Маркетингтің мәні, мазмұны және эволюциясы туралы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
ЖОСПАР
1. Маркетингтің мәні, мазмұны және эволюциясы
2. Маркетинг тұжырымдамалары
3. Маркетинг түрлерінің жіктелуі және оларды қолдану аумағы
4. Маркетингтің қағидалары және қызметтері
5. Қазақстандағы маркетингтің қалыптасуы мен дамуының ерекшеліктері
6. Әдебиеттер
1. Маркетингтің мәні, мазмұны және эволюциясы
2. Маркетинг тұжырымдамалары
3. Маркетинг түрлерінің жіктелуі және оларды қолдану аумағы
4. Маркетингтің қағидалары және қызметтері
5. Қазақстандағы маркетингтің қалыптасуы мен дамуының ерекшеліктері
6. Әдебиеттер
Маркетингтің эволюциялық даму кезеңі бір ғасырдан асты. Ол ірі ауқымды өндіріс қалыптасып, бәсекелестіктің күрт шиеленіскен жағдайларында өндірісті басқару және өнімді өткізу әдісі ретінде ең алғаш АҚШ-та, содан кейін Еуропа елдерінде пайдаланыла бастады. ХХ ғасырдың 60-жылдары маркетинг ғылыми тұрғыдан негізделді және толысқан нарық жағдайында өнімді сатудың тиімді әдісі ретінде кең қолданылды, 70-жылдары өнеркәсіпте белсенді пайдаланылды, ал 80-жылдары қызмет көрсету саласына және коммерциялық емес іс-әрекетке де енгізіле бастады.
«Маркетинг» ұғымы ағылшынның «market» (нарық) сөзінен шыққан, ал «инг» жалғауы нарық жасаушы немесе нарық аумағындағы қызмет дегенді сипаттайды. Маркетинг ірі ауқымды өндірістің қалыптасуы және бәсекелестіктің күрт шиеленіскен жағдайында өнімді өндіру мен өткізуді басқарудың әдісі ретінде бөлініп шықты.
Маркетинг дамуының бірінші кезеңі ХХ ғасырдың басынан бастап 40-жылдардың соңына дейін созылды. Бұл кезеңдегі маркетингтің мақсаты – тауарларды ұтымды өткізу, тездетіп сату және коммерциялық іс-әрекеттің тиімділігін арттыру болды. Осы кезеңнен 60-жылдарға дейін маркетингтің кең қанат жайған өндірістік, содан соң өткізу тұжырымдамалары дамыды. Сонымен қатар бәсекелестіктің күшеюі, капитал шоғырлануы мен орталықтандырылу үдерісінің үдею ықпалымен дамыса, кейіннен маркетинг білімнің жеке саласы ретінде бөлініп шықты. Ал оқу пәні ретінде маркетинг ХХ ғасырдың басында алғаш АҚШ-тың Мичиган және Калифорния университеттерінде жүргізіле бастады.
Елуінші жылдары маркетингтің тауар өткізу жүйесі ретіндегі дәстүрлі ұғымы нарықтың өзгермелі жағдайларына бейімделген басқару тұжырымдамасы ретінде өзгерді. Ол фирма мен компания жұмысының әр түрлі жақтарын да қамтып, өнімді жасау және жылжыту жөніндегі іс-әрекеттің бір элементіне айналды.
Оның институционалдық қалыптасуы және ұйымдық ресімделуі бір уақытта жүзеге асырылды. 1926 жылы АҚШ-та Маркетинг және жарнама ұлттық ұйымы құрылды, ол 1973 жылы Американдық маркетинг ассоциациясы деп өзгертілді. Кейіннен мұндай ұйымдар Батыс Еуропа елдерінде және Жапонияда құрылды.
«Маркетинг» ұғымы ағылшынның «market» (нарық) сөзінен шыққан, ал «инг» жалғауы нарық жасаушы немесе нарық аумағындағы қызмет дегенді сипаттайды. Маркетинг ірі ауқымды өндірістің қалыптасуы және бәсекелестіктің күрт шиеленіскен жағдайында өнімді өндіру мен өткізуді басқарудың әдісі ретінде бөлініп шықты.
Маркетинг дамуының бірінші кезеңі ХХ ғасырдың басынан бастап 40-жылдардың соңына дейін созылды. Бұл кезеңдегі маркетингтің мақсаты – тауарларды ұтымды өткізу, тездетіп сату және коммерциялық іс-әрекеттің тиімділігін арттыру болды. Осы кезеңнен 60-жылдарға дейін маркетингтің кең қанат жайған өндірістік, содан соң өткізу тұжырымдамалары дамыды. Сонымен қатар бәсекелестіктің күшеюі, капитал шоғырлануы мен орталықтандырылу үдерісінің үдею ықпалымен дамыса, кейіннен маркетинг білімнің жеке саласы ретінде бөлініп шықты. Ал оқу пәні ретінде маркетинг ХХ ғасырдың басында алғаш АҚШ-тың Мичиган және Калифорния университеттерінде жүргізіле бастады.
Елуінші жылдары маркетингтің тауар өткізу жүйесі ретіндегі дәстүрлі ұғымы нарықтың өзгермелі жағдайларына бейімделген басқару тұжырымдамасы ретінде өзгерді. Ол фирма мен компания жұмысының әр түрлі жақтарын да қамтып, өнімді жасау және жылжыту жөніндегі іс-әрекеттің бір элементіне айналды.
Оның институционалдық қалыптасуы және ұйымдық ресімделуі бір уақытта жүзеге асырылды. 1926 жылы АҚШ-та Маркетинг және жарнама ұлттық ұйымы құрылды, ол 1973 жылы Американдық маркетинг ассоциациясы деп өзгертілді. Кейіннен мұндай ұйымдар Батыс Еуропа елдерінде және Жапонияда құрылды.
Әдебиеттер
1. «Стандарттау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен
Қазақстан. – 1999.- 11 тамыз
2. «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығаратын
жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен
Қазақстан. – 1999.- 2 тамыз
3. «Теріс пиғылды бәсеке туралы» Қазақстан Республикасының Заңы //
Егемен Қазақстан. – 1998.- 11 маусым
4. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. А.: 1994.
5. Ілиясов Д.Қ, Маркетинг: теориясы мен практикасы, Алматы, Қазақ
Университеті,2002
1. «Стандарттау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен
Қазақстан. – 1999.- 11 тамыз
2. «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығаратын
жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен
Қазақстан. – 1999.- 2 тамыз
3. «Теріс пиғылды бәсеке туралы» Қазақстан Республикасының Заңы //
Егемен Қазақстан. – 1998.- 11 маусым
4. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. А.: 1994.
5. Ілиясов Д.Қ, Маркетинг: теориясы мен практикасы, Алматы, Қазақ
Университеті,2002
Маркетингтің мәні, мазмұны және эволюциясы
Маркетингтің эволюциялық даму кезеңі бір ғасырдан асты. Ол ірі
ауқымды өндіріс қалыптасып, бәсекелестіктің күрт шиеленіскен жағдайларында
өндірісті басқару және өнімді өткізу әдісі ретінде ең алғаш АҚШ-та, содан
кейін Еуропа елдерінде пайдаланыла бастады. ХХ ғасырдың 60-жылдары
маркетинг ғылыми тұрғыдан негізделді және толысқан нарық жағдайында өнімді
сатудың тиімді әдісі ретінде кең қолданылды, 70-жылдары өнеркәсіпте
белсенді пайдаланылды, ал 80-жылдары қызмет көрсету саласына және
коммерциялық емес іс-әрекетке де енгізіле бастады.
Маркетинг ұғымы ағылшынның market (нарық) сөзінен шыққан, ал инг
жалғауы нарық жасаушы немесе нарық аумағындағы қызмет дегенді сипаттайды.
Маркетинг ірі ауқымды өндірістің қалыптасуы және бәсекелестіктің күрт
шиеленіскен жағдайында өнімді өндіру мен өткізуді басқарудың әдісі ретінде
бөлініп шықты.
Маркетинг дамуының бірінші кезеңі ХХ ғасырдың басынан бастап 40-
жылдардың соңына дейін созылды. Бұл кезеңдегі маркетингтің мақсаты –
тауарларды ұтымды өткізу, тездетіп сату және коммерциялық іс-әрекеттің
тиімділігін арттыру болды. Осы кезеңнен 60-жылдарға дейін маркетингтің кең
қанат жайған өндірістік, содан соң өткізу тұжырымдамалары дамыды. Сонымен
қатар бәсекелестіктің күшеюі, капитал шоғырлануы мен орталықтандырылу
үдерісінің үдею ықпалымен дамыса, кейіннен маркетинг білімнің жеке саласы
ретінде бөлініп шықты. Ал оқу пәні ретінде маркетинг ХХ ғасырдың басында
алғаш АҚШ-тың Мичиган және Калифорния университеттерінде жүргізіле бастады.
Елуінші жылдары маркетингтің тауар өткізу жүйесі ретіндегі дәстүрлі
ұғымы нарықтың өзгермелі жағдайларына бейімделген басқару тұжырымдамасы
ретінде өзгерді. Ол фирма мен компания жұмысының әр түрлі жақтарын да
қамтып, өнімді жасау және жылжыту жөніндегі іс-әрекеттің бір элементіне
айналды.
Оның институционалдық қалыптасуы және ұйымдық ресімделуі бір уақытта
жүзеге асырылды. 1926 жылы АҚШ-та Маркетинг және жарнама ұлттық ұйымы
құрылды, ол 1973 жылы Американдық маркетинг ассоциациясы деп өзгертілді.
Кейіннен мұндай ұйымдар Батыс Еуропа елдерінде және Жапонияда құрылды.
Маркетинг дамуының екінші кезеңінде (1960 -1970 жылдарды) оны
тұтынушылардың сұранысына бейімделген басқару теориясы мен тұжырымдамасының
құрамдас бөлігі ретінде қарастыра бастады. Компаниялардың қызметін басқару
маркетинг қағидалары негізінде жүзеге асырылуын қажет етті. Осыған
байланысты, басқарудың нарықтық теориясы деп атала бастаған ғылымның
негізі қаланды.
70-жылдардың екінші жартысында маркетинг эволюциялық дамудың үшінші
кезеңіне аяқ басып, бизнес философиясына айналды. Нарық құрылымындағы
орасан зор өзгерістердің болуы, оның қызмет түрлері мен тауарларға толуы,
бәсекелестіктің өршуі, ғылыми-техникалық прогрестің өсуі маркетинг мәнінің
түрленуіне әкелді - оны сыртқы ортаны зерттеу мен оған бейімделудің жолын
іздейтін және фирманың барлық қызметін біріктіретін корпоративтік
стратегияның элементі ретінде қарастыра бастады. Бұл кезеңге маркетингтің
дәстүрлі және қоғамдық тұжырымдамаларының дамуы мен стратегиялық ролінің
артуы тән болды.
Менеджменттің әйгілі маманы Питер Друкердің ұйғарымы бойынша: Бизнес
мақсатының тек бір ғана дұрыс анықтамасы бар, ол – тұтынушыны жасау.
Фирманың болашағы мен табыстылығы үшін тұтынушы оның тауары туралы не
ойлайды, тауар құндылығы деп нені есептейді, осының барлығы бизнестің мәнін
анықтап, түпкілікті маңызын білдіреді, фирманың табысқа жету жолын
айқындайды.
Маркетинг теориясы экономикалық ғылым жүйесінің қалыптасуымен тығыз
байланысты. Маркетингті тереңдетіп зерттеу тек нарық, айырбас, тауар,
сұраныс, қажеттілік сияқты экономикалық категориялардың мәнін түсіну
негізінде ғана болуы мүмкін. Бұл түсініктер маркетингтің прагматикалық
теориясының даму негізі болып табылады.
Маркетинг тұжырымдамалары
Маркетинг нарықтық экономикалық жүйеде орны бар ойлау стилі,
іргетасты қалайтын қондырғы немесе басқару философиясы сияқты
кәсіпкерліктің де ең негізгі тірегі. Маркетинг тұжырымдамасы фирма
қызметінің басты мұраты – сатып алушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру
және осының негізінде өсу мен мол пайда табуға жетуді көздейді.
Маркетингтің теориясы мен тәжірибесінде мынадай тұжырымдамалар
белгілі:
- өндірістік;
- тауарлық;
- өткізу немесе саудалық;
- маркетингтік;
- қоғамдық немесе әлеуметтік-этикалық маркетинг тұжырымдамасы.
- өзара әрекеттесу маркетингі
Маркетинг түрлерінің жіктелуі және оларды қолдану аумағы
Иррационалды сұраныс денсаулыққа зиян, қоғам көзқарасы тұрғысынан
алғанда орынсыз, ұтымсыз өнімдерде болады (наша, алкоголь, шылым,
порнография). Мұндай жағдайда қарсы әрекет етуші маркетинг қолданылады,
оның міндеті – бағаны күрт жоғарылату, насихатқа сүйеніп, оларды
пайдалануды шектеу жолымен адамдарды зиянды өнімдерді тұтынудан бас тартуға
сендіру.
Міне осылайша, Қазақстан экономикасында нарықтық экономикаға тән
маркетингтің барлық түрі біртіндеп дамуда. Өнеркәсіптік маркетингке
қарағанда тұтынушылық маркетинг, стратегиялыққа қарағанда жедел маркетинг,
макромаркетингке қарағанда микромаркетинг кең қолданыс тапқан.
Маркетингтің қағидалары және қызметтері
Фирманың өндіру-өткізу қызметін басқару жүйесі ретінде маркетинг нақты
қағидаларға негізделеді. Оларды білу, тәжірибеде дұрыс қолдану фирма
басшыларына тұтынушының сұранысын өз уақытында айқындап, тауарларын олардың
қажеттіліктері мен талаптарына бейімдеуге мүмкіндік береді.
Қағида – теория мен ғылымнан шығатын ұйғарымдардың негізі немесе кез
келген жүйенің негізгі ережесі болып табылатын тұрақты заңдылық.
Маркетингтің қағидалары – маркетинг дамуының тұрақты заңдылығын сипаттайтын
негізгі ережелер.
Маркетингтің мынадай қағидаларын бөліп көрсетуіміз керек:
1. Тұтынушылардың мінез-құлқын және талаптарын үнемі зерттеу. Бұл
қағида кәсіпорынның өндірістік бағдарламасын қалыптастырудың негізі
болып табылатын тұтынушылардың мінез-құлқы мен қажеттіліктері туралы
ақпаратты жинау және маркетингтік зерттеулерді жүйелі түрде жүргізуді
көздейді.
2. Сұраныс пен қажеттіліктің өзгермелі серпініне өндірістің
тәуелділігі немесе өндірістің тұтынушылық сұранысқа бейімделуі.
Өндірістің қызмет етуі сұранысқа ... жалғасы
Маркетингтің эволюциялық даму кезеңі бір ғасырдан асты. Ол ірі
ауқымды өндіріс қалыптасып, бәсекелестіктің күрт шиеленіскен жағдайларында
өндірісті басқару және өнімді өткізу әдісі ретінде ең алғаш АҚШ-та, содан
кейін Еуропа елдерінде пайдаланыла бастады. ХХ ғасырдың 60-жылдары
маркетинг ғылыми тұрғыдан негізделді және толысқан нарық жағдайында өнімді
сатудың тиімді әдісі ретінде кең қолданылды, 70-жылдары өнеркәсіпте
белсенді пайдаланылды, ал 80-жылдары қызмет көрсету саласына және
коммерциялық емес іс-әрекетке де енгізіле бастады.
Маркетинг ұғымы ағылшынның market (нарық) сөзінен шыққан, ал инг
жалғауы нарық жасаушы немесе нарық аумағындағы қызмет дегенді сипаттайды.
Маркетинг ірі ауқымды өндірістің қалыптасуы және бәсекелестіктің күрт
шиеленіскен жағдайында өнімді өндіру мен өткізуді басқарудың әдісі ретінде
бөлініп шықты.
Маркетинг дамуының бірінші кезеңі ХХ ғасырдың басынан бастап 40-
жылдардың соңына дейін созылды. Бұл кезеңдегі маркетингтің мақсаты –
тауарларды ұтымды өткізу, тездетіп сату және коммерциялық іс-әрекеттің
тиімділігін арттыру болды. Осы кезеңнен 60-жылдарға дейін маркетингтің кең
қанат жайған өндірістік, содан соң өткізу тұжырымдамалары дамыды. Сонымен
қатар бәсекелестіктің күшеюі, капитал шоғырлануы мен орталықтандырылу
үдерісінің үдею ықпалымен дамыса, кейіннен маркетинг білімнің жеке саласы
ретінде бөлініп шықты. Ал оқу пәні ретінде маркетинг ХХ ғасырдың басында
алғаш АҚШ-тың Мичиган және Калифорния университеттерінде жүргізіле бастады.
Елуінші жылдары маркетингтің тауар өткізу жүйесі ретіндегі дәстүрлі
ұғымы нарықтың өзгермелі жағдайларына бейімделген басқару тұжырымдамасы
ретінде өзгерді. Ол фирма мен компания жұмысының әр түрлі жақтарын да
қамтып, өнімді жасау және жылжыту жөніндегі іс-әрекеттің бір элементіне
айналды.
Оның институционалдық қалыптасуы және ұйымдық ресімделуі бір уақытта
жүзеге асырылды. 1926 жылы АҚШ-та Маркетинг және жарнама ұлттық ұйымы
құрылды, ол 1973 жылы Американдық маркетинг ассоциациясы деп өзгертілді.
Кейіннен мұндай ұйымдар Батыс Еуропа елдерінде және Жапонияда құрылды.
Маркетинг дамуының екінші кезеңінде (1960 -1970 жылдарды) оны
тұтынушылардың сұранысына бейімделген басқару теориясы мен тұжырымдамасының
құрамдас бөлігі ретінде қарастыра бастады. Компаниялардың қызметін басқару
маркетинг қағидалары негізінде жүзеге асырылуын қажет етті. Осыған
байланысты, басқарудың нарықтық теориясы деп атала бастаған ғылымның
негізі қаланды.
70-жылдардың екінші жартысында маркетинг эволюциялық дамудың үшінші
кезеңіне аяқ басып, бизнес философиясына айналды. Нарық құрылымындағы
орасан зор өзгерістердің болуы, оның қызмет түрлері мен тауарларға толуы,
бәсекелестіктің өршуі, ғылыми-техникалық прогрестің өсуі маркетинг мәнінің
түрленуіне әкелді - оны сыртқы ортаны зерттеу мен оған бейімделудің жолын
іздейтін және фирманың барлық қызметін біріктіретін корпоративтік
стратегияның элементі ретінде қарастыра бастады. Бұл кезеңге маркетингтің
дәстүрлі және қоғамдық тұжырымдамаларының дамуы мен стратегиялық ролінің
артуы тән болды.
Менеджменттің әйгілі маманы Питер Друкердің ұйғарымы бойынша: Бизнес
мақсатының тек бір ғана дұрыс анықтамасы бар, ол – тұтынушыны жасау.
Фирманың болашағы мен табыстылығы үшін тұтынушы оның тауары туралы не
ойлайды, тауар құндылығы деп нені есептейді, осының барлығы бизнестің мәнін
анықтап, түпкілікті маңызын білдіреді, фирманың табысқа жету жолын
айқындайды.
Маркетинг теориясы экономикалық ғылым жүйесінің қалыптасуымен тығыз
байланысты. Маркетингті тереңдетіп зерттеу тек нарық, айырбас, тауар,
сұраныс, қажеттілік сияқты экономикалық категориялардың мәнін түсіну
негізінде ғана болуы мүмкін. Бұл түсініктер маркетингтің прагматикалық
теориясының даму негізі болып табылады.
Маркетинг тұжырымдамалары
Маркетинг нарықтық экономикалық жүйеде орны бар ойлау стилі,
іргетасты қалайтын қондырғы немесе басқару философиясы сияқты
кәсіпкерліктің де ең негізгі тірегі. Маркетинг тұжырымдамасы фирма
қызметінің басты мұраты – сатып алушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру
және осының негізінде өсу мен мол пайда табуға жетуді көздейді.
Маркетингтің теориясы мен тәжірибесінде мынадай тұжырымдамалар
белгілі:
- өндірістік;
- тауарлық;
- өткізу немесе саудалық;
- маркетингтік;
- қоғамдық немесе әлеуметтік-этикалық маркетинг тұжырымдамасы.
- өзара әрекеттесу маркетингі
Маркетинг түрлерінің жіктелуі және оларды қолдану аумағы
Иррационалды сұраныс денсаулыққа зиян, қоғам көзқарасы тұрғысынан
алғанда орынсыз, ұтымсыз өнімдерде болады (наша, алкоголь, шылым,
порнография). Мұндай жағдайда қарсы әрекет етуші маркетинг қолданылады,
оның міндеті – бағаны күрт жоғарылату, насихатқа сүйеніп, оларды
пайдалануды шектеу жолымен адамдарды зиянды өнімдерді тұтынудан бас тартуға
сендіру.
Міне осылайша, Қазақстан экономикасында нарықтық экономикаға тән
маркетингтің барлық түрі біртіндеп дамуда. Өнеркәсіптік маркетингке
қарағанда тұтынушылық маркетинг, стратегиялыққа қарағанда жедел маркетинг,
макромаркетингке қарағанда микромаркетинг кең қолданыс тапқан.
Маркетингтің қағидалары және қызметтері
Фирманың өндіру-өткізу қызметін басқару жүйесі ретінде маркетинг нақты
қағидаларға негізделеді. Оларды білу, тәжірибеде дұрыс қолдану фирма
басшыларына тұтынушының сұранысын өз уақытында айқындап, тауарларын олардың
қажеттіліктері мен талаптарына бейімдеуге мүмкіндік береді.
Қағида – теория мен ғылымнан шығатын ұйғарымдардың негізі немесе кез
келген жүйенің негізгі ережесі болып табылатын тұрақты заңдылық.
Маркетингтің қағидалары – маркетинг дамуының тұрақты заңдылығын сипаттайтын
негізгі ережелер.
Маркетингтің мынадай қағидаларын бөліп көрсетуіміз керек:
1. Тұтынушылардың мінез-құлқын және талаптарын үнемі зерттеу. Бұл
қағида кәсіпорынның өндірістік бағдарламасын қалыптастырудың негізі
болып табылатын тұтынушылардың мінез-құлқы мен қажеттіліктері туралы
ақпаратты жинау және маркетингтік зерттеулерді жүйелі түрде жүргізуді
көздейді.
2. Сұраныс пен қажеттіліктің өзгермелі серпініне өндірістің
тәуелділігі немесе өндірістің тұтынушылық сұранысқа бейімделуі.
Өндірістің қызмет етуі сұранысқа ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz