Жиындар

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

ТАРАУ 1. ЖИЫНДАР
1.1. Жиындар туралы түсінік.
1.2. “ Жиын ” типті типтелген константалар.
1.3. Жиынның қасиеттері.
1.4. Жиындарға амалдар қолдану.
1.5. Жиында қолданылатын процедуралар.

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

ҚОСЫМША
КІРІСПЕ
Көптеген жылдар бойы алгоритмге деген қызығушылық өсу үстінде .Ол ғылыми зертеулерде, техникада, эконмикада және т.с.с. көптеген салаларда есептеуіш машиналарда қолданумен байланысты. Бұл есептеуіш машиналары берілген алгоритмдерге сәйкес оның кейбір өлшемдерінің құрылымен дәл орындайды.
Бұл мүмкіндіктің тартымды болу себебі, айтып кеткен зертеулер көлеміндегі зерттелінетін процестер көп жағдайда математикалық функция, теңдеулер жүйесі, теңсіздіктер көмегімен сипатталады және осы зерттелінетін процестердің нақты мәліметтерін алу үшін математикалық объектіде кейбір іс - әрекеттер жасау қажет.
Адамға тек, керекті түрлендірулер мен есептеулердің алгоритмдерін сипаттаса болғаны, қалғанын есептеуіш машинасы өзі орындайды. Есептеуіш машиналары тек сандық алгоритмдерді орындайды деп ойламау керек. Сонымен қатар бұл машиналар алгебралық формулалар, текстер және т.б. символдарының нәтижелерін түрлендіре алады.
Алгоритмнің жазу ережесін есептеуіш машинада орындау өте қатал болып табылады – автомат адам үшін ештеңе алдын ала ойлай алмайды. Алгоритмнің ереже түріндегі жиынтығы программалау тілі деп аталады. Ал программалаудың кейбір тілінде жазылған әрбір алгоритм программа деп аталады.
Информатика курсындағы түйінді мәселелердің бірі – зерттелінетін процестің алгоритмін компьютерде жүзеге асыратын осы программа құру болып табылады.
Зерттелінетін процестің немесе объектіні ақпараттық моделіне сәйкес құрылған және ақпаратты электронды есептеуіш машинада өңдеу алгоритмін жазу үшін арнаулы программалау жүйелері қолданылады.
Соңғы отыз жыл көлемінде кең таралған программалау тілдерінің арасында өзінің танымалдылығымен Паскаль тілі ерекшеленеді.
Паскаль тілін 1970 жылы швейцарияның Цюрих қаласындағы жоғары техникалық училищесінің профессоры Никлаус Вирт ұсынған. Ол бұл тілді дүние жүзінде алғаш болып есептеу машинасын ойлап жасаған ұлы француз ғалымы Блез Паскальдің құрметімен атаған.
1979 жылы қабылданған стандартты Паскаль тілі басқа тілдерден қалыспайды. Сондықтан да қазіргі кезде Паскаль тілі кез-келген саладағы күрделі есептерді шешу үшін қолданады.
Қазіргі кезде көп тараған қуатты програмалау жүйелерінің бірі – Турбо Паскаль жүйесі болып есептеледі. Бұл програмалау жүйесінің негізі ретінде Паскаль программалау тілінің компиляторы алынған, сонымен қатар жүйе құрамына қолданушыға программаларды теріп жазғанда, өңдегенде ыңғайлы болу үшін сервистік қызмет көрсететін қабықша (орта ) енгізілген. Бұл жүйедегі компилятор көмегімен жүзеге асыратын Паскаль программалау тілін - Турбо Паскаль программалау тілі, ал сервистік қабықшаны Турбо Паскаль ортасы деп атау келісілген.
Турбо Паскаль программалау жүйесіндегі қолданылатын мәліметтердің типтері ішіндегі құрылымдық типтерді программалауда кең қолданамыз. Олар: массивтер, жиындар, жазулар, файлдар болып табылады. Курстық жұмысымды осы құрылымдық типтердің ішіндегі “ жиын” тақырыбына арнадым.
Программалауда «жиын» термині оның математикалық түсінігіне ісбеттес қолданылады. Оның айырмашылығы Турбо Паскальда жиындар тек реттелген типті элементтерді қосады. Кез келген нақты жиынның элементі (айнымалы немесе типтелген тұрақтылар) базалық тип деп аталатын бір типке тиісті болу қажет. Базалық типті жиынның максималды саны - оның қуаты деп аталады. Турбо Паскальда базалық тип ретінде қуаты 256 элементтен аспайтын реттелген типтер қолданылуы мүмкін. Оның диапазоны [ 0..255] болып есептеледі.
Жиын туралы нақты әрі толық мәліметтерді курстық жұмысымның келесі бөлімдерінде қарастырдым.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Абрамов С. А., Зима Е.В. Начало программирования на языке Паскаль. М, 1987.
2. Епанешников А. М., Епанешников В. П. Программирование в среде Турбо Паскаль. Диалог мифе ,1996.
3. Зубов В.С. Турбо Паскаль.
4. Лапчик М.П. Вычисление. Алгоритмизация. Программирование.
5. Марченко Турбо Паскаль 7.0
6. Мұқашева М.Ө. Турбо Паскаль тілінде программалау негіздері.
7. Фаронов Турбо Паскаль 7.0
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
ТАРАУ 1. ЖИЫНДАР
1. Жиындар туралы түсінік.
2. “ Жиын ” типті типтелген константалар.
3. Жиынның қасиеттері.
4. Жиындарға амалдар қолдану.
5. Жиында ... ... ... ... бойы ... ... қызығушылық өсу үстінде .Ол
ғылыми зертеулерде, техникада, эконмикада және т.с.с. көптеген салаларда
есептеуіш ... ... ... Бұл ... ... алгоритмдерге сәйкес оның ... ... ... дәл
орындайды.
Бұл мүмкіндіктің тартымды болу себебі, айтып кеткен зертеулер
көлеміндегі зерттелінетін процестер көп ... ... ... ... ... ... ... және осы зерттелінетін
процестердің нақты мәліметтерін алу үшін математикалық ... ... ... ... жасау қажет.
Адамға тек, керекті түрлендірулер мен есептеулердің алгоритмдерін
сипаттаса болғаны, қалғанын есептеуіш машинасы өзі ... ... тек ... алгоритмдерді орындайды деп ойламау керек. Сонымен
қатар бұл машиналар ... ... ... және т.б. ... түрлендіре алады.
Алгоритмнің жазу ережесін есептеуіш машинада орындау өте қатал болып
табылады – автомат адам үшін ештеңе алдын ала ойлай ... ... ... ... ... тілі деп аталады. Ал программалаудың
кейбір тілінде жазылған әрбір алгоритм программа деп аталады.
Информатика ... ... ... бірі – ... ... ... ... асыратын осы программа құру болып
табылады.
Зерттелінетін процестің немесе объектіні ақпараттық моделіне сәйкес
құрылған және ақпаратты ... ... ... ... ... ... арнаулы программалау жүйелері қолданылады.
Соңғы отыз жыл көлемінде кең ... ... ... ... ... ... тілі ерекшеленеді.
Паскаль тілін 1970 жылы швейцарияның Цюрих қаласындағы жоғары
техникалық училищесінің профессоры ... Вирт ... Ол бұл ... дүние
жүзінде алғаш болып есептеу машинасын ойлап жасаған ұлы француз ... ... ... атаған.
1979 жылы қабылданған стандартты Паскаль тілі басқа тілдерден
қалыспайды. Сондықтан да қазіргі ... ... тілі ... ... ... шешу үшін қолданады.
Қазіргі кезде көп тараған қуатты ... ... бірі – ... ... ... есептеледі. Бұл програмалау жүйесінің негізі ретінде
Паскаль программалау ... ... ... ... қатар жүйе
құрамына қолданушыға программаларды теріп жазғанда, өңдегенде ыңғайлы болу
үшін сервистік ... ... ... ... ) ... Бұл ... көмегімен жүзеге асыратын Паскаль программалау тілін - Турбо
Паскаль программалау ... ал ... ... ... ... ортасы деп
атау келісілген.
Турбо Паскаль программалау жүйесіндегі қолданылатын мәліметтердің
типтері ішіндегі құрылымдық типтерді ... кең ... ... ... ... ... болып табылады. Курстық жұмысымды осы
құрылымдық типтердің ішіндегі “ жиын” тақырыбына арнадым.
Программалауда «жиын» ... оның ... ... ... Оның ... ... Паскальда жиындар тек реттелген типті
элементтерді қосады. Кез ... ... ... ... (айнымалы немесе
типтелген тұрақтылар) базалық тип деп аталатын бір типке ... болу ... ... ... максималды саны - оның қуаты деп аталады. Турбо
Паскальда базалық тип ретінде ... 256 ... ... ... ... ... Оның ... [ 0..255] болып есептеледі.
Жиын туралы нақты әрі толық мәліметтерді курстық жұмысымның келесі
бөлімдерінде қарастырдым.
ТАРАУ 1. ЖИЫНДАР
1.1. Жиындар ... ... ... біріне жататын жиындық типтер де массив, жазу,
файл сияқты басқа типтерден құралады.
Жиын – бұл бір ... ... және ... мағынасына қарай
біріктірілген элементтердің немесе объектілердің жиынтығы.
Турбо Паскальда жиындық типтердегі элементтердің саны 0-ден ... ... ... ... ... үшін ... тип ... WORD, INTEGER, SHORTINT,
LONGINT бүтін типтерден басқа барлық реттелген типтерді алуға ... ... ... ... ... тип үшін ... тип ... BYTE типі
алынады және мұнын себебі жиындық типтердегі элементтердің саны 0-ден 255-
ті қоса алғанға дейін ғана өзгеретіндігімен ... ... ... ... TYPE ... ... ... Программадағы жазылуы :
TYPE
= SET OF;
мұндағы – дұрыс идентификатор.
SET OF- қызметші немесе резелвтелген сөздер (жиыннан алынғын).
- BYTE, CHAR, ... ... және ... ... ... ... ... біреуі болуы мүмкін.
Мысалы:
TYPE
ZIFR= SET OF 0..9;
Егер ... өзі TYPE ... ... ... онда ... VAR ... ... керек.
Мысалы:
TYPE
ZIFR=SET OF 0..9;
VAR
S1,S2,S3:ZIFR;
Сондай-ақ, жиындық типтерді программаның VAR бөлімінде бірден де
хабарлауға болады. ... ... ... ... ... ... қысқаша жазуға болады:
VAR
1,S2,S3: SET OF 0..9;
Типтерді сипаттаудың синтаксистік диаграммалары.
Жиынның
типі
Реттелген
тип
Интервалды тип
Саналмалы тип
Идентификаторлар
тізімі
1.2. “ Жиын ” ... ... ... ... ... базалық типтің кез келген элементтер
жиынтығын береді. Жиын ... беру үшін жиын ... ... ұғымды пайдаланамыз. Яғни тізімдегі базалық типті жиын элементтері
бір бірінен үтір арқылы ажыратылады және ... тік ... ( [] ) ... ... тителген константалардың синтаксистік сипатталуы келесі
ережелер бойынша анықталады:
жиын константасы
элемент
константасы
“Жиын” типті конструкторлардың әрбір компоненттері ... ... ... ... ( .. ) қос нүкте символымен ажыратылып тұратын екі
константалы интервалды мән болуы мүмкін.
Мысалдары:
TYPE
Days = set of 1..31;
Digc = set of ... = set of ... : days = ... : digc = [‘0’,’2’,’4’,’6’,’8’];
ErrorFlag : error = [ ];
1.3. Жиындардың қасиеттері.
1. Егер ... ... ... ... жиынның элементтерімен сәйкес
келсе, онда олар (жиындар) тең болып ... [1..5] және ... ... ... Егер бір ... ... екінші жиынға енетін болса, онда бірінші
жиын екінші жиынға енеді деп ... ... ... ... ... енеді.
3. Егер төменгі шегі жоғарғы шегінен үлкен болса, онда жиын бос ... [5..1] – бос ... яғни [ ] ... ... ... пен ... ... ол элементтер
тұрақсыздығынды.
1.4. Жиынға амалдар қолдану.
Турбо Паскальдағы жиындық типтерге математикадағы жиындарға ... ... және ... амалдарды қолдануға болады. Бұлар жиындар
теориясы ережесі бойынша орындалады.
Амалдардың белгілену кестесі.
|Математикал|Borland |Іс - ... ... типі ... ... |Pascal – | | | ... |да | | | |
| ... | | |
|( |( ... |Set of ... |
| | | | ... |
|( |+ ... |Set of ... |
| | | | ... |
| |- ... |Set of ... |
|\ | | | ... |
|( |In ... |boolean | |
| | ... | | |
| | | | |X(A |
| | | | |If x in A then |
|( (() |= ... | | |
| | ... | | |
|~ | = ... |boolean |А~В |
| | ... | |В=А |
|~ |< > ... |boolean |А~В |
| | ... | |В< >А |
| | ... | | |
1. ... амалы. Яғни жиындардың элементтерін біріктіру.
А+Б екі жиынның бірігуі С жиынын береді. С жиыны өзіне А және Б жиындарының
барлық элементтерін қосады.
2. ... ... ... Яғни азайғыш жиынның азайтқыш жиынға
кірмейтін элементтерін беру. А-Б жиындарының айырмасы С ... ... ... ... өзіне А жиынындағы Б жиынына тиісті емес элементтерін алады.
3. Қиылысу амалы. Яғни екі жиында да бар болатын ... ... Егер ... онда құр жиын ( [] ) ... ... А*Б ... нәтижесіндегі С жиыны өзіне А және Б ... ... ... ... мәндердің ең кішісі А, ал ең үлкені Б жиынға қолданатын
амалдардың нәтижелері болып табылса, онда нәтиженің типі SET OF А..Б, ... жиын ... ... ... анықтау. Егер А және Б жиындары тең ... ... ... ... нәтижесі – TRUE болады. Кері жағдайда – FALSE.
5. Эквивалент еместігін анықтау. Егер А және Б екі жиын тең ... АБ ... ... ... – TRUE, ал кері ... – FALSE ... ... енетіндігін тексеру.
а) Егер Б жиынының барлық элементі А жиынының элементтері ... онда А>=Б ... ... ... - TRUE болады да, кері
жағдайда - FALSE ... Егер А ... Б ... енетін болса, А және < қатынас амалдары жиындар үшін анықталмаған.
1.5. Жиынға қолданылатын процедуралар.
Турбо Паскальда ... ... үшін ... стандартты
процедуралар қолданылады.
INCLUDE – бұл процедура ... жаңа ... ... немесе жалғау
үшін қолданылады.
Программадағы жазылуы немесе шақырылуы:
INCLUDE ( S, i ... S – ...... ... ... ... (S,i) конструкциясы S:=S+[i] өрнегімен сәйкес келеді, бірақ INCLUDE
процедурасы ықшамдырырақ кодты генерациялайды.
EXCLUDE – бұл процедура жиыннан элментті шығару ... алып ... ... ... ... шақырылуы:
EXCLUDE (S,i);
Мұндағы, S-жиын;
i - жиыннан шығатын элемент.
Осы процедураларды қолданғанда S ... ... ... тип пен ... типі ... болуы қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ.
Кез келген прогроммист жүйемен практикалық жұмысқа кірісуде, алдымен
Турбо Паскаль ортасымен соқтығысады. Себебі, ... ... ... тілі ... ... күрделі есептері шешу үшін пайдалануға
болатын кең таралған стандартты программалау тіліне айналды.
Турбо Паскальда бір ... ... ... ... ... де ... ... Осындай бір типке жататын элементтерден
құрылған құрылымдық типке “жиындар” жатады.
Жоғарыда жазылған курстық ... ... ... тақырып ретінде
ала отырып қарастырдым.
Алдымен кіріспе бөлімінде алгоритм, программалау тілі деген ұғымдарға
түсініктеме беріп кеттім. Программалау тілдері ішіндегі ... ... ... ... ... жиындарға толық түсініктеме беріп, оның қасиеттеріне,
оған қолданылатын операциялар мен процедураларға тоқталдым. Сонымен қатар
жиындарды қолданып бірнеше есептер қарастырып, оған ... ... ... ... ... ... ... көптеген есептерді шешуде икемді де
көрнекті механизм болып табылатындығын білдік. Және ... жеке ... мен ... өңдеуге қолдануға ыңғайлы. Дегенмен, Турбо Паскальда
оның өлшемінің қуаты шектеулі болғандықтан, оны N>255 мәні үшін ... ... ... ... ... С. А., Зима Е.В. ... программирования на языке Паскаль. М,
1987.
2. Епанешников А. М., Епанешников В. П. Программирование в среде Турбо
Паскаль. Диалог мифе ,1996.
3. Зубов В.С. ... ... ... М.П. ... ... Программирование.
5. Марченко Турбо Паскаль 7.0
6. Мұқашева М.Ө. Турбо Паскаль тілінде программалау негіздері.
7. Фаронов Турбо Паскаль ... ... ... бірнеше есептерді қарастырайық.
Есеп 1.
Символдар жолы берілген. Осы жолдың ішіндегі тыныс белгілер санын анықтау
керек (. _ , ; : ! * ?). ... ... ... ... ... ... қолданылған. IF операторында (S[i]='.') or (S[i]='_') және
т.б. ұзақ логикалық өрнекті жазып, бұл есепті жиынсыз да ... ... ... ... жазу ... 2.
Тек жолдық латын әріптерінен тұратын екі символды жолдар берілген. ... және ... S1 және S2-ге ... ... ... S3 ... ... Алдымен MS:=[] деп аламыз.
2. Циклді пайдаланып, бастапқы MS ... S ... ... қосып,
жиынды толықтырып отырамыз.
3. SM процедурасы көмегімен S1, S2 символдар жолынан MS1 және MS2 жиындарын
құрамыз.
4. Құрылған жиындардың қиылысуынан MS3 ... ... ... қадамдарда MS3 жиынынан С символының тиістілігін тексереміз. Егер
MS3 ... С ... ... онда ... Бұл ... ... дейін орындалады.
Есеп 3.
Символдар жолы берілген. Берілген жол ... ... ... ... ... ... құру керек. Программада жиынның базалық
типі CHAR болып табылады. Сондықтан элементтін жиынға ... ... ... IN ... оң ... ... CHAR типін талап етеді.
Символдарды бөліп шығаратын COPY ... STRING ... ... ... ... бөліп шығару үшін индекстеу қолданылады. Ал
бұл жиын үшін ... ... ... (1

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бір өлшемді жиындарға амалдар қолдану11 бет
Жиындар теориясына кіріспе30 бет
Жиындардағы және банкеттердегі қызмет көрсету10 бет
Құрыдымдық типтер.жиындар19 бет
Java туралы жалпы түсiнiк11 бет
Turbo Pascal тілінің негізгі элементтері22 бет
Альфред Адлер12 бет
Біріншілік өлшеу түрлендіргіштерін монтаждау7 бет
Баймырзаұлы Балуан Шолақ 7 бет
Бифуркациялық диаграммалар5 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь