Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру жолдары

Ж О С П А Р

КІРІСПЕ

І. ҰЛТТЫҚ БАНК . ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ОРТАЛЫҚ БАНКІ

1.1. Ұлттық Банктің мақсаты, міндеті және құрылымы
1.2. Ұлттық Банктің негізгі қызметтері және операциялары
1.3. Орталық банктердің қызметінің шетелдік тәжірибелері

ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫН ЖҮРГІЗУДЕГІ ЭКОНОМИКАҒА ТИГІЗЕТІН ӘСЕРІН ТАЛДАУ

2.1. Қазақстан Республикасының экономика жағдайын және даму динамикасын бағалау
2.2. Ұлттық Банктің ақша.несие саясатын жүргізудің негізгі көсеткіштерін экономикалық талдау
2.3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша.несие саясатын жүзеге асырудағы негізгі бағыттар

ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

3.1. Инфляцияға әсер етуші монетарлы емес факторларды талдау ерекшелігі
3.2. Инфляциялық тәргеттеуді өндірудің дүниежүзілік тәжірибесі және оны Қазақстан Республикасына бейімделуі
3.3. Қазақстан Республикасының инфляциялық тәргеттеуге өтудің өтпелі кезеңі және енгізу жоспары

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Банктік жүйе - нарықтық экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылымдарының бірі.
Банктер нарықтық экономикаға басты қаржылық делдалдар болып табылады. Өз қызметінің үрдісінде, олар ақша нарығында тауар болатын, жаңа талаптар мен міндеттемелерді жасады. Клиенттердің салымдарын қабылдау арқылы банк депозит деген жаңа міндеттеме жасаса, ал қарызды беру арқылы қарыз алушыға жаңа талап қойды.
Банктік жүйесінің мақсаты мен міндеттері негізінен экономиканы жалпы басқарудан мақсаттары және міндеттерімен бірдей, әйтсе де банктер басқарудың кішігірім жүйелері ретінде экономиканы басқарудың жалпы мақсатына жетуді қамтамасыз ететін, өзіне тән жеке міндеттерін орындайды.
Экономиканы басқару процесінде банктер негізінен басқарудың экономикалық қатынастары ең алдымен мүдде ретінде көрініс алады, ал экономикалық мүдде өндірістің мақсаты, яғни оны қозғаушы фактор болып табылатын әдістемелерді пайдаланады. Мүддені осылай деп түсінуден келесі туындайды, яғни оларға қажеттіліктерді қанағаттандыру арқылы әсер етуге байланысты. Банктер басқарудың экономикалық әдістері мәселен, несиелеу арқылы, экономикалық әр түрлі буындарының қарыз қаражаттарындағы қажеттіліктерін әр түрлі несиелермен немесе қолма-қолсыз есеп айырысу арқылы экономиканың үздіксіз қызмет етуіндегі қажеттілігін қанағаттандырады, қоғамдық өнімнің тоқтаусыз қозғалысын қамтамасыз етеді.
2006 жылдың сәуір айында Елбасы елдің қаржылық жағдайын талдап, инфляциямен күрес, қазына және монетарлық саясат жайында жиналыс өткізді.
Былтырғы жыл қаржылық сектордың, еліміздің ең үдемелі дамыған экономиканың басты саласы ретінде көзге түскенін Президент атап өтті. Екінші деңгейлі банктердің активтерінің көрсеткіштері жалпы ішкі өнімнің қатынасында 2005 жылы 67 пайызды құрады, Бұл шығыс Еуропа елдеріне сәйкес көрсеткіш. Қазақстан Республикасы қаржы нарығындағы басқа көрсеткіштерімен де осы елдер қатарына қосылуына жақындап қалды. Осыған сәйкес елдегі инфляцияның қарқынын төмен деңгейде сақтап отыру, басты мақсат екенін Елбасымыз атап айтты [1].
Елбасы Қазақстан Республикасының Үкіметіне және Ұлттық Банкке инфляцияға қарсы нәтижелі іс-шараларды ұйымдастыруға тапсырыс берді. Ақша-несие саясатын одан әрі нығайту біздің елімізге қажетті.
Елдің экономикалық өсуін қамтамасыз ету үшін Ұлттық Банк экономикаға ақша ұсынысын теңгерімділік түрде көбеюін тізбектілік саясатын жүргізу керек.
2010ж. Қазақстан Республикасы өзінің жалпы ішкі өнімін 2000 жылға қарағанда екі есе көбейтуге жоспарлаған еді, бірак қазіргі таңда Қазақстан үшін оның екі еселенуі 2008 жылда болады деген сенім бар.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы, экономиканы мемлекеттік қаржылық реттеу бағытында құрылған экономикалық саясатының нәтижесі.
Бюджеттік, салықтық, кедендік және ақша-несиелік тетіктер арқылы мемлекет экономиканы реттеп отырады. Халық арасында бюджеттік, салықтық, кедендік тетіктер экономиканы реттеуде көп қолданыс таппайды, сондықтан нарықтық экономикасы дамыған елдерде реттеу ақша-несие тетігі арқылы, яғни қаржы нарығындағы басты реттеуші орган - Орталық банк арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының жетістігі Ұлттық Банктің қызметінің нәтижесі болып табылады. Ұлттық Банктік қызметі және жүргізіп отырған саясаты елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тигізетін әсері соншалықты, Парламент, Үкімет және шаруашылық жүргізуші субъектілердін мәжілісінде басты мәселе ретінде қарастырылады. Қандай құралдар және әдістер арқылы жүзеге асырылады. Экономикасы дамыған елдерде, мәселен Шығыс Еуропа мен АҚШ, қандай жаңаша әдістер қолданыс тапқаны. Сонымен қатар Ұлттық Банктің және Қазақстан Республикасының экономикасы дамыған және дамушы елдермен салыстырғанда қай белеске жеткенін талдау керек.
Ұлттық Банктің қызметін талдау мынадай макроэкономикалық көрсеткіштер арқылы көруге болады: инфляциның динамикасы, жалпы ішкі өнімнің динамикасы, мүнай өндеудің салыстырмалы динамикасы, шетел инвестицияларының адам басына шаққандағы таза ағымы, салалардың дамуын бағалау және өнім шығару.
Қазақстан Республикасының банк жүйесі, қаржы жүйесі көптеген қиын белестерден өтті, бірақ 2000 жылдан бастап макроэкономикалық көрсеткіштер өсе бастады, бұны жыл сайын өткізілетін несие рейтингтері көрсетті. Бұл рейтингтерді Standart and Poor’s, Moody’s Fitsh сияқты тәуелсіз компаниялар жүргізді. Осы рейтингтер бойынша Қазақстан Республикасының экономикасының дамуы басқа ТМД елдермен салыстырғанда 2 жылға озық дәрежеде болғанын көрсетті, бұны Ұлттық Банктің дұрыс жүргізген саясатының нәтижесі деп білуге болады.
Ұлттық Банктік Қазақстан Республикасының экономикасына тигізетін әсерін зерттеу дипломдық жұмыстың басты мақсаты болып табылады, өйткені халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайын көтеру және елбасымыздың жолдауы бойынша, Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясының негізі екенін көріп отырмыз.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауы 2наурыз 2006 ж.
2. Қазақстан Республикасының Конститутциясы
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі
4. «Банк және банк қызмет» туралы Қазақстан Республикасының
заңы 31 тамыз 1995 ж. №2444
5. ҚР Заңы ««Қазакстан Республиксының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу мен қадағалау» 4 шілде 2003 года №474-ІІ;
6. «Ұлттық банк туралы» Қазақстан Республикасының заңы.
7. Ақша, несие, банктер: Оқулық/Жалпы редакциясын басқарған Ғ.С. Сейітқасымов. - Алматы: Экономика, 2001.
8. Семь задач для финансистов: Тезисы выступлений на IV конгрессе финансистов Президента РК Н. Назарбаева и Президента Всемирного Банка Д. Вултенсона/ А. Донских //Казахстанская правда. - Астана, 2004.- 16 нояб. - С. 1,2.
9. О неотложных мерах по стабилизации денежной системы: указ Президента РК // САПП. - 1998. - № 30. - С. 83
10. Проблемы экономического роста денежно-кредитной политики в Казахстане/ А.Умралиева // Транзитная экономика.-1998.-Ст.3.-С.94-99
11. Об объединении денежной системы Республики Казахстан с денежной системой Российской Федерации: соглашение // Бизнес клуб. - 1993. -№ 22. - С.3
12. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауы 2005 ж.
13. О взаимодействии денежно-кредитной, налоговой и бюджетной
политики/А.Зейнелгабдин//Вестник по налогам и инвестициям.-1998.-№5-6. - С. 35-37
14. О роли денежно-кредитной политики в предотвращении финансового кризиса в Казахстане/Ж.А.Кулекеев//Саясат.-1998.-№12.-С.20-25
15. Теңгеге тұрақтылық жарасады/Қ.Ильясова//Егемен Қазақстан.-16 қараша 2005ж.
16. Роль денежно-кредитной политики в оздоровлении экономики/Ж.Кулекеев // Банки Казахстана. - 1999. - № 2. - С. 2-5
17. Критические замечания по фундаментальным вопросам денежной политики/ С.Глазьев // Вопросы экономики. - 1999. - № 2. - С. 40-52
18. Денежно-кредитная политика/Н.Литвинова//АльПари.-1999.-№3.-С.3-5
19. Денежная масса и инфляция/ Райская Н. // Экономист. - 1999. - № 11.-С. 82-86
20. Монетарная политика и экономический рост в России: отдельные аспекты проблемы/ А.Ю.Симановский // Деньги и кредит. - 1999.-№11.- С. 14-24.
21. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі» ММ ОҚФ 2005 ж. есебі
22. О денежно-кредитной политике и ходе реструктуризации банковской системы/ В.В.Геращенко // Деньги и кредит. - 2000. - - № 6. - С. 5-13.
23. О причинах денежного дефицита в переходной экономике/ О.Намозов // Деньги и кредит. - 2000. - - № 6. - С. 41-46.
24. О денежно-кредитной политике и ходе реструктуризации банковской системы./ В.В.Геращенко // Банковские технологии. - 2000. - № 9. - С.26-35.
25. Модель мультипликатора скорости денежного обращения/ Ю. Пулатов //Банки Казахстана. -2001.-№7. - С. 7-12.
26. Денежная масса, совокупный спрос и золотовалютные резервы/ Л.И. Абалкин//Деньги и кредит. - 2001. -№7. - С. 3-6.
27. Финансы, кредит и денежное обращение в развитых странах/М.Игнацкая // Экономист. - 2001. - № 12. - С. 66-77.
28. Новая модель национальной денежно-финансовой системы Республики Казахстан / У. Баймуратов // Транзитная экономика. - 2001. - №5-6. - С.102-113.
29. Государственные и муниципальные ценные бумаги: проблемы бюджетного дефицита и формирования механизма денежно-кредитной политики/ Д. Шибутов // Транзитная экономика. - 2002. - №1. - С. 104-109.
30. «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» ҚР 2005 жылғы 13 маусымындағы N 57 Заңы
31. Рұқсаттан хабарлама / Налаева С/ Егемен Қазақстан/ 15 қараша 2005 ж. - 66.
32. Эмиссия денег и валютное регулирование в сфере денежного обращения/ Ф.С. Карагусов // Финансовый эксперт. - 2002.-
Пилотный номер, май. - С. 13-16. ; № 1. - С. 26-31.
33. Устойчивая денежно-кредитная система- важный инструмент
обеспечения финансовой безопасности / Т. Маглакелидзе // Деньги и
кредит. - 2002. - №6. - С. 53-56.
34. Ноты как инструментарий денежно-кредитной политики
Национального Банка / С. Ниеткалиев, Б. Кулатаев // Рынок ценных
бумаг Казахстана. - 2002. - №7. - С. 36-42.
3 5. Обеспечение экономики денежной ликвидностью в Казахстане (монетизация экономики) / Н.А. Нурсеит // Банки Казахстана. - 2002. -№9.- С. 5-13 ;№ 10.- С. 19-31.
36. Особенности денежно-кредитной политики РК в условиях либерализации валютного режима / С.Б. Жунуспеков, А. Калиева/Банки Казахстана. - 2002. - № 10. - С. 41-44.
37. Қазақстан Республикасы Улттық Банкінің ақша-несие саясатының 2005-2007 жылдарға арналған негізгі бағыттары
38. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатының 2006-2008 жылдарға арналған негізгі бағыттары.
39. Инфляция. Немонетарные факторы/ В.Назаров/ Казахстанская правда/19мая2006ж.
40. Показатели инфляции в Европе // КОРИНФ. - М., 2003. - № 47. - С. 7-8.41.
        
        Ж О С П А Р
Кіріспе
І. Ұлттық банк – Қазақстан Республикасының орталық банкі
1.1. Ұлттық Банктің мақсаты, міндеті және құрылымы
1.2. Ұлттық ... ... ... және операциялары
1.3. Орталық банктердің қызметінің шетелдік тәжірибелері
ІІ. Қазақстан республикасының ұлттық банкінің ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының экономика жағдайын және даму динамикасын
бағалау
2.2. Ұлттық Банктің ... ... ... негізгі
көсеткіштерін экономикалық талдау
2.3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша-несие ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру
жолдары
3.1. Инфляцияға әсер ... ... емес ... ... ... Инфляциялық тәргеттеуді өндірудің дүниежүзілік тәжірибесі және оны
Қазақстан Республикасына ... ... ... инфляциялық тәргеттеуге өтудің өтпелі
кезеңі және енгізу ... ... ... жүйе - ... ... ең ... және біртұтас
құрылымдарының бірі.
Банктер нарықтық экономикаға басты қаржылық ... ... ... ... үрдісінде, олар ақша нарығында тауар болатын, жаңа талаптар
мен міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... деген жаңа міндеттеме жасаса, ал қарызды беру арқылы қарыз алушыға
жаңа талап қойды.
Банктік жүйесінің ... мен ... ... ... жалпы
басқарудан мақсаттары және міндеттерімен бірдей, ... де ... ... ... ... ... басқарудың жалпы
мақсатына жетуді қамтамасыз ... ... тән жеке ... ... ... процесінде банктер негізінен басқарудың
экономикалық қатынастары ең алдымен ... ... ... ... ... ... өндірістің мақсаты, яғни оны қозғаушы фактор ... ... ... ... ... деп ... ... яғни оларға қажеттіліктерді қанағаттандыру арқылы әсер етуге
байланысты. Банктер басқарудың ... ... ... ... ... әр ... ... қарыз қаражаттарындағы
қажеттіліктерін әр түрлі несиелермен немесе ... есеп ... ... үздіксіз қызмет ... ... ... ... ... қозғалысын қамтамасыз етеді.
2006 жылдың сәуір айында Елбасы елдің қаржылық ... ... ... ... және монетарлық саясат жайында жиналыс өткізді.
Былтырғы жыл қаржылық сектордың, еліміздің ең ... ... ... ... ретінде көзге түскенін Президент атап өтті.
Екінші деңгейлі банктердің активтерінің көрсеткіштері жалпы ішкі ... 2005 жылы 67 ... ... Бұл ... Еуропа елдеріне сәйкес
көрсеткіш. Қазақстан Республикасы ... ... ... көрсеткіштерімен
де осы елдер қатарына қосылуына ... ... ... ... ... қарқынын төмен деңгейде сақтап отыру, басты мақсат екенін
Елбасымыз атап ... ... ... ... Үкіметіне және Ұлттық Банкке
инфляцияға қарсы нәтижелі іс-шараларды ұйымдастыруға тапсырыс берді. Ақша-
несие ... одан әрі ... ... елімізге қажетті.
Елдің экономикалық өсуін қамтамасыз ету үшін Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
керек.
2010ж. Қазақстан Республикасы өзінің жалпы ішкі өнімін 2000 жылға
қарағанда екі есе көбейтуге жоспарлаған еді, ... ... ... ... оның екі еселенуі 2008 жылда болады деген сенім бар.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы, экономиканы
мемлекеттік қаржылық ... ... ... экономикалық саясатының
нәтижесі.
Бюджеттік, салықтық, кедендік және ... ... ... ... ... ... ... арасында бюджеттік, салықтық,
кедендік тетіктер экономиканы реттеуде көп қолданыс таппайды, сондықтан
нарықтық экономикасы дамыған елдерде ... ... ... ... яғни
қаржы нарығындағы басты реттеуші орган - Орталық банк арқылы жүзеге
асырылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... табылады. Ұлттық Банктік қызметі және жүргізіп отырған саясаты елдің
әлеуметтік-экономикалық дамуына ... ... ... ... және шаруашылық жүргізуші субъектілердін мәжілісінде басты мәселе
ретінде қарастырылады. Қандай құралдар және ... ... ... Экономикасы дамыған елдерде, мәселен Шығыс ... мен ... ... ... қолданыс тапқаны. Сонымен қатар Ұлттық Банктің және
Қазақстан ... ... ... және ... ... қай ... ... талдау керек.
Ұлттық Банктің қызметін талдау мынадай макроэкономикалық көрсеткіштер
арқылы көруге болады: инфляциның динамикасы, жалпы ішкі өнімнің динамикасы,
мүнай өндеудің салыстырмалы ... ... ... адам басына
шаққандағы таза ағымы, салалардың дамуын бағалау және өнім шығару.
Қазақстан Республикасының банк ... ... ... ... қиын
белестерден өтті, бірақ 2000 жылдан бастап макроэкономикалық ... ... бұны жыл ... ... ... ... көрсетті. Бұл
рейтингтерді Standart and Poor’s, Moody’s Fitsh сияқты тәуелсіз компаниялар
жүргізді. Осы рейтингтер ... ... ... ... ... ТМД ... салыстырғанда 2 жылға озық дәрежеде болғанын
көрсетті, бұны ... ... ... жүргізген саясатының нәтижесі ... ... ... ... Республикасының экономикасына тигізетін
әсерін зерттеу ... ... ... ... ... табылады, өйткені
халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайын көтеру және елбасымыздың жолдауы
бойынша, Қазақстанның әлемдегі ... ... ... 50 ... ... ... негізі екенін көріп отырмыз.
I. ҰЛТТЫҚ БАНК - ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ
ОРТАЛЫҚ БАНКІ
1.1 Ұлттық ... ... ... және ... ... екі ... банк ... бар. Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының орталық банкі болып
табылады және ... ... банк ... ... ... Ерекше құқықтық мәртебесі бар Қазақстанның Даму ... ... өзге ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... және өзге де ... ұйымдарымен
қарым-қатынастарда өз өкілеттігі шегінде Қазақстан Республикасының мүддесін
білдіреді [2].
Қазақстанның Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Президентіне есеп
береді, ... ... ... ... ... шегінде өз қызметінде
тәуелсіз. Қазақстанның Ұлттық Банкі өз қызметін Қазақстан Республикасының
Үкіметімен үйлестіріп отырады, өз ... ... ... ... және егер бұл оның ... ... ... мен ақша-
несие және валюта саясатын ... ... ... оны іске ... ... Банктің негізгі мақсаты Қазақстан Республикасында бағалардың
тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады. Негізгі мақсатты іске ... ... ... Банкіне мынадай міндеттер жүктеледі:
- мемлекеттік ақша-несие саясатын әзірлеу және жүргізу;
- төлем жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
- валюталық реттеуді және ... ... ... асыру;
- қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал ету.
Сонымен ... ... ... ... ақша массасының көлемін реттеу арқылы бағалы
қағаздарды ... ... ... аумағында банкноттар мен
монеталардың жалғыз эмитенті болып табылады;
- банктер үшін соңғы сатыдағы кредитор болып табылады;
- банктің, қаржы ... ... ... функциясын
жүзеге асырады;
- төлем жүйесінің үздіксіз жұмыс істеуін ұйымдастырады;
- Қазақстан ... ... ... ... ... ... және құқықтарды жүзеге асырады [4].
2004 жылдан бастап Еуроодақ ... және ... ... ... бағамы бойынша бағдарлардан бағалардың тұрақтылығын
қамтамасыз ету саясатындағы акценттердің ... ... ... ... ... ... ... көші шеңберінде Ұлттық Банк
бағдарларды инфляция бойынша ғана ... ... ... ... асыру барысында туындауы мүмкін кез-келген басқа ... ... ... кезектегілер болып табылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 ... ... ... және ... ... мемлекеттік реттеу мен
қадағалауды жүзеге ... ... ... ... ... және
қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі»
мемлекеттік мекемесін бөліп шығару ... ... Банк ... ... ... ... ... қадағалау үшін жеке реттеуші орган
құру қаржы ... ... ... маңызды қадам болып табылады.
Реттеудің ... ... ... ... ... ... және ... қызмет көрсетуді дамыту үшін едәуір тиімді екендігін ... ... отыр ... ... ... ... кіреді:
- 10 департаменттен, 140 жеке басқармадан және 1 жеке бөлімнен тұратын
орталық аппарат;
- 16 аумақтық филиал және ... ... бір ... — Кассалық
операциялар және құндылықтарды сақтау орталығы;
- Ұлттық ... ... ... өкілдігі;
- 5 есеп беретін ұйым.
- «Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... ... жүргізу құқығы бар республикалық
мемлекеттік кәсіпорны;
- «Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... бар республикалық мемлекеттік
кәсіпорны;
- «Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... құқығы бар республикалық мемлекеттік
кәсіпорны;
- «Қазақстан ... ... ... ... ... ... құқығы бар республикалық мемлекеттік
кәсіпорны;
- ... ... ... ... ... ету ... шаруашылық жүргізу құқығы бар республикалық
мемлекеттік кәсіпорны.
Ұлттық Банк:
- «Қазақстанның салымдарға кепілдік беру қоры»;
- «Сақтандыру ... ... беру ... «Қазақстанның Актуарлық орталығы»;
- «Қазақстанның ипотекалық кредиттерге кепілдік беру қоры» акционерлік
қоғамдарының құрылтайшысы және ... ... ... ... ... бірі ... ... «МЖЗҚ» жинақтаушы ... ... ... ... бірі ... табылады.
Ұлттық Банкінің басқару құрылымьт мен қызметін ұйымдастырудың басқа да
мәселелері «Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... заңы ... ... ... Банкі туралы» ... ... ... ... ... ... ... басқару құрылымы
Ескерту: Ақша, несие, банктер: окулық/Жалпы редакциясын басқарған
Ғ.С.Сейітқасымов. - Алматы: Экономика, 2001.
Сурет 1
Ұлттык ... ең ... ... органы Ұлттық Банк төрағасымен
басқарылатын басқарма болып ... ... 9 ... ... Оның
құрамына - Ұлттық Банк төрағасы, оның 4 ... ... ... ... ... және ... ... Кабинетінің екі өкілі
кіреді. Басқарма мүшелері ... ... ... ... қажет кездерде немесе айына бір рет өткізіледі.
Ұлттық Банк төрағасы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Банк ... ... Банк атынан және сенімхатсыз мемлекеттік
органдармен, банктермен, несиелік, ... және ... ... ... ... Банк ... ... директорлар кеңесінің қызметін
басқарады және Ұлттық ... ... ... үшін ... ... Ұлттық
Банкінің жедел басқару органы - Директорлар кеңесі, ол ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі туралы»
Заңға сәйкес Ұлттық Банкінің қарауындағы басқа басқа ... ... ... Оның ... - ... оның орынбасарлары және
департамент директорлары кіреді.
Ұлттық Банк өзінің негізгі кызметтерін жергілікті ... ... ... бас филиалы арқылы жүзеге асырады. Олар ... ... және ... Банк атынан қызмет етеді.
1.2 Ұлттық Банктің негізгі қызметтері және операциялары
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... бас ... ... және ... «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі Қазақстан
Республикасының орталық банкі болып ... және ... ... ... ... ... деңгейін білдіреді.
Қазакстан Ұлттық Банкі басқа елдердің орталық банктерімен және ... ... ... ... мен ... да ... өз құзыреті шеғінде Қазақстан Республикасының
мүддесін білдіреді.
Қазақстан Ұлттық Банкі өз міндеттерін орындау кезінде пайда табу
мақсатын ... ... ... және ... да несиелік мекемелер өз ... ... мен ... не жасаса, Ұлттық Банкіде соны
жасайды. Оның клиенттері - коммерциялық ... және ... да ... ... ... ... Банкіні «банктердің банкі» деп атайды.
Ұлттық Банк «банктердің банкі» қызметін атқару үшін:
- коммерциялық банктердің резервтерін сақтайды;
- ... ... ... ... ... ... ... қарыздар береді;
- жалпы ұлттық ауқымда қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүзеге асырады;
- ... ... ... және бақылау жүргізеді.
Қазакстанның Ұлттык банкі:
-Қазақстан Республикасының мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді,
банкноттар мен тиындардың ... ... ... ... болып табылады, бағалы қағаздар эмиссиясын жасайды.
Қазакстан Үлттык Банкі эмиссия жасайтын ... ... ... ... ... ... және олар ... Қазақстан Ұлттық Банкі
міндеттемелер алады;
- Қазақстан Республикасының Үкіметімен келісім бойынша Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... және ... Ұлттық Банкінің мемлекеттік қарыздарына қызмет
көрсетеді;
- банктерге, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... ... Банкінде банк шоттарын ашқан заңды тұлғаларға
несие беруге ... ... үшін ... ... кредитор
болып табылады;
Қазақстан Ұлттық БанкінІң Басқармасы белгілейтін тәртіппен ... ... және ... ... ... ... бойынша
Қазақстанның Ұлттық Банкі алдындағы борыштарын қайта құрылымдауға ... банк ... ... ... ... ... айқындайды:
банктердің және банк ... ... ... асыратын үйымдардың корреспонденттік шоттарын ашу ... жеке және ... ... металл шоттарын ашу және
жүргізу, оларда осы тұлғаға тиесілі ... ... ... ... металдардан жасалған монеталардың нақты мөлшері
көрсетіледі; кассалық операциялар; аударымдық операциялар; есепке ... ... ... ... карточкаларын шығару;
банкноттарды, монеталар мен ... ... ... ... ... ұйымдастыру; аккредитив ашу (ұсыну)
және растау мен ол ... ... ... сондай-ақ чек
кітапшаларын шығару ... ... ... ... заң ... ... жағдайларда
қаржы нарығы мен қаржылық үйымдарды реттеу және қадағалау ... ... ... ... әрі - ... ... және банктер үшін сейф ... ... ... органның лицензия беру ... ... ... ... ... берудің
тәртібін
айқындайды;
- қаржы нарығындағы сыйақының нарықтық ... ... ... ... ... ... ақша ... мен аударымдарын жүзеге асыру
тәртібін, жүйесі мен ... ... банк ... ... ... жүзеге асыратын
ұйымдар арасында Қазақстан теңгесімен ақша ... және ... ... камтамасыз ететін
төлем ... ... ... ... ... ... ... банктердің, банк операцияларының жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың ... ... ... мен банк ... қорғаудың сенімді,
қауіпсіз болуын ... ету ... ең ... ... операцияларын жүзеге асырған кезде электрондық банк қызметін
көрсету ережелерін белгілейді;
- Қазақстан Республикасында ... ... мен ... ... ... және ... операцияларының барлық түрлерін
жүргізуге кұқылы;
-қызметінің бірден-бір түрі шетел валютасымен айырбас ... ... ... ... ... валюталық операциялар
жүргізуге, қолма-қол шетел валютасында бөлшек сауданы жузеге асыруға ... ... ... шетел валютасымен айырбастау операцияларын
ұйымдастыруға ... ... банк ... ... ... ... асыратын ұйымдарға:
банкноттарды, монеталар мен құндылықтарды инкассациялауға; банкаралық
клирингке; ... ... ... ... ... ... ... лицензиясы негізінде
инкассациялау жөніндегі операцияларды жүзеге ... ... ... ... ... түрі шетел ... ... ... ... ... ... тұлғалардың жарғылық
капиталының ең төменгі мөлшерін және қалыптастыру тәртібін белгілейді;
-қызметінің бірден-бір түрі ... ... ... операцияларын
ұйымдастыру больш табылатын заңды ... ... ... ... ... ... қызметі, ақша төлемдері мен ... ... ... ... ... ... операцияларды
жүзеге асыру мәселелері бойынша барлық ... банк ... ... жүзеге асыратын ұйымдардың және олардың клиенттерінің
міндетті түрде орындауына жататын ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады;
-барлық қаржы ұйымдары орындауға міндетті бухгалтерлік есепке алу
және ... ... ... ... ... ... әзірлейді және бекітеді, сондай-ақ Қазақстан
Ұлттық Банкінің лицензиясы негізінде банк операцияларының жекелеген
түрлерін ... ... ... ... ... алу және ... ... ... мен ... ... алу ... сақтауын бақылауды
жүзеге асырады;
- операцияларды автоматтандыру ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде уәкілетті органның
қызметкерлерін тарта отырып тексерулер арқылы ... ... ... ... орындауы үшін міндетті бухгалтерлік
есеп, қаржылық есептілік және операцияларды автоматтандыру ... ... ... ... ... ... және бекітеді,
сондай-ақ олардың Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп ... ... ... есеп ... ... заңнаманы,
сондай-ақ операцияларды автоматтандыру жүйелеріне қойылатын талаптарды
сақтауын бақылауды жүзеге асырады;
-бухгалтерлік есепке алу және ... ... ... ... ... ... келісе отырып халықаралық қаржылық
есептілік ... ... және ... ... бойынша бухгалтерлік есептілік стандарттарын, сондай-ақ оларға
әдістемелік ұсыныстарды әзірлейді және бекітеді;
- уәкілетті мемлекеттік органның құзыретіне ... ... ... ... отырып, статистикалық есеп беру ... ... ... ... ... ... бойынша барлық қаржы ұйымдарының және
Қазақстан Республикасының заң ... ... ... аффилиирленген тұлғалары қаржылық есептілігінің халықаралық
стандарттарға сәйкес келетін тізбесі мен нысандарын, сондай-ақ табыс
ету
мерзімдері мен ... ... ... ... мен ... ... ... есептілік тәртібін,
нысандарын және табыс ету мерзімдерін белгілейді;
- банктердің және банк ... ... ... ... ... ... күзету ... ... ... ... ... ... уәкілетті органдармен келісім бойынша белгілейді;
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ақша ... ... ... ... егер заң
актілерінде өзгеше көзделмеген болса, банктердің, банк ... ... ... ... ... және ... жүргізуші субъектілердің банк шоттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... Банкі өзіне жүктелген функцияларды жүзеге асыруына
жәрдемдесетін және (немесе) ... ... ... ... ... табылатын ұйымдарды ... және ... ... құқылы;
- қолма-қол банкноттар мен тиындарды есепке алу, сақтау, тасымалдау
және инкассациялау ... ... ... ... ... ... және инкассациялауды қамтамасыз
етуге қатысады, банкноттар мен ... ... ... құрайды;
- Қазақстан Республикасы банктерінің жиынтық балансы мен өз балансын
жасайды және оны үнемі жариялап отырады;
- елдің ... ... ... халықаралық инвестициялық ұстанымын
және жалпы сыртқы борышын бағалауды қалыптастырады, төлем
балансының қысқа мерзімді, орташа мерзімді және ұзақ ... ... ... ... ... ... тіркеуді және
мемлекеттік кепілдіктері жоқ мемлекеттік емес сыртқы заемдар ... ... ... ... ... Орталық банктердің қызметінің шетелдік тәжірибелері
Неміс федералдық банкі (Дойче Бундесбанк) 1957 жылы 26 ... ... ... ... Оның ... Рейхсбанк (1875ж.) пен неміс ... ... ... Банк ... — 290 млн. ... толығымен мемлекетке тиесілі. Бас кеңесі Франфурт-на ... ... Банк ... ... 11 ... банкі және 195
бөлімшелер мен агенттіктер кіреді. Басқару органдары: ... ... - ... ... ... ... негізгі орган болып
табылады. Кеңесті президент баскарады, кеңеске вице-президент мүшелері және
жергілікті орталық банктердің ... ... ... - ... ... ... Ол кеңестің шешімдерін жүзеге
асырады және басқа ... ... ... ... ... ... ... операцияларды жүзеге асырады.
Жер орталық банктері - Неміс федералдық ... ... Ол ... ... ... осы ... ... жүзеге асырды.
Бұл дүние жүзіндегі ең тәуелсіз банк болып табылады, ол тек ... ... ... ... 100%-ы ... ... қарағанмен,
Қаржы министрлігі банктің қызметіне араласуына күқығы жоқ.
Ағылшын банкі - дүние жүзіндегі көне және беделдІ орталық ... ... 1694 жылы ... 1946 жылы жеке ... ... ... ... алу аркылы лейбористермен
ұлтшылдандырылған. 1971 жылға дейін Бұл банк ... ... ... ... карыздары бойынша есептік мөлшерлемесін өзгерту
арқылы бақыланған.
Одан бөлек, банктер кассалық активтер коэффициентін касса және ... ... ... ... ... 8% ... төмен емес
деңгейде және өтімділік коэффициент ұстану арқылы ... ... ... ... яғни ... ... ... активтердің жалпы
сомасының 28%-нан төмен болмау ... ... ... ... ... тасталынды. Қарыздар бойынша
банкілік мөлшерлемелер енді Ағылшын банкісінің есептік ... ... әр банк жеке ... ... ... ... ... банктер үшін резервтік активтер коэффициенті ... ... 12,5% ... ... ... ... ... банкіндегі пайызсыз шотта өзінің кысқа мерзІмді депозиттерінің 0,5%
мөлшеріндегі сомасын сақтауы керек.
Ағылшын банкі екі департаментке бөлінген - ... және ... ... ... ... мемлекеттік бағалы
қағаздарды қоя отырып, банкноталарды шығарумен айналысады. Ал банктік
департамент өзінің ... ... ... ... ... ... ... бойынша несиелейді.
Жапон банкі 1882 жылы құрылған. Қазіргі Жапон банкі туралы Заң 1942
жылы ақпанда қабылданған. Ол ... ... ... ... ... ... 55%-ы ... тиесілі. Банкті басқарма басқарады. Ол
орталық банктің барлык кызметтерін атқарады.
АҚЩ-тың федералдық резервтік ... ... мәні ... ... елдердің
орталық эмиссиялық банктеріне балама болып келеді, ... ... осы ... федералдык саяси жүйесінің негізі жатыр.
Федералдық резервтік жүйе өзінің кұрылымы мен басқару қағидалары
бойынша ... ... ... ... ... Федералдық
резервтік жүйені кұру кезінде ескерілген ... ... ... ... ... санасу және басқарудың шамадан тыс
орталықтандырылуын болдырмау. Осыдан федералдық резервтік жүйенің ... ... банк бір ... ғана ... ол Вашингтондағы
Басқарушылар кеңесінің басшылығымен 12 регионалды резервтік ... ... ... ... ... ... де ... АҚШ
үкіметімен және бүкіл мемлекеттік мекемелер жүйесімен тығыз байланыста бола
тұрып, федералдық резервтік банктер ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктердІң үлеожарна
пұлдары есебінен құралған. ... ... ... резервтік жүйе
өзінің жетекші органдарының кұрамы, ... ... ... ... ... бойынша АҚШ-тың басты үкіметтік
мекемелерінің қатарына ... ... жүйе үш ... ... ... ... ... 12 федералдык резерв банктері; 6 ... ... ... ... мүше банктері. Одан басқа федералдық резервтік
жүйеге екі комитет ... ашық ... ... ... ... ... ... ақша және банк жүйелерінің өзегі - федералдық резервтІк жүйенің
Басқарушылар кеңесі. Ол елдегі ақша және банк жүйелерін ... ... ... ... ... ... жеті мүшесін конгрестің
мақұлдауымен президент тағайындайды. Өкілеттік мерзімі - 14 жыл, әр ... ... бір ... ... Бұл ... ... ... жүмыс істеуі
үшін, жоғары маман мүшелері ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының негізгі мэселелерін шешеді
және оларды ... ... ... ... бар. 12 федералдық резервтік
банктердің үш негізғі белгісІ болады:
1) олар орталық банктер болып саналады;
2) квази-қоғамдық ... ... ... ... банкісі».
АҚШ аумағы 12 федералдық резервтік банктерге бөлінген. Осылар аркылы
Басқару кеңесінің негізгі саясаттары жүзеге асырылады. Бұлардың ішіндегі ...... ... Федералдық Резервтік банкісі.
Бұл банктер квази коғамдық банктер болып табылады, яғни олар жеке
меншіктің және ... ... ... ... Олар ... меншігінде болғанымен, мемлекетпен, яғни Басқарушылар кеңесімен
басқарылады.
Федералдық ... ... - ... ... өйткені олар
орталық банктің барлық қызметін орындайды.
Федералдық резервтІк жүйенің жүмысына АНФК маңызды роль ... ... және ... ... ... ... әсер етудің негізгі
оперативті органы болып табылады. Ол федералдық резервтік жүйе ... ... ... ... ... бойынша инструкциялдар
береді. Федералдық консультациялық кеңес коммерциялық банктердің 12 танымал
басшыларынан ... Ол ... ... ... жүргізіп, банктік
саясат туралы өз ойларын айтып отырады.
Жеке ... ... ... ... байланысты 9
директордан түратын басқарма жүзеге асырады. Басқармада ірі банктер ... ... бар. ... резервтік банктерінің негізгі
қызметін: ақша эмиссиясы, банктердің міндетті ... ... ... ... АҚШ ... қаржылық қызмет көрсету
және т.б. атқарады [7].
II. ... ... ... ... ... ... ... ӘСЕРІ
2.1. Қазақстан Республикасының экономика жағдайын және даму
динамикасын бағалау
Қазақстан ... ... ... ... ... рет ... ең ... дамып келе жатқан және тұрақты бөлігі болып отырған
банктік жүйе болып табылады. Сонымен қатар халықаралық ұйымдардың мойындауы
бойынша бүгінгі күні ... банк ... ... ең ... ... ... ... табылады.
Банктер барлығы дерлік қатысушылары болып табылатын ... ... беру ... жұмысының, сондай-ақ банктік ... ... ... күшейту нәтижесінде депозиттік нарық жедел
қарқынмен дамуда [8].
Қазақстан соңғы жылдары экономиканың дамуында біршама ... ... Осы ... индустриялық елдер және ... ... мен даму ... мойындады.
Осы кезеңде әлемнің барлық халықаралық рейтингтік ірі агенттіктері
Қазақстанның инвестициялық ... ... ... ... ... және даму ұйымы Қазақстанға 4-ші деңгейдегі
рейтинг берді. Екі индексті: ... ... ... қабілеттілігінің
индексін» және «бизеске арналған бәсеке қабілеттілігінің индексін» қүрайтын
Дүниежүзілік экономикалық форумының бағалауына ... ... ... 61
және 62 орындарда тұр. Бұл ТМД елдерінің арасындағы ең жоғары позиция.
Біз ... ... 14 ... өткердік. Бұл тарихтың
жаьандық сынақтарьша жауаптар және жаңа экономиканы іздеудің күрделі кезеңі
болды. ... де ... ... ... үш міндетті:тэуелсіз мемлекет
қүру, жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға және тоталитаризмнен
демократияға көшуді жүзеге асыру міндеттерін шешу ... ... ... ... ... ... державалары секілді ондаған жылдар бойы,
ал жүздеген жылдар туралы ... сөз жоқ, ... ... ... ... ... біртіндеп нығайтуға жол беріп қоя алмадық. Тарих
бізге басқа шарттарын көлденең ... біз ... ... ... [9].
Қазақстан Республикасында болған өзгерістерді қорытындыласақ, ... ... көз ... ... нарық маханизмін іске
қосу, бағаны, ... ... ... ... ... ағынын
ұсыныс пен сүраныс арқылы реттеліп отыруы.
Біздің еліміз әлемдік темір рудасы қорының шамамен 8 ... ... ... 25 пайызға жуығына иелік етеді. Мұнайдың барланған қоры
бойынша Қазақстан әлемде 12 — орын ... және ... ... 2015 ... өндірудің көлемі жағынан алғашқы ондық елдерінің қатарына кіреді
[10].
Қазақстан ... ... ел ... ... танылған.
Республикадағы көмір қоры 35,8 миллиард тоннаны құрайды. Бұл жалпы әлемдік
қордың 3,6 пайызы. ТМД ... ... ... қоры мен оны өндіру бойынша
Қазақстан Ресей мен Украинадан кейін үшінші орын алады.
Біздің республиканың міндетіне үлкен бөлігі тасып ... ... ... ... ... өндірілетін мұнайдың - 70, темір
рудасының - 55, қара металдың - 46, ... 28 ... ... кетіп жатыр.
ЖІӨ несиелік қатынасы, 2003 жыл, (%).
Қазақстан, 2005 ... ЕЦБ, АФН ... ... ... жоғары қосымша құны бар өнімдерді жеткілікті
шығармады, онда 4 және 5 қайта ... ... ... ... түрі бола тұра, біз ақырғы өнімді шығармадық (кесте 1).
Кесте 1.
Қазақстанның КСРО ... ... |1990 жыл |
| ... ... |КСРО-дағы |
| | | ... ... (%) ... ... ... млрд. руб. |1000 |46,4 |4,6 ... ... ... ... руб. |1631,6 |76,7 |4,7 ... ... ... млрд. руб. |700,6 |33,4 |4,8 ... ... ... руб. |918,0 |87,0 |9,5 |
* 1982 ... салыстырмалы бағаларымен
Ауыл шаруашылығына экстенсивтік және шығындық сипат тән еді. Біздегі
қажетті селекциясыз және қымбат түратын жемшөптегі мал ... ... ... өте ... ұлан - ... егіс алқаптары елдің астыққа деген
қажетін жабуға мүмкіндік берді, бірақ экономикалық ... өзін ... ... ... жан ... ... игерілген тікелей
шетелдік инвестициялардың көлемі бойынша Қазақстан ТМД ... ... ... ... ... бірінші больш инвестициялық
деңгейдегі несие рейтингі берілген (сурет 3).
Инвестициялық тартымдылықтың осындай ... ... ... ... ... соның ішінде мүнай - газ саласындағы
ресурстарды игеруіне жол ашуымыз арқылы мүмкін болды. Қаржы ... ... ... ... ... ... өзі ... орындарын толык мәнінде игере алмады.
ТМД елдерінде жан басына келетін шетелдік
инвестициялардың нетто - ағыны
Ескерту: ЕЦБ, АФН ... ... ... ... инвестицияларды тарту туралы сұрағының
қиындығының себебі, Батыстың Іскер әлемі Қазақстанды сенімді ... ... ... ... ... ... 1993 жылы ... Тенгиз кені бойынша келісім шарт жасау басқа ... ... ... ... ... 2
Әлемде, елдер тобы бойынша және Қазақстанда тікелей ... ... ... ... ... жж., % - ... |1997 |1998 ... | | | |
| |2004ж. |2005ж |Өсу/ |2004ж. |
| | | ... | |
| | | ... | ... (орташа алғанда кезең |7,6 |5,7-7,3 |5,0-7,0 |5,0-7,0 ... % | | | | ... ... ... % |8,0 |8,0 |7,5 |7,5 ... Республикасы Ұлттық |7,1 |9,7 |11,2 |12,5 ... ... ... | | | | ... ... АҚШ ... | | | | ... %-бен |-23,8 |37,7 |15,4 |11,7 ... ... млрд. теңге |663 |939 |1184 |1416 ... %-бен |14,7 |41.7 |26,1 |19,6 ... ... ... ... |2065 |2789 |3561 |4413 ... %-бен |25,2 |35,0 |27,7 |23,9 ... депозиттері млрд. |1654 |2228 |2830 |3525 ... | | | | ... %-бея |30,1 |34,7 |27,0 |24,6 ... ... ... |2592 |3676 |4782 |6028 ... ... | | | | ... %-бен |74,7 |41,8 |30,1 |26,1 ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мүнайға
қалыпты бағалардың ... ... ... деп ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі ... оның ... ... ... ... ... ... асыруды жоспарлап отыр. Бұл сценарийге қарамастан шетелдік капиталдың
айтарлықтай келуі, ішкі ... ... ... ... ... ... ... өсуі жағдайларында инфляциялық қысымның
сақталуы болжанатынына байланысты.
Мұнайға жоғары бағалар сценарийі іске асырылған ... ... ... көп ... ... ... саясаты саласында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі
2006-2008 жылдары ақша-несие операцияларын ... ... ... ақша ... ... ... шаралардың әсерін одан әрі
күшейту жөніндегі жұмыстарды жалғастырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ақша ... ... ... ... байланысты өз операциялары бойынша ставкаларды, ресми
қайта қаржыландыру ставкасын қоса алғанда, реттеп ... ... ... ... ... ... БанкінІң ақша-кредит саясаты
жөніндегі кеңесінің мәжілісінде қарастырылатын болады, оның ... ... ... ... ... органдардың,
академиялық топтардың, сондай-ақ қаржы секторының өкілдері қатысады.
Қаржы нарығындағы сыйақы ставкаларын реттеудің, сондай-ақ банктердің
артық өтімділігін реттеудІң ... ... ... ... банктердің
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі депозиттері және қысқа мерзімді
ноталарды шығару болып отыр. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... олар бойынша ставкаларды
айқындайды. Қысқа мерзІмдІ ноталарды шығару қысқа мерзімді кұралдар бойынша
«қисық ... ... және ... ... басқа құралдарын
дамыту мақсатында жүзеге асырылады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ставкалардың дэлізін (төменгі ставка - депозиттерді
тарту жөніндегі ставка, жоғарғы ставка — заемдар беру ... ... ... ... жұмысы жалғастырылады.
Тәуекелдерді басқару жүйесін жетілдіру ... ... жеке ... салымдарына кепілдік беру (сақтандыру) қоры
кепілдік ... жеке ... ... ... ... бойынша сыйақының шекті ставкаларын ресми қайта каржыландыру
ставкасына байланыстыру мүмкіндігі қарастырылады.
Қазақстан ... ... ... ... ... тетігінің үлгісі жетілдіріледі, ол ... ... ... макроэкономикалық көрсеткіштерге, атап айтқанда
инфляцияға ... ... ... ... өтімділік проблемасының өткірлігін төмендету үшін Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... тиіс
індеттемелерін кеңейту арқылы ең төменгі резервтік талаптарды есептеу
тетігін одан әрі ... ... ... ниет етіп ... ... ... ... валюта бағамының ... және ... ... ... ... ... ... бағамын қалыптастыруға араласуды жүзеге асыра отырып, қандай да
бір үзақ мерзімді белгіленген ... ... ... ... ... ... жалғастырады. Бағамның ауытқуы ақшаға
сұраныс пен ұсыныстың ара қатынасына байланысты болады. ... ... ... ... ... емес ... ... даму үрдістерін және
бағыттарын, қалыптасқан экономикалық конъюнктураны және ... ... ... ... ... және ... тарту
қажеттілігін, кредиттік ресурстарға сұранысын, ... ... ... ... ... нақты секторы
кәсіпорындарының мониторингі бойынша жұмыстар жалғастырылады.
Инфляцияны ұстау жөніндегі шаралар Қазақстан ... ... мен ... ... ... бірлескен іс-әрекеттерін
күшейтуді талап етеді.
Валюталық реттеу және ... ... ... валюталық режимді одан әрі ... ... ... ... ... қолданылатын жаңа
тэсілдерді эзірлеуге бағытталған саясат ... ... ... ... ... база ... бұл ... бастап валюталық операцияларды жүргізудің рүқсат етілген
тәртібінен ... ... және ... ... ... тиімді
өтуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Төлем жүйелері саласында ... ... ... ... ... ... басқару және төлем жүйелерін
қадағалаудың тиімді жүйесін қүру бойынша одан әрі ... ... Осы ... ... және ... ... етудің
операторларын, провайдерлерін, сондай-ақ төлем жүйелері пайдаланушыларын
бақылау және қадағалау жүйелері кіреді. Төлем ... ... ... және алдыңғы қатарлы техникамен жабдықтауға айтарлықтай
көңіл бөлінеді. Төлем жүйелерінің үздіксіз және үзіліссіз жұмыс істеуін
қамтамасыз ету және ... ... ... мақсатында жаңа резервтік
орталықты құру жөніндегі жүмыс жүргізіледі.
Қолма-қол ақша айналысы саласында 2006 жылы Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... жаңа ... ... ... ... ... және ... технологиялардың дамуына байланысты болып
отыр. Банкноталарда жаңа қорғау және машина оқитын әлементтер болады [38].
Қаржы жүйесінің ... ... ... ықпал ету
шеңберіндеҚазақстан Республикасының Ұлттық Банкі өз қызметін Қазақстан
еспубликасының ... ... мен ... ... ... және ... ... үйлестіреді. Ақша-несие саясаты қаржы нарығының
тұрақтылығын сақтауға ықпал етеді. Қазақстан Республикасының қаржы ... ... ... ... ... ... ... нарығын
одан әрі дамыту оның барлық бөліктерін халықаралық стандарттарға жақындату
бағытында жүргізіледі.
Халықаралық қаржылық ұйымдармен (Халықаралық Валюта Қоры, ... ... ... құру және Даму Банкі, Азия Даму Банкі, Ислам Даму
Банкі және басқалары) белсенді ынтымақтастык ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттык
Банкі жалпы төлем ... ... ... мүше ... валюта нарығын құру, сондай-ақ Бірыңғай экономикалық
кеңістікті (БЭК), Шанхай Ынтымақтастық ... ... ... ... және ... топтардың жұмысына қатысу
жөніндегі жүмыстарды жалғастырады.
III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ
АҚША-НЕСИЕ САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1. ... әсер ... ... емес ... ... Республикасының Ұлттық банкі туралы» заңына сәйкес,
банктін, ең ... ... ... валютаның тұрактылығы және оның
негізіндегі бағаның тұрақтылығы ... ... ... ... ... ... жету үшін ... банк ақша-несие саясатымен реттеу
тэсілдерін ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі
беретін қайта қаржыландыруға несиені және олардың пайыздық ... ... ... деңгейлі банктер үшін міндетті резервтердің ... ашық ... ... ... операциясынынң жүзеге асуы, ақша
массасын НОТ - тың көмегімен тазалауды ... ... ... ... ... Бұл құралдар Ұлттық банктің айналыстағы ақша массасы
көлеміне, сондай - ақ ... ... ... әсер ... ... Бірақ бұл құралдар басымды монетарлы сипаттағы факторларды реттеуге
мүмкіндік береді, айналыстағы ақша ... ... әсер ... ... ... оң ... деңгейін қамтамасыз етуге Ұлттық банк
мүмкіндігінің шегінде табылады. Айтып кету керек, бұл жоспарда ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банк мүмкіндіктерінің
шегінде монетарлы емес факторлардың көптігі, баға және инфляцияға әсер
етеді және мүнда шешілмейтін ... ... ... ... ... кетеміз. Соңғы уақытта энерготасушылар және
эсіресе жанатын материалдарға бағаның өсу негативті тенденциясы
байқалды . Бірақта Бұл ... ... ... шығынның өсуімен
немесе басқада объективті себептерге байланысты емес, әлемдік нарықтағы
энерготасушылардың бағасының игілікті себептен өсуінен ... ... ... ... элементарлы ынталануы. Бірақ жанар-
жағармайға бағаның ... ... ... ... ... ... ... инфляцияның өсуі болады.
Энерготасушылардың экспорты - басқаша іс. Мүнда әлемдік ... ... баға ... ... ... елге оларды өндірістІң
минималды шығындарыдосымша 20 - 25 пайыз ... ... ... ... сату ... Мемлекетке Бұл сүрақ бойынша реттеулер жасау керек ... ... ... ... ... қажеттілігін толық
қанағаттандыратын баға бойынша энергияны өндірушілердің ... ... ... ... ... ... ... мынадай пікір туады, мемлекеттік
әкімнің бұл ... ... ... ... ... ... ... келетін табыстар түседі. Неліктен экономикада қандайда резервтерді
іздейміз? Бағаның өсуін артық ... оңай ... ... ... ... тұтынатын ерекше тауар түрін республикаға экелуге
тиым салу тэжирибесі. Мұны белгілІ бір себеппен істеу керек, бірақ ... ... ... ... ... мүндай тэжірибе осындай
тауарлардың бағасының өсуіне экеледі. Сонымен, екі стандартын байқау қиын
емес.Энерготасушылардың бағасыньщ ... тиым ... ... ... ... ... ал жеке өнім ... импорттауға тиым салуға
болады. Бірақта республика шегінен ... ... тиым ... нарықтық
жағдайды бұзады.
Қарастырып көрейік, өзіміздің тауар өндірушілерді қорғау тиімді іс пе
?
Ұлттық өндірушілерді қорғау тәріздІ тэжірибе көмектеспейді ал ... ... ... олар ... ... ... резервін іздейді,
құралдардың жаңаруына, өндіріс технологиясының жақсаруына, бәсекеге
қабілетті өнім өндіруге ... ... ... ... ... барлығы соңында бағаға, инфляция мен халықтың өмір сүру
деңгейіне келіп түседі. Ал біз БС¥ тез ... ... ... ... инфляциялық процеске барлық сыртқы коммерциялық банктер оң
әсерін тигізеді. Бұл секторының тэуекелінің өсуімен қатар Бұл ... ... ... әсер ... оның тенгеге қатысты ... ... ... ... банк ... ... курсының тез кұлауын
үстап тұру үшін оны сатып алуға, сондай - ақ ... ... ... ... ... ... Ал ... ақша массасының ұлғаюы, өз
кезегінде инфляцияға әкеледі. ... ... ... банк ... және бір ... ... бағалы қағаздар ( НОТы )
шығарып олармен төлем жасап отырады . Мүндай жағдайда коммерциялық ... ... ... ... ... отырып, кіріс алады, ал мемлекет,
турасын айтсақ ¥лттық банк -шығындалады.
Сондықтында АФН ... ... ... ... ... осыдан. Сондай - ақ, валюталық позицияның шегі және минималды
міндетті ... ... ... ... ... ... ... нормативін кұру керек. Шынындада ... баға ... ... ... ... ... мен саньтна байланысты, әсіресе
жеңіл және тамақ өнеркәсібі саласында [39].
Сонымен бірге, Бұл ... ... елде кең ... және ... ... маңызда бөлігінің бағаларын шетелдердің өндірушілері
қояды. Көрсетілген салалардың тез ... үшін ... ... ... орнату керек. Сөз алтын валюталык резервте болып жатыр. Елде олардың
ақша айналысын реттеу үшін қажетті саны ... ... ... ... АВР көлемі айналыстағы ақшалай Ұлттық валюта
көлемін толығымен жабуы керек. Қазақстанда ағымдағы жылдың ... ... ... ақша ... ... ал ... валюта резервінің жалпы
саны ¥лттық банк қорының 909 ... ... ... ... ... валюта резерві ірі алтынсыз өлі ... ... жоқ. Олар ... ... және ... қагаздарға және пайыз
түрінде белгіленген табыс береді. ... бұл ... ... ... ... ... әлде ... төмен. Ескеру керек, жеңіл және
тамақ өнеркәсібінің сол төмен пайыздағы несиелер негізінде алым ... үшін сол ... ... біз ... ... ... АВР көлемін
тұрақты сипатта және қажетті көлемде аса үлғайтады.
Несиелеуді мемлекетке бағына отырып несие жүйесі арқылы ... ... ... ... ... және ... үшін үлкен көңіл
бөлінеді, өйткені ең алдымен бағаның өсуі төменгі ... және ... ... әсер ... ... ... тобын есептегенде, екі-үш
пайыз шегінде бағасы өсетін тауар кіреді ... ... ... ... аяқ киім ). ... қатар ең қажетті тауарлар (нан, ет, сүт,
қант, ... ... және т.б.) ... 20 - 25 ... ... коса ... қымбат тұратын заттарды сатып алуға кең
мүмкіндігі жоқ. Оларға коммуналдық қызметті төлегеннен кейін, ен, ... ... ... ... ғана ... Инфляциялық тәргеттеудің ендірудің дүниежүзілік тәжірибесі және
оның Қазақстан Республикасына бейімделуі
Әлемдегі көптеген дамыған ... ... ... ... ... болып табылады. Экономикада жалпы бағаның өсуі
байкдлады, ... ... ... ... ... ... шетел активтеріне, қымбат металдар мен ... ... ... ... ... ... ... өсу
екпінін төмендетеді, ұзақ мерзімді жоспарды жүзеге асу мүмкіндігін ... ... ... ... инфляция қоғамда элеуметтік және саяси күшті
қыр ... ... ... ... ... үшін абсолютті кедергі
болып саналады, және кез келген үкімет ... ... және ... ... ... шешім қабылдау арқылы тосқауыл қоюға тырысады.
Қазіргі уақытта көптеген ... ... ... саясаты шегінде
аралық мақсаттар белгісі үшін ақша агрегаты немесе ... ... ... 1990 жылы ... ... ... елдер күнделікті
мақсаттар орнату тәрізді дэстүрінен қол үзді. Енді олар барлық өзінІң
назарын ... ... ... Бұл инфляцияны бақылауға
салыстырмалы жаңа қадам ... ... ... атты ... ... ... әлемдік тәжірибеде орталық банктердің басымды
қызметін шатастыру байқалады. Енді ... ... ... банктер аралық мақсаттар белгісінде ақша ... ... ... ... ... сондай-ақ дамушы елдер соңғы
мақсаттар нәтижесі режимін - бағаның тұрақтылығы - ткелей, инфляция бойынша
мақсатты ... ... ... тәргеттеудің мәні келесілерден тұрады. Алдын ала инфляция
бойынша мақсатқа сәйкес көрсеткіштер анықталады. Орталық банк экономиканың
ағымды ... ... ала ... ... инфляция динамикасын
болжайды. Мақсатты көрсеткіштер болжаммен салыстырмалы және ақша-несие
саясатының ары қарай қызметін анықтайды. ... ... ... ... ... қолданып жүрген ережелерді ... ... ... ... ... ... бұл ... таңдағандар, Чехия,
Венгрия және Польша елдерін атап өту керек. Олардың тәжірибесі инфляциялық
тәргеттеу принципіне өтуді көздеп отырған ақша ... ... ... ... ... отырған Қазақстан үшін пайдалы болуы
мүмкін.
Барлық жоғарыда аталған елдерде орталық банктердің ... ... ... ... ... түру заңы ... ... барлық үш
елдердің айырмашылығы болып, инфляциялық тәргеттеуге өту ... ... ... деңгейде болды. Сондықтан, бұл ... ... ең ... қиын ... ... төмендетуі
тұрды.
Неліктен бұл елдер инфляциялық тәргеттеуді таңдады және ... ... ... ... ақша ... ... ... қатаң
формадағы айырбас бағамының тәргеттеуін қабылдамады.
Алғашқы кезеңде көптеген елдер өзінің экономикасын құруда, сонымен
қатар Чехия, Венгрия және ... ... ... үшін ... якорь
сияқты айырбас бағамын қолданды. Айырбас бағамын бекіту инфляцияның
төмендеуіне мүмкіндік ... ... бұл ... нәтижесінде мынадай
режимдегі стандартты мәселелерден зардап шекті: инфляция деңғейі өте аз
көлемде ... ... ... ... нақты төмендеуі алдын алмауы.
Бұл өз кезегінде төлем балансында салмақты ... алып ... Бұл ... ... шешім болып, бекіткен курсты ауыстыру болып табылады.
Инфляцияны тәргеттеудің баламасы аралық мақсаттар белгісі және атаулы
якорға ақша агрегаттарын пайдалану болып табылады. ... ақша ... ... өсуінің арасындағы әлсіз байланыс сондай-ақ ақшаға сүраныстың
тұрақсыздығы ақша агрегаттарына тәргеттеуді күшті емес етеді. Басқа әдістер
бойынша айырбас бағамын ... ... ... ... ... ... Бұл режимнің кемшіліктеріне орталык банктердің ақша-несие
саясатың өзі жүргізу мүмкІндігінің әлсіздігі болып табылады. АҚЛ ФРЖ-нің
тәсілін қолдануда, ... ... әсер ету ашық ... ... ... ... ... қабылдауынсыз, экономикасы түрақты
емес және жоғағы инфляцияға қатысты қалыптаспаған елдер үшін іс жүзінде
мүмкін емес .
Индустриялы ... ... ... ... ... түрде
жетістікке жеткен тәжірибесін басқа мемлекеттерге оның ... ... және ... ... ... туғызды, елдер алдында
тұрған баға тұрақтылығы саясатын таңдаушылар көбінесе:
- мақсатты көрсеткіште қандай баға индексін кабылдау керек?
- мақсатты көрсеткіш тура ... ... ... ... ... жоспарлаудың оңтайлы шегі қандай?
- дефляцияның жылдамдығы қандай болуы керек?
- айырбас бағамының ролі ... ... ... ... ... орталық банктер бақылаудың
айқындылығы және мүмкіндігінің арасындағы қиын таңдауға соқтығысады. Тұтыну
бағасының индексі тұрғындарға ... ... ... және ... деңгейінің өзгеруі туралы дәл ақпарат береді. Сондай-ақ онда
монетарлы емес сипаттың факторының әсері көрінеді. ... ... ... ... ... ... ... және орталық банктен
жеңіл түрде бақылауы мүмкін. Бірақ мұндай көрсеткіштердің ... ... ... үшін ... ... мүмкін.
Егер таңдаған аралықтың енін айтатын ... онда ... ... ақша-несие саясатының көрсетілген мақсатқа жету мүмкіндігін
кеңейтеді. Сол ... ... ... ... ... якор ... ... арттырады. Сондай-ақ ол Орталық банктің мақсатқа
жету сенімділігін білдіреді. Инфляциялық тәргеттеудің ... ... бірі ... осы ... қол ... ... ... бойынша
жоспарлау кезеңі шегі анықталады. Ақша-несие саясатының құралдарын ... ... ... инфляцияның деңгейіне анықталған кешеуілмен
әсер ... ... бұл ... екі жүз жыл ... ... ... ... кешеуілі горизонтын пайдалануда қатар проблемалармен
жинақталған барлығынан бұрын бұл басқару проблемасы: ... ... ... ... де жиі ... ... ... қысқа уақыт
аралығында мақсатқа жеті үшін ... ... ... жиі
өзгеруі қүралдардың ұрақсыздануына алып келуі мүмкін.
Дефляция ... ... ... ... ... ... да ... жылдам екпініне қатысты өндіріс деңгейінің
төмендеуіне алып келуі мүмкін. Дефляцияның баяу екпінінде ... ... ... ... сондықтан да инфляцияның төмендету қиынырақ
болады. Сондықтан дефляцияның жылдамдығы туралы сүрақ аса ... ... ... да ... ... тәжірибесінде маңызды аспектісі айырбас
бағамының режимі болып табылады. Ашык экономикада айырбас бағамы ақша-несие
саясаты трансмиссидің маңызды арнасы болып ... ... ... ... ... арнасы. Сондай-ақ өтпелі экономикадағы елдер
дамыған елдерге қарағанда маңызды айырбас ... ... ... ... ... ... банктердің айырбас бағамын
режиміне жүргізу инфляциялық тәргеттеу тәжірибесінде маңызды роль ойнайды.
Чехия, Польша және ... ... ... ... кезеңін
салыстыруға қатысты ақша-несие саясатында олардың қолданған бұл ... ... ... ... әлі ... ... да бұл елдердің
тәжірибесін талдауға тырысамыз.
Чехия өтпелі экономика елдері арасында бірінші болып инфляция бойынша
мақсаттарды бағдарлауды қолданды. 1993 ж. ... 1996 ж. ... ... ... Банкінің ақша-несие саясаты бекітілген айырбас бағамымымен
бір уақытта ақша массасысының ... ... ... ... ... ... катысты, онда бұл валюта корзинасына
бекітілген крон басында өте тербеліс аралығында болды ... ... бес ... тұрды, одан кейін біртіндеп екіге тарылды: неміс
маркасы және американдық долларға. Марка үлкен үлес ... ... ... ... ... ... ұстап тұру үлкен еңбекті
талап етпеді, бұған капиталдық аз-маз ағымы көмектестІ. Орталық банкке
капитал ... ... ... ... Сондықтан да, ақша-несие
саясаты ақша ұсынысының мақсатты көрсеткішінің нәтижесіне ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ ақша
ұсынысының өзгерісі инфляция өзгерісіне ... ... ал бұл ... ... ... етеді.
Бірақ та сол уақытта кәсіпорындардың жекешелендіруінің болуы ... ... және ... жоғарғы мөлшерінің болуы біртіндеп
көптеп шетел капиталын ... ... ... ... 1995 ... есебі бойынша сальдо 223 млрд. кронды құрды, ЖІӨ 18% ... ... екі ... ... ... ... анық конфликт болды.
Чех экономикасы үлкен көлемде қосымша ... ... ... ал ... Банк ... ... массаны алу үшін тазалау операциясын
жүргізу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ету ... тұрды. Ақша массасы жоғарғы ... ... ... өсуі үшін ... ... ... ... экспансионды фискалды
саясатын жүргізумен және жалакының өсуімен қиындады.
1996 ж. ақпанда экономиканы тұрақтандыру үшін крон ... ... ... ... ал ... алынған капитал алынған ағымын азайтты.
Сондай-ақ Орталық банк өзінің маңызды ставкасын ... ... ... ... ең ... ... тауар бағасына бекітілген
кронның жерінен 1995 жылдың басында 10 пайыз төмендеді,1997 ж. 5 пайызға
дейін төмендеді. Сол ... ... ... ... ... ... 1997ж. экономикалық өсі екпінін ... ... ... процесі 1997 жылы мамыр айында тоқтатылды.
Оңтүстік Шығыс ... ... крон ... ... ... Неміс
маркасына қатысты крон бағамы 10 пайызға жоғарылады. Долларға ... ... көп ... ... ... дағдарысы
инфляция деңгейінің өсуіне алып келді.
1997 ж. ... ... ... ... ... ... ... Чехияны ... ... ... ... өсті (1997ж. ... ол 8 пайызды қүрады). Орталық банк
өзінің валютасының ... ... қашу үшін ... ... ... және кысқа мерзімді пайыздық ставканы
көтерді (мысалыға, ломбард ставкасы 50% - ге ... ... келе крон ... ... ... жүзу режимінен ауыстыруы, 1997
ж. желтоқсанда Чехияның Ұлттық ... ... ... ... якорь
белгісінде мақсатты бағдарлауды қолдануға көшті. Арнайы ауысу 1999 ... ... ... ... ... бағдарлау белгісінде «таза инфляция»
көрсеткішін қолданды. 2002 ж. қаңтарында ... ... ... ... ... бағасының индексінің негізінде мақсатты көрсеткіштерді
құруды бастады. Бұл ... ... ... ТБИ ... ... айтарлықтай шағылысады және тұтынушыларға түсінікті, сондықтан,
күтілген инфляцияға әсер етуіне ... ... ... ... ... инфляцияның маңызды ауытқуына монетарлы емес факторлардың
әсер ету тәуекелін ескеретін болсақ, Чехияның ... ... ... ... ... Олар ... ... энерготасушылар және басқа тауарларға әлемдік баға
деңгейінің маңызды ... ішкі ... ... және ақша-несие саясатын жүргізуге қатысы
жоқ кронның айырбас бағамынан ауытқуы;
- ауылшаруашылығының ... ... ... ... ... ... әсер ... табиғи апаттар және ... да ... ... ... және ... ... әсер ... реттелетін бағаның өзгеруі инфляцияға әсері 1-1,5 пайызыдық пункттен
жоғары құрылады;
- жанама салықтардың кезеңдік ... ... ... ... Банк толық ... ... ... ... ... ... ... Сол
уакытта күтілетін инфляциияға тез әсер ету мақсатында бағдарлау 1 жылға
құрылды, ол жиі ... ... бір ... ... мүмкін еді. 2001
жылы Чехияның Орталық банкі 2006 жылы желтоқсанына дейін көрсеткіштерді
анықтады, ал 2004 жылы ... - 2006 жылы ... ... ... өтуіне мүмкіндік берді.
Аралық немесе мақсатты бағдарлау нүктесін тандауда ... ... ... ... ... ... 1% ... Одан кейін ол 2%
кеңейді. 2006 жылы қаңтар кезінен және Чехияның ... ... ... ... ... ±1% тең етіп анықталған.
Чехияның экономикасы айтарлықтай ашық болып табылады. Сондыктан да
айырбастау бағамының инфляция ... әсер ... ... ... ... басқармайды, ... ... ... ... ... алып ... ... нәтиже туралы айтатын болсақ, Чехияда инфляция екі рет 1998 ... ... ... көзделген мәнінен айтарлықтай төмен болды. 2000
жылы бұл айырмашылық маңызды ... Тек қана 2001 жылы ғана ... ... ... ... бірақ келесі екі жылда ол қайтадан
көзделген көрсеткіштен түсіп кетті ... ... ... ... ... және инфляциясы
| |«Таза инфляция » ... ... ... |
| ... ... ... |дерек ... |5,5-6,5 |1,7 | |6,8 ... |4,0-5,0 |1,5 | |2,5 ... |3,5-5,5 |3,0 | |4,0 ... |2,0-4,0 |2,4 | |4,1 ... | | |3,0-5,0 |0,6 ... | | ... |1,0 ... | | |2,5-4,5 | ... 2002 ... ... ... «таза инфляция» бағдарын қолданған,
қазіргі кезде тұтыну ... ... ... ... ... ... өту кезінде инфляцияның жылдам өсуі
байқалды, ол мақсатты көрсеткіштерді ... ... ... ... ... Чехия экономикалық дағдарыста еді. 1997-1998 жж. банктік дағдарыс
экономикалық активтердің тез төмендеуіне алып келді, дефляция ... ... жылы ... ... дейін инфляция 13,1% - дан 6,8 ... ... 1999 жылы ... 1,1% құрды. Аса маңызды емес орында
сыртқы факторлар иемдейді. Қаржы дағдарысы және глобальді экономикалық
белсенділіктің ... ... ... ... алып ... ... энерготасушылардың бағаларының төмендеуіне алып келді.
1998жылы ... ... ... ... әсерін шамамен 3 %
бағаланды. Инфляция деңгейінің төмендеу факторына сондай-ақ әлсіз ... ішкі ... ... және ... валютада қатысты. Бұл
факторлардың барлығы инфляцияның төмен деңгейінде ұстап түруды ... ... ... ... төмендей бастады. Инфляциялық қысымның
элсіреуі Ұлттық Банктің ... ... ... ... мүмкіндігін
берді.
1999 жылы және 2000 жылы екінші жартысының аралығында кері ... ... ... ең алдымен импортқа бағалардың өсуімен кронның
долларға қатысты құнсыздануымен, содан кейін тамак, ... ... ... өсуі және көзделген көрсеткіштерге жетті.
Қолданған ... ... ... ... ... ... 15 ... өзгеріссіз тұрды.
Әлемдік бағаларының төмендеуінің тізбегІ, сонымен ... және ... ... ... ... процесіне
көмектесті және ақша-несие саясатын жүргізуге әсер етті. Басты ставкалар
төмендей ... ... ... ... ... өсу ... сондыктан жиынтық сұраныстың төмендеуі инфляцияның төмендеуіне
жалғасты. Сонымен қатар, 2002ж. ... ... ... ... евро ... ... 15 % байқалды. Мұның барлығы 2003 ж. басында инфляцияның
неден төменге төмендеуінің себепшісі болды. Тек қана 2003 ... ... ... көп ... ... ... 0 % ... ауытқыды, 1%-
ке дейін жоғарылады, деңгейде көзделген мақсаттан айтарлықтай төмен.
Өтпелі экономиканың екінші елі ... ... ... ... ... ... ... сияқты, бастапқы кезеңде Польша ... ... ... ... режимінде құрды. Акша агрегатынының
өсуі М2 ақша-несие ... ... ... ... ... ... АҚШ
долларына қатысты алтын бекітілді., ... ... ... ... 1991 жылы ... ... ... тайғақ бүрышқа 1,8% өту
жүзеге асты. Жасаған бұрыштың, бағаның күтілген өзгерісінен ... ... ... ... ... жж. капитал қозғалысын ырықтандыру маңызды капитал ағымын
алып келді. Бұл Үкіметтің ... ... ... ... ... Басында орталық мәнде тербеліс ±7% күрады. Уақыт өткеннен кейін
бұл дәліз кеңейді, 1999жылы наурызында ±15% жетті. Сол ... ... ... дәліздің қисайған бұрышы 0,3% ... бір ... ... Осы кезеңде қозғалмалы дәліз режимі инфляцияның жоғарғы деңгейін
төмендетуге (шамамен 30%) сыртына бір мәнді цифрге ... ... ... 1998 ж. ... ... тәргеттеу режимін жариялауда
валюталық дәліз қызметін жүзеге асырып жатты. ... анық ... ... ... нашарлауына алып келді. 2002 ж. сәуірінде Польша
еркін жүзу валюта бағамына өтті.
Мақсаттві көрсеткіш үшін Польша өзінің талғамын ТБИ ... Бұл ... осы ... өтпелі кезеңде бағдарлау ретінде қолданумен түсіндірілді.
Сонымен қатар, ол бағаның ... ... ... ... ... қабылдау үшін сиымды. Чехиядан айырмашылығы мүнда міндеттен босату
жағдайы айтылған емес, бірақ ... ... ... емес ... ... талдауы туралы жарияланды және кезеңімен зерттеулер
жүргізілді. Зерттеулердің жүргізілуінен және ақша-несие саясаты сондай-ак
базалық инфляцияның әр-түрлі түрі ... және ... ... ... ... ... ... инфляцияны мақсатты
бағдарлау үшін мүмкіндігі қарастырылып отыр.
Басында мақсатты көрсеткіш ... 0,5% ... одан 1,4% ... ... ... ... ... кірісіне дейін Польшада
мақсатты көрсеткіштер бекітілген нақты мэнді түрде анықталған. Сондықтан да
кеңірек дәліз мәндегі кіріспесі ... ... ... төмендетудің
әлсіз мүмкіндігінің белгісі болу мүмкіндігі бар. 2002 жылы Польшаның Ұлттық
Банкі көрсеткіште дәлелденген түрде ... ... ... ±1%
шегінде ауытқуына мүмкіндік берумен, сондай-ақ 2004 ж. қаңтарынан бастап,
инфляцияның жылдың соңында ... ... жыл ... ... және әр айда бақыланып отырды.
Полыиадаға алғашқы жоспарлау шегі қысқа болды, 1 жыл. 2003 жылы ... банк орта ... ... қолданды. Бұл ақша-несие саясатын
жүргізуде өзгерістер енгізуге және экономикалық шокқа ... ... ... Чехия сияқты, айырбас багамына пассивті жақындауды қолданды,
айырбас бағамының ауытқуы инфляцияның ... ... ... ... тек ... ғана ... ... мақсатты көрсеткіштер нәтижесінен табысты болмады. 1999 жылы
және 2000жылы өзінің мақсатты көрсеткіштерінде ... ... ... ал одан кейін 3 рет мақсатты бағдарлаудан 3 рет төменде болды.
Кесте 9
Польша және Венгрияның мақсатты көрсеткіштері және инфляциясы
| ... (ТБИ) ... (ТБИ) |
| ... ... |мақсат |дерек |
| | |8,6 | | ... ... |9,8 | | ... |5,4-6,8 |8,5 | | ... |6-8 |3,6 |6-8 |6,8 ... |4-6 |0,8 |4-6 |4,8 ... |2-4 |1,7 |3-5 |5,7 ... |1,5-3,5 | |2,5-4,5 | ... ... ... в Европе // КОРИНФ.- М., 2005. - №47
Инфляциялық тәргеттеуге өтуді жариялау кезеңінде Польшада, Чехиядан
айырмашылығы тіптен ... ... ... Инфляцияға қарсы дағдарысы және
экономикалық белсенділіктІң төмендеуі сияқты осындай сырткы факторлардың
әсері мақсатты параметрлерді ... ... ... алынуы мүмкін еді.
Осымен Чехиядағыдай сияқты ... ... ... ... 7). ... ... дефляция процесінің жалғасу шамасы
маңызды болды. Ішкі сұраныстың салыстырмалы түрде ... ... ... және ... салалардағы монополия алдымен инфляцияның төмендеу
процесін ... ... ... оның ... ... ... ... фискалды саясат жағдайды киындатты. Польшаның Ұлттық
Банкі жауап беру реакциясы ... ... ... ... ... саясаты және экономикалық белсенділік^кпінің баяулағаны
инфляцияның төмендеуіне 2001-2002 жж. белгіленген ... ... ... ... ... ... ... нәтижесіне
сыртқы факторлардың әсер етуі аз болды.
2001 жылдан бастап, ¥лттык Банк өзінің саясатын біртіндеп жеңілдете
бастады. Ақша-несие ... ... ... іс ... әр ай ... және 2003 ... ... шамамен 3-4 рет төмедеді.
Мысалыға, 2001ж. ақпаннан 2003 ж. маусымының қаржыландыру ... ... дан 7,75% ... ... ... ... ... дейін нәтиже
сияқты, 2003 ж. инфляция ... ... ... болғанымен, бірақ
айырмашылык маңызды болып табылды, барлығы 0,3% құрады.
Венгриядаға инфляциялық тәргеттеуді тәжірибесінің кіріспесі, егер де
Чехия және ... ... ... өте ... ... ... ... атаулы якорь белгІсінде экномиканы кұру процесінің ... тек ... ... қолданылды. Сондай-ак басқа елдер сияқты,
Венгрия бастапқы кезеңде валюта корзинасына ... ... ... ... ... сыртқы бэсекеге кабілеттілікті ұстап түру үшін
оның өзгерісі жиі болып тұрды. Белгіленген мөлшерде бағамның тербелісіне
жол ... ... ... ... үшін біртіндеп ұлғайды. 1995ж.
наурыз айына дейінгі уақыт ішінде тербеліс аралығы ±0,5%-дан ±2,25% ... ... ... ... механизм 1994-1995 жылы қысқа мерзімдік ... ... және ... әсерлеріне байланысты алдын-ала алмады.
Елдің жалпы жағдайы төмен балансының ... ... ... ... ... (ЖІӨ 9,4%) және ... бюджеттің
тапшылығы (ЖІӨ 9,6%) кұрады.. Қалыптасқан жағдайдың күшіне бірқатар өлшем
қабылданды. Жағдайды түзетуге бағытталған, ол ... бір ... ... ... тайғақ бүрышы 1,9% (1995ж) түрінде айырбас
бағамын құру. Қисықтың бүрышы 1999жылы қазан ... 0,4% ... ... Бұл ... ... ... ... осы мерзім ішінде 30%-
дан 10%-ға төмендетуғе мүмкіндік туғызды.
Сол уақытта Чехия және Полыиа ... ... ... ... ... ... ... якорь ретінде бекітілген айырбас бағамын
пайдалануды жалғастырды. Тар аралық инфляцияның және күтілген инфляцияның
төмендеуіне ... бір ... ... ... анық бекітілгенінің
маңыздылығынан және Венгерлік өндірушілердің бәсекге ... ... ... жылы ... ... ... көлемде төмендеген, жоғарылай
бастады. Алдымен бұл процесс мұнайға бағалардың өсуінен осындай сыртқы
шоктардан ... ... ... ішкі ... ... ... алғанда аз
емес роль ойнады. Венгрияға айырбас бағамының аса икемді режимін жүргізуді
талап ... ... ... ... ... ... евроға қатысты
±15% ауытқу аралығын кеңейтуге шешім қабылдады (2000ж ... ... ... ... евро қабылданды). Сол уақыттта бір айдың тайғанау
параметрі 0,2% төмендеді. ... ... ... ... Банкі
инфляцияның тәргеттеу режиміне өтуге шешім қабылдады. 2001жылы казанында
бекіту қозғалысы режимі толығымен ауыстырылды. ... ... ... ... ... ... өтуде. Нарықтық айырбас бағамы
орталық паритеттен евромен бекітілген шамамен 15% ауытқуы ... ... ... ең басынан бастап ТБМ тәргеттейді. Бұл елде жол
берілген ауытқу шегінде (±1%) нақты ... ... және ... ... ... экономикасы Чехия сияқты жеткілікті түрде ашық болып табылады.
Бірақ бұл елдер айырбас ... екі ... ... ... Егер ... ... банкі айырбас бағамымен басқармайды, ол тек ... ... ... өзгерістерге әкелуі мүмкін, өзгерістерді
реттейді, Венгрияда айырбас бағамының айырбас тұрақтылығына өзінің ... ... ... және ... да оның ... белсенді түрде
әсер ете алады. Нәтижедегідей айырбас бағамының өзгеруі инфляцияға күшті
әсер етеді. Сол уақыттағы ... ... ... ... егер ... ... ... қарастыратын болсақ ЕКМТІ режиміне ортақ болып
келеді, барлық елдер үшш міндетті еуроаймаққа өткісі келетіндерге [40].
Кесте ... ... ... ... қысқаша шолу
|Институционалдық негіз |
|1 |2 ... банк ... ... банктің басты мақсаты валюта |
|кұқықтық базасы ... және баға ... ... ... |
| ... ... тәуелсіздігі. |
| ... ... келе ... ... |
| ... бюджеттің ... ... ... ... тиым |
| ... |
| ... ... ... ... әдісі ... ... ... ... ... ... |өзі ... немесе баға |
| ... ... ету ... |
| ... ... ... ... банкпен |
| ... ... ... ... |Инфляцияның ұзақ мерзімді көрсеткіштері |
|жоспарлау шегі ... ... ... |
| ... ... ... саясатын |
| ... ... 1 жыл ... |
| ... ... ... ... ... келе ... ... тұтыну|
| ... ... және ... дамыған |
| ... ... ... ... ... ... ... |Тек кейбір елдерде ғана ... ... | ... ... ... ... елдерде мақсатты интервалды |
|немесе мақсатты интервал |пайдаланады, себебі мақсатты ... ... ... ... ... Инфляциялық |
| ... әсер ... ... көрсеткіштің |
| ... ... ... ... және ашық ... өзгерісі туралы хабарламалар, |
|ақпарат ... ... ... ... |
| ... жеке ... ... байланыс, |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... жүзеге асыру ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... және ... |
| ... ... ... ... әсер|Инфляция қарқыны жоғарғы нарығы құрылып |
|ететін механизмдер |келе жатқан ... ... ... |
| ... механизмі және валюталық |
| ... ... ... өткізу |
| ... ... ... ... ... ... ... төмендету |Инфляция қарқыны жоғарғы және валюталық |
| ... ... ... ... келе ... ... ... ... ... ... ... үшін, инфляция қарқынын төмендету|
| ... ұзақ ... бойы ... ... ұзақ мерзімді |Өндірісі дамыған елдерде көрсеткіші 1-3 |
|мақсатты көрсеткіштері ... ... және одан ... |
| ... ... ... келе ... |
| ... ... бағамды беркітуден|Нарығы дамып келе жатқан елдер валюталық |
|бас тарту ... ... ... |
| ... ... ... тез |
| ... жай ... ... |
Ескерту: ... ... в ... // ... М., 2005. - ... ... ... әлемдік тәжірибеде бірқалыпты
бағаларды түрақтандыру саясатын барлық үлкен атаққа ие және ... ... ... тәргеттеу тәжірибесіне өтіп жатыр. Кең ... оның ... ... әр ... экономикалық жағдайда
бірнеше экономикалық цикл аралығында тәжірибе жинау қажет. ... ... ... өтіп жатқан елдер саны өсіп жатыр. ... ... ... ... ... ... қыр
көрсетіп отыр.
Өтпелі экономикалы елдердің инфляциялық тәргеттеуін аз емес кезеңімен
салыстырмалы түрде ақша-несие саясатында осы ... ... ... ... ... ... нақты қорытынды жасауға рұқсат
етпейді. Сонымен қатар, жағдайды талдай келе ... ... ... ... мақсатты көрсеткішті құруға, сондай-ақ бұл елдердегі ... ... ... біз ... ... Қазақстанда мақсат қою
туралы айта аламыз. Инфляциялық тәргеттеуді пайдалану бағаның түрақтануын,
инфляция деңгейін төмендетуде және үстап тұруға ... ... ... Республикасының инфляциялық тәргеттеуге өтудің өтпелі
кезеңі және енгізу жоспары
1. Аннотация
Жоспар тақырыбы: Инфляциялық тәргеттеуге өтуді жоспарлау ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі
Кіммен жасалған: Асилов А.
Қызметтің негізгі түрлері: ... ... ... ... ... ... төмендетуде және ұстап тұруға ... ... Банк ... ... қызметін қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын
реттеу және ... ... ... ... ... ... ... жаңа сатысына өтті. Ол енді басты күшті ... ... және ... ... ... ... ... жаңалық болып баға тұрақтылығын
қамтамасыз ету, Ұлттық Банктің басты ... Бұл ... ... ... ... және ... тәргеттеумен үйлесімділік табады.
Инфляциялық тәргеттеуге өтудің салдарынан ақша ... ... ... ... ... инфляциялық көрсеткіштерден құралған ақша-несие саясаты
өндіріс дамыган елдермен қатар, нарықтық ... ... келе ... де ... ... мақсатты көрсеткіштер жүйесі жүргізіліп
отырған ақша-несие саясатына деген сенімін арттырады.
Инфляциялық тәргеттеу тек мына ... ғана ... ... жүйенің және мемлекеттік бюджеттің тұрақтылығы,
Орталық банктің тәуелсіздігі, ашық ақпарат. Қазіргі кезде осы жағдайлардың
барлығы Қазақстан Республикасында бар.
Инфляциялық ... ... ... Банк ... ... ... Ұлттық Банк 2000 жылдан бастап ақша-несие ... үщ ... ... ... 2004 жылдан бастап инфляцияның көрсеткіштері
«базалық ... ... ... ... ... ... ... емес факторлардан қүрылған ... ... ... ... ... ... ... жылдын қаңтар айынан бастап заң бойынша Ұлттық Банктің басты мақсаты
ретінде бағалар ... ... ету және ... ... ... ... бұл инфляциялық тәргеттеудің
жүргізілуінің басты салдары болып табылады. ... ... ... ... ... ... банкі ретінде, нормативті-қүқықтьщ актілер
әзірлене бастады.
Инфляциялық тәргеттеуге өту үшін Ұлттық Банк ... ... ... мәселелерді шешу керек:
Сол міндеттің құрамына мыналар кіреді:
- ашык ... ... кең ... ... ... ... өзінің бағалы қағаздар портфелін көбейту;
- екінші деңгейдегі бағалы қағаздар нарығын дамыту;
- транмиссиондық ... ... яғни ... ... ... ... ... Қызметтің сипаттамасы
Мақсатты инфляциялық тәргеттеудің әр түрлі модификациялары бар. Ұлттық
инфляцияны ... ... ... ұстауымен басқарса, ол РЕПО
мөлшерлемесімен анықталады. Инфляциялық тәргеттудің механизмі мына түрде
болады. РЕПО ... ... ... ені де ... ... ... ... мен банкаралық пайыздық мөлшерлемелердің ... ... ... ... және ... ... ... банктік өтімділікті, яғни инфляцияны анықтайды. Инфляциялық
тәргеттеудің басты құралы болып ашық нарықтағы операциялар болып табылады.
Ашық нарықтағы ... ... ішкі ... ... бағалы
қағаздарды сату және сатып алу, кейіннен қайта сатып алу ... ... ... ... РЕПО ... ... мен
мөлшерлемелерін жатқызуға болады, ... Банк ... ... ... басты кезеңінде қысқа мерзімді ... ... яғни ... ... ... ... ... өтімділікті реттеуде қысқа мерзімді ... ... ... РЕПО ... бойынша тұрақтылықты қамтамасыз ету
үшін, Ұлттық Банк бірнеше іс-шаралар ұйымдастырды, яғни қысқа мерзімді
пайыздық ... РЕПО ... ... және ... ... мөлшерлемелер арасындағы теңгерімді сақтау.
Өтпелі кезеңде, пайыздық мөлшерлеме дәлізі көмегімен өтІмділікті және
банк резервтерін басқаруға өту кезең 12 ай деп ... ... бойы ... Банк апта ... ... және кері ... бойынша пайыздық мөлшерлемелер дәлізін ... ... ... ... ... Банк өз ... орналастыру
мөлшерлемелерін, ал төменгі шекарасында тарту мөлшерлемелерін анықтайды.
Екінші ... ... ... ... ... ... РЕПО
операцяисын пайдаланады. Ұлттық ... ... ... дәлізі,
банкаралық нарықтағы жоғарғы және төменгі шекарасы сэйкес келуіне жағдай
жасайды. Соның салдарынан екінші ... ... ... ... Банктің
орналастыру мөлшерлемесінен жоғары қарызға ... және ... ... ... төмен ақшаны орналастырмайды, яғни Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлеме
дәлізі мына көрсеткіштер шамасында болады: 2006 ж. 5,7% -7,3%; 2007ж. 5,0 %-
7,0% ; 2008ж. 5,0 %- 7,0%.
Ұлттық Банктің ... РЕПО ... ... ... ... - 7 күн және 14 күн. Осы ... ... қарай мақсатты мерзім
орнатылады.
4. Маркетинг жоспары
Венгрия, Канада, Финляндия, Жаңа Зеландия, ... ... ... ... ... ... ... нарықтық
экономикасы құрылып келе жатқан елдер де ... ... ... ... ... жатады: Бразиялия, Чили, Чехия, Израиль, Польша.
2002 жылда инфляциялық ... 9 ... ... ... ... 11 ... ... және 2 өтпелі экономикалы ел өтті. Бұл тағы 4 ондық
елдерді қоспағанда, бұлардың құрамына АҚШ-та кіреді, олар ... ... ... ... ... ... хроникасы
| (қаңтар |Ел немесе бір топ ел ... | ... жыл ... зеландия ... жыл ... ... жыл ... ... жыл ... ... ... ... жыл ... Перу ... жыл |Израиль (1992), Чехия ... жыл ... ... ... ... жыл ... Чили (1990), Бразилия, Индонезия ... жыл |ЮАР, ... ... ... жыл ... ... ... Мексика ... жыл ... ... ... жыл |Румыния, Словения (2001) ... жыл ... ... жыл ... ... ... Россия, Турция, Аргентина, Пакистан, |
|аынқталмаған |Албания, Замбия ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының
қосымша мақсаты ретінде қолданылуының бірінші жылы көрсетілген
5. Ұйымдастырушылық жоспар
Ақша нарығындағы Ұлттық Банктің басты ... банк ... ... ... мөлшерлемелер теңгерімді дәрежеде болуы, яғни нарықтық
мөлшерлеме мерзімге сәйкес ¥лттық Банк ... ... ... тұруы, дәліздің жоғарғы және төмеңгі шекараларына ауытқуды
болдырмау.
¥лттық Банк нарықтық мөлшерлемеге ... ... қор ... РЕПО секторындағы сауда қорытындылары бойынша ... ... ... ... ТОМА ... дәліздің шекарасына жақындаса, онда:
- егер, банктік жүйеде өтімділік ... ... ... ... ... ... нота ... депозиттер
тартумен, қосымша РЕПО операцияларын жүргізумен түзетулер енгізеді.
- егер мөлшерлемелер ... ... да ... әсерінен болса,
мәселен айырбас бағамына қысым ... ... ... Банк ... шекарасын қайта қарастырады.
Өтпелі кезеңнің басты міндеттерін орындағаннан кейін, яғни нарықтық
мөлшерлеме РЕПО дәліздің ... ... ... ... ... ... дәліз мөлшерлемесі Ұлттық Банктің РЕПО бойынша ... (РРМ) көшу ... ... ... ... ортасы болып саналады, ягни РРМ-ды дәлізден жоғары және
төмеңгі шегіне бірдей ... және ол ... ... белгіленеді. Кейбір
жағдайларда ¥лттық Банк РРМ ... ... енін ... өз құқын
қалдырды.
РРМ және дәліз енін бекіту Ұлттық Банк ай сайын жүргізіп отырады.
Өтпелі кезеңде ақша ... және банк ... ... үшін ... ... операциясынан басқа операцияларды қолданады: екінші деңгейлі
банктерден ... ... ... ... ... және Овернайт
несиесін беру.
Екінші деңгейлі банктерден депозиттер тарту РЕПО ... ал ... ... ... РЕПО ... сэйкес келеді.
Егер нарықтық мөлшерлеме дәліздің бір шегіне жақындағанан туындаған
банктік жүйедегі өтімділіктің ... ... ... Банк ... ... ... ... Сондықтан Ұлттық Банк ноталарды
7 күн мерзімге шығарады.
6. Жобаның тәуекелділігін талдау
Инфляциялық ... ... ... ... ... алып ... ... ол еліміздегі инфляцияның шындық айнасын
көрсетеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ұлттық Банктің экономикаға ... ... ... ... Банк басқа дамыған елдер тәріздес ... ... ... ... ... ... көшкенін көріп отырмыз.
XXғ. 90 жылдары қаржы нарығы «Жабай Батыс» әдісі бойынша дамыған.
Бірақ, ... Банк ... ... ... ... банк санын азайтып,
құқықтық және нормативтік актілерге өзгертулер мен ... ... ... қадағалап, банк секторынан, қор секторынан ... ... ... ... ... нарығын құра бастады.
Бүгінгі таңда Қазақстанның ... ... ТМД ... ... ... ... ... түсіп, халықаралық тәуелсіз эксперттердің сеніміне
ие болды, осы көрсеткіштерді несие рейтингтерімен және Республикамыздың
елдер арасындағы жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... елдегі экономикалық
және халықтың элеуметтік-экономикалық жағдайынан көруге ... ... ... ... ... ... статистикалық
көрсеткіштермен расталып отыр.
Әрине, микро- және макро - экономикалық деңгейдегі ... ... ... ... ... ғана ... ... қатар, салықтық-
бюджеттік механизмдердің, ... ... ішкі және ... ... және де Парламент немесе Қазақстан Республикасының ... ... заң ... ... қорытындылары болып
табылады.
Ұлттық Банк экономикаға тигізетін әсерінің әдістері 10 жыл бойы даму
үстінде. Басқа қаржы нарығы ... ... ... ... ... ... ... элеуметтік-экономикалық жағдайын
ескеру, бізге жоғары қарқынмен оңтайлы механизмдерді ... ... ... ... Чили ... ... тез және ... дәрежеге жетуімізге мүмкіндік тудырды.
Ұлттық Банк 2004 жылдан бастап, жаңа ... ... ... ... ол ... ... баға ... қамтамасыз етудегі басты
әдіс болып табылады. Осыған қарамастан, Ұлттық Банк ... ... ... ... бас тартпайды, олар тек екінші орынға өтеді.
Чехия, ... ... және ... инфляциялық тәргеттеуге
көшуін салыстырмалы түрде сандық көрсеткІштер арқылы біз ... ... ... Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың қазақ халқына
жолдауында (наурыз 2006ж.), 2010ж. ішкі ... өнім адам ... ... АҚШ долларына, яғни Чехия; ... ... және ... ... ... ... ... толық сеніммен қарауға болады.
Сонымен қатар, Қазақстанның валюталық режимді ... ... - 2007 жж., ... ... заңы, бағалы қағаздар нарығын дамыту
бағдарламасының жүзеге асырылуына Ұлттық Банктің қызметі, елдің макро- және
микро- экономикалық және халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайына ... ... ... ... ... ... Қазақстан халқына жолдауы
2наурыз 2006 ж.
2. Қазақстан Республикасының Конститутциясы
3. Қазақстан ... ... ... ... және банк ... туралы Қазақстан Республикасының
заңы 31 ... 1995 ж. ... ҚР Заңы ... ... ... нарығын және қаржы
ұйымдарын ... ... мен ... 4 ... 2003 года ... ... банк туралы» Қазақстан Республикасының заңы.
7. Ақша, несие, банктер: Оқулық/Жалпы редакциясын басқарған ... - ... ... 2001.
8. Семь задач для финансистов: Тезисы ... на IV ... ... РК Н. ... и Президента Всемирного Банка Д.
Вултенсона/ А. Донских ... ... - ... 2004.- 16 нояб. -
С. 1,2.
9. О ... ... по ... денежной системы:
указ Президента РК // САПП. - 1998. - № 30. - С. ... ... ... ... денежно-кредитной политики в
Казахстане/ А.Умралиева // Транзитная экономика.-1998.-Ст.3.-С.94-99
11. Об ... ... ... ... ... с ... Российской Федерации: соглашение // Бизнес клуб. - 1993. -№
22. - С.3
12. Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ж.
13. О взаимодействии денежно-кредитной, ... ... по ... и инвестициям.-1998.-№5-6. - С.
35-37
14. О роли денежно-кредитной политики в предотвращении финансового
кризиса в Казахстане/Ж.А.Кулекеев//Саясат.-1998.-№12.-С.20-25
15. ... ... ... ... 2005ж.
16. Роль денежно-кредитной политики в ... // ... ... - 1999. - № 2. - С. ... ... замечания по фундаментальным ... ... ... // ... ... - 1999. - № 2. - С. ... Денежно-кредитная политика/Н.Литвинова//АльПари.-1999.-№3.-С.3-5
19. Денежная масса и инфляция/ Райская Н. // Экономист. - 1999. - ... ... ... политика и экономический рост в ... ... ... ... // ... и ... - 1999.-№11.- С.
14-24.
21. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі» ММ ОҚФ 2005 ж. есебі
22. О денежно-кредитной ... и ходе ... ... ... // ... и ... - 2000. - - № 6. - С. ... О причинах денежного дефицита в переходной экономике/ О.Намозов ... и ... - 2000. - - № 6. - С. ... О ... ... и ходе реструктуризации банковской
системы./ В.В.Геращенко // Банковские технологии. - 2000. - № 9. ... ... ... скорости денежного обращения/ Ю. Пулатов
//Банки Казахстана. -2001.-№7. - С. 7-12.
26. Денежная масса, совокупный ... и ... ... Л.И.
Абалкин//Деньги и кредит. - 2001. -№7. - С. 3-6.
27. Финансы, кредит и ... ... в ... // ... - 2001. - № 12. - С. 66-77.
28. Новая модель национальной ... ... ... / У. ... // ... ... - 2001. - №5-6. -
С.102-113.
29. Государственные и муниципальные ... ... ... ... и ... ... денежно-кредитной
политики/ Д. Шибутов // Транзитная экономика. - 2002. - №1. - С. ... ... ... және ... ... туралы» ҚР 2005 жылғы 13
маусымындағы N 57 Заңы
31. Рұқсаттан хабарлама / Налаева С/ ... ... 15 ... 2005 ж. ... ... ... и ... регулирование в сфере ... Ф.С. ... // ... ... - ... ... май. - С. 13-16. ; № 1. - С. ... Устойчивая денежно-кредитная система- важный инструмент
обеспечения финансовой безопасности / Т. ... // ... ... - 2002. - №6. - С. ... Ноты как ... ... политики
Национального Банка / С. Ниеткалиев, Б. Кулатаев // Рынок ценных
бумаг Казахстана. - 2002. - №7. - С. ... 5. ... ... ... ликвидностью в Казахстане
(монетизация экономики) / Н.А. Нурсеит // Банки Казахстана. - 2002. ... 5-13 ;№ 10.- С. ... ... ... ... РК ... ... валютного режима / С.Б. Жунуспеков, А.
Калиева/Банки Казахстана. - 2002. - № 10. - С. ... ... ... Улттық Банкінің ақша-несие саясатының
2005-2007 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының
2006-2008 жылдарға арналған негізгі бағыттары.
39. Инфляция. Немонетарные факторы/ ... ... ... ... в Европе // КОРИНФ. - М., 2003. - № 47. - С.
7-8.41.
-----------------------
Басқарма директорлар кеңесі
Төраға
Төрағаның орынбасары
Ұлттық Банкінің орталық аппараты
Департаменттер, дербес ... және ... ... ... ... ... бөлімшелері
Мемлекеттік сақтау орыны
Банкноттық фабрика
Бағалы қағаздар фабрикасы
Приборлық бақылаудың мемлекеттік
инспекциясы
Қазақстандық банкаралық есеп айырысу Орталығы
Банкаралық және қаржылық
телекоммуникациялар Орталығы
Банктік сервистік бюро; т.б.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
PR – стратегияны жоспарлаудың функциялары мен міндеттері54 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатын жүзеге асырудың механизмі17 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері28 бет
Ақ "тұранәлем банкінің" құрылу тарихы14 бет
АҚ «Халық банк» тарихы29 бет
Ақша - несие саяасатының теориялық негізі24 бет
Ақша айналысын реттеудегі Ұлттық банктің рөлі33 бет
Ақша-несие саясаты туралы мәлімет30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь