере отырып, оқушылар тұлғасын,
білім, іскерлік және дағдыларды меңгерте отырьш, ... ... ... процесі. Оқыту -қоғамдық құбылыс түріндегі ересектердің мақсатты
бағдарланған жүйелі ұйымдастырылған қоғамдық қатынастар тежірибесі,
қоғамдық сананың даму ... ... ... мәдениеті, қоршаған
ортаны қорғау мен оны белсенді қайта ... ... ... ... өскелең ұрпаққа үйретіп, оны олардың меңгеруі. Оқыту ұрпақ
сабақтастығын, қоғамның толық құндылықты қызмет атқаруын және ... ... ... ... ...   3. Оқу ... ұйымдастыру
формалары.
Оқу процесі əрқилы ұйымдастырылуы мүмкін. Оның ұйымдастырылу формалары да
сан түрлі: сабақ (дəстүрлі түсінімде), ... ... ... ... ... факультатив, оқу саяхаты, курстық
жоба, дипломдық жоба, өндірістік практика, өзіндік үй жұмысы, кеңес,
емтихан, сынақ, пəн үйірмесі, шеберхана, студия, ғылыми қоғам, ... жəне ... ... ... ... тəжірибесінде оқушыларға келелі тəлім-
тəрбие берудің бірден-бір формасы да, құралы да– сабақ өз маңызын жойған
емес.
Сабақ – оқу ... ... ең ... ... Бұл оқу барысында
педагог дəл белгіленген уақыт аралығында оқушылардың тұрақты тобымен
(сыныбымен) шəкірттерге игерілуі тиіс пəн ... ... ... ... ... жұмыс түрлерін, құрал-жабдықтары мен əдістерін
қолданып, танымдық жəне басқа да ... ... ... ... ... ... шығармашыл қабілеттері мен рухани күштерінің
көзін ашып, жетілдіріп, дамыта ... ... ... ... ... – жаңа материалды түсіндіру,
бекіту, қайталау, білім, ептілік, дағдыларды тексеру. Бұлардың əрбірі
мұғалім мен оқушының қандай да өзіндік сипатына ие іс-əрекетімен ұштасады.
Аталған ... сан қилы ... ... ... ... ... ... көптеген сан жəне сападағы көрініс береді. Сабақ
құрылымы – бұл белгілі бірізділікті жəне өзара қарым-қатынасқа келген дəріс
бірліктерінің байланыс тұтастығы. ... ... ... ... ... ... оқушылардың жас айырмашылықтары мен ұжым
сипатындағы сынып ерекшеліктеріне тəуелді. Сабақ құрылымының көптүрлілігі
сабақ типтерінің де сан ... жол ... ... ... ... ұйымдастыру
 Техникалық және кәсіптік білім беру : қоғамдық пайдалы ... ... ... ... ... ... ... көрсету
еңбегінің білікті мамандарын  даярлауға бағытталған білім беру жүйесінің
құрамдас ... ... : ... ... ... ... ... бағытталған  икемді  толық блоктардан құралған
оқыту жүйесі.Кәсіптік оқу бағдарламасы : нақты кәсіп немесе мамандық
бойынша  техникалық  және кәсіптік білімнің  ... ... оқу ... ... ... негізінде өзіне
гуманитарлық  жаратылыстану-ғылыми кәсіптік және таңдап алынған пәндерді 
оқытуды қамти отырып, оқушылар бойында өзі таңдаған  мамандықты  саналы
тұрақты және терең игеруге және одан әрі ... ... ... жүйесінің  қажетті көлемін қалыптастыруды мақсат етеді.Білімділік
–нақты өмірдегі заттар мен құбылыстар, табиғат пен қоғам ... ... ... ... мен ... бағытталған педагогикалық үдерістер арқасында.Сонымен бірге өзін-
өзі жетілдіру, өмірлік және өндірістік тәжірибелер нәтижесінде оның бойында
қалыптастыруды мен есте сақталуы.Кәсіптер мен мамандықтар тізбесі ... ең ... ... айқындайтын  кәсіптер мен мамандықтардың
жүйеленген  тізілімі кәсіби біліктілік деңгейі, базалық білім ... ... ... ... ... : ... ... беру
мазмұнының негізгі инварианттық құрылымдық құрамын бейнелейтін оқу жоспарын
сипаттайтын  нысан;Үлгілік оқу жоспары : техникалық және ... ... ... мемлекеттік деңгейде оқу пәндерінің  тізбесін және
көлемін, оларды  зерделеу және кәсіптер мен мамандықтарға, біліктіліктерге,
оқыту мерзіміне сәйкес белгілейтін  бақылау нысанының  тәртібін
айқындайтын, оқу ... ... ... ... негізгі құжат;Жұмыс
оқу жоспары : оқу орны бекіткен оқу пәндерінің тізбесі мен көлемін,
бірізділігін, қарқындылығын және оқытуды  ұйымдастырудың  негізгі
нысандарын, білім ... ... мен ... ... ... оқу ... ... әзірленетін құжат;Құзырет білім
алушылардың  әлеуметтік ұтқырлығын айқындайтын білімге, ... ... ... ... ... негізделген  қабілеттері.Базалық
құзырет : универсалдық, интеллектуалық, коммуникативтік, әсерлік пен
қайраттылық қасиеттері (білім, іскерлік пен дағдылар, қасиеттер мен
қабілеттілік) негізінде маманның кәсіби ... ... ... ... : ... ... ... іскерлік пен
дағдылардың сонымен қатар кәсіптік  лауазымды тиімді жүзеге асыруға
мүмкіндік беретін және қасиеттері ... ... ... жиынтығын
шешу қабілеттілігі.Арнайы құзырет : лауазымның таңдаған саласында ... ... ... ... ... ... мәселелер жиынтығын
шешу қабілеттілігі.Біліктілік нақты кәсіп пен мамандықтар бойынша
лауазымның  белгілі бір түрін  құзыретті орындауға дайындығының  түрі мен
деңгейі.Дағды : әрекеттердің ... бір ... аса ... ... және ... ... сипаттайтын, оқушылар бойына
көп реттік қайталау –жаттығу арқылы қалыптастырылатын біліктіліктің
құрамдас бөлігі.
-өндіріс жағдайында оқудан;
- өндірістік ... ... ... оқу ... өз орны мен
өзіне тән мақсаты мен мүддесі бар және әр мамандықтың өзгешелігіне
байланысты олардың ... ... ... ... ... ... түрлі.Педагогикада оқыту үдерісі (оқу үдерісі) деп оқушылардың білім,
біліктілік  және дағды жүйелерін саналы және түпкілікті  меңгеруге
бағытталған, ... ... ... білуді қалыптастыратын, өзіндік ой
аңғарымпаздық пен басқа да ... ... ... ой мен ... мәдениетін бойына жинақтауға, адамгершілік қасиеттерін сіңіруге
бағытталған, реттелген және тығыз байланысқан ұстаз бен ол ... ... ... ... ... оқу сабағы оқушылардың оқу шеберханасындағы өндірістік оқу
үдерісін ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... қарай өндірістік оқу сабағының ұзақтығы 6 немесе 7
академиялық сағат көлемінде болады.
Құрылымы ... ... оқу ... ... үш ... ... нұсау, оқушылардың машықтану барысындағы жаттығуы (өзіндік жұмыс)
және шебердің  ағымдағы нұсқауы, қорытынды нұсқау.
Кіріспе нұсқаудың  міндеті – бұл оқушылар санасына ... деп ... ... ... ... ... және кең көлемді түсінік
қалыптастыру, оны орындаудың жағдайы, құралдар мен орындалу әдістері мен
ерекшеліктері,  сонымен қатар ... және ... ... ... ... беру ... ... шебер тарапынан ағымдағы нұсқау берудің басты міндеті-оларға
өндірістік оқу жұмыстарын орындау  кезінде  басшылық  жасау, дағдыларының 
қалыптасуын бақылау және саралау, ... ... ... ... ... тексеру және бағалау болып табылады.Қорытынды нұсқау –
өткізілген сабақты қорытындылау, оқушылардың  сол ... ... ... ... ... мақсатында жүргізілуі тиісті  өндірістік оқу
үдерісінің маңызды құрамы болып табылатыны- бұл оқыту әдістемесі.
Өндірістік оқуды жүргізу әдістемесі дегеніміз-шебер мен оқуш ... ... ... ... соның көмегімен  оқушылардың білімге
біліктілікке және дағдыға қол жеткізуі, ой мен дене күшінің  ... ... ... ... қасиеттерінің, еңбекке деген
көзқарасының шығармашылық қабілетінің қалыптасуы.Өндірістік оқу үдерісінде
сөздік (түсіндіру, әңгімелеу, ауызша немесе жазбаша нұсқау т.б.),
көзбейнелеу   ... ... мен ... ... ... пайдалану, бейнелеу құралдарын қолдану және т.б.) өндірістік
(жаттығулар, зертханалық жұмыстар, өндірістік-техникалық тапсырмаларды 
орындау және т.т.) әдістер ... ... ... оқу
үдерісінде жаңа педагогикалық технологиялық  әдістердің  элементтерін
қолданы кең өріс алып келеді.Мысалы : ... оқу ... ... жаттығулары, ромашка, алқа, балық сүйегі,  бес саусақ, swot ... ... ... оқыту үдерістері  секілді, өндірістік оқу
үдерісі де белгілі бір оқу ... ... ... ... оқу ... ... оқу-өндірістік үдерісті
қамтамасыз ететін оқу-өндірістік жабдықтар, құрал-саймандар, оқу және
өндірістік құжаттар, шикізаттар, ... және ... ... ... техникалық оқу құралдары т.б. жатады.Біздің лицей
шеберханасы (слесарлық) құрал-саймандармен ... ... ... ... жабдықталған, әр оқушыға жұмыс
орны белгіленген өткізілетін операциялық тақырыптар бойынша жасалатын
бұйымдардың техникалық карталары сызылып, таратылып отырады. Өндірістік
сабақ компьютер, эпсонның көмегімен слайд ... ... ... ... ... ... ... мақсаты  және  оны өткізуге қойылатын
талаптар
 Орта кәсіптік-техникалық мектептердің зертханалық-тәжірибелік сабақтары,
әдетте, арнаулы құрал-жабдықтармен ... ... ...  ... ... Сабақтарды жоғары әдістемелік дәрежеде
өткізу үшін мұғалім сабаққа алдын ала ... ... ... ... жұмыс
орнын қажетті жабдықтармен қамтамасыз етіп, жұмыстың озық әдістерін
ұйымдастыруын көздейді.
Кәсіптік техникалық білім беру жүйесінде оқытудың ... ... ... ... ... ... ... мамандарды дайындауға арналған
пәнінен өтілетін тәжірибе зерттеу сабақтары теорияда алған білімді
тереңдетеді және бекітеді.
Зертханалық-тәжірибелік сабақтардың негізгі мақсаты – оқушылардың теориялық
сабақтардан алған білімдерін ... ... ... оларға құрылыс
өндірісі құрылыс-құрастыру жобалары, құрылыс  машиналары (крандары) мен
механизмдердің құрылысын таныстырып, ... ... ... ... ... ... құрылғыларды, ажыратқыштарды, монтаж құралдарын
дұрыс пайдалану жолдарын үйрету. Әрбір сабақты тиімді ұйымдастыра отырып,
оқушылардың ... ... ... ... ... білу қажет.
Бұл сабақтар барысында оқушылар ауылшаруашылық  саласындағы  құрылыстарда
жұмыс істеуді тәжірибе жүзінде ... яғни  ... ... ... ... ... дағдыларын қалыптастыруға,
құрылыс жұмыстары –жер жұмыстары, бетон және темір-бетон, құрастыру, әрлеу
және тағы да басқа  өзара құрылыс процестерімен  ... ... ... арнайы көмекші жабдықтарды
пайдалану әдіс-тәсілдеріне жаттығады.
Зертханаларда өтілетін тәжірибелік сабақтар оқушылардың өзіндік және
техникалық ойлау қабілетін дамытып, ауылшаруашылық техникаларының
тетіктерін жөндеу дағдысын ... ... ... пәні ... ... ... ... тұрады. Әр бөлік түрлі типті  құрылыс жұмыстарын қарастырады.
Тәжірибелік сабақтарды өткізу барысында топты үш адамнан он бөлімшеге
бөледі. Оқытушы бір ... 8 ... ... ... Екі ... оқыту шебері басшылығымен  жердің өсімдік қабатын (қыртысын)
бульдозермен тіліп алу, жер бетін ... ... ... тиеп ... ... тазалау т.б. жұмыстарға тоқталып,  құрылыс машиналарды күтіп-
баптау жұмыстарын орындайды. Бұл ... ... бір ... ... ... ... өзіндік жұмыс орындауға мүмкіндік береді.
Сабақтың өтуі алдымен жұмыс орнына байланысты. Әрбір ... орны ... ... ... ... ... ... дұрыс ұйымдастырылуы үшін оның жоспарын жасай
білу керек.Сабақтың әр кезеңін ... ... оның ... ... кезектегі және қорытынды нұсқауларды жүргізілетін
шаралардың толық орындалуын көздеу қажет.
Әрбір  тәжірибелік зерттеу сабағы ұйымдастырудан, ... ... ... ... және ... ... тұрады.
1. Сабақтың ұйымдастыру бөлімі (5 минут): ұйымдастыру ... 4-5 ... ... Бұл уақытта оқытушы оқушыларды сапқа тұрғызып, тізім
бойынша тексереді және сыртқы ... ... ... ... ... ... сай екеніне көңіл бөледі, машиналар мен
машина-трактор агрегаттарымен жұмыс істеуде техника қауіпсіздігіне
тоқталады.
2. ... ... ... 25-30 ... ... ... 10-15 минут.
Сабақ кіріспесінде оқытушы тақырыптың орындалу мақсатын, әр тапсырманың
орындалу технологиясын түсіндіреді, технологиялық нұсқау карталарымен жұмыс
істеу жолдарын таныстырады, сабаққа қажетті құрал-жабдықтар ... ... ... ... ... ... ... тізімін анықтап, пайдалану реттілігін көрсетіп тапсырма
орындағанда қауіпсіздік техникасы ережелерін таныстырады, әрбір топтың
жұмыс орнына сай тапсырмамен таныстырып, жұмысты орындау жұмыстарын
түсіндіреді, ... ... ... таныстырады.
3.Кезектегі нұсқау (оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыру). Кезектегі
нұсқау барысында, оқушылардың өзіндік жұмысын дұрыс ұйымдастыру үшін
мұғалім олардың жұмыс орындарын бірнеше рет ... ... ... ... ... қозғалтқыштарды, құрылыс машиналарының құрал-
саймандарын бөлшектеу дайындығына назар аудару, әр ... ... ... ... ... Олардың өзіндік жұмысын
ұйымдастыру үшін технологиялық нұсқау карталарының маңызын түсіндіру керек.
Екінші айналымда механизмдердің, құрылыс машиналарының құрал-саймандарының
бөлшектенуінің дұрыстығын ... қате ... ... ... ... ... ... ережелерінің орындалуын талап етеді..
Үшінші айналымда оқушылардың жұмыс барысында материалды ұғынуына көңіл
аударып, қиын ... ... ... ... құралдарының орналасуына ден
қойдырып, дұрыс ұғым қалыптастыруға көмектеседі.
Төртіншші айналымда бөлшектенген механизмдердің ... ... ... ... әр ... ... көңіл аудару, әсіресе, олардың
құрал-жабдықтар мен құрылғыларды пайдалана білуіне көңіл бөлу. Жиналған
механизмдердің сапасына, қауіпсіздік техникасы ережелерінің сақталуына
көңіл бөле ... ... ... ... ... ... керек.
Бақылау нәтижелерін дәптерге түсіріп отыру керек.
4.Қорытынды нұсқау. Топтардың жұмыстарын ... ... ... жұмыс
ұйымдастырған топты, жеке оқушыларды атап өту, әсіресе, жұмыс сапасына
оқушылардың ... ... ... ... ... ... қажетті
нұсқаулар беру керек. Оқушылардың сұрақтарына жауап беру керек. Үйге
тапсырма беру керек. Керекті ... оның ... атап өту ... ... ... ... мұғалімнің сабаққа дайындығын екі
кезеңге бөлуге болады: оның сабаққа дербес дайындалуы және сабақтың
материалдық техникалық базасын жасауы. Мұғалім әрбір сабаққа мұқият
дайындалып, жаңа ... мен ... ... оқуы ... ... ... ... мазмұнын қарап, түзетулер енгізуіне де
болады. Егер сабақ барысында жаңа агрегатты немесе механизмді бөлшектеу
қажет болса, оны мұғалім алдын ала өзі ... ... ... ... ... барысында технгикалық қауіпсіздік ережелерінің сақталуын
көздеу қажет. Зертханалық-тәжірибелік сабақтар  жоспарын жасау үшін сол
арнайы пәндердің тақырыптық жоспары мен ... ... ... ... тракторлардың, автомобильдердің және басқа
ауылшаруашылық машиналарының түрлерін оқытуды жоспарға енгізе қажет.
Жоспарды ... ... ... ... ... ... ... бекітеді.

       Оқытушы  өз пәнін жан-жақты меңгерген 
жағдайда ғана өз жұмысын дұрыс  атқара алады. Оқушы үлгерімінің жақсы болуы
оқытушының сабаққа дайындығына байланысты. Ол екеуінің түсіністікпен жұмыс
жасауы, білім ... және ... ... үдеріс болады. Сондықтан
оқытудың дидактикалық принциптері, яғни, тәрбие, теория мен тәжірибенің
байланысы, көрнекілік, оның ғылымдылығы, ... және ... ... және ... ғана оқыту үдерісі тиімді болады.

     Оқыту кезінде  оқытушы оқушыларды еңбекке баулып,
берілген техниканы күтіп ұстауы, еңбек мәдениетіне үйретуге тиіс.

      Оқыту  үдерісінде ғылымилық қағидаттармен 
бірге түсініктілік қағидаты  бірге жүруі керек, яғни оқытудың  мазмұны,
түрі және әдісі оқушылардың ... ... ... мүмкіндігі мен дайындық
дәрежесіне сәйкес болуы керек.

      Оқушылар  теориялық алған білімдерін алғаш 
өндіріске жақын жағдайларда,  яғни өндірістік оқыту кезінде 
қолдана алады. Олар әр түрлі  машиналардың құрылысы мен құрылымын, олардың
тетіктерін ретке келтіру, техниканың ... мен ... ... ... ... ... ... және қажетті құрал-саймандарды реттеу,
сонымен бірге техника қауіпсіздігі негіздерін біліп ... ... ... ... жоғары дәрежелі оқытушылар және өндірістік
оқыту шеберлері жүргізеді.

      Сабаққа  дайындық кезінде оқытушы сабақтың 
әрбір кезеңін жоспарлап, дайындауы  қажет, ол үшін әдістемелік 
әдебиеттерді оқып, оқулықтардың  қажетті бөлімдерін, техникалық
әдебиеттерді, ауылшаруашылық өндірісіндегі ... ... ... ... ... ... ... және техникалық жағынан
да жоғары дәрежеде беруі керек. Тәжірибе жүзінде құрал-саймандарды, іске
қажетті жабдықтарды дұрыс пайдаланудыц үйретеді. Оқытушы ... ... ... ала ... ... болуын қамтамасыз етуге, оқушылар жұмыс жасаған кезде техника
қауіпсіздігін сақтауға, ретке келтіру және ... ... ... ... ... ... ... қадағалауға міндетті.

      Бәрінен  бұрын төмендегідей құжаттарды  дайындау керек:

      1.Күнтізбелік-тақырыптық  жоспар;

      2.Жұмыс  орындарында бөлімшелердің ауысу  кестесі;

      3.Сабақ  жоспары;

      4.Технологиялық нұсқау парағы;

      5.Техника  қауіпсіздігі жөніндегі есеп  журналы.

      ... ... ... санын және сабақ кестесін есепке ала отырып
жасайды.

      Сабақ  жоспарын оқытушы күнтізбелік-тақырыптық  жоспар бойынша, құрал-
саймандар  мен жұмыс орнының санына байланысты  барлығын біріктіре отырып,
бөліктерге  бөліп бірақ жасайды. Оның құрылымы  төмендегідей болуы мүмкін:

      1.Ұйымдастыру  бөлімі;

      2.Кіріспе;

      3.Кезекті  нұсқау, ... ... ... 5.Үй  ... ... техника қауіпсіздігі жөнінде 
нұсқауды және кіріспе, кезекті  нұсқау бойынша берілетін бақылау сұрақтарын
қарастыру қажет.

      Технологиялық  нұсқау парағы талапқа сай, 
дайындалатын кәсіпке және құрал-саймандардың 
жеткіліктілігіне байланысты құрастырылады.  Онда техникалық көрсеткіштер 
мен талаптарға сәйкес реттеу  және бөлшектеп-жинау жұмыстарының  реттілігі
сақталады. Оқытушы жасалатын жұмыстарға жіберілетін уақытты ... ... ... ... ... технологиялық нұсқау парағына жөндеулер
енгізіп отырады.

     «Құрылыс машиналары» пәнінен сабақ өткізу кезінде оқытушы тәжірибелік
зерттеу ... ... және ... ... ... ала
отырып сабақ жоспарын жасайды, онда бөліктер бойынша тапсырма мазмұны,
оқытылатын машиналар, оқу құрал-жабдықтар тізімі көрсетіледі. Тапсырма
мазмұнын оқытушы оқу орнында және сол ... ... ... ... ... сай ... Оқу тобы үшін адамдар он
бөлімшеге бөлінеді, соның ішінде сегіз бөлімше тәжірибе зерттеу сабағының
тапсырмаларын орындайды, сондықтан оқытушыға барлық он бөлімшенің ... ... ... ... керек.

      Кестеде  машина-трактор агрегаттарында жұмыс 
жасайтын екі бөлімшенің жұмыс  жоспарын да және басқа бөлімшелер 
орындайтын барлық тапсырмалар  да қамтылуы керек.

      Оқу  орнында біркелкі жасалған бөлімшелердің  ауысу кестесі болуы
керек. Оны оқу ... ... ... ... жасайды. Оқытушы бөлімшелердің
ауысу кестесін оқу бөлімінің ауысу кестесімен келісіп жасауы керек.

 Тәжірибе  ... ... ... ... қысқаша мазмұнын
және оқушылардың өзіндік жұмыстарын, сонымен бірге бөлімшелер жұмыстарын
ұйымдастыру көрсетіледі.  Жоспарда ... ... жаңа ... ... және ... жаңа ... Тәжірибе зерттеу сабағында  оқушылардың жұмысын дұрыс
ұйымдастыруды қамтамасыз ету үшін оқытушы әрбір бөлімше үшін технологиялық
нұсқау карталарын құрастыруы керек.Сабақты ұйымдастыру бөлімі. Бұл бөлімде
оқытушы берілген ... ... ... мен ... және әрбір
тапсырманы орындау ретін көрсетеді. Оқушыларға  құралдың техникалық
жағдайын, дайындығын тексеруді және ... ... ... ... ... ... тіркеу кезінде қауіпсіздік техникасы
ережелеріне ерекше назар аудару керектігін айтып түсіндіреді.Тіркеу 
құралдарын қарастырғанда  құралдардың артқы корпус
 механизмдерін, тораптарын  ... ... ... ... ... ... тәртібін
оқушыларға түсіндіріп, көрсетуі керек. Жұмыс жасау кезінде механизмді
бөлшектеу техникалық нұсқау ... сай ... ... ... ... ... ретіне сәйкес қойылу керектігін ескерткен жөн, себебі ол
жұмыстың нәтижелі болуына ықпалын тигізеді.
Оқытушы  оқушыларға жұмыс орнының ауысу  кестесін ескертуі тиіс.
 Міндетті  түрде жұмысты орындау кезінде  технологиялық нұсқау картасына 
сай орындап машиналар мен  механизмдердің жиынтықтылығын қатаң ... ... ... ... ... ... ... орындау барысында зертханадағы 
ішкі тәртіп ережелеріне және  кезекшілігіне көңіл бөлу керек.   
 Оқытушы  оқушыларға сабақ кезінде техника 
қауіпсіздігі жөніндегі плакаттармен таныстыруы қажет, сонымен бірге техника
қауіпсіздігі ережелері барлық тапсырмаларды орындау барысында.
Техника  қауіпсіздігі жөнінде арнайы  журнал бастап, дәріс дайындайды. 
Негізгі және кезекті қауіпсіздік  ... ... ... ... қол ... Оқушылардың өзіндік жұмыстарын басқару. Оқытушы
жұмыс орындарын бөлімше басқарушыларға тапсырады, соңынан мақсатты түрде
жұмыс орындарын аралайды. Бірінші аралаудың мақсаты бөлімшелердің жұмысты
бастауының дұрыстығын және ... ... ... ... ... ... ... бірнеше сұрақтар қою арқылы білімі
нашар жұмыс бөлімшелерін және оқушыларды анықтап жұмыс барысында оларға
көңіл бөлу. Екінші аралау кезінде оқытушы бөлімшелердің механизмді
бөлшектеу ... ... ... ... ... болған
жағдайда механизмдерді бөлшектеу технологиясын көрсетеді.Оқушылардың 
машина механизмдері мен негізгі  бөлшектердің құрылымдарын өз 
бетімен игерген білімдерін тексергенде оқытушы олардың игерген білімінің
дәреже-деңгейін анықтауы керек. Ондай тексеріс ... рет ... ... ... үшін ... жеке түрде берілген тапсырмаларды
орындаулары керек.








































2.2 Болашақ құрлысшыны даярлауда оқу- өндірістік ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру.

      Орта кәсіптік-техникалық мектептердің зертханалық-тәжірибелік
сабақтары, әдетте, арнаулы ... ... ... ...  ... ... ... жоғары әдістемелік
дәрежеде өткізу үшін мұғалім сабаққа алдын ала мұқият дайындалуы керек,
әрбір жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруын көздейді.
Кәсіптік техникалық білім беру жүйесінде оқытудың маңызды бөлігі тәжірибе
зерттеу сабағына бөлінеді. Құрылыс саласына мамандарды ... ... ... тәжірибе зерттеу сабақтары теорияда алған білімді
тереңдетеді және бекітеді.
Зертханалық-тәжірибелік ... ... ... – оқушылардың теориялық
сабақтардан алған білімдерін тәжірибе жүзінде бекіту, ... ... ... ... ...  ... (крандары) мен
механизмдердің құрылысын таныстырып, реттеу әдістерін үйрету. Бөлшектеу,
жинау жұмыстарына қажетті құрылғыларды, ажыратқыштарды, монтаж ... ... ... үйрету. Әрбір сабақты тиімді ұйымдастыра отырып,
оқушылардың мамандыққа деген сүйіспеншілігін, қызығушылығын тәрбиелеуді
көздей білу қажет.
Бұл сабақтар барысында ... ...  ...  ... ... тәжірибе жүзінде меңгереді, яғни  құрылыс машиналарын
бөлшектеу, жинақтау, реттеу, күтіп-баптау дағдыларын қалыптастыруға,
құрылыс жұмыстары –жер жұмыстары, бетон және ... ... ... тағы да басқа  өзара құрылыс процестерімен  машықтанады және
слесарьлық-монтаждау құрал-саймандарын, арнайы көмекші жабдықтарды
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... және
техникалық ойлау қабілетін дамытып, ауылшаруашылық техникаларының
тетіктерін жөндеу дағдысын арттырады.
Құрылыс-құрастыру жұмыстарын ұйымдастыру пәні бойынша өтілетін сабақтар
төрт бөліктен тұрады. Әр бөлік түрлі ...  ... ... ... ... ... барысында топты үш адамнан он бөлімшеге
бөледі. Оқытушы бір мезгілде 8 бөлімшеде сабақ өткізеді. Екі бөлімше
өндірістік оқыту шебері басшылығымен  ... ... ... ... тіліп алу, жер бетін тегістеу, топвырақты көлікке тиеп ... ... ... т.б. ... ...  құрылыс машиналарды күтіп-
баптау жұмыстарын орындайды. Бұл ... ... бір ... ... ... ... өзіндік жұмыс орындауға мүмкіндік береді.
      Оқыту жеке адамның білімін, танымдық және ... ... ... құралы. Жалпы және кәсіптік білім берудің мақсаты –
оқушыларды жан – жақты дамытып, өмірге,  еңбек іс – әрекетін, ... ... ... болып табылады. Оқыту процесінің табысты
болуы: біріншіден, оқытушының өз пәнінен теориялық және практикалық
дайындығына, оқу процесін ұйымдастыра және басқара білуіне; ... ... ... ғылым мен техника жетістіктерін пайдалана
білуіне; үшіншіден оқытушы мен  оқушылар арасындадағы адамгершілік өзара
қатынас және бірлікке ... ... ... ... бар: ... ... ... проблемалы оқыту және тағы басқа. Тәжірибе екі
технология бойынша жүргізілді: дәстүрлі және ... ... Мен Орал ... №5 ... ... ... ... “құрлыс” мамандығының 2 курс оқушыларынның оқу процесін тәжірибе
нысаны ретінде  алдым. Бірінші дәстүрлі оқыту технологиясы ... ... ...      Сабақтың тақырыбы: Кірпіш бетонды қаланым

      Сабақтыңмақсаты:
      ... ... ... ... қаланым анықтамасын,
тағайындалуын, құылымын түсіндіру және теориялық білімдерін іс жүзінде
қолдануды қалыптастыруға үйрету;
      Дамытушылық: ... ... ... өз ... ... білуге, өз бетінше салыстыру, қорытынды
 жасауға ой тұжырымдауға дағдыландыру, таным ... ... ... ... ...      Тәрбиелік: Болашақ мамандардың кәсіптік тәрбиесіне көңіл аудару,
пәнге ... ... ... үнемділік пен ұқыптылыққа
тәрбиелеу;
      Сабақтың түрі: аралас, сұрақ-жауап, ішінара ...       ... ... ... ой ...      ... оқу-әдістемелік құралдары мен көрнекілігі:
И.И.Ишенко «Каменные работы», интерактивті тақта, компьютер,
үлестірме қағаздар,

Пәнаралық байланысы: Монтаждау жұмыстары, химия, физика

      ... ... ... 2 ... ... амандасу
2. Оқушылардың сабаққа қатысуын түгелдеу
3. Оқушылар назарын сабаққа аудару
ІІ. Үй тапсырмасын пысықтау: 10 мин
А) ... ... ... ... ... ... ... Байланыстыру жүйесінің жіктелуі
В) Тас қалаушының негізгі құрал-саймандары
Г) Құрылыстағы техникалық қауіпсіздік ережелері
Жаңа сабақты түсіндіру: 25 мин
Құрылыс ... ... ... ... ... ... кірпіш
материалдарын үнемдеу және ғимараттың салмағын жеңілтету мақсатында
жеңілдетілген қаламбалар қаланып қолданылады. Осы ... ... бір ... ... бетонмен немесе арнайы жылу оқшаулағыш
материалдармен алмастырылады. Жеңілдетілген кірпіш қабырғаларын қалау
барысында конструкцияларда көлденең кірпіш диафрагмалармен немесе құдықты
қаланым тәсілі қолданылады. Кей кезде ... ... ... бірге жылу оқшаулағыш плиталарымен қаптау бірге жүргізіледі. Бұл
қаламбалар арнайы жоғарғы маркалы цемент ерітінділеріне жүргізіледі. Бұл
қабырғалардың ... жылу ... ... өте ... ... ... қалыңдығын азайтуға болады.
Жеңілдетілген кірпіш – бетонды қаламба қалыңдығы ½ ... ... ... ... ... екі ... тұрады. Қабырғаларды үшкір
қаланым қатарларымен бетонға енгізе отырып әр үш төрт немесе бес жазық
қатар сайын байланыстырылады. Үшкір қатарларды ... ... ... ... Тас ... ... үшкір қаланым
қатырымен басталады. Қалап болған соң, сыртқы қабырғаны екі ... ... ... сонан соң сол  биіктікте ішкі қабырға қаланады. Сосын екі
қабырғаның арасына жеңіл – бетонмен толтырылып, үшкір қатарлы ... ... ... осы ... ... Бұл ... ... төрт қабатқа дейінгі ғимараттар құрлысына қолданылады. Жеңіл –
бетон құрамын қабат санына және толтырғыштармен цемент маркасына байланысты
таңдалады.
IV. Қорытынды : 3 ... ... ... (үлестірме қағаздар таратылады).
2. Оқушылардың білімін бағалау.
3. Үй тапсырмасы: конспект бойынша дайындалу.




    ... ... ... ... ісі күрделі және
шығармашылық мәселелердің біріне жатады. Педагогикалық тәжірибе – оқыту мен
тәрбиенің практикасын жан – жақты зерттеу объектісі, фактылар мен ... ... ... көздерінің бірі. Сондықтан педагогикалық
озат тәжірибе оқу – тәрбие жұмысын үнемі дамыту мен жетілдіру де үлкен орын
алады.
    Осындай ... ... ... ... ... педагогикалық тәжірибені зерттеу жұмыстарын қарастыратын болсақ.
    Педогогикалық тәжірибеге кәсіптік лицейдің « құрылыс» мамандығының  2
курс оқушылары ... ... ... 25 топ, ал ... ... 23 ... топтың құрамы 22оқушыдан құралса, ал 23 топ 20 оқушыдан
құралған. ... ... ... ... ... ... ... растауға мүмкіндік беретін ізденушінің педагогикалық іс-
әрекеті болып табылады.
    ... ... ... құрылысы мен пайдаланылуы»
арнайы пән сабағы таңдалып, оның «Кірпіш бетонды қаланым» тақырыбының оқыту
әдістемесін дәстүрлі ... ... ... ... ... отырып, оқушылардың теориялық оқытуда кәсіби білімі мен іскерлігін
қалыптастырумен шектелмей, сонымен ... ... ... олардың
кәсіби теориялық білімі мен іскерлігі аясында оқу материалының практикалық
бағыттылығын басымды қарастыру және практикалық ... ... ... газ ... ... ... құрылысы, оның бөлшектерінің
қызметі мен жұмыс істеу принциптері, бөлшектерге қызмет ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
    Осыдан педагогикалық тәжірибенің әдістемесі құралады. Зерттеудің
мақсаты: оқушыларға газ ... ... ... ... ... ... ... зерттеу тәжірибесінде тексеріп айқындау
болып табылды.
    Зерттеудің объектісі(нысаны) ретінде «Жол құрылысы ... ... ... ... курс оқушыларының «Автокөлікке
техникалық қызмет көрсету және пайдалану» пәнінің оқу процесі алынды.
    Зерттеудің предметі ... ... ... мен
пайдаланылуы»пәнінің оқыту мазмұны.
    Зерттеу тәжірибенің жұмысшы болжамы: пән сабағындағы газ тарату
механизмі оқушыларға тиімді оқыту процесі жақсы ... ... егер ... орындалса:
        – ... ... ... ... ... ...          ... шартары орындалса;
        – ... ... ... мен ... ... газ
          ... механизмі тақырыбын шапшаң меңгеруге ықпал ететін, оқу
          ... ... ... ... ...      ... тәжірибенің мақсатына жету және болжамын анықтауға
төмендегідей тәжірибенің міндеттері қойылды:
    – кәсіптік лицейдің оқыту әдістемесін жетілдіруге ... ...      ... ... ... және әдістемелік тәжірибелерді
      оқып талдау.
    – ... ... ... ... ... ...      ... беретін проблемалы оқыту әдістемесінің қолайлы тәсілдерін
      анықтау.
         – ... ... ... ... ... іскерлікке тән
           оқу тапсырмаларын әрекеттің бағыттаушы негіздері бойынша сабақ
           ... ...      ... пән бойынша кәсіби теориялық білімі мен практикалық
білімін, іскерлігінің тиімді қалыптасуы мен проблемалы оқыту  әдістемесі
тәсілдерінің ұтымды жасалуындағы ... ... ... газ ... ... ... бойынша кәсіби теориялық білімін
анықтау критериясы – оқу материалын ... ... ... ...... ... оқушылардың мынандай кәсіби теориялық білімдері
      ...... ... ... қаланым анықтамасын,
    – тағайындалуын,
    – құылымын түсіндіру және теориялық білімдерін іс жүзінде қолдануды
      ... ...      ... оқу ... ... табысты болады, егер игеру
коэффициенті  - Ку ≥ 0,7 мәнінен ... ... Бұл оқу ... ... ... П.Я.Гальперин мен Н.Ф.Талызинаның ұсынуымен
қолданады[11,15,42].  Оның формуласы:


    Ку = а/в.


    а -  ... ... ...    в – ... ... саны.


    Критерияның дәрежесі бойынша оқушылардың теориялық білімін ұтымды
анықтау үшін төрт деңгейге бөлуді орынды ...         o ... ...              0,6 ≤ Ку ≤ 0,7     «2» ... ...         o ... деңгей           0,7 ≤ Ку ≤ 0,8     «3» ... ...         o ... деңгей           0,8 ≤ Ку ≤ 0,9      «4» ... ...         o өте ... ...     0,9 ≤ Ку ≤ 1,0      «5» ... баға


   Оқушылардың теориялық және сарамандық жұмыстарын бағалауды үш деңгейге
бөлдік:
    - « 3 » -орташа ...    - « 4 » - ... ...    - « 5 » - өте ... ... тәжірибеде оқушылардың кәсіби теориялық білімін анықтауға
байланысты бақылау ... тест ... ... дайындалса, ал кәсіби
практикалық іскерліктері мен дағдыларын бақылауға лабораториялық жұмыс
беріп жоғарыдағы критерия мен оның ... ... ... ... ...      ... тәжірибе екі кезеңнен құралды: анықтаушы
(констатирующий) және қалыптастырушы.
Анықтаушы кезеңде педагогикалық ... ... ... ... ... Орал ...  №5кәсіптік лицей болып
табылды.
      Аталған кәсіптік мектептің екінші курсында «Жол құрылысы машиналарын
техникалық пайдалану» мамандығының ... пән ... ... мен ... ... ... ... бойынша бақылау
тобының оқушылар саны 25 топта 22, ал тәжірибе тоб  23топта 20 оқушы
құрады.
      ... ... ... топ пен ... топ алынды. Анықтаушы
кезеңде бақылаушы топ пен тәжірибелі топ оқушыларына дәстүрлі оқыту сабақ
жоспары ... ... ... ... ... оқыту сабағын кандай
деңгейде игергендігі тест тапысырмасын (қосымшада 3 көрсетілген) беру
арқылы білімдері тексеріліп, нәтижесі  сурет 7 диаграммада көрсетілген.
Тәжірибенің анықтаушы кезеңі тест ... ... ... Тест
тапсырмасы бойынша оқушылардың білімді игеру нәтижесіне тоқталатын болсақ,
бақылау ... ... ... ... ... бойынша 6 оқушы, ал пайызбен
есептегенде 27 %, “жоғарыдеңгей” көрсеткіші бойынша  11 оқушы, ал пайызбен
есептегенде 50 %,  “орташадеңгей” көрсеткіші ... 5 ... ал ... 23 %.
      Ал ... топта “өте жоғары деңгей” көрсеткіші бойынша 5 оқушы, ал
пайызбен есептегенде 25 %, “жоғары деңгей” көрсеткіші бойынша  9 оқушы, ал
пайызбен ... 45 %,  ... ... көрсеткіші бойынша 6 оқушы, ал
пайызбен есептегенде 30 %. Тәжірибеміздің анықтаушы кезеңінің қорытындысы
бойынша оқушылардың білім игеру нәтижесі  осындай деңгейде болып ...      ... 7  ... ... тәжірибедегі теориялық білімі мен
іскерлігі
      Тәжірибенің қалыптастырушы кезеңіде бақылаушы тобына дәстүрлі
техология бойынша сабақ жүргізілсе, тәжірибе ... ... ... бойынша сабақ жүргізіліп оқушылардың сабақты игеру деңгейлері
салыстырылды.
      ... ... ... және ... оқыту педагогтарының арнайы
пәні «Автомобильдің құрылысы мен пайдаланылуы» бойынша жасалған оқу –
әдістемелік құралдарды оқып талдаулар жүргізілді. Кәсіптік лицейдің
біліктілік бойынша кәсіби ... ... ... ... ... ... Танысу кезеңінен кейін
теориялық оқыту мен өндірістік оқыту педагогтарының сабақтарына қатыстық.
Сабақтарының оқыту мазмұнын және оқушылардың оқу-танымдық, кәсіби
қызығушылықтарына да бақылау жүргізілді.
Дәстүрлі және ... ... ... ... қарастырсақ.
Дәстүрлі оқыту сабағы бақылау тобына және тәжірибелі тобына өткізілді.
«Кірпіш бетонды қаланым» тақырыбы түсіндірілген болатын. Сабақтың мазмұны
таза ... ... ғана ... ... ... ... ... басталу барысында оқытушы оқушылардың өткен сабақта қарастырған
оқу материалына байланысты сұрақтар қою ... ... ... ... ... әңгімелеп түсіндіруде оқытушы оқу материалын конспектілеу баяу
дәріс ... ... кей ... көрнекіліктерге негізделе түсіндірумен
шектеліп отырды. Дәстүрлі оқытуда білім дайын күйде ұсынылады. Сабақтың
аяғында теориялық оқытуды, жаңа сабақтың ... ... ... қойып, жаңа тақырыпты қандай деңгейде меңгергендігін анықтады.
Сабақтың соңында белсене қатысқан оқушылардың білімдері бағаланып, үй
тапсырмасына жаңа ... оқып келу ...   ... ... сабағы тәжірибелі тобына өткізілді. «кірпіш бетонды
қаланым» тақырыбы түсіндірілген болатын. Сабақтың мазмұнына сипаттама
берсек, сабақтың басталу ... ... ... ... ... оқу ... ... сұрақтар қою арқылы сабақты
түсіндіріп бастады. Жаңа тақырыпты түсіндіру кезінде газ тарату
механизмінің құрлысы жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... түсіндіру барысында проблемалық ситуацияларды туындатып,
проблемалық сұрақтар қойды. Оқушылар проблемалық сұраққа өз ... ... ... ... ... ... немесе қате
екендігін айтып түсіндірді. Сабақ барысында көрнекіліктер суреттер,
ақпараттық технологиялар көмегімен газ тарату ... ... ... принципі  бейне таспада көрсетілді. Көрнекілікпен өткізілген сабақ
оқушылардың жаңа тақырыпты тез меңгеруіне ықпал етеді. Сабақ соңында ... ... үшін ... ... ... түрінде тапсырма берді.
Сабаққа қатысқан белсенділік танытып отырған оқушылар бағаланды. Үй
тапсырмасы берілді. Біз пән бағдарламасы бойынша оқушылардың үлгерімінің
жоғарылағанын байқадық. Оқушылардың ... ... ... ... ... бола  түсті. Мұның  нәтижесінде   рефлексивті-бағалау
компоненттің    ... ... ... ... кейінгі оқушылардың
жұмысшы мамандығына  қызығушылық компоненттерінің көрсеткіштері
Яғни  оқушыларда тұрақты қызығушылық, жұмысшы мамандығындағы  жұмыстардағы
кедергілерді жеңуге ұмтылушылық, ... ... ... ... тапсырмалар мен логикалық жүйедегі тапсырмаларға ерікті
түрде ұмтылысымен сипат алды.





      Сурет  8 Оқушылардың қалыптастырушы тәжірибедегі ... ... ...      Тест нәтижелерін қарастырайық, ... ... ... ... ... ... ... 5 оқушы, ал пайызбен есептегенде 23 %, ... ... ...  10 ... ... есептегенде 46%, “орташа
деңгей” көрсеткіші бойынша 7 оқушы, ал пайызбен есептегенде 31 %, болса,
тәжірибелі топтың нәтижесі ... ... ... ... бойынша 6 оқушы,
ал пайызбен есептегенде 30 %, “жоғары деңгей” көрсеткіші бойынша  10 оқушы,
ал ... ... 50 %,  ... ... ... бойынша 4 оқушы,
ал пайызбен есептегенде 20 %.
      ... ... ... тәжірибелі топтың нәтижесіне қарағанда
білімді игеру деңгейі төмен.
      ... ... ... мен ... ... ... қалыптастырушы кезеңде оқушылардың білімді меңгеру деңгейі жоғары
деңгейде болды. Кесте 8 көрсетілген.
      ... ... ... ... ... ... кезеңдегі    |              ... ...   ... ... мен   |              ... білімі мен    |
|топтар    ... ... (%)   ...         ... ... (%)    |
|          |                       ... |                        |
|          |      |        |       |              |      |       |         |
|          ...  ...              ...  ... |
|          ...        |»      |              ...      |         |
|          |»     |        |       |              |»     |       |         ...   |27    |50      |23     ...      |23    |46     |31       ...  |25    |45      |30     ...    |30    |50     |20       |

      ... ... - ақ, проблемалы оқытуды қолдану креативті жеке
тұлғаны дамытудың тиімді жолдары мен шараларын жасаудың алғы ... ... ... ... ... ... шығармашылық ойлауын дамытуда
негізгі рөлін атқарады. Тәжірибеде қолданып отырған ... ... ... ... мен оның ... ... ... ұтымдылығы мен тиімділігі –оқыту әдістемесінде оқушылар оқу
материалын қысқа мерзімде шапшаң меңгеріп, өзбетімен үйрену дербестігінің
шамасы әлдеқайда ... және ең ... ... ... ... қасиеттерінің артуы ерекше көзделген болатын. Тәжірибеміздің
нәтижесіне қарап мақсатымыз орындалды деуге болады.












































Қорытынды
Елімізде болып жатқан өзгерістер білім жүйесіне де әсерін тигізіп ... ... ... – жаңа ... атты ... ... білім беру жүйесін әлемдік стандарттарға жақындату қажеттігін
айтып, ... әр ... ... ... мен қабілет деңгейінің тиімділігін
бағалаудың біртұтас жүйесін жаса; он-лайн тәсілінде оқыту тәжірибесін
дамытып, ... оқу ... құру ... ... атап ... кезде оқушыларды еңбекке даярлау технологиясына оқыту процесінде
ғана емес, сонымен қатар  оқу ... ... ... ... жүзеге асатыны белгілі. Дегенмен оқушылардың жалпы еңбектік
политехникалық білімдерін, іскерліктері мен ... ... ... оқыту жетекші рөл атқарады.
Оқыту процесінде жаңа технологияларды пайдаланып ... ... ... ... ... Олар: ақпаратты өндеудің когнитивті
аспектілері, оқытудың мотивациялық аспектілері, оқытудың коммуникациялық
аспектілері, оқытудың танымдық аспектілері.
Жаңа (мультимедиалық) ... ... бір ... ... мен ... ... жағдайда пайдалану тиімді.
Мультимедиалық технологиялар мен оқыту әдістерінің өзара байланысы біркелкі
болмайды, яғни, бір мультимедиалық құрал бірнеше оқыту әдістерін қамтыса,
ал керісінше, бір ... ... ... ... технологиялар
кешені пайдаланылуы мүмкін. Қазіргі заманғы мультимедиалық технологиялар
құбылыстардың дамуын, динамикасын көрсетуді және оқу ... ... бір ... ... ... жүзеге асыратындықтан жаңаша оқыту
әдістерін талап етеді.
Жаңа технологияларды пайдаланып оқыту, атап айтқанда, мынадай нәтижелерге
қол жеткізеді:
    - оқу ... ... ...    - оқу ... ...    - ... білімнің ұзақ уақыт есте сақталуына;
    - білім беруге жұмсалатын шығынның азаюына т.б.
Білім беруде жаңа технологияларды тиімді ... алуы үшін ...  ... ... ... ... пәндік, пәнаралық, арнаулы курстарды жүргізуде жаңа   технологияларды қай
жерде, ... ... және ... ... керектігін білуі;
- мультимедианы әртүрлі оқыту модельдеріне (сызықтық, сызықтық емес,
ізденушілік, аралас т.б.) сәйкесті қолдана білуі.
Жаңа технология – мұғалімнің мүмкіндігін қуаттандыратын ... ... ... ... игеруі, олардың тұтыну тәсілін
қалыптастыруы оларды жаңа білім ортасына жылдам енгізеді.
Қазіргі ... ... ... жүйелерін қалыптастырудың перспективалық
бағыттарының бірі – мультимедиалық технологияларды оқыту процесінде
пайдалану болып отыр. Оқытуда ... ...  ... және ... ... Ю.Н.Егорованың, дидактикалық
аспектілері Н.В.Клемешованың, орта мектептің информатика, математика
пәндерін оқытуда мультимедианы пайдалану әдістемесі
С.С.Кравцовтың,Т.Г.Пискунованың еңбектерінде зерттелінген.
Бүгінгі таңда қоғам білім беру саласына және ... ... де ... қояды. Сондықтан әркез және үздіксіз ізденісте болуымыз керек.
Білім беру жүйесінің жаңа талаптары мен жоғарыдағы ғалымдардың зерттеу
еңбектерінің нәтижелерін ескере отырып, мынадай ... ... ... ... беру ... жетілдірудің перспективалық бағыттарының бірі
ретінде мультимедиялық технологияларды қолдану бүгінгі күннің басты ... оның ...  ... және ...  ... дамыту маңызды болып
саналады.































































Пайдаланылған әдебиеттер
1.Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқына Жолдауы: Жаңа әлемдегі жаңа ... К.О., ... Е.Ж., ... Н.Ж. Өндірістік оқыту шебері.
Оқу құралы.-Астана.: Фолиант, 2008.-168 б.
3.Құттыбай М. Физика сабақтарында оқытудың интерактивті әдістерін
пайдаланудың тиімділігі // Математика және ... №4, 52-53 ... Б., ... ... жалпы әдістері.-Алматы, 1985.-
5.Ақназарова Б.Класс жетекшісі.-Алматы.:Мектеп, 1973.-
6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі.-Алматы,1999.
7.Бержанов Қ. ... мен ... ... Н., ... М. ... ... мәні.-Алматы,1991.
9.Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика.-Астана,1998.
10.Нұрғалиева Г. Оқыту әдістері.-Алматы,1991
11.Павелко Г.,Искакова С. ... ... ... ... ... ... және физика, №3, 2008
12.Досжанов Б.А. Мультимедиялық технологияларды пайдалану арқылы оқыту
процесін жетілдірудің дидактикалық негіздері. ... ... Б.А. ... ... ... ... қолдану //
«Жоғары кәсіптік білім беру сапасын арттырудың өзекті ... ... ... конференция материалдары.-Қызылорда,2002 /
М.А. Құдайқұлов, Қ.Ж. Жаңабергеновпен авторлық бірлестікте.
14.Досжанов Б.А. ... ... ... ... ... // «Үздіксіз кәсіби білім беру: проблемалары мен болашағы» атты
республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары.-Қызылорда,2006.
(Р.Әлменаевамен авторлық бірлестікте).
15.Абыканова Б.Т. Компьютерлік технологияны ... ... ... ... ... ... ... технология сабақта // Қазақстан мектебі, №5-2004, 44-45 ... ... ... ... ... технологияларды оқыту әдістемесін
жетілдіру.Автореферат.-Алматы,2007.
18.Медешова А.Б. Оқушылардың оқу икемділігін ақпараттық технология арқылы
дамытудың педагогикалық шарттары.Автореферат.-Атырау,2006.
19.Мұғалім – оқу ... ... ... ... ... // Қазақстан мектебі, №4-2005, 10-11 б.
20.Оқу материалын меңгеруді ақпараттық технология арқылы ... // ... ... ... ... Ж.А. Мектепте оқытудың педагогикалық жүйесін жетілдірудің
әдіснамалық негіздері // Қазақстан мектебі,1996.
22    Факторы эффективности учебно-образовательного процесса
   ...   ...   ...   ...   и   ...   Международная    конференция. –Оренбург,     2005.    – С. ... ...       ...         спецкурса        по
   ... ... ... ... ...   ... перспективы     применения     и     ...   ...     ... ...    ...   2005.
    –С. 103-107.   (в ... Сибагатова Г.К.).
24 Оқытудың шығармашылық қызметін дамытудың өзекті мәселесі //ҚР білім
   ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламаның
   жоғары және жоғары оқу орындарынан кейінгі білім беру жүйесіндегі іске
   асырылуы. ... ......   ...   ...   2005.   –Б. 24-27 ...  ... Р.С., Сибагатова Г.К.).
25 Оқушылардың    шығармашылық      дербестігін   ......   ...   ...   //ХХІ   ...   ...   оқу   ...   жаңа экономикалық   жағдайда   ...   ...   ...   практикалық конференция. –Ақтөбе, 2006. –Б. 262-267.
26 Оқушылардың      шығармашылық          ...   ... ...    ...   ...   ...   –   ұлттық заңнаманың даму ... ... ...   ... ... ІІ ... 2006.  –Б. 76-81.
   (бірлестікте: ... О.С., ... ... Оқушылардың оқу іс-әрекетін тиімді ұйымдастыру проблемасы //Қазіргі
   білім беру парадигмасы: мәселелері және шешу жолдары. Халықаралық ...   ... ...  ІІ том. ... 2006. –Б. ... ... ... шығармашылықты дамыту мәселесі //Жоғары оқу орнындағы
      ... ... ... мен ... әдістері.
   Республикалық ғылыми-практикалық конференция.   –Орал, 2006. –Б. 36-39.
29 Жеке тұлғаны дамытудағы ... ... ... ... ...   ... //Қазақстанда азаматтық білімді дамыту: Қазіргі жағдайы және
   перспективасы. Республикалық ғылыми-теориялық конференция. –Ақтөбе,
   2006. –Б. 178-185. ... ... Қ.Т., ... ... ... К. ... зерттеудің тақырыбын таңдау және
проблемасын анықтау //К.Сәдуақасова. Қазақстан мектебі.– 2009.-№ 12.–Б.61.
31 Скаткин, М.Н. Совершенствование ... ... / М.Н. ... - ... - 275 с.
32 ... В.А. Тракторы и автомобили / В.А.Скотников, - М.:
Агропромиздат. 1985.-348 б.
33  Харламов, Н.Ф. Педагогика / Н.Ф.Харламов,- М.: 1990. - 220 с.
34  ... Д.А. ... ... и ... ... и ... ... - М.: Колос. 1972.- 178 с.
35  Шамова, Т.И. Активизация учения школьников / Т.И. ... -М.: 1982. -
228 с.
36  ... Г.И. ... ... ... ... учащихся / Г.И.Щукина,-  Москва. “Педагогика”. 1988. – 240 с.
37   ... Г.И. ... ... ... в ... /
Г.И.Щукина,-  Москва. 1971. - 180 с.
38   Шестопалов, С.К. Устройство,ТО и ремонт ... ... ... М.: Машиностроение. 2002. – 230 с.

















Қосымша 1


      ... ... ... ... ішінара іздену

       Оқыту әдістері: түсіндірмелі-иллюстративті, ой қозғау

      Сабақтың ... ... мен ... ... работы», интерактивті тақта, компьютер,
үлестірме қағаздар,

Пәнаралық байланысы: Монтаждау жұмыстары, химия, физика

      ... ... ... 2 ... ... ... Оқушылардың сабаққа қатысуын түгелдеу
3. Оқушылар назарын сабаққа аудару
ІІ. Үй тапсырмасын пысықтау: 10 ... ... ... ... ... байланыстыру жүйесінің тағайындалу
Б) Байланыстыру жүйесінің жіктелуі
В) Тас қалаушының негізгі құрал-саймандары
Г) Құрылыстағы техникалық қауіпсіздік ережелері
Жаңа сабақты түсіндіру: 25 мин
Құрылыс ... ... ... ... тұрғызу барысында кірпіш
материалдарын үнемдеу және ғимараттың салмағын жеңілтету мақсатында
жеңілдетілген қаламбалар қаланып қолданылады. Осы мақсатта кірпіштердің
белгілі бір көлемі жеңіл бетонмен немесе ... жылу ... ... Жеңілдетілген кірпіш қабырғаларын қалау
барысында конструкцияларда көлденең кірпіш диафрагмалармен ... ... ... ... Кей ... ... тағайындалуына байланысты
қаланыммен бірге жылу оқшаулағыш плиталарымен қаптау бірге жүргізіледі. Бұл
қаламбалар арнайы ... ... ... ... ... Бұл
қабырғалардың артықшылығы жылу ұстау қасиеті өте жоғары, осыған байланысты
қабырғалардың қалыңдығын азайтуға болады.
Жеңілдетілген кірпіш – бетонды қаламба қалыңдығы ½ ... ... ... ... салынған екі қабырғадан тұрады. Қабырғаларды үшкір
қаланым қатарларымен ... ... ... әр үш төрт ... бес ... ... ... Үшкір қатарларды (диафрагмаларды) бір
жазықтықта орналастыруға болады. Тас қалау жұмыстарын үшкір қаланым
қатырымен басталады. Қалап болған соң, сыртқы ... екі ... ... қалап, сонан соң сол  биіктікте ішкі қабырға қаланады. Сосын екі
қабырғаның арасына ...... ... ... ... қаланым
қаланады. Қаланым барысы осы реттілікпен жалғасады. Бұл қалау технологиясы
биіктігі төрт қабатқа дейінгі ғимараттар құрлысына қолданылады. ... ... ... ... ... және ... ... маркасына байланысты
таңдалады.
IV. Қорытынды : 3 мин
1. Сабақты бекіту. (үлестірме ... ... ... ... ... Үй тапсырмасы: конспект бойынша дайындалу.










































   Қосымша 2







1 сурет
1–3 — шеберхана сұлбалары мен ... ... ... ... ... үстел мен орындығы

6 –«Шеберхананың» үстел макеті


7 – компьютер


8 – парталар


9 – орындықтар


10 – плакаттар мен кестелерге арналған орын  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шаңды бронхит8 бет
Қазақстанның латын әліпбиіне көшуі заман талабы3 бет
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Жоғары оқу орнында студенттерді интеллектуалды жүйелер бойынша даярлауды жетілдіру31 бет
1-2 сәбилер тобындағы балалардың шығармашылық қабілетін ойын арқылы қалыптастыру61 бет
2-сынып оқушыларының математикадан шығармашылық қабілетін дамыту70 бет
2-сыныпта қазақ тілін оқыту барысында оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту38 бет
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
4-5 жастағы балаларды адамгершілікке тәрбиелеуде халық ауыз әдебиетінің үлгілерін пайдалануды теориялық тұрғыдан талдау және оның тиімді әдіс-тәсілдерін анықтау67 бет
Pseudomonas туысы өкілдерінің фенолды ыдырату қабілетін зерттеу22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь