Соңғы курстың шығыс құжатын автоматтандыру бағдарламасы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ...............................................................................................................2

1-ТАРАУ. АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ЖҰМЫС ОРНЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУЫ...............................................................................................................4
1.1. Дербес ЭЕМ негізінде АЖО-ның қалпы және даму перспективалары..................................................................................4
1.2. Жұмыс орнын автоматтандыру принциптері мен оған қойылатын талаптар...........................................................................11

2-ТАРАУ. «СОҢҒЫ КУРСТЫҢ ШЫҒЫС ҚҰЖАТЫН АВТОМАТТАНДЫРУ» БАҒДАРЛАМАСЫН СИПАТТАУ .......................15
2.1. Жалпы бағдарлама туралы ...........................................................15
2.2. Группа туралы мәлмет .................................................................16
2.3. Группаның шығыс құжаты ..........................................................18

3-ТАРАУ. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ӨНІМДІ ҚҰРУҒА ҚОЛДАНЫЛҒАН ИНСТРУМЕНТАЛЬДЫ ҚҰРЫЛЫМДАР.......21
3.1. Мәліметтер қоры туралы түсінік..............................23
3.2. МҚ архитектурасы...................................................25
3.3. МҚ кестесі...............................................................26
3.4. Delphi-де қолданылатын мәліметтер қорының түрлері.....................................................................27
3.5. Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру............................................................32
3.6. TQuery компонентімен жұмыс..................................37
3.7. TDBGrid компонентін қолдану.................................43

ҚОРЫТЫНДЫ …………………………………………………………51

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР …………………………………...52

ҚОСЫМША ……………………………………………………………53
Қазіргі уақытта қоғамдық өмірде ақпараттың таралу қарқыны өте жылдам дамып келеді. Ақпараттық процесстер - адамдар арасында, тірі организмдерде, техникалық құрылғыларда, қоғамдық өмірде ақпарат тасымалдау, жинақтау мен түрлендіру процесстері.
Ақпаратты басқару компюьтерлерді қолданудың негізгі саласы болып табылады және де, болашақта үлкен роль атқарады.
Мәліметтер қоры - қоғамның қандай да бір саласындағы немесе оның бөлігіндегі нақты объектілер туралы мәліметтер жиынтығы. Мәліметтер қорын басқару жүйесі компьютерлік техниканың даму жолдарына байланысты жетілдіріліп тұрды, пайдаланушының қойған барлық күрделі деңгейдегі талаптарын орындауға бейімделді.
Қазіргі қоғамның талаптарына сәйкес жаңа техналогиялардың даму барысында жұмыс орнын автоматтандыру негізгі мәселелердің бірі. Өнеркәсіптерде, мемлекеттік және жеке шаруашылық мекемелерде, оқу орындарында және басқа да салаларда ақпараттандыру жүйесін кеңейту және жұмыс орнын автоматтандыру мәселелері алға қойылып отыр. Автоматтандыру үшін көптеген автоматтандырылған бағдарламалық жүйелер мен құрылғылар қолданылады, олардың ішінде бухгалтерлік есептеулер жүйесі, электронды деканат, оқу жүктемесін есептеу, қызметкерлер, студенттер туралы электронды мәліметтер қоры және тағы да басқалар бар.
Дипломдық жұмыс Delphi обьектілі бағытталған тілінде жазылған және мәліметтер қорын басқару жүйесі ретінде Paradox қосымшасы қолданылады. Қазіргі уақытта Delphi корпоративтік пайдалану үшін қолданылатын мәліметтер қоры қосымшасын құруда бірден-бір кеңінен таралған құрылғы болып есептелінеді. Delphi-де МҚ қосымшаларын өңдеуші бизнес-логика және программа интерфейсі реализациясы әдістерін таңдай алу мүмкіндігі ғана емес, МҚ-мен өзара іс-әрекет архитектурасы және мәліметтерге ену мүмкіндігі да бар. Бұл тіл визуалды бағдарламалау ортасы, бағдарламалауға тиімді және қолайлы болып табылады.
Дипломдық жұмыс тақырыбының қойылымы:
Соңғы курстың шығыс құжаттарын құруды автоматтандыру..

Мақсаты мен міндеті:
Соңғы курстың студенттерінің барлық семестрде алған бағаларын ортақ бір формаға келтіріп, ыңғайлы түрде толтыруға мүмкіндік беру.

Дипломдық жұмыстың құрылымы
Жұмыс негізінен үш тараудан тұрады:
1-тарауда Дербес ЭЕМ негізінде автоматтандырылған жұмыс орнының дамуы және қойылымы туралы жазылды.
2-тарауда Бағдарлама және онымен қалай жұмыс істеу жөнінде қолданушыға нұсқау жазылды.
3-тарауда бағдарламалық өнімді құруға қолданылған инструментальды құрылғылар: мәліметтер қорын басқару жүйесіндегі Paradox 7 механизмі мен Delphi бағдарламалау ортасы және ондағы басты компоненттер туралы жазылды.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..........................................2
1-ТАРАУ. АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ЖҰМЫС ОРНЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ
ДАМУЫ.......................................................................
........................................4
1. Дербес ЭЕМ негізінде АЖО-ның қалпы және даму
перспективалары.....................................................
.............................4
1. Жұмыс орнын автоматтандыру принциптері мен оған ... ... ... ... ҚҰЖАТЫН АВТОМАТТАНДЫРУ» БАҒДАРЛАМАСЫН
СИПАТТАУ .......................15
2.1. Жалпы бағдарлама туралы
...........................................................15
2.2. Группа ... ... ... ... ... ... ... ҚҰРУҒА ҚОЛДАНЫЛҒАН ИНСТРУМЕНТАЛЬДЫ
ҚҰРЫЛЫМДАР.......21
3.1. Мәліметтер қоры туралы түсінік..............................23
3.2. МҚ
архитектурасы...................................................25
3.3. ... ... ... ... ... ... ... қорымен байланысты
ұйымдастыру......................................................
......32
6. TQuery компонентімен жұмыс..................................37
7. TDBGrid компонентін қолдану.................................43
ҚОРЫТЫНДЫ …………………………………………………………51
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР …………………………………...52
ҚОСЫМША ……………………………………………………………53
КІРІСПЕ
Қазіргі уақытта қоғамдық өмірде ақпараттың таралу қарқыны өте ... ... ... ... - адамдар арасында, тірі организмдерде,
техникалық құрылғыларда, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... компюьтерлерді қолданудың негізгі саласы болып
табылады және де, ... ... роль ... қоры - қоғамның қандай да бір саласындағы ... ... ... ... ... ... жиынтығы. Мәліметтер қорын
басқару жүйесі компьютерлік техниканың даму ... ... ... ... ... барлық күрделі ... ... ... ... ... сәйкес жаңа техналогиялардың ... ... ... автоматтандыру негізгі мәселелердің бірі.
Өнеркәсіптерде, мемлекеттік және жеке ... ... ... және басқа да салаларда ақпараттандыру жүйесін ... ... ... ... ... алға ... отыр. Автоматтандыру
үшін көптеген автоматтандырылған бағдарламалық жүйелер мен құрылғылар
қолданылады, олардың ... ... ... ... ... оқу жүктемесін есептеу, қызметкерлер, студенттер туралы электронды
мәліметтер қоры және тағы да басқалар бар.
Дипломдық ... Delphi ... ... ... жазылған және
мәліметтер қорын басқару жүйесі ретінде Paradox қосымшасы қолданылады.
Қазіргі уақытта Delphi корпоративтік ... үшін ... ... ... ... ... кеңінен таралған құрылғы болып
есептелінеді. Delphi-де МҚ қосымшаларын ... ... ... интерфейсі реализациясы әдістерін таңдай алу мүмкіндігі ғана
емес, МҚ-мен өзара іс-әрекет архитектурасы және ... ену ... бар. Бұл тіл ... ... ... ... ... және
қолайлы болып табылады.
Дипломдық жұмыс тақырыбының қойылымы:
Соңғы курстың шығыс құжаттарын құруды ... мен ... ... ... ... семестрде алған бағаларын ортақ бір
формаға келтіріп, ыңғайлы түрде толтыруға ... ... ... ... ... үш ... ... Дербес ЭЕМ негізінде автоматтандырылған жұмыс орнының дамуы және
қойылымы ... ... ... және ... қалай жұмыс істеу жөнінде қолданушыға
нұсқау жазылды.
3-тарауда ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесіндегі Paradox 7 механизмі мен
Delphi бағдарламалау ортасы және ондағы басты компоненттер туралы ... ... ... ... ДАМУЫ ЖӘНЕ ҚОЙЫЛЫМЫ
1.1. Дербес ЭЕМ негізінде АЖО-ның ќалпы жєне даму ... ... ... машиналардың жаңа класының Дербес ЭЕМ-
нің пайда болуына єкелді. Дербес ЭЕМ-ң ... ... оның ... жєне ... ... ... ... Мысалы, 60-шы жылдардың
басындағы үлкен ЭЕМ-дің шығарылуының, 70-ші жылдардың басындағы кіші ... жєне 80-ші ... ... ЭЕМ-дің шығарылу сұранысының жоғарылығы
бір-бірімен шамалас. Ќазіргі кезде Дербес ЭЕМ-ң төмен бағасы, ... ... ... ... ... ... облыстарға Дербес ЭЕМ ќолданылатын ұжымдыќ тұрмыста жатады
1-сурет. Дербес ... ... ... ... ... 3-сыртқы жады, 4-дисплей, 5-
клавиатура, 6-басып шығару ќұрылғысы, 7-жүйелік ... ... ... ... өңдеумен байланысты еңбек ... ... ... берді. Бұл аспект ерекше көзге түсерліктей, өйткені
осы уаќытќа ... ... ... ... ... өте жай ќадаммен
өсіп келді. Осылайша ол соңғы 30 жыл ішінде 2-3 есе өсті, ал ... ... 14-15 есе ... ... ... ... салалар
мамандарының басќару жєне ой еңбегінің интенсификациясы үшін ... ... ... ... АЖО өте кең көлемде өңделіп ... ... ... жұмысшыларының АЖО-ның негізгі ќұраушы
элементтерін, басќару тұрмысын жєне т.б. олардың ќолданылуының ... ... ... ... ... ... ... ЭЕМ-нің жалпы схемасы көрсетілген.
• Дербес ЭЕМ-нің негізгі құрылғысы ... ... ... орындалуын қамтамасыз ететін микропроцессор болып
табылады. ... ... ең кең ... таралған 32-разрядты
процессорлар, бірақ көп ... ... ... ... келеді. Разрядтылық елілік кодтағы жұмысшы ... ... ... ... ... тактілік
жиілігімен де ерекшеленеді. Тактілік жиілік пен разрядтылық неғұрлым
үлкен болса, соғұрлым процессордың сапасыжоғары ... Бір ... ... ... ... ... ЭЕМ үшін ... ЭЕМ-нің жұмыс істеу шапшаңдығы сонымен қатар жұмыс істейтін
жадының көлеміне де байланысты. Жады негізгі және ... ... ... жады 2 компоненттен тұрады: тұрақты есте ... ... ПЗУ) және ... есте сақтау құрылғысы (RAM немесе ОЗУ) ЖЕҚ- да
программаның динамикалық информациясы және өңделетін ... ... ... ЖЕҚ құрамындағы барлық информация өшіріліп қалады.
ТЕҚ-сы ЖЕҚ-ға қарағанда кішірек, онда информация ұзаққа ... және ... ... ... ... оны арнайы құрылғылардың көмегімен өзгертуге
болады (ТЕҚ-прогматтары). Сыртқы есте сақтау құрылғылары (СЕҚ) ... әр ... ... ... ... ... ... магниттік
таспаға жазу үшін қолданылады. Қазіргі ... ... ... ... сақтай алады (1гб=1024мгб). Бұл құрылғылар ертеректе шыққанына
қарамастан, олар әлі де кең көлемде қолданылады, оның ең ... ... ... олар ... ... ... көшіруге және ұзақ
уақыт сақтауға арналған. Дисктік жинағыштар да қазіргі кезде кең ... ... ... ... ... ... иілгіш дисктегі жинағыштар (флоппи дисктегі) дискеталар салыстырмалы
түрде сыйымдылығының өте төмен болуына қарамастан, бағасының ... кең ... ... ... ... ... олар иілгіш дискілер секілді
көп қолданылады, бірақ қатты дискілердің ... ... ... және сыйымдылығы жоғары винчестер бағасы түсіп келеді, ал жылдамдығы
сенімділігі және сыйымдылығы өсуде. Бұл айтылғандардың барлығы қазіргі ... ... ең ... атрибуты болып табылады.
в) Лазерлік дисктегі жинағыштар да осы уақытта жақсы таралып келеді.
(CD-ROM) өзінің кемшіліктеріне ... CD-ROM ... ... ... ... информацияны сақтау құрылғысы ретінде оның
алатын орны ерекше (700 мгб).
г) Қазіргі кезде көп қолданыс таппаған ... да ... СЕҚ да ... – оптикалық дисктер Бернулли дисктері, WORM-дисктері, Mobile
дисктері және т.б.). ... ... ... ... барабандар және т.б.). Қазіргі уақытта ескіріп қалған және соңғы
ДЭЕМ-де олар мүлдем қолданылмайды.
... ... ... ... ... құрылғы. Ол экранның
өлшемімен сипатталады.
• Клавиатура (пернетақта) ... ... ... ... ... ... ... жұмысын жеңілдететін қосымша құрылғылар да
бар. Олар тышқан және т.б. ... ... үшін ... ... де ... ... ... және талдау құрылғылары
мен бейнені ... ... ... болашағы өте үлкен.
• Дербес ЭЕМ-нің барлық құрылғылары жүйелік магистраль арқылы қатынас
жасай алады. Бірақ информация ... ... ... жазылып, содан
кейін процессор оған ену мүмкіндігін ала ... ... ... ең тиімді формасы ол Дербес ЭЕМ-ның негізінде ... ... ... бұл әдіс адам мен ... ... психологиялық қабынуларын жоғалтады.
АЖО келесі сұрақтарға жауап беру керек:
• Маманның информациялық есептік сұраныстарын қанағаттандырады.
• Жауаптың минимальды уақытты ал сұраныстар қолданушынікі.
• Қолданушы ... ... және оның ... ... ... ... тез ... көмек берудің қарапайымдылығы және
сенімділігі.
• Қолданушыға шыдамдылықпен қарау.
• Қолданушыны тез оқытып-үйрету мүмкіндігі.
• Есептеуіш ... ... ... мүмкіндігі. АЖО-ның жалпыланған
схемасы 2-суретте көрсетілген.
Жалпы программалық қамсыздандыру (ПҚ) ... ... және жаңа ... ... және өңделуін
қамтамасыздандырады. АЖО-ның ... ... ... ... ... (ФПҚ) дәл осы ... нақты маманға
бағыт анықталады, айқындалған пәндік облыстардың есептері ... ... ... ... көңіл "адам-машина" қатынасын ұйымдастыру сұрақтарына
аударылады. Қолданушы ЭЕМ-мен жұмыс жасағанда өз ісінің қажетті, ... ... ... ... ... жұмысына деген жағымсыз сезімдер
пайда болуы ... ... ... осы ... ... көзқарасы
бойынша оларды мынадай түрлерге бөлуге болады:
• Командалық тілі бар жүйелер.
• "Адам объектілер әлемінде".
• "Меню" формасындағы диалог.
Қолданбалы желілерді командалық ... ... мини және ... ЭЕМ үшін
интерпретатор командаларын құру идеяларын көшіру. Оның ... ... ... мен ... ... ал кемшілігі:
командаларының олардың параметрлерін еске ... қате ... ... әр ... ... ену мүмкіндігін шектеу және т.б.
Осылайша қолданушы жүйелерде қарым-қатынас тілін ... ... ... ... форманы диалогы қолданушыға көптеген
альтернативті әрекеттерді ұсынады. Ол ішінен өзіне ең ... ... ... ... ... ең көп ... ... интерфейсі онда барлық
жұмыс орны үш бөлікке бөлінеді (объектке). Біріншісі (жоғарыда орналасқан
жол) ... ... ... деп ... Оның ... қолданушы "қаңқа"
программаларын құрайтын әр ... ... ... ... ... ... ... ену мүмкіндігін алуға болады. Екінші бөлігі
(төменгі ... ... ... ... ... ... да ... қатары деп аталады. Оның көмегімен өте жиі шақырылатын объекттер
немесе ағымдағы информация көріну ... ... ... жұмыс беті (стол
беті) деп аталады, ол ең үлкен ... ... ... ... қалып-күй
қатарынан шақырылатын командалардың көбісі шақырыла ... Адам ... ... ... диалог орнату өте қолайлы болып табылады және ... жиі ... ... ... ол СИА стандартына сәйкес болуы
керек.
Енді АЖО-ны өңдеу үшін ... 2 ... ... ... ... функциялардың автоматтандырылуы:
Функционалдық ПҚ-ны нақты қолдану шарттарына ... ... ... ... әр ... ... ... базалық
болып табылатын программаық жабдықтарды атап өткен жөн.
Ең бірінші болып техникалық жеке тұлға ... ... ... ... ... ... болады. Бұған ең қарапайым мысал
текссік редакторлар (процессорлар). Олар информацияны тез ... ... ... ... ... жіне ... басып шығаруға дайындауға
мүмкіндік береді. Тексттік редактрлерде қолдану ... ... ... ... ... әр түрлі құжаттарды дайындауға мәліметтерді табу үшін үлкен
көлемді информациялармен жұмыс істеуге тура келеді. Осы ... ... ... яғни бұл жұмысты жеңілдету үшін арнайы МҚБЖ пайда болады(СУБД:
DBASE, RBASE, ORACLE және т. б.). МҚБЖ өте ... ... ... және ең ... қажет мәліметтерді дер кезінде табуға мүмкіндік
береді. Мысалы, картотекамен жұмыс жасағанда ... ... табу ... ... ... ... үзу ... өйткені кейбір карточкалар
дұрысемес ретпен сұрыпталған. Ал МҚБЖ бұл әрекетті санаулы ... ... ... ... ... бірге әртүрлі таблицалармен жұмыс
жасайды, ... ... көп ... ... ... кестелік
құжат түрінде көрсетіледі. КЭТ (ҮЭК) (үлкен форматты электрондық кестелер)
осндай ... ... ... ... немесе аралық
мәліметтерді тез арада енгізіп, кейбір өзгертулерді ... ... ... түрде енгізіп отырады.
Көптеген мекемелерде ұйымдардың тұрмысын координациялау және ... ... ... ... ... рөлі ... ... барлыќ
басќару тұрмысы бір процесс жиынтығы болып есептеледі, олардың єрќайсысының
басталу жєне біту мерзімі бар. Єр ... ... ... ... байланыста, осылайша жұмыстың аяќталу уаќытын еске салып
тұрады.
Мекемелік тұрмыста үлкен ... ... ... ... ... ... ... 95%-ға дейінгі, ал маманның 53%-ға дейінгі уаќытын
алады. Осыған байланысты «электрондыќ почта» типті ... ... ... ... ... ... үлкен мүмкіндіктер туғызады: мекеменің
ішінде ... ... ... єртүрлі жұмыс орындарынан хабарламаларды
алу жєне оларды өңдеу, мамандардың ... ... жєне т. ... ... ... ... желісінің ќұрмындағы АЖО-ы
ұйымдастыру жұмысымен тығыз ... ... ... ... ... графиктік редакторларды
өзіне сыйдыратын бөліктенген пакеттерге үлкен сұраныс бар.
МЌБЖ ... ... ... үшін ... жєне олар осы ... бір бүтіндей етіп саќтайды. ... ... екі ... шапшаң дамуы жүріп жатыр (дыбыстыќ жєне видео информация). Олар
үшін өздеріне ғана тєн ... ... ... ... ... бұл ... ... МЌ-ң ажырамас бөлігі болып кетер.
Ќазіргі ФПЌ ќажеттіліктердің барлығын ќанағаттандырса, кейбір кемшіліктерін
көруге ... ... да ... жаңа ... мен ... ... өте
ќолайлы болар еді. АЖО-да жаңа программалыќ ќұралдарды өңдеу ... ПЌ-ң ... мен жаңа ... үшін ... ... дандыруын ќұру. Ќазіргі уаќыта АЖО-ны ... ... Ол ... ... ... ... мєселелер есебі.
• басќа жұмысшылармен өзара іс-єрекет.
• профессионалды єдеттер мен бағыттарды есептеу.
• тек ФПЌ емес, арнайы техникалыќ ќұрылғыларда да ... ... ... номерлерін автоматы түрде алу жєне т. б.).
АЖО-мен мамандарды жабдыќтау ... ... ... ... ... ... ... жылдамдығын көтеруге мүмкіндік
береді.
1.2. Жұмыс орнын автоматтандыру принциптері мен оған қойылатын талаптар
Автоматтандырылған жұмыс орнының ... ... деп, ... ... адам мен ... құрылғысы арасындағы функция мен
жүктелімнің дұрыс бөліну шартына байланысты нақты ... ... ... ... ... ғана ... жұмыс орыны басқарудың
тиімділігін және еңбектің өнімділігін артыратын құрал ғана емес, сондай-ақ
мамандардың қолайлы жұмыс ... ... ... ... басқару объектісінде, ... ... ... ... жұмыс орны болуы керек. Бірақ ... ... ... құру ... ... ... ... Жұмыс
орынын автоматтандыру жалпы мынадай принциптерге сүйенуі қажет:
• жүйелілік;
• икемділік ;
• орнықтылық;
... ...... ... ... ... ... ретінде қарастырылуы тиіс.
Икемділік принципі – қандайда бір модуль ... ... жүйе ... ... ... құру және ... элементтерін бір үлгіге салу
мүмкіншілігі.
Орнықтылық принципі – жұмыс орынын автоматтандыру жүйесі мүмкін болатын
ішкі және сыртқы әсер ... ... ... ... қызметтерді
орындау керек.
Тиімділік принципі – жүйені жасауға және оны пайдалануға кеткен шығынға
қатысты жұмыс орынын автоматтандыру жоғарыда келтірілген принциптерін ... ... ... ... ... автоматтандыруға қойылатын талаптар төмендегідей:
- мамандардың ақпараттық және есептеу талабын уақытында қанағаттандыру;
- автоматтандыру уақытты ұту ... ... ... аз ... ішінде жауап беру;
- пайдаланушының дайындалу деңгейіне және оның профессионалдық сұранысына
байланысты келтіру(адаптация);
- ... ... ... ... ... ... пайдаланушыға байланыс бойынша шыдамдылықты қамтамасыз ету;
- пайдаланушының тез үйренуінің маңыздылығы;
- есептеуіш желі ... ... ... ... ... КУРСТЫҢ ШЫҒЫС ҚҰЖАТЫН АВТОМАТТАНДЫРУ БАҒДАРЛАМАСЫН СИПАТТАУ
2.1. Жалпы бағдарлама туралы
Бағдарламада 5 негізгі форма бар, ... ... ... жаңа ... ... ... мәлметін өзгерту, группаның ведомостін
құру/өзгерту, группаның ведомостін толтыру. Осы терезелерге ... ... ... меню ... не болмаса құрал-саймандардың көмегімен
жүзеге асыруға ... ... ... не бар ... ... ... онда:
• меню қатары;
• құрал саймандар қатары;
• группаның студенттері туралы мәлмет.
1-сурет.
Группаның тізім берілген компонентте группаның тізімін ... ... ... студенттері туралы мәлмет алуға болады. Программада одан
басқа ... ... ... Бұл ... ... тез ... ... бастамасы жаңа группа қосудан басталады. Мен программаны
екі бөлікке ... ... ... ... ... және ... шығыс
құжаты. Яғни, алдымен жаңа группа қосып, оның студенттерін қосып болғаннан
кейін, оның (группаның) шығыс ... ... оны ... ... Міне ... тоқтала кетсек.
2.2. Группа туралы мәлметпен жұмыс
Алдымен жаңа группан қосамыз ол үшін ... ... ... ... ... ... Содан соң бізге 2-суреттегідей терезе
ашылады:
2-сурет.
Осы терезені толтырып болғаннан соң, группаның мәлметін ... ... Біз ... аз ... алты ... ... терезені жаба
алмаймыз.
3-сурет.
Толтырып болғасын алар студентіңізді алып, қосар студентіңізді қосу
үшін ... ... ... ... ... ... ... бірақ мұнда біз таңдаған группаның мәлметтері тұрады.
Группаны өшіру үшін ... жою ... ... орындаймыз.
Сол кезде сізден группын өшіруге рұқсат сұрайды:
4-сурет.
Егер сіз иә деп жауап ... онда ... ... мәлметін
жояды.
2.3. Группаның шығыс құжаты
Группаның ведомостін құру ... ... ... тізбегін орындаймыз. Сол сәтте бізге 5-суреттегідей терезе
ашылады.
5-сурет.
Бұл тереземен жұмыс істеу өте ... ... бір ... ... бір
түрлі ыңғайсыз болып көрінеді. Алдымен ... ... ... соң
сабақтар санын таңдаймыз, сабақтың атын ... ... ... санын енгіземіз және Толтыру ... не ... ... ... ... ведомостін толтыруға кіріссек. Ол үшін Сервис(Группаның
ведомостін толтыру тізбегін орындаймыз. Содан соң 6-суреттегідей ... Оған ... ... бағаларын енгіземіз.
6-сурет.
Енгізіп болған соң, толтыру батырмасын басамыз. Толтыру үшін алдымен
пәннің бағанымен студенттің ... ... ... оң жақ ... ... ... ... аламыз. Не болмаса ыстық пернелердің
көмегімен толтыруға болады. Ол үшін Fx батырмасын басамыз, мұндағы х ... 1 мен 2 ... ... дегенді білдіреді.
Толтырып болған соң, ведомостті Excel ортасында көру ... Ол үшін F5 ... ... не ... Сервис(Группаның
ведомостін қарау тізбегін орындаймыз. Бұл процесс 7-суретте бейнеленген.
7-сурет.
3-ТАРАУ. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ӨНІМДІ ҚҰРУҒА ҚОЛДАНЫЛҒАН ИНСТРУМЕНТАЛЬДЫ ҚҰРЫЛЫМДАР
3.1 Мәліметтер қоры (МҚ) ... ... ... көлемі көбейіп отыр. Ал, ... ... ... ... Сол ... ... тез ... үшін дербес
компьютерлер пайдаланылады. Компьютердегі ақпарат негізінен кесте түрінде
сақталады. Осы кестелер (бірігіп)  МҚ-на бірігеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Олардың құрамына мыналар енеді:
1)       Есептеуіш жүйе;
2)       Бір  немесе бірнеше МҚ;
3)       Мәліметтер қорын ... ... ... ... ... ... -  бұл ... көлемді өзара байланысқан ақпаратты сақтауға, ... ... ... бір ... ... ... файлы.
МҚБЖ - бұл МҚ  құруға, жүргізуге және қолдануға арналған тілдік ... ... ... ... ... ... МҚБЖ ... (
персональді) және көпқолданушы болып бөлінеді:
Дербес МҚБЖ  бір компьютерде жұмыс жасайтын локальді МҚ-н құруды қамтамасыз
етеді.  Дербес МҚБЖ-не Paradox, dBase, FoxPro, Access және т.б. ... МҚБЖ ... ... ... ... ... құруға мүмкіндік береді. Оларға  Oracle, Inter Base, SyBase, Microsoft
SVL Server, Informix және т.б. жатады.
Қолданбалы программалар, немесе ... ... ... ... арналады. Қолданушы МҚ осы қосымшалар  ар басқарады.
МҚ-ң  негізгі нақты бір объект тобы ... ... ... табылады. Жалпы МҚ
қандай да бір  мекеме (ұйым)  үшін арналады;   Ақпаратты мекеменің ... ... Осы ... ... МҚ-н құру негізінде
концептуальді  талаптар қояды.  ... ... ... ... ... ... алынады.
Логикалық модель - бұл мәліметтерді ұйымдастыру түрі.  Негізгі логикалық
модельдерге мыналар жатады:
 
1. Иерархиялық ... - ағаш ... ... ... ... ... ... түрде байланысқан. Мұнда бір басты ... ... ... ... ... Ал екінші деңгейге өз негізінде 3-ші деңгей
бағынады. 1-ші деңгей 3-ші деңгейді тікелей басқара алмайды.  Сондықтан бір
деңгейде байланыс жасауға ... ... МҚ  граф ... ұйымдастырылады. Мұнда басты және бағынқы
объект деген болмайды. Бұл ... ...... қйындығында.
3. Реляциялық МҚ өз атын ағылшын тіліндегі relation (қатынас) терминінен
алған. Бұл терминді 70 жж.  IBМ ... ... ... Код ... МҚ – бұл ... ... ... кестелер жиынтығы.
Реляциялық модель құрылымы қарапайым, қолдануға  ... ... ... МҚ- ның ... реляциялық болып табылады.
4. Объектілі – бағытталған МҚ желілік және реляциялық ... ... ... ... ... ... ... МҚ Архитектурасы
МҚ-ның орналасуы мәліметтерді өңдейтін қосымшаны құруға әсер етеді.
Орналасуына ... ... ... ... екіге бөлінеді:
Delphi қосымшасы МҚ-на BDE (Borland Datеbase Engine – Borland ... ... ... ... МҚ ... ... ... МҚ-мен жұмыс бір қолданушы
режимінде жүзеге асырылады.
МҚ көпқолданушы режимінде де жұмыс жасауы мүмкін. Ол үшін МҚ-ң ... ... желі ... ... ... ... сервердегі  қосымшаны
жүктей алады, бұл кезде қолданушы компьютерінде қосымша көшірмесі ғана
жүктеледі. Локальді МҚ-н осылайша ... файл – ... ... ... МҚ ... компьютер – серверінде орналасады, ол осы МҚ –
мен  жұмыс ... ... ... ... орналасады. Бұл
жағдайда клиент – сервер    архитектурасы  туралы  айтылады.
Ақпараттық жүйе – МҚ ... мен ... ... ... ... ... ... деп  те аталады.
Клиент – бұл қосымша – клиент деп аталады.
Мәліметтер алу үшін МҚ ... ... ... ... ... SQL ... қалыптастырылады. Сұранымды алған соң  қашықтықтағы
сервер  оны SQL – серверге жібереді: SQL – ... – бұл ... ... және ... ... клиентке оның нәтижесін қайтаратын
программа. ... ... ... ... ... МҚ  ... МҚ ... байланысқан кестелерден тұрады. Кестелер файлдарда
сақталады. Олар жеке құжаттарға немесе электрондық ... ... ... көшіруге, жылжытуға болады. Құжаттардан өзгешелігі МҚ кестелері
көпқолданушы режимін қолдайды, яғни олармен бір уақытта ... ... ... ... кесте үшін мәліметтерден, индекстер мен кілттерден тұратын ... ... ... ... файл аты – ... аты ... ... Ол кесте
құру кезінде беріледі. МҚ кестесі жолдар мен бағандардан тұрады.
Кесте  жолдары – ... ... өріс деп ... ... ... типті объектілер туралы ақпарат сақталады.
Әрбір өрістің уникалды аты болады. Өрісте тек бір типті  ... Мыс: ... сан ... ... ... ... өрісіне мән
енгізгенде автоматты түрде типке сәйкестігі тексеріледі. Кестелерде
кілттер  мен ... ... ... - бұл кестедегі әрбір жазбаны бір мәнді анықталатын ... ... ... ... кілт - бір өрістен, құрама ... ... ... – бұл  да кілт ... ... ... ... құрылады, бірақ
өрістегі мәндер қайталануы мүмкін. Индекстер кестелерді индекстік өрістер
бойынша ... үшін ... ... ... ... ... жылдамдығын арттырады. Сонымен кілттер мен индекстерді пайдалану
мыналарды жүзеге асыруға мүмкіндік береді:
1)       Жазбаларды бірмәнді ... ... ... ... ... ... Кестелерді сұрыптауға;
4)       Кестеде мәліметтер іздеу жылдамдығын жоғарылатуға;
5)       МҚ –ң жеке кестелері арасында байланыс ұйымдастыруға.
Delphi-дің өзінде кестелер форматы жоқ. ... ол ... ... ... ... – dBase және Paradox. Біз  Paradox ... ... В., Хомоненко А. Delphi 5 489-бет, 14.2- кесте}
Paradox 7 ... ... үшін ... ... келтірілген.
3.4. Delphi – де қолданылатын мәліметтер қорының түрлері
Локалдік мәліметтер қорында ... қоры ... ... ал ... ... ... ... мәліметтер қоры файл – серверде болады.
Локалдік вариантта мәліметтермен жұмыс істеу бір пайдаланушы режимінде
болады. Бұл вариант корпоративтік жұмыста іс ... ... ... ... ... ... істеп отырған пайдаланушы саны мен
мәліметтер қоры қөшірмесінің саны тең ... ... ... ... құрамын синхрондау қиын.
Файл-Сервер
Локальдік машина ... ...... ... ... мәліметтер желілік файл – серверде
орналасады, ол бір ... ... ... жұмыс істей алады,
сондықтан мұндай мәліметтер қорында қөп пайдаланушы режимінде ... ... ... ғы ... ... ғана сақталады, әрбір
клиент әр уақыт мезетінде осы ... ... ... ... ... ... ... клиент бағдарламасына
жүктеледі.Олар әрбір клиент орнындағы мәліметтердің ... ... ... қоры ... ... ... ... де BDE клиент машинасында болады, және бағдарламамен бірігіп
локалдік мәліметтер қорын басқару жүйесін құрады, мұнда қөшірме саны ... саны тең ... ... ... ... компьютерлермен
INTERNET желісіне шығуға болады. BDE локалдік және клиент – ... ... ... ... ... ... PLL- библиотека
жиынын білдіреді. Ол Delphi – де жазылған мәліметтер қорымен жұмыс ... ... ... пайдаланатын әрбір компьютерге қондырылады.
Клиент – серверлік мәліметтер қоры.
Клиент – сервер архитектурасында BDE мен ... қоры ... қор ... ... ... ... қоры ...
деген маңызды аралық звено пайда болады.
Клиент – ... ... ... қоры (бір – ... ... ... тұратын мәліметтер қоры) үшін өндірістін стандарт болатын
SQL(Structured Query Language – құрылымдық сұраныс тілі) ... ... ... SQL ... ... ... ... етеді, оны
орындайды, нәтижесін құрады және оны клиентке жібереді. Мұнда ... ... ... орындауға қатыспайды, ол тек қана сұранысты
мәліметтер қоры серверіне жібереді және ... ... ... ... ... түрге келтіреді және пайдаланушыға береді. Клиенттің қосымшасына
тек қана ... ... ... ... ал ... тек ... ... мәліметтер беріледі. Қорытындысында желіге жүктеме азаяды.
Сондай- ақ SQL-сервер ... ... тез ... орындау үшін тиімді
жағдайларды қарастырады. Мұның бәрі ... ... ... ... сұраныс нәтижесін күту уақытын азайтады.
SQL сервердің қолдануымен транзакцияның қуатты аппараты бір ... ... бір ... ... мүмкіндік бермейді және
өзгеріс енгізудұрыс аяқталмаса бастапқы мәніне қайтып ... ... ... ... ... ... ... қоры серверінде мәліметтер физикалық тұрғыдан бір үлкен файл
түрінде дискіде сақталады, жұмыс ... үшін ... ... ... бұл ... бұзу мен ... ... күшейтеді.
Сервер қосымшасымен біріккен архитектура.
Клиент – сервер архитектурасын дамыту идеясы (ойы) ... ... ... үш ... ... пайда болуына әкелді.(N-tier
немесе multi-tier архитектурасы)
Клиент – сервер архитектурасы екі звенолы: бірінші ... ... ал ... қор сервері мен мәліметтер қоры екінші звено
болады.
Үш звенолы архитектурада қосымша бағдарлама құрылады, онда ... ... ... ... ... ... мәліметті теру компонеттері,
сондай – ақ қосымша компонеттер TDatabase және TSession кіреді. Содан ... COM ... CORBA ... ... ... ары ... ... болады. Клиент машинасында BDE болмауы ... ... ... үшін олар ... ... жүгінеді, ол қажетті
мәлімет алмасуды өткізеді.
Сервер машинасы ... ... ... ... ... BDE – мен жабдықталған кез келген желілік машинада болуы
мүмкін.Бұл кезде ол орналасқан каталогке ... ... ... ... ... ... жасалуы тиіс, ал машина сервер қосымшасы тұрған
мәлімет серверімен жұмыс істеу периоды кезінде қосылуы тиіс.
Сондай – ақ ... ... ... файл – ... вариантын
қолдануға болады (суретте оң жағында) Мұнда дұрыс емес ... ... кері ... ... қоры ... жіберілмейді.
Клиент бағдараламасында мәліметтер қорының мәліметтер бөлігінің
көшірмесін ... ... ... теру ... ... осы көшірмені өзгертеді, қажет уақытқа дейін мәліметтер қорына
жіберілмейді. ... – ақ ... ... ... ... сервер
қосымшасынан бір мезгілде клиент экранында ... ... ... ... ... ... ... болады. Бұның бәрі желі жүктемесін
азайтады, сұраныс нәтижесін күту уақытын азайтады.
3.5. Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру
Delphi-де ... ... ... істеуінің негізі Borland Database
Engine (BDE)-Borlandфирмасы мәліметтер ... ... ... ... қоры мен ... ... ... қызметін
атқарады.Ол мәліметтер ... ... ... ... ... мәліметтер қоры реализациясын ... ... ... қосымшасы ешқашан да мәліметтер қорымен
тікелей жұмыс істемей, BDE ... ғана ... ... ... ... қорымен байланысар кезде BDE-ге барады да,
мәліметтер қорының псевдонимін және ... ... ... ... тіркестірілген кітапханалар Dle түрінде ұйымдастырылған.Олар,
басқа ... ... IDAPI ... Database ... ... деп ... API-мен Application Program Interface-қолданбалы
программалар интерфейсімен қамтамасыз етілген.Бұл қосымша ... ... ... істеу процедуралар мен функциялар тізімі.
|Delphi қосымшасы |
|Borland Database ... ... ...... ... ... ... ... ... қоры ... ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген мәліметтер қорына сәйкес ... – бұл ... да бір ... ... ... ... хабарласу керек екенін көрсететін көмекші программа.Егер BDE-ның
мәліметтер ... ... ... ... ... ... драйвері бар болса,
онда BDE мәліметтер қорымен және ондағы қажет ... ... ... ... және қосымшаға өңдеу нәтижесін хабарлайды.BDE
Microsoft Access, Fox Pro, Paradox, dBase ... ... ... ене ... ... өзінде қажет мәліметтер қорын басқару жүйесінің драйвері
болмаса, онда ODBC драйвері қолданылады.ODBC (Open Database Connectivity)-
бұл BDE ... ... DLL, ... ... өзінің офистік
өнімдеріне ODBC қолдануын қосқан соң және ODBC үшін барлық мәліметтер қорын
басқару ... ... ... Borland ... ... ... ... BDE қосты.Шындығында ODBC ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің өз драйверіне ... ... ... ... ... Delphi масштабы үлкейіп,
қазір Delphi кез-келген мәліметтер қорын басқару жүйесімен жұмыс ... SQL- ... ... ... ... ол Sybase, ... Oracle, InterBase сияқты SQL- серверімен мәліметтер алмасуға мүмкіндік
береді.Бұл мүмкіндік клиент/сервер платформасында ... ... ... Desctop ... Desctop BDE Administrator сияқты Delphi қойылымына кіреді. Ол
жаңа мәліметтер ... ... және бар ... қоры ... ... қатар визуальды және SQL сұраныстарымен және
мәліметтер қоры псевданимімен жұмыс жасауға ... ... жаңа ... ... ... Database Desctop
программасы қосылады. Енді оның басты менюінен мына ... ... ... Осыдан кейін құрылатын кесте типін
таңдайтын ... ... ... пайда болады. Келісім бойынша
программа Paradox 7 типін ұсынады.Егер dBase IV типі ... ОК ... ... ... құратын жаңа терезе (2-сурет) ашылады.
1-сурет. Жаңа кестені құру ... ... ... құру терезесі.
Бұл терезенің мынадай мүмкіндіктері бар:
• Өрістерді құру және ... ... ... ... ... ... ... мәніне шектеулер қою;
• Параллельдер беру (егер олар ... ... ... ... көрсету;
• Мәнді таңдау үшін кестені беру.
Реляциялық кестеде ең болмағанда бір өріс болуы керек.Кесте ... ... үшін ... ... құру ... Field Name ... ... өрісіне кесте өрістерінің атын енгіземіз. ... соң ... ... ... ... ... Ең ... Size (өлшемі)
мәтіндік өрісінде өріс өлшемін береміз.
Құрылымы анықталған соң индекстік өріс ... Ол үшін ... құру ... оң жағындағы Table Properties (кесте қасиеттері)
төгілмелі тізімінде Indexes (индекстер) ... ... ... тізім
астындағы Define (анықтау) батырмасы басылады.
Индекстік өрісті таңдап, ондағы мәннің қайталанбауын Unique (уникальды)-
ге ... қою ... ... ... басылады.Енді құрылған
таблицаны сақтауға болады, әзірше онда мәліметтер жоқ.Сақтау үшін Save ... ... ... ... енді ... қолдануға болады.Оны ашып, ішін
қарауды Database Desctop ... ... ... үшін Database ... ... менюінен таңдалады. File(Open(Table…
(Файл ( Ашу ( Кесте)
Тікелей жаңа кесте ... ... ... бар ... ... оны жаңа ... көшіріп алуға болады. Ол үшін кесте құрылымын
беру терезесіндегі Boorrow… (меншіктеп алу) батырмасы қолданылады.
Өріс құрылымы туралы ... ... ... ... ... да көшіруге болады.
3.5. TQuery компонентімен жұмыс
TQuery компоненті қасиетінің ерекшелігі реляциялық мәліметтер қорымен
жұмыс істеуге ... ... тіл SQL-ді ... ... табылады. Бұл тіл
көмегімен программа SQL-сұраныстарды ... оны TQuery ... ... BDE-ге ... SQL ... ... ... ол
сұраныста сипатталған іс-әрекеттерді орындайды.
Егер сұраныс BDE ... ... ... ... ... ... талап етсе, мәліметтер программаны іске қосу каталогінің
уақытша ... ... ... ... ... да, TQuery осы ... ... болады.Уақытша кестедегі мәліметтер TDataSource делдал-
компанент арқылы визуальді ... ... де, ... TTable
компанентінен алынған сияқты ... ... ... ... ... алады, себебі олар анық ... ... ... Мәліметтер қорында сақталып тұрған информацияларды
өзгерту үшін TQuery BDE-ге ... ... ... ... ... BDE ... ... және алдында құрылған уақытша
кестелерді пайдаланбайды да, тек сұраныста орындап, ... ... ... ... мәліметтер жүйесінің модификациясы жағдайында
сұраныстың ... ... ... ету ... ... ... кейбір шектеулер қойғанда TQuery ... ... ... ... яғни оған ... BDE ... ... қоры
кестесінде TTable компоненті жасайтындай көрсетіледі.
Желілік немесе файл-серверлік мәліметтер қорымен жұмыс кезінде TQuery-
дің мәліметтерге ену ... ... ... ... ... ... себебі TQuery өзімен жұмыс кезінде уақытша кестелер құрады. ... ... ... ... TQuery ... TTable көмегімен
алынбайтын мәліметтер жүйесін ... ... ... мәліметтер
жүйесінде мәліметтер қорының бірнеше кестелерін біріктіру). ... ... ... ... ... қажеттілігі төмендейді, себебі
бұл жағдайда ол төменгі мәліметтер қорының ... ... ... ... ... кесте құрады, содан соң барып одан ... ... ... ... ... ... құруда уақыттың көп
кетуі мен күрделі мәліметтер қорын ... ... ... ... оның ... ... ... істеуін алып
тастайды.
Статикалық сұраныстарды орындау
Статикалық сұраныстар программаның ... ... ... ... ... ... да ... Статикалық сұраныстардың
ерекшеліктері өрістер редакторы арқылы компонент-өрістерді пайдалану мен
құру мүмкіндіктерімен, сонымен қатар, ондай ... SQL Builder ... ... ... ... мүмкіндігімен байланысты.
Статикалық сұранысты қолмен құрастыру үшін обьекттер инспекторындағы
SQL жолындағы батырманы ... ... SQL ... ... SQL ... редакторындағы SQL-сұраныс мәтіні.
TQuery-ді ашу және жабу.
TQuery кампоненті мәліметтер жиынын қайтара алады(егер ... ... ... яғни ... ... бір ... ... таңдау жүргізілсе) және мәліметтер қорының бір немесе ... ... ... ... ... жағдайында кампонент программа айдауы кезінде Open
әдісімен, ал құрылуы кезінде Active қасиетіне True мәнін қойғанда ашылады.
Егер SQL-сұранымда Insert, Update ... Delete ... ... ... ... ... ... сұраныс ExecSQL әдісімен
орындалады.
Select операторымен құрылған мәліметтер жиынын жабу Close әдісімен
немесе Active қасиетіне false мәнімен ... ... Айта ... ... ... ... ... құрылу кезінде де, программа жүруі
кезінде де ашық ... ... ... ... ... ... қайтармайтын TQuery кампоненті үшін close ... ... әсер ... ... ашық мәліметтер жиыны онымен ешқандай
байланыспаған.
Өзгертілетін мәліметтер жиыны.
TQuery кампонентімен қайтарылатын ... ... ... ... ... ... ... алады. Select операторы орындалғаннан
кейін қайтарылатын мәліметтер жиынының өзгеру мүмкіндігі мәні ... ... ... автоматты түрде қойылатын CanModify
қасиетімен анықталады:
• Request Live кампонентінің ... True ... ... қажет;
• Мәліметтер жиыны тек бір ғана физикалық ... ... ... ... ... жиыны сұрыпталмайды (яғни сұраныста ORDER BY ... ... ... ... ... SUM, CONT, AVG, MIN, MAX ... көмегімен құрылмайды;
• Мәліметтер жиыны кэштенбейді (CashedUpDates қасиетінде false мәні
болуы қажет);
• Sybase SQL Server ... ... ... ... ... ... ... болуы қажет.
Егер мәліметтер жиынына Post, Delete әдістерімен енгізілген өзгертулер
мәліметтер жиынында көрсетілмесе, оның құрамын Refresh ... ... ... бұл жағдайда Select операторы мәліметтер қорының жергілікті
кестесі үшін орындалуы қажет және бұл кестеде қайталанбайтын ... ... ... ... ... жіберген сұраныс нәтижесінде қайтарылған
мәліметтер жиыны үшін Refresh ... ... ... ... ... Request Live қасиеті еленбейді, егер жоғарыда
айтылған шарттардың ең болмағанда біреуі бұзылса. Мұндай ... ... ... ... ... ал Insert, Edit және Delete әдістерінің
біреуін шақыру ерекше жағдай туғызады. Жазбаларды өңдеу, қою және ... бұл ... не ... ... ... не болмаса SQL-
серверге TQuery Exec SQL әдісі көмегімен берілетін Update, Insert, ... ... ... керек. Бұл жағдайда да, басқа ... ... ... ... сәйкес жаңартумен байланысты бір үлкен
мәселе бар. ... ... бұл ... жазбаларды жаңарту олардың
кескінделуінен тәуелсіз болады. DBGrid торы, мысалға, тек ... ... ... ... жиынындағы ... ... ... ... ... үшін
TTable және TQuery кампоненттерінің Refresh әдісі қолданылады, бірақ ... ... ... қорында пайдалануға тыйым салынады:егер
қолданушы экранда көрсетілген мәліметтерді ... ... ол ... ... оны қайтадан ашуы керек. Мыңдаған жазбалардан тұратын күрделі
сұраныстарды кескіндеу үшін, бұл уақыттың көп ... ... ... ... ... жиі жүргізіліп тұрса, жаңарту мүлделі мүмкін емес болады.
Әрине, бұл жағдайда кескінделмеген жазбаларды жаңартпай-ақ қандай да
бір ... ... ... ... ... ететіні туралы хабардар ету
керек. Бұл мақсаттарда көп жағдайларда қосымша ... ... ... ... ... тек ... өзгерту енгізген соң пайда
болады.Қолданушы көңілін жаңа интерфейстік объектіге аударту үшін батырманы
«жыпылықтағыш» етіп ... ... ... ... беру керек. Келесі
фрагментте TQuery классты quUpdame компонентінің ExecSQL ... ... соң ... ... ... ... ... туралы
хабардан тұратын TAlarm классты терезе-қалтқы шығады да, сол уақытта мынаны
жасай алатын bbRefresh батырмасы көрінетін болады:
Procedure Tform ... ... Exec SQL; // ... ... Create ... , ... Alarm do
Begin // қалтқы терезені ілеміз
Show;
SetWindowPos(Handle,hwnd_TopMost,(Scrun. Width-Width) div 2;
(Scrun. ... div 2, ... ... Refresh. Show; // ... ... батырманы
көрсетеміз.
MessageBup(mb_IconExclemation); // Дыбыс шығарамыз.
Except
ShowMessage(‘Ошибка изменения данных !’)
End
End;
Бірақ бұлардың барлығы күрделі мәліметтер жиынын жабу мен ашуға ... ... ... “Тірі” мәліметтер жиынын жаңарту ... ... ... бұл ... ... ... ... құру жұмысын
клиентті орында орындауға тура келеді, бұл жалпы жай ... ... ... едәуір кідіруге әкеледі.
Айталық, мысалға, бірден үш ... ... ... сатып
алушыларға кітаптарды жүктеу құжаттарынан тұратын MoveDoc басты кестесінен
және жүктеу жүргізілген қоймалар мен сатып ... ... ... ... және ... екі ... кестелерден
тұрады.Кестелер Novedoc. Partnercode – Partnerlist. Code мен Movedoc
Scladcod – Sclad. Code жуық ... ... ... ... ... ... ... ол бірақ DBGrid сеткасында тез
парақталады, себебі қажет өрістердің ... ... ... ... /* Movedoc ... ... өрістер тізімі */,
P. Name /* Сатып алушының аты-жөні бар өріс */,
S. Name /* ... аты бар өріс ... ... ... ... ... S. Code=M. ... орнына жаңартылатын мәліметтер жиынына:
Select
….. /* Movedoc кестесінен таңдалатын өрістер тізімі */
form
Movedoc
Partnerlist және ... ... ... екі ... ... ... бар fklookup типті обьект-өрістер қосып құруға
болады. Соңғы қолданушы үшін нәтиже бірдей болады, бірақ мәліметтер жиынын
Edit…Post әдістерімен жаңартуға ... бұл ... ... ... соңында
Close және Open болатын Update(Insert,Delete) SQL-сұранысын ... ... ... жиынына өрістерді байланыстыру клиентпен жүзеге
асырылатын болғандықтан, ол ... ... ... операторы жалпы жазбаларды Where секциясында сипатталған шарттар
көмегімен електен ... ... ... ... мен ... Where ... шарттарын қанағаттандырмайтындай етіп
жасай алады. Бұл ... ... ... өзін ... ұстау керектігін
Constrined қасиеті мәнімен анықтайды: егер онда True ... ... ... жазба електен өткізіледі де, мәліметтер жиынынан
кетеді, қарсы жағдайда мәліметтер жиынында ... ... ... ... құрылған анықтамалық қызметі мен құжатта
айтылған. Тәжірибеде бұлай емес: ... ... ... ... әсер ... TDBGrid ... қолдану
Қасиеттері:
| Қасиеттері | ... ... ... ... жақтауларының стилін |
|TformBorderStyle=(bsNone |анықтайды:bsSingle-қалыңдығы 1 ... ... ... ... ... жақтау, bsDialog-сұхбат жақтауы; |
|TborderStyle= ... ... ... ... жақтауы; ... ... ... ... ... ... ... Columns:DBGrid |DBGrid Columns типті обьект-бағандардың ... ... ... ... ... ... көзі ... ... ... |
|DataSource:TDataSource; |компонентке сілтемеден тұрады. ... Default ... True ... тор ... ... |ішіндегілер автоматты түрде көрсетіледі, |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
|Property ... True ... ... ... F2 ... ... Enter басқан соң редакциялайды. |
|Property Field ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |байланысқан өрістерге индексте енуді ашады.|
|Tfield; | ... ... ... ... ... ... | ... TDBGridOption= |Компонент әрекетінің ... ... show ... ... ... ... береді; dgAlwaysShow |
|r,dgColumnRestze,dgCol ... оны ... ... ... режиміне автоматты түрде ... ... ... ... ... ... жақтағы ... ... ... ... ... |
|Selection,dgMultiSelect); |индекаторын көрсетеді; ... of ... ... енін ... ... ... ... ... dgCol ... ... ... тік ... ... ... dgRowlines-бөліп тұрған көлденең|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... өтуге рұхсат |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... береді; |
| ... ... |
| ... ... егер ... енгізу |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... қабылдаса,мәліметтерді |
| ... ... ... |
|Property ... ... ... ... ... ... ... жол ашады. ... ... ... ... Columns ... |қасиетімен анықтайды. ... ... ... ... ... ... |
| TDBGrid ... ... ... ... ... құрады және қайтарады. |
|Procedure RebuildColumns; |Объект-бағанның ескі анықтамасын жояды және|
| ... ... ... құрады. |
|Procedure RestoreDefaults.|Барлық объект-бағандардың келісілген |
| ... ... ... |
| TColumn ... ... ... ... |Бағанға тағайындалған батырма типін ... ... ... ... |батырмасынан тұратын баған; ... ... ... ... шақыратын батырмадан тұратын |
|tyle; ... ... ... ... ... Color:Tcolor; |Баған түсін анықтайды. ... ... ... ... ... | ... ... |Бағанмен байланысқан мәліметтер жиыны өзіне|
| ... ... ... ... ... ... анықтайды. ... ... ... ... ... ... қасиетінде cbsAuto мәні |
| ... ... ... True ... ... ... болмайды. ... ... ... ... ... ... ... беретін Aliynment,Caption,Color |
| ... Font ... ... |
| ... үшін ... |
| ... ... болады. |
|Property Visible:Boolean; ... False ... ... |
| ... ... ... |Баған ені пиксельдерден тұрады. ... Әдіс | ... ... ... ... |Кесте ұяшығының келісім бойынша ... ... ... ... ... ... Datacol-баған индексі; |
|DataCol:Integer:Column: ... ... ... |
|Tcolumn; ... ... | ... ... ... ... ... мәліметтер жиынының өрісі |
|Integer):Boolean; ... ... ... |
| ... ... өріс ... |
| ... ... ... | ... ... ... TDBGrid ... |Тышқанда ұяшықта басқан кезде пайда ... ... ... object; | ... | ... | ... | ... ... енгізу фокусын алу мезетінде |
|OnColEnter:TnotifyEvent; |пайда болады. ... ... ... ... ... ... пайда|
|OnColExit:TnotifyEvent; |болады. ... ... ... ... ... ... |
|(Sender:Tobject;FromIndex,T|болады:FromIndex-ауысуға дейінгі баған |
|oIndex:CongInt) of object; ... ... жаңа ... ... ... | ... | ... ... |Ұяшықты кескіндеу қажеттілігі туғанда ... ... ... ... ... ... ... қасиетіндегі баған |
|DataCol:Integer; ... ... ... ... | ... of | ... | ... | ... ... | ... OnEditButtonClick:|Бағандағы батырмаға басу кезінде пайда |
|TnotyfiEvent; ... ... ... |Тақырыпқа басу кезінде пайда болады. |
|procedure ... | ... Object; | ... | ... ... | ... ... мәліметтер жиынының мазмұнын кестелік форматта
көрсету үшін қолданылады, онда жолдар мәліметтер ... ... ... ... ... ... TDBGrid ... DataSource
қасиетінде сәйкес мәліметтер жиынына сілтеме жасайтын ... аты ... ... ... ... ... мәнін өзгерте
отырып, әртүрлі мәліметтер жиынының мазмұнын көрсету үшін бір ... ... ... ... ... ала дайындалған сценарий
бойынша сұхбат кезінде құрылатын қосымшаның құрылымдық ... ... ... ... ... бағандарының құрамын анықтау үшін бағандар редакторын (Columns
Editor) қолдануға болады. TDBGrid ... ... ... ... редакторындағы бағандар тізбегінің ретін анықтаумен анықталады.
Егер ... ... ... ... ... өрістер
редакторымен хабарланған өрістер алынады. Бұл ... ... түрі ... ... қасиеттерімен анықталады, ал бағандардың тізбектелу
реті ... ... ... ... ... үшін TField кампоненті құрылмаған жағдайда өрістердің
тізбектелу реті мен ... ... ... құру ... ... ... ... құрылымымен анықталған кезде
берілгендерге сәйкес келеді.
TDBLookup ComboBox ... ... ... ... бір ... ... ... таңдау үшін қолданылады.
Компонент қасиеттері:
| ... | ... ... property ... ... ... ... мәндер |
|String; ... ... ... |
| ... ... ... property ... |Мәліметтер жиыны біреуімен байланысқан |
|TDataSource; ... ... ... ... ... терезесіне қатысты төгілмелі |
|TDropDownAlign=(daleft,daRi|тізімнің орналасуын анықтайды:daleft-сол |
|ght,daCenter); |жақ; ... жақ; ... ... property ... |бойынша. ... | ... | ... | ... property ... ... элементтерінің санын анықтайды. |
|Integer; | ... property ... енін ... ... | ... property ... |Мән ... мәліметтер жиыны 2 өрісіне |
| ... ... ... ... ... ... өрісінің ағымдағы мәнінен |
| ... ... ... ... |
| ... мәні өзгерсе, осы қасиеттегі мәні бар |
| ... ... екі ... ... |
| ... ... ... property List ... ... ... мәні ... |пайдаланылатын ListFielf тізімінде өріс |
| ... ... ... property ... ... ... ... ... | ... property List |Егер ... ... ... ... ... ... ... property ... True ... ... ... ... ... ... ... ... ... property Text:String; |Компоненттің редактор терезесінде текст |
| ... ... ... ... | ... қызметі |
|Procedure CloseUp |Ашық ... ... ... ... ... ... ... үшін тізімнің ағымдағы мәні |
| ... ... ... DropDown; |Тізімді ашады. ... ... ... ... ... қорын, соның ішінде
"Жазба кітапшасы" бағдарламасы арқылы ... ... ... мекеме
бойынша қызметкердің жазба кітапшасының ... ... ... ... ... қызметкердің жоспары туралы ақпарат алатындай
бағдарлама құрылды. Қолданушы ... ... ... ... ... ... ... жұмысты жазу барысында алға қойған
мақсатқа жету үшін ... ... ... ... қорының ұйымдастырылуын;
2) Delphi программалау ортасының компоненттерін, осы ортадағы мәліметтер
қорын ... және ... ... ... ... қолданушының жұмыс істей
алатындығы.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ... ... ... в системе управления предприятием”,
Сборник научных трудов, Ленинград, 1989г.
2. В.В.Шураков. “Автоматизированное рабочее ... для ... ... ... И.Л.Кантарь. “Автоматизированные рабочие места ... ... ... И.Ю. Delphi 6. ... ... – М.: Кудиц – Образ,
2002. –432с.
5. Архангельский А.Я. Разработка прикладных программ для Windows в ... ... ... ... о ... ... А.Я. Язык SQL в Delphi 5. –М: ... 2000 –208с. ил-(Все о
Delphi)
7. Бобровский С. Delphi 57 Учебный курс. – СПб.: Питер,и ... ... С.П. Delphi 6. Базы ... ... Лекции и упражнения
/Кандзюба С.П., Громов В.Н. -М: Диа-Софт. 2001-576с.
9. Кенту ... Delphi 5 для ... СПб.: ... ... А. Я. ... ... в Delphi 6 – М.: ... БИНОМ”, 2003 г. – 1120 с., ил.
11. Томас Коннолли, Каролин Бег, Анна Страган. Базы данных: проектирование,
реализация и сопровождение. Теория и ... 2-е изд.: Пер. с ... Пос: -М.: ... дом ... 2000г.
12. Гофман И.Э., Хомененко А.Д. Delphi 5.-СПб.: БХВ-Санк-Петербург. 2000г.
13. Фаронов В.В., ... П.В. Delphi 5. ... ... ... –М.: ... ... К. Грибачев. “Delphi и Model Driven Architecture” Разработка
приложений баз ... – СПб.: ... 2004. – 348 с.: ... frmMain;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, ... DB, ... Grids, DBGrids, ... ... ImgList,
ComCtrls, ToolWin;
type
TForm1 = class(TForm)
DataSource1: TDataSource;
DBGrid1: TDBGrid;
Query1: TQuery;
grp: TComboBox;
Label1: TLabel;
Label2: TLabel;
ImageList1: TImageList;
ToolBar1: TToolBar;
ToolButton1: TToolButton;
ToolButton2: TToolButton;
ToolButton3: ... ... ... ... TToolButton;
ToolButton8: TToolButton;
ToolButton9: TToolButton;
MainMenu1: TMainMenu;
N1: TMenuItem;
N4: TMenuItem;
N2: TMenuItem;
N10: TMenuItem;
N5: TMenuItem;
N12: TMenuItem;
N11: TMenuItem;
N7: TMenuItem;
N6: TMenuItem;
N9: TMenuItem;
N3: TMenuItem;
N8: TMenuItem;
procedure ... ... ... ... ... ... FormResize(Sender: TObject);
procedure N5Click(Sender: TObject);
procedure N12Click(Sender: TObject);
procedure N7Click(Sender: TObject);
procedure N6Click(Sender: TObject);
procedure N8Click(Sender: TObject);
procedure N9Click(Sender: TObject);
procedure N4Click(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... ... ... ... TForm1.grpChange(Sender: TObject);
begin
with query1.SQL do
begin
clear;
add('SELECT *');
add('FROM stud');
add('WHERE');
add('(gr='''+grp.Text+''')');
add('ORDER BY NM ASC');
end;
query1.Open;
label2.Caption:=query1.Fields.Fields[2].AsString+' á´ë³ì,
'+query1.Fields.Fields[3].AsString+' ... êóðñ ... ... ... ... ... ... query1.SQL do
begin
clear();
add('SELECT DISTINCT Gr');
add('From stud');
end;
query1.Open;
grp.Items.Clear;
for i:=1 to query1.recordcount do
begin
grp.Items.Add(query1.Fields.Fields[0].AsString);
query1.Next;
end;
grp.ItemIndex:=0;
with ... ... ... ... BY NM ASC');
end;
query1.Open;
label2.Caption:=query1.Fields.Fields[2].AsString+' ... ... êóðñ ... ... ... TForm1.N5Click(Sender: TObject);
begin
form4.gr:=query1.Fields.Fields[1].AsString;
form4.fr:=query1.Fields.Fields[2].AsString;
form4.bl:=query1.Fields.Fields[3].AsString;
form4.sm:=query1.Fields.Fields[4].AsString;
form4.bool:=false;
form4.BorderIcons:=[biSystemMenu, biMinimize];
form4.Show;
form1.Enabled:=false;
end;
procedure TForm1.N12Click(Sender: TObject);
var i,n:integer;
begin
if MessageDlg('ѳç ... ... ... ´ø³ðìåêø³ñ³ç
áå?',mtConfirmation,[mbYes, mbNo], 0) = mrYes then
begin
n:=query1.Fields.Fields[4].AsInteger;
query1.SQL.clear;
query1.SQL.add('Delete From stud Where (Gr='''+grp.Text+''');');
query1.ExecSQL;
for i:=1 to n do
begin
query1.SQL.clear;
query1.SQL.add('Delete From ... ... ... ... ... TObject);
var i,n:Integer;
begin
n:=Query1.FieldValues['Sm'];
for i:=1 to n do
begin
with Query1.SQL do
begin
Clear;
add('Select * From ... ... ... then
begin
MessageDlg('Àëäûìåí áàðëû? ñåìåñòðä³¾ ì¼ë³ìåòòåð³í òîëòûðû¾ûç
!!!', mtInformation, [mbOk], 0);
Self.FormShow(self);
Exit;
end;
end;
n:=grp.ItemIndex;
Self.FormShow(self);
grp.ItemIndex:=n;
Self.grpChange(self);
form1.Enabled:=false;
form5.gr:=query1.Fields.Fields[1].AsString;
form5.fr:=query1.Fields.Fields[2].AsString;
form5.bl:=query1.Fields.Fields[3].AsString;
form5.sm:=query1.Fields.Fields[4].AsString;
form5.Show;
end;
procedure TForm1.N8Click(Sender: TObject);
begin
Form6.Show;
Self.Enabled:=false;
end;
//Ýêñïîðò â ... ... ... ... IntToStr(Query1.RecordCount) +'');
ss:=Query1.RecordCount;
Query1.First;
for i:=1 to ss do
begin
writeln(f,''+Query1.FieldValues['Nm']+'');
Query1.Next;
end;
writeln(f,'');
s:=Query1.FieldValues['Sm'];
writeln(f,''+IntToStr(s)+'');
writeln(f,''+grp.Text+'');
for i:=1 to S ... ... ... ... ... ... By Nm ASC;');
end;
Query1.Open;
Query1.First;
h:=3;
for j:=1 to 10 do
begin
if query1.Fields.Fields[h].AsString='' then break;
h:=h+4;
end;
h:=j;
writeln(f,'');
writeln(f,''+IntToStr(h-1)+'');
u:=2;
for j:=1 to h-1 ... l:=1 to ss ... j:=1 to h-1 ... gg='0' then gg:='Ñ´æ';
if gg='1' then gg:='Ñ.´';
writeln(f,''+gg+'');
end;
writeln(f,'');
Query1.Next;
end;
writeln(f,'');
end;
writeln(f,'');
closefile(f);
Self.grpChange(self);
ShellExecute(0, 'open',PChar(pp+'\curent.js'), nil, PChar(pp), sw_show);
end;
procedure TForm1.N4Click(Sender: ... ... ... ... схемасы
Жаңа бағдарламалық құрылғыларды құруға арналған құрылғылар
Есептеу жүйесінің ресурстарын басқару, желімен жұмысты қамтамасыз ету
Функциональдық ... ... ... және методикалық құжаттар
Бағдарламалық құрылғы
Техникалық құрылғы
АЖО

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жүк автомобильінің гидромеханикалық берілісін жасау жобасы61 бет
Өндірістік шығындар туралы концепциялар4 бет
Есептің қойылуы туралы ақпарат5 бет
Жаратылыстану-математика сыныптарында оқытылатын математиканың элективтік курстарының мазмұны63 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары мен анықтамалары туралы5 бет
МәлIметтер базасын жобалау бойынша электрондық оқулық48 бет
Патент құқығы12 бет
Электрондық курс құру27 бет
Өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiнiң патенткеқабiлеттiлiгiнiң талаптары30 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь