Мемлекет функциясының ұғымы және мазмұны

Жоспар.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.5 бет

I тарау.Мемлекет функциясының ұғымы және мазмұны.

1.1.Мемлекет ұғымы және белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6.10 бет
1.2.Мемлекет функциясының ұғымы және түрлерге жіктелуі ... ... ... .11.37 бет

II тарау. Қазақстан Республикасының ішкі функциялары

2.1.Экономикалық функция ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38.42 бет
2.2.Әлеуметтік функция ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43.48 бет
2.3 Экологиялық функция ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49.53 бет
2.4. Мәдени мен ғылыми . техникалық және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету функциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .54.60бет

III тарау . Қазақстан Республикасының сыртқы функциялары.

3.1.Отанды және елді қорғау функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61.65бет
3.2. Қазақстан Республикасының мемлекеттермен сыртқы қарым . қатынас функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .66.78 бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..79.84 бет

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..85.87 бет
Кіріспе.

Тақырыптың өзектілігі: Мемлекеттің негізгі мақсаты – қоғам үшін, қоғамдағы адамдардың топтары үшін, қоғамның дамып өркендеуі үшін әртүрлі бағытта қызмет атқаруы тиіс. Қоғам өте күрделі құбылыс. Қоғамның негізгі тірегі - өндіріс. Өндірісті ұйымдастырып, дамыту үшін мемлекетте, адамның бірлестіктері де, жекелеген адамдар да қажетті іс - әрекет жасап отырады. Бұл салада мемлекет функцияларының қызметі әр түрлі. Мемлекет өз иелігіне қарайтын барлық функцияларды ( әлеуметтік, экологиялық, экономикалық) тікелей басқарып, олардың жұмысын реттеп отырады.
Мемлекет және құқық теориясы ғылымында мемлекет функциясы мәселесі ерекше орын алады. Функция (латын gunctio – орындау дегенді білдіреді) – заң ғылымында мемлекет пен құқық алдында тұрған мүдде – мақсаттарды, міндеттерді орындау қызметінің негізгі бағыттарын және әдіс – тәсілдерін анықтап, оларды іске асыруға біріктіреді.
Мемлекет функциясы мемлекет алғаш пайда болған кезден бастап, бірқатар қызметтерді (мысалы, жол салу, қорғаныстар салу) сауда мен қаржы айналымын, қоғамдық тәртіпті сақтау мен кейбір көптеген басқа да қызметтерді атқарып келеді.
Тіпті тарихи алғашқы әлі дамымаған құл иеленушілік қоғам мынадай негізгі функцияларды жүзеге асырған:
1. құлиеленушінің жеке меншігін тәуелсіз ету, бірақ халықтың кедей топтарын қорғау;
2. құлдардың қарсылығын басу;
3. басқа мемлекеттер мен халықтар арасында бейбіт әріптестік және сауда қатынасын орнату;
4. елді қорғау және басқа территорияларды жаулау;
Ежелгі кезде де мемлекет бірқатар маңызды функцияларды атқарып, мемлекеттің негізгі бағыттарын айқындап отырды. Бұдан 2 ғасыр бұрын өмір сүрген ағылшын экономисі Адам Смиттің тұжырымдауы бойынша « Табиғи еркіндік жүйесіне сәйкес, мемлекет аса маңызды да нақты және түсінікті 3 функцияны атқару керек деген. Олар:
1. Қоғамды күш көрсетуден және өзге тәуелсіз қоғамдық топтардың басып кіруінен қорғау;
2. Мүмкіндігіне қарай, қоғамның әр мүшесін әділетсіздіктен және сол қоғамның өзге мүшелерінің тарапынан езгіден сақтау;
3. Жекелеген адамдар мен шағын топтардың мүдделеріне қызмет етпейтін белгілі бір қоғамдық мекемелерді ұстау міндеттелігі.
Бұдан көріп отырғанымыздай, мемлекет функциясы мемлекеттің алғаш пайда болған кезінен бастап, қазіргі уақытқа дейін көптеген қызметтерді жүзеге асырып келе жатқанын көрсетеді.
Өйткені, халық өмірінің барлық саласы өздігінен реттелмейді, нарықтық экономика жағдайының өзінде жеке меншік, бәсекелестік, бірлесу бостандығы тағы басқалар болғанымен, мемлекет «түнгі қызметшінің» рөлін атқарып немесе «көрінбейтін қол» ретінде шектен тыс араласпай, тек бақылап, қадағалап, заңдық тұрғыдан реттеп отыруы тиіс. Мемлекет болмаса ешқандай кәсіпкерлік, кәсіпорын, әлеуметтік аз қамтылған халықтардың белгілі бір тобын қамтамасыз етуге, атмосфераны, суды, жерді, қорғау ынталы болмайды. Мемлекет осы тұрғыда әлеуметтік теңестіруші рөльді атқарады, алым – салықтан тағы да басқа кіріс көздерінен түскен мемлекеттік бюджеттегі қаражатты білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет пен ғылымды дамыту, табиғат қорғау, қарулы күштерді дамыту тағы басқа салаларды қолдауға жұмсайды.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздік алуы, халықтың ұлттық санасының өсіп - өркендеуі құқық ғылымының жаңа саяси мәдениетті қалыптастырудағы рөлінің күшеюіне үлкен дәрежеде өз ықпалын тигізді. Қазіргі кезде жаңа заманның қоғамдық өмірінде болып жатқан күрделі құбылыстармен тығыз байланыста болатын мемлекет функциясының маңызы артып келеді.
Қазақстан Республикасы демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет құру жолын ұстанған, яғни бұдан мемлекеттің саяси – экономикалық, әлеуметтік және тағы басқа салаларды демократияландыру, азаматардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, экологияны сақтау, әлеуметтік жағынан қамтамасыз ету міндеттері туындайды.
Мемлекет басқару, билік жүргізу үшін құрылған саяси ұйым болғандықтан оның алдында тұрған мақсат міндеттер бар. Сол міндеттерді жүзеге асыру үшін мемлекетке арнайы функциялар қажет. Функция арқылы мемлекет статикалық (формалары,аппараттары,органдар) құрылымынан динамикалық, қозғалыс мағынасын айқындайды. Мемлекет функциялары арқылы мемлекет алдына қойған мақсаттары мен міндеттерін жүзеге асырады. Мақсаттарыда да әр түрлі болады: стратегиялық бүгінгі күнгі. Мысалы, Қазақстан Республикасы мемлекетінің болашақтағы мақсаты экономикасы дамыған, халқының әл-ауқаты жоғары, кедейлік пен жұмыссыздық жойылған демократиялық құқықтық мемлекет құру. Ал бүгінгі күнгі мақсаты шағын және орта бизнесті, мемлекеттік тілді дамыту және т.б. міндеттер тұр.
Зерттеудің мақсат – міндеттері: Осы менің дипломдық жұмысымның негізгі мақсаты – мемлекеттің атқаратын жұмысының негізгі бағыты мен әдістерін анықтайтын мемлекет функциясының ұғымын анықтау, мемлекет функциясының түрлеріне тоқталу, соның ішінде Қазақстан Республикасының функцияларына ішкі (экономикалық, әлеуметтік, экологиялық және тағы басқалар) және сыртқы (Қазақстан Республикасының мемлекеттермен сыртқы қарым – қатынас функциялары) функцияларына жан – жақты талдау жасау.
Жұмыстың негізгі міндеті – мемлекеттің қоғамда атқаратын қызметінің негізгі бағыттарын анықтау, мемлекет функциясының (әр түрлі негіздер бойынша жүзеге асырылуына байланысты) атқаратын қызметтеріне байланысты топтастыру, еліміздің тәуелсіздік алғаннан бері атқаратын негізгі қызмет аясының бағыттарын айқындау (ішкі және сыртқы функциялар бойынша).
Пайдаланған деректемелер тізімі.
Нормативтік-құқықтық актілер:

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 2002 жыл
2. Қазақстан Республикасының « Инновациялық қызмет» туралы заңы
3. Қазақстан Республикасының « Мәдениет» туралы заңы. 1996 жыл 24 желтоқсан
4. Қазақстан Республикасының «Экологиялық кодексі» 2007 жыл 9 қаңтар
Арнайы әдебиеттер:

1. Ашитов З.О. «Қазақстан Республикасының құқықтық негіздері». Алматы «Жеті Жарғы» 2003 жыл.
2. Ашитов З.О. «Егемен Қазақстанның құқығы». Алматы «Жеті Жарғы» 2003 жыл.
3. Алексеев С.С.Общая теория право. Курс в 2 тт М., 1981, 1982
4. Абдулаев.М.И. Теория государства и право.Питер 2003
5. Булгакова Д.А. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы 2004 жыл
6. Булгакова Д.А. Теория государства и право. Учеб.пособие Алматы 2007
7. Баянов Е. «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері». Алматы 2003 жыл.
8. Бабаев В.К. Теория современнного права. Н.Новгород.1991
9. Булекбаев.С.Социально – филосовский анализ соотношения экономики и государства. Автореферат доктора экономичиских наук.Алматы, 1998 жыл.
10. Венгеров А.Б. Теория государства и право. Москва., 2000
11. Гайман – Черновюк В.И. Очерк теории государства и права. М., 1996
12. Дробязко С.Г Общая теория права. Минск 2005
13. Ерманов В.А «Қазақстан қазіргі дүние әлемінде». Алматы 2002 жыл
14. Жоламанов К.Д. «Мемлекет және құқық теориясы». Алматы «Эверо» 2004
15. Ибраева А.С. Общая теория государства и право. А., 2000г
16. Ибраева А.С. Ибраев Н.С.Теория государства и право. Учеб.Пособие Алматы «Жеті Жарғы»; 2003 г
17. Коваленко А.И. Теория государства и право. Москва 1994г
18. Комарпов С.А. Общая теория государства и права. Саранськ, 1994
19. Курс лекций по теории государства и права. Под.ред. А.В.Малько., Саратов 1993 г
20. Курс теории государства и права. Под.ред. И.П.Марова., Тюмень 1994
21. Клименко Теория государства право. Москва 2004
22. Лазарев В.В. Теория государства и право. Москва 1992
23. Ливишиц Р.З. Теория право. Москва 1994
24.Матузов.Н.И.,А.В.Малько «Теория государства и право. Москва. Юристь 2005
25. Манов Г.Н. Советское общенародное государства; цели, задачи, функции. М.,1987.
26. Мухамедов М.Б. «Қазақстан тарихы». Алматы «Қарасай» 2007 жыл
27. Мухамедов М.Б. «Қазақстан әлемдік қауымдастықта». Алматы, 2000жыл
28. Мұхамеджанов Б.А . Кеңес мемлекетінің экологиялық қызметі. Алматы, 1990 жыл
29. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030. Алматы 2007
30. Назарбаев Н.Ә.Қазақстанның болашағы – қоғамның идеялық бірлігінде. Алматы, 1993 жыл
31. Назарбаев.Н.Ә. Тәуелсіздік белестері. Алматы., 2003 жыл
32. Нерсесянц В.С. Теория государства и права. Москва., 2001.
33. Общая теория государства и права. Курс лекций .Под.ред. Б.К.Бабаева.,Новгород 1993
34. Общая теория права и государства. Под.ред. В.В.Лазарева., Москва 1996
35. Поляков А.В. Общая теория права. Санк – Петербургского государственного университета. 2005
36. Радько.Т.Н. Теория государства и право.Москва.Академический Проект 2005
37. С.Өзбекұлы Мемлекет және құқық теориясы. Алматы Жеті жарғы 2006 жыл
38. Сырых В.М. Теория государства и права. Учеб. Былина 1998
39. Спиридонов Л.И. Теория государства и права. Москва 1999
40. Табанов С.А. «Салыстырмалы құқықтану негіздері». Алматы «Жеті Жарғы» 2003жыл.
41. Тоқаев Қ. «Қазақстан Республикасының дипломатиясы». Алматы 2002 жыл
42. Теория государства и права. Под.ред. А.В.Венгерова.,Москва 1995
43. Теория государства и права.Под.ред. в.М.Королский., Москва 1997
44. Теория государства и права.Курс лекций под.ред.И.И.Матузова.,Москва 1999
45. Теория государства и права.Марченко., Москва 1998
46. Теория государства и права. Под.ред. Н.А.Катаева Уфа 1994
47. Теория государства и права.Под.ред. Г.Н.Манапова Москва 2000
48. Теория государства и права.Курс лекций Н.И.Матузова, А.В.Малько Москва 1997
49. Храпанюк В.Н. Теория государства и права. Москва 2000
50.Черданцев А.Ф. Теория государства и права. Курс лекций Екатеринбург 2000

Баспасөз материалдары.

1. Абдулпаттаев С. «Орталық Азия мемлекеттерінің Одағын құру бастамасының маңызы». Ақиқат, 2005, № 5
2. Абдулпаттаев С. «Интеграциялық саясат». Ақиқат, 2003, № 6
3. Абдулпаттаев С. «Қазақстан – Қытай қарым – қатынастары». Ақиқат, 2004, № 8
4. Арыстанбекова А. Әлемге әйгілі. Егемен Қазақстан 2001 жыл 2 наурыз
5. Арыстанбекова А. Қазақстаннның БҰҰ – на кіруі: оқиғалар қалай өрбіді. Дипломатия жаршысы. 2002ж №1-2
6. Биржанова А. Функции демократического государства. Жалпы тарих және құқықтану мектепте, 2003, №1
7. Иманбекова Б. «Қазақстандағы ғылыми – техникалық саясат». Саясат, 2005, № 9
8. Қарасаев Ғ. «Еуразиялық бірлестік және қауымдастық». Қазақ тарихы, 2003, № 4
9. Мұхамеджанов М. «Мәдениет саласын аймақтық басқарудың кейбір мәселелері». Саясат, 2006, № 5
10. Назарбаев Н.Ә.Қазақстан жаңа ғасырда әлемдік даму үрдістерінен кенже қалмауы тиіс. Дипломатия жаршысы. 2000 жыл, №3, 11 бет.
11. Нұрақым Р. «Қазақстан мен Ресей қарым – қатынастарының жаңа буыны». Ақиқат, 2004, № 1
12. Өтебаев Н. «Орталық Азиядағы геосаяси үрдістері». Ақиқат, 2003, № 9 12.Сұлтанәлі Г. «Әлемдік саясат аясындағы ұлттық мүдделер». Саясат, 2004, № 4
13. Тоқаев Қ. Ынтымақтастыққа он жыл Егемен Қазақстан 2002 жыл 2 наурыз
14. Тоқашбаев М. НАТО және Қазақстан. Астана ақшамы 1999 жыл 20 мамыр.
15. Теміртасова А. Әлеуметтік көмек көрсетілді. Заң және заман, 2007 жыл, №4
16. Шойынғазин С. Өңі өзгерген НАТО. Егемен Қазақстан 2002 жыл 28 желтоқсан
17. Сұлтанәлі Г. «Әлемдік саясат аясындағы ұлттық мүдделер». Саясат, 2004, № 4
        
        Жоспар.
Кіріспе.....................................................................
.......................................3-5 бет
I тарау.Мемлекет функциясының ұғымы және мазмұны.
1.1.Мемлекет ұғымы және
белгілері..........................................................6-10 бет
1.2.Мемлекет функциясының ұғымы және түрлерге жіктелуі.............11-37
бет
II тарау. ... ... ішкі ... ... ... ... бет
2.4. Мәдени мен ғылыми – техникалық және азаматтардың құқықтары ... ... ... ... . ... ... ... функциялары.
3.1.Отанды және елді қорғау
функциялары...........................................61-65бет
3.2. Қазақстан Республикасының мемлекеттермен сыртқы ...... ... бет
Пайдаланған әдебиеттер
тізімі..............................................................85-87
бет
Кіріспе.
Тақырыптың өзектілігі: Мемлекеттің негізгі мақсаты – қоғам үшін,
қоғамдағы адамдардың топтары үшін, қоғамның ... ... үшін ... ... ... тиіс. Қоғам өте күрделі құбылыс. Қоғамның негізгі
тірегі - ... ... ... дамыту үшін мемлекетте, адамның
бірлестіктері де, ... ... да ... іс - ... ... ... ... мемлекет функцияларының қызметі әр түрлі. Мемлекет өз иелігіне
қарайтын ... ... ( ... экологиялық, экономикалық)
тікелей басқарып, олардың жұмысын реттеп отырады.
Мемлекет және құқық теориясы ... ... ... мәселесі
ерекше орын алады. Функция (латын gunctio – орындау дегенді ... ... ... ... пен ... ... тұрған мүдде – ... ... ... ... ... және әдіс – ... ... іске асыруға біріктіреді.
Мемлекет функциясы мемлекет алғаш пайда болған кезден бастап, бірқатар
қызметтерді (мысалы, жол ... ... ... ... мен қаржы айналымын,
қоғамдық тәртіпті сақтау мен кейбір көптеген басқа да ... ... ... ... әлі ... құл ... қоғам мынадай
негізгі функцияларды жүзеге асырған:
1. құлиеленушінің жеке меншігін тәуелсіз ету, бірақ ... ... ... ... ... басу;
3. басқа мемлекеттер мен халықтар арасында бейбіт әріптестік және сауда
қатынасын ... елді ... және ... ... жаулау;
Ежелгі кезде де мемлекет бірқатар ... ... ... негізгі бағыттарын айқындап отырды. Бұдан 2 ғасыр
бұрын өмір сүрген ... ... Адам ... ... бойынша «
Табиғи еркіндік жүйесіне сәйкес, ... аса ... да ... ... 3 ... ... керек деген. Олар:
1. Қоғамды күш көрсетуден және өзге ... ... ... ... ... Мүмкіндігіне қарай, қоғамның әр мүшесін әділетсіздіктен және ... өзге ... ... ... ... ... адамдар мен шағын топтардың мүдделеріне қызмет етпейтін
белгілі бір қоғамдық мекемелерді ұстау міндеттелігі.
Бұдан көріп отырғанымыздай, мемлекет функциясы ... ... ... ... ... ... ... дейін көптеген
қызметтерді жүзеге асырып келе жатқанын көрсетеді.
Өйткені, халық өмірінің барлық саласы ... ... ... жағдайының өзінде жеке меншік, бәсекелестік, бірлесу бостандығы
тағы басқалар болғанымен, ... ... ... ... атқарып немесе
«көрінбейтін қол» ретінде шектен тыс араласпай, тек ... ... ... ... ... ... ... болмаса ешқандай кәсіпкерлік,
кәсіпорын, әлеуметтік аз қамтылған халықтардың белгілі бір тобын қамтамасыз
етуге, атмосфераны, суды, ... ... ... ... ... осы
тұрғыда әлеуметтік теңестіруші рөльді атқарады, алым – ... тағы ... ... ... ... ... ... қаражатты білім беру,
денсаулық сақтау, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет пен ... ... ... ... ... дамыту тағы басқа салаларды қолдауға
жұмсайды.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздік ... ... ... өсіп - өркендеуі құқық ғылымының жаңа саяси мәдениетті
қалыптастырудағы рөлінің күшеюіне ... ... өз ... тигізді.
Қазіргі кезде жаңа заманның қоғамдық өмірінде ... ... ... тығыз байланыста болатын мемлекет функциясының маңызы ... ... ... зайырлы, құқықтық және
әлеуметтік мемлекет құру жолын ұстанған, яғни бұдан ... ... ... ... және тағы ... салаларды демократияландыру,
азаматардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, экологияны ... ... ... ету ... туындайды.
Мемлекет басқару, билік жүргізу үшін құрылған саяси ұйым болғандықтан
оның алдында тұрған мақсат міндеттер бар. Сол міндеттерді жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... мемлекет статикалық
(формалары,аппараттары,органдар) құрылымынан динамикалық, қозғалыс
мағынасын ... ... ... ... ... алдына қойған
мақсаттары мен міндеттерін жүзеге асырады. Мақсаттарыда да әр ... ... ... ... ... ... Республикасы мемлекетінің
болашақтағы мақсаты экономикасы дамыған, ... ... ... пен ... жойылған демократиялық құқықтық мемлекет құру. Ал
бүгінгі күнгі мақсаты шағын және орта ... ... ... ... т.б. ... ... мақсат – міндеттері: Осы менің дипломдық жұмысымның
негізгі мақсаты – мемлекеттің ... ... ... ... мен
әдістерін анықтайтын мемлекет функциясының ұғымын анықтау, мемлекет
функциясының ... ... ... ішінде Қазақстан Республикасының
функцияларына ішкі ... ... ... және тағы
басқалар) және ... ... ... мемлекеттермен сыртқы
қарым – қатынас функциялары) функцияларына жан – жақты талдау жасау.
Жұмыстың негізгі міндеті – ... ... ... қызметінің
негізгі бағыттарын анықтау, мемлекет ... (әр ... ... ... ... ... ... қызметтеріне байланысты
топтастыру, еліміздің тәуелсіздік алғаннан бері атқаратын негізгі қызмет
аясының ... ... ... және ... ... ... теориялық барысы: Осы жұмысымды жазу барысында мемлекет
функциясы тақырыбында А. ... Е ... ... И.Матузованың, С.Табановтың тағы басқа көптеген ірі
мемлекеттанушы ... ... ... ... қатар нормативтік
құқықтық актілер Қазақтан Республикасының Конституциясын, Инновациялық
қызмет туралы ... ... ... ... ... заңдарды
қарастырып, баспасөз материалдарын жинақтап, ... ... ... ... ... ... жұмысым кіріспеден, ... ... 3 ... ... ... – тарауын мемлекет функциясы ұғымы мен мазмұнына арнадым. Онда ... ... ... мемлекет ұғымы, мәні, белгісі, мемлекет
функциясы және оның түрлерге жіктелісі. II – ... ... ішкі ... ... ... ішінде экономикалық,
әлеуметтік, экологиялық, мәдени мен ғылыми – техникалық және азаматтардың
құқықтары мен ... ... ету ... жеке – ... ... Ал III- ... Қазақстан Республикасының
мемлекеттермен сыртқы қарым – қатынас функцияларына арнадым. Бұл ... ... ... және елді ... ... ... қатар
Қазақстан Республикасының Ресей, АҚШ, Германия, ... ... ... ... – қатынастарына тоқталдым. Қорытындыдан ... ... ... ... ... ... ұғымы және мазмұны.
1.1.Мемлекет ұғымы және белгілері
Мемлекет – ... ... және ... ... бар, қоғамның өкілі
бола тұра, оны басқаратың және оның дамуының қамтамасыз ететін, бұқаралық
биліктің, егеменді, саяси ұйымы.
Мемлекет ... ... ... ... өзінің барлық мүшелерінің
мүдделері үшін тәртіпті қамтамасыз ететін, әрі ... ... ... ... ... немесе халық топтарының мүддесін артықшылықтан қорғайтын
биліктің ... ... ... ...... функциясын орындайтын және соның көмегімен қоғамның
тіршілк – ... ... ... оған ... ... мен алғышарттар
жасауға ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың айрықша нысаны. ... ... ... мен ... ... – ақ ... аса мол мүмкіндіктеріне
қарай мемлекет экономиканың дамытудың ...... ... және ... ... қатынастардың маңызды мәселелерін
шешуге нақты қатысып, қоғамдағы істердің жағдайын белсенді ... әсер ... ... тек ... ғана ... ... әсер ету нысандары мен
әдістері бар ... ... ... ... ... арқасында оны
қоғамда, ұйымда, құрылымдар мен институттарда әрекет ететін ... ... ... ... ... күрделі саяси ұйым.
Мемлекеттің пайда болу, даму, себептері:
1. Қоғамды басқаруды жақсарту, дамыту, қоғамның жұмысының көлемі де,
шеңбері де молайып, ... ескі ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік аппарат қажет болды.
2. Қалың бұқараның, қаналушы таптың үстемдік ... ... ... іс -
әрекетін әлсірету, жою үшін күшті мемлекеттік аппарат керек болды.
3. қоғамды, экономиканы дамыту үшін әлеуметтік ... ... ... ... нығайту керек болды.
4. Қоғамның қорғанысын күшейту ... ... ... ... ... үшін ... ... болды.
Мемлекеттің қоғамдағы бірлестіктерден, ұйымдардан айырмашылық белгілері:
1. мемлекет қоғамдық көлемде бірден бір билік жүргізетін ұйым, басқа
бірлестіктердің билігі барлық ... ... ... ... ... қоғамға күші бар нормативтік актілерді қабылдай алады.
2. мемлекеттің ішкі – ... ... ... ... ... дамуы – мемлекет қоғамдық еңбек бөлінісінің ... ... ... ... ... тапқа бөлінуінің туындысы.
Мемлекеттің негізгі белгілері:
1. Бұқаралық биліктің болуы.
2. Аумақтық бөлініс.
3. Салық.
4. Егемендік.
5. Құқық.
Мемлекет ... ... ... ... іс – ... жасайтын
мемлекеттік аппаратты құрайтын мемлекеттік органдардан (әкімшілік, армия,
соттар, трибуналдар, полиция және тағы басқалар) ... ... ... ... ... ... ... етеді. Демек, бұл мемлекеттің
бірінші белгісі – саяси билік ұйымы. Мұның мәнісі мынада:
1. бұл ... ... ... ... ... ... ол ... жүзеге асыратын органдардың (соның ішінде құқыққорғау мен
армия) ерекше жүйесі болып табылады;
2. бүкіл қоғамның ... ... ... ... оның ... - өркениетті құқықтық тәртіпті, әрі ... ... ... қолдауды қамтамасыз ету, ал керек
болған ... ... ... шараларын қолданады.
Мемлекеттің рулық басқару ұйымынан басты айырмашылығы сол, онда ... ... және ... ... ... немесе «жария –
биліктің» ... тән. ... ... ... ... ... жұмысына,
кәсібіне, мамандығына айналған, қатары біртіндеп көбейе бастаған адамдар
туралы. ... ... ... ерекше тобын алғашқы – рулық басқару
ұйымы білген емес, ол тек қана ... ... ... тән ... ... үлкен механизмін іске қосады.
Кез келген мемлекеттің белгісі – ... ... ... ... Ол мемлекеттің (оның органының) ғана өз ... ... ... ... және азаматтығы жоқ адамдарға мәжбүрлеу
(күштеу) шараларын қолдануға құқықтығы.
Нәтижесінде мемлекеттің ... ... бір ... басқарылатындарға,
екінші жағынан басқаратындар мен басқару жөніндегі мамандарға бөлінген
сияқты. Жария ... ... ... ... ... ... ... Оның функциясы тек қана арнайы құрылған, ерекше пұрсатты жағдайдағы
адамдардың топтары мен жасақтары іс ... ... және тек ... ... ... «Бұл ... өкімет әрбір мемлекетте бар. Ол тек
қарулы адамдардан ғана емес, ... ... ... ... ... мен
әр түрлі еріксіз көндіруші мекемелерден де құралып отыр, қоғамның ... ... ... ... [1] - деп атап ... ... биліктің болуы міндетті түрде мемлекеттің басқару немесе
мәжбүрлеу аппараты ... ... ... ... ... бұл ... полиция және тағы басқалар.
Мемлекеттің тағы бір белгісі – аумақтық бөлініс. Мемлекет өз аумағында
өмір сүруші ... ... өз ... және ... арқылы біріктіреді.
Аумақ бұл – яғни мемлекеттік биліктің оның аумағындағылардың барлығына
тиесілі. Бұл жерде аумақ деп ... ... ... ... ... Ол – белгілі бір мемлекеттің егемендігіне ... ... бір ... Өзге ... шекара арқылы
бөлектенеді. Демек, мемлекеттің ...... анық ... болуы және ұлттық немесе әкімшілк аумақтық бөліктерге бөлінуі.
Мұндай құрылымдық ... ... ...... аумақты
басқаруы, салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... ... әрі ... қорғау. Мемлекет өзінің қарамағында
адамдарды біріктіргіш күш, сондықтан да болар олар өздерінің құқықтары мен
міндеттерін ... жері ... іске ... ... да ... ... өзінің өмір сүруі үшін халықтан
салық жинауға мәжбүр болуы. Таптық қоғамда пайда ... ... ... ету үшін ... ... ... ... Қанаушы қоғамда салық
жинау өндіріске қатысы жоқ, паразиттік элементтерді ... ... ... дегеніміз, - деп жазды К.Маркс, - ... ... және ...... атқарушы өкіметтің бүкіл
аппаратының күнелту негізі».[2]Салық – бұл мемлекеттің өмір сүруі, тіршілік
етуінің экономикалық негізі. Мемлекет ... ... ... ... ... аппаратының орасан зор армиясын ұстауға, ... ... ... және ... ... шараларын қаржыландыруға, жол құрылысын
салуға, мектептерді, ауруханалар мен ... және өзге де ... ... ... ... ... салаларын ынталандыруға,
қоғамдық қауіпсіздікті, құқық тәртібін және қылмыс пен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің барлық
азаматтары, соларға қоса шетелдіктер мен ... жоқ ... ... шамалы ғана салық төлеуден босатылады.
Мемлекеттің қоғамдағы ұйымдардан тағы бір ерекше айырмашылығы бар ... ... ... ... егемендігі оның ерекше қасиеті.
Мемлекеттік ... ... ... ... ел ... ... істерінде де жоғарлылығын, мемлекеттің ... ... ... ... ... екі ... ... бар: үстемдік және тәуелсіздік.
Мемлекеттік ... ... деп өз ... ең ... билікті
айтады. Аумағындағы жұмыс істеп тұрған ... ... ... мен ... ... басымдық рөлін мойындайды, өздерін
мұның мәртебесі мен маңызынан төмен ... Олар ... ... ... мемлекеттің белгіленген тәртібін сақтауға міндетті.
Мемлекетке тиесілі аумақта бірден бір ... ... ... ... қарсы келе алмайды. Егемендіктің екінші бір құрамдас бөлігі
болып ... ... ... ... мемлекет өзінің
стратегиялық бағыты мен тактикалық жолын өзі таңдайды, өзі ... ... ішкі және ... ... өзі ... ... ... бермейді. Тәуелсіздік ұғымының ішкі аспектісі мемлекетің ішінде ... ... бір ... ... және құрылымның мемлекеттік
биліктің дербестігіне қол сұға алмайтындығына ерекше көңіл ... Ал ... ... аспектісі, егемен мемлекет басқа
мемлекеттермен, халықаралық ұйымдармен дербес қарым – ... ... ... ... тәуелсіздікке ие болуы – оның басты мақсаты
басқа шет мемлекеттерге ... ... өз ... ... ... ... ... барлығын дербес шеше ... ... ... ... ... тиіс.
Елдің ішінде мемлекеттің егемендігі мынадан байқалады:
1. мемлекеттік биліктің бірлігінен және оның барлық халық пен ... ... ... мемлекет органдарының шешімдерінің оның аумағына және аумақтан тыс
шегінде ... жат ... ... ... ... және
ұйымдарға) жалпы міндеттілігінен;
3. өзге қоғамдық биліктің кез келген көрінісін заңсыз деп тану және ... ... ... ... мемлекеттің ерекше өкілеттілігі шегінде жалпыға міндетті нормалары бар
нормативтік актілерді (заңдар, жарлықтар, ... ... ... ... ), ... басқару органдардың және өзге мемлекет
ұйымдардың шешімдерін шығару, бекіту мен ... ... ... аса бір ...... ... ... реттейтін құрал ретінде тек мемлекетке ғана тән. Оның ... ... ... ... байланысты.
Мемлекет таптар тартысының, қайшыласқан күресінің негізінде туған саяси
ұйым болғандықтан мемлекеттегі ... ... ... ... ... ... жолға қоюға мәжбүр болды. Осыған байланысты билеуші
таптардың заңға ... ... ... ... ... туды. Қоғамдық
қатынастарды реттеуші құрал ретінде ... ... ... ... қоғамдағы
өндірістік қатынастарды, экономикалық құрылысты қамтамасыз етеді.
Халық пен ... өте ... ... Ол ... үшін адал ... ... ... үшін маңызды сыртқы, ішкі жағдайларын ... ... ... ... ... халықты ырқына көңдіріп,
бүкіл қоғам атынан ішкі және сыртқы ... ... ... ... халыққа
міндетті заңдар мен ереже - қағидаларды шығарып қабылдап, халықтан салық
жинауға ерекше құқығы бар саяси ... ... ... тиіс.
Көрсетілген негізгі жағдайлар біздің түсінігімізде және ... ... ... табуы керек. Өзінің көрінісін тапқан құбылыстың
күрделілігі мен көп аспектілігіне қарай оның біржақты ... ... ... бірнеше «қабатты » қамтиды.
Мемлекет дегеніміз бұл - адамзат қоғамы дамуының маңызды кезеңдеріне
тән ... ... ... ... ... ... адамдардың, топтардың,
таптардың және басқа да ... ... ...
қатынасын реттеп, бағыттау, олардың бірлескен іс- ... ... ... Оның саясатын жүзеге асыру жүктелген кең тармақты ... және ... ... – күшті құралдары бар;
3. Тапсырманың орындалуын қоғамдық өмірдің барлық субъектілері
қамтамасыз ететін әкімшілік – ... ... ... мәні оның қоғамды демократиялық қағидалар негізінде тұлғаның
негізгі құқықтары мен бостандықтарын қорғау ... ... ... ... ... ... көрінеді. Мемлекет тұрғын халықтың
террриториалдық жария – құқықтық одағын көрсеткен, өз ... ... және өз ... ... ... арнайы орган көмегімен
атқарып отырса, онда адам және ... ... мен ... ету, ... қатынастарды реттеу мен тәртіпке салу мемлекеттің
негізгі міндеті болып табылады. Мемлекеттік билік адам және ... мен ... ... ... бейбітшілік пен келісімді
қамтамасыз етуде көрініс табады.
Мемлекет қызметі жалпы әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған.
Қоғам ... ... ... ... оның қалыпты күйде сақтауға және
үйлесімді дамуға, ... және ... ... ... ... ... өзі ... халық құндылығы, ал халық қандай да ... ... ... кез ... ... ... бір ... құқық пен
мүдделердің ортақтастығы, көптеген адамдардың бірлескен бірлігі», ... ... ... ... ... және халықты басқару
барысында өзіне тән бірнеше қызметтер атқарады. ... ... – оның мәні мен ... ... іс - әрекеттердің басты
бағыты. Мемлекеттің ... ... ... ... ... жеке адамдарға немесе басқа мемлекеттерге бағытталады.
Қазіргі мемлекет – бұл тәуелсіз, саяси биліктің әмбебап ұйымы, адамның
күнделікті қызмет ... ... ... өз ... иелі және өзінің
ішкі және сыртқы функциясын іс жүзінде асырған кезде қажетті ... ... ... сонымен бірге салық салушы күш. Оның мәні ... ... ... ... ... - өз ... халықты құқықтың жүйесі арқылы
ұйымдастыратын, басқаратын күрделі саяси ұйым.
1.2.Мемлекет функциясының ұғымы және олардың түрлерге жіктелуі.
Мемлекет ... ... ... ... бола ... көп ... жүзеге асырады. Онда экономикалық, саяси, әлеуметтік- мәдени және
басқа қатынастар мен ... ... ... Мемлекет айналысының бәрі
қоғам және өзі үшін бірінші ... ... ие ... ... ... ... іс ... рөлін, осындай басқарудың мақсаттарымен,
сонымен бірге мемлекетпен қорғалатын әлеуметтік және өзге де ... үшін ... ... басты негізгі бағыттарын ... ... ... ... пен ... алдында тұрған мүдде-
мақсаттарды, міндеттерді орындау қызметінің негізгі бағыттарын және ... ... іске ... ... Осы тұрғыдан мемлекеттің,
үкіметтің, мемлекет аппаратының ... ... ... ұғым ... деген ұғым латын тілінде(gunctio)-орындау деген мағынаны білдіреді,
математика, физиология, ... ... ... ... ... және құқық теориясында да кеңінен
пайдаланылады.
Мемлекет қызметінің негізгі бағыттары мемлекет функциясы деп ... ... оның ел ... де, ... аренадағы тұрақтанған
пәндік - тәжірибелік қызметін сипаттайды. Мемлекеттің атқаратын қызметінің
негізгі бағыттарын әлеуметтік, саяси, экономикалық және өзге ... ... ... ... ... да ... ... қоғам
үшін де, мемлекет үшін де кейбір қиындықтарды туғызады. Барлық ... ... ... ... функциясын тұрақтандыруға, басқа
мемлекеттермен жақсы қарым – қатынас орнатуға тырысады. Осы функцияны ... ... ... елді ... ... толық немесе уақытша
айырылуы мүмкін.
Мемлекеттің қоғам істерін басқарудың күрделі және көп ... ... ... ... ... ... функцияның жүзеге асуын қамтамасыз етеді.
Әрбір функция қоғам өмірінің негізін құрайтын – экономика, саясат, ... ... және тағы ... ... бір ... ... қатысты жүзеге асады.
Мемлекет функциясы термині оның әлеуметтік ... ... ... ... ... бағыттарын айқындау үшін қолданылады. Құқықтық
мемлекетте заңшығарушы, атқарушы, және сот билігінің негізгі бағыттары
ортақ ... ие. ... ... ... ... қоғамның жақсы өмір
сүруін қамтамасыз ету.
Мемлекет ... ... ... ... дамуының және елдің
түрлі деңгейлерінің мүдделерін қанағаттандыру үшін негізгі ... ... ... ... ... ... ... қандай да
бір даму деңгейіндегі мемлекет алдында тұрған негізгі ... ... осы ... жету жолдарын іздейді. Мемлекет мақсаттарынның мазмұны
түрлі ішкі және сыртқы факторлармен анықталады. Мемлекттің функцияларына
тән ... ... ... ... функцияның мазмұны мемлекет қызметінің
біртекетес аспектілерінің жиынтығынан құралады. Мемлекет ... ... олар әсер ... қағамдық қатынастардың мәні мен мамандануы бойынша
бір функцияға бірігеді. Көптеген мемлекеттік органдардың ... ... ... ... қарағанда (қаржылық, прокуратура) мемлекет
функциялары оның қызметін толық ... Бұл ... ... ... бір функцияларын жүзеге асырған кезде, мемлекеттің
негізгі мақсаттарын шешуде жетекші рөлді ... ... ... ... ... ... жетекші рөл). Мемлекет функцияларын уәкілетті
орган және мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ажырата білуі керек. Егер мемлекет функцияны бүкіл мемлекеттік
аппарат және әрбір органның жұмысын тәуелді ... ... ... ... ... ... бөлек мемлекеттік органның
функцияларында мемлекеттің әлеуметтік бағыты мен мәні ... өз ... ... ... ... ... бір ... жетуге
бағытталған: адамды материалдық және физикалық қамтамасыз ... ... ... және әлеуметтік қорғалуы. Мемлекет әрдайым ... ... ... ... мен ... ... болуы керек.
Тұлға арқылы мемлекет қоғамдық прогреске жетеді және көмектеседі, ...... ... қалыптастырады және толықтырып отырады.
Мемлекет функциялары оның қоғамдық өмірдегі мәні мен рөлінен ... ... ... Егер ... ... немесе орта ғасырларда
мемлекет құлдар мен шаруалардың қарсылығын ... ... ... ... ... ету секілді топтық функцияларды белсенді
жүзеге асырса, ... ... ... ... тұлғаның
құқықтары мен бостандықтарын қорғаумен, қоғамдық тәртіпті қадағалаумен,
бейбітшілік пен ... ... ... ... ... ... шешуге бағытталған. Мемлекет функциялары комплексті, жинақтаушы
мәнге ие. Оларда мемлекеттің ішкі және ... ... ... шешімді
бағыттарындағы жиынтығы пайда болады. Мемлекет функцияларын уәкілетті орган
мен ... ... ... ... ... ... қызмет
түрлерінен ажырата білу керек.
Мемлекет функцияларының мәніне көптеген әлеуметтік – экономикалық,
саяси, экологиялық ... әсер ... ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз
етумен, экологиялық қауіпсіздік, ... ... ... ... оның ... ... ... биліктің ұйымдасу
нысанына, мемлекет алдына қандай мақсаттар қоятынына байланысты. Әлеуметтік
бағытталуына сәйкес мемлекет функциялары ... бір ... бір ... ... ... либеральді – демократиялық режимде мемлекет
адам және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... ету, ... ... өз мойнына алса,
тоталитарлық саяси режимде, керісінше, қоғам ... өз ... ... ұстап тұруға тырысады (тұлға бостандығы шектеулі, саяси
плюрализм мен жариялылық, экономиканы бір ... ... ... ... ... ... заң шығарушы, басқарушы,
соттық және бақылаушы – қадағалау болып бөлінеді.Олар мемлекеттік биліктің
іс жүзіне асу механизімін көрсетеді. Заң ... – заң ... ... атқарушы - атқарушы билік органдарымен, сот – сот билігінің
органдарымен, қадағалау – прокуратура органдарыиен және өзге де ... ... ... ... ... өз қызметін белсенді
атқарады, яғни қоғамдық өмірдің маңызды салаларындағы істердің жағдайына
белгілі дәрежеде ... ... ... ... ... ... тұрақты және
салыстырмалы түрдегі дербес ... ... ... құрайды. Оның
астарынан мемлекеттануда мемлекет қызметінің негізгі бағыттарын түсіну
қабылданған, онда ... ... ... тәртібін бекіту мен алға
қойған мақсаттарға қол жеткізу ниетін түсіну қиын емес. Мемлекет қызметінің
осы негізгі бағыттарының ... ... пен ... ... ... ... айқындылығымен сипатталады, онда аз мөлшердегі компоненттер
мемлекеттің дербес функциясын ерекшелеп тұрады. Мемлекет ... ... ... ... ... да бір саласына белсенді және
мақсатты түрде әсер етіп отырады. Мұндай ықпалдың процесінде мемлекет ... ... ... ... ... ... ... тіпті жеңіп шығады, үшіншісінің-жаңадан пайда болуына ... және т.б. ... ... ету ... болып табылатын бұл
қатынастар бір функцияны екіншісінен ерекшелейтін ... ... ... нақты мағынасы өзіне лайық нысанға ие болуға ... ... көп ... оның ... функцияны жүзеге асыру жүктелген
мемлекеттік органдардың жүйесі ... ... ... ... ... ... ... және құқық қорғау) ... ... оны ... ... ... ... мынандай компонентін
бөліп көрсету керек, оның астарынан ара қатынасты:
• Сенімді және мәжбүрлеуді.
• Басқаруды орталықтандырудың және орталықсыздандырудың бастауын.
• Авторитарлық пен ... ... ... ... ... ... принциптерін түсінуге болады.
Осылайша, функцияның құрамына мемлекет қызметінің негізгі
бағыттырының бірі ... ... ... басты компонентінен) басқа
жүктелген міндеттерді шешудің нысандары (ұйымдастыру,кадр және ... ... ... мемлекеттік ықпал ету объектілері (қоғамдық
қатынастардың қандай да бір түрлері) ... ... ... тұтас
қалпында анықтап алғанда ғана ... ... ... ... болады. Функциялар теориясы:
• Мемлекеттің іс-әрекеті жағын сипаттайды, оның ... ... ... ... ... жақтармен қатынасын анықтайды.
• Мемлекеттің қызметін өзінің бағыты бойынша бөлуге, реттеуге мүмкіндік
береді.
• Соңғысын ... ... ... іс ... ... ... орындалу кезегі бойынша пікір қалыптастыра отырып,
бағалауға мүмкіндік ... ... тұра ол ... ... дәл осы күндері қалыптасқан нақты жағдайдың ерекшеліктерімен
творчестволық ... және оның ... ... дер ... енгізудің қажеттігіне бағыттайды
Мемлекеттің функциясында мемлекеттің сипаты мен қоғамдық –саяси
табиғаты, оның ... ... мәні ... ... ... ... ... тұрғанда және қимыл-әрекетсіз болғанда, ол туралы
айту қиын. Керісінше, өз функциясын жүзеге асырып отырған мемлекеттің ... ол ... және оның ... мәні ... ... тез ... береді. Демек, мемлекеттің мәніне ... оның ... ... ... Осы ... ... ... мәні әртүрлі
болатынын салыстыру кезінде олардың функциясын, сондай-ақ ... ... ... ... мен ... ... сипаттағанда біз,
сөз жоқ, үлкен айырмашылықты сеземіз. Егер мемлекетте жалпы әлеуметтік
бастаулар белең алып ... ... онда оның ... таптық билеуді
жүзеге асырып ... ... ... ... соңғысының
функциясы үстемдік етуші таптың ... ... ... ... ... ... ... олардың функцияларының бір-біріне
жақындығын да байқауға болады. Бірақ бұларды ұқсас деуге болмайды, ... ... ... ... ... өзіне тән
айырмашылықтары болады.
Мемлекеттің функциясы мен ... ... ... ... бұл тікелей байланыс емес. Ол ... ... атап ... ... ... бір ... ... тұрған міндеттермен жанама байланысқа түседі. Мемлекеттің міндеті
неғұрлым динамикалық фактор, демек мәніне қарағанда анағұрлым ... ... ... және ... ... саласындағы,
қылмыспен және құқық бұзушылықпен ... ... ... ... жиі өзгеруі мемлекеттің қызметтің тиісті түрлерінің ... ... ... ... пропорциясына ықпал етеді.
Мемлекет басқару,билік жүргізу үшін құрылған саяси ұйым болғандықтан
оның алдында тұрған мақсат міндеттер бар. Сол ... ... ... ... ... ... ... Функция арқылы мемлекет статикалық
(формалары,аппараттары,органдар) құрылымынан ... ... ... Бұл ... ... ... ... алдына қойған
мақсаттары мен міндеттерін жүзеге асырады. Мақсаттар әр түрлі болады:
стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... экономикасы дамыған, халқының әл-ауқаты жоғары,
кедейлік пен ... ... ... ... ... ... ... күнгі мақсаты шағын және орта бизнесті ,мемлекеттік ... ... т.б. ... ... мәні оның ... ... ... табады. Мемлекеттің функциялары - қоғамдық қатынастарға ықпал
ететін мемлекеттің ерекше ... Ол ... ... ... ... негізделген мемлекеттің қызметтің негізгі бағыттары
болып табылады. Оның ... ... ... ... ... ... тұрақты қалыптасқан мемлекеттің
қызметі;
2. Мемлекеттің мәні мен оның ... ... ... ... ... ... ... кезеңдеріндегі пайда болатын ірі ... мен ... ... ... мемлекеттің қызметінің
бағыттылығы;
4. Билік мәжбүрлеу әдістерін қолдануға қажетті белгілі бір нысандағы
(көбінесе құқықтық ) функциясын іске асыру
Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... негізделеді. Айталық, өз функциясын жүзеге асырған
кезде мемлекет ... ... ... ... ... әлеуметтік )
орындау үшін қоғамдық қатынастарға ықпал ете ... ... ие ... ... мемлекеттік функция – ... ... ... ... болып келеді. Бірақ, әр түрлі тарихи кезеңдерде ... ара – ... әр қилы ... да мүмкін. Мемлекет алғашқы
кезінен ... ... ... дами алмайтын бірқатар қызметтерді, мысалы,
қоғамдық қажетті жұмыстарды ұйымдастыру (жол, ... ... ... ... ... салу ) , ... ... сауда мен қаржы
айналымын, қоғамдық тәртіпті сақтау мен ... ... да ... ... ... ... қам – ... әрдайым өзі орнатқан тәртіпті
қалай да болса қорғау болып келеді.
Мемлекет бірқатар ... ... ... ... 2 ... өмір ... ... экономисі Адам Смиттің тұжырымдауы бойынша «
Табиғи еркіндік жүйесіне сәйкес, мемлекет аса ... да ... ... 3 функцияны атқару керек:
1 Қоғамды күш көрсетуден және өзге тәуелсіз қоғамдық топтардың
басып кіруінен қорғау;
2. ... ... ... әр ... ... ... қоғамның өзге мүшелерінің тарапынан езгіден сақтау;
3. Жекелеген адамдар мен шағын ... ... ... белгілі бір ... ... ... ... ... ... және нығайту бағытында
шаралар жүргізуі керек», - деген.
Қанаушы мемлекеттердің функциясы ... ... ... болып келеді. Оны мынадан көруге болады:
1. Қарамағындағы бағынышты халықтың ... ... ... еркі ... жұмысшылар );
2. Өзіне бағынышты халықты жалындырып ұстау, қолданыстағы режимге олардың
ашық қарсылықтарын басып тастап, одан әрі ... жол ... ... ... және өзге де ... төлемдерді жинау;
4. Қанаушы, үстемдік етуші таптардың саяси және ... ... ... ...... ... ... функциялар ).
Оның сыртқы функциясы мынадай көріністе болады: жаулап алу соғысын
ашу; өзіне бағынышты мемлекеттер мен ... ... және ... тонап қанау; мемлекеттік шекараны қорғау; кедендік қызметті
ұйымдастыру және ... ... ... ... қарулы
агрессиясына қарсы тойтарыс беру; өзге елдермен дипломатиялық және ... ... ... ... ... мемлекеттермен мәдени және ақпарат
құралдарымен алмасу, халықаралық және мемлекетаралық ... ... ... ... ... әр түрлі мағынада және
бірнеше түрлерге бөлініп беріледі. Кеңес дәуірі кезеңінде басылып шыққан
әдебиеттерде социалистік мемлекеттің ішкі ... ... төрт ... ... ... ұйымдастыру;
2. Еңбек және тұтыну өлшемін есепке және бақылауға алу;
3. Мәдени – тәрбиелік;
4. ... ... ... ... ... ... ... басқарылатын тоталитарлық жүйенің мақсаттары мен міндеттерін
қамтамасыз етіп, іс жүзінде асырды, ... ... ... ... етті. Атап айтқанда «Кеңестік әміршілдік экономика
дәуірінде мемлекет бастан – аяқ бәрін ... ... ... ... ... ... қызмет буындары көп ебдейсіз құрымға айналды.
Қалыпты дамыған елдерде ... ... ... ... әрекеттенген
міндеттердің 80 проценті мемлекеттердің функциясына жатпайды ».
Тоталитарлық коммунистік жүйе күйреген соң әдебиеттерде ... әр ... ... ... Мысалы, 1994 жылы жарық көрген
(В.В.Лазеревтің редакциялық басқаруымен ) мемлекет және құқықтың ... ... ... бір ... ... ... ... функцияларын экономикалық, саяси, әлеуметтік және
идеологиялық деп бөліп қарауды ... ... жылы ... пен ... ... ... көрген
мемлекет және құқық теориясында мемлекеттердің функцияларын негізгі ... емес деп ... ... ... ... экономикалық,
әлеуметтік, мәдениет, ғылым және білімді дамыту, ... , ... салу ... алу, ... азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын,
меншіктің барлық формаларын, құқықтық тәртіпті ... ... ... ... ... ... ... В.С.Нерсесянцтың қысқаша оқулық
курсында мемлекеттің негізгі функцияларына: құқық орнату, ... ... ... ... қорғау, сыртқы мемлекеттік функциялар деген жіктеулер
пайдаланылады.[7] ... да ... ... оқулықтарда осы көрсетілген
функциялар әр түрлі мағынада ... ... ... ... тарихи құбылыс деп танып, оның қоғамның дамуы барысында өзгеріске
ұшырап ... ... ... ... ... Мысалы, құл иеленуші
мемлекеттегі құлдардың көтерілістерін басып – ... ... ... ... ... Ал, 1917 жылы Қазан ... ... ... ... ... ... таптардың қарсылығын
басып – жаншу функциясы да тарихта таптық мүдделермен тығыз байланыста ... ... ... ... ... функцияның ешқандай қажеті жоқ. Заман,
ғылыми – техникалық прогресс ... ... сай ... ... ... де, ... кезеңде де мемлекеттің функциясын
дамытуға көп көңіл бөлінеді. ... ... ... ... ... тек ... бүгінгі жұмысын, қызметін жақсарту ғана емес, сонымен
бірге ... ... ... даму ... ... дұрыс түсінуге
көп үлес қосуы. Функция мемлекетпен ... ... ... ... өмір ... объективтік процесс. Қазіргі заманда Қазақстан Республикасының
функциясы күрт өзгеріп, дамуда, негізгі бағыты ... ... ...... ... орнату.
Мемлекеттің функциясы туралы әр түрлі ой – пікірлер бар. Солардың бірі
– функция көп өзгеріске ұшырамайтын деп, ... ... ... ... ... ... ... ғылыми – техникалық, экологиялық,
интернационалдық функциялар. Функцияны ... ... ... ... ... ... және негізсіз функциялар; заңды қабылдау,
орындау, қорғау функциялары. Мемлекеттердің ... ... ... ішкі және ... функциялар. Осы пікірді қазіргі заманда көптеген
мемлекеттер дұрыс деп қолдануда.
Мемлекеттің функциясының орындалуын қамтамасыз ететін – ... пен ... ... ... ... үшін ... мемлекеттік
орган құрылады. Бірнеше органдар функцияның ... ... ... қалыптастырады. Функцияның орындалу кезең- сатылары: ... ......... келген мемлекет өзінің функцияларын іс жүзінде асырған кезде,
міндетті түрде оған ... ... ... құрады. Ол мемлекеттік
биліктің материалдық күшін көрсетеді. ... ... ... дегеніміз
мемлекеттік орган деп аталатын өзара байланысты және бірлесіп қызмет
атқаратын ... ... ... ол – ... өкілеттілігіне,
материалдық – техникалық құралдарына ие, яғни ... ... ... ... ... ... ... ұйым.
Мемлекеттік билікті, оның қызметі мен міндеттерін іске асыру үшін
белгілі бір механизм қалыптасады. ... ... мен ... ... ... ... ... механизмі дейміз.Мемлекет
механизмі мынадай ... ... ... ... ... мекеме, мемлекеттік кәсіпорын, ақша – қаржы қоры.
Мемлекет механизмі деп – ... ... ... билікті
жүзеге асыру әдістері мен құралдарының жүйесі. Мемлекет механизмі ұғымына –
мемлекеттік билік, ... ... ... ... ... ... мен ... ұғымдары кіреді. Мемлекеттің механизмі бұл –
мемлекеттің ішкі және сыртқы ... ... ету үшін ... ... ... жүйесі. Мемлекеттік механизмнің мәні зор:
айталық, мұнда ... ... ... мемлекеттің өмір ... мәні ... ... ... ... ... іске асыру
үшін арнайы мемлекеттік ... ... Ол ... ... иелі, әрі белгілі бір құрылымы бар мемлекет ... ... ... мемлекеттік органдардың заң жүзінде құқықтар ... ... ... ... ... болады.
Мемлекеттік орган дегеніміз тиісті құзыретке иелі және өз функциясын
жүзеге асырған кезде мемлекеттің ... ... ... ... ... арқа сүйейтін дербес, оқшауланған құрамы бар
мемлекеттік аппараттың бір бөлігі. Мемлекеттік орган – ... ... ... Ол мемлекет атынан белгілі бір мемлекеттік функцияны жүзеге
асыруға бағытталады.
Мемлекеттік орган – бұл мемлекеттің ... ... және ... ... ... ... ... ұйым немесе мекеме.
Мемлекеттік орган дегеніміз – белгіленген ... ... ... ... ... өкілділігіне иелі өзінің құзыреті шеңберінде
қызмет атқаратын ... ... ... ... ... ... ... белгілер:
1. орган мемлекет орнатқан тәртіпте құрылады;
2. органға мемлекет өз ... мен ... ... асыруы үшін
уәкілеттік береді, бұл орайда ол ... ... де, ... ( ... ... орындауы мүмкін;
3. органға мемлекеттік билік өкілеттілігі берілген. Ол басқа ... ... ... ... орындауға тиісті міндетті актілер
шығара алады және өздері шығарған ... ... ... ... ... үшін белгіленген ережелерге сәйкес әрекет етулері тиіс. Мысалы,
сот төрелігі органдары үшін ... және ... ... ... бір ... ... ... бір жүйеге біріктелген, бірақ
олардың әрқайсысының функциясы бөлек, бір – ... ... ... оңай ажыратылады.
Әрбір мемлекеттік органдарға мыналар тиесілі:
1. оның оралымды басқаруындағы ... және ... ... ... құралдары, банктегі есепшот, бюджеттен қаржыландыру көзі;
3. ... тән ... ... ... ... ... және ... тәртіп жүйесі;
4. биліктік өкілеттіліктердің қажетті көлемі, олардың негізінде лауазымдық
тұлғалар мен алқалық органдар заңды міндетті әрекеттерді жүзеге асырады.
Мемлекеттік ... ... ... заң ... ... және ... ... бөлу принципіне қарай);
2. федералдық, федерация ... ... және ... құрылыс белгілеріне қарай);
3. бастапқы (сайланбалы өкілді), оның мүшелерін халықтың сайлауы ... ... яғни оның ... ... ... ... ... қарай);
4. жалпы құзыретті, яғни бұл орган өзінің құзыреті шегінде, оған қатысты
барлық ... ... шеше ... ( ... жалпы Үкімет және арнайы
министрліктер, мемлекеттік комитеттер, т.с.с.) ... мәні ... ...... көпшілік дауыспен қабылдайтын орган және дара
басшылық – ... ... өзі ... жеке ... ... қабылдау әдісіне қарай);
6. тұрақты (қызмет ету мерзімі ... ... ... және уақытша
(қысқы мерзімді ... жету үшін ... ( ... бойынша).
Мемлекеттік органдарды анықтайтын белгілер:
1. мемлекет еркімен құрылуы және өз функциясын соның атынан іске асыруы;
2. заңда көрсетілген тәртіппен қызмет ... ... ... заң ... бекітілген ұйымдық құрылымы, құзыреті (құқықтар мен
міндеттердің жиынтығы), ... ... ... ... ... және
өзге мемлекеттік органдармен қарым – қатынасын айқындайтын тәртібі болуы;
4. белгілі бір материалдық құралдарға иелігі (құрылыс, үйлер, көлік т.б );
5. ... ... ... ... ... яғни әр қилы құқықтық
актілерді шығару және оны іс жүзіне асыруды қамтамасыз ететін құқығының
болуы.
Мемлекеттің механизмі, әрине, мемлекеттің ... ... ... бұл ... ... ... құрылымның жұмыс істеуінен
көрінеді. Мемлекет механизмі – бұл мемлекеттің міндеттері мен ... ... ... ... ... жүйесі. Мемлекет
аппаратының, оның барлық бөлімшелерінің мазмұнын қоғамдық өмірдің барлық
салаларының тиісті ұйымдасуы мен ... ... ... ... ... басқарушылық, ұйымдастырушылық қызмет құрайды.
Бұл қызметтің нысандарын көп жағдайда басқарудағы заңдар мен ... ... ... байланысты. Осыған сәйкес мемлекеттік
аппарат қызметінің келесі нысандарын бөліп қарастыруға болады:
1. тікелей басқарушылық – бұл ... ... ... ... ... ... сипатты иеленбеген қызмет түрлері;
2. құқықтық нысандар – құқықтық заңды сипаттағы қызмет түрлері, яғни, олар
барлық субъектілер үшін ... ... ... және ...
міндетті салдарды туындатады. Мемлекет ... ... ... ... мыналар жатады:
1) Құқықшығармашылық қызмет – бұл нормативтік ... ... ... ... мен ... байланысты қызмет;
2) Құқыққолданушы қызмет – бұл ... ... ... ... ... ... ... – бұл заңдардың сақталуын бақылаумен және
қадағалаумен, кінәлі ... ... ... ... ... құрылымына мыналар кіреді:
1. өздерінің тікелей биліктік функцияларын жүзеге ... ... ... және ... ... мемлекеттік органдар;
2. биліктік өкілеттіктерге ие емес, алайда, экономика, ... ... ... ... ... және тағы ... ... жалпы
әлеуметтік функцияларды атқаратын мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындар;
3. басқарумен арнайы айналысатын мемлекеттік қызметшілер;
4. мемлекеттік аппараттың ... ... ету үшін ... ... және күштеу құралдары.
Мемлекеттік аппарат дегеніміз мемлекет билігін іске асыру үшін билік
өкілеттілігіне иелі мемлекеттік органдардың жүйесін ... ... Өз ... ... ... ... басшылыққа алады:
1. демократиялық ( мемлекет органдарының қызметін ... ... ... ... қатысуы);
2. заңдылық ( бүкіл нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік
органдар мен лауазымды ... ... да ...... әрі ... ... есеп ... (төменгі органдардың жоғарғы органдарға өз
қызметі жайында есеп берудің міндеттілігі);
4. коллегиалдық пен жеке ... ... ... ... ... ... шешімді жеке басшының
өзі қабылдап, оны іс жүзіне ... жеке ... ... ... бір ... ... ... туралы құқық субъектілеріне (азаматтарға, қоғамдық
бірлестіктерге, мекемелерге, төменгі органдарға және ... ... ... ұйым – мемлекеттің функциясын әр ... ... ... ... ... қорғаушылық және т.с.с, жүзеге
асырушы мемлекеттік мекеме. Көпшілік тұжырымдаулары бойынша ... ...... ... ... білім, ғылым, денсаулық,
т.б.) іске асыруға бағытталған, - дейді.
Мемлекеттік кәсіпорын - өндіріс ... ... ... ... ету, әр түрлі жұмысты атқару және қоғам ... ... ... қанағаттандыру, әрі пайда табу, көп түрлі көмекті
көрсету мақсатына сай ... ... ... үшін құрылады.
Мемлекеттің функциясы арқылы қоғамның алдында тұрған мүдде ... ... оның ... ... ... ... болады.
Мемлекет қызметінің (функциясының ) негізгі белгілері:
• Қызметінің жүйесі, оның атқаратын ... ... ... ... ... ... ... сарапталып, жіктеліп кешенді түрде жүргізіледі;
• Мемлекеттің қызметі аппараттарының қызметіне ... ... ... ... ... ... атқаратын қызметін мемлекеттік жұмыстарының
әдіс – тәсілінен айыра білуге болады.
Мемлекет ... іске ... ... мен ... ... екі түрі болады: мемлекеттік функцияны құқықтық нормалардың
шеңберінде орындау және ... ... іс - ... ... функцияның
дұрыс орындалуына үлес қосу. Мемлекет қызметінің орындалу әдістері: жеке
тұлғалар ерікті, ... ... (бұл жеке ... ... мемлекеттік органдар, бірлестіктер, ұйымдар ... ... ... ... Егер де дұрыс орындалмаса, еріксіз
түрде орындау қамтамасыз етіледі. ... ... ... ... ... органдар функцияларды іске асыруда толып ... іс - ... ... ... Сол іс - ... ... ... реттеу қызметі деп атайды. Олардың қоғамды басқаруда ... ... ... функциясының орындалуының құқықтық және ұйымдастырушылық
тәсілдері болады. Құқықтық ... өзі үшке ... ... шығармашылық,
құқықты іске асыру, құқықты қорғау.
Құқық – шығармашылық – жаңа ... ... ... ... ... ... ... қызметіне нұқсан келуі мүмкін. Мысалы,
науқастың эпидемияға айналуы мен қалай күресуге ... ... ... ... (заң ... ... мен қабылдау жөніндегі мемлекеттік
қызмет). ... ... – бұл ... ... дайындау,
санкциялау, жасау, қабылдау мен шығару, ескілерінің ... жою ... іс - ... ... ... ... ... қолдану, орындау, құқықты іске
асыру – бұл істі орындау ... ... ... ... ... акті ... ... Онда жауапты субъектілер, не істеу керегі,
оның уақыты, ... ... ... ... ... Бұл істі ... алу ... (құқық нормаларын орындауға байланысты қолданылатын
шаралар туралы мемлекеттік қызмет ).
Құқық қорғаушылық немесе құқықты ... – бұл ... ... сот, ... ішкі істер органдары, ... ... т.б. ... қызметінің бағыттары: заңдылықты, тәртіпті,
азаматтардың және заңды тұлғалардың бостандығы мен ... ... ... ... ... ... ... кінәлі субъектілерді жауапқа
тарту (нормаларды орындау мен сақтауға ... ... мен ... бірге бұзақыларға мәжбүрлеу шараларын қолдану жөніндегі ... ). ... ... ... кесімдердің дұрыс орындалуын
және сақталуын қадағалау, бақылау және ... ... ... шарасын
қолдану арқылы жүзеге асады.
Ұйымдастырушылық тәсіліне мыналар жатады:
Ұйымдастырушылық – реттеушілік – бұл белгілі бір ... ... ... ... жүргізумен тағы да байланысиы
мемлекеттік органдардың қызмет етуін ... ... ... ағымдағы
жұмысы (нақтылы саяси міндеттерді шешуге қажетті ... ... ...... – бұл ... есеппен, статистика
мен, қамтамасыз етумен тағы да басқалармен байланысты жедел – техникалық
және шаруашылық жұмыс (әр ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге байланысты оперативтік – техникалық,
күнделікті ... ... - ... – бұл ... қабылданған
нормативтік актілермен түсіндірумен, қоғамдық ... ... ... ... ... ... әр түрлі функцияларын
орындауды идеологиялық қамтамасыз ... ... ... ... әр ... ... ... қамтамасыздандыру жөніндегі
күнделікті оперативтік – түсіндіру, тәрбиелік жұмыстар ). Мемлекеттік
қызметті ұйымдастыру арқылы ... ... ... және әдісі тұрғындардың іс
- әрекетінің жағдайларына ықпал жасау болып табылады. ... ... ... ... ... ... бар істерді жасау үшін
тұрғындарды жұмылдырады, ұйымдастырады. Осы ... ... ... ... қабылданады. Ұйымдастырушылық тәсілге: экономикалық
(дотация, кредит, баға т.б); саяси симпозиум, семинар,конференция, ... ... ... ... ... ... үгіт – насихат жүргізу.
Мемлекеттік билік толып жатқан субъектілердің сан ... ... ... іске ... орындалып жатады. Міне осы мемлекеттің
саналуан ... ... ... ... құқықтық нысаны
дейді.
Бұл мемлекеттік биліктің нақты орындалу құқықтық ... ... ... ... ... арқылы орындалу нысаны;
2. Жалпылама нормативтік актілер арқылы орындалу нысаны;
Мемлекет билігінің жалпылама нормативтік актілер ... ... ... ... экономикалық, саяси, ... ... ... ... ... ... ... нысандармен шектелмейді. Бұл іске
мемлекеттің ұйымдастыру қызметі көп үлес қосады. Мемлекеттің ұйымдастыру
қызметі ... ... іс - ... әр ... ... әр мемлекеттік
орган қоғамдағы заңға, нормативтік ... ... ... ... ... қызметінің түрлері:
• Жаңа шыққан заңдарды, нормативтік актілерді насихаттау,
түсінік беру;
... ... ... көрсету, бақылау, тексеру
жүргізу;
• Материалдық – техникалық операциялар жүргізу: баяндамалар,
іс – қағаздарын дайындау, заңдарды, ... ... ... т.б. ... ... келуін қамтамасыз ету;
• Әр түрлі жиналыстар, мәжілістер, конференциялар өткізу;
• Мемлекеттік ... ... ... ... Мемлекеттің қызметі туралы ... ... ... ой – пікірлерін, ұсыныстарын жинақтап қорытынды
жасау;
• Мемлекеттік органның жұмысына халықты, ... ... ... ... ... Шет ... ... – қатынасты ұйымдастырып, басқару т.б.
қызмет істер.
Мемлекет функцияларын түрлі негіздер ... ... ... қоғамдық өмірдің салаларына байланысты топтастыру неғұрлым көп
тараған. Мемлекеттің функцияларының қалыптасу себептеріне қарай екі ... ... ... реттеу функциясы және жалпы қоғамды реттеп –
басқару функциясы. Қазіргі заманда мемлекеттердің көпшілігінде таптық ... ... ... монополияның озбырлығы шектелгенде таптық
қатынасты реттеу функциясы өте ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
функцияларды жүзеге асырады, олар әр түрлі ... ... ... Іс ... ... ... ... тұрақты және уақытша
функциялар болып бөлінеді. Тұрақты функциялар мемлекеттің дамуының барлық
кезеңдерінде жүзеге ... ... ... оның ... ... ... ... байланысты, ол жойылған соң бұл функция қажет ... ... ... зардаптарын жою, Чернобель АЭС – індегі уақиға).
Қызмет сферасына қарай (қоғам мен мемлекеттің ішкі және ... ... ... ... – ішкі және ... ... ... Мәні
жағына келетін болсақ функция негізгі және негізгі емес (қосалқы ) болып
келеді. ... ... - оның ... ... ... ...... бір сипатты иеленетін, ... ... зіл – ... ... алу ). ... билігінің
тармақтарының бөлінісіне байланысты функциялар заң шығару, басқарушы, және
сот ісін жүргізу болып ... ... ... қызметінің бағытына
қарай экономикалық, әлеуметтік, саяси және мәдениет рухы сферасындағы іске
асырылатын функциялар болып жіктелінеді. ... ... ... болып, заң шығарушы, атқарушы, соттық және бақылаушы – қадағалаушы
болып бөлінеді, олар ... ... іс ... асу ... Заң ... функцияларды – заң шығарушы ... ...... ... ... сот – сот билігінің органдарымен,
қадағалау – прокуратура органдарымен және өзге де органдар ... ... ... ... басқарудың күрделі және көпқырлы қызметі ... ... ... ... функцияның жузеге асырылуын қамтамасыз
етеді.Әрбір функция ... өмір ... ... ... - экономика,
саясат, әскер құрылыс, экология және тағы ... ... бір ... ... ... ... ... тарихи алғашқы әлі дамымаған құл иеленушілік қоғам мынадай
негізгі функцияларды ... ... ... жеке ... ... ету, ... халықтың кедей
топтарын қорғау;
6. құлдардың қарсылығын басу;
7. мемлекетпен жүргізелетін шараларды ... ... ... ... мен халықтар арасында бейбіт әріптестік және сауда
қатынасын орнату;
9. елді қорғау және басқа территорияларды жаулау;
Мемлекет функциялары жүйелі нақты тарихи мәнге ие және тек ... ... ... және сонымен бірге қандай да тарихи кезеңге
шешілетін мәселерге байланысты ... ... ... ... оның ... ... ... да бір әлеуметтік маңызды және өмірлік қажетті
мәселелерді шешуге ... ... ... ... ішкі және ... деп ... топқа бөледі. Мемлекеттің ішкі функцияларына қоғамның ішкі өмірінің ірі
салаларына мемлекеттік ықпал ету ... ... ... ... ... ... ішкі ... – оның алдында тұрған ішкі
міндеттерді шешудегі қызметінің ... ... ... ... ... ... ... сфералары бойынша жүргізіледі.
Билік нысанына және мемлекеттік құрылымына қарамастан ... ... ішкі ... ... ... Әрбір мемлекет қазіргі
экономикалық, әлеуметтік, ... және ... ... ... Ішкі ... ... жатады: адам және азамат
құқықтары мен ... ... ... ... қамтамасыз ету
функциясы, экономикалық функция, әлеуметтік қорғау функциясы, экологиялық
функция және мәдени функция.
Ішкі функциялар:
Экономикалық ...... ... ... ... ... ... қамтитын мемлекеттің экономикалық
функциясы жетекші орындардың ... ... ... функцияның көлемі,
масштабы және өрісі түрлі ... әр ... ... ... ... да ... мына ... жағдайларға ықпал ете алады және,
әдетте, ықпал етеді де:
1. Экономиканы дамытудың сара ... ... ... ...... ... ... экономиканы таңдау );
2. Мемлекеттік реттеу дәрежесі, оның жетекші салаларын ынталандыру
және ... ... ... ... ... бағыттары үшін жайлы
жағдай тудыру;
4. Жеке меншіктің түрлі нысандары мен шаруашылық қызметінің түрлі
субъектілерінің мәртебесін анықтау;
5. Экономикалық инфрақұрылым ... ... ... – ақша құралдары, несие беру, заем беру, инвестициялық
саясат ) пайдалану. Салық саясаты ... ... ... болып табылады, өйткені мемлекет бюджетінің
құрылуы, мемлекеттің кірістері мен ... ... ... байланысты.
Жоғарыда айтылғандарға мына төмендегілерді қосуға болады,
экономиканың нақты саласына мемлекеттік ықпал ету нысаны, оның ...... пе, жеке ... ... ... жата ... Мемлекеттің кәсіпорындарға ұйымдар мен экономиканың мемлекеттік
секторының объектілеріне ықпалы мол; оған басқарудың шексіз құқығы ... ... ... ... – техникалық қамтамасыз ету, бақылау,
ағымдық оперативті басқару ). Экономиканың мемлекеттік емес ... ... мен ... ... ... айтатын
болсақ, онда мемлекеттің олардың қызметіне ықпалы шамалы болып табылады, ол
нормативті реттеу нысандарымен, сондай – ақ ... ... ... ... тәртіпті сақтауын бақылаумен шектеледі.
Экономикалық функция - мемлекетпен ел ... ... ... ... ... ... мен ... көздейді.
Нарықтық тауарлық қарым - қатынаста қызмет ететін құқықтық ... ... ... ... ... ... ... өндірушілердің де, экономикалық құндылықтарды тұтынушылардың
нақты теңдігін және тәуелсіздігін ... ... ... ... ... екі ... әдістері бар:
1. Мемлекетке экономикалық мәселені сәтті шешуге және ұлттық табыстың бір
бөлігін қоғамның өндіруші ... ... ... ... ... ... анықталған және қатаң салық саясаты;
2. Бүкіл қоғамға көптеген пайда әкелетін ... ... ... ... ... ең жақсы деген жағдайлар туғызу.
Мемлекетік басқарудың экономикалық ... ... ... ... өндірістің жоғарлауын іске ... ... ... басқару, орталық және жергілікті ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларды
өздерінің ... ... ... дәрежедегі мемлекеттік
қызметшілермен басқарылады. Экономиканы ... ... ... өзін - өзі ... ... және қоғамдық бірлестіктер (кеңес
берумен) қатыса ... ... ... ... басқарудың орталық
органына мыналар жатады: парламент, мемлекет басшысы, үкімет, белгілі ... ... ... ... министрлігі, ауыл шаруашылығы
министрлігі, импорт және экспорт бойынша комиссия, ұлттық ... ... ... ... ... ... ... азаматтық, жер, су, салық кодекстері және тағы басқа. Экономика
сұрақтарына ... ... ... ... ... бағыттары.
Мемлекет басшысы да экономика саласын басқаруға қатыса отырып,
өзінің жарлықтарын шығарады. ... ... ... ... ... пен ... ... Парламент отырысында экономика сипатындағы заң ... ... ... ... ... ... заңдылығына қатысты
заң жобалары Парламент талқылағанға дейін Үкіметтің қорытындысын иеленуі
тиіс. Сәйкес министрліктер және ... ... ... меке ... ... ... айналысады.
Экономиканы қалпына келтіру жағдайын мемлекеттің жергілікті органдары
жүзеге ... Олар өз ... ... ... бюджетке үлкен
қаражат алу мақсатымен бюджет ағымын және бизнесті ... ... ... ... отырып, өз жерлерінде жаңа компанияларды
тұрғызып, жергілікті билік инфақұрылымын дамытады, ... ... ... шешу үшін ... ... ... ... жер
телімдері беріліп, жаңа өндірушілерді қаржыландыру үшін облигациялар
шығарылады. ... ... ...... ... бөлімшелері және басқармалары экономиканы басқаруда
әкімшілік – территориялық ... ... және ... ... ... өзін -өзі ... жергілікті өкілді органдары
қабылдайды.
Ауыл ... ... ... ... ... ауыл ... өнімдерін өндіру, оны дайындау, ... ... ... ауыл ... ... ... Ол агроөнеркәсіптік
комплексінде, елді өніммен ... ету ... ... ... ... ... ... қаржымен және несиемен тікелей
байланысты. Қаржы саясатының бірлігін барлық елдерде Парламент белгілейді,
оны Үкімет жүргізеді, ал оны ... үшін әр ... ... ... ... ... ұлттық банк, салық комитеті, казначейства және тағы
басқалар.
Кеңес кезеңінде мемлекет экономиканың көп ... өз ... ... ... ... ... ... бөлігі мемлекет қарауына өтіп
кетті, қатаң бюрократиялық шеңберге салынып, тиімділігін жоғалтты. Соңғы
кездері ... ... ... ... ... ... меншікті
жекешелендіру және мүлікті мемлекет меншігінен тартып алу ... ... ... ... дамуына ықпал ету мен
бақылау жасаудың нысандары мен әдістері өзгерді. ... ... ... ... ... қалған мемлекет көптеген шаруашылық істерін
жекелердің жүргізуіне өткізді. Істі ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазіргі мемлекеттерде экономиканың қызметі келесі бағыттар бойынша
жүзеге асады.Қоғамның ... ... ... әсер ету, ол
мемлекет пен ... ... және ... ... ... және ... зерттеулерді қаржыландыру бағдарламасынан, ел
аумағында экономикалық даму бағдарламаларының қалыптастырудан, ... ... ... ... келтіруден, субсидия беруден
көрініс табады. Экономикалық процестерге мемлекеттік реттеуде ... ... және ... органдары қатысады. Сонымен бірге арнайы
мекемелер қатысады. АҚШ – та мұндай мекемелер болып әкімшілк – ... ... ... ... ... ... басқармасы және
тағы басқалар жатады. Олар ел президентінің аппаратына кіреді.
Экономиканы қалпына келтіру шарларын мемлекеттің жергілікті органдары
жүзеге асырады. Олар өз ... ... ... үлкен қаражат алу
мақсатымен капитал ағымын және бизнесті ... ... ... ... ... өз ... ... мәселесін
шешеді.
Мемлекеттің экономикалық қызметі сонымен қатар ... ... ... басқаруда (мемлекеттік кәсіпорындар,
мекемеде, ұйымда) көрінеді. Мұнда мемлекет өзі өндіріс ... ... және ... ... ... ... негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мен орындалуын
бақылау, салық ... ... баға ... ... ... ... ... тыйым салу, тұтынушылардың құқығын қорғау және т.б.
Әлеуметтік ...... ... ... бірі ... әлеуметтік жағдайын жан – жақты қамтамасыз етіп, жақсы ... ... ... қысымға ұшыраған адамдардың материалдық және
рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруға, ... ... ... ... ... олар үшін ... етудің қалыпты жағдайын
жасауға ... ... ... ... ... артып
келеді.
Әлеуметтік функция - тұлғаның әлеуметтік қорғалуын, құндылықтарды
өндірудегі қатысуына байланысыз ... ... ... ... өмір ... ... етеді. Әлеуметтік функция әлеуметтік құндылықтарды
еңбек салымынан тыс түрлі объективті ... орай ... ... ... ... өмір деңгейінің қамтамасыз ету ... ... ... сақтауға, мәдени демалысқа, ағартуға, тұрмыстық үй
құрылысына, көлік пен айқын жұмысына ... ... ... ... ... ... демалу, мәдениет құндылықтарын пайдалану,
әлеуметтік құқықтардың тиісінше жүзеге ... ... ... ... - бұл адам мен азаматтардың ... ... ... мен ... ... тұлғаның тиісті өмірін
және еркін ... ... ... қоғамдық қатынастардың жүйесін
бекітеді.
Бұл міндеттерді шешу үшін ... ... ... ... ақы ... ... көмек көрсету, білім туралы заңдар әрекет
етеді. ... ... ... ... ... және ... заңдардың орындалуын қадағалайды және өздерінің актілерімен
оның ережелерін дамытады.
Қоғамдық өмірде еңбек шешуші рөлді ... ... ... ... ... ... ... зейнет ақымен
қамсыздандыру, еңбектік және басқа да көшіп қону, демалыс сұрақтары және
тағы ... ... етуі жеке және ... ... байланысты. Денсаулық сақтау министрлігі осындай ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік емдеу – сауықтыру, ғылыми – зертханалық, білім беру
мекемелері, санаторийлер, курорттар және дәріханалар және тағы ... ... және ... жалпы және кәсіби білімді қажет етеді.
Білім адамның рухани әлемін қалыптастырады. Тегін жалпы ... ... беру және ... ... ... беру мекемелерінде алғашқы
кәсіби білім беру қызмет етеді. Сонымен бірге мемлекеттік емес ... ... – жеке ... ... ... оқу ... діни және
қоғамдық бірлестіктер жанындағы білім мекемесі өзінің дамуын белгіледі.
Білім беру мекемелері ... ... ... ... беру (алғашқы жалпы,
негізгі жалпы, орта және толық ... ... ... ... ... беру (даму
қабілеттілігі шектелгендерге), қосымша білім беру (мысалы, екінші жоғарғы
білім алу).
Экономиканы және қоғамдық ... ... да ... қамтыған
дағдарысқа байланысты халықты әлеуметтік қамтамасыз ету мен қызмет көрсету
жөнінен ... ... күрт ... Сондықтанда денсаулық
сақтауға, ғылымға, мәдениетке, білім беруге және әлеуметтік саланың басқа
да тармақтарына ... ... ... ... ал ... ... ... мекемелердің қызметкерлеріне жалақы төлеу кейде кейбір
елдерде кешігіп жатады. Азаматтар үшін ... ... ... үй
құрылысын жүргізудің, медициналық, мәдени – ағарту, ғылыми, мектеп спорттық
объектілерді салу бағдарламалары қысқартылды. Дағдарыстан шығу ... ... ... саладағы қызметін қалпына келтіруге
мүмкіндік береді.
Мемлекеттің әлеуметтік саясаты екі ... ... ... қоғамдағы еңбегіне ... ... ... ... көп балалы жанұяларға,
студенттерге мемлекеттік көлемде жан – ... ... ... ... ... ... ... денсаулығын қорғауға, жақсартуға, мәдениетті
дамытуға, ... ... ... ... демалуына қамқорлық
жасап, мемлекеттік бюджеттен тиісті мөлшерде ... ... ... ... - мемлекеттегі өндірушілердің табыстарын
анықтау мен солардың есебін көрсетеді. Заң бойынша бұл ... бір ... ... ... және тағы ... ... мемлекеттік қажеттіліктерді
қанағаттандыруға мемлекеттік бююджетке жіберіледі. Мемлекет салықтың дұрыс
қолданылуына қадағалауды жүзеге асырады.
Табыстар мен ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Жергілікті жерлерде оны ... ... ... атқарады. Барлық мемлекеттерде мұндай бақылаудың кең
құқықтарымен ... ... ... ... ... ... ... бюджетті бөлуді және оны қолдануды бақылауды қаржы
министрлігімен қатар ... және Бас ... ... ... ... – та қаржы бақылау органдары ретінде Бас Есеп басқармасы және ... ... іске ... ... ... ... ... палатасының келісімімен жұмыстан босатады. Францияда қаржы ... ... ... және жергілікті жерлерде Есеп Палаталары қадағалайды.
Есеп Палатасының қорытындылары Францияның Президентіне жіберіліп отырады,
оның шешімі Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... бюджет, қаржы органдары мен мекемелерінің қызметін
бақылайды.
Қазіргі заманғы жағдайларда ... ... ... ... ... ... ресурстарды тиімді пайдалану функцияларының мәні ... ... – бұл ... көлемдегі проблема.
Айналадағы ортаны қорғауды, табиғат байлықтарын сақтауды мемлекет тарапынан
атқарылатын қызметті қамтиды. Сонымен бірге жеке ... де, ... жеке ... да өз ... ... ... Себебі, табиғатты, адамды
қоршаған ортаны қадірлеп, қорғау жалпы әлемдік мүдде – ... ... ... ... ... адам ... ... жою.
Сондықтан бұл мәселе БҰҰ бақылауында, халықаралық құқық ... ... ... ... ... ... ... Жеке
мемлекеттер де өздерінің бағдарламасын қабылдады.
Ғалымдардың зерттеу нәтижесінің мәліметтері бойынша дүниежүзінде
табиғаттың ... ... ... ұшырап, бұзылуының мынадай
себептері бар:
1. Қоршаған табиғи ортаның, өмір сүру мекенінің бүлінуі. ... ... ... ... ... ... Атап ... ағаштарды кесу, пайдалы кен
қазбаларын шексіз алу, суларды бөгеу, ... салу ... ... мен флораға жасанды әрекеттерімен араласуы
үлкен табиғи ... ... ... Республикасының
қоршаған ортаны қорғау министрлігінің мәліметі бойынша ... 6 ай ... ... заңдардың сақталуы бойынша 24
мың құқық бұзушылық анықталып, салынған ... ... ... ... жеткен. Табиғи ресурстарды пайдалану
барысында жасалған құқық бұзушылық үшін 1,3 миллиард теңге
өндірілген.[8]
2. ... ... ... ... ... ортаға жаңа
биологиялық түрлерді кіргізу. Мысалы, Монаканың жағалауында
пайда болған жалбыздар, (Caulerpa ... ) ... ... ... ... организмдерін құртуға кірісті.
3. Табиғи байлықтарды шексіз, үнемдемей пайдалану. Көптеген
биологиялық түрлер осы ... ... ... бизондар,
бірнеше кептердің түрлері және т.б.
4. Халықтың санының күрт өсуі.XIX ... ... Жер ... саны бір ... жетті. Қазір 6 миллард.
5. Планетамызды жаппай жылылықтың басуы. Ғалымдардың айтуы
бойынша, ... XXI ... Жер ... ... 3,5 градусқа көтерілуі мүмкін. Бұл процесс
көптеген жануарлар мен өсімдіктердің ... әкеп ... ... ... ... ... көптеген елді
мекендер су астында қалу ... ... ... ... ... экологиялық шараларды іс жүзіне
асырып, арнайы тетіктерді пайдалануда. Жыл сайын ... ... ... ... ... ... көтеріледі. Қазақстанда Арал, Семей
аймақтары экологиялық апат деп ... Су ... ... ластануына
адамзаттың денсаулығы мен өміріне өлшеусіз зиян келтіруде. Автотранспорт
пен жер эрозиясы сиқты факторлар жаңа ... ... ... ... ... ... жер ... бірнеше апаттар болды.
Егер, жер бетінде барлық атом ... бір ... ... ... болса,
планетамыздағы температура 6 градус суық болып, барлық тірі жандар қырылар
еді.
Экологияны қорғауға байланысты көптеген ... ... ... ... ... ... ... әрекет етуде. Ол
бағдарламалардың негізгі мақсаты - табиғатты қорғау, оның ... ... ... тез ... ... өндірістің зиянды қалдықтарын жою
және тағы басқалар қарастырылды. Мысалы, АҚШ - та қоршаған ортаны ... ... ... туралы заң әркет етуде. Атмосфера, су ... ... ... ... ... - алу ... ұзақ мерзімді
бағдарламалар жасалынды. Қоршаған ортаны адамдар ... ... ... ... ... іс - ... ... ... ... ... ... Қоршаған орта саласы
жөніндегі кеңес, сонымен бірге ... ... ... ... ... жөніндегі кең өкілеттіліктері бар табиғи дүниені ... ... ... де ... етеді.
Ұлыбританияда, Швецияда, Ресейде, Украинада, Францияда және басқа да
көптеген елдерде қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... жөніндегі мамандандырылған министрліктер мен ... ... ... ... заңнаманы бұзғандар үшін қатаң заңды жауапкершілк
көзделген. Жоғарғы және мемлкеттік биліктің ... ... ... ... заңнамасыныңт дәл сақталуын бақылауды прокурорлық қадағалау
органдары да жүзеге асырады.
Экологиялық функция – азаматтардың ... ... ... ... ... ... Сөз ... айта кету
керек, бұл функция ішкі және сыртқы көріністерде де қатар жүреді. Басқаша
айтқанда бұның екеуіне де ... бар. ... ... функцияларға ғылыми
– техникалық прогресті қамтамасыз ету бағыттары да ... ... ... зерттеу және жұртшылыққа ақпарат көздерімен таныстыру қызметін
көрсету. Экологиялық ...... өмір ... жақсарту
мақсатында таьиғи ресурстарды тиімді қолдану және қорғауға бағытталған.
Идеологиялық функцияның мақсаты – халықтың арасында ... ... осы ... ... тобының қолдауы мен
мақұлдауын қамтамасыз ету, бұқаралық ... ... ...... ...... және мекемелердің басқа да идеолгиялық бағытын
аталған міндеттерді ... ... ... ... ... ... қолдауға немесе оған адалдыққа негізделуіне және оппозициялық –
сыни идеяларды ... ( ... ... ... ғана қабылдауына )
мүдделі. Әдетте, мемлекет ... ... ... мақсаттарға қол
жеткізу жолында қаржы алмайды, ниеттес және рухы ... ... ... қызметін қолдайды.
Мәдени функция – белгілі қоғам өмірінің бөлігі, мемлекеттік реттеу
осы салаға да ... Бұл ... сөз ... ... ... ғылыми және басқа шығармашылық қызмет ... ... ... ... Бұл нормаларды қамтамасыз ету бойынша
тәжірибелік ... ... ... ... ... ... және ақпарат министрлігі, мәдени ескерткіштерді ... ... және тағы ... – тек ... – интеллектуалдық емес, сонымен бірге
материалдық көзқарастарды ... ... ... ... ... таза рухани көзқарас саласына қарағанда мемлекеттік реттелуге жақсы
бағыныста болады. Қоғам өмірінде рухани – интеллектуалдық ... сөз ... яғни ... ... сипатты иеленетін жақын атауға ие. Мәдениет
және рухани саланың ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдары
құрайды.
Мәдениет саласында ... өнер мен ... ... ... Мемлекет азаматтар алдында мәдени қызметтің, ... ... қол ... үшін ... ... ... ... Осы мақсатта мемлекеттік билік органдары мәдени
қызметтің барлық субъектілерінің құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... үшін: мәдени даму
мемлекеттік саясатының және бағдарламасының жасалуы және оны ... ... ... ... азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына
әсер ететін қол сұғушылықтың алдын алу ... ... ... ... ... болып, адам және азаматтың
құқықтары мен бостандықтарын қорғау. Азаматтардың ар – намысын ... мен ... ... сонымен бірге тұлғаның үйлесімді жан
–жақты дамуын қамтамасыз ету – бұл ... ... ... және ... табылады. Мемлекет өзінің заң шығарушы актілерінде адам ... ... мен ... ... және ... ... ету жүйесін құрайды. Қоғамда саяси ... ... мен ... ... қызметінің қағидаларына
заң шығарушылық бекіту арқылы реттелген. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз
етумен, мемлекет әлеуметтік және ұлтаралық қақтығығыстарды шешеді, ... ... ... ... - бұл мемлекеттік немесе муниципалды
билік сұрақтарымен байланысты ... ... жеке ... ... топтарының белгілі әлеуметтік, территориялық және басқа ірі ұжымның
көзқарасын қорғау бойынша, қоғам және ... ... ... ... ... және ғылым, өнер. Мемлекеттік саясат саласында екі ... ... ... ... 1) ішкі ... 2) ... ... саласында маңызды қызметті Парламент атқарады.Ол ... және ... ... ... ... қабылдайды. Қоғамдық
бірлестіктердің ұйымдары демократиялық ... ... ... ... ... ... және оның ... кіруге тыйым
салынады. Заңдармен саяси қызметтің көптеген басқа да ... ... Ең ... бұл ... ... жүзеге асырушы органдары
сайлауға қатысты. Конституция және заңдар Парламент, ... ...... ...... азаматар сайлайды) сайлаудың тәртібін
анықтайды.
Әкімшілік саяси қызметте мемлекеттік басқару – ... ... ішкі ... ... ... және әділет
басқармасына таралады. Осы ... ... ... ... иемденеді.
Қорғаныс министрлігі мен әскермен ... ... ... және флоттар басқару органдары жатады. Әскери ...... ... бірлік, белгілі бір стратегиялық бағытта әскери күштерді
басқару үшін құрылады. Жергілікті жерде ... ... - ... ... органы қалаларда, аудандық ... ... ... ... және оның органдары мемлекеттік қылмысқа
қарсы күрес қызметімен айналысады.
Қоғамдағы тәртіпті қорғау функциясы – бұл ... ... ең ... ... түрі. Осы функция арқылы адамдардың
бостандығын, құқықтарын қамтамасыз ... ... өмір ... мүмкіншілік
қалыптастыру.
Құқық тәртібін қорғау - бұл ... ... ... оның заң ... ... дәл және ... жүзеге асуын
қамтамасыз ететін мемлекеттің қызметі. Қоғамдық және мемлекеттік әділ
заңнның негізінде ... ... ... ... мемлекет, тұлға
мүддесі кез келген заңсыз қол сұғушылықтан қорғайды. ... ... ... ... кезекте тұлғаның құқықтық жағдайын қорғау тұр.
Мемлекет тұлғаның заңды құқықтары мен мүдделерін қорғай ... ... және ... ... ... отырады.
Құқық бұзушылықпен күрес - мемлекеттің құқық қорғау органдарының
қызметінің негізгі бағыттары болып саналады. ... ... ... ... ... тұру - ... және оның ... негізгі мақсаты.
Сыртқы функциялар халықаралық қатынастар саласына қатысты және оның
сыртқы саяси ... ... ... ... мемлекет қызметтерінің
негізгі бағыттарын қамтиды. Мемлекеттің сыртқы ... оның ... ... ... бағыттарын көрсетеді. Ішкі функциямен
салыстырғанда олар, әдетте, басымдық ... ... ... ... ... ... ... табысты жүзеге асырылуы үшін
қолайлы жағдайдар жасауға бейім тұрады.
Басқа мемлекеттермен ... ... ... - бұл ... ... ... ... саяси, мәдени басқа да қарым-
қатынастың бекітуі мен тең дәрежедегі ... ... ... ... ... ... ... байланыс орнату. Қоғамның қазіргі даму
деңгейі бүкіл өркениетті мемлекеттерден шаруашылқ, ... және ... ... ... әр ... және ... ішкі ... нәтижелі шешу үшін біріктіруді қажет
етеді.
Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етумен, мемлекеттің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... асыруға жалпымемлекеттік органдармен
қатар (мемлекет басшысы, үкімет ) , арнаулы (сыртқы істер министрлігі ... ... ... құрылымдар ) органдар да қатысады. Олардың
қызметі ішкі ... ... - ақ ...... ...... ... мемлекеттер бұған дейін бөтен аумақты басып алу ... ... ... ... басқа елдің аумағын зорлықпен жаулап
алып, оларды осыдан туындайтын барлық салдарларымен қоса ... аса ... мен ... ... ... аяусыз жұмсау, байлықтары ... ... ... мен ... иемдену, отарлап басқару
режимін бекіту ) өзіне қосып алу туралы болды. Отарлау жүйесінің ... ... бұл ... бас ... ... ... ... жекелеген жағдайларда, өткеннің қалдықтары көрініп қалады (мысалы, 1990
жылы Ирактың Кувейтті ... алуы ) , ... олар ... ... ... тап болып, сондықтан да мемлекет қызметінің дербес
бағытын ала ... ... ... ... іске асыру. Бұл мәселені
реттеп, шешуге әлемдегі барлық мемлекеттер қатысулары керек, онсыз ... ... ... ... глобалдық проблемалар: бейбітшілікті
сақтау, экологияны жақсарту,адамдардың сауатсыздығын жою, дүние жүзіндегі
халықтардың денсаулығын, ... ... ... ... ... сақтау, дамыту.
Қазіргі мемлекеттің көп ... ... ... ... ... ... мемлекеттер атынан агрессия қаупіне қарсы тұру
үшін күш пен керек қару – ... ... ... қадағалайды. Елдің
қорғаныс қабілеттілігін күшейту жөнінде іс шаралардың бүкіл жүйесін, қарулы
күштердің әскери қуатын ... ... да, ... ... да ... ... қызметі, оның әскери доктринасына негізделеді
және ... бес ... ... ... ... ... Мемлекеттің жоғарғы
қабілеттілігін дамыған әрі нәтижелі ғылыми – ... ... ... сүйенетін экономиканы қамтамасыз етеді, ол тек қоғамның
материалдық қажеттілігін қанағаттандырмайды. Қазіргі ... ... ... жаңа ... мен ... жаңа үлгілерін өндіріу,
шикізаттар ... және ... өзге ... ... жақсартуды
қамтамасыз етеді.
2.Қарулы күштерді әрдайым дамыту, олардың әскери қабілеттілігі ... ... ... ... ... ... ... күштерінің қуатты,
мобильді, қазіргі заман талабына сай қорғаныс заттарының болуы, ... мен ... ... ... және ... ... ... немесе
жоғары әскер қабілеттілігінің болуы, халықаралақ дәрежеде іс әрекет етуін
қамтамасыз етеді.
3.Мемлекеттік шекараларды күзету – бұл ... ... ... өзге ... ... жүзеге асады. Нақты мемлекеттің заңнамасына
сәйкес шекара режимін қамтамасыз етеді.
4.Азаматтық қорғанысты ұйымдастыру – мемлекет ... ... ... ... ... ... тұру ), ... тұру және әскери уақытта
елдің экономикалық тұрақты қызмет етуін ... ету ... бір ... іс ... өткізеді. Бұл қызмет тұрғындарды ... ... ... ... болуы мүмкін елді мекендерден эвакуациялауды
қарастырады. Ол ... ... ... ... құтқару және қалпына
келтіру жұмыстарымен жүзеге асады.
5.Қарулы күштердің резервін әскери ... ... ... ... ... тұлғаларды қатардағы әскери қайта даярлау ... ... ... ... әскер оқытудың мақсаты
мемлекетте әскери қақтығыстар бола қалған жағдайда ... ... ... мақсатында құрылады және маманданған жеке ... ... ... ... бірге орта және жоғарғы оқу орындарындағы
жүргізілетін әскери жаттығулар арқылы даярлықты одан әрі ... ... ... мемлекеттің басқа да функцияларымен ... ... ... ... ... ... зор. ... әрекеттестігі экономиканың нәтижелі қызметі арқылы
мемлекет қарулы күштерді қазіргі заманғы ... ... және ... ... әскер объектілерді салуды жүзеге асырады, қорғаныс
өндірісін ... ... ... ... жүргізеді және тағы
басқалардан көрініс табады.
Мемлекетаралық ... ... ... ... алады,
халықаралық еңбек бөлінісі, өндірісті кооперациялау мен ... ... ... тауар айналымын үйлестіру, кредитті – ... ... ... асырып отыру. Халықаралық экономикалық
әріптестіктің ортақ үйлестіруді ... ... ... және ... ... жүзеге асырады. Осылайша, Бірікккен Ұлттар Ұйымының
экономикалық және әлеуметтік кеңесі құрамында дүниежүзілік қоғамдастық
көлемінде ... ... ... реттеуге арналған бір
қатар органдарға басшылық етеді. Олар сауда және даму ... ... ... ... ... ... табиғи ресурстар,
ғылыми – техника бойынша комитеттер.
Экономикалық әріптестік мемлекеттер арасындағы екі жақтық ... ... ... ... ... ... ең ... бейбітшілік және
соғыс сұрақтарында көрініс табады. Дүниежүзілік қоғамдастықтың ... ... ... әлемдік қарулы жан – жалдың алдын алу, оларды
болдыртпау. Мемлекет арасындағы ... ... ... ... ... ... аралық, үкімет аралық, жергілікті өзін өзі басқару
деңгейінде жүзеге асады.
Елдің қорғаныс функциясының мемлекеттің әлеуметтік ... ... ... әректестігі әскери қызметшілер мен олардың отбасыларының
әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік ... ... ... ... ету, коммуналдық қызмет көрсету, жалпы мемлекеттік
деңгейде жәрдемақы беру және тағы ... ... ... ... ету. Бұл мәселені
жаңаша, қазіргі заманға ... ... ... қару – жарақты көбейту
ешқандай нәтиже бермейді. БҰҰ арқылы, соның ... ... ... және әр ... ... ... ... дамып, нығаюы
керек.
Елдің қорғаныс функциясының құқықтық ... ... ... әрекеттестігі арқылы қарулы күштердегі әскери ... ... ... ... ... қызметшілердің және оның отбасыларының заңды
құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... оның ішкі ... ... ... арқылы, бір жағынан қорғаныс қабілеттілігін күшейту шешілсе,
екінші жағынан елдің ішкі өмірінің бүкіл саласында бейбіт ... үшін ... ... ... ... ... ... алдында термоядролық
соғысты жойыу қаупі туған ... ... пен ... өмір сүруді қалыпты
ұстау әріптестігі маңызды орын алып ... ... пен ... ... ... ... мәселелер: бүкіл халықтың теңдігі, ... ... ... ... бас ... және ... ... шешу жолы
ретінде күшті қолдану немесе ... бас ... ... ішкі істеріне раласпау, мемлекеттер арасындағы әріптестік.
Бейбітшілікті қорғау мен күшейтуге бағытталған ... ... және ... ... ... халықаралық бақылаумен ерекше
мәнге ие. Дүниежүзілік қауымдастық адам өркениетінің сақталу мақсатында
мемлекеттер ... ... ... ... ... болу ... шығаруды және бүкіл елдерге шығын әкелетін қарулану сайысын тоқтатуды
талап етеді.
Мемлекеттің функциясы диалектикалық даму ... ... оның ... ... ... де ... ... жатады. Жер жүзінде мемлекетердің
функциясы саны жағынан әр түрлі болады. ... ... ... ... міндетті түрде болады: әлеуметтік, идеологиялық, экологиялық.
Мемлекеттің қызметін функцияға бөлудің ... әр ... ... ... ... ... ... сәйкес дамып отырады.
Мемлекеттің сыртқы функциялары – бұл ... ... ... мен әріптестігі кезіңде қоғамның үйлесімді экономикалық,
әлеуметтік және рухани ... ... ... ... бүкіл
жүйесінің бүтін, өзара байланысты ... ... ... ... ... ... ... тұрған ортақ мәселелерді шешуге
бағыттталған ... ... жеке ... ... ... және
қоғамдық бірлестіктерге, сонымен бірге дүниежүзілік қауымдастықтың қалыпты
өмір сүруіне қажетті жағдайларды қалыптастырады.
Сонымен қорыта келе ... ... ... ... ... ... ... кіру мақсатында басқа мемлекетермен өзара
тиімді ... ... ... – техникалық, мәдени, әскери
ынтымақтастықта болу;
2. Сыртқы шабуылдан өзін ... ... ... ... ... Жер ... ... қамтамасыз ету, соғысты болдыртпау,
қарусыздандыру, ядролық қаруды жою.
II тарау. Қазақстан Республикасының ішкі функциялары
2.1.Экономикалық ... ... ... ... яғни рөлі ... ... ... бағыттары мен міндеттері, мемлекеттің өз қызметі
ретінде түсіндіріледі. Қазақстан Республикасының ...... ... мемлекеттің атқаратын ... ... мен ... ... ... ішкі және ... ... екі топқа бөлініп зерттеледі. Тұрақты және уақытша ... ... ... отан ... ... ... – деген
функциялар болады. Бұлардың мазмұны көбінесе ... ... ... ... ... арқылы орындалып жатады.
Экономикалық функцияда мемлекет өзінің ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Мемлекеттің экономика саласындағы қызметі
экономикалық дамудың ... ... ... ... ... ... қызметтің бостандығын қамтамасыз етуге, сыртқы экономикалық
байланыстардың ұйымдастырылуын бекітуге бағытталған.
Экономикалық функция - мемлекетпен ел ... ... ... ... ... ... мен үйлестіруді көздейді.
Қазіргі кездегі Қазақстан ... ... ... ... жолдары іске асуы мүмкін:
1. функциялардың мазмұны мен шеңберін кеңейту, бұлардың көбісінің
мемлекеттік ішкі мәніне ұласуы;
2. ... ... ... сатысына қарағанда барлық
функциялардың мазмұнының іс ... ... ... ... ... жалпыәлеуметтік, жалпыдемократиялық,
гуманистік (адамгершілік) мәні бар бағыттардың көбеюі;
4. мемлекет өзінің «қоғам мен тұлға ... ... жаңа ... ... функцияларының мақсатты бағыттарының өзара байланыстылығы,
үйлесімділігі және бірыңғайлылығы;
6. жалпы дүниежүзілік жүйенің ... ... және ... ... қызметке тигізетін ықпалы;
7. қоғам ісін басқаруда мемлекеттің функционалдық рөлінің ... ... үшін екі ... ... көпжақты болып, өзара келісе
отырып, қайткен күнде де ядролық апаттан тірі ... ... ... ... ... ... ... сақтау мен әскери қорғану
күштерін нығайту.
Ішкі және ... ... бір – ... өзара тығыз байланысты,
өйткені сыртқы саясат белгілі бір ... өмір ... ... ... ... ... ... материалдық – техникалық базасын құрып,
дамытуға ... ... ... ... кіреді:
Экономикалық функция – барлық ... тән ... ... ... ... ... ... және
өндірістік қатынастың субъектілеріне нарықтық экономиканы дамытуға жан-
жақты жағдайлар ... ... ... ... - ... экономикалық дамуының негізгі
стратегиялық бағыттарын анықтау, олардың орындалу жолдары мен ... ... ... реттеудің төрт тәсілі бар:
Бірінші – салық саясаты ... ... ... ... ... – экономиканың тиісті, қажетті саласына жеңілдік беріп дамыту;
Үшінші – ғылым мен техниканы дамытып, ... ... (бұд ... ...... өндірісті дамыту.
Тәуелсіз Қазақстан Республикасы нарықтық қатынастардың қалыптасып,
өсіп дамуына ... ... ... реформалардың іс жүзінде асуына жол
ашты. Атап айтқанда мемлекет жекешелендіру процесін аяқтады, орта ... ... және орта ... ... ... жасауда.
Шетелдердің инвестициялары Қазақстан экономикасының негізгі ... және ... мол үлес ... ... ... ... ... 2030. Барлық қазақстандықтардың өсіп
- өркендеуі, қауіпсіздігі және әл - ауқатының артуы » деп ... ... ... ... ... ... орындайтын, анық
тиімді және қатаң ұстанатын заңдары бар ашық және бәтуәгерлік ... ... ... ... ... ... ынталандыру тетігі
болып табылады. Мұндай саясатты талдап ... ... ... бірі ... ... ... Қазақстанның шетел капиталынсыз,
технологиясынсыз және тәжірибесінсіз жедел экономикалық өрлеу мен жаңартуға
қалай қол жеткізетінін көз ... ... қиын ... ... өз ... жаңа серпіліс жасау
қарсаңында. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 ... кіру ... ... ... ... ... 28 ... 2007 жыл) стратегиясында – біз Қазақстанның ... ... ... ... келе ... ел ... ... жасалған жаңа мен озық атаулыны ... ... ... ... да болса өзіне лайық «орнын» ... әрі ... ... ... ... ... ел ... қалаймыз.
Біз қатаң бәсекеге әзір тұрып, оны өз мүддемізге ... ... ... көп тарапты халықаралық экономикалық жобаларға белсене
қатыса алады, қатысуға тиісті де, ... олар ... ... ... ... әрі сол арқылы біздің қолайлы экономикалық –
географиялық жағдайымызға және қолымыздағы ... ... өз ... іскерлік бастамашылықтың жолындағы заңнамалық,
әкімшілік және ... ... ... ... жеке ... ... үлкен кемел бастамаларында тікелей қолдау көрсетуге
міндетті.
Қазақстанның экономикалық дамуындағы сапалық «серпілісті» ... ... ... шарты ретінде пайымдай отырып, мен мынадай
бағыттарға баса назар аудару керек деп санаймын:
1. халықаралық маңыздағы «серпілістік» ... іске ... ... әлемдік рыноктың белгілі бір тауаршаларында бәсекеге қабілетті
бола алатын тауарлар мен ... ... ... ... және ... экономикалық бірлестіктер мен
ассоциацияларға қатысуы жолымен халықаралық экономикаға кірігуі;
3. Қазақстанның экономикалық ... мен ... ... бәсекеге
қабілеттілігін нығайтудың қосымша құралы ретінде БСҰ – ға кіру;
4. Экспорттық – ... ... ... ... қолдау.
Ел экономикасындағы өрлеудің тұрлаулы әрі серпінді сипатын ... ... ... ... ... – ақша саясатының, өндірістің негізгі
факторларын ... ... ... ... ... ... пайдаланып,
жоғары сапалы өнім мен қызметке деген сұранысты ... ... - ... және ... ... ... ... араласудың
барлық түрімен, дән себу, егін жинау және басқалармен айналысуды тоқтатуға
тиіс. Мемлекет жекеше ... ... рөл ... ... ... шеңберлерін
құра отырып, экономикада маңызды, бірақ шектеулі рөл ... ... ... ... ... ... ... пен монополияға қарсы күресті
реттеудің сенімді құралдарын құруға, ... және ... ... ... ... жүйесін дамытуға, қажетті инфрақұрылымды, білім
беруді, денсаулық сақтауды дамытуды қамтамасыз ... және ... ... ... ... құқықтық және нормативтік база
жасауды аяқтау көзделіп отыр.
Бірақ, нарық дамымаған, нарықтық ... ... ... ... ... ... нарықты дамыту мен ол кеңістікті
тазарту үшін араласуға тиіс. Экономиканың өзі ... ... ... ... ... реттеуші рөлі мен араласуға бара – бар
болуға тиіс.
Жаңа әлемдік экономикалық үлгілерге сай болу үшін біз ... ... мен ... ... ... ... ... мен ұлттық
капиталға жәрдемдесуге, оларды ынталандыруға және олардың белсенділігін
арттыруға тиіспіз.
Экономикалық өсу мақсатында ... осы ... ұзақ ... іске асыру мақсатында келесі үш жылдың ішінде:
1. ... ... ... ... жүргізіледі;
2. жекешелендірі аяқталатын болады;
3. заң шығару жетілдіріп, жақсартыла ... ... өзі ... ... барлық жерде бірдей жақсарта түседі;
4. шетел инвестицияларын ... ... да ... ... болады,
олардың көлемі мен нәтижелері жайында халыққа егжей – ... ... ... ... ... ... өміріндегі экономика саласындағы
мемлекеттік реттелуі өндірісті, ауыл шаруашылығын, көлікті, ... ... ... ... ... басқару актілері
Президенттің жарлықтарымен бекітіледі. Қазақстан Республикасының энергетика
және минералды ... ... ... ... ... ... ... асырады. Өнеркәсіп саласында мемлекеттік бақылау және
қадағалау органдары әрекет етеді.
Қоғамдағы көлік, жолдар, ... ... ... ... ... комплексіне темір жол, әуе, теңіз, ... ... ... ... ... ... және коммуникация
министрлігі қызмет етеді.
Қазақстан Республикасы экономиканы дамытуда сонымен ... ... ... өз ... ... ... ... ауылға кредит беру,
шаруа қожалықтарының өнімдерін сатып алу, техникамен көмектесу және ... ... ... ... сияқты шараларды іс жүзіне асыруда.
Экономикалық функцияларын іс жүзіне ... ... ... өркениеті мемлекеттерінің экономикалық жетістіктерін пайдалануда.
Белгілі философ ... ... ... ... ... мыналар жатады:
1. «Нарықтық жүйенің жұмыс істеуін құқықтық және ... ... ... Бәсекелестік және еркін бағаның қалыптасуын қорғау.
3. Макроэкономикалық ... ... ... ... ақша ... іс ... асырылады, мемлекет инфляциямен күреседі,
өндірістік айналыммен жұмыссыздыққа әсер ... ... ... ... ... кәсіпорындар саны көбеюде, дүниежүзіндегі
аса ірі компаниялардың ... ... ... ... ... ... жаңа технологиялар енгізілуде.
Еліміздің бай табиғи ресурстары, елдегі әлеуметтік және саяси тұрақтылық
Қазақстанды ... ... үшін ... ... біріне айналдырды.
Бүгінде республика ... 145 ... ... ... ... ... ... 122 еліне жүзеге асырылуда,
импорт тауарлары 115 елден жеткізілуде.
Қазақстан өнімін негізгі тұтынушылар: ... ... ... ... Түркіменстан, Өзбекестан, Италия, Украина, Ұлыбритания және т.б.
елдер. Импортталған тауарлардың басым ... ... ... ... ... ... ... Беларусь, Украйна, Америка
Құрама Штаттарынан, Қытайдан жеткізіледі. Экпорттың негізгі ... және ... ... қара және ... ... азық – ... және т.б. Импорттың тауар құрылымы: машиналар, құрал - ... ... азық – ... ... ... ... ... функцияның негізгі мақсаты - елдің экономикалық
дамуының ... ... ... ... ... мен орындалуын
бақылау, салық жүйелерін тағайындау, баға ... ... ... ... ... ... салу, тұтынушылардың құқығын қорғау және болып
табылады. Қазақстанның экономикасы күннен күнге қарыштап дамып, келеді.
2.2.Әлеуметтік функция.
Әлеуметтік функция – ... ... ... ... ... ... ретінде орнықтырумен қатар
оны әлеуметтік деп жариялады. Әлеуметтік ... ... ... ... және мемлекеттің адамның әл – ауқатын, ... ... ... ... ең ... ... ... халық арасында әділеттілік қағидасы негізінде бөлініп беру болып
табылады. Мемлекет өз тарапынан еңбек ... ... ... қоғамдағы
әлеуметтік топтарға жан – жақты қамқорлық жасауға міндет алады.
Конституцияда былай ... ... ... азаматына жалақы мен зейнетақының ең төменгі
мөлшеріне, жасына келген, науқастанған, ... ... ... ... және өзге де ... ... ... ... беріледі.
2. Ерікті әлеуметтік сақтандыру, әлеуметтік қамсыздандырудың қосымша
нысандарын жасау және қайырымдылық көтермеленіп отырады. (28 – бап ... ... ... қарт ... ... көп ... тастанды, жетім балаларды және тарихи отанына оралған қазақтарға
көмек ... ... ... ... ... ... ... ең бастапқы міндеттерінің бірі – кедейлілікпен, жұмыссыздықпен
күресу болып табылады. ... 2030 » ... бұл ... ... ... ... ... қойып отыр: «Осы жылдардың ішінде
кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес стратегиясы:
• Кіші кредиттер жүйесін енгізуге;
• Шағын және орта бизнесті дамытуға;
... көп ... ... ... ... дамытуға және
бұларға шетел инвициялары мен ұлттық капиталды белсенді тартуға;
• Шарттар мен контракттар және бюджеттік сатып ... ... ... ... ... ... келуге;
• Қоғамдық жұмыстарды, ең алдымен жол ... мен ... ... Жеке ... ... жолындағы қажетсіз әкімшілік
кедергілердің бәрін алып тастауға;
• Қызмет көрсету саласын және әсіресе ... ... ... ».
Бұл міндеттер мемлекеттік әлеуметтік функциялары арқылы іс жүзіне
асырылады.
Қоғам өмірінің әлеуметтік саласын еңбек, денсаулықты сақтау, білім
беру, ғылым және ... да ... ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеудің негізгі міндеттері қоғам
өмірінің негізгі бағыттарына ... ... ... ... ... ... және ... прогресс қамтамасыз етілген елдерде,
әлеуметтік ... қол ... ... алға ... ... ... ... қоғамымыздағы
барынша мұқтаж топтары, соның ішінде 150 мың адам кіші кредиттердің
көмегімен және 3,5 ... аса адам ... қоса ) ... ... ... ... ... оның әл – ауқаты аз, еңбек етуге
жарамсыз топтарын жұмыспен қамтамасыз ету, ... ... ... – қон процестерін жою.
Әлеуметтік қызмет көрсету, яғни адамның жан – жақты ... ... ... ... асыру. Ата заңымызда атап
көрсетілгендей, мемлекетіміздің қызметі, бәрінен бұрын адам және ... ... мен ... ... сай ... ... өз ... жаңа серпіліс жасау
қарсаңында. Қазақстанның әлемдегі ... ... ... 50 ... кіру ... ... Президентінің Қазақстан халқы
жолдауы 28 ақпан 2007 жыл) стратегиясында - ... ... одан ... ... ... бағыттарынның қатарына мыналар жатады: халықтың
неғұрлым ... ... ... көрсету, әлеуметтік қолдау көрсету
жүйесінің нарықтық экономика талаптарына сай қайта бағдарлануы, ... ... және ... ... рыногын дамыту, денсаулық саласын
ұйымдастыруда осы ... ... мен ... көшу ... ... халықтың әлеуметтік жағынан «әлжуаз»
топтарына көмек, қолдау көрсету үшін қаражат аямайтын ... ... ... ... мен ... бірқатар басқа
да санаттарына мемлекеттік қолдау көрсету ... ... ... ... ... ... деп ... құрылымдар зейнеткерлерінің зейнетақыларын төлеуде орын
алған келеңсіздіктер жойылып, мұнда тиісті тәртіп орнатылуға тиіс.
Жыл сайын зейнеткерлік ... ... ... ... ... ... ... зейнетақылық төлемдері
сараланған түрде ұлғайту жүзеге асырылды, бұл бір ... ... ... ... – ақ ... ... ардагерлерінің зейнетақылары
өсті. Барлық зейнетақылық және ... ... ... ...
тиісті айында төленіп келеді.
Жеке сектордың әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін қамтамасыз етуге,
әсіресе ... алу мен жаңа ... беру ... қатыстыратын, сондай –
ақ, бизнестің әлеуметтік тұрақтылықтағы жауапкершілігін күшейтетін ... ... ... ... – ол ... ... тұрлаулы
қамту саясаты болып келеді және болып қала береді.
2005 жылдан ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік бағдарламаның іске асырылуы саланың ... ... даму ... ... ... және ... екенін дәлелдеді.
Бұған қоса, жаңа міндеттерді есепке ... ... ... ... ... ... жылы саланың заңнамалық
және әкімшілік реформалар пакетін іске асыру жөніндегі жұмыстарды аяқтау
керек деп ... ең ... ... осы ... ... құру мен
оларды басқару үшін шетелдік жетекеші компанияларды тарту қажет.
Біз үшін ең бастысы - маңызды әрі ... ... ... ... үшін ... ... қамсыздандыру, тұрғын үй иелену,
денсаулықты нығайту, зейнетақыға ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекет тарапынан халықты әлеуметтік қолдау ол нысаналы әрі атаулы
сипат ... ... ғана ... ... Мемлекет қоғамның осындай
көмекке шынында зәру мүшелерін ... ... және сол ... іс жүзінде өзіне алып отыр, олар, ең алдымен: балалар, көп
балалалы ... ... ... ... ... ... ... еңбекке ынталандыру және жаңа
жұмыс орындарын жасақтау болып келеді, әрі солай болып қала ... ... ... қандай да бір себептермен жұмысынан айырылып қалған адамдардың
еңбекке оралуына нақты мүмкіндіктер туғызуымыз, ... жаңа ... ... ... ... ... қатар жастар ортасында жұмысшы
мамандықтарының, әсіресе өнеркәсіптегі мамандықтың ... ... ... ... ... ... ... », - делінген.
Жолдаудың негізгі бағыттарының бірі – қазақстандықтардың өмір
сапасын арттыру шараларын ... ... - деп ... Осы ретте
көптеген аса маңызды әлеуметтік міндеттер ... ... ... ... ... ... алу ... мен несиелер берілді,
бюджет саласының қызметкерлері мен ... ... ... Аз ... ... 18 ... ... балалары үшін ай сайынғы
жәрдемақы, сондай – ақ көп балалы аналарға арнаулы мемлекеттік ... ... мен ... ... бір санаттарын тегін дәрі –
дәрмекпен қамтамасыз ету мәселесі шешілді. Зейнеткерлердің ... ... ... және ... төлемдер елімізде уақтылы
төленіп келеді.
Биылғы ... ... ... ... әл – ... ... шараларды жалғастыру көзделген, атап айтқанда, ана мен ... ... ... мән бере отырып, баланың дүниеге келу, оны
күтуге байланысты мемлекеттік жәрдемақылар мөлшері арттылған.
Әлеуметтік ... бір түрі – ... ... ... және
әлеуметтік саланы нарық қағидаттары негізінде дамыту. Бұл міндеттер зәру
адамдарға атаулы қолдау көрсету, соның ішінде ... ... үй ... мен ... ... ... дамыту, мемлекеттік тұрғын үй ... ... іске ... ... ... сапасын жақсарту
және денсаулық сақтаудың жоғарғы технологиялық жүйесін дамыту, жинақтаушы
зейнетақы жүйесін жетілдіру және ... ... ... сяқты мәселелерді
қамтиды.
Жолдауда осы заманғы әлеуметтік саясат: басты назарда – адамдардың
сұранысы мен қажеттіліктері және ... ... ... деп ... Ол үшін ... ... халықты әлеуметтік қолдау нысаналы
әрі атаулы сипат алған жағдай да ғана ... ... ... ... ... зәру мүшелерін қолдауға міндетті, бұған алдымен балалар,
көп балалы аналар, ардагерлер, мүгедектер жатады.
Жолдауда ... ... ... ... саясат өнімді еңбекке
ынталандыру және жаңа жұмыс орындарын ... ... ... және солай
болып қала береді, - деп ... ... – ақ, ... да ... ... ... ... адамдардың еңбекке оралуына нақты
мүмкіндіктер туғызып, олардың жаңа мамандық алуына жағдай ... ... ... ... аз қамтылған азаматтарды жұмысқа орналастыру,
оқыту және қайта оқыту, мұқтаж азаматтарға, соның ішінде ардагерлер ... әр ... ... ... көрсету сияқты шараларды іске
асырған. Жұмыссыз азаматтарды әлеуметтік қолдаудың тағы бір түрі – ... ... ... ... ... ... ие мамандық алу мақсатымен
кәсіби оқыту. Осы мақсатта кәсіби оқыту мен қайта даярлау үшін мемлекеттік
және мемлекеттік емес ... оқу ... әр ... ... ... ... ұйымдастырылып, оны жақсы бітірген азаматтарға сертификаттар
беріліп, ... ... ... оң ... беруде.
Ардагерлер мен мүгедектерді әлеуметтік қорғау шарасы Қазақстан
Республикасының «Қазақстан Республикасында мүгедектерді ... ... ... ... және жергілікті атқарушы ... ... ... сәйкес жүргізіледі. Құзырлы органдар
азаматтардың тұрмыс жағдайларын зерделеп, аса мұқтаз отбасыларына ... ... ... ... ... жұмыспен қамту жұмыстары жалғасып, 3 – ші топтағы
мүгедектер тұрақты жұмысқа орналастырып, ... ... ... ... ... бір түрі – ... ... әлеуметтік
төлемдерді төлеу арқылы көмек көрсету болып табылады. Осыған сәйкес бес
түрлі ... ... ... атап айтқанда, мемлекеттік атаулы
әлеуметтік көмек, балалы отбасыларына берілетін жәрдемақы, 18 жасқа ... аз ... ... ... көмек, мүгедек балаларын
үйінде оқытатын отбасыларына материалдық көмек және тұрғын үйге ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек алушылар санының
азаю барысын көрсетіп отыр. Ал ... ... ... ... әл ... материалдық жағдайының жұмысқа орналасу арқылы жақсаруы болып
отыр.
Тәуелсіз Қазақстан егеменді ел ... ... ... ... ... бірі – ... ... тұрмысын іс жүзінде қамтамасыз ... ... Осы ... ... адамға кәсіпкерлік еркіндік пен мүмкіндік
туғызып, жоғарғы ... ... ... ... ету, экономиканың
өсуі мен тұрақтылығына және оның дүниежүзілік ... ... орай ... табыстарын, зейнетақыны және жәрдемақыны
арттыру бүгінгі күннің қажеттілігінен ... ... ... ... ... басты көрсеткіштері,
ұлттық байлықтың көбеюі, халықтың тұрмыс – ... ... ... ... арамыздағы артта қалушылық пен алшақтықты азайту, яғни
технологиялық ... және ... ... ... айырмашылықты
қысқарту. Бұл мақсатты жүзеге асыру ұлттың ... ... Оған ... жүйесі, оқу – білім, кәсіби шеберлік, білім –
ғылым базасының деңгейін, ... ... даму ... ... жатады.
Қазақстан Республикасы әлеуметтік мемлекет ретінде ... ... ... ғана ... ... ... мен адамға қызмет етеді.
Ол ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп, қоғамдағы ауыртпалықтарды да бірдей бөлу жолымен
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтамасыз етілуі, еңбекті
қорғау, әлеуметтік қамсыздандыру және табыстарды төмен тұрғындар тобына
көмектесу сияқты шаралардан көруге ... ... ... ең ... күн ... ... мен өмір
сүруінің лайықты жағдайын жасауды ... ету ... ... ... пен адам өміріндегі қауіпсіздік мәселелері де көрінеді. Бұл
шараларды әлеуметтік бағдарламалар ... ... ... ... Республикасының халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасы » (2001
жыл сәуір).
Қазақстан Республикасының әлеуметтік саладағы жүзеге асырылатын
істердің бірі – ... ... ... қою, ... ... ... ... үнемі
өсіріп отыру.
Азаматтарға медициналық, тұрмыстық – коммуналдық, ... ... ... мәдени – тұрмыстық, білім беру және басқа да қызмет көрсету
түрлерінің бір бөлігін мемлекет өз мойнына алып отыр. Мемлекет ... ... да ... емес ... ... ... төмен тобына
әлеуметтік қызмет көрсеткені үшін ... ... ... ... ... ... отырады.
Әлеуметтік функция – халықты әлеуметтік қорғау (мүгедектерді, көп
балалы аналарды, жұмыссыз адамдарды ) ... ... ... ... білімге, жол құрылысына, ... ... ... ... ... ... ... Экологиялық функция
Экологиялық функция – айналадағы ... ... ... ... мемлекет тарапынан атқарылатын қызметті қамтиды.
Қазіргі кезеңде мемлекет ғылыми – техникалық ... ... ... ... ... ... да ... болатын табиғатқа төніп тұрған
қауіпті ескеріп, олардың зардаптарын болдырмауға, ластаушы көздерді жоюға,
айналадағы ... ... ... ... да ... қысқартуға тиіс. Ол
қоғамдық өмірге араласушылардың барлығынан да жануарлар мен ... ... ... ... да ... ... ... да үнемі
пайдалануды талап ете алады, табиғат тепе – ... ... ... ортаны қорғауға байланысты жалпы мемлекеттік және
аймақтық бағдарламаларды жасап, жүзеге асырады. Қазақстанда осы ... және ... ... ... ... шұғылданатын табиғат
табиғи ресурстары және айналадағы ортаны қорғау ... ... ... адамзатқа экологиялық қатар қауіпі төніп тұрғандықтан, ал жекелеген
мемлекеттердің оны ... күш – ... жете ... ... ... мемлекетердің қызметін ... ... ... экология саласында халықаралық (БҰҰ және басқа да халықаралық
ұйымдар ... ) және ... ... ... ... ... ... келісімімен жүргізілетін іс – қимыл тәжірибесін
тарату кең өріс ... ... ... 38 – ... ... ... табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарын
ұқыпты қарауға міндетті »- делінген. Барлық ... ... ... таза ... ... да ... ... белгілі.
Экология таза болса – адамның дені сау болады. Ал дені сау ... жаны сау. ... ... ... ... ел экологиясын өте нашарлатты.
Өзен - көлдер тартылып, ормандар ... ... ... ... ... ... ... жақында Давоста өткен әлемдік экономикалық
форумда 133 елдің ... ... ... Бұл ... Йель ... ... ... Тізімге енген елдер 6 топқа жіктелген:
денсаулық, ауа сапасы, су ресурстарының жағдайы, ... жан ... ... ... және тұрақты энергетикалық даму. Оның сыртында
әр ел 16 түрлі сынақтан өтті. ... ... Жаңа ... ... ... ... кірген.133 ел кірген тізімде Қазақстан орта жағында,
дәлірек айтсақ 70 – орында.
Экологиялық функция жаһандасу кезеніңде ... ... ... ең ... ... бірі ... табылады. Адам баласының
санының көбеюі, ғылыми – техникалық прогрестің ... ... ... ... шашып – төгу, экологиялық апаттар планетамызға және
онда мекен ететін жан – ... мен ... өмір ... ... ... экологиялық мәселелерді шешу үшін мемлекеттің экологиялық
функциялары маңызды рөл ... ... ... ... көпжылдық және ең маңызды мәселелер ретінде қарастырылады.
Себебі, қазіргі тәуелсіздікті нығайту барысында шетел агрессорларының
әрекетінен ... ... ... ... ... ортаға жасаған
қиянаттарынан, қауіптерінен сақтау мемлекеттің ең маңызды функциялары ... ... ... ... ... шараларды іс жүзіне
асыруда:
1. Ауыл шаруашылығы мен тамақ ... ... ... ... ... ... ... Көлік жүйесінің барлық саласында қауіпсіздік шараларын ... ... ... ... ... адам өміріне зиянды тамақ
өндірістерін болдырмау;
5. ... ... мен ... ... ... ... жер эрозиясынан сақтау.
6. Зиянды қалдықтарды ғылыми негізде өңдеу, олардың табиғатты
ластауына жол ... Су ... ... жер асты ... ... ... экологиялық саладағы функциялары «Қазақстан
2030 » Бағдарламасында былай деп атап көрсетілген: «Экологиялық нашар ... адам ... 20 ... себеп болып отыр, ал кейбір аймақтарда
жағдай мұнан да қиын. Отандастарымыздың ... бірі ... ауыз ... ... және ... тамақтанбау да теріс демографиялық
салдарға әкеп соғады.
Сондықтан біздің әрқайсымыз тамақтану мен ауыз суға ерекше көңіл
бөлуге тиіспіз. ... ... ... дұрыс тамақтану керек екенін,
табыс дәрежесіне қарай өз рационын қалай құру керек екенін, қазіргі ... ... ... ережелерін орындауды, сапасы төмен ауыз судың зиянын
қалай тигізбеуді бұқаралақ ақпарат құралдары арқылы түсіндіруден жалықпауы
керек. Экологиялық, ...... ... мен ... қойылған мақсаттардың басымдығына сәйкес жұмыс ... ... ... ... ... ... ... мен жасап
шығарушыларға,табиғи ортаны ластаушылардың бәріне берік және қат – ... ... ... ... ... ... ... үлгі көрсетуге тиіс.
Адамдардың денсаулығы мен оны мыңдаған отандастарымыздың өмірі
осы шараларға тікелей байланысты.
2030 ... ... ... ... ... сулы, жасыл желекті елге
айналуы тиіс. Өндіріс қалдықтары мен ... ... ... ... ... ... ... болады. Біздің балаларымыз бен балалаларымыздың
балалары кінәрәтсіз жағдайда толыққанды өмір ... ... ... жылы 9 ... ... кодекс қабылданды. Экологиялық
кодекстің басты әрі ең ... ...... қауымдастық және
халықаралық құқықтық ... ... ... ... ... ... ... реформалау. Қоршаған
ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдаланудың құқықтық ... ... ... нарықтық батыл әдістердің жүзеге асуы – ... ... ... және ... ... табиғатты қорғау іс – шараларын
жүзеге асыруда қолайлы жағдай туғызады.
Қазақстан Республикасының экологиялық кодекснің 4 – ... ... ... ... экологиялық негіздері:
1. адам өмірі мен денсаулығы үшін қолайлы ... ... ету ... ... мемлекеттің қол жеткізуі;
2. қоршаған ортаны қорғау және биоәртүрлілікті сақтау;
3. Қазақстан ... өз ... ... ... ... ету мен іске асыру және табиғи ресурстарды
пайдалану мен қоршаған ортаға әсер ету мәселелерінде ... ... ... және ... ... ... әділ қанағаттандыру;
5. қоршаған ортаның жай – күйін есепке ала ... ... ... және ... даму ... сай
келуі;
6. өндіріс пен тұтынудың орнықты үлгілерін дамыту;
7. әрбір адамның экологиялық ақпаратқа қол жеткізу құқығын ... ... ... ... ... мен ... даму
мәселелерін шешуге жан – жақты қатысуы;
8. қоршаған ... ... ... ... ... ... ... жердің экожүйесінің салауатты жай – күйі мен тұтастығын сақтау,
қорғау мен қалпына келтіру мақсатындағы жаһандық әріптестік;
10. ... ... ... ... үшін ... қатысты
халықаралық құқықтың дамуына жәрдемдесу;
11. қоршаған ортаға елеулі залал келтіргені немесе адам денсаулығы
үшін зиянды деп ... ... пен ... кез ... ... мемлекеттерге көшіру мен ауыстыруды ... ... – ақ ... ... ... ... ... залал қатері төнген жағдайларда сақтандыру шараларын
қолдану болып табылады.
Қазақстан Республикасы экологиялық заңнамасының негізгі принциптері 5
... ... ... ... дамуын қамтамасыз ету;
2. экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
3. экологиялық қатынастарды реттеу кезіндегі экожүйелі көзқарас;
4. қоршаған ортаны ... ... ... ... және
табиғи ресурстарды пайдалану саласындағы мемлекеттік басқару;
5. қоршаған ортаны ластаудың және оған кез келген ... ... ... ... жөнінде алдан алу шараларының міндеттілігі;
6. Қазақстан Республикасының экологиялық ... ... ... ... ... ... келтірілген залалды өтеу міндеттілігі;
8. қоршаған ортаға әсер ... ... болу және оған ... ... ... ... ... мен қоршаған ортаға әсер ету
кезінде неғұрлым экологиялық таза және ... ... ... ... ... қорғау жөніндегі мемлекеттік органдар қызметінің
өзара әрекеттестігі, үйлесімдігі мен жариялылығы;
11. табиғат пайдаланушыларды қоршаған ортаны ластауды болдырмауға,
азайтуға және оны ... ... ... ... ... ... пайдалану мен қоршаған ортаға әсер ету
кезінде ұлттық мүдделерді қамтамасыз ету;
13. экологиялық ақпараттың қол ... ... ... ... ... ... принциптерімен және нормаларының үйлесуі;
15. жоспарланып отырған шаруашылық және өзге де ... ... ... және оны ... асыру
туралы шешімдер қабылдаған кезде қоршаған ортаға және халықтың
денсаулығына әсерін бағалау міндеттілігі болып ... ... ... ... ... экологиялық басымдықты жариялайды,
адам өмірінің экологиялық ... ... ... ... етіп алға
қояды. Конституцияның жекелеген нормалары қоршаған ... ... ... ... ... көрсетеді. Бұл Қазақстан Республикасының
Конституциясының 31 – ... ... ... «Мемлекет адамның өмір
сүруі мен денсаулығына ... ... ... ... ... ... - ... Сонымен бірге экономикалық дағдарыстан шығудың
бағдарламасын жасай отырып, ... ... ... ... ... қауіпсіздік тұжырымдамасы мемлекет таныған принциптер мен
басымдықтардың жүйесі болып ... ... ... сыртқы және ішкі
экологиялық саясат, құқық пен экологиялық тетіктер, сондай – ақ ... орта мен ... ... және адам дамуын қамтамасыз ету мен
сақтау үшін табиғи зілзалар мен ... ... ... ... ... бағыттары қалыптасады.
Тиісінше мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және лауазымды адамдар
мен азаматтардың міндеті ... ... ... ... ... қорғау, табиғи ресурстарын ұтымды пайдалану
және қорғау;
2. қоғамға экологиялық жағынан қауіпті технологияларды заттар ... ... ... жол ... ел ... ... химиялық ластануына,
бактериологиялық зақымдануына жол ... ... ... ... және жетілмеген технологияларды
қолдану көлемін ... ... және өзге ... ... ... ... Республикасы экологиялық қызметтің дамуы мен орнығуы
мәселесін зерттеген Б.А.Мұхамеджанов ... деп атап ... ... ... ... ... бытыраңқы бағыттары дербес бір бағытқа –
экологиялық қызметке негізделеді. ... ... ...... ... ... ... ету жөніндегі мемлекеттік
қызметтің экологиялық саладағы объективті – ... ... заң ... ... ... ... ... арқылы барлық экологиялық
мәселелерді шешу мүмкін емес. Мемлекет, қоғам, отбасы, мектеп, университет
барлығы ... іске ... ... ... ... ... ... Мемлекеттің экологиялық функциясы тиімді түрде іс ... үшін ең ... адам ... ... ... ... ... деңгейде санаға сіңіру қажет.
2.4. Мәдениет пен ғылыми – техникалық прогресті дамыту және
азаматтардың ... мен ... ... ету ... ... ... – адамдардың денсаулығы, рухани сана
сезімі, білімі, әдет – ғұрып, салт – ... ... ... ... тәрбие т.б. мемлекеттің тұрақты ... ... оны ... ... ... Бұл ... функцияға жеке ... ... де ... деңгейде үлес қосып отырады.
Мәдени функция – ғылымды, білімді, адамдардың мәдени қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін, жоғары мәдениетті ... ... ... ... ... ... кино және тағы басқа түрлерінің дамуын
қолдайды.
Мәдениет бағытындағы функция, яғни ...... ... ... ... жан – ... ... мүмкіндік туғызатын және оның құқықтары
мен бостандықтарын нақты қамтамасыз ету үшін алғы шарт ... ... – адам ... және адамдардың рухани қажеттіліктері мен
мүдделерін қанағаттандыруға бағытталған ... және ... ... Мәдениет саласындағы мемлекеттік саясат – бұл
мәдениетті ... ... ... және тарату жөніндегі ... ... ... ... - 2030» ... ... ... және рухани байлығын
еселеп арттыру міндетін қойды. Елбасы ... ... ... ... ... баға жетпес қаражат жан – жақты дамытуға және
оның дамуы үшін барған сайын жаңа әрі ... ... ... ... Бұл ... мәдениеттің рөлінің маңыздылығына ... ... ... ... ... саласындағы қызметтің негізгі
бағыттары мынадай принциптерді көздейді:
1. азаматтардың шығармашылық қызметінің еркіндігі;
2. мәдени құндылықтарды жасау, ... және ... ... ... мен мүмкіндіктерінің теңдігі;
3. тарихи және мәдени мұраларды қорғау;
4. меншік нысандарына қарамастан барлық оқу тәрбие ұйымдарында
баларға, ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесін дамыту;
5. мәдениет саласындағы монополистік ағымдарды болдырмау;
6. мәдениетті ... ... ... және
қайырымдылық негіздерді ұштастыру;
7. кәсіби және ... ... ... ... ... ... мәдениетінің тұтастығын сақтау мен ... ... бірі ... ... ... ... байланыстарды дамыту.
Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 24 желтоқсандағы «Мәдениет
туралы» заңы ... ... ... ... ... ... мен қоғамның рухани қажеттіліктері мен мүдделерін қанағаттандыру
мақсатында мәдениет мекемелерін дамытудағы қызметі деп белгілеуге ... – деп ... жылы 17 ... ... Қазақстан Республикасының мәдени
даму концепциясы Қазақстан Республикасының Үкіметін АҚШ пен ... ... ... ... ... ... қызметінде саланы басқаруда реттеушілік, бағыт берушілік сипат
басым. Бұл ... ... ... тікелей ... ... ... ... ... ... ... іс - әрекетін бағыттап отырады, олардың қызметін ... ... ... ... ... саласында мемлекеттік
бағдарламаны жасап, Президенттің бекітуіне ұсынса, ... ... ... және ... ... ... асырады. Оның қызметі
кітапханалардың, мәдениет үйлері мен ... ... ... ... ... ... қызмет етуін
қолдауға бағытталған. Жергілікті ... ... өз ... ... ... саясатты жүзеге асыруға ат салысады. Олар
халықтардың рухани және мәдени ... мен ... ... мен
дамытуға, тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау мен ... ... кино ... ... ... жүзеге асырады.
1995 жылдан бастап мәдениет саласындағы қызметтің негізгі бағыттары
айқындала бастады және мәдениет ... ... ... ... ... ... Ол ... мәдениет саласын қаржыландырудың
бағыттарын айқындауға, саланың ... ... жаңа ... ... база ... авторлық қозғалысты жандандыруға,
мемлекет пен шығармашылық адамдардың арасындағы қарым – ... ... ... ... Ең ... 1996 жылы 24 желтоқсанда
«Мәдениет туралы» Заңының қабылдануы болды.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылы «Мәдениетті ... деп ... ... ... ... жаңаша көзқарас туғызды.
Қаржылық – ... ... ... ... сақтау мен
дамытудағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыруда оңды ... қол ... ... ... ... мақсатты шаралар атқарыла бастады.
Мәдениет саласындағы негізгі міндеттер – ... ... және ... ... мен ... ...... ділімізді жетілдіру және
тарату, мәдени мұраларды есепке алу мен қорғау болды.
Ғылыми – техникалық ... ... ... ... ... жақсы даму бағыты: ғылым мен техниканы қарқынды түрде дамуына
толық мүмкіншілік ... ... ... ... ... ... бұл істі бір орталықтың басқаруы қажет.
«Қазақстан - 2030» ұзақ ... ... ... ... мақсаты – қоғамда ғылыми – техникалық прогресті
дамыту ... ... ... және ... ... ... ... ... ... деп ... .
Қазіргі кезеңде тәуелсіз Қазақстанда ғылыми – техникалық прогресті дамыту
функциясы басым бағыттардың ... ... ... ... ... ... – техникалық прогрестің ... ел ... ... өмір өзі дәлелдеп отыр. Осы мақсатта елімізде ғылыми –
техникалық саланы реформалауды және ... ... ... алу ... мәселе екендігі дау тудырмайды. Өнеркәсіптің басым
салаларында қоршаған ... ... әсер ... ... ғылымды көп
қажет ететін және ресурстарды ... ... ... қоғам
қажеттілігі екендігі сөзсіз.
Қазақстан ғылымының дүниежүзілік ғылыми ... ... ... ... ... ... ... алғаннан кейіннен де біршама уақыт ... ... ... онша ... бөлінбеген еді. Соңғы жылдары экономикалық
қызмет субъектілерінің белсенділігін арттыратын, құқықтық ... ... ... ... ...... саясат туралы
заң және инновациялық даму бағдарламасының қабылдануы.[15]
Қазақстандағы әлеуметтік – экономикалық реформалардың ... ......... , ... ... Бұл сала
еңбекке қабілетті мәдениет пен білімді өркендететін потенциалды ... мен ... ... сай қабілетті адамдарды, әсіресе
жастарды тәрбиелеуде, оларды нарық заманының ... ... ... ... ... ... – техникалық прогресті дамыту функциясының
атқаратын рөлі ... зор. ... ... ... ... нығайтып, әлеуметтік міндеттерді жүзеге асырады. Мемлекет
функциясының ажырамас, ... бір ... ... ... ...
техникалық прогресті дамыту функциясының орны ерекше.
Ғылыми – техникалық прогресті дамыту функциясы ...... ... асырудағы басты үш бағыты Қазақстанда да жүзеге асырыла
бастады. Олар:
1. пайда ... ... етіп ... ... мен ... мемлекеттік арнайы грант бөлу;
2. ғылыми – техникалық зерттеулерге қаржы салатын жеке ... бұл ... ... ... көрсетуі;
3. мемлекеттік ғылыми – зерттеу мекемелерін қаржыландыруды күшейту.
Қазақстанда ...... ... ... функциясын жүзеге
асыруда мынадай нақты шараларды қарастыру керек:
1. инновациялық қызметтің ... ... ... ... ... мен олардың нәтижелеріне қатысты салық
саясатын дамыту;
3. барлық буындағы кадрларды даярлау мәселелерін ... ... ... ... дәл ... ... кадрларды
аттестациялау принцептерін өзгерту.
Бұл аталған шаралардың соңғысы үстіміздегі жылдан ... ... ... айта кету ... ... енгізілетін тиісті заңдық
және нормативтік ... ... ...... прогресті
дамыту, Қазақстанның дүниежүзілік ғылыми кеңестікте ... ... ... ... ... негіз қалауы тиіс.[16]
Өнеркәсібі дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғандай, тиімді
ғылыми – ... ... ... ... мен ... дамуының басым
бағыттарын анықтау, ғылыми ... мен ...... ... ... ... ... оларды ең жоғарғы
деңгейде үйлестіру – мемлекеттік органдардың тармақталған, жетілдірген
қуатты ... ... ... ...... ... ... дамуының және дүниежүзінің ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... өзін ... ... және ... мемлекет ретінде орнықтырады, адам және адамның
өмірін, құқықтары мен бостандықтарын ең ... ... деп ...
бап ). Осыған байланысты оның Конституциялық құқықтары мен бостандықтарын
тиімді қорғау мемлекеттің ең ... ... ... ... Адам
құқығының мемлекет тарапынан тиімді ... ... кең ... ... ... тапталуы – заңдылықтың дағдарысқа ұшырауы. Қазақстан
Республикасының Конституциясы адам және азаматтың ең ... ... ... мен ... жариялады. «Адам құқықтары мен
бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп ... ... ... ... ... мен өзге ... құқықтық
актілердің мазмұны мен қолданылуы ... ... ... деп ... ... (12 – бап ). Мемлекет осы норманы жариялап қана
қоймай, сонымен қатар ... ... ... ... ... сот ... прокуратура органдарының адам ... ... ... ... болып табылады. Мысалы, Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... пен ... бірлігінің, Конституцияның мызғымастығының, адам және ... мен ... ... әрі ... (40 – бап ). ... сот органдарының адам құқығын қорғауда үлкен роль атқарады. Адам
құқықтарының тиімді қорғалуының ... мен ... ... ... 77 – ... нақтылы көрсетілген. Бұл
талаптар негізінде 10 қағидадан тұрады:
1. Адамның кінәлі екендігі заңды ... ... сот ... ол жасалған қылмысқа кінәлі емес деп есептеледі;
2. Бір құқық бұзушылық үшін ешкімді қайтадан қылмыстық ... ... ... болмайды;
3. Өзіне заңмен көзделген соттылығын оның келісімінсіз ешкімнің
өзгертуіне болмайды;
4. Сотта әркімнің өз сөзін тыңдалуына құқылы;
5. Жауапкершілікті белгілейтін ... ... ... ... ... ... олардың жағдайын нашарлататын
заңдардың кері күші болмайды.Е гер құқық ... ... ... ... ... жаңа заң ... ... өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті емес;
7. Ешкім өзіне - өзі, жұбайына (зайыбына ) және ... ... ... ... ... ... ... емес. Діни қызметшілер өздеріне ... ... ... ... ... міндетті емес;
8. Адамның кінәлі екендігі жөніндегі кез ... ... ... қарастырылады;
9. Заңсыз тәсілмен алынған айғақтардың заңдық күші болмайды.
Ешкім өзінің мойындауы негізінде сотталуға ... ... ... заңды ұқсастығына қарай қолдануға жол берілмейді.
Қазақстан Республикасы егер адам және ... ... ... ... ... сот ... ... таппаса, халықаралық сотқа
шағымдануына кепілдік ... Адам ... ... ... прокуратура органдары және басқа ... ... және ... ... ... ... де, ... тез арада назарға алып, кінәлі субъектілерді қатаң ... ... ... ... ... ... тән ... Қазақстан Республикасының Конституциясының 2 – бабының
2 – ... « ... ... оның ... аумағын қамтиды.
Мемлекет өз аумағының тұтастығын, қол сұғылмауын және ... ... - ... Мемлекеттің заңды жолымен, халықтың қалауымен құрылған
және орнаған билікті, құқықтық тәртіпті және заңдылықты қамтамасыз ету ең
маңызды ... ... ... ... ... ... ... негізгі заңында бекітілген. Оның мақсаты саяси және ... ... ... ... ... ... ету. ... іс
жүзіне асырылуына кедергі болған немесе оған қарсы жаслған ... ... деп ... ... ... қорғау функциясы барлық құқық
қорғау және басқару органдарымен іс ... ... – бұл ... конституциялық құрылымды сақтау мен нығайту,
мемлекеттік және қоғамдық қауіпсіздікті, заңдылықты, ... ... ... мен ... қамтамасыз ету, әлеуметтік және
ұлтаралық келісім мен тұрақтылықты ... ... және ... ... ... ... қоғамдық өмірге қатысушылардың
барлығының сақталуына қол ... ... ... бағытталған. Қазақстан
Республикасының Конситутциясының 36 – бабында «Қазақстан Республикасын
қорғау – оның әрбір азаматының ... ... және ... ... сот, ... ... органдарының және осы функцияны жүзеге асырумен
айналысатын ... ... ...... ... ... ... қаржыландырады, оның тиімділігін арттыру шараларын
(нормативті реттеу, ... және ... ... жолымен ) қабылдайды,
оның халық үшін қолайлы және ашық болуын қамтамасыз ... ... ... ... емес ... қорғау ұйымдарының жұмысын қолдап
отырады.
Құқықтық тәртіпті қорғау ...... ... жеке ... мүдде – мақсаттарын қорғайтын әділетті,
инабатты, ... ... ... болу керек. Оны қалыптастыратын,
реттеп – басқаратын мемлекет және оның органдары. Сонымен бірге бұл ... мен жеке ... да зор үлес ... ... ... керек. Қоғамдық тәртіпті жақсартудың , нығайтудың екі әдіс –
тәсілі бар:
1. ... ... ... ... ... ... нормалардың орындалуын қамтамасыз ету. Егер норма
дұрыс орындалмаса немесе бұзылса қатаң күрес ... ... ... ...... ... азаматтардың,
бірлестіктердің, ұйымдардың, мемлекеттік бюджеттің шығысы мен ...... ... ... ... мен шығысын) дұрыс пайдалануын
қаржы министрлігі мен парламент қатаң тексеріп, бақылап отырады. Жергілікті
басқару ... өз ... ... ... өзі бақылап, тексереді.
Шекарадан заттың шығуын, кіруін, одан ... ... ... ... тексеріп, бақылап отырады.
Мемлекеттің қаржылық функциясы деп, мемлекеттің біртұтас өзінің немесе
оның уәкілетті органдарының қоғам мүддеелері мен ... ... және ... тән ... атқаруға қажетті ақшалай қорларын
қалыптастыру, бөлу сондай-ақ пайдаланылуын ұйымдастыру жөніндегі ... мен ... ... қаржылық функциясының басты мақсатына қоғамның әлеуметтік
... ... ... ... ... үшін қолайлы
жағдай жасау жатады.
Ал, мемлекеттің қаржылық қызметінің негізгі міндеттері қоғамның
ақшалай инфрақұрылымын құру және оның ... ... ... ... ... болмысының материалдық негізі және өзіне тән қызметтері ... ... ... ... көзі ... ... ... – экономикалық дамуының басымды бағыттарын қажетті көлемде ақша
қаражаттарымен қамтамасыз ету болып табылады.
Мемлекеттің қаржылық функциясының мәні ... ... ... ... ... қызметі; қаржылық-шаруашылық
қызметі; салықтық қызмет; мемлекеттік қаржылық бақылау сияқты түрлері
болады.
Мемлекеттік ... ... ... ... мемлекеттің
ақшалай қорларын қалыптастыру; мемлекеттің қаржылық ресурстарын бөлу;
мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... ... бөлу және ... ... мемлекеттік қаржылық
бақылауды жүзеге асыру; мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... ... және олардың тиісті құзыреттерін
белгілеу; айналымға ақшалар және бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... қаржылық қызметі мына келесідей: ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылуын
ұйымдастыру сияқты негізгі үш әдістің көмегімен жүзеге асырылады.
Мемлекеттік ... деп ... және ... мемлекеттік
басқару органдарының өз функцияларын атқаруға қажетті ақша ... ... бөлу және ... ұйымдастыру жөніндегі
экономикалық қатынастардың жиынтығын айтамыз.
Мемлекеттік қаржылар қоғамның және мемлекеттің ... ... ... ... ... мемлекет меншігінде ... және ... ақша ... қорларының
жиынтығын көрсетеді.
Мемлекеттік қаржыларға тән функциялар қаржыларға тән қызмет ... ... ... ... ... ... көрініс табады.
Қаржылардың функцияларына ақшалай қаражаттарды жұмылдыру, ... бөлу және ... ... ... ... ... ... ресурстарды жұмылдыру, бөлу және пайдаланылуды
ұйымдастыру тек ... ... ... ... ... ... қатынастар, ал нормативтік –құқықтық базасын қаржылық
заңдар құрайды.
III тарау . ... ... ... ... және елді ... ... ... сыртқы функциялары оның Конституциясында
белгіленген Қазақстан ... ... ... және қол ... ... ... қамтамасыз
етуге бағытталған қызмет саласын қамтиды. Отанымызды қорғау, еліміздің
қорғаныс қабілетін нығайту және мемлекеттік ... ... ету ... аса маңызды функцияларының бірі.
Басқа мемлекеттердің аумағында тұратын азаматтардың ... ... ... 11 – ... 2 – ... ... ... өзінің одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға
қамқорлық жасауға ... ... ... ... ... бірі – ... ... және қоғамдық бірлестіктерімен ... ... және ... ... ... ... нығайтуға ықпал жасайтын саясат, экономика, ... ... ... ... асыру болып табылады.
Мемлекеттің сыртқы функцияларына кіреді:
1. Басқа мемлекеттер мен ...... ... әскери және
мәдени кеңістіктегі әріптестік;
2. Елді қорғау және ... ... ... ... Бейбітшілік және құқық тәртібін ұстап тұру;
4. Соғыстарды болдыртпау, қарусыздандыру, ядоролық және ... ... жою ... Халықаралық терроризммен күрес;
6. Төтенше жағдайлар мен ... ... ... ... ... көрсету;
7. Қазіргі замандағы глобольді мәселелерді шешудегі әріптестік.
Екі жақты пайдалы ...... ... ... заманда
мемлекетаралық қатынасты қоғамның барлық саласын қамтуға байланыстыруға
болады: біріккен өндірістер, ... ... ... ... ... жүргізу т.б. іс - әрекеттержасау. Бұдан мемлекеттер ұтылмайды,
керісінше ұтыстары молаяды.
Мемлекеттің сыртқы функциялары оның қызметінің халықаралық ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
сыртқы мәселелерін шешуге арналған, басқа мемлекеттермен қалыпты ... ... ... мен ... тұру және сыртқы агрессия қаупінен ел қорғанысын
қамтамасыз ету. Аталған екі функция мемлекеттің екі ... ... ... Дүниежүзіндегі қоғамдастықтың бүкіл мемлекеттермен
өзара тиімді әріптестік және елді сыртқы шабуылдан қорғау.
Мемлекеттің сыртқы шабуылдан елді қорғау функциясы – оның ... ... ... ... ... қоғам дамуының бүкіл
деңгейлерінде, сыртқы ... ел ... мен ... және ... ... ... қажеттілігі пайда болады.
Елді қорғау ... ... ... ... және әскери
тәсілдермен жүзеге асады. Бейбітшілік уақытта – бұл ... ... ... ... ... елді жан – ... алдын ала дайындау.
Қазақстан Республикасының сыртқы функцияларының мақсаты – ... ... ... ... ... ... Сыртқы функцияларға
мыналар жатады:
Отанды қорғау функциясы – барлық мемлекеттерге тән және ең маңызды
функциялардың бірі ... ... ... ... оның ... ... ету әрбір мемлекеттің ең ... ... Осы ... ... ... ... ... Әскердің дайындығы
ең жоғарғы дәрежеде ... ... ... ... мен төнген қауіпке
тойтарыс беруге әрқашанда әзір болуы тиіс. Қазақстан Республикасының 2 –
бабының 2 – ... ... ... ... туралы мынадай норманы
бекітеді: «Республиканың егемендігі оның бүкіл аумағын қамтиды. ... ... ... қол ... және ... ... ... -
делінген.
Елдің қорғаныс функциясы – мемлекеттің сыртқы функцияларының ... орын ... Оның ... ... мемлекеттердің тарапынан болатын
қауіп пен олардың агрессиялық әрекеттеріне қарсы тұру және қарсылық ... ... ... құру және байыту.
Басқа мемлекеттермен өзара тиімді қарым – ... ... ... ... бұл ... рөлі өте зор. ... мемлекеттер өздерінің
экономикасын, ғылымын дамыту үшін дүниежүзі ... ... ... ... ... Сонда ғана мемлекетте ғылым мен
техника дамиды. Өзара қарым – қатынастар мемлекеттердің ... ... ... дамуларына өлшеусіз ықпалын ... Озық ... жаңа ... ... ... ... мемлекет
жаңа сапа деңгейіне көтеріледі, халықтың әл – ауқаты жақсарады. Бұл
функцияның ... ... ... ... шарттар, келісімдер
құрайды.
Қорғаныс функциясы - бейбіт уақытта және соғыс кезеңінде әр ... ... ... ... ... қарсы дайындық, әскери күш пен
жауынгерлік ... ... ала ... және ... армияның бүгінігі
күнгі күрестің барлық түрлерін ... ... ... ... ... ... және оның ... қарсыластарымен жауынгерлік шайқастар мен
басқа да операцияларға шын мәнінде қатысуы. Алайда, қандай ... ... ... ... ... ... ... айналысатын, қорғаныс
министрлігі басқаратын кең тармақты органдар жүйесін құрады, ... ... ... ... да ... ... оларды жинақтаудың және олардың
жұмыс істеуінің ... ... ... қызметке шақырылатын
азаматтардың құқықтары мен міндеттерін реттейді, ... ... ... өзара қарым – қатынас принциптерін бекітеді, армияны қару
– жарақпен және техникамен жарақтандырумен, оны азық – ... киім ... ...... ... ... ... басқа бір сыртқы функциясы – көршілес, сондай – ақ басқа
мемлекеттермен қатынасты жөндеу функциясының да мәні зор. Мұндай ... ... ... ... онда ... ... субъекті және
партнер ретінде қалыптастыруға мүмкіндік береді. Олардың нысаны әр ... ... ... ... ... комммерциялық құрылымдар
жағынан байланыстар. Мемлекеттер арасындағы қатынастарға ... ... ... ... ... ... қатынастар ерекше роль атқарады.
Олардың шеңберінде мемлекеттер арасында саяси, сауда – ... ... ... ... және ... да ... ... көптеген өмірлік
мәселелер өзара түсіністік негізінде шешіледі. Белгілі бір жағдайларда (екі
жақтың да ұмтылысы мен пайдасы болған ... ) ... ... ... пен ... көмек қатынасына айналуы мүмкін, ол жасалатын
келісім – шарттардан (мысалы, достық, ынтымақтастық және өзара көмек туралы
келісімдер ) , ... – ақ ... ... ... ... көңіл бөлуінен, бастамаларды өзара ... ... ... ... акцияларын үйлестіруінен көрініс табады.
Қорғаныс қабілетін сақтау мемлекеттің аса маңызды қызметі болып
табылады.
Мемлекеттік мүддені халықаралық ... ... ...... ... және басқа да ... ... ... ... арқылы
мемлекеттердің өз халықтарының ұлттық ... ... ... ... бұл ... да рөлі арта ... Әр халық өзінің
экономикасын ұлттық ерекшеліктерін, дінін, тілін сақтап, дамыту үшін барлық
күш ... ... ... ... ... мемлекеттердің сыртқы
саясаттарында көрініс беретін экономикалық, әскери қысым жасау ... ... ... мүддесін қорғау мемлекеттің ең басты сыртқы
функцияларының ... ... бар ... шешу ... ... ...... жаһандасу кезінде бүкіл әлемді мекен ететін халықтардың ... ... ... ... ... ... атом жарылысы қаупінің
алдан алу, ... ... ... ... ... ... алдын алу сияқты
адамзаттың өмір ... ... ... ... ... ... ... Бұл функция арқылы ... ... ... ... мен ... ... болып табылады.
Мемлекетаралық саяси ынтымақтастықты дамытып, ... ... ... жолмен шешу. Бұл ... үш ... ... ... ... және ... ... байланысы. Бұл тұрғыдан мысалға Еуропалық одақты және тәуелсіз
мемлекеттердің достастығын келтіруге болады.
Мәдени және ғылыми – ... ... ... ... ... ... жетістіктерді пайдалану, алмастыру т.б. ... ... ... емес ... кеңінен қатысып жүр. Мысалы
дүниежүзілік демократиялық әйелдер, ... ... ... ... ... одағы; халықарлық ғылым одақтарының
кеңесі; БҰҰ – ның ... ... ... тәуелсіздік жолындағы өркендеу ... оның ... ... байланыстарының жаңа мағына – ... ... ... сипатталды. Кез келген егемендікке иет болған мемлекет қысқа
мерзімде өзін басқа мемлекеттердің, ... ... ... ... қарым – қатынастар жасауына қол жеткізу үшіе ... Бұл ... ... ... саясаттағы логикасы. 2000 жылға ... ... 138 ел, яғни ... ... ... ... таныды, оның ішінде 121 ... ... ... ... ... БҰҰ, ... ЕКЫҰ
сияқты 68 халықаралық ұйымда өкілдігі бар. Әлемнің 32 елінде Қазақстан
Республикасының елшіліктері ашылды. ... ... 32 ... 1 ... 2 ... ... 3 бас ... 10 консулдық және 1
төлқұжат – виза қызметі және ... 44 ... ... мен ... ... ұлғайды – АҚШ, Ұлыбритания, Үндістан, Қытай, Түркия,
Иран, Германия, Италия, сондай – ақ 12 ... ... ... ... ... да ... ... орталығына айналуға күш
салуда. Қазақстан 2000 – ден ... ... және ... ... ... жасады, көптеген әлемдік, еуропалық, азиялық саси және
экономикалық ұйымдар мен ... ... ... тарихи мерзім ішінде
әлемдік қауымдастықтың толыққанды мүшесі атанды.
1992 жылы 2 – ... ... ... ... ... өтіп,
бірнеше қысқы мерзім ішінде дүниежүзілік қауымдастықта елеулі орынға ие
бола алды.
Өз қауіпсіздігін қамтамасыз ету және ... даму үшін ... ... ету мақсатында Қазақстан 1992 жылы мамырда Ташкент
қаласында Ұжымдық қауіпсіздік туралы шартқа қол қойды. Сонымен ... ... ... ... ... ... Қырғызстан және Тәжікстан
арасында кеден одағы негізінде Еуразиялық экономикалық ... ... ... қол ... 1996 жылы ... ... ынтымақтастығының мүшесі, сондай
– ақ Азияда Түркия, ... ... ... ... Корея
Республикасымен, Жапония, Араб елдері, Израйль, ... ... ... ... деңгейде ұстауда және экономикалық байланыстарды дамытуда.
Қазақстан Республикасы 2002 жылы ... ... Азия ... ... 2000 жылы ... ... ... болып құрылған,
қазіргі уақыттағы Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына (ШЫҰ), 2003 жылы ... Ялта ... ... ... ... кеңістік (БЭК)
ұйымына мүше болып саналды.
Еуропада Германия, ... ... ... ... ... қатынасы жаңа серпін алуда, сондай – ақ Балтық ... ... ... Чехия, Словакия, Румыния және т.б. елдермен
байланыстар дамып келеді.
Мемлекеттің сыртқы саясатының ... көп ... оның ... ... – ақ ... жүзеге асыру жолдары мен құралдарының
қаншалықты дәл анықталуына байланысты. Нақты ... және ... ... ... мемлекеттің өз сыртқы саясатын табысты жүзеге
асыруының бірден – бір кепілі болып ... ... ... ... қалаушы Г.Моргентау ұлттық мүдделердің нақты, объективті құрамына
салмақ салады. «Күшке негізделген мүдделер», Г.Моргентаудың ... ... ... ... ... және экономикалық қуаты, екіншіден, оның
барынша қауіпсіз болуы мен гүлденуінің ... ... ... ... мен ... ... тарату мүмкіндігінен
құралады.
Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев: «Қазақстан дүние ... ... ... және ... қауымдастық мүшелерінің егеменді
теңдігі принципі алынуы қажет», - деп ... ... ... ету ... оның ... күш ... және ... державаға айналуы қажет. Жетекші державалар Қазақстанның Орталық
Азиядағы тұрақтандырушы рөлін, әлеуетін, сондай – ақ ... ... ... ... ... қол жеткізгенін жоғары
бағалайды.
Орталық Азия елдері үші мықты, экономикалық ... және ... ... құру ... күн тәртібінде тұрған мәселе.
Қазақстан Орталық Азиядағы экономикалық интеграцияны нығайту жолындағы
бастамашылығынан бас тартпай, дәйекті ... ... ең ... ... қолдау, аймақтық транзиттік әлеуетін арттыру, терроризм мен
экстремизмге қарсы бірлесіп ... ... ... қажет.
Сыртқы саясатта жақсы жетістіктерге жету үшін ең алдымен, аймақтық
ынтымақтастық пен әріптестікті жан – ... ... ... ... ұзақ ... ... ... етуге Батыс және Шығыс
елдерімен ынтымақтастықты дамытудың ... ... ... пен ... ... ... ... болуы шарт.
Қазақстанның сыртқы саясатының ... ... бірі ... аса ірі ... ... Құрама Штаттарымен өзара қарым –
қатынастарды дамыту. Қазақстан онымен өз қарым – ... ... ... ... ... ... – бір мемлекет.
3.2. Қазақстан Республикасының сыртқы мемлекеттермен қарым – қатынас
функциялары.
Қазақстанның ... ... ... ... ... емін – ... байланыстар орнатуына мүмкіндік береді.
Президент Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына «Қазақстан - ... ... ... ... ... – ақ ... және ... күштердің теп – теңдігін қамтамасыз ... ... ...... ... бірінші кезекте Қазақстанның, Қырғызстанның
және Өзбекстанның арасындағы Орта Азиялық Одақты нығайту, қарсы тұру емес,
басқа мемлекеттің істеріне ... ... келу ... ... ... - деп атап ... ... мемлекеттермен ынтымақтастықты ұлғайту Қазақстанның
сыртқы саясатының негізгі міндеттерінің бірі болып қала ... ... ... ... тату көршілес, тұрақты қарым – қатынас біздің
еліміздің ұлттық қауіпсіздігін ... ... ... ... ... мен аумақтық тұтастығымызды қамтамасыз ету үшін
біз күшті мемлекет болуға және көршілерімізбен берік және ... ... ... болуға тиіспіз. Сондықтан ең жақын және тарихи достас көршіміз
Ресеймен арадағы сенім мен ... ...... ... ... ҚХР – мен өзара тиімді негіздегі ... ... мен ... ... жалғастырамыз. Қазақстан Қытайдың гегемонизмге
қарсы, көршілес елдермен достыққа бағытталған саясатын құптайды.
Біз Орталық Азия мемлекеттерімен ... бен ... ... береміз.
Таяу және Орта Шығыс елдерімен де қарым – қатынастарымыз ... ... ... стратегиямыздың екінші құраласы – Америка Құрама Штатарын ... ... ... ... ... мемлекеттермен байланысын
күшейту. Бұл елдер тәуелсіз және гүлденген Қазақстанды құрудың өздерінің
ұлттық мүдделеріне сай ... ... ... БҰҰ, ... валюта қоры, Дүниежүзілік, Азиялық,
Еуропалық және ... даму ... ... ... ... ... көмегі мен қолдауын біршама пайдаланамыз, Бұл Қазақстанға
халықаралық қауымдастық ... ... ... қамтамасыз етеді.
Біздің стратегиямыздың төртінші элементі – ... ... мен ... ... ... үшін сенімді негіз бола ... ... ... ... – біз Қазақстанның барлық азаматтарының отаншылдық сезімі
мен өз еліне деген сүйіспеншілігін ... ... ... ... ... мен ... нығайту жаңа Әскери
доктринаның негізінде жүзеге асырылуға тиіс. Ол күш пен құралдардың ... ... ... ... ... ең ... ... стандарттарға
сай келетін кәсіби армияның жасақталуын көздеуге тиіс.
Қазақстанның Қарулы Күштері осы ... ...... ... ... ... олар Қазақстан мен жаңа халықаралық
ахуал үшін ... ... ... сай келетін жоғарғы қорғаныс
технологияларына орынды үміт ... ... ... ... ... біз Ресеймен, Орталық
Азия республикаларымен, ТМД – ның ... ... ... ... кезекте назар аударылуда.
Қазақстан – Ресей қарым – қатынастары.
Қазақстан – Ресей қарым – ... ... зор. ... ... ... ... ... басшылығы Ресеймен тату көршілк
қатынастарды орнатты.
Қазақстан мен Ресейдің көп ... ... жол ... факторлар бар. Бұл ортақ тарих, 7 мың километрге жуық ұзақтыққа
созылатын ... ... ... тіл және ... діл. ... мен ... ... қамтамасыз етуде, ұжымдық қауіпсіздік ... ... іс – ... ... ... ... ... бар.
Отандық және шетелдік тарихнамада ...... ... ... ... ... қарастырған.
1. Мемлекетаралық қатынастардың құқықтық негіздерін қалыптастыру (1991
жылғы тамыз – 1992 жылғы мамыр);
2. ... ... және ... салаларда екі жақты ынтымақтастықтың
негізгі бағыттары мен нысандарын ... ТМД ... ... ... арнасында екі жақты
ынтымақтасты кеңейту және тереңдету (1995 жылдан осы уақытқа
дейін);
Бірінші ... ... күш – ... шарттық – құқықтық құжатты
әзірлеуге бағытталады, мұндай ... екі жаңа ... ... ...... негізгі принциптерін ... ... пен ... 1992 жылы 25 ... қазақстан Республикасы мен
Ресей Федерациясы ... ... ... және ... ... ... қол қойды. Бұл құжатта КСРО ... ... ... ... және екі ... ... – қатынасы сапалы жаңа геосаяси
деңгейге көтерілгені көрініс тапты. Шарт екі ... ... ... ... ... ... мен ... ресми мемлекетаралық өзара
қарым – қатынасының жаңа бетін ... ... мен ... ... ... берік байланыстарды
негізге ала отырып, өздерінің қарым – қатынасын ... ... ... ... Екі жақты қарым – қатынастар мемлекеттік егемендікті,
аумақтық тұтастықты және қазіргі шекаралардың мызғымастығын ... ... ... бейбіт жолмен шешуді және қысым жасаудың экономикалық және
өзге де тәсілдеріне жол бермеуді, тең ... және бір – ... ... ... адам ... ... сондай – ақ негізгі
бостандықтарды, міндеттемелерін адал ниетпен орындауды қоса ... ... және күш ... ... ... бас ... принциптеріне
негізделеді.
1994 жылғы наурызда болған, Қазақстан Президентінің ... ... ... ... сапары екі жақты қарым – қатынасты
кеңейту мен тереңдетуде елеулі рөл ойнады, оның барысында 22 ірі ... қол ... ... ... ... ... пен
интеграцияны одан әрі тереңдету туралы шартты ... ... ... ... ... ... экономикалық интеграцияны қамтамасыз етуде, ортақ
рынокты қалыптастыруда, шаруашылық заңнамаларын жақындастыруда өзара тығыз
үйлестіру ісін ... ... ... ... ... екі жақты ынтымақтастықтың әскери - ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында уақытша
орналасқан стратегиялық ядролық күштер туралы келісім, ... ... ... ... сынақ алаңы жабылғанға дейін онда ... ... ... ... ...... ... туралы
келісім, сондай – ақ әскери техникалық ынтымақтастық мәселелері жөніндегі
өзге де құжаттар.
1995 жылы ...... ... – қатынасыжемісті түрде дамуын
жалғастырды. Жыл ішінде ... мен ... ... екі ... Жоғарғы деңгейдегі келіссөздер барысында проблемалардың кең ауқымы
қаралды және саяси сондай – ақ экономикалық ... ... ... ... жылы 20 ... екі елдің Президенттері аса маңызды үш құжатқа
қол қойды, олар: Қазақстан – Ресей ынтымақтастығын кеңейту және ... ... ... ... аумағында тұрақты тұратын Қазақстан
Республикасы азаматтарының және Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... мәртебесі туралы шарт;
Ресей Федерациясына тұрақты тұру үшін келген Қазақстан азаматтарының ... ... ... тұру үшін ... Ресей Федерациясы
азаматтарының азаматтық алуының ... ... ... ... ... бағдарланған мәңгілік достық пен ... ... қол ... Бұл ... үлкен саяси маңызы бар. Екі ...... ... ... - соңды болмаған осы құжатқа 1998
жылғы 6 шілдеде қол қойылып, ... мен ... ... ... ... әріптестер және одақтастар болып табылатынын
қуаттады.
Қазақстан – Ресей қарым – қатынастарының тағы бір ... ... ... ... Б.Ельциннің 1998 жылғы 12 қазанда Алматыға жасаған
мемлекеттік сапарының ... ... ... оның ... 1998 ... жылдарға арналған экономикалық ынтымақтастық туралы кең ауқымды шартқа
қол ... осы ... іске ... ... ... іс – ... жасалды. Бұл құжат экономиканың нақты ... ... ... ... ғылыми – техникалық
ынтымақтастықты дамытудың нақты ... мен ... ... ... – энергетика, агроөнеркәсіптік кешендер, ... ... ... және ... – салада Қазақстан мен Ресей арасындағы қарым – қатынас екі
жақты келісімдерге ғана ... ... ... ТМД ... ... ... шартына да (ҰҚШ) негізделеді. Қазақстан аталған шарттың
қатысушы ... ... ... ету үшін ... ... бар деп санайды. Мәселен 1996 жылғы қазан айының басында
тәжік – ... ... ... ... ... ... туралы шарттың ... ... мен ... ... өткізілді. Экстремистік күштердің аймақтағы жағдайды
тұрақсыздандыруға бағытталған іс - әрекетінің жолын кесу туралы ҰҚШ – ... ... ...... ескертуі, шешуші ықпал етті.
Қазақстан – Ресей қатынастары сенім мен стратегиялық серіктестіктің
жоғарғы деңгейінде тұр. Ресейлік бағыт – ... ... ... ... ... Қазақстан Ресей арасында сындарлы үн қатысу жолымен және
өзара ... ... ... ... ... жоқ. Бұл ... – ақ экономикалық мәселелерге де қатысты.
Қазақстан Достастықты тиімді ... ... ... ... ... ... реформалау мәселелерінде
Ресеймен тығыз ынтымақтастықта жұмы ... ... және ... ... ету, ... ... ... бойынша
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығын елдіғ ұстанымдарын жақындастыру сияқты
маңызды салада ... ... ... ... екі ел ... ... ... үлкен маңызы бар.
Қазақстан – Қытай қарым – қатынастары.
Қазақстанның геосаяси жағдайы, оның екі ірі әлемдік держава – ... ... ... ... ҚХР – мен шекеараның ұзақтығы, тарихи, мәдени
– этникалық ортақ мүдделер, қауіпсіздікті сақтауға деген өзара ықылас ... ... бәрі ... ... ... ... ... жедел
дамытудың обьективті алғышарттарына айналды.
Қазақстанның ҚХР – мен ... ... ... және Шыңжан Ұйғыр
Автономиялық ауданында ... ... ... және этникалық
жақындастығы да бұл қатынаста ... бір рөл ... Осы ... ... ...... ... тиімді, ауқымды және пайдалы
болатынына сенім ... ... екі ел ... ... тікелей
транспорттық қатынастың ашылуы, Қытайға ... Азия ... ... – ақ ... ... ... ... мүмкіндіктер
берді. Сонымен бірге Қазақстан үшін Қытай аумағы арқылы Тынық және Үнді
мұхиттарына шығу ... ... ел үшін де ... ... дамытудың және мұнай өндірудің,
мұнай және газ құбырларын ... ... – ақ ... пен ... ... да салаларындағы ынтымақтастықты дамытудың келешегі
зор болып отыр. Екі жақты ... өте ...... мен Қытай
арасындағы ғылым мен мәдениет саласындағы ынтымақтастықты ... ... ел ... ...... ... тереңде жатыр, ол іргелі де
қолданбалы ғылымның бағытында бірқатар маңызды ... ... мен ... ... ... ету ... ... қатынастары ерекше назар аударуды қажет етеді. Маңыздылығы жағынан оның
бастысы – ... ... ... ... бұл бағытта ядролық қарудан
бас тартудың қарымтасы ретінде Қазақстанға қауіпсіздік кепілдігін ... ... ... 1996 жылы Лоб – Нор ... ... ... жасаған моратриі игі бастама болып табылады.
Қауіпсіздік саласындағы қарым – ... ... ... ҚХР,
Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Өзбекстан арасындағы шекера мәселелерін
ретке келтіру ... қол ... ... ... – ақ ... ... ... керес саласындағы ынтымақтастық болып табылады.
Екі ел басшылары ... ... ... ... ... ету ... де өзара түсіністікке қол жеткізілді.
Қазақстан Президентінің Азиядағы өзара ... және ... ... кеңес (АӨСШК) дипломатиясы институтын құру ... ... ... тарапынан қолдау тапты.
Қазақстан – Қытай қатынастарын оннан әрі дамытып, тереңдете түсу –
Қазақстанның сыртқы ... ... ... ... жатады.
Қазіргі кезде осы ынтымақтастықтың барлық жақтарын ұлғайтуға ... база ... ... ... ... ... сипатқа ие және
дамудың келешегі айқын болып отыр.
Қазақстан – Түркия қарым – қатынастары.
Түркиямен мемлекетаралық кең ... ... ... ... ... ... ... міндеттерінің бірі. Мұның
бірқатар себептері бар, ол халықтардың ... және ... ... және экономикалық алғышарттармен айқындалады.
Қазақстан Түркиямен қысқа тарихи мерзім ... тең ... ... және ... принциптеріне негізделген берік достық қарым –
қатынастар орнатты. ... ірі ... бола ... ... ... осы ... ... арасындағы интеграциялық процестердің
жеделдетілуіне мүдделі. Олар ... және ... ... және ... қарым – қатынаста бірлесіп іс - әрекет ... бір – ... ... ... ... қолдау көрсетуде.
Дипломатиялық жұмыстың және мемлекеттік деңгейдегі қызу ... ... ... екі ... қатынастардың қалыптасуы мен дамуы үшін
тиянақты заңды база қалыптасты, оған мемлекеттер, үкіметтер, ... ... ... ... қол ... шарттардың,
декларациялардың, келісімлердің және міндеттемелердің тұтас жүйесін айтса
да жеткілікті. Екі ел парламенттер екі ... қол ... ... ... заңдылықтарды келісу жөнінде ауқымды ... ... бұл ... ... іс жүзінде шынайы қолданылуын қамтамасыз етті.
Қазақстан – ... ... ... табан тірейтін түйінді
мәселелердің бірі – екі елдің тарихи, этникалық, тіл және мәдени ... ... өнер және ... беру ... ынтымақтастық
халықтардың бір - біріне жақындасуына, қатынастардағы татулық пен ... ... ... ... және ТМД – ның ... ... ... ... ... ... ... айқын, халықаралық рынокқа
шығатын жолы бар, ... ... ... беделі бар, ол
Қазақстан ... ... ... үлгісі болып табылады.
Қазақстанның экономикасындағы, геосаясатындағы және демографиясындағы өзіне
тән ерекшеліктер – жас ... ... ... экономикалық және саяси
проблемаларды шешуге өзіндік жол табуды талап етеді. ... ... ... ... қарым – қатынасты дамыту екі ел экономикасының және
әлеуметтік саласының нығаюына жағдай туғызады. Олардың ... ... ... ... ... бағдарламаларында өзара ықпал
ету, аймақтық экономикалық одақтарды нығайтуға деген ұмтылыс – ... ... ... беделінің өсуіне және гүлденуіне әсер
етер еді. Екі мемлекеттің еуразиялық интеграция принциптерін ... ... ... ... осы бағыттағы бірлескен күш - ... ... ... ... ... және ... ... – Германия қарым –қатынастары.
Еуропа мен Азияның тоғысында тұрған Қазақстанның ... ... ... ... ... оның ... қуаты – мұның
бәрі жас тәуелсіз мемлекеттің сыртқы саяси стратегиясын, көп ... ... ... ... ... сыртқы
саясатының қалыптасуында үлкен рөл атқарды. Еуропалық одақпен қарым ... та, ... – ақ оның ... ... ... ... бірінші
кезекте әлем елдері ішіндегі анағұрлым экономикалық және саяси тұрғыдан
дамыған Германиямен екі жақты қатынастары ... ... өте ... ... ... елдердің ішінде Қазақстанның егемендігін алғашқы
таныған мемлекеттердің бірі, оның жан – ... ... ... деген
мүдделілігі бірқатар себептермен айқындалып отыр. ... ... ... мекендейтін неміс диаспорасының болуы. ... ...... ... ... ... бөлігі болып табылады.
Қазақстан немістерінің тұрмыстық ... ... ... және ... қон ... ... ... және үкіметтік деңгейлердегі
келіссөздерге орын алған қашанда маңызды және ... ... ... ... ...... қатынастарды дамытуға екі жақ
та мүдделі болып ... ... үшін ол ... ... ... ондағы бар осы заманғы технологиялармен едәуір ... ... ... ... ... оның ... одақтағы жетекші рөлімен айқындалып отыр. ... ... ... де республика үшін өте маңызды. Германияның
Қазақстанмен экономикалық қарым – ... ... ... ынтасы
республиканың геосаяси жағдайларымен, бай шикізаттық ... ... мен ... ... ... жаңа ... сондай –
ақ капитал салымының жаңа салаларының ашылуымен ... ... ... ... дейін республика экономикасына ... ... ... ... аса ... емес. Бұл Германияда мұнай мен ... ... және ... ... ... жұмыс істейтін
фирмалардың аздығымен ерекшеленеді, ал ... ... ... ... көп ... осы ... ... – АҚШ қатынастарының қалыптасуы.
Мемлекеттіліктің қалыптасуы мен шынайы егемендікті иеленудің қажетті
шарты – ... ... ... және ... ... жүргізуде оның халықаралық беделін, ... ... ... және әлемдік қоғамдастықтың іргелі ... ... ... ... ету болып табылады. Сондықтанда,
қазіргі таңдағы дүниежүзілік ... ... күш ... ... ... ... тығыз достық қатынастар орнату – Қазақстанның сыртқы
саясатының басты бағыттарының бірі болмақ. Әлемдік ... ... ену, ... ... ... ... экономиканы
құру, қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін республика ... ... ... көмекке барынша мұқтаж.
Қазақстан үшін АҚШ – тың өзара тиімді ...... ... ... көрсетілетін экономикалық жәрдемі өте
маңызды болып табылады, құқықтық және ... ... ... ... ісі ... ... инвесицияларды қамту, несиелер
алу, іргелі батыс фирмаларымен және корпорацияларымен тең құқылы ... ... ... ... ... жүзеге асырылмақ.
Америка өз кезегінде Орталық Азия ... ... рөл ... ... ірі мемлекетпен ынтымақтастықты дамытуға айтарлықтай
мүдделі болып отыр, бұл ынталылық, ең ... ... ... және қару – жарақтардың таралып кету қаупімен де айқандалып
отырса керек.
1992 – 1996 ... екі ел ... ... – ақ білім беру
саласындағы қарым – қатынас айтарлықтай қарқынмен дамытылды. Сонымен ... мен АҚШ ... ... ... ... ... де, оның кеңейтілуіне және дамытылуына біршама мүмкіндіктер бар.
Қазақстан мен АҚШ арасында ұзақ ... және ... ... орнаған, бұлар халықаралық энергетикалық тұрақтылық ... ... ету, ... пен діни ... ... күрес,
демократиялық өзгерістерді жалғастыра беру, мәселелері бойынша ... іс ... кең ... ... ... ... мен АҚШ арасындағы қарым – қатынас әр
түрлі салалар бойынша дамып келеді.
Қазақстанның ... ... ... ... келген тәуелсіздік алған мемлекет үшін оны әлемдік қауымдастықтың
тану процесі оңай бола бермейді. Біздің еліміз бұл ... өте ... және ... шеше ... ... алғашқы күндерінен халықаралық қоғамдастыққа
кіріп, өзінің халықаралық мәртебесін алу үшін ... ... ... ... етіп ... жылы 20 ... сол ... еліміздің Сыртқы істер министрі
Ақмарал Арыстанбекованы Елбасымыз Қазақстан Республикасын БҰҰ – на ... ... 31 ... БҰҰ – ның Бас ... Қазақстан
Республикасының БҰҰ – на мүше етіп қабылдау туралы Н.Ә.Назарбаев қол қойған
өтініш табыс ... Осы ... ... қажетті құжаттар әзірленіп,
көптеген кездесулер өткізілді. Осы ұйымның ... ... мен ... ... ... ... ... шешім қабылдайды. Біздің
елімізді осы ұйымға қабылдау кезінде АҚШ, Жапония, ... ... ... ... ... ... ... бізге үлкен көмек пен қолдау
көрсетті.
1992 жылдың 2 наурызы Қазақстан үшін арнайы күн ... Бұл күн ... ... бастаған БҰҰ – ның Бас Ассамблеясының 46 – ... ... ... бір ... мақұлдану негізінде қабылданды. Консенсус арқылы
Қазақстан БҰҰ – на мүше етіп қабылданды. Біз БҰҰ – ның 168 – ші ... ал оның ... 176 ... ... ... жылдың 15 сәуірінде Президент жарлығымен А.Арыстанбекованы
Қазақстан Республикасының БҰҰ жанындағы ... ... етіп ... ... ... ... Республикасының тарихында шет елде
елшілік қызмет атқарған тұңғыш қазақ қызы болды.
1992 жылдың 5 ... БҰҰ – ның ... ... 6 ... ... ... өкілдігін құру туралы Президент
жарлығы жарияланды. Бұл миссияның алғаш қызметкерлері қыркүйек айында БҰҰ –
ға ... ... ... үшін 1992 ... 5 ... да ... күн ... сол күні
мемлекетіміздің басшысы Н.Ә.Назарбаев алғаш рет БҰҰ – ның мінбесінен сөз
сөйледі.
Қазақстан халықаралық аса ... ... ... ... ... ... мен бағдарламаларына мүше немесе қатысушы болып, жемісті
жұмыс жүргізе бастады. Қазақстанның БҰҰ шеңберіңдегі жұмысының ең ...... ... ... аппаттарға байланысты
проблемалардың шешілуіне дүниежүзілік қоғамдастық тарапынан ... ... ... ... ең ... бұрынғы Семей полигонындағы ядролық
сынақтардан ... жою ... ... ... ... ... 1997 – 1998 және 2000 ... БҰҰ – ның Бас Ассамблеясы
«Халықаралық ... және ... ... ... ... мен
экологиясын оңалту және экономикалық дамыту мақсатындағы ... атты ... ... Осы қарардың негізінде денсаулық сақтау,
экология, экономика, гуманитарлық ... және ... ... ... көп салалы жобалардан құралатын іс – қимыл ... ... 1999 жылы ... ... аймағының проблемалары жөніде
халықаралық конференция болып өтті. Конференцияның ... ... ... ... деген халықаралық ... ... ... ... Семей аймағын сауықтыру
жөніндегі ынтымақтастықтың дамуына үлес қосуға әзір екендіктерін ... ... ... бойынша Семей аймағын сауықтыруға ... ... ... сомасы 26 миллион АҚШ долларын құрады.[22]
Қазақстан БҰҰ шеңберіндегі көптеген істерге ... ... жүр. ... Қазақстан аймақтардағы тұрақтылықты сақтау істеріне, халықаралық
қауіпсіздік, интеграция жүйелерін құруға, терроризммен күрес ... ... ... ... деңгейдегі кең ауқымды
байланыстарға көп қырлы сыртқы саясатқа басымдық береді.
БҰҰ – ның қолдауымен Қазақстан ... ...... (2002, ... ... ... ... Еуразиялық экономикалық саммит (2003ж),
Теңізге шығатын жолы жоқ және тасымал жолынан алыс ... ... ... ... ... конференция (2003 ж), Әлемдік және
дәстүрлі діндер басшыларының I съезі (2003ж) сияқты ... ... ... ... ... ... ... байланысы.
Еуропалық Одақ әлемдік саясаттың негізгі бір тарапы болып табылады.
Қазіргі уақытта ЕО- ға қарағанда анағұрлым дамыған сауда – ... ... ... ... ... ... ЕО арасындағы ресми дипломатиялық қатынастар 1993 ... ЕО – ға ... ... ... оның ... ... және ... 15 дамыған елдері кіретін осы бірлестіктің жемісті
интеграциялық саясатымен айқындалады. ЕО ... ... ең ірі ... ... ... ... ... 1999 жылы біздің еліміздің ЕО
мемлекеттерімен ... ... 2,2 ... Долларды құрады (бұл Қазақстанның
сыртқы саудасының жалпы көлемінің 23,9 % ). 2002 жылы ЕО ... ... 3 ... ... құрады.
Қазақстанның Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымымен
ынтымақтастығы.
Түркі халықтар қауіпсіздік құрылымдарымен тығыз байланыс ... ... ... ... ... ... саясатымен және
теңгерімділік принциптерімен үндеседі, ... – ақ оның ... ... мүдделеріне жауап береді. Еуропалық бағытта бұл ... ... ... және ... ... ... Атлантикалық Шарт Одағы (НАТО).
ЫҚЫҰ (1994 ... ... ... қауіпсіздік пен ынтымақтастық
жөніндегі Кеңес деп ... – XX ... аяғы мен XXI ... басындағы
еуропалық қауіпсіздік жүйесінің маңызды элементі болып табылады. Бұл орайда
өзіне ТМД, Орталық және Батыс Еуропа елдерін, АҚШ пен ... ... ... ның ... еуро – ... ... болса, Орталық Азияда жаңа қауіп –
қатердің пайда болуына байланысты соңғы уақытта осы ұйымның азиялық мәні ... ... – ның ... ... ... проблемаларды шартты
түрде үш топқа бөледі: біріншісіне - әскери – саяси ... және қару ... ... ... ... ... экономикалық, ғылыми –
техникалық және экологиялық ынтымақтастыққа қатысты қатысты ...... ... ... ... ... білім) және адам құқығы.
Біздің еліміз 1993 жылы осы ... ... ... ... Жаңа ... ... көрсету бағдарламасы шеңберінде ЕҚЫҰ – ның басшылығының
өкілдері ... рет ... ... ... ... – экономикалық
реформалар туралы түсінік алды. Қазақстанның басшылығы мен өкілдері ЕҚЫҰ
институттары мен ... ... ... іс – ... ... жүр.
ЕҚЫҰ елімізге азаматтық қоғам ... адам ... ... ... ... ... тырысуда. Срапшылардың айтуынша 2009 жылы Қазақстан
ЕҚЫҰ – ның жұмысына ... етуі ... және ... - ... - ... ... Оның ... қабылдаушы негізгі органы –
Солтүстік Атлантикалық Кеңес.Ода әрбір қатысушы мемлекет елші дәрежесіндегі
тұрақты өкіл арқылы көрініс ... ... 4 ... ... Бас ... 2003 жылы желтоқсанда осы қызметте ... ... ... ... Сыртқы істер министрі болған 55 жастағы Яап де ... ... – ның ... 2003 жылы 19 ел ... ... өз ... ... Қажет кезінде мүше мемлекеттер бұл ұйымға әскер бөледі. 2003 жылы
ұйымның ... ... 700 млн. ... ал азаматтық бюджеті 170 млн. Евро
көлемінде болды. НАТО – да ... ... АҚШ – тың ... ... ол осы ұйым ... 30 % - ын ... және ... күштерінің
көбін де Америкаға шығарады.
КСРО ыдырағаннан кейін бұл ұйым да өзгеріске ұшырауда. Енді тек ... ... мен ... ғана ... ... барлық жерінде
демократия мен тұрақтылықты қамтамасыз ету ... ... ... ... жағдайлар жасау мақсатын қоюда, КСРО тарапынан бұрынғы әскери
қауіп жойылған соң, ... ... ... ... 20 мың ... ... ... қарулы күштер құруға ниет білдіруде. НАТО халықаралық
қызметтестіктің де тың жолдарын ... ... ... Шарты ұйымы тараған соң 1994 жылы НАТО – ға мүше
мемлекеттер басшыларының бас қосуына АҚШ «Бейбітшілк ... ... ... Оның ... – НАТО – ға мүше емес ... ... Еуропадағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті одан әрі нығайту еді.
Бұл бағдарламаға 25 – тен астам мемлекет тартылған. Оның ... ... ... жуық бар. Оның ... ... ... ... алмасу үшін арнайы Еуроатлантикалық ... ... ... бұл ... 1996 ... ... қатыса бастады.
Қазақстан жауынгерлері НАТО әскерлерімен бірге «Ортаазбат» ... ... ... келеді. НАТО ұйымы «Қазбатты» жасақтау
көмегін берді. Ұйым елімізде қорғаныс қабілетін нығайтуға, оны қару ... ... ... ... ... ... жәрдемдесуде.
Қазақстан да НАТО – мен ынтымақтастық барысында жаңадан төнген ... ... ... ... ... ... АҚШ – пен НАТО әскерінің Ауғанстандағы операциясы кезінде
ауған халқына азық – ... ... ... ... ... бұл елге бітімгершілік батолонын жіберді.
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың 1999 жылы НАТО – ның 50 жылдық ... ... ... ... ... НАТО – ның бұрынғы Бас
хатшысы Д.Робертсонның Қазақстанға 2000 және 2003 ... ... ... НАТО мен ... ... ... ... келе жатқанының
бір көрінісі.
Қазақстан және Шанхай ынтымақтастық ұйымы.
Қазақстан Азиядағы тағы бір халықаралықұйым – ... ... ... бірі және онда ... ... атқарушы ел болып
табылады. Бұл ұйымды құру туралы келісім Қытайда жасалды. 1996 жылы ... ... ... ... ... ... Тәжікстан және Ресей
шекара аймағында әскери салада ... ... ... үшін ... ... қол ... ел ... алғашқы кездесуде – ақ ... ... ... ... ... ... мәмілеге бірауыздан келді. Олардың
әрқайсысы шекарадан 100 шақырым әріге әскери күштері мен соғыс техникасын
алып кетуге, әскери ... ... ... Бұл ... 2020 жылға
дейін әрекет етеді және қажет деп табылған жағдайда ... бес ... ... бұл келісімі 1997 жылдан бастап Шанхай бестігі деп аталатын
болды. Қытай мен ТМД – ның Ресей, ... ... ... ... ортақ шекарасы 10 мың шақырымдай болатын.
2001 жылы ортақ шекарасы ... да ... ... ... ... ... ... ұйымы» деп атын өзгертті.
ШЫҰ басшылары, Сыртқы істер министрлері жыл сайын кездесулер ... үшін ... ... бар ... ... шешімдер қабылдап
отырды. Қазақстан делегациясы ол кездесулерде әрқашан ... ... ... енгізіп отырады. ШЫҰ – ға қатысушы елдер тек осы ... ... ... ... ... ... ... экстремизм, есірткі
бизнесі, қару – жарақтың заңсыз айналымы, ұйымдасқан қылмыс сияқты ... ... ... ... қою жөнінде де ынтымақтастыққа жұмыс
жүргізуге ұмтылуда.
Шанхай бестігі мемлекеттік шекара мәселелерін шешу жөніндегі кеңестен
ШЫҰ Қазақстанның ... ... ... ... ... және ең маңызды басым бағыттарының бірі болып ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасыда қорғаныс
қабілеттілігін сақтайтын, ұлт қауіпсіздігін нығайтатын болады. Біз ... және ... ... ... ... ... соғысты болдырмау
шараларымен бірге республиканың егемендік пен аумақтық тұтастықты ... де ... ... ... тек ... ... Бұл ... біз Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдернің
доктриналарын ... және ... ... ... ... ... ... көздейді. Әскери саладағы шешімдер барынша ... ... ... ... ... ... ... да бұзбауы
тиіс.
Қорғаныс қабілеттілігін сақтау мемлекеттің аса маңызды қызметі болып
табылады. Бұл тұста саяси аспектінің де маңызы зор. ... ... ... қалыптасу кезенің бастан кешіруде. Мемлекет ... ... ... ... және ... ... Республика әскері
өзінің алғашқы қадамдарынан бастап, әскери әзірлігін арттыруға, жастар үшін
Отанға шынайы адалдықтың ... ... ... ... шын мәнінде
даңқты жауынгерлік және еңбек дәстүрлерін дамытуға міндетті. ... ... Отан ... ... ... ... орнықтыру керек.
Қазақстан Республикасы сыртқы саяси қызметте біз жалпы ұлт ... ... ... ... ұстанып, өзімізге алған
міндеттемелерді қатаң орындайтын боламыз.[26]
Сыртқы саяси ... ... өз ... дүниежүзінің
алдынғы қатарлы елдерімен өзара тиімді қарым – ... ... ... ... ... тұрақтандыруда тұрақтылықпен қауіпсіздікті
қамтамасыз етудің кепілі ретінде барлық мемлекеттермен ... ... ... ...... функциясын орындайтын және соның көмегімен қоғамның
тіршілік – ... ... ... оған ... ... мен
алғышарттар жасауға ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың айрықша
нысаны. ... тән ... ... мен ... ... – ақ ... аса
мол мүмкіндіктеріне қарай мемлекет экономиканың дамытудың әлеуметтік –
саяси, рухани, ұлтаралық және ... ... ... ... ... ... ... қоғамдағы істердің жағдайын ... әсер ете ... ... тек ... ғана ... ... әсер ... мен әдістері бар айрықша ... ... ... ... оны ... ... ... мен институттарда әрекет ететін
басқалардан ерекше өзгешелігімен көзге түсетін ерекше күрделі саяси ұйым.
Мемлекет мәні оның ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарын қорғау ... ... ... ... ... етуден көрінеді. Мемлекет ... ... ... – құқықтық одағын көрсеткен, өз мақсаттарын жүзеге
асыратын және өз функцияларын мемлекеттің биліктің арнайы орган ... ... онда адам және ... ... мен ... ету, қоғамдық қатынастарды реттеу мен тәртіпке салу мемлекеттің
негізгі міндеті болып ... ... ... адам және ... мен ... ... азаматтық бейбітшілік пен келісімді
қамтамасыз етуде көрініс табады.
Қоғамның дамуы кезінде халық жағдайын көтеруді, азаматтардың құқықтары
мен ... ... ... ... ... ... деген
мәселелердің жиынтығын айқындап, ... ... ... іс- ... ... қоғамдық қатынастарды реттеуге және халықты басқару
барысында өзіне тән ... ... ... ... ... – оның мәні мен ... көрінетін іс - әрекеттердің басты
бағыты. ... ... ... ... ... ... жеке адамдарға немесе басқа мемлекеттерге бағытталады. Мемлекет
қызметінің мәні мен қажеттіліктерін білдіретін мемлекеттің іс - ... ... ... ... ... ... ... мақсат –
міндеттерін, мазмұнын және оның ... ... ... болады. Мемлекет
функциялары – мемлекеттің атқаратын жұмысының негізгі бағыты мен әдісі.
Мемлекеттің, үкіметтің, мемлекет ... ... ... ... ...... қоғамдық қатынастардың қандай да
бір ... ... және ... ... әсер етіп ... Мұндай
ықпалдың нәтижесінде мемлекет бір қатынасты бекітіп, ... ... ... бейтараптандырып немесе жеңіп шығады, үшіншісінің –
жаңадан пайда болуына мүмкіндік тудырады.
Мемлекет функциялары – бұл ... ... ... ... ... мәні мен ... ... табады. Мемлекеттің функциялары
оның міндеттерімен ... ... олар ... ... ... болып
келеді және оның өзгеруіне қарай өзгереді.
Мемлекет функцияларын түрлерге бөлуді әртүрлі негіздер бойынша жүзеге
асыруға болады:
1. әрекет ету ұзақтығына қарай ... ... және ... ... Тұрақты функциялар мемлекет дамуының барлық кезеңдерінде
жүзеге асырылса, уақытша функциялар төтенше сипаттағы белгілі бір
міндеттерді шешумен өз ... ... ... қызметінің маңыздылығына қарай – негізгі және ... ... ... қай ... ... ... ... ішкі
және сыртқы функциялар.
4. кеңістіктегі әрекетіне байланысты – жалпы мемлекеттік (жалпы ... ... ішкі ... – оның ... тұрған ішкі міндеттерді
шешудегі қызметінің негізгі бағыттары. Ішкі функцияларға мыналар ... және ... ... мен бостандықтарын қорғау, құқықтық
тәртіпті қамтамасыз ету функциясы, экономикалық және экологиялық функция,
салық салу ... ... ... ... ... ... ... функциялары – оның алдында тұрған ... ... ... ... ... бағыттары. Сыртқы
функцияларға мыналар жатады: мемлекетті ... ... ... ... функциясы, басқа мемлекеттермен қарым – қатынас функциялары жатады.
Мемлекет функциясының орындалуын ... ... ... ... ... ... ... орындау үшін тиісті мемлекеттік орган құрылады.
Кез келген мемлекет ... ... іс ... ... ... ... оған ... мемлекеттік аппарат құрылады. Мемлекеттік аппарат
дегеніміз – ... ... деп ... ... байланысты және
бірлесіп қызмет атқаратын бөлімшелердің жиынтығы. ... ... ... ішкі және ... ... ... ету үшін ... органдардың бірыңғай жүйесі. Мемлекеттік орган дегеніміз –
тиісті құзыретке иелі және өз функциясын жүзеге ... ... ... ... және ... күшіне арқа сүйейтін дербес,
оқшауланған құрамы бар мемлекеттік аппараттың бір ... ... ... ... ... іске ... үшін билік өкілеттілігіне
иелі мемлекеттік органның жүйесін құрайтын мемлекеттің механизмі.
Мемлекет функцияларын жүзеге асырудың нысандары – бұл ... ... ... ... оның ... ... ... нысандарды екіге бөлуге болады: ... ... ... ... ... ... ... құқықшығармашылық – бұл нормативтік актілерді дайындау мен ... ... ... – бұл ... ... ... ... арқылы
нормативтік актілерді жүзеге ... ... ... бұл
заңдарды орындау мен басқарушылық сипаттағы әртүрлі мәселелерді
шешуге байланысты күнделікті жұмыс;
3. құқыққорғаушы – бұл адам мен ... ... мен ... құқықбұзушылықтардың алдын алуға және кінәлі тұлғаларды
заңды жауапкершілікке тартуға байланысты қызмет.
Ұйымдастырушылық нысандарға мыналар жатады:
1. ұйымдастырушылық – ... бұл ... бір ... құжаттар
жобаларын дайындаумен, сайлаулар жүргізумен байланысты мемлекеттік
органдардың қызмет етуін ... ... ... ... ... - ... – бұл бухалтерлік есеппен,
статистикамен, қамтамасыз етумен байланысты жедел – техникалық ... ... ...... – бұл жаңадан қабылданған нормативтік
актілерді түсіндірумен, ... ... ... ... ... функцияларын орындауды идеологиялық
қамтамасыз етудегі күнделікті тәрбие жұмысы.
Мемлекет ... ... ... іс - ... ... ... оның рөлін мәнін, даму
перспективасын ашады, басқа жақтармен қатынасын анықтайды;
2. мемлекеттің қызметін өзінің ... ... ... ... береді;
3. қоғамдық өмірдің басты сферасындағы тұрақты қалыптасқан мемлекеттің
қызметі;
4. мемлекеттің мәні мәні мен оның ... ... ... байланыстылығы.
Мемлекет функциялары мемлекеттің қандай да бір даму ... ... ... ... мақсаттарды бекітеді және осы ... ... ... ... ... ... ... функциясын ел ішінде
де, халықаралық аренадағы тұрақтанған пәндік – ... ... ... ... ... ... ... саяси,
экономикалық және өзге де ... ... ... ретінде
қарастырады. Қандай да функцияны атқару қоғам үшін де ... үшін ... ... ... ... ... үшін елдің қорғаныс
қабілеттілік функциясын тұрақтандыруға, басқа мемлекеттермен ... ... ... орнатуға тырысады. Осы ... ... ... жағдайда
мемлекет елді басқару құқығынан толық немесе уақытша айырылуы мүмкін.
Кез келген мемлекет ... ... ... ... ... іске ... құқыққа түсінік беру; заң қабылдау; өкім немесе үкім
шығару; жаза ... ... ... ... ... сыртқы
істерді жүргізу және қорғану.
Мемлекетті нығайту – тәуелсіздікті, оның тірегі болып саналатын заңды
нығайту деген сөз. Бұл ... ... өсіп - ... ... ... ету, ... беделімізге нұқсан келтірмей, ішкі саяси ахуалды
заң күшімен тұтастандыру арқылы ... ... ... ... қарым – қатынас тұрғысынан алаңсыз еңбек етуіне,
бар жағдайдың ... ел ... ... ... іс ... ... ... мемлекеттік функциясы, оның ... ... мен ... яғни ... ... ... мақсаты мен
міндеттері. Мемлекетіміздің функциялары ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... – техникалық базасын құрып,
дамытуға ... мына ... ... ... ...... ... және өндірістік қатынастардың
субъектілеріне нарықтық экономиканы дамытуға жан – жақты ... ... ... ... функция - мемлекеттің экономикалық дамуының
негізгі стратегиялық ... ... ... ... ... мен
тәсілдерін көрсету. Экономикалық функцияның мақсаты - салық ... ... ... ... ... ... ... қажетті
саласына жеңілдік беріп дамыту, ғылым мен ... ... ... (бұд екі ... процесс); мемлекетік өндірісті дамыту.
Әлеуметтік ... ... ... ... демократиялық, зайырлы, құқықтық ретінде орнықтырумен қатар
оны әлеуметтік деп жариялады. Әлеуметтік функция – ... ... ... және ... ... әл – ... ... бағыталған. Әлеуметтік функцияның мақсаты – қарт адамдарды,
мүгедектерді, көп ... ... ... ... сонымен қатар
кедейлілікпен, жұмысссыздықпен ... ... ... ... ... ... мұқтаж топтар, соның ішінде
(зейнеткерлерді қоса) 3,5 ... аса адам ... ... ... ... ... ... қорғау, зейнетақымен қамтамасыз ету,
денсаулық сақтауға, ... ... ... ... ...... ортаны қорғауды, табиғат байлықтарын
сақтауды, мемлекет тарапынан атқарылатын қызметті қамтиды. Біздің елімізде
экологияны №1 ... ... ... ... таза ... – адамның дені сау
болады. Ал дені ... – жаны сау. Арал ... ... ... ел
экологиясын біраз нашарлатты. Өзен, көлдер тартылып, ормандар оталып,
еліміздің ... ... ... ұшырады. Давоста өткен әлемдік
экономикалық форумда 133 елдің ішінен ... ... орта ... ... 70 ... ... ... функция – адамдардың денсаулығы, рухани сана
сезімі, білімі, әдет – ғұрып, салт – ... ... ... ... тәрбие т.б. мемлекеттің тұрақты бақылауында болып, оны ... ... ... Бұл ... ... жеке ... да,
бірлестіктіктер де тиісті деңгейде үлес қосып отырады.
Мәдени – тәрбие жұмыстары, яғни жеке адамның жан – ... ... ... және оның ... мен ... ... қамтамасыз
ету үші алғышарттар жасайтын жұмыстар.
Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету функциясы -
Қазақстан ... ... өзін ... зайырлы,
құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, адам және адамның
өмірін, құқықтары мен бостандықтарын ең қымбат ... деп ... ... ). ... байланысты оның Конституциялық құқықтары мен бостандықтарын
тиімді қорғау мемлекеттің ең негізгі міндеттері болып ...... ... ... ... ... - 2030»
ұзақ мерзімді бағдарламасында елімізді дамытудың стратегиялық ... ... ... – техникалық прогресті дамыту функциясының рөлін
көтеру және отандық ... мен ... ... қабілеттін
арттыру деп көрсетілген . Қазіргі кезеңде тәуелсіз Қазақстанда ... ... ... ... функциясы басым бағыттардың бірінен сыналады.
Қазақстан Республикасының сыртқы функциялары оның Конституциясында
белгіленген Қазақстан ... ... ... және қол сұғылмайтындығын көздейтін қағиданы қамтамасыз
етуге бағытталған қызмет ... ... ... қорғау, еліміздің
қорғаныс қабілетін нығайту және мемлекеттік қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... аса ... ... бірі.
Басқа мемлекеттердің аумағында тұратын азаматтардың құқығын қорғау
жөнінде ... 11 – ... 2 – ... ... ... өзінің одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға
қамқорлық жасауға кепілдік береді»
Қазақстан қысқа тарихи мерзім ішінде басшылықтың ең ... ... ... ... ... ... тұрақты да
байсалды саясатының нәтижесінде республика едәуір зерделі, ұйымдық және
моральдық тегеурін талап ... ... ... шеше ... ... ... ... күрделі ішкі саяси, терең экономикалық
және әлеуметтік дағдарыс жағдайында ... ... ... аз
ғана уақыт ішінде Қазақстан әлемдік қауымдастықтың тең құқылы ... ... Оның ... ...... саясаттың бірқатар
бағыттарының көп қырлылығы мен ұстамдылығында болады.
Қазақстан көптеген елдермен тығыз қарым – ... ... ... ... Түркия, Қытай. Қазақстан айтарлықтай қысқа мерзім ... алыс шет ... ... ... ... қаланды. Қазақстан
Республикасы тұрақтылық пен қауіпсіздікті қамтамасыз етудің кепілі ретінде
барлық мемлекеттермен тығыз қарым ... ... ... біздің елімізде халықтар достастығының
ізгі дәстүрлерін нығайту ... ... рет ... аударды.
Қазақстандағы тұрақтылық пен ұлтаралық келісім мемлекет ... ... ... ... ... ... Барлық ұлт өкілдері яғни
халықтар ... ... ... – бір көзі ... ... ... ... табылады.
Құқық тәртібін қорғау Конституцияға сүйене отырып, бақылау арқылы оның
талаптарын орындауда, қоғамдық, қауіпсіздікті ... ету ... аса ... сыртқы функцияларының бірі.
Мемлекетіміздің маңызды сыртқы ... бірі – ... ... және ... ... біздің
республика азаматтарының және қоғамдық бірлестіктердің қарым – қатынастарын
нығайтуға ықпал жасайтын саясат, ... ... ... ... жүзеге асыру болып табылады.
Пайдаланған деректемелер тізімі.
Нормативтік-құқықтық актілер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 2002 жыл
2. Қазақстан Республикасының « Инновациялық қызмет» ... ... ... ... « Мәдениет» туралы заңы. 1996 жыл ... ... ... ... кодексі» 2007 жыл 9 қаңтар
Арнайы әдебиеттер:
1. Ашитов З.О. ... ... ... ... ... Жарғы» 2003 жыл.
2. Ашитов З.О. «Егемен Қазақстанның құқығы». ... ... ... 2003 ... ... ... ... право. Курс в 2 тт М., 1981, 1982
4. Абдулаев.М.И. ... ... и ... 2003
5. Булгакова Д.А. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы 2004 жыл
6. Булгакова Д.А. Теория государства и ... ... ... ... ... Е. «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері».
Алматы 2003 ... ... В.К. ... современнного права. Н.Новгород.1991
9. Булекбаев.С.Социально – филосовский ... ... ... ... ... доктора экономичиских наук.Алматы, 1998 жыл.
10. Венгеров А.Б. Теория государства и ... ... ... Гайман – Черновюк В.И. Очерк теории государства и ... М., ... ... С.Г ... ... ... Минск 2005
13. Ерманов В.А «Қазақстан қазіргі дүние әлемінде». Алматы 2002 жыл
14. Жоламанов К.Д. «Мемлекет және құқық ... ... ... ... ... А.С. ... теория государства и право. А., 2000г
16. Ибраева А.С. Ибраев Н.С.Теория государства и право. ... ... ... 2003 ... ... А.И. Теория государства и право. Москва 1994г
18. Комарпов С.А. Общая теория государства и права. Саранськ, 1994
19. Курс ... по ... ... и ... Под.ред. А.В.Малько.,
Саратов 1993 г
20. Курс ... ... и ... ... ... Тюмень 1994
21. Клименко Теория государства право. Москва 2004
22. Лазарев В.В. Теория государства и ... ... ... ... Р.З. ... ... Москва 1994
24.Матузов.Н.И.,А.В.Малько «Теория государства и право. Москва. Юристь 2005
25. Манов Г.Н. Советское ... ... ... ... ... Мухамедов М.Б. «Қазақстан тарихы». Алматы «Қарасай» 2007 жыл
27. Мухамедов М.Б. «Қазақстан әлемдік қауымдастықта». Алматы, 2000жыл
28. Мұхамеджанов Б.А . Кеңес ... ... ... ... ... ... Н.Ә. Қазақстан – 2030. Алматы 2007
30. Назарбаев Н.Ә.Қазақстанның болашағы – қоғамның идеялық ... 1993 ... ... ... ... Алматы., 2003 жыл
32. Нерсесянц В.С. Теория государства и права. Москва., 2001.
33. ... ... ... и права. Курс лекций ... ... ... ... права и государства. Под.ред. В.В.Лазарева., Москва 1996
35. Поляков А.В. Общая теория ... Санк – ... ... ... ... ... ... и право.Москва.Академический Проект 2005
37. С.Өзбекұлы Мемлекет және құқық теориясы. Алматы Жеті жарғы 2006 ... ... В.М. ... государства и права. Учеб. Былина 1998
39. Спиридонов Л.И. ... ... и ... Москва 1999
40. Табанов С.А. «Салыстырмалы құқықтану негіздері». Алматы ... ... ... Қ. ... Республикасының дипломатиясы». Алматы 2002 жыл
42. Теория государства и права. Под.ред. А.В.Венгерова.,Москва 1995
43. ... ... и ... в.М.Королский., Москва 1997
44. Теория государства и права.Курс лекций под.ред.И.И.Матузова.,Москва
1999
45. Теория государства и права.Марченко., Москва ... ... ... и права. Под.ред. Н.А.Катаева Уфа 1994
47. Теория государства и права.Под.ред. Г.Н.Манапова Москва ... ... ... и ... ... ... ... Москва
1997
49. Храпанюк В.Н. Теория государства и права. Москва 2000
50.Черданцев А.Ф. ... ... и ... Курс ... Екатеринбург 2000
Баспасөз материалдары.
1. Абдулпаттаев С. «Орталық Азия мемлекеттерінің Одағын құру бастамасының
маңызы». Ақиқат, 2005, № 5
2. Абдулпаттаев С. «Интеграциялық ... ... 2003, № 6
3. ... С. ...... ... – қатынастары». Ақиқат, 2004,
№ 8
4. Арыстанбекова А. Әлемге әйгілі. Егемен Қазақстан 2001 жыл 2 наурыз
5. Арыстанбекова А. Қазақстаннның БҰҰ – на ... ... ... ... ... 2002ж ... Биржанова А. Функции демократического государства. Жалпы тарих және
құқықтану мектепте, 2003, №1
7. Иманбекова Б. «Қазақстандағы ғылыми – ... ... ... № 9
8. ... Ғ. ... ... және қауымдастық». Қазақ ... № 4
9. ... М. ... саласын аймақтық басқарудың кейбір
мәселелері». Саясат, 2006, № ... ... ... жаңа ... ... даму ... ... тиіс. Дипломатия жаршысы. 2000 жыл, №3, 11 бет.
11. Нұрақым Р. «Қазақстан мен ... ...... жаңа ... 2004, № 1
12. Өтебаев Н. «Орталық Азиядағы геосаяси үрдістері». Ақиқат, 2003, № ... Г. ... ... ... ... ... ... № 4
13. Тоқаев Қ. Ынтымақтастыққа он жыл ... ... 2002 жыл 2 ... ... М. НАТО және ... ... ақшамы 1999 жыл 20 мамыр.
15. Теміртасова А. Әлеуметтік көмек көрсетілді. Заң және ... 2007 ... ... С. Өңі ... НАТО. Егемен Қазақстан 2002 жыл ... ... Г. ... ... ... ... мүдделер». Саясат, 2004,
№ 4
-----------------------
[1] Маркс К, Энгельс Ф.Таңдамалы шығармалары. Алматы, 1981, 3 – том.364 –
бет.
[2] ... К., ... ... 9 ... 1986 4 – ... – бет.
[3] Цицерон.Диалоги. О Государстве.О законох. М., 1966 20 бет
[4] Манов Г.Н. ... ... ... ... ... ... 1987. 47 -61 беттер.
[5] Общая теория государства и права.М., 1994. 241 - бет ... ... Н.И., ... А.В. ... государства и права.Курс лекций
М.,1997 65- бет.
[7] Нерсесянц В.С. ... ... и ... М., 2001. 67 – ... ... ,2005 22 қыркүйек.
[9] Қазақстан - 2030 стратегиялық бағдарламасы.
[10] С.Булекбаев. ...... ... ... ... ... ... экономичиских наук.Алматы, 1998 жыл. 38 -
бет
[11] Теміртасова А. Әлеуметтік көмек көрсетілді. Заң және заман. №4, 2007
жыл
[12] Б.А.Мұхамеджанов «Кеңес ... ... ... Алматы,
1990 жыл 16 бет
[13] Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 24 желтоқсандағы ... ... ... Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі
1998 жылғы
[15] Қазақстан Республикасының «Инновациялық қызмет» туралы заңы.
[16] Назарбаев Н.Ә.Қазақстанның болашағы – қоғамның идеялық бірлігінде.
Алматы, 1993 ... ... ... 2001 жыл, 15 ... ... ... жаңа ... әлемдік даму үрдістерінен кенже
қалмауы тиіс. Дипломатия жаршысы. 2000 жыл, №3, 11 бет.
[19] ... – 2030 ... ... Арыстанбекова А. Әлемге әйгілі. Егемен Қазақстан 2001 жыл 2 ... ... А. ... БҰҰ – на ... оқиғалар қалай өрбіді.
Дипломатия жаршысы. 2002ж ... ... Қ. ... он жыл ... ... 2002 жыл 2 наурыз
[23] Шойынғазин С. Өңі өзгерген НАТО. Егемен Қазақстан 2002 жыл ... ... М. НАТО және ... ... ... 1999 жыл 20 ... Тоқаев Қ. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. Алматы 2002жыл 308-
318 бет.
[26] Н.Ә.Назарбаев. Тәуелсіздік белестері. Алматы., 2003 жыл 106 бет.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 81 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет туралы35 бет
Сандық ұғымдар арқылы жасалған күрделі атаулар концептілерінің құрылымы57 бет
Delphi ортасында бір айнымалының функциясын зерттеу әдістемесін жасау18 бет
MATLAB бағдарламасы.Simulink пакеті. Ляпунов функциясына жалпы анықтама.13 бет
Арнайы функциялар29 бет
Бір айнымалылы функциялардың интегралдық есептеулері3 бет
Динамикалық хаос радиотехникалық генераторлардың негізінде нейрондық торды құру18 бет
Дифференциалдық есептеулердің экономикада қолданылуы4 бет
Жай сандардың арифметикалық прогрессияда таралуы50 бет
Жоғарғы ретті туындылар мен дифференциалдар2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь