Қорғалжын қорығының физикалық – географиялық жағдайы

Мазмұны

Кіріспе 3

І .Қорғалжын қорығының физикалық . географиялық жағдайы

І.1. Қорықтың жер бедері және климат жағдайлары 4
І.2. Қорғалжын қорығының гидрологиялық режимі 7
І.3. Қорықтың топырақ жамылғысы және өсімдіктер дүниесі 10
І.4.Қорғалжын қорығының фаунасы 13

ІІ. Қорғалжын қорығын ұйымдастырудың басты мақсаты 17

Қорытынды 19

Пайдаланған әдебиеттер
1.1 ЖҰМЫСШЫ КҮШІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ МИГРАЦИЯСЫ: ТАБИҒАТЫ ЖӘНЕ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
Дүние жұзінде белсенді түрде жұріп жатқан өндірістің ин-тернационализациясы жұмысшы Күшінің интернационализациясымен қатар жүруде. Еңбек миграциясы халықаралық экономикалық қатынастардың бір бөлігіне айналды. Мигратциялық ағымдар бір елдер мен аймақтардан екінші елдер мен аймақтарға бет алуда.
Еңбек миграциясы белгілі бір проблемаларды туындата отырып жұмысшы күшін қабылдайтын және оны шетке шығаратын елдер үшін белгілі бір артықшылықтарды қамтамасыз етеді.
Халықтың жаппай миграциясы XX ғасырдың екінші жартысында әлемдік қоғамдастықтың өміріндегі ерекше құбылыстардың біріне ашылды.
Халық миграциясы дегеніміз - тұрғылықты жерін өзгерту немесе оған кайта оралу мақсатында адамдардың белгілі бір территория шекаралары арқылы қозғалуы, ауысуы.
Халықаралық миграция әр түрлі формаларда болады: еңбектік, отбасылық, рекреациялық» туристік және т.б.
Жұмысшы күшінің халыкаралық нарығы ұлттық шекараларды кесіп өтетін еңбек ресурстарының әр түрлі бағыттарын қамтиды. Жұмысшы күшінің халықаралык нарығы — жұмысшы күшінің ұлттық және аймақтық нарықтарының жиынтығы. Еңбектің халықаралық нарығы еңбек миграциясы формасында болады.
Жұмысшы күші митрациясының екі түрлі себебі бар:
- экономикалық сипаттағы,
- экономикалық емес сиптаттағы.
Экономикалық емес сипаттағы себептерге мыналар жатады: саяси, ұлттық, діндік, нәсілдік. отбасылық және тағы басқа.
Экономикалық сипаттағы себептерге жекелеген елдердің дамуының әр түрлі экономикалық денгейіне сәйкес туындайды.
Пайдаланған әдебиеттер.

1. В.Хроков «Кургальджино » Алматы «Қайнар» ; 1984
2. Ә.Жумадилов;
А.Бекенова;
Х.Қыдырбаев «Қазақстан қорықтары» Алматы «Қайнар»; 1980
3. А.Э. Брем «Жизнь животных» т.6, СПБ,1911
4. В.Ф. Гаврин « Охотничьи птицы целинного края » Рукопись, Алма-Ата
5. И.А. Долгушин « О фламинго на озере Тенгиз »
( Центральный Казахстан ), 1962
6. Н.А. Зарудный « Орнитологическая фауна Оренбургского края » 1888
7. П.П. Сушкин « Птицы средней Киргизской степи » М., 1908
8. Хрестоматия по физической географии М., 1908
9. Д.И. Чекменев « Очерки по биологии колониально – гнездящихся птиц озера Тенгиз » Алма–Ата,1964
10. Ұ. Есназарова « Қазақстанның физикалық географиясы » А.,2002.
        
        Мазмұны
Кіріспе
3
І .Қорғалжын қорығының физикалық – географиялық жағдайы
І.1. Қорықтың жер бедері және ... ... ... ... ... ... Қорықтың топырақ жамылғысы және өсімдіктер ... ... ... Қорғалжын қорығын ұйымдастырудың басты мақсаты
17
Қорытынды
19
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Қорғалжын ... ... 1958 жылы ... ... дала
зонасы ландшафты табиғи ... ... ... жер көлемі 237
мың ... Ол ... ... ... ... ... Теңіз көлдері мен Қоғалжын ойпатының жазық далалы аймағын
қамтиды. Қорықта ағаш жоқ ... ... ... ... кішкене аралдар көп, олар ... ұя ... ... өте ... ... көлі дүние жүзінде қызғылт қоқиқаздың
қиыр солтүстікте ұя ... ... бір ... көлі ... суы ащы. Ал ... көлінің суы тұщы, оның
жағалауында қамыс ... ... ... ... 235 ... аңның –
35, құстың -265, бауырымен ... -5, ... -10 түрі ... мақсаты –Қорғалжын мемлекеттік қорығына жалпы сипаттама
бере отырып, оның ...... ... ... ...... ... қорығының рельефі,
климат ... ... мен ... ... ... ...... мемлекеттік қорығының ... көл ... ... ... тиімді
пайдалану ... мен ... ... ... ... ... «Кургальджино »,
Ә.Жумадилов; А.Бекенова; Х.Қыдырбаев ... ... ... ... көзі ... ... ... қорығының физикалық –географиялық жағдайы
І.1. Қорықтың жер бедері және ... ... ... қорығы шамамен Қарағанды,Өскемен, Ақтөбе
ендігінде, Қазақстанның орталық ... ... ... ... ... жағында орналасқан.Әкімшілік жағынан қорық Ақмола
облысындағы Теңіз ауданының құрамына енеді. Ол ... ... ... ... 180 шақырымдай қашықтықта орналасқан. ... ... Арал ... су ... ... ... ... Қазақстан
ұсақ жоталарының батыс өңірінде орналасып, оны Көкшетау шоқыларынан
айырып ... Бұл ... ... бөлігін Теңіз көліне қарай
құлдилаған кең жазық алып жатыр. ... ... ... эрасы)
Басында Евразияны басқан мұздақ Орталық Қазақстанға ... ... жер ... мұз ... ізі ... ... ... теңіз деңгейімен салыстырғанда 304-
426 ... ... ...... ... ... он ... шаршы километр. Бұл ... ... ... ... жоғарғы силур жыныстарынана ... ... ... ... ... ... қазіргі гидрологиялық жүйесі үштік кезеңде ... ... ) ... ... қатаң континенталды, ауа температурасы тәулік және ... ... ... ... ... ... аз жауады.
Бір ендікте ... ТМД ... ... ... ... июль айы ... ... ... ... суық ... Оның
себебі бұл алқапқа жазда Орта Азия шөл ... ... ... ал қыс айларында арктикадан ... ... ... ... ... көп ... орташа температурасы онша жоғары ...... ... . ... ... ең жоғарғы
температура 44º, январьдағы ... ең ... ... - ... ауа ... жылдық ауытқуы 93 градусқа ... ... бойы жел ... батыс және оңтүстік-батыс жағынан соғады.
Оның жылдық ... ... ... бес ... метр. Желдің ең
жоғарғы шапшаңдығы секундына 30-35 ... ... және ... жел
барынша күшейе түседі.
Сақылдаған сары аязы ... ... ... желмен
ұласқанда қаталдығы терістік қысынан кем соқпайтын қатал қыс ... таң ... ... ... міз бақпай құрысып, дүниенің
бәрі жым-жырт қысқы ұйқыға ... ... ... ... ... ... аяз қаһарлы қауіпке айналады. Төңірек түгел мұнартып
тұратын мұндай ... ... ... өзі ... ... 1967-
1968 және 1968- 1969 жылдары қыс аса ... ... Ал, 1969 ... суық ... соң ... ... жаздың келуі де ... Май ... ... ... ... ... ... дала
тегіс сап-сары көңілсіз реңге енеді. Ыстық ... ... ... ауа ... шөл ... тән ... ... Қызып,
толқып тұрған ауада ... бәрі ... ... ... Қиырдан бірде көгілдір көл ... ... ол ... ... ... ... 150-160 ... созылады. Жерге
түсетін ылғалдың жылдық мөлшері 200-350 милиметр. Оның 80 ... ... ... жылы ... ... 1969 жылы июль ... он күн ішінде ғана 159,4 ... ... ... ... ... ... Қазақстанда 100 жыл ... 2-5 рет ... ( ... ... ... анықтамасы бойынша). Кей кездерде
ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... ... ... май айының үлесіне тиеді. Күзде ... ... ол ... соңы ақ ... ... ұзаққа созылады.
Октябрьдің аяғы- ноябрьдің басында ... қар ... да ... ... ... ғана ери ... Күшті жел жиі соғатын
болғандықтан далада қар көп ... ... тек 10 ... ... ... 41-50 ... ... Қар көбінесе февраль, март
айларында жауады. Апрельдің басында ... ... ... ... ... ... олар мұзынан біржола арылады. Ал октябрьдің
аяғы мен ... ... ... ... аяғында жер тоңази бастайды. Бірақ октябрь
айындағы ... ... ... ... жылы ... Күзде
октябрьдің бірінші және екінші онкүндігінде, көктемде марттың ... ... ... ... ауа ... нөл градустық
шекарасынан өтеді. ... Жыл ... ... ... ... ... ... ауа райы күрт ... қар ... ... ... жаз ... да күн тым салқындайтын уақыттар да
болады. ... 1974 ... 3 июнь күні ... температурасы 1,5
градусқа дейін төмендеді. Әрине мұндай жағдай тым ... , ... ақ рет ... ... ... жаздың басындағы мұндай
суық жануарларға тым ауыр тиеді. Құстардың ... және ... ... сары ауыз ... ... ... құрт-құмырсқамен
қоректенетін ұсақ құстар ашығады. Осындай кезде ауа райы ... ... ... ... бағыт алып, қоныс аударған құстар ... ... ... ... режимі.
Гидрологиялық жағынан Теңіз Қорғалжын ойпатының ерекшелігі сол,
мұнда Солтүстік және ... ... аса ірі ... ... ... ... Бұлар бір кезде бүкіл ... ... ... ... ... ... Ойпаттың өзі жер
бетінің тектоникалық ойысуы салдарынан пайда ... ... ... көзі ... көлі ... ... өзені болып табылады. Нұра көктемде жыл ... ... ... ... ... ... ... Қорғалжын көлінен ағып
шығып Нұра ... ... ... ... аса бай ... көліне
құяды. Одан әрі күзде суда жүзетін ... ... ... ... ... ... ... жағынан ... ... Нұра ... көлі ... солтүстік батыс бағытында ... ... ... Әдебиетте бұл өзен ... ... ... жуық ... ... болжам бар. Теңіздің оңтүстігінен Құланөтпес,
Көң өзендері қосылып ... Бұл ... ... қар ... ... ... су тасқыны кезінде олардың тереңдігі 4-5
метрге ... ... ... су деңгейі тұрақты болмайды. Мұндағы
ағыны ... өзен тек ... ал Көң мен ... қара суға ... ірі ... ... Есей (көлемі 4800 гектар),
Сұлтанкелді (4615 гектар), Қоқай (1950 ... ... (895 ... ... солтүстік жағында орналасқан. Жаманкөл деп
тегін аталмаған. Оның ... ... ал ... өзі ... ... және Кіші Қаракөл, Табан-қаза және ... кіші ... ... ... ... көлінің түстік жағалаулары биік, кей
жерлері жартасты (4-6 ... ... ), ... ... ... ұзындығы 187 шақырым. Онда ... ... ... ... ... жуық арал бар. Олардың ішіндегі ең ірілері
Аралтөбе, ... ... ... ...... ... ... Бұл аралдар дала өсімдіктеріне ... ... ... ... 1,5-3 ... аспайды. Суы ащылау, түбі
балдырлы, батпақты.
Ащы, ағысы жоқ осы бір ... ... көлі ... кей ... кей ... жан баспаған, ... ... ... ... тың ... ... ... Оның көлемі
1590 шаршы километр. Жағалауының ұзындығы 488 шақырым. Теңіз ... және ... ... ... ... Оның суының
минералдығы шамамен бір литріне 271,5 ... ... Бұл ... ... ... 5-6 есе ... ... тереңдігі 1945
жылы 8 метрге дейін ... ... 1,5-2,5 ... ... ... ... екі есе үлкен де, Зайсаннан аздап ... ... ... ол 12 –ші орын ... Көл ... ... ... созылып жатыр, ені 32 шақырым. Оның ... ... ... жақындататын дүрбімен де көре ... ... ... мен
батысын жота мен сай аңғарлар қоршап жатыр.
Теңіз жағалауларының ... ... кей ... ... кей жерлері батпақты, сортаңды келеді. Көлдің ... ... ... де, ... ... ... шығанақ,
мүйістер жасайды. Көлде ... оның ... ... ... арал бар. Оның ең ... ұзындығы 10-13, ені 2
километрге дейін ... ... 100-150 ... ... ... күкіртті, сутегі иісті қоңыр және қара балшық болып ... ... ... ... ... оның ... шығанақтары
болған ірі –ірі сортаң көлдер – ... ... ... ... бәрі де жаз ... ... ... Теңіз – Қорғалжын
ойпатында айналасын тұз басқан ... ... ұсақ сор ... ... ...... қарай Нұра жайылмаларына ... ... ... Шолақ, Шалқар және бұлардан гөрі кішігірім
Ұялы, Шалқар, Біртабан деп екі ... ... ұсақ тұщы ... ... судың аз –көптігіне қарай бұл көлдердің көлемі
де, ... да ... ... Бұл су ... ... кірмейді. Алайда ... ... келу ... ... зор.
Орталық және Солтүстік Қазақстандағы, сондай –ақ батыс сібірдің
оңтүстік ... су ... ... ...... көлдердің гидрологиялық режимінің ерекщелігі сол, мұнда
да су ... ... ... ... ... ( ... ... аяқ шамасында) ол аса жоғары ... да, жаз ... ... жыл аяғында мүлде азаяды.
Көлдердің режимі ұзақ жылдар бойы ... оның суы ... ... күрт азаяды, тіпті саяз иірімдердің ... ... ... де ... ... азайып – көбеюі ауа ... ... ... ... жаз ... ... ауаның салыстырмалы ылғалдылығына, қыстың және
көктемнің ... ... ... ... және ... көлдерінің
су деңгейінің төмендеуі 1928-1949 жылдар ... ... ... және 1940 ... өте ... 1940 жылы ... көлі
біржолата құрғап қалды. Ал Теңіздің ... ... ғана ... ... түбі ... жол ... ... 1941 жылдан
1949 жылға ... бұл көл суға ... тола ... 1948 ... көлінің деңгейі ең жоғары межеге жетіп, оның солтүстік
жағының ... үш ... асып ... 1898 жылы су ... ... ... болған деген болжам бар.
1950 жылдан суқоймалары ... ... ... 1968 жылы ... ... 1969 жылы орташа деңгейге жетті.1970 жылдан ...... ... су ... молая бастады. 1970 -1972
жылдары қуатты тасқын су Нұра, Құланөтпес ... ... ... 1972 жылы ... ... ... ... көтеріліп, 1948
жылғы межеге жақындап қалды. Бұған ұзаққа созылған ... ... ... ... да ... –шашыны мол жаз едәуір ықпалын
тигізді.
І.3. Қорықтың топырақ жамылғысы және ... ...... ... топырағы лайсаң, тұзды нығыз болып
келеді. Олардың ... типі ... ... қызыл –қоңыр,
оңтүстігінде ашық ... ... ... ... және ... сор алып ... Өзен ... топырағы негізінен
шалғындық қызыл қоңыр топырақ түрлері.
Ойпаттың ... ... дала ... ... Осыған орай бұл
алқап бетегелі, ... ... ... ... далалы және
шөлейтті аймақ. Сондықтан да бұл ... дала ... ... ... ... ... Бұл ... өсімдіктері
сирек. Кей жерлерін ара –тұра шым ... ... да ... тақыр
болып келеді.
Қорықта гүлді өсімдіктердің 300-ден астам түрі бар. ... Оның ... тал мен ... 16 түрі кездеседі. Бұлар
негізінен өзен бойлап өсетін ырғай мен тал, ... ... ... ... ... ... ... тобылғы да өседі. Қараған
жаздың ... ... ... сары ... гүл жаратын аласа
бұталарға ... Ал, ... ... ... көз ... ... ... гүлдерге бөленеді.. Қараған жаздың ... ... ... ... гүл жаратын аласа бұталарға жатады. Ал, тобылғы ... ... ... ... ұсақ әсем ... ... Май –июнь
айларында Нұра және Құланөтпес ... ... ... да ... гүл ... ... жағалауларныда, көбіне құмдақ шөл
далаға тән, шар ... ... 2-3 ... ... ... өседі. Бұл ақшыл қалың ... ... ... ... ... Ақтікен жидектерінің түрі және дәмі
қарақатқа ұқсас келеді, ... ... ұсақ және көп. Оның ... ... ... ... жазуға болады.
Қорықта өсетін шөптер негізінен ... ... ... ауа райына төзімді. Оған даланың ... ... келе ... ақ ... ... ... Оның әсем ... тамырын тереңге жайып, ылғалды тереңнен ... ... ... ... ... өте ... пайдаланады. Селеу ... ... Ол ... ... ... ... ... жырларына өзек болды. Селеумен қатар Қорғалжын даласында
өсетін бетеге, ... ... ... жусан да құрғақшылыққа
төзімді өсімдіктер. ... ... ақ ... қара ... , қызылшөп,
қара ермен сияқты басқа да ... ... ... жерлерде өсетін сарысазан, кермек, ақтікен сияқты
өсімдіктер де жер ... ... ... Олар ... ... қорын жауын – шашыннан толықтырып отырады да,
қуаңшылықта үнемді ... Бұл ... тым баяу ... әдетте жаздың аяғында гүлдейді. Ол түсін үнемі өзгертіп
отырады. ... ... ... ... ашық ... ... ... көл жағалаулары алқызыл кілем жамылғанда, ара –арасында жасыл,
қызғылт ... ... ... ... ақ сұр ... сабағы, күміс
жапырақты алабота бой ... ... ... ... ... ... жусан, көкпек, боз селеу
секілді ... ... ... қамыс пен қоға ... деп ... ... ... 330 шаршы километр көл айдынының 70-80 ... ... ... ... ол ... өз алдына жеке-жеке
көл атандырған бірнеше қара су мен ... ... ... орай ... және ішкері болып, сондай- ақ ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Қорғалжын көлінде солған су өсімдіктерінен құралған ... да ... ... ... ... ... бұл аралдарға
жел топырақ және шөп ... ... ... де, онда ... ... ... ... күндері көл айдынында қалқып жүреді,
оларды ... ... мен ... мекендейді.
Қорғалжын көлінде қамыс, құрақ жақсы ... ... ... 2 ... 6 метрге дейін жетеді. Бір сөзбен
айтқанда, бамбуктен кем ... ... ... ... ... ... ... нудың арасы өткен жылдардағы қураған және
дауыл ... ... ... адам өте алмайтын ... Жас ... ... осы ... ... ... мен
ондатрлар үшін ... ... ... ... Бұл ... да әрі ... әрі ... Сондай-ақ балдыр, балық оты,
көпіршік, мүйіз жапырақ ... кең ... ... су ... жауып
жатады. Гидробиолог С.К.Тютеньковтың мәліметіне қарағанда, мұнда тек
қана балдырдың 160 түрі бар ... ... ... мол ... ... жайылма бидайық, жалбыз, арпабас және ... ... су ... ... жоқ ... Кей ... ... және ағынмен келген су ... ... ... ... ... Олар су ішінде бір –біріне нығыздалып киіз ... ... ... ... ... 1904 жылы ... рет В.
Петровский ашып, оны «балдыр киізі» деп ... ... ... қызметкерлерінің есебі бойынша, толқынмен жағаға шығарылған
өсімдіктер дәнінің қоры ... екі ... ... ... ... раң тәрізді өсімдіктерге ( бір ... ... ... ... ... және эфемероидтерге ( көп жылдық
шөптер –қызғалдақтар, сары ... ... де бай. ... ерекшелігі сол, олар анағұрлым ... мол ... ... өніп ... ... жаз шыға ... ... қалады.
Эфемероидтардың көпшілігі апрельдің екінші жартысында ... да ... ... ... ... дала кілемдей ... ... ... ақ, ... ... ... көк, қара ... ... көз ... ... бәрі түрлі –түсті гүл мен
өсімдіктерге бөленеді.
І.4.Қорғалжын қорығының фаунасы.
Қорық әртүрлі ... да бай. ... ... құс түрлері өте
мөте көп. Бұл ... ... ... ... келген өткінші
құстардың есебінен оларға жыл сайын 1-2 түр ... ... ... -1965 ... ... ... 223 ... тапқан
болса, қазірде қорық ... ... 260- қа жуық ... ... ... жуығы осы жерге ұя салады, қалғандары көктем
мен күзде ... ... ... ... қара ... ... ала тоқылдақ, ... ... ... сібір жылқышысы
сияқты сирек кездесетін ... да бар. Оның ... ... ... ... ... ... Орталық Қазақстанға кездейсоқ
келген ... ... ... ұшып өтетін үйректер мен ... ... да ... мен Сібір ормандарында ұя салатын ... ... және ... ... ... ... ... қоспағанда суда жүзетін миллионнан астам құс ұшып өтеді.
Жаздың күні суы таяз ... ... және ... ... ... ... және Шығыс ... ... ... бен ... сүңгуір үйрек түлейді. Июньнің орта ... ... суда ... ... ... тобы негізгі
қыстайтын мекендеріне қарай бет алады.
Жаздың ... Нұра мен ... ... ұшы қиыры жоқ Теңіз
айдынында жергілікті қоңыр үйректер, сұр ... ... ... ... күз айларында да көп құс ұшып ... ... ... ... ... ... түрлі ғажайып ... ... ...... негізгі мекендеріне бет алған мыңдаған
құстар алыс сапар алдында ... ... үшін ... ... кездерде көл айдындарынан аққу мен қаз, ... ... ... ... Таң сәріде бұлардың бәрі аспанды торлай қорек іздеп,
астығы ... ... ... қарай бет алады.
Құстардың едәуірі ... ... ... ... қаз, ... ... ... үйрек, шағала мен балшықшы ұя ... ... ... ... ... ... қара бас ... кептерлері және әлемдегі аса бір ... әрі ... ... бірі – ... ... ... басады.
Құланөтпес бойында ұзақ көп кездеседі. Шалғынды ... ... ... далалы жерлерді бөденелер, қоңыр құрлар, дала
бүркіттері және бөз ... ... Көң және ... ... қазіргі таңда Қызыл ... ... ... және ... ... ... ұя ... ендікте тіршілік ететін қасқалдақ, қоңыр қаз, ... ... ... ... дала боз торғайы сияқты ... ... ... күн сәулесі мол қорек жеткілікті және құстарға
ешкім көп ... ... ... ... ... оңтүстіктің құстары да ұялайды. Бұлар қоқиқаз, бірқазан,
аққұтан, теңіз ... сары ... ... ... ... көлі балықтар мен құстарға ... ... ... зообентосқа ( тұңғиықтық ) яғни моллюска, ұсақ ... ... ... ... және ... ... бай
келеді. Зоопланктон немесе су түбінде ... ... ... ... ... ... ... шаян тұқымдастардан тұрады.
Теңіздегі аралдарда алуан ... ... ... ... фаунамызда сирек кездесетін қоқиқаз бен ... ... орай ... ... Шағалалы, Балшықшы деп
оны ... ... ... аталады. Теңіздегі негізгі құс
азығы – мөлшері шын мәнісінде мол ... ... ... болып
табылады. Мұнда сондай –ақ ащы суларда өсетін ... ... ... ... Зообентоста личинкалар, қос ... ... ... аса ... Суы тым ащы ... ... мүлде болмайды.
Қорғалжын және Теңіз көлдерінің басты ... ... бірі – су ... Бұл көлдерде олардың 119 түрі
жұмыртқалайды,  106 түрі ... ... ... және ... ... ... мекендейді. Осы қорықтың « құс ... » ... өте ... ... ... жалпақ тұмсық құстардың 27 ... ... 30 түрі бар. ... ... ... ... да ... Бұл құс базарында жер ... өте ... ... жемсаулы қызыл қасқалдақ, бұйра ... ... ... қара ... ... сары шымшық, қызыл жемсаулы
қарашақаз, тұрпан, жалбағай, ... және ... ... ... ... көп емес, 34 түрі ғана бар. Оның ...... ... сұр тышқан, қосаяқ, атжалман және
басқалар. Олар көп ... бұл ... ... ... ... ... ... Мұндағы жыртқыштар – қасқыр, ... ... ... ... сусар. Қорықта тұрақты мекендеушілерден: ... ақ ... ... ... жертесер және ну шіліктің
патшасы қабанды атауға болады. Басқа жыртқыштар ... ... ... ... ... Оның есесіне түнгі әрекеттерінің ізін –
өзі сүйсініп ... ... ... алу үшін соқа ... ... ... әр уақытта көруге болады.
« Табиғат ... » ... ... ... ... ... Қазақстаннан және батыс Сібірден ... елік те ... ... ... күні ... ... кең
далада киіктер де ... ... ... ... ... жүйрік ,
сауысқандай сақ бұл ... ... ... ... ... жылы ... көлінің фаунасына қорық ... ... ... Алғашында көлге 206 ... ... ... көп ұзамай солтүстік ... ... ... ... қырылып қалды. Қорекке бай Қорғалжын
көліне бұл ... жаңа тобы ... ... Қажырлы еңбек
өз жемісін беріп, ондатрлар көл тұрғындарына айналды.
Өкінішке орай, ... ... ... тәрізді ғажайып
жануарлары мүлдем жойылып кетті. Ал ... ... ... ... бұл жануарлар болған ... Ол ... ... ... ... ... көлі ... Өзен де
осылай деп соған байланысты ... Бұл ... ... тобы ... ... ... ... сақталған.
Қосмекендер мен ... ... ... ... ... және олар ... ... Көлдерде, өзен аңғарларында
көлбақа, оқта – текте тасбақа , далалы ... ... ... бұл ... үшін ... ... омыртқасыздар әзірге зерттелмеген. Ал ... ... ... жан жоқ. ... жүрмейтін жері жоқ,
далада да, батпақты сорда да, ... ... да, суда ... ... шабындық жерлерде орасан көп. ... ... ... ... болжау қиын.
Қоңыздар арасында сасық қоңыз, бізтұмсық, шыртылдақ, су ... ... Су ... де өте көп, ... ... әсіресе
өзен айдынынында шаңғы тепкендей сырғанап жүретін « су ... ... ... ... ... инеліктер жаппай ұшқанда, олардың
безек қаққан мөлдір ... ... ... ... бөлейді.
Қосқанаттылар отрядының өкілдері де ... ... ... ғана 40 ... түрі бар. Өзен –көл жағалауларында да
қисапсыз көп су ... ... ... ... ... шіркей, сона зоологтарға жұмыс ... ... ... ... ... ... қорығы Тың өлкесінде табиғаттың әсем де бағалы жерін
сақтау ... 1958 жылы ... Бұл ... ... ... ... 140 шақырымдай жердегі ... ... ... алып ... Ол кезде оның жер көлемі 15 ... еді. 1961 жылы ... ... ... ... ... құрылды.1968 жылы Қазақ ССР ... ... ... осы шаруашылық тағы да ... ... ... ... ... орнын сақтау, аң –құстарына тиіспей оның, оның
көбеюіне қолайлы ... ... ... бұл ... ... ... ... тікелей зерттеу лабораториясына айналдыру
еді. Қазір қорық аймағына ... ... ... ... Жер көлемі 183,7 мың гектар. Оның ... ... ... ... ... және ... ... еншісінде. Сондай-ақ
Бозарал түбегі және Мыңжылқы аралы жақында ғана ... ... ... қорығын ұйымдастырудағы басты мақсат ... ... ... ... ... ... жасай
отырып, осы көлдер иесі болатын аққу, қаз, үйректердің ... ... ... ... ... құпия сырларын ашу,
Теңіз көлін жер шары ... ... ... ... құс – ... базарына айналдыру.
Республикамыздың бұл өңірінде ... ... ... бар. Көктемде осы су торабы арқылы ... ... ... ... және Солтүстік Африкада ... жыл ... ... ... ұшу жолы ... Апрель, май
айларында Қорғалжын мен Теңіз көлдерін су құстары мекендейді. Сондай-
ақ жаз ... ... ... ... ... кезде,
көлдерге Орталық, Солтүстік Қазақстан өңірінен, тіпті сонау ... ... ... ... құстарға мүлдем таптырмайтын пана. Мұнда
ұя салатын құстардан гөрі ... ... ... саны ... көп ... ... бұл қорықты орынды түрде « құс ... ... те ... ... ... - ... ... өте сирек
кездесетін әсем, ғажайып құс – ... ( ... ). ... ... ... рөлі ... аса ... өлке. Су қоймалары айналасындағы екі ... ... ... ... деп ... онда шаруышылық
жұмыстарын жүргізуге, аңшылық құруға, балық аулауға тыйым салынған.
Теңіз – Қорғалжын ... ... Орта Азия және ... ... ... үшін ... рөл атқаратын болғандықтан ... ... ... ... аса құнды ... ... ... оның тек ... қана ... сондай –ақ
халықаралық маңызы болып отыр. Суда ... ... ... ... ... ... ... Францияда «Суда
жүзетін құстардың мекені ретінде халықаралық маңызы бар ... ... ... ... ... ... МАР деп аталған жоспар
қабылданған ... Осы ... ... ... ... ... ... орналсақан, Европа, Азия және Африкадағы
суда жүзетін ... ... зор ... бар деп ... ... жуық су қоймалары енгізілді. 1974 жылы бұл ... ... ... де қол ... Біздің елімізден аталған тізімге
ерекше қорғауға ... ( «А» ... ) 12 су ... ... бірі – ... ... қорығы территориясында
орналасқан Теңіз–Қорғалжын көлдерінің ... ... ... ... да сулы ... бағалы және сирек кездесетін
қанаттылардың көбеюіне, ұя салуына және ... ... ... болып табылады. Қоқиқаз ... өте ... ... ... ... ... ... басқа аудандарында сирек
кездеседі. Сондықтан да бұл көгілдір тыңды ... және ... ... ... ... қызметкерлерінің басты міндеті.
Қорғалжын мемлекеттік қорығы көктемде ... ... ... ... ... ... тізіміне алынған. Қорықта су-батпақ
табиғи кешенін зерттеу бағытында үлкен ... ... ... ... Қорғалжын қорығының ... өте зор. ... ... ... ... ... ... және күзгі ... ... суда ... ... құс тоқтайтын аса ірі
аялдама. Географиялық жағдайы, ұшан– теңіз кең ... ... ... ... және ... ... ... қоректік
және қорғаныш ... ... ... ... ... құстардың өсіп жетілуіне, ... ... өте ... ... ... көлінің суы тайыздап, ұсақ сулар кеуіп
барады. Кейбір ... ... та ... құрғап қалып жатыр.
Мұның бәрі ... азая ... ... ... ... 1958 жылы
Қорғалжын, Теңіз бассейндерінде қоқиқаздың саны 45-50 ... ... жылы 11-13 мың ... ... оның саны ... ... жетеді.
Қорықтың алдына қойған мақсаттарын толық ... ... ... ... ... кедергі болып, шешілмей келе жатқан проблемалар
бар. Олардың ішіндегі ең ...... ... ... ... Соңғы жылдары Нұра және Құланөтпес өзендерінің бойынана 25-
30 мың гектар ... ... ... үшін бірнеше бөгеттер
салынғаны мәлім. Бұл жағдай ... ... ... су жеткізбей
жүр. Соған сәйкес осы көлдің суы тайыздап, ... ... ... қалды. Осының салдарынан қызылқаз, аққу сияқты ... ... ... ... Бұл ... шын ... «құс базарына»
айналдыру үшін ондағы су деңгейін бірқалыпты ... ... ... ... ... Ол үшін Нұра және ... өзендерінің
суының белгілі мөлшерін Қорғалжын көліне ... жыл ... ... Тіпті Қорғалжын – Теңіз бассейні сулы, нулы болу үшін
келешекте ...... ... ... ... ... 100 ... метр суды алқапқа қарай бұрса, нұр ... нұр ... ... ... ... «Кургальджино » Алматы «Қайнар» ; 1984
2. Ә.Жумадилов;
А.Бекенова;
Х.Қыдырбаев ... ... ... ... 1980
3. А.Э. Брем «Жизнь животных» т.6, СПБ,1911
4. В.Ф. Гаврин « ... ... ... края » ... ... И.А. ... « О фламинго на озере ... »
( ... ... ), ... Н.А. ... « Орнитологическая фауна ... края » ... П.П. ... « Птицы средней Киргизской степи » М., ... ... по ... географии М., 1908
9. Д.И. Чекменев « Очерки по биологии колониально – гнездящихся птиц
озера ... » ... Ұ. ... « ... ... ... » ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кен орны50 бет
Алакөл көлінің экологиялық жағдайы9 бет
Ақсу-жабағылы мeмлeкeттік табиғи қoры туралы55 бет
Барсакелмес қорығы туралы10 бет
Марқакөл мемлекеттік табиғи қорығының табиғат қорғау ісіндегі рөлі47 бет
Мемлекеттік табиғи қорық қоры5 бет
Қазақстан қорықтары - еліміздің ұлттық мұрасы9 бет
Қазақстан қорықтары және қызыл кітап9 бет
Алматы қорығының географиялық орны, шекаралары19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь