Биология пән бойынша олимпиадалық тапсырмаларды дайындаудың ерекшеліктері мен мәні

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І тарау Олимпиада оның құрылымы және ерекшеліктері

1.1 ЖОББ мектептерінде олимпиада өткізудің мазмұны мен оған қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

1.2 Жалпы бiлiм беретiн мектепте биология пәнібойынша мектепішілік олимпиаданы ұйымдастыру және өткiзу ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

ІІ тарау Биологияданолимпиада өткізу әдістемесі

2.1 6 ,7 ,8 . сынып бойынша олимпиада өткізу жолдары ... ... ... ... ... ... ... 13

2.2 9 . сынып бойынша олимпиада өткізу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

2.3 11 . сынып бойынша олимпиада өткізу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Кіріспе
Олимпиада – республика аймақтарындағы экологиялық білім жағдайының мониторинг құралы, мектеп білімінің мазмұнын қалыптастыру, оның тұрақты даму аясында жетілдірудің құралы. Пәндік олимпиадалардың негізгі мақсаттары мен міндеттері педагогтардың ғылыми-әдістемелік деңгейлерін анықтау, кәсіби және ақпараттық құзыреттілік деңгейлерін арттыру мен қатар, дарынды оқушының өзін қызықтыратын пәнде шығармашылық белсенділігін ынталандыру және қызығушылығын дамыту, ғылыми білімді насихаттау болып табылады.
Ертедегі Грецияда б.д.д 776 жылы қалыптасқан олимпиадалар тек түрлі спорттық жарыстарды ғана біріктіріп қоймаған, сонымен қатар өнер байқауларын да біріктірген. Тапсырмаларды орындау бойынша ұйымдастырылған байқаулар да олимпиада деп аталған. Тарихта ақыл ой жарыстарының барлығы содан бері белгілі болып келеді. Ерте Өрлеу дәуірінде Италияда математикалық турнирлер кең көлемде таралған.Олимпиадалық қозғалыстардың қалыптасуы мен дамуына, оларды ұйымдастыру мен өткізу әдістемелерін жасауда зор үлес қосқан ғалымдар: П.С.Александров, В.Г.Болтянский, А.Л.Брудно, Б.Н.Делоне, Ю.С.Ильяшенко, В.Ф. Каган, П.Л. Капица, Л.И.Каплан, М.Клайн, СМ.Козел, А.Н.Колмогоров, Н.Н.Константинов, М.А.Лаврентьев, Л.А. Люстерник, А.И. Маркушевич, И.С.Петраков, Д.Пойя, СЕ. Рукшин, АЛ.Савин, И.Ш. Слободецкий, В.И. Смирнов, СЛ. Соболев, В.Н, Сойфер, В.М. Тихомиров, А.Л.Тоом, Д.В.Фомин, Д.Шклярский, Л.Г. Шнирельман, И.М. Яглом және т.б.
Ұлы Отан соғысына дейін олимпиадалар жыл сайын өткізіліп тұрды да, жалпы халықтық мойындаушылыққа ие болды. Соғыс жылдары Ашхабадта және Казанда, 1946 жылдан бастап Киевте, одан кейін Волгада, Смоленскіде, Иркутскіде, Саратовта, Минскіде өткізілген.
Түрлі білімдер саласы мамандарының дайындаған жұмыстары барлық елдерде жаратылыстану ғылыми циклдері пәндері бойынща олимпиадаларды өткізуге жақсы жағдай жасады. Совет Одағы кезінде математикалық олимпиадалармен қатар астрономиялық, физикалық, химиялық, биологиялық, географиялық және т.б. олимпиадалар өткізіле бастады.
«Ірі» олимпиадалар құрылымы одан әрі сатылана түсті: республикалық және Бүкілодақтық пәндік олимпиадалар, ал үлкен қалалар ішінде аудандық сатылары ұйымдастырыла бастады.Олимпиада бұрын 30 – жылдары жас натуралистердің үйірме жұмысының қорытындысы ретінде өткізілген. Ол кездегі олимпиада қазіргі олимпиададан алыс еді. Биологиялық олимпиаданың « жаңа ғасыры » 1951 жылдан кейін басталды. 1995 жылдан бастап олимпиада бес этаптан тұрды. Бірінші: мектептік; екінші: аудандық, қалалық; үшінші: облыстық, өлкелік; төртінші: республикалық; бесінші: халықаралық.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.И96 Биологиядан жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстар: Жоғарғы оқу орнына арналған оқу – әдістемелік құрал. / Ж.М. Ихласова. – Орал: Өтемісов ат. БҚМУ РБО. 2014. – 36 – 42 б.
2. Биолог анықтамалығы, № 4(48),2015 – 31 – 33б.
3. Биолог анықтамалығы №6(26),2011 – 19 – 23б.
4. Бим-Бад Б.М. Педагогический энциклопедический словарь. — М., 2002. С. 179.
5. Педагогический терминологический словарь. — С.-Петербург: Российская национальная библиотека. 2006.
6. Старикова Я.В. История физических олимпиад школьников: Методические рекомендации для учителей физики и студентов физико-математических факультетов пединститутов. Бийск, 1996. 24 с.
7. Корсунова Овена Юрьевна. Педагогические условия организации нтеллектуально-творческих ученических олимпиад : Дис. ... канд. пед. наук : 13.00.01 : Москва, 2003 170 c. РГБ ОД, 61:04-13/504-9
8. Шарапков, Андрей Николаевич. Педагогические условия гуманизации режима интеллектуального испытания школьников на предметных олимпиадах : диссертация ... кандидата педагогических наук : 13.00.01 Рязань, 2003 188 c.
        
        Қазақстан  Республикасының  Білім және ғылым  министрлігі
М.Өтемісов атындағы Батыс  Қазақстан  мемлекеттік университеті
      ... ...                                                
                                            ... және ... ...                                                             
                                       
                                       
                                       ... пән бойынша олимпиадалық тапсырмаларды дайындаудың ерекшеліктері мен мәні
                          ... ...                                                         
                                                                    
                                                              
                                                                        
                                                   

                                                  ... 01303 топ студенті Таскайров С.С 
                                                  ... аға ... ... Ж.М
                                                                                     

                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                            Орал , 2016                               
                        
                                                 ... тарау Олимпиада оның құрылымы және ерекшеліктері

1.1 ЖОББ мектептерінде олимпиада өткізудің мазмұны мен оған қойылатын талаптар....................................................................................................................7

1.2 Жалпы бiлiм ... ... ... пәні ... ... олимпиаданы ұйымдастыру және өткiзу ережелері ............................................9

ІІ тарау Биологиядан олимпиада өткізу әдістемесі

2.1  6 ,7 ,8  -  сынып  ... ... ... ...  9  -  ...  ... ... өткізу жолдары........................................16

2.3 11  -  сынып бойынша олимпиада ... ... ... ...                                       ...                                ... 	Олимпиада  -  республика аймақтарындағы экологиялық білім жағдайының мониторинг құралы, мектеп білімінің ... ... оның ... даму ... жетілдірудің құралы. Пәндік олимпиадалардың негізгі мақсаттары мен міндеттері ... ... ... ... ... және ... құзыреттілік деңгейлерін арттыру мен қатар, дарынды оқушының өзін ... ... ... ... ... және ... дамыту, ғылыми білімді насихаттау болып табылады. 
Ертедегі Грецияда б.д.д 776 жылы қалыптасқан ... тек ... ... ... ғана ... ... ... қатар өнер байқауларын да біріктірген. Тапсырмаларды орындау бойынша ұйымдастырылған байқаулар да ... деп ... ... ақыл ой ... ... содан бері белгілі болып келеді. Ерте Өрлеу дәуірінде  Италияда ... ... кең ... ... ... қалыптасуы мен дамуына, оларды ұйымдастыру мен өткізу әдістемелерін жасауда зор үлес ... ... ... ... ... Б.Н.Делоне, Ю.С.Ильяшенко, В.Ф. Каган, П.Л. Капица, Л.И.Каплан, М.Клайн, СМ.Козел, А.Н.Колмогоров, Н.Н.Константинов, М.А.Лаврентьев, Л.А. Люстерник, А.И. ... ... ... СЕ. ... ... И.Ш. Слободецкий, В.И. Смирнов, СЛ. Соболев, В.Н, Сойфер, В.М. Тихомиров, А.Л.Тоом, Д.В.Фомин, Д.Шклярский, Л.Г. Шнирельман, И.М. Яглом  және ... Отан ... ... ... жыл ... ... тұрды да, жалпы халықтық мойындаушылыққа ие болды. Соғыс жылдары ... және ... 1946 ... ... ... одан ... ... Смоленскіде, Иркутскіде, Саратовта, Минскіде өткізілген. 
Түрлі білімдер саласы мамандарының дайындаған жұмыстары барлық елдерде жаратылыстану ғылыми циклдері пәндері бойынща ... ... ... ... жасады. Совет Одағы кезінде математикалық олимпиадалармен қатар астрономиялық, физикалық, химиялық, биологиялық, географиялық және т.б. ... ... ... ... ... одан әрі ... түсті: республикалық және Бүкілодақтық пәндік олимпиадалар, ал үлкен қалалар ішінде аудандық сатылары ұйымдастырыла бастады. Олимпиада бұрын 30  -  ... жас ... ... ... ... ... өткізілген. Ол кездегі олимпиада қазіргі олимпиададан алыс еді. ... ... > 1951 ... кейін басталды. 1995 жылдан бастап олимпиада бес этаптан тұрды. Бірінші: ... ... ... ... ... ... ... төртінші: республикалық; бесінші: халықаралық.


                                   
                                   1			

 ... ...  ... ... ... ... ...   *  оқытудың міндетті нәтижесін бақылаушы;
   *  ... ... ... беру ... ... формасы;
   *  оқушылардың ақыл ойын, шығармашылықтарын ... ...   *  ... ... дәрежеде дамыған оқушыларды анықтау;
   *  оқушылардың кәсіби бейімділіктері мен қабілеттерін ... мен ...   *  ЖОО  ... ...  ... ... формасы ретінде және т.б.
Осылайша қосымша білім беру жүйесінде, осы ... көп ... бай ... ... әрі ... ... жоғары балалармен жұмыс жасау мүмкіндіктері жатыр. Айта кету керек оқушылардың ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады.
Пәндік олимпиадалар  -  оқушылардың білім деңгейін тексерудің бұқаралық сипаттағы ... ... ... ...  -  бір формасы.
Пәндік олимпиадалардың оқу үдерісіндегі негізгі роліне зерттеушілер түрліше анықтама береді. Ол ... ... үш ... ... беру ... сырттай бақылау формасының элементі;
- танымдық ойын түрі;
- оқушы тұлғасын дамыту тәсілі, яғни оқушылардың шығармашылығын, ... ... ... ... ... тәсілдерінің бірі .
Зерттеушілер өздерінің еңбектерінде оқушыларды пәнге қатысты дайындықтарын арттырудың біршама маңызды құралдарының бірі ... ... ... атап ... ... ... олимпиадалары қазіргі мектеп жағдайында олардың оқу мотивациясын қалыптастыруға, оқушылардың танымдық белсенділіктерін көтеретін, ... ... пән ... ... ... ықпал етуші құрал. Ең бірінші олимпиадалар біршама қиынырақ тапсырмаларды шешу қабілеттерін дамытуға мүмкіндік ... ... ... бір ... ... ... ... қазіргі уақытта оқушылардың тек пәнге бейімділіктері мен қабілеттерін айқындауға бағытталған емес, сонымен қатар барлық оқу ... ... мен ... ... ... ... сыныптан тыс жұмыстың болашағы бар түрлерінің бірі болып отыр.
Зерттеушілердің тұжырымдауы бойынша олимпиада оқушының өзінің қандай екенін ... ... ... ... ... әлеуметтік -  - -психологиялық шарттарды жасайды.
Қазіргі ... ... ... және ... ... ... ... ешкімге таңсық емес. Сондықтан да олимпиадаға қойылатын талаптар күшеюде. Облыстық, республикалық олимпиада мектеп бағдарламасынан да білімді тереңдетуді қажет етеді.
                                   2 ... ... өте ... ... ... ... ... күш сынасады.Сондай жарыстарға оқушыларды іріктеу мақсатында арнайы курс жүргізіледі, курстың материалдары олимпиада тапсырмаларының теориялық жағын қамтуы ... ... ... ... арқылы оқушылардың ойлау қабілеті оқу материалдарын терең меңгеруі артады. Теориялық алған білімдерін ... ... білу де ... ... ... жүзеге асырылады. Олимпиада екі турдан тұрады. 1  -  тур ... 2  -  тур ... ... ... биология курсын қалай меңгергенін тексеретін, экзамен емес. Оның міндеті: әртүрлі биологиялық үйірмелерге қатысатын және өз бетінше ... ... ... қабілетті баланы табу. Олимпиада білімі терең, ізденімпаз, өздігінен шешім қабылдай алатын оқушыны қажет етеді. Олимпиада тапрсырмалары және сұрақтары мектептегі биология ... ... ... негізінде және оқушының білімі мен білігін, дағдысын анықтау үшін мектеп бағдарламасынан тыс материалдар да алынады.

.

	  
















					3
І тарау Олимпиада оның ... және ... ЖОББ ... ... ... ... мен маңызы
Олимпиада  -  республика аймақтарындағы экологиялық білім жағдайының мониторинг құралы, мектеп білімінің мазмұнын қалыптастыру, оның тұрақты даму ... ... ... ... ... мектептік олимпиаданың негізгі мақсаты: оқушылардың жаратылыстық ғылымдарға деген танымдық қызығушылықтарын ... ...  -  ... ... ... ... экологиялық білімдерді насихаттау, табиғатқа деген аяушылық қатынасқа ... ... ... ... ... ... қатар белсенді өмір ұстанымын қалыптастыру. Бұнда негізгі көңіл талантты, қабілетті оқушыларға бөлініп, болашақ интеллектуалдығын дамыту үшін ... ... ... ... ... білім министрлігінің бұйрығымен бекітілген ұлттық мемлекеттік статусқа ие. Олимпиада резервтерімен ... ... ... жолдарына тоқталсақ, ол ең алдымен төмендегідей ұйымдастыру және оқу - ... ... ... асуы ... ең ... биология пәнінің мектеп бағдарламасы шеңберінде сұрақтар мен ... ... ... бірақ ол сұрақтар оқушыны шығармашылық ойлауға жетелеуі тиіс;
- биология оқу курстары бойынша алған теориялық білімдерін оқушы ... ... ... оның ... - ... түсіндіруге, салыстырулар мен талдау жасауға, болжау жасау дағдыларын қалыптастыруға машықтандыру керек.
- оқушылар алдына қойылған мәселеге сараптау, айқындау, жіктеу, ... ... ... ... ... ... өз ... білдіруге үйрену қажет.
Биология олимпиада оқушыларға міндеттейді:
-   биологиялық ойлаудың жүйелі қалыптасуын;
-   ... ... ... ... және ... меңгеруін;
-   оқушының биология пәніне деген қызығушылығының көтерілін;
- оқушының шығармашылық ұсынысын және интеллектуалдық қабілетінің дамуын;
-   табиғатқа жауапкершілікпен ... ...   ... патриоттық сезімінің оянуын;
-   болашақта мамандықтарын саналы түрде өздері таңдауға т.б.
	Кез  -  келген жұмысқа дайындық керек. Олимпиадаға да әділ ... ... ... бөлімі және қатысатын оқушылар дайындалады.
	Ұйымдастыру бөлімі олимпиаданың өткізілуін және оған дайындықты қадағалайды.
	1). Олимпиаданың өткізілу орнын және уақытын анықтау ... ... ... ... және ... ... анықтайды.
	3). Олимпиаданы өткізу.
                                   	4
4). ... ... және ... тұрады.
Биологиялық олимпиада екі турдан тұрады. Бірінші турдың ерекшелігі бұнда оқушылар жалпы биологиялық ... ... үшін ... ... ... ... жауап береді. Мысалы: тест тапсырмалары беріледі. Екінші турдың ерекшелігі оқушылар әртүрлі биологиялық обьектілерді демонстрациялап, биологиялық зерттеу жұмысының әдістемесін меңгергендіктерін ... ... ... ... турға оқушылар бірінші турдан алған балдары негізінде жіберіледі. Олимпиадаға қатысушы ... ... ... ... ... ... Екінші тур ауызша немесе басқада форма күйінде сарамандық, зертханалық жұмыс түрінде өткізіледі. Бұл кезде оқушылар ... бір ... ... ... ... оқушы білімі комплексті түрде бағаланады: бақылау, анализ жасау, зерттеу бойынша есеп дайындау, ... құру т.б. ... ... ... өз ... ... көрсете алатындай барлық жағдай жасалу керек, бұл ұйымдастыру бөлімінің міндеті болып табылады.
Мектеп бағдарламасының біліміне сүйене отырып, биология пәнін ... ... ... дайындау мақсатында құрастырылатын арнайы курс бағдарламасының негізгі міндеттері:
1. Оқушыларға олимпиадаға дайындық ... ... пәні ... ... білім беру;
2. Оқушыларды биологиялық ізденісте болуға, өз бетімен жұмыс істеуге жағдай жасау;
3. Биология курсы бойынша білімдерін ... ... ... ... ...  ізденімпаз, білімге құштар, терең және тиянақты білім алған оқушы дайындау.
            Біз, өз ... ... ... пәні ... ... ... ... күнтізбелік жоспарын төрт кезеңге бөліп жоспарлаймыз:
І. Оқушыларды таңдау: бақылау, сараптау, жазбаша жұмыс, оқушылардың жалпы және пәндік дарындылықтарын айқындау үшін ... ... ... ... ...   * Тапсырмамен танысу. Рәсімдеу ережесі. Әдебиет көздеріне шолу.
   * Клетканың химиялық құрамы.
   * Тірі ... ... ... ... белгілері.
   * Өсімдіктер, Саңырауқұлақтар, Бактериалар патшалықтарының жалпы ерекшеліктері.
                                    5
   * ... ...  ... ерекшеліктері.                   		
   * Адам ... ... ...   * ... ... ... ...   * Былтырғы жылғы олимпиадалық тапсырмаларға шолу жасау. Кеңес беру.
   * Қосымша әдебиеттермен жұмыс. ... ... ...   * ... ... арқылы оқушылардың ғылыми-ізденушілік  жұмыстарын ұйымдастыру.
ІІІ. Практикалық дайындық -  іскерліктерін қалыптастыру.
1.Арнайы ... ... ... жануарлар мен өсімдіктердің түрлерін анықтау мен тану, ... ... ... ... ... және т.б.  ... қалыптастыру бойынша практикалық сабақтары.
2.Цитология бойынша тапсырмаларды орындау.
3. Генетикалық есептерді ... ... ... ... ... талдау.
5. Түрлі деңгейдегі практикалық тапсырмаларды орындау жолдарын талдау.
IV. Өзіндік дайындық
1. Бұрынғы жылғы түрлі күрделілік деңгейдегі олимпиадалық тапсырмаларды орындау;
2. Бұрынғы ... ... ... ... деңгейдегі практикалық тапсырмаларды орындау
3. Логикалық тапсырмаларды орындау
4. Біршама қиынырақ тапсырмалар бойынша кеңес алу.
Жүргізілген зерттеу жұмысының негізінде ... ... ... ... ... ... ... бөліктерін нәтиже өлшемдерін, көрсеткіштерін және деңгейлерін атап көрсетуге болады:
Мотивациялық деңгейде: дарындылықты дамытуда пәнге қатысты танымдық тапсырмаларды ... ... ... ... ... ... жауабын жүйелі зерттеп, іздеу жолдарын білу (ақпарат көздерін білу);
Іс- ... ... ... ... ...  ... ... жаңа тапсырмалар жүйесінде қолдану .


                              ... ... ... ... ... ... оқушыларда оқу-зерттеу біліктіліктерін, ақпараттық сауаттылықтарын дамыту; 
- оқушылардың жеке даму бағдарламаларын құрастыру;
- оқушыларды  шығармашылық ізденіске баулу;
- жан-жақты ... ... ... ... ... ... мектеп бағдарламасы шеңберінде сұрақтар мен тапсырмалар меңгерілуі керек, ... ол ... ... шығармашылық ойлауға жетелеуі тиіс. Биология оқу курстары бойынша алған теориялық білімдерін оқушы қолданбалы түрде көрсетуге, оның ... - ... ... ... мен ... жасауға, болжау жасау дағдыларын қалыптастыруға машықтандыру керек.
	

























                                   7
0.2 ... бiлiм ... ... ... пәні ... ... олимпиаданы ұйымдастыру және өткiзу ережелері
  
1. Жалпы ережелер
     1. 1.2 ... бiлiм ... ... биология пәні бойынша мектепішілік олимпиаданы ұйымдастыру және өткiзу ережелері (бұдан әрі  -  Олимпиада) республикалық олимпиаданың жалпы ... ... ... ... ... кезеңін, оны ұйымдастыру және өткiзу тәртiбiн анықтайды.
      2. ... ... ... мен ... ... ... ... дамыту, теориялық білімі мен тәжірибелік шеберлігін тереңдету, жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуына ... ету, ... ... ... үшін ... ... ... қатысатын оқушыларды iрiктеу және даярлау, мектептегібілім берудің беделiн көтеру.
     3. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарын, орындаушылардың республикалық ... мен ... ... ... ... және ... ... бекіту туралы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 13 наурыздағы № 99 Бұйрығы негізінде ...      4. ... ... ... ... ...     1)	Осы ережемен белгіленген Олимпиаданың өткiзілуін бақылайды;
     2)	Олимпиадаға басшылық жасауды ... ...     ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшiн пәндер бойынша әдiстемелiк комиссияларды қалыптастырады;
     4) ... ... ... ... мүшелерiнiң құрамы	және	саны	жөнiнде	ұсыныс	бередi;
     5)	Олимпиаданың	қорытындысын	талдайды;                     
     ...      5. ... ... ... бойынша қазылар алқасының құрамына төраға және мүшелер кіреді. Қазылар алқасының саны пәнге байланысты тақ саннан құралады (3адамнан кем ...     6. ... ...   1) ... ... бағалау өлшемдерін бекітеді, жұмыстарды тексереді және бағалайды, ... ... ... ...   2) ... жұмысын бағалаудағы келiспеушiлiктi талқылайды және қажет болған жағдайда тиiстi түзетулер енгiзедi;
3) ... ... және ... ... бекіту үшін әкімшіліккеұсынады;
  						8
 4) Олимпиадаға қатысушылармен орындалған тапсырмаларды талқылауды және	үйлестіруді		жүргізеді;
    5) ... ... ... ... олимпиадаға қатысушы кандидаттарды анықтайды.
 2. Олимпиаданы ұйымдастыру және өткізу тәртібі
    10. ... ... ... 10-11 ... ... ... бойынша 9-11 сыныптар оқушылары қатысады.
    11. Олимпиаданың тапсырмаларын жалпы орта білім беру ... ... ... әдістемелік бірлестіктер дайындайды және ғылыми-әдістемелік орталық бекітеді.
    12. Олимпиадаға қатысушы ... ... ... ... ...    ... беру әр тур ... қорытынды шыққанна кейін бір жұмыс күні ішінде орындалуы ...   3. ... ... 14. ... ... мектеп дипломдарымен, грамоталарымен және жүлделерімен марапатталады.
 15. Олимпиаданың аймақтық  кезеңіне ... саны әр пән ... ... санымен анықталады.
 16. Егер бірнеше қатысушы бірдей балл ... ... ... ... саны ... ... ... көбеюі мүмкін.












					9
ІІ тарау Биологиядан олимпиада өткізу әдістемесі
                                       
2.1  6, 7, 8  -  ...  ... ... өткізу жолдары
Олимпиаданың  мақсаты: оқушылардың жаратылыстық ғылымдарға деген танымдық ... ... ...  -  ... ... дағдыларын қалыптастыру, экологиялық білімдерді насихаттау, табиғатқа деген ... ... ... ... ... сезімге тәрбиелеу, сонымен қатар белсенді өмір ұстанымын қалыптастыру.
Биологиялық олимпиаданың оқушыларға міндетті:
-   биологиялық ойлаудың жүйелі қалыптасуын;
-   биологиялық ... ... ... және ... меңгеруін;
-   оқушының биология пәніне деген қызығушылығының көтерілін;
- оқушының шығармашылық ұсынысын және интеллектуалдық қабілетінің дамуын;
-   табиғатқа ... ... ...   ... патриоттық сезімінің оянуын;
-   болашақта мамандықтарын саналы түрде өздері таңдауға т.б.
Олимпиада екі турдан тұрады. 1  -  тур ... 2  -  тур ... ... ... (1 ... ... .Әр сұраққа 1 ұпайдан
1.Өсімдіктерде қор заттар қай жерде сақталады?
а/ядро
ә/хлоропласт
б/вакуоль
в/ядрошық
2.Итмұрынның ... ... ... ... ... дамиды?
а/түйін
ә/гүлтабан
б/аналық аузынан
в/аналық мойынан
3.Қылқандылар бүрлері дегеніміз не?
а/жеміс
ә/көбею органы,түріөзгерген өркен
б/тұқымбастама
в/ұрық
4.Тонометр өлшейді
а/өкпенің тіршілік сыйымдылығын
ә/қан қысымын
б/жүректің бір минутта жиырылу саны
в/дене температурасы
                                   ... ... ... ... көк ... қан
а/салатамыр қаны
ә/аралас қан
б/оттегімен қаныққан қан
в/көктамыр қаны
6.Дене жасушасынан жасушааралық сұйықтыққа мыналар сіңеді
а/оттегі
ә/көмірқышқыл газы
б/азот
в/нәруыз
7.Асқазан ... ... ... ... ... бұл сөлдердің әсерінен мыналар сіңіріледі
а/нәруыз және сүт майлары
ә/көмірсулар және өсімдік майлары
б/минералды тұздар
в/жануарлар майлары
8.Сыртқы ортаның температурасы мына ... дене ... ... әсер етеді?
а/пингвиннің
ә/майшабақтың
б/итбалықтың
в/морждың
9.Құрбақа мен қолтырауынның құрылысының ұқсастығы былай түсіндіріледі?
а/бір ата-тектен шыққан
ә/бір аймақты мекен ... ... ... ... ... ... отқа ... сынғыш
ә/серпімді болады
б/жұмсақ болады
в/иілімді болады
2  -  тур ауызша(практикалық).
1 - тапсырма  /5ұпайдан/
1.Жұлынның құрылысына сипаттама бер?
2.Есту ... ... ... ... түрлерін атаңыз: 1.............................................................
2............................................................
3...........................................................
                              
                              11
2 - ... /5 ... ...  ...  ...  салыстырыңыз.
1-кесте
белгілері

саңырауқұлақ клеткалары


өсімдіктің клеткалары


жануарлардың клеткалары
клетка қабырғасы

 

 

 
ірі вакуольдер

 

 

 
хлоропластар

 

 

 
қоректену тәсілі

 

 

 ... 

 



3 - ...  (ОЖ1  - ОЖ3)  алты  ...  үш  ... ... ...  алыңдар:
1. Тірі  жасушадағы  липидтер мынадай  қызмет   ...  ... 
1. ... ... 
3. Катализдік
4. Транспорттық
5. Қозғалыстық
6. Жылу өткізбейтін 
2. Жабықтұқымды  өсімдіктердің  өздеріне  ғана  тән  ...  
1. ... ... тән 
2. ... болмайды 
3. Ұрықтары ұрық түйінінде орналасқан
4. Генеративті  мүшелер  -  гүл және ... бар ... 
5. ...  ...  көбейеді 
6. Жерасты  мүшесі  -  ризоид 
4. тапсырма(10 ұпай)
2  -  кестеде берілген жануарлардың кейбір ... ... ... ... ... ... ... тәрізділер
Нефридилері болмайды
+
+
+
+
Көбінесе суда өмір сүреді
+



Екі жұп антеннасы бар
+



Құрсағы11 бөліктен тұрады         
+

+

 ... ауыз      ...    ... - ... (20 ... ... 1  -  ... (1,2,3,4...) сандармен көрсетілген бөлімдердің аттарын төменде жазылған сөздермен байланыстыр.
        ...  -  1. Иық ... және қол ... ... жауырын,тоқпан жілік, шынтақ сүйек, кәрі жілік, білезік сүйектері, алақан сүйектері,саусақ сүйектері.               
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       ...  9  -  ...  ... олимпиада өткізу жолдары
Мақсаты:
      ·         оқушылардың пәндік білімдерін ...      ·         ... ... ...      ·         ... деген қызығушылықтарын арттыру;
      ·         ... ... ...      ·         ... ... және ... ... іріктеу және дайындау
Олимпиада екі турдан тұрады. 1  -  тур жазбаша(теориялық), 2  -  тур ауызша(практикалық).
Теориялық ... ... (1 ... ... Жасушаның айналадағы құбылысқа жауабы:
А) қозғалу
В) өсу
С) көбею
Д) тітіркенгіштік
Е) бөліну
2. Зат алмасу барысында қорғаныштық қызмет ... ... ... ... ... ... мембранасы
Д) рибосома
Е) митохондрия
3. РНҚ-ның құрамына кіретін көмірсу түрі:
А) пентоза
В) рибоза
С) ... ... ... ... алу ... тән:
А) жарықта ғана іске асады
В) органикалық зат ыдырайды
С) оттегі бөлінеді
Д) көмірқышқыл газы сіңірді
Е) тек қана хлоропластарда жүреді
5. Егер центромера хромосоманың ... ... ... бұл типі ... ... ... ... акроцентрлі
                              14
Д) ... ... Тірі ... Жер ... ... ... ... атмосфера.
D) ноосфера.
E) биосфера. 
7. Алғашқы аңдардың мекені
A) Үндістанда.
B) Америкада.
C) Жапонияда.
D) Австралияда.
E) Африкада. 
8. Жасушаның құрамындағы органикалық зат:
A) Калий хлориді
B) Cу
C) ... ... ... ... ... 
9. Ферменттер табиғаты жағынан:
A) Ақуыздар (нәруыздар) .
B) Көмірсулар.
C) ДНҚ.
D) Минералды тұздар.
E) Майлар. 
10. Ағзаның жұмыртқа қабығын жарып шыққаннан ... ... ... ... постэмбриогенез
D) түрленіп даму
E) онтогенез

2  -  тур ауызша(практикалық).
1  -  тапсырма.
2  -  ... А,Б  -  ны ... (5 ... ... ...  кальций
3. темір
5. магний
2. калий
4. азот
6. молибден
7. фосфор
8. мырыш
9. күкірт
 						15
3 -  кесте 
    ...    ...  -  ...  -  ... ... мен прокариоттар ерекшеліктерін анықтаңыздар. Кестені толтырғанда  (ия) және  (жоқ) ... ... ... ... РНҚ ... үш ... РНҚ ... жүзеге асырады
          +

Құрылымдық гендер оперондық деңгейде ұйымдаспаған

         ... ... ... ... ... басталады
          ... ... ... ... ... бар. Олар ... ... аластарылады.

         +

3  -  ... ... ... ... (4 ... ... ... бұйра қылшықты қара түсті аталығы, бұйра, қысқа, ақ түсті аналықпен шағылыстырған. Осы жұптан будандастыру  ... 17 ... ... қара, 12 бұйра, ұзын, қара, 6 тегіс, қысқа қара және 7 тегіс, ұзын, қара түсті особьтар ... Ата  -  ... ... ... ? Статистикалық тұрғыдан шыққан ажырау күтілген шамаға сәйкес келе ме, соны дәлелде.






			16
2.3 11  -  сынып бойынша олимпиада ... ... ... биология пәні бойынша оқушылардың ақпараттану дәрежесін, олардың интеллектуалдық даму деңгейін, логикалық ойлау дағдысын тексеру.
Теориялық турдың тапсырмалары (1 ... ... ... ... басты факторы -
A) Көбею қарқындылығы. B) Табиғи сұрыпталу.
 C) Қолдан сұрыптау.  D) ... үшін ... E) ... ... Тірі ... ...   --  деген ағылшын ботанигі
A) Плотон B) ... C) ... D) Джон Рей  E) ... Жас ... А. ... пен Ч. ... тұжырымы
A) түр өзгеруге бейім  B) түрлер үнемі жаңарып отырады
C) табиғи сұрыпталу ...  D) ... ... ... ... E) түр өзгермейді
4. Ұрықтанбаған жұмыртқа жасушадан жаңа аналық ағзаның дамуы
A) Бүршіктену B) Партеногенез C) Өсімді D) Түйнек E) ... ... ... ... ... ... 16 ... жағдайдағы саны:
A) 24 B) 48 C) 32 D) 16 E) 8
6. Организмдердің табиғи ортаға бейімделуі:
A) Экологиялық ... B) ... C) ... D) ...  E) ... ... Адамның іс-әрекетінің ағзаларға әсер ету факторы:
 A)Шектеуші.B)Антропогендік.C)Биотикалық.D)Экологиялық.
 E)Абиотикалық
8. ... ... ... қолайлы фактор:
A) Максимум. B) Оптималды.C) Биотикалық.D) Абиотикалық.   E) ... ... ... ... ... екі есе ...  B) бір жұбы артып кетеді C) өзгеріссіз қалады
D) кездейсоқ өзгеріске ұшырайды E) екі есе ... ... ... ... ... ... жағдайда туындайтын:
A) Жыртқыштық.B) Тіршілік үшін күрес.C) Арамтамақтық.D) Паразиттік.  E) Селбесу.
11. Жануарлардың дене ... мен түсі ... ... заттарымен сәйкес келетін бейімделушілік:
A)Бүркеніш.B)Айбарланғыш.C)Сақтандырғыш.D)Жасырынғыш. 
E) Қорғаныш.
12. Тірі ағзада жүретін химиялық процесс... байланысты.
A) ішкі температура мен ылғалдылыққа B) айналадағы орта ...  
 C) ауа ... ... ... D) ... температураға, ылғалдыққа
E) сыртқы және ішкі температураға

                              17
13. ... ... ... даму қарапайымнан күрделіге қарай жүреді деген пікір ... Ч. ...                        B) А.Н. ...       C) А.И. ...           D) ...        E) К.Ф. ... ... арасында бір-бірімен тығыз байланыста болатын түрлер тізбегі:
A) Биоценоз.   B) Заттардың айналымы.  C) ... ...  D) ... E) ... ... ... критерийдің негізгі ерекшелігі:
A) Ағзаның сыртқы белгілерінің жиынтығы.     B) ... ... ... мен ... ... түрге тән хромосомалар жиынтығы.   D) Түрдің таралған белгілі бір аймағы.
E) Сыртқы орта факторларының жиынтығы.

1  -  тур ...  -  ... ... ... ... ... өкілдерін оларға тән белгілер бойынша анықтаныздар. (5 ұпай)
Отряд өкілдері: 1. Пішіндіктер. 2. Өрмекшілер. 3. ... 4. ... 5. ... 6. Сольпуги
Тән белгілер мен ерекшеліктер:
А. Педипальпалары жүру аяқтарын ұқсас; хелицерасы ірі болып келеді
Б. Денесі ұзын; ... екі ... ... ірі омыртқасыздар
В. Денесі қысқа сопақтау жалпақ; құрсағының ұшы ... ... пен ... ... сабақпен жалғасқан
Д. Денесі бас және көкіректен тұрады
Е. Денесі баскөкірек пен ... ...                          
                          18
2 -  ... 2-суреттегі жасушаның құрылысын санмен берілгенін анықтап, әрқайсына анықтама беріп жазыңыз.(10ұпай)


         ... ...           ...                              19
                              ...        Олимпиада  -  республика аймақтарындағы ... ... ... мониторинг құралы, мектеп білімінің мазмұнын қалыптастыру, оның тұрақты даму аясында жетілдірудің ... ... ... ... бес этаптан тұрды. Бірінші: мектептік; екінші: аудандық, қалалық; үшінші: облыстық, өлкелік; төртінші: республикалық; бесінші: халықаралық.Олимпиада екі турдан тұрады. 1  -  тур ... 2  -  тур ... ... ... ... ... ... тоқталсақ, ол ең алдымен төмендегідей ұйымдастыру және оқу - әдістемелік бағыттарда ... асуы ... ең ... ... ... ... бағдарламасы шеңберінде сұрақтар мен тапсырмалар меңгерілуі керек, бірақ ол сұрақтар оқушыны шығармашылық ойлауға жетелеуі ... ... оқу ... ... алған теориялық білімдерін оқушы қолданбалық түрде көрсетуге, оның себеп - салдарын ... ... мен ... ... ... жасау дағдыларын қалыптастыруға машықтандыру керек.
- оқушылар алдына қойылған мәселеге сараптау, айқындау, ... ... ... ... ... ... ... өз көзқарасын білдіруге үйрену қажет.
Биология олимпиада оқушыларға міндеттейді:
-   биологиялық ойлаудың жүйелі қалыптасуын;
-   ... ... ... ... және ... ...   ... биология пәніне деген қызығушылығының көтерілін;
- оқушының шығармашылық ұсынысын және интеллектуалдық қабілетінің дамуын;
-   ... ... ... ...   ... ... сезімінің оянуын;
-   болашақта мамандықтарын саналы түрде өздері таңдауға т.б.
	Кез  -  келген жұмысқа дайындық ... ... да әділ ... алқасы, ұйымдастыру бөлімі және қатысатын оқушылар дайындалады.
Жүргізілген зерттеу жұмысының негізінде оқушыларды пәндік олимпиадаға дайындау жұмысының мазмұнын, құрылымдық бөліктерін ... ... ... және деңгейлерін атап көрсетуге болады:
Мотивациялық деңгейде: дарындылықты дамытуда ... ... ... ... ... ... түсіну;
Мазмұндық деңгейде: олимпиадалық тапсырмалардың жауабын жүйелі зерттеп, іздеу жолдарын білу (ақпарат көздерін ... ... ... ... ... ...  бойынша білімдерін жаңа тапсырмалар жүйесінде қолдану .


                              ... ...     1. ... бiлiм ... ... ... пәні ... мектепішілік олимпиаданы ұйымдастыру және өткiзу ережелері (бұдан әрі  -  ... ... ... ... ... беретін пәндер бойынша мектепішілік кезеңін, оны ұйымдастыру және ... ... ...      2. ... ... ... мен ... оқушылрадың шығармашылық қабілеттерін дамыту, теориялық білімі мен тәжірибелік шеберлігін тереңдету, жеке тұлғаның ... ... ... ету, ... ... анықтау үшін жағдай жасау, аймақтықолимпиадарға қатысатын оқушыларды iрiктеу және даярлау, мектептегібілім берудің беделiн	көтеру.
      3. Бұл ... ... ... пәндері бойынша Президенттік олимпиаданы, жалпы білім беретін пәндер ... ... ... мен ... ... ... ... республикалық конкурстары мен кәсіби шеберлік конкурстарын ұйымдастыру және өткізу қағидаларын бекіту ... ... ... ... және ... ... 2012 ... 13 наурыздағы № 99 Бұйрығы негізінде әзірленді.
Олимпиада оқушының мектептік биология курсын қалай меңгергенін тексеретін, экзамен ... Оның ... ... ... ... ... және өз ... биологиямен қосымша айналысатын қабілетті баланы табу. Олимпиада білімі терең, ізденімпаз, өздігінен ... ... ... ... ... ... ... тапрсырмалары және сұрақтары мектептегі биология курстарында оқылған материалдар негізінде және оқушының білімі мен білігін, дағдысын анықтау үшін ... ... тыс ... да ... балалармен жұмыстың бір формасы ретінде пәндік олимпиадалар қазіргі уақытта оқушылардың тек ... ... мен ... ... ... ... сонымен қатар барлық оқу процесінің мазмұны мен оқыту технологиясын жетілдіруге ... ... тыс ... ... бар түрлерінің бірі болып отыр.
Зерттеушілердің тұжырымдауы бойынша олимпиада оқушының өзінің қандай екенін көрсете алатын, потенциалды ... ... ... -  - ... шарттарды жасайды.
	





					21
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.И96 Биологиядан жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстар: Жоғарғы оқу орнына арналған оқу  -  әдістемелік ... / Ж.М. ...  -  ... Өтемісов ат. БҚМУ РБО. 2014.  -  36  -  42 б.
2. ... ......  -  31  -  33б.
3. Биолог анықтамалығы №6(26),2011  -  19  -  23б.
4. ... Б.М. ... ... ...  --  М., 2002. С. 179.
5. Педагогический терминологический словарь.  --  С.-Петербург: Российская национальная библиотека. 2006.
6. Старикова Я.В. ... ... ... ... ... рекомендации для учителей физики и студентов физико-математических ... ... ... 1996. 24 с.
7. ... ... ... ... условия организации нтеллектуально-творческих ученических олимпиад : Дис. ... канд. пед. наук : 13.00.01 : Москва, 2003 170 c. РГБ ОД, ... ... ... ... ... ... гуманизации режима интеллектуального испытания школьников на предметных олимпиадах : диссертация ... кандидата педагогических наук : 13.00.01 Рязань, 2003 188 ...  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азиада туралы12 бет
Математикадан өткізілетін деңгейлік олимпиядалар және олимпияда есептері23 бет
Мектеп математика курсында оқушыларды жалпы деңгейлік тапсырмалармен және олимпиадалық сипаттағы деңгейлік тапсырмалармен таныстыру жолдары35 бет
Мектептегі математикалық олимпиада8 бет
Тәуелсіз Қазақстан шежіресі: 1991 жыл3 бет
Төменгі сатыдағы өсімдіктердің техногенді ластанған топырақтың биологиялық белсенділігіне әсері56 бет
Баскетбол спорттық ойыны3 бет
Волейбол және баскетбол5 бет
Жасанды былғары жасау процессінде қолданылатын әдістер6 бет
Нарық жағдайында өндірісті ғылыми-техникалық дайындаудың мазмұны мен міндеті27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь