Тұлға туралы түсінік


I Тұлға туралы жалпы түсінік
II Түлғаның түрткілері мен қасиеттері
III Тұлғаны зерттеу тарихы
Жаңа туған нәресте адам деп аталғанымен, тұлға деген атқа көпке дейін ие бола алмайды. Өйткені, кісі болып, ержету үшін бала оңы мен солын, өзінің «менің» басқа «мендерден», яғни басқа адамдардан ажырата білуі тиіс. Сондықтан да нәресте ,сәби, бөбектерді кісі,тұлға деп айту қиын. Есейіп,ер жетіп, өз бетінше әрекет ете алатын адамды ғана кісі, не тұлға дейміз. Қандай да болмасын бір іспен айналысатын, азды-көпті өмір тәжірибәсі, білімі мен дағдысы, икемі, дүние танымы, сенімі мен талғам-мұраты, бағыт- бағдары бар адамды тұлға деуге болады. Мінез қабілеті бір сыдырғы қалыптасып үлгерген, өзінің іс-әрекетін тізгіндей білетін, өз бойындағы жаман-жақсы қылықтары үшін жауап бере алатын адамды да кісі, не тұлға деймиз. Тұлғаның түрлері сан алуан. Оның жақсы, озық, ерен, топжарған түрлерімен қатар жауыз, керітартпа, бұзық қасқай т.б толып өкілдері болады. Мәселен, бүкіл әлемді қан қақсатқан Гитлер адамзатқа қас жауыз тұлға.
Имандылықтың ерекше бір көрінісі халқымыз ерекше қастерлейтін кісілік ұғымы, тұлғаның аса өнегелі түріне жатады. Төл тілімізде «Он үште отау иесі» (қыз балалар үшін), «Он бесте отау иесі» (ұл балалар үшін) дейтін аталы сөз бар екені де хақ. Осы жасқа келгенде бал дәурен балалық шақ аякталды. Бұл- өмір талабынан, ауқымы кең тыныс- тіршіліктен туындайтын құбылыс. Халқымыз кез келгенді кісі деп атай бермей, оны имандылық пен адамгершіліқтің басты белгісі, ес жиып, етек жабу нәтижесінде біртіндеп қалыптасатын адамның азаматтық ар-ожданы, кісілік, кескін-келбеті, адамшылықтың өлшемі деп түсінген .
Халық түсінігінде мінез-құлықтың әр түрлі жағымды жақтары «кісілік» ұғымының төңірегіне топтасады. Кісіліктің басты белгілері: ар- ұятты қастерлеп сақтау, намыстылык, мейірімділік пен қайырымдылык, ізеттілік, адамдық пен шыншылдық, ілтипаттылық пен кішіпейілділік. Қазақ дәстүріндегі үлкенді сыйлау, оның алдынан кесе өтпеу, оған міндетті түрде сәлем беру ,үйге келгенде төрдең орын беріп, кісінІң көңіл-күйіне қарап, орынсыз сөзге араласпау кісілікке жарасымды қасиеттер.
Сондықтан адамның жеке басының психологиясын ұғыну үшін ен алдымен оның әлеуметтік жағдайын,яғни оның қандай қоғамның мүшесі, қандай таптың өкілі екендігін, нақтылы кәсібін, білімін, іс-тәжірибесін білуіміз қажет.
Қолданылған әдебиеттер:
Намазбаева, Немов, Жарықпаев, Асмолов.

Пән: Психология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар
I Тұлға туралы жалпы түсінік
II Түлғаның түрткілері мен қасиеттері
III Тұлғаны зерттеу тарихы
I Жаңа туған нәресте адам деп аталғанымен, тұлға деген атқа көпке дейін
ие бола алмайды. Өйткені, кісі болып, ержету үшін бала оңы мен солын,
өзінің менің басқа мендерден, яғни басқа адамдардан ажырата білуі тиіс.
Сондықтан да нәресте ,сәби, бөбектерді кісі,тұлға деп айту қиын. Есейіп,ер
жетіп, өз бетінше әрекет ете алатын адамды ғана кісі, не тұлға дейміз.
Қандай да болмасын бір іспен айналысатын, азды-көпті өмір тәжірибәсі,
білімі мен дағдысы, икемі, дүние танымы, сенімі мен талғам-мұраты, бағыт-
бағдары бар адамды тұлға деуге болады. Мінез қабілеті бір сыдырғы
қалыптасып үлгерген, өзінің іс-әрекетін тізгіндей білетін, өз бойындағы
жаман-жақсы қылықтары үшін жауап бере алатын адамды да кісі, не тұлға
деймиз. Тұлғаның түрлері сан алуан. Оның жақсы, озық, ерен, топжарған
түрлерімен қатар жауыз, керітартпа, бұзық қасқай т.б толып өкілдері болады.
Мәселен, бүкіл әлемді қан қақсатқан Гитлер адамзатқа қас жауыз тұлға.
Имандылықтың ерекше бір көрінісі халқымыз ерекше қастерлейтін кісілік
ұғымы, тұлғаның аса өнегелі түріне жатады. Төл тілімізде Он үште отау
иесі (қыз балалар үшін), Он бесте отау иесі (ұл балалар үшін) дейтін
аталы сөз бар екені де хақ. Осы жасқа келгенде бал дәурен балалық шақ
аякталды. Бұл- өмір талабынан, ауқымы кең тыныс- тіршіліктен туындайтын
құбылыс. Халқымыз кез келгенді кісі деп атай бермей, оны имандылық пен
адамгершіліқтің басты белгісі, ес жиып, етек жабу нәтижесінде біртіндеп
қалыптасатын адамның азаматтық ар-ожданы, кісілік, кескін-келбеті,
адамшылықтың өлшемі деп түсінген .
Халық түсінігінде мінез-құлықтың әр түрлі жағымды жақтары кісілік
ұғымының төңірегіне топтасады. Кісіліктің басты белгілері: ар- ұятты
қастерлеп сақтау, намыстылык, мейірімділік пен қайырымдылык, ізеттілік,
адамдық пен шыншылдық, ілтипаттылық пен кішіпейілділік. Қазақ дәстүріндегі
үлкенді сыйлау, оның алдынан кесе өтпеу, оған міндетті түрде сәлем беру
,үйге келгенде төрдең орын беріп, кісінІң көңіл-күйіне қарап, орынсыз сөзге
араласпау кісілікке жарасымды қасиеттер.
Сондықтан адамның жеке басының психологиясын ұғыну үшін ен алдымен оның
әлеуметтік жағдайын,яғни оның қандай қоғамның мүшесі, қандай таптың өкілі
екендігін, нақтылы кәсібін, білімін, іс-тәжірибесін білуіміз қажет.
II Адамды әрекетке бағыттайтын, қажетін өтеуге талаптандыратын бір
түрткі болады. Бұл түрткіні психолояда мотив (себеп) білмей тұрып ,адамның
бір максатқа
жетем деген ойын қалайша тоқтата алатынын және оның мінез-құлқынын, мән-
жайын
толық түсіну болады.ТүрлІ жағдайлардын әсер етуІне қарай адам психология
әртүрлі
өзгеріске түсіп отырады. Осыған орай,оның түркілері де, мақсатқа жету үшін
қажетті
шаралары да өзгеріске түседі.
Жеке адамды қандай болмасын әрекетке итермелейтін негізгі қозғаушы
мотив-оның түрлі қажеттері,яғни бір нәрсеге мұктаждануы. Адамның қажеттері,
қогамдық енбекте, еңбек ету процесінде қалыптасқан. Сыртқы ортамен байланыс
жасауда адамның ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тұлға туралы ұғым
Мектеп оқушыларына өзін-өзі тану пәнін оқытудың негіздері мен ерекшеліктері
Индивидуалды айырмашылық психологиясы
Жеке тұлға психологиясы
Есі дұрыстық қылмыстық жауапкершіліктің шарты ретінде
Жеке және заңды тұлға
Тұлға туралы теориялар жайлы мәлімет
Инновациялық сабақты ұйымдастырудың (жоспарлаудың) қазіргі формасы
Заңды тұлға туралы ақпарат
Мектеп оқушыларына өзін-өзі тану пәнін оқытудың ерекшеліктері
Пәндер