Тағдыр мәселесі


Тағдырға иман ету
Тағдыр туралы аят
Тағдырға иман ету - ислам ақидалардың бірі. Тағдыр мәселесі - Алланы тану негіздерімен тығыз байланысты. Сондай-ақ, Жаратушының заты мен көркем есімдері және сипаттарын дұрыс танудың негізін қалайтын тақырып. Өйткені Алланы танудағы міндетті сенімдердің бірі - Алланың шексіз біліміне, қалауына және құдіретіне иман екені белгілі. Тағдыр мәселесі Алланың білім, қалау және құдірет сипаттарымен тығыз байланысты. (Табсыт ақаид исламия, Хасан Аюб, алтыншы басылым)
Осы жерде негізгі алты хадис ғалымдарының бесеуінің еңбегінде келтірілген Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) мына бір сөзінің орайы келіп тұр: Адам және Мұса (ғ.с.) пайғамбарлар Алла құзырында бір-бірімен сөйлеседі. Адам ата (ғ.с.) Мұса пайғамбарды (ғ.с.) иландырады. Мұса (ғ.с.) Адам атаға: «Сізді Алла тағала өз қолымен (яғни құдіретімен) жаратқан, Өз мейірімен сізге жан берген, періштелерді Сізге құрмет еткізіп идірген, Өз жәннатын сізге мекен еткізді. Ал, сіз қате жасап (тыйым салынған ағаш жемісін жеп) адамдарды жерге түсірдіңіз», - деп жазғырды. Сонда Адам (ғ.с.): «Сен Алла тағала өз елшілігіне және сөзіне таңдап алған, саған барлық нәрсенің жайы баян етілген тақта (кітап) берген Мұсасың ғой. Сені Алла өзіне жақындатып сөйлескен. Мені Алла жаратпай жатып, Таурат қанша жыл бұрын жазылған?», - деп сұрады. Мұса (ғ.с.): «Қырық жыл бұрын», - деп жауап берді. Адам ата: «Сен Тауратта: «Уа ъасо Адаму Роббаһу фағоуа» аятын оқыдың ба?», - деп сұрады. Мұса (ғ.с.): «Иә», - деді. Сонда Адам ата (ғ.с.): «Мен жаратылмай тұрып, қырық жыл бұрын Алла тағала жазып қойған нәрсе үшін мені неге жазғырасың?», - деген екен. Хадисті Әбу Һүрәйра (р.а.) риуаят еткен.
Бұл хадис үлкен ақиқатты екі пайғамбардың әңгімесі арқылы бізге дәріс етіп үйретуде. Ендігі кезекте Адам ата (ғ.с.) сөзінің сырын талқылайық.
Расында, тағдыр ұғымы - ақиданың негізін құрушы түсініктің бірі. Сол себепті тағдырға иман ету - Аллаға және Оның сипаттарына иман етуді толықтырушы сенім саласы және таухидтің негізгі тарауы болып есептеледі.
Шын мәнінде, Алланың білімі барлық нәрсені қамтитындығында дау жоқ. Алланың сол білімінің негізінде болашақ, яғни тағдыр жазылған. Бұл жайлы Құранның «Юнус» сүресінің 61-аятында:
«... Аспан мен жердегі титімдей, тіпті одан да ұсақ, әйтпесе, үлкен нәрселер болса да ешқайсысы назардан тыс қалмайды. Оның барлығы лаухул мазфузда жазылған» дейді. Шын мәнінде, Жалғыз Алла тағала ғана ақиқатын білетін бұл ғайып кітаптың парақтарында тағдыр жолдары, амалдардың баяны мен бақытсыздық пен бақыт нәтижесі жазылған. Алайда, бұл ғайыпты білуді бізге жазбаған.
Адамның өмірінде еріксіз, тек Алланың қалауымен болатын жайттар да бар. Адам баласы ол жайттарды қабыл етуі міндетті. Мысалы, дүниеге келу заманы, өмір сүретін дәуірі, дүниеге алып келуші ата-анасы, өзінің дене бітімі, жынысы, сыртқы көрінісі, өмірге келу мен қайтыс болу уақыты, т.б. бұлар адамның еркінен тыс, тек Алланың қалауымен болатын жайттар.

Пән: Дін
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Тағдыр мәселесі

Тағдырға иман ету - ислам ақидалардың бірі. Тағдыр мәселесі -
Алланы тану негіздерімен тығыз байланысты. Сондай-ақ, Жаратушының заты мен
көркем есімдері және сипаттарын дұрыс танудың негізін қалайтын тақырып.
Өйткені Алланы танудағы міндетті сенімдердің бірі - Алланың шексіз
біліміне, қалауына және құдіретіне иман екені белгілі. Тағдыр мәселесі
Алланың білім, қалау және құдірет сипаттарымен тығыз байланысты. (Табсыт
ақаид исламия, Хасан Аюб, алтыншы басылым)
Осы жерде негізгі алты хадис ғалымдарының бесеуінің еңбегінде
келтірілген Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) мына бір сөзінің орайы келіп тұр:
Адам және Мұса (ғ.с.) пайғамбарлар Алла құзырында бір-бірімен сөйлеседі.
Адам ата (ғ.с.) Мұса пайғамбарды (ғ.с.) иландырады. Мұса (ғ.с.) Адам атаға:
Сізді Алла тағала өз қолымен (яғни құдіретімен) жаратқан, Өз мейірімен
сізге жан берген, періштелерді Сізге құрмет еткізіп идірген, Өз жәннатын
сізге мекен еткізді. Ал, сіз қате жасап (тыйым салынған ағаш жемісін жеп)
адамдарды жерге түсірдіңіз, - деп жазғырды. Сонда Адам (ғ.с.): Сен Алла
тағала өз елшілігіне және сөзіне таңдап алған, саған барлық нәрсенің жайы
баян етілген тақта (кітап) берген Мұсасың ғой. Сені Алла өзіне жақындатып
сөйлескен. Мені Алла жаратпай жатып, Таурат қанша жыл бұрын жазылған?, -
деп сұрады. Мұса (ғ.с.): Қырық жыл бұрын, - деп жауап берді. Адам ата:
Сен Тауратта: Уа ъасо Адаму Роббаһу фағоуа аятын оқыдың ба?, - деп
сұрады. Мұса (ғ.с.): Иә, - деді. Сонда Адам ата (ғ.с.): Мен жаратылмай
тұрып, қырық жыл бұрын Алла тағала жазып қойған нәрсе үшін мені неге
жазғырасың?, - деген екен. Хадисті Әбу Һүрәйра (р.а.) риуаят еткен.
Бұл хадис үлкен ақиқатты екі пайғамбардың әңгімесі арқылы бізге
дәріс етіп үйретуде. Ендігі кезекте Адам ата (ғ.с.) сөзінің сырын
талқылайық.
Расында, тағдыр ұғымы - ақиданың негізін құрушы түсініктің бірі. Сол
себепті тағдырға иман ету - Аллаға және Оның сипаттарына иман етуді
толықтырушы сенім саласы және таухидтің негізгі тарауы болып есептеледі.
Шын мәнінде, Алланың білімі барлық нәрсені қамтитындығында дау жоқ.
Алланың сол білімінің негізінде болашақ, яғни тағдыр жазылған. Бұл жайлы
Құранның Юнус сүресінің 61-аятында:
... Аспан мен жердегі титімдей, тіпті одан да ұсақ, әйтпесе, үлкен
нәрселер болса да ешқайсысы назардан тыс қалмайды. Оның барлығы лаухул
мазфузда жазылған дейді. Шын мәнінде, Жалғыз Алла тағала ғана ақиқатын
білетін бұл ғайып кітаптың парақтарында тағдыр жолдары, амалдардың баяны
мен бақытсыздық пен бақыт нәтижесі жазылған. Алайда, бұл ғайыпты білуді
бізге жазбаған.
Адамның өмірінде еріксіз, тек Алланың қалауымен болатын жайттар да
бар. Адам баласы ол жайттарды қабыл етуі міндетті. Мысалы, дүниеге келу
заманы, өмір сүретін дәуірі, дүниеге алып келуші ата-анасы, өзінің дене
бітімі, жынысы, сыртқы көрінісі, өмірге келу мен қайтыс болу уақыты, т.б.
бұлар адамның еркінен тыс, тек Алланың қалауымен болатын жайттар.
Мұны Қасас сүресі, 68-аятында: ...Алла өзі қалағанын барлыққа
келтіреді, қалағанын таңдайды, таңдау құқысы оларда емес. Алла пәк. Олар
теңдестіргендердің бәрінен үстем, - деп түсіндіреді.
Тағдырдың бұл түріне иман ету уәжіп. Бұған нақли және ақыли дәлелдер
өте көп. Адам Алла тағала әмірі шеңберінде орындаған барлық сақтық және
алдын алу шараларынан кейін еркінен тыс жеке басы, отбасы тап болған
ауырпалық немесе мал-мүлкі мен дүниесіне тиген шығыны - тағдыр. Алланың
қалауы. Бұны осылай қабыл ету - иман шарты. Сондай-ақ, бұл болып жатқан
қиыншылық өзінің бір қателігі себепті емес екендігін ұғынуы да шарт. Имам
Термизи риуаят еткен хадисте: Білгенің жөн, егер адамзат барлығы бір болып
саған пайда бермек болса да, Алла саған жазған жақсылығынан артық ешбір
пайда бере алмайды. Ал, егер (адамзат) барлығы жабылып саған бір жамандық
етпек болса, тек Алла саған жазған қиыншылықтан басқасы болмайды, -
делінген.
Бұл хадис Анғам сүресінің 17-аятымен қуатталған: Егер саған Тәңір
бір тауқымет жазса, оны соның өзінен басқа ешкім жеңілдете алмайды. Ал,
егер саған Тәңір бір жақсылық жіберемін десе (оған да Құдайдың өзінен
басқаның қатысы болмайды). Өйткені Оның құдіреті бәрінен күшті. Бұл аят
тағдырға деген сенімнің көрсеткіші.
Тағдырға деген түзу сенім адам бойында батылдық, азаматтық,
тәуекелшілдік секілді жақсы мінездерді қалыптастырады. Сондай-ақ,
мұсылманның жүрегіне тыныштық пен жан рақатын да береді. Тағдырға дұрыс
сенген мұсылманның ұраны - Сен айт: Алланың жазмышынан бөлек бізге
ешнәрсе де болмайды. Біздің медеткеріміз сол ғана,-де. Мүминдер тек Аллаға
ғана сүйенсін (Тәубе сүресі, 51-аят). Бұл аятта Алла тағала біздің
қиыншылықтарға мойымай, жігері-мізді қайрай түсуімізге үндейді.
Тағдыр тақырыбына қатысты тағы бір мәселе - біздің қалауы-мызға
қатысты жағы. Біз күнде-лікті іс әрекетімізді орындауда қалау және күш
еркіндігін сезіне-міз. Яғни біз, қуыс кеуде секілді еріксіз қимылдың
тұтқыны емеспіз. Бізде қалау және сол қалауды жүзеге асыратын күш-қайрат
бар.
Алла тағала адамзатқа кітап (Құран және одан алдыңғы кітаптар)
түсірді. Адамдарға кітапта көрсетілген әмірлерге бойсынуға және тыйым
салынған істерден өздерін аулақ ұстауға бұйырды. Сондай-ақ, бұл үкімге
бойсынған және қарсы шыққандар үшін бұл дүние және ақыреттегі сыйлық пен
жазасын да көрсетті. Сонымен қатар, адамдарды дінге шақырушы етіп елшілерін
жіберді.
Егер де адам зәредей қалау еркіндігі жоқ, ауада қалықтаған құстың
қауырсыны секілді желдің айдаған бағытына қарай кете беретін болса, Алла
тағала кітап түсіріп, елші жібермеген болар еді. Өйткені еріксіз, қалаусыз
және таңдау жасай алмайтын жаратылысқа арнайы кітап түсіру және жол
көрсететін елші жіберу жөнсіз болар еді. Одан да қисынсызы еріксізді -
адамды қалаусыз істеген әрекеті үшін марапаттау немесе жазалау. Мұның
барлығы пайдасыз және бос әрекет деп бағаланар еді. Алайда, Алланың ісінде
ешбір пайдасыз пәрмен жоқ. Барлық ісінің астарында үлкен сыр мен даналық
жатады.
Алла тағала бұл ғаламды жоқтан бар етіп, әлем ішіне тіршілік үшін
заңдылықтар мен жүйені қоса жаратты. Сол жаратылыс дәстүрлерінің бірі -
нәтижеге қол жеткізу үшін себептерін орындау. Адамзат та үлкен ғаламның бір
бөлшегі. Сондай-ақ, сол ғаламның жаратылыс заңдарына бойсынады. Құранда
Фатх сүресінің 23-аятында бұл жайлы Бұл Алланың бұрыннан ұстап келген
жолы. Ол белгіленген жол ешқашан өзгермек емес, - деп әмір етілген.
Алланың бұл заңы барлық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ислам дініндегі мәзһабтардың тағдыр түсінігі
ТАЛАНТ ЖӘНЕ ТАҒДЫР
Қазақстандағы сауатсыздықты жою мәселесі
«шығыс мәселесі»
Өмір мен өлім мәселесі
Суицид мәселесі
Солақайлық мәселесі
Арал мәселесі
Озон мәселесі
Күрт мәселесі
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь