Депозит нарығы

Жоспар:

1. ДЕПОЗИТ НАРЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН РӨЛІ

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ДЕПОЗИТ НАРЫҒЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ

3. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ДЕПОЗИТТЕРДІ САҚТАНДЫРУ ЖҮЙЕСІ
ДЕПОЗИТ НАРЫҒЫ
1. Бүгінгі таңда ҚР коммерциялық банктерінің ресурстарының негізгі көзі бос ақша қаражаттарын тартуда жатыр. Яғни, елдің ақшалай бос ақша қаражаттарын белгілі бір мерзімге банк шотына салу негізінде банк ресурстарының қоры өз айналыс сферасын кеңейтеді.
Шаруашылық жүргізуші субъекті ретінде кез келген қаржы институты өзінің жарғылық қызметін жүзеге асыру үшін қаржы ресурстарын, яғни үй-ғимаратты, техника мен технологияны сатып алу; айналыс капиталын қалыптастыру, резервтер құру, еңбекақы төлеу, бюджетке аударымдарды аудару және т.б. үшін қаражат көздерін қажет етеді. Мұндай шығындар өз қаражат есебінен де, негізгі бөлігін әр түрлі жеке және заңды тұлғалардың салым ақшалары немесе депозиттері қамтитын қарыз есебінен де қаржыландырылады.
Депозиттік операциялар бастапқыда алтын тиынды сақтаудың формалары түрінде, яғни, оларды ақша сарайларында, айырбастауларда және т.б. көбірек жинақтау мақсаттарында пайда болды. Сақталғаны үшін иесі белгілі бір сыйақы төлеуі қажет болатын. Клиенттің тілегі бойынша айырбастаушы өзіне сеніп тапсырылған тиынның нақ өзін сақтауға кепілдік беретін. Мұндай жағдайда олар алынған тиындармен ссудалық операцияларды жүзеге асыра алмайтын, олар иелеріне ақша пайызын төлейтіндей пайда ала алмайтын. Уақыт өте келе олардан тура нақ сол тиындарды қайтару талап етілмей, орналастырылған ақшаның сомасы ғана қайтарылатын. Сақтау мерзімі де ұзартылады. Егер осыған дейін айырбастаулар несиені тек өз капиталына қарай беріп келген болса, ендігі жерде несие ұсыну, ссудаға пайыз алу және ақша иелеріне өз сомасының бір бөлігін төлеу үшін қарыз қаражатын пайдаланудың мүмкіндіктеріне ие болды.
Бүгінгі таңда депозиттік операциялардың сан алуан түрлері мен формалары бар. Олар елдер бойынша айтарлықтай сараланған. Алайда, әрбір қаржы институтының артықшылықты міндеттерінің біріне — бұрынғыша несиелік ресурстардың негізгі көзі ретіндегі депозиттік базаларды кеңейтіп, салымшыларды көптеп тарту жатады.
Ақша — жинақтау функциясын атқара отырып, халықтың, шаруашылық жүргізуші субъектілердің және т.б. жинақтар секілді депозиттерге (түрлендіріледі) трансформацияланады. Клиенттердің барлық салым ақшалары депозит деп ұғылады. Оған орналастырылған қаражат көздері әр түрлі. Бұл корпорациялық клиенттердің, мемлекеттік мекемелердің және кәсіпорындардың шоттарындағы қаражат және уақытша пайдаланылмайтын жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақысы.
Бүгіндері коммерциялық банктер әр түрлі депозиттің түрлерін ұсынады. Қазақстанның банктік тәжірибесінде олардың мынадай түрлері бар:
1. Талап етілгенге дейінгі депозиттер немесе чек депозиттері салымшыға міндетті өтеуге жататын чекті жазып беруіне құқық береді. Бұл түрдің қолайлығы чектердің қауіпсіз болуымен және оны жазып беру арқылы төлем орындаудағы қарапайымдылығымен (оңай болуымен) түсіндіріледі, сондай-ақ ол алғашқы талап етумен ақшаны қолма-қол өндіріп алуға мүмкіндік береді. Чек депозиттері қымбат тұратын есептік операциялар мен
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Ысқақов У.М., Боқаев Д.Т., Рузиева Э.А.
Қаржы нарығы және делдалдары: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2006. – 298 бет.
        
        Жоспар:
1. Депозит нарыҒыныҢ экономикалыҚ мӘні мен рӨлі
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ... ... ... ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ДЕПОЗИТТЕРДІ САҚТАНДЫРУ ЖҮЙЕСІ
ДЕПОЗИТ НАРЫҒЫ
1. Бүгінгі таңда ҚР коммерциялық банктерінің ресурстарының негізгі ... ақша ... ... ... ... ... ақшалай бос ақша
қаражаттарын белгілі бір мерзімге банк ... салу ... ... қоры өз ... сферасын кеңейтеді.
Шаруашылық жүргізуші субъекті ретінде кез келген қаржы институты өзінің
жарғылық қызметін жүзеге асыру үшін қаржы ресурстарын, яғни ... мен ... ... алу; ... капиталын қалыптастыру,
резервтер құру, еңбекақы төлеу, ... ... ... және т.б. ... ... ... ... Мұндай шығындар өз қаражат есебінен де,
негізгі бөлігін әр түрлі жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... қамтитын қарыз есебінен де қаржыландырылады.
Депозиттік операциялар бастапқыда алтын тиынды сақтаудың формалары
түрінде, яғни, оларды ақша ... ... және т.б. ... ... ... болды. Сақталғаны үшін иесі белгілі бір сыйақы
төлеуі қажет болатын. Клиенттің тілегі ... ... ... ... ... нақ өзін ... кепілдік беретін. Мұндай жағдайда
олар алынған тиындармен ссудалық операцияларды жүзеге асыра алмайтын, ... ақша ... ... ... ала ... Уақыт өте келе
олардан тура нақ сол ... ... ... етілмей, орналастырылған
ақшаның сомасы ғана қайтарылатын. Сақтау мерзімі де ұзартылады. Егер осыған
дейін айырбастаулар ... тек өз ... ... ... ... болса,
ендігі жерде несие ұсыну, ссудаға пайыз алу және ақша иелеріне өз сомасының
бір бөлігін төлеу үшін ... ... ... мүмкіндіктеріне ие
болды.
Бүгінгі таңда депозиттік операциялардың сан алуан түрлері мен ... Олар ... ... ... ... ... әрбір қаржы
институтының артықшылықты міндеттерінің ...... ... ... көзі ... ... базаларды кеңейтіп,
салымшыларды көптеп тарту ...... ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілердің және т.б. жинақтар ... ... ... ... ... ... ақшалары депозит деп
ұғылады. Оған орналастырылған қаражат көздері әр ... Бұл ... ... ... және кәсіпорындардың шоттарындағы
қаражат және уақытша пайдаланылмайтын жұмысшылар мен ... ... ... әр ... ... ... ұсынады.
Қазақстанның банктік тәжірибесінде олардың мынадай түрлері бар:
1. Талап етілгенге дейінгі депозиттер немесе чек депозиттері салымшыға
міндетті өтеуге ... ... ... ... ... ... Бұл ... чектердің қауіпсіз болуымен және оны жазып беру ... ... ... ... ... түсіндіріледі, сондай-ақ ол
алғашқы талап етумен ақшаны ... ... ... ... ... ... қымбат тұратын есептік операциялар мен өткізбелерді жүзеге
асыруды ... ... ... да ... ... осы ... көрсетулер
үшін белгілі бір төлемді белгілейді. Оның мөлшерінің ... бір ... ... ... ... және ... ... өзгеруімен қатар
жүреді. Алайда, банк өзінің коммерциялық мақсаты үшін, мысалы, ссуданы 60,
90, 120 ... және ... ... ... пайдаланатын, олардың
көзқарасынша жеткілікті болып табылатын ... ... ... бір ай ... ... ... бұл төлемді өндіріп алудан банктер жиі бас тартады.
Чек депозитінің негізгі типтерінің біріне өз ерекшелігі бар ... ... ... жатады:
• жарнаны және ақшаны өндіріп алу қандай да бір шектеусіз, кез ... ... ... ... жүзеге асырылады;
• ақша шоттан қолма-қол ақша түрінде ... ... ... алынуы
мүмкін;
• банк комиссиялық сыйақыны пайдаланғаны үшін шот иесіне нақты бір айлық
мөлшерлемеде немесе әрбір ... чек үшін ... шот ... ... ... ... ... орташа мөлшерін
клиенттің қолдау шартымен шотты пайдаланғаны үшін клиенттен комиссины
өндіріп алудан бас тартудың формасында оған “жасырын” пайыз ... ... бұл ... ... ... ол шотты жүргізумен және
әрбір чекті өндірумен байланысты банктің барлық операциялық шығындарын
төлейді.
• талап етілгенге дейінгі депозит ... банк ең аз ... ... ... ... ... ... үлкен пропорцияда
сақтауға міндетті.
Банктің көптеген клиенттері депозиттердің ... ... ... мөлшерін ең аз шамаға жеткізуге ұмтылады, өйткені ... ... ... ақша ... ... ... анық ... табысы төленбейді. Ең аз шамаға жеткізудің бір ...... ... ... ... ... Онымен ағымдағы
операцияларды жүзеге асыра отырып, банк клиентпен ескерілген ең аз шамадан
асып ... кез ... ақша ... ... ... ... ... Әрі оны пайыз табысын әкелетін қаржы құралдарына, мысалы, ... алу ... ... ... операцияны банк әрбір жұмыс
күнінің аяғында ... ... Бұл ... жүзеге асыруға қажетті төлем
чектері банкке түсетін болса, қаражат тура осы талап етілгенге дейінгі
салымға кері ... ... ... ... ... ... ең аз шамаға жеткізудің
басқа да, яғни, қаражатты ATS-шотқа (automatіc transfer servіce) ... ... ... ... ... ... ... бар. Бұл депозит
түрі — пайыз әкелетін ақша ... ... ... чектерді өтеуге
арналған чектік депозиттерге автоматты түрде аударуға мүмкіндік береді.
Банктер салымшының келісімімен ... ... өтеу ... ... ... ең аз ... ... қолдау қажеттілігінің пайда ... ... ... ... ... ... әкелетін шоттарды автоматты
түрде аударуды жүзеге асырады. Мұндай тәжірибе салымшыға өте аз ... ... ... ... ... әрі бір ... пайызды автоматтық
аудару шоты бойынша алуына мүмкіндік береді.
Талап етілгенге дейінгі депозиттердің бір түрі ... ... ...... клиентпен болатын барлық операциялары
ескерілетін және клиенттің ... ... ... ... ... де, шотқа аударма, салым және т.б. түрінде ... ... ... банк ... ретінде көрініс табатын бірыңғай шот. Бұл шот қолданылуына
орай, активті-пассивті деп аталады. ... ... ... сальдосы
клиенттің өз қаражатына өкім етуін, ал дебеттік ...... ... ... ... және шот иесі банк ... білдіреді. Банк несие сальдосы бойынша клиенттің пайдасына пайыз
есептейді. Ал дебеттік сальдода – банк ... ... үшін ... ... ... алады. Шот иесінің пайдасына шешілетін пайызға қарағанда,
банк пайдасына шешілетін пайыз ең ... ... ... ... шоттар тек сенімді клиенттерге және бірінші сыныпты қарыз алушыларға
ғана ... ... ... ... ретінде ашылады. Қаражат түсімінен
шығын артып кеткен әрбір жеке жағдайда шот иесі несиені арнайы ... ... ... ... ... белгілі бір сома шегінде ала
алады.
Талап етілгенге дейінгі депозиттердің тағы бір түрі – банк пен ... ... ... ... ... ... ... бір
мөлшерде шот бойынша есептен шығару сомасын ... ... ... ... шот. Бұл да несиені қарызға алуды білдіреді.
Қарыз алудың контокоррентіне қарағанда овердрафтықта кездейсоқ-тық ... ... ... ... ... ... ... шоттарын ашуға
бөгет болмайды. Ағымдағы овердрафтпен құрылған шот жеке және ... ... ... өтеу ... ашылады.
Көпшілік банктерде өз клиенттерінен талап етілгенге дейінгі салымның
пайыздық табыс әкелмейтін ... ... ... ... ... ... ... тұрады (бұл банктік қызмет ... ... ... аса ... Бірқатар жағдайларда өтемақы балансы несиені, сондай-
ақ, банк ссудасы бойынша пайыздық төлемдердің бір бөлігін ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Талап етілгенге дейінгі депозитке мыналар жатады:
• банк шотындағы заңды тұлғаның қаражаты, оның ішінде республикалық және
жергілікті мәні бар ... ... ... есеп ... қаражат;
• басқа банктердің корреспонденттік шотындағы банк қаражаты.
2. Жинақ ақша салымы. Олар халықпен болатын ... ... ... аса көп емес ... ... Оның талап етілгенге дейінгі салымнан
айырмашылығы — тек ... ... алу ... ... ... Кейде онда пайыз бойынша салықтық жеңілдіктер ... ... ол ... ... ... ... ... шарт етіп қоятын
аз ғана сомадағы салымды білдіреді.
Бүгінгі таңда қазақстандық банктер ... ... ... ... ... жинақ кітапшасындағы шот, жинақ салымының
жағдайы жазылған жазуы бар шот, сондай-ақ депозит шоты жатады.
Жинақ кітапшасындағы шот – ... ... ... өндіріп алуға болатын
чектік емес депозиттер. Олардың ерекшеліктері мынада:
• кітапшалы жинақ салымының тіркелген ... ... ... салымшыларынан осы депозиттерден ақша қорын алатынын алдын-ала
хабарлауын талап етуге құқысы бар ... да, олар ... мұны ... ете ... ... шек ... шоттар бойынша әдетте шектеулі болуы ықтимал;
• шотқа ақшасын енгізу үшін немесе шоттан ақшасын алу үшін ... ... ... ... ... ... бөлшектері енгізілуі тиіс
жинақ кітапшасын ұсынуы міндетті;
... ақша ... шот ... болып табылатын ең аз шамадағы
баланс қалдығын сақтауды қажет етпейді.
Жинақ жағдайы жазылатын шот Жинақ кітапшасының шотына ұқсас. Ол бойынша
тура ... ... ... бұл да тура осы ... ... ... ... мынада: ол бойынша жинақ кітапшасы жүргізілмейді, ал
жазуды жүргізу үшін оның ... ... ... ... ... жазу
пайдаланылады. Бұл рәсім салымшыларды басы артық әуреге салмайды, ... беру ... ... және олармен қарым-қатынасты пошта
арқылы құруға мүмкіндік береді.
Қазақстандық ... ... ... ... ... түрлері
ұсынылады:
• шұғыл жинақ салымы, ол бойынша не ... ... не ... ақша
алынбайтын мерзім белгіленеді және ол бойынша басқа жинақ салымдарымен
салыстырғанда ең жоғары пайыз есептеледі;
• қосымша жарнасы бар шұғыл депозит. Ол ... ... ... ... қосымша жарна жүргізу ұйғарылады, осылай ету ... ... ... ... жарнасы болатын жинақ салымы. Бұл шотқа кезең сайын келісім-
шартпен анықталған сома ұдайы ... ... және ... бір ... болатын пайыз төленеді;
• ағымдағы жинақ салымы. Ол қаражаттың ... ... және ... ... Әдетте олар пайызсыз болады және ... ... ... көмек төлеу үшін пайдаланылады;
• ұтысты, ақшалай-заттай ұтысты депозит түрі. Бұл депозит бойынша
сыйақының негізгі ... ... ... ... түсетін ақша-
тауар түріндегі сыйлықтар жатады;
• жастардың сыйлық ... ... ...... күні бар ... оларды мерзімінен бұрын
жабу айыппұл төлеуге әкеп соқтырады, ал, ... ... ... ... ... ... Салым мерзімінің шегі болуы мүмкін: бір айдан
бес жылға дейін, кейде одан да көп. ... ... ... тартуға
мүдделі. Өйткені олардың сомасы тұрақты, әрі олар ұзақ мерзімді операциялар
үшін пайдаланылуы мүмкін. Салымшы үшін ұзақ ... ақша ... ең ... ... алу болып табылады. “Шұғыл депозиттер” атауының
өзі олардың қатаң белгіленген өтеу ... ... ... тұр. ... ... ... және талап етілгенге дейінгі салымынан негізгі айырмашылығы
осында. Алайда, банктер салымшыларға шұғыл салымнан мерзімінен ... ... ... ... ... салымшы қаражатты мерзімді
салымнан мерзімінен бұрын алғаны үшін белгілі бір ... ... ... ... екі ... түрі бар:
• алынбайтын
• алынатыны туралы алдын-ала хабарлаумен.
Алынбайтын шұғыл салым ең аз дегенде 1 айдан кем ... ең ... ... ... ... депозит түрлеріне қарағанда ең
жоғары пайызды алады. Салым ақша иесіне ... ... ... күні ... ... ... ... ішінде салымға өз
қалауы бойынша толық ... ... ... бар.
Осы салым ақшалар қабылданатын мерзім мынадай негізгі топтарға бөлінеді:
• 30 күннен 89 күнге дейін;
• 90 күннен 179 күнге ... 180 ... 359 ... ... 360 күннен көп мерзімге.
Алдын-ала хабарландырумен шұғыл салымнан қаражатты алу үшін ... ... ... ескертілетін салымшының арнайы өтінішінің
банкке кеп түсуі қажет. Осы мерзімге сәйкес пайыз мөлшермелері ... ... ... ... ... ... хабарлайтын болса, онда банк
алдағы өзгертулерді ... ... ... көздерден өзінің активті
операциясын қайта қаржыландырады. Қаражатты алу ... ... ... банк ... ... ... ... құқылы.
Бүгінгі таңда банк қаржы нарығында көрсетілетін қызметке қатысты өз
көзқарасын қайта ... ... өз ... ... ... деп
тосып отыра бермейді. Қосымша ақша ... ... ... ... ... ... ақша ... жылдам алуға мүмкіндік
беретін артықшылығы бар ақша ... ... ... ... ... басқарылатын пассив арқылы қаражатты тартудың
негізгі формаларына мыналар ... ... ... банк ... ... ... (немесе оның құқығын иеленушінің)
мерзімі біткенде салым ... ... ... ол ... пайызды процентті
алу құқығын айғақтайтын ақша қаражаттардың салымы ... ... ... ... Ол ... бағалы қағаздардың бір ... сол ... де ... тауарлар мен көрсетілген қызмет үшін есеп
айырысу немесе ... ... ... ... ... Сертификатты қайтарудың
мерзімі келгенде банк қаражат иесінің есептелуі тиісті шоты көрсетілген
өтініші негізінде тиесілі төлем төлейді. Банк ... ... ... ... ... үздіксіздігін (непрерывность ряда договоров),
сондай-ақ өкілетті тұлғаның қойылған ... ... және ... ... тексереді.
Әлемдік іс-тәжірибеде депозиттер сертификатының мынадай түрлері ерекше
аталып көрсетіледі:
• табысталмайтын депозит сертификаты салымшыда ... ... ... ... ... Олар ... кез-келген мерзімге тиімді
етіп инвестициялауға көмектеседі, ал ... ... ... ... ... жылдам айналдыруға мүмкіндік береді.
• табысталатын депозит түрі қайталамалы нарықта қайта сатылып, ... өтуі ... ... бойынша депозиттік сертификаттар төмендегіше бөлінеді:
• бір жолғы тәртіппен шығарылатын;
• сериямен шығарылатын.
Рәсімдеу тәсілі ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлемесі нақты есеп айырысу кезеңі біткенге дейін ... ... ... ... күні ... ... сертификаттар.
Банк сертификаттарды шығарады әрі оларды шығарудың және ... ... ... Сертификаттың қарапайым депозит келісім-
шарттарымен рәсімделген шұғыл салымдардан мынадай ... ... ... ... мен ... ықтимал қаржы
делдалдарының көп болуының арқасында әлуетті инвесторлардың қатары
кеңейеді;
• қайталама нарықтың ... ... иесі ... ... үшін
берілетін біршама табысын алумен және банк ресурсын өзгертусіз ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда сертификаттың кемшіліктеріне
олардың ... ... ... ... көп ... ... ... бондары салымды қабылдайтын банк құрылтайшылары жеке тұлғалар үшін
шығарылатын, көрсетілген мерзімде қайтарылуы тиіс белгілі бір ... ... ... ... ... ... ұзартылуы мүмкін.
Олар қайталамалы нарықта айналымға түспейді, ал, ол бойынша пайыздар ... есеп ... ... есеп ... ... егер бон көп ... болса, жыл сайынғымен есептеледі. Бұл арада пайыз ... ... ... ... қарай түрленуі немесе бекітілуі
мүмкін. Банк ... ... және ... болуы ықтимал.
Депозиттік қызметтің ең маңызды түрлерінің біріне мерзімдікке және талап
етілгенге дейінгіге бөлінетін ... ... ... ... депозиттер жатады. Мұндай операциялар, әдетте, баланстың
өтімділік деңгейін және есеп ... ... ... жүзеге
асырылады. Басқа банктің салым ақшасын ұстап отырған банк оларды “лоро”
(осы банктің ... ... ... шоты ... өз балансында
берешек ретінде ескереді.
Басқа банкте мұндай депозиттері бар банк ... ... ... шоты ... ... ... ... саясатын жүзеге асыру шеңберінде Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкі өзінің ақша-депозиттерін ... ... ... ... және ... ... жіктейді.
Аударылмалы депозит – мұны кез-келген сәтте айыппұлсыз және ... ... ... ... ... Олар чектің, траттаның немесе
жиро-тапсырмасының көмегімен еркін ... және ... ... ... ... ... ... тар ақша массасының бір
бөлігі болып табылады, ал, ... ... ... ... ... үлесін құрайды.
2. Жоғарыда айтылғандай, әрбір мемлекет нарығының олардың ... ... мен ... ... өз ... болады. Қазақстанның
депозит нарығының құрылымын нарықтық институттардың тұрғысынан және
нарықтың қаржы ... ... ... ... ... қадағалаудың реттеуші органдары мен тікелей
қатысушы – шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... Ұлттық банкі ҚР несие жүйесінің ... ... бола ... ... және ... несие мекемелерінің қызметін
реттейді. Сонымен қатар, ... ... ... нарығын мемлекеттік тұрғыдан
реттеуші органы болғандықтан депозит нарығын да реттеуші орган ретінде ҚР-
сының қаржы ... мен ... ... ... және қадағалау жөніндегі
Агенттігі алға шығады.
9-сурет. ҚР ... ... ... ... ... ... ететін институттарға байланысты ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың салымдарына кепілдік ... қор ... ... ... Оның ... құрылтайшысы әрі акционері
– ҚР Ұлттық банкі.
Бүгінгі таңда қор ҚР Ұлттық банкі ... ... ... шеңберінде қызмет етеді. Осы ережеге сәйкес ҚР ҰБ бекіткен нақты, әрі
міндетті шарттарға жауап беруі тиіс ... ... ... жүйенің
қатысушылары бола алады. Депозиттерді сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... институты ретінде коммерциялық банктер
алға шығады. Олар өз ... ... көп ... жеке және заңды
тұлғалардың депозиттері құрайтын тартылған ресурстар есебінен ... ... ... ... жүйесінен және мамандандырылған депозит
институттарынан парабанктік жүйенің ұйымдарын шығарып тастауға болмайды.
Депозиттерді сақтандыру жүйесіне кірмейтін ... ... де ... салым ақшаларын нақты табыс алу мақсатында тартады,
әр түрлі инвестицияларға ... ... ... ... ... рөлі ... емес. Мысал ретінде, ... ... ... өз ... ... ... айтуға болады.
Мұндай қорлар қосымша зейнетақымен қамтамасыз ету болып табылады.
Өткен параграфтарда ... ... ... ... Әр институт заң шеңберінде тартылатын депозиттердің шартын дербес
анықтауға құқылы. ... ... ... байланысты болуы мүмкін.
Қазақстандағы депозит нарығында мерзімді, жинақтаушы және талап етілгенге
дейінгі депозиттер бар. ... осы ... ... ... Қазақстандық депозит нарығының сегменті*.
ҚР-ның депозит нарығы күрделі динамикалық жүйе болып табыла ... және ... ... ... ... сезінеді. Әрбіреуі өз мүддесін
жүзеге асыруға ұмтылатын көптеген субъектілермен көрінсе де, ол ... ... ... ағымдардың арнасынан табылады.
3. Халықтың банктердегі жинақтарының өсуі олардың ... ... ... және ... ... ... ... бірі
болып табылады. Бұлар өз кезегінде олардың дербестігіне, тұрақтылығына ... ... ... ... ... ... ... әрі жүйелі
түрде қорғау мәселесі заңдық, әкімшілік және реттеуші құралдарды қамтитын
объективті қажеттілікке ... ... 1 ... ... ... ... ... банк салымшыларының мүддесін қорғауды көздейтін ҚР Ұлттық ... ... ... ... ... ... құрылған Жеке
тұлғалардың салымдарын кепілдендіру (сақтандыру) қоры (КФГВ) орталық ... ... жеке ... ... ... жүйе жұмыс істей
бастады. Бұл жүйеге төменде келтірілген ... ... ... талаптарға
сәйкес келетін коммерциялық банктер кіреді. Олар мынадай бағыттар:
• халықаралық стандарттарға көшу ... ... ... ... өзіндік капитал мөлшерінің белгіленген нормативтерге
сәйкестендірілуі;
• пруденциялық нормативтердің Қорға өтініш берілетін ... ... ... ... келетін) айдың ішінде сақталуы. Бұл арада kl және k2
коэффицент мәндері көрсетілген ... ... кем ... ... ... ... керек;
• Ұлттық банктің осы мәселе бойынша ұсынысының болуы (ұсыныс құпия құжат
болып табылады әрі Қорға тікелей бағытталады);
... ... ... ... ... есеп беру ... ... бекітетін халықаралық аудиторлық ұйымдардың бірі растауы керек.
Банктің жеке тұлғаларының салымдарын кепілдендіру (сақтандыру) ... кіру ... ... ... кейін Қор банк берген құжаттарды
ескере отырып, Ұлттық банктің ұсыныстары негізінде оны ... ... ... ... Қор ... шешімі өтініш берілген
күннен бастап 1 ай ... ... ... тиіс.
Егер осы мәселе бойынша Қор басқармасы жағымды шешімді қабылдаған күннен
бастап 15 күнтізбелік күннің ішінде банк Қорға алғашқы міндетті ... жеке ... ... АҚШ ... және еуродағы мерзімді
салым ақшаларының сомасынан 0,375% мөлшерінде соңғы тоқсаннан ... ... ... ... ... ... онда ол ... мүшесі болады.
Салымға кепілдік беретін жүйеге бүгін түспеген жағдайда, банк оған ең ... үш ... ... кіру туралы екінші мәрте өтініш беруге құқылы. Егер
банк сақтандыру жүйесінің ... ... ... бас ... мен
бөлімшелерінің кіру есіктеріне Қордың логотипі орналастырылады.
Міндетті әрі ұжымдық ... ... ... ... ... салымдарын ұжымдық кепілдендіретін жүйеге қатысушы
коммерциялық ... ... ... ... ... ақша ... жатады.
Депозит сақтандырмайтын объектілерге мыналар кіреді:
• ұсынушының салымы;
• банктің сенімді басқармасына берілген ... ... ... тән ... жоқ, егер осы ... ... ... осындай кәсіпкерлікпен айналысатын тұлғалардың салымдары;
• осы банктің ... ... ... ... ... ... ... көп дауыс құқы бар банк акциясына ие осы банк ... ... ... ... ... қарастырмайтын келісім-шарт бойынша басқадай салымдар.
Салымшыларға депозиттегі негізгі соманы ғана ... ... ... ... ... ... да ... мүмкіндік беріледі. Бұл ... ... ... салымды көбейтуге (салым ақшаны жүзеге асыратын
шарттарға сәйкес) бағытталған жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... өтелмейді.
Ұлттық банк бекіткен Ережеге сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... салымшыларының салымдарының өтеу
төлеміне арналған резервін толықтырады.
Міндетті күнтізбелік жарнаның мөлшерлемесі қатысушы банктердің қаржылық
жағдайына ... жеке ... ... ... ... ... бермейді. Қор ең көп шамадағы
жиынтық мөлшерді анықтайды. Қатысушы банктер осы ... қол ... ... ... ... Бұл ... ... жарна банк
шығындарының есебінен жүзеге асырылады.
Әр түрлі банктердегі салымдар жеке кепілдендірілетіндіктен, ... да ... ... өтеу ... есебі үшін тек осы ... ... ... депозиттердің сомасы қолданылады. Егер
банк соттың оны мәжбүрлеп ... ... ... ... ... ... соманы төлеп, салым жөніндегі міндеттемені өзі ... онда Қор өтеу ... ... ... сақтандыру жүйесіне қатысушы банктер ... ... өтеу ... есеп ... жүзеге асырудың бастапқы
сызбасы төменде келтірілген (3-кесте). Бүгінгі таңда жеке ... ... ... ... 400000 теңгеден аспайды.
3. Салымдарды ұжымдық тұрғыдан кепілдендіретін жүйеге қатысушы банктердің
еріксіз таратылған жағдайында қолданылатын өтемақы сомасының есеп айырысуы*
Бір салымшыға ... ... ең көп ... ... 1 млн. ... ... |Өтемақы сомасы ... | ... ... |100% ... |200000 ... ... |
| ... 80% + 200000 ... |400000 ... ... |
| ... 60% + 360000 ... |600000 ... асатын |
| ... 40% + 480000 ... |800000 ... ... |
| ... 20% + 560000 ... ... ... ... |
| ... 10% + 600000 ... Қордың бұрын қалыптасқан резерві салым бойынша өтелетін өтемақыға
жеткіліксіз болатын ... онда ... ... ... ... ... жарнаның есебінен төлейді, ал қалған бөлігін Қор қарызға
алынған ... ... ... ... ... ... ... өз
кезегінде таратылған банкке қойылатын кері кету талабын қанағаттандырудың
есебінен, сондай-ақ қатысушылардың төтенше жарнасының есебінен өтеледі.
Қордың жарғылық ... ... ... одан кем ... ... ... бар: ... халық ішінде ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізуі
керек. Өкінішке қарай, Қазақстанның көптеген азаматтары мұның қажеттілігін
ескере бермейді, сол ... де банк ... ... ... ... яғни, банк жүйесі функциясының негізгі аспектілерін аса жақсы
біле бермейді.
Сондықтан да Қор кез-келген ... ... ... ... жеке
тұлғалардың депозиттерін сақтандырумен тікелей ... кең ... ... ... ... ... ... механизм болған емес. Алайда
ол, қандай да бір формада ... кез ... ... ... ... жүйенің құрамдық бөлігі болып табылады, ең бастысы – шығармашылық
тұрғыда, әрі қазақстандық ерекшеліктерді ескере отырып ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. Ысқақов У.М., Боқаев Д.Т., Рузиева Э.А.
Қаржы нарығы және делдалдары: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2006. – 298
бет.
* Авторлармен құрастырылған.
* Авторлармен ... ... bank ... ... Ұлттық банкі
ҚР қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі
Агенттігі
Жүйенің қатысушылары коммерциялық банктер
ДСЖ-ның құрамына кірмейтін депозит-жинақтаушы мекемелер
Депозиттерді ... ... (ДСЖ) (33 ... ... «Казпочта»
Зейнетақы қорлары
Депозит нарығы
Талап етілгенге дейінгі депозиттер нарығы
Мерзімді депозиттер нарығы
1. Ағымдағы шот
2. Есеп айырысу ... ... ... ... ... Чек шоты
1. ... ... ... ... ... ... ... салымдар
4. Жинақ сертификаттары
Жинақ депозиттерінің нарығы
1. ... ... ... ... ... Орта ... ... Ұзақ мерзімді депозиттер

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктердің депозиттік операциялары, Қазақстанда депозит нарығын дамыту33 бет
Депозит нарығы туралы6 бет
Депозит нарығының мәні, депозит нарығың мағынасы мен рөлі18 бет
Қазақстан Республикасындағы депозит нарығындағы ақ банк центр кредиттің рольі мен мәні28 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің депозиттік нарығын талдау49 бет
Қазақстан Республикасының депозит нарығы76 бет
Қазақстан Республикасының депозиттер нарығы37 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Акция нарығының ағымдық жағдайы8 бет
АӨҚО инфрақұрылымы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь