Бухгалтерлік есеп нысандары

Жоспар

Кіріпсе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1 тарау. Бухгалтерлік есеп мәні, мақсаты, маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1. Бухгалтерлік есеп туралы түсінік және оның атқаратын
қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2. Бухгалтерлік есеп мәліметтерін пайдаланушылар және олардың
рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3. Бухгалтерлік есептің міндеті мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4.Бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізуде қолданылатын өлшем
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2 тарау. Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
2.1. Бухгалтерлік құжаттар және олардың атқаратын қызметі ... .
2.2.Құжат айналымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3. Мүлікті және міндеттемелерді түгендеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4. Шаруашылық үдерістерінің есебі және кәсіпорын қызметінің
негізгі көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.5. Бухгалтерлік есеп нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.6. Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар ...
2.7. Есеп саясатының мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3 тарау. Қаржылық инвестициялар және жүргізілетін опепарциялар
3.1. Қаржы салымдары есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2.Касса операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.3.Валюталық шоттардың ақшалар қозғалысының есебі ... ... ... ... ... ..
3.4.Банктердің арнаулы шоттарындағы ақшалар есебі ... ... ... ... ... ... ..

4 тарау. Дебиторлық борыштар есебі
4.1. Дебиторлық борыштар есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.2.Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының есебі ... ... .
4.3.Күмәнді дебиторлық борыштар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кіріспе

Бухгалтер – болу үшiн дұрыс есептей бiлу,
басқара бiлу жеткiлiксiз, ол үшiн ұйымның
тиiмдiлiгiн арттырудың жолын және
әдiсiн ойлап таба бiлу қажет.
Дж.Мэй

Бухгалтерлiк есеп туралы белгiлi ғалым Б.Де Солозано «Бухгалтерлiк есеп барлық ғылымдар мен өнердiң ең алдында тұрады, баслалары онсыз өмір сүре алмаса, бухгалтерлік есеп үшiн олардың ешқайсысы қажет емес және де бухгалтерлік есепсiз әлемді басқару мүмкін емес, адамдар да бiрiн-бірі түсінбес едi» — деген болса, оның әріптесi П. Самуэльсон «Біздiң ғасырымыз – машина ғасыры, сондай-ақ ол Бухгалтерлік есеп ғасыры болып табылады», — дейдi. Ал осы, ғылымды зерттей келе Р.А. Фаулки «Есеп — бұл барлық бизнестің тіл, яғни философиясы»,— деп айтса, Л. Фон Мизес «Есеп — бұл бизнестiң ар-ожданы, ұяты», — деп жазған. Бухгалтерлік есеп ұйымның қаржылық ақпараттарын өлшейтін, өңдейтiн, есептейтiн және оны пайдаланушылардың қолдануына ыңғайлы етіп жеткiзіп беріп отыратын жүйе болып табылады. Бухгалтерлiк есеп басқару жүйесiнде ең маңызды орындардың бірін иеленедi. Бұған дәлел ретiнде Біріккен Ұлттар Ұйымының 1992 жылы, өткізген конференциясында Есептей алмаған, басқара алмайды», — деген сөздің жайдан-жай айтылмағандығын атап өтуге болады. Жалпы, бухгалтерлік есеп ұйымға оның қаржылық жағдайын жоспарлау, бағалау, бақылау және талдау секілді функцияларды орындау үшін қажет. Сонымен қатар бухгалтерлік есеп кәсіпорынның активтерi мен міндеттемелерi, капиталы және өндірiлген өнімдерi мен олардың сатылғандығы туралы ақпараттарды жинақтап көрсетеді. Тек қана бухгалтерлік есеп арқылы ұйымның кірiстері мен шығыстарын және шаруашылық қызметінің соңғы қаржылық нәтижесiн анықтауға болады. Бухгалтерлік есеп қаржылық (сыртқы) және басқарушы iшкі) есеп болып екіге бөлінеді. Басқарушы есеп кәсiпорынның қаржылық ақпараттарын ішкі пайдаланушыларға жеткiзiп отыратын жүйе болса, ал қаржылық есеп жоғарыда айтылған қаржылық ақпараттарды iшкi пайдаланушылармен қатар сыртқы пайдаланушшыларға жеткiзiп отыратын жүйе. Яғни, басқарушы есептің мәлiметтерiн кәсiпорын басшылары қандай да бiр шешiм қабылдау үшiн пайдаланатын болса, арқылы есептiң мәлiметiн бұлармен қоса жабдықтаушы (мердiгер) кәсiпорындар, банк мекемелерi, салық органдары және тағы да басқалар пайдаланады. Кез келген ұйым үшiн қаржылық есеп мiндеттi түрде жүргiзiлетiн болса, басқарушы есептің жүргiзiлуi және оның тәртібi әрбір кәсiпорынның экономикалық саясатына байланысты.
Бүгiнгi таңда ел экономикасының нарықтық жолға көшуiне байланысты жаңа кәсiпкерлiк қызметтердiң пайда бола бастауына сәйкес бухгалтерлiк есептiң; маңызы мен рөлі арта түсуде. Осыған орай бухгалтерлiк есептiң мазмұны мен құрылымына өзгерiстер енгiзілдi. Елiмiздегi жүргiзiлiп отырған бухгалтерлiк есеп жұмысы толығымен халықаралық қаржылық есеп беру талаптарына сай орындалады. Міне, осыларды ескере отырып, бұрын есепшi деп саналып келген бухгалтер маманы кәсіпорынның қаржылық жағдайын анықтап, бағалап, есептеп отырумен қатар кәсiпорынның алдағы уақыттағы экономикалық, әл-ауқатын дамыту жолдарын жоспарлай білу қажет. Сондықтан да кез- келген елде бухгалтер мамандарын барынша білімді етіп даярлау сол кездегі ұйымдардың экономикалық жағынан тұрақты дамуына кепiлдік береді. Осыдан да болар ғалым Дж. Мэйдiң «Бухгалтерлiк есеп эрасы басталды», —деп айтуы. Сонымен қатар жоғарыда айтылып өткен әлемге аты белгілi ғалымдар Б. Де Солозано, П.Самуэльсон, Дж. Мэй, мен Р.А. Фаулкидiң және Л. Фон Мизестердiң сөздерiн ескерсек, бұл дипломдық жұмыста, «Кез келген саладағы шаруашылықты жүргiзуде жақсы нәтижеге қол жеткiзу үшiн сенімдi кеңес беретін және дұрыс жол сiлтейтiн жалғыз ғана бухгалтерлiк есеп», - деп данышпан ғалым Цирул бекер айтпаған болар.
Қолданылған әдебиеттер
1. «Бухгалтерлiк есеп және iаржыльщ есеп беру туралы» 2002 жьтлгы
24 маусЫтмдагЫи Казаiстан Республжасывьщ К309-1I зацьи.
2. Қазақстан Республикасы Президентiпiц <Қазақстан Реслубликасьнщагы аудиторлыи iщзмет туральл> 1998 жылгы 20 iарашадагы 1й20 зац куiлi бар Жарлыгы (2001 жылгьи 15 iарашадагы озгертулер және тольщтырулармен).
3. хСалын және бюджетке толенетiн басiщ дамiцдеттi толемдер туралы»
2001 жылгы 12 маусымдагьи ]Ч2209-ТТ Қазақстан Республикасьивьщ Салъщ кодексi.
4. Қазақстан Республикасы Презвдентiнiц «Акционерлiк огамдар туралы» 1998 жылгьт 10 шiлдедегi Ъ28 11 зац купи бар Жарлыгы.
5. Бухгалтерлiк есеп стандартгарьи. Қазақстан Реслубликасьшьщ лттьщ комиссиясы. — Адматы, 1996-2003 ж.
6. Хальщаральщ iщржьтлыи есеп беру стандарттары. (Аудармаилы Тарусияа В.И.), — М., 1998.
7. Хальщаральщ бухгалтерлiк есеп және аудит стандарттары. (Курастьирушы Ралопорт М.М.), — М., 1992.
8. Бухгалтерлiк есептiң тилтiк шоттар жоспарьт. }азажстан Реслублшсасы Қаржы министрлiгiнiц 2002 жьилгъi 18 iырк’тйектегi .1’Г43 8 бйрыгымен бекiтiлгеп.
9. Абленов д.О. Основы аудита. — Алматы: Экономика, 2003.
10. Ажибаева ЗН. Аудит. —Алматьи: Экономика, 2004.
11. Алдреев В.д. Практический аудиг. —М.: Экономика, 1994.
12. Андросов А.М. Бухгалтерсквй учет. — М.: Фшансьи и статистика, 1996.
13. Вбдiмаяапов ее. Бухгалтерлiк есеп теориясы жопе ттринциптерi.
—Алматы: АйАН, 2001.
14. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. — М., 1996.
15. Блейк Д., Амат О. Европейский бухгалтерский учет: Справочник:
Пер. с англ. — М., 1997.
16. Ван Хорн Дж. К. Основы управления флнансами. — М.: Финансы и статистика, 1996.
17. Дiосембаев К.Ш., Егембердиева СК, Дюсембаева З.К. Аудит и анализ финансовой отчетности. — Алматьи: Қаржы-аражат, 1998.
18. Ержанов МС., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов. — Алматы: Ержанов и К, 2003.
19. Кирьянова З.В. Теория бухгалтерского учета. — М.: Финаксьи и статистика, 1998.
20. Колдраков Н.П. Бухгалтерский учет. — М., 1996.
21. Кокдраков Н.П. Бухгалтерскяй учет, анализ, хозяйственной деятельности и аудит. — М.: — Перспектива, 1994.
22. Кеулвмжаев К.К. Корреспонденция счетов. — Алматы: БК[{О, 2000.
23. Кеулимжаев К.К. и др. финансовый учет на предприятия (Под редакции Р.М. Рахямбековой). — Алматы: Экономика, 2005.
24. Кеулiмжаев I.К., Эжiбаева ЗН., Кдайбергенов Н.А., Жалтаева А.А. Iаржыльщ есеп — Алматьи: Экономика, 2001.
25. Кеулiмжаев I.К., Толегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б., Кдайбергенов Н.А. Субъектiнiц жаржы-шаруаiдыльщ кызметi бухгалтерлiк есепшотгарьшьщ корреспондеiщяясы. Алматы: — Экономика, 1998.
26. Кутер МИ. Бухгалтерскяй учет: основы теории. —М.: 1997.
27. Кутер М.И. Теория и приiщшiы бухгалтерского учета. — М.: Финансьт и статистика, Экспертное бюро, 2000.
28. Кузьмиииски’гй А.Н. Теория бухгалтерского учета. Киев, 1990.
29. Крятова Л.А., Эргашев Х.Х. Бухгалтерскяй учет основы теории.
—М.: Маркетинг, 1999.
30. Козлова Е.П., Парашутин Н.В., Бабченко ТП. Бухгалтерсккй учет в промьплленiюсти. — М.: 1995.
31. Ларионов А.Д., Ерофеева ВА., Леонтьева Ж.Г., Станков П.А. Бухгалтерский учет. — М: ГРОССБУГ — Проспект,1998.
32. Малькова ТИ. Древняя бухгалтерия: какой она была? — М., 1995
33. Макаров В,Г. Теоретические основы бухгалтерского учета. — М.:
Филансьи, 1978.
34. Мюллер Г., Гернон Х., Миик Г. Учет: международная перспектива. — М., 1996.
35. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов.
— Алматы: Экономика, 2005.
36. Нидлз Б., Андерсон Х., Колдуэлл Д. Принцивы бухгалтерского учета: Пер. с англ. / Под ред. ЯВ. Соколова. — М.: Финансы и статистика, 1996.
        
        Жоспар
Кіріпсе.....................................................................
................................................
1 ... ... есеп ... ... ... есеп туралы түсінік және оның атқаратын
қызметі.................................................................
..........................................
1.2. ... есеп ... ... және ... ... ... ... мен
мақсаты.......................................
1.4.Бухгалтерлік есеп жұмысын ... ... ... тарау. Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
2.1. Бухгалтерлік құжаттар және олардың атқаратын қызметі.....
2.2.Құжат
айналымы....................................................................
...............
2.3. ... және ... ... ... есебі және кәсіпорын қызметінің
негізгі
көрсеткіштері...............................................................
.....................
2.5. ... ... Есеп ... ... түсінік және оған қойылатын талаптар....
2.7. Есеп ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... қозғалысының
есебі......................
3.4.Банктердің ... ... ... ... ... борыштар есебі
4.1. ... ... ... ... мен ... берушілер борышының есебі.........
4.3.Күмәнді ... – болу үшiн ... ... бiлу,
басқара бiлу жеткiлiксiз, ол үшiн ұйымның
тиiмдiлiгiн арттырудың жолын ... ... таба бiлу ... есеп ... белгiлi ғалым Б.Де Солозано «Бухгалтерлiк есеп
барлық ғылымдар мен өнердiң ең алдында тұрады, баслалары ... өмір ... ... есеп үшiн олардың ешқайсысы ... емес және ... ... әлемді басқару мүмкін емес, ... да ... едi» — ... ... оның ... П. ... «Біздiң ғасырымыз
– машина ғасыры, сондай-ақ ол Бухгалтерлік есеп ғасыры болып табылады», —
дейдi. Ал осы, ... ... келе Р.А. ... ... — бұл ... тіл, яғни философиясы»,— деп айтса, Л. Фон Мизес «Есеп — бұл
бизнестiң ар-ожданы, ... — деп ... ... есеп ... ... ... өңдейтiн, есептейтiн және ... ... ... етіп ... ... ... ... табылады. Бухгалтерлiк есеп басқару жүйесiнде ең маңызды ... ... ... дәлел ретiнде Біріккен Ұлттар Ұйымының 1992 жылы,
өткізген конференциясында Есептей алмаған, ... ...... ... ... атап ... ... Жалпы, бухгалтерлік есеп
ұйымға оның қаржылық жағдайын жоспарлау, бағалау, ... және ... ... ... үшін ... ... қатар бухгалтерлік есеп
кәсіпорынның активтерi мен міндеттемелерi, ... және ... мен ... сатылғандығы туралы ақпараттарды жинақтап көрсетеді.
Тек қана бухгалтерлік есеп арқылы ұйымның кірiстері мен ... ... ... ... ... ... ... болады.
Бухгалтерлік есеп қаржылық (сыртқы) және басқарушы iшкі) есеп болып ... ... есеп ... ... ... ... ... отыратын жүйе болса, ал қаржылық есеп жоғарыда
айтылған ... ... iшкi ... ... ... ... отыратын жүйе. Яғни, басқарушы есептің
мәлiметтерiн кәсiпорын басшылары ... да бiр ... ... ... ... арқылы есептiң мәлiметiн бұлармен қоса ... ... банк ... ... ... және тағы ... пайдаланады. Кез келген ұйым үшiн қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... және оның тәртібi әрбір
кәсiпорынның экономикалық саясатына байланысты.
Бүгiнгi таңда ел экономикасының нарықтық жолға көшуiне ... ... ... пайда бола бастауына сәйкес бухгалтерлiк есептiң;
маңызы мен рөлі арта түсуде. Осыған орай бухгалтерлiк ... ... ... ... ... ... жүргiзiлiп отырған бухгалтерлiк
есеп жұмысы толығымен ... ... есеп беру ... ... ... ... ... отырып, бұрын есепшi деп саналып келген
бухгалтер маманы кәсіпорынның қаржылық жағдайын анықтап, бағалап, есептеп
отырумен ... ... ... ... ... ... ... жоспарлай білу қажет. Сондықтан да кез- келген ... ... ... ... етіп даярлау сол кездегі ұйымдардың
экономикалық жағынан тұрақты дамуына кепiлдік береді. Осыдан да болар ... ... ... есеп эрасы басталды», —деп айтуы. Сонымен қатар
жоғарыда айтылып ... ... аты ... ... Б. Де ... Дж. Мэй, мен Р.А. ... және Л. Фон ... сөздерiн
ескерсек, бұл дипломдық жұмыста, «Кез ... ... ... жақсы нәтижеге қол жеткiзу үшiн сенімдi кеңес беретін және дұрыс
жол сiлтейтiн жалғыз ғана бухгалтерлiк есеп», - деп ... ... ... айтпаған болар.
1 тарау. Бухгалтерлік есеп мәні, мақсаты, маңызы
1.1. Бухгалтерлік есеп туралы түсінік және оның атқаратын қызметі
Бухгалтерлiк есеп ... ... ... ХII ... ... Бұл ... ... түсiнiк шамамен 1340 жылдары Генуе қаласында пайда болған.
Бухгалтерлiк есептiң алғашқы негiзiн салушы және дамытушысы ... ... ... ... ... Ол ... есеп ... 1493 жылы Шоттар
және жазулар деген трактаты ... Ал ... ... ХV ... ... ... болған. Бухгалтерлiк есеп — ұйымның ... ... бiр ... ... мен ... бойынша
есептейтiп, өлшейтiн және оны өндеп, тасымалдайтын ... Ол ... ... бақылап, оны басқару үшiн ... ... ... iстелiнетiн жұмысы жоспарлап және сонымен қатар ол ... ... ... ... ... жасауға өте қажеттi жүйе
болып табылады. Сондықтан бухгалтерлiк есептi бүтiндей ... ... ең ... және ... деп ... ... Бухгалтерлiк есеп
ғылымының шығу тарихы ертеден басталған. Ол бұдан ... ... ... ... ... ... ... әрбiр кезеңдердiң уақыт талаптарына
сәйкес дамып келедi. ... ... ... ... ... жазулардан бухгалтерлiк есеп бiздiң заманымызға дейiнгi
V ғасырда жүргiзiлдi деген деректер бар. Ал бiздiң заманымызға дейiнгi ... ... ... құрылысқа кеткен шығындар есептелiп, салынған
‚үйдiң ... ... ... ... Рим ... ... ... бақылау, оның қорытындысы емтихан
қабылдаушы тындаған. Осыған «аудитор» деген термин ... ... Мiне, ... ... ... ... бухгалтерлік есептiң тек қана
кәсiпорын жұмысының бiр бөлiгiн атқарып қана ... ... ... ... бар ... дәлелдеуiмiзге болады. Сондықтан да болар
көрнектi ғалым Б. Де Солозаноның «Бухгалтерлiк есеп болмаса әлемдi ... емес және ... ... ... ... едi» — ... ... «Бухгалтерлiк есеп және қаржылық есеп беру»
туралы заңы ... ... ... жүргiзу жүйесiн анықтайды,
қаржылық есеп беру мен оның ... және ... ... ... мен жалпы тәртiбiн, iшкi бақылау және сыртқы аудит жөнiндегi
талаптарды, сондай-ақ ұйымдардың ... мен ... ... ... аумағында жұмыс iстейтiн барлық кәсiпорын
бухгалтерлiк есептеу мен қаржылық есеп берудi осы ... ... ... ... ... ... есеп жұмысын жүргiзу экономикалық
мәселелердiң негiзгi және басты қажеттiлiгi ... ... ... арқылы өндiрiлген өнiмдi есепке алуға, сатып-өткiзуге, айырбастауға
және одан түскен ... ... де ... етiп ... ... яғни
кәсiпорындағы шаруашылық үдерiстердiң барлығы басынан соңына дейiн
есептеуге ... Осы ... ... ... ... ... ... сондай-ақ шаруашылық операцияларының барлығының
да есепке алынуы экономикалық талапқа сай бухгалтерлiк есептiң негiзi болып
табылады. ... ... есеп ... ... ... атқарады:
✓ болашақта (алдағы уақытта) пайдалану үшiн ұйымда болып ... ... және оны ... отырады;
✓ ұйымның қаржылық-ақпараттық мәлiметiн ... ... ... ... ... сақтайды;
✓ қаржылық-ақпараттың мәлiметтi пайдаланушыларға ... ... ал бұл ... пайдаланушылар осы деректер арқылы
ұйымды басқару барысында ... ... ... ... ... мен ... ... айырмашылығы
бiлмегеннің салдарынан бұл екеуiн шатастырып алатындар да жиi кездеседi.
Бұлар ... өз ... ... ... ... рас. ... ... негiзгi мiндетi шаруашылық операцияларын
есептеу, тiркеу және бухгалтерлiк құжаттарды, ... ... ғана ... ал бұл мәлiметтердi өңдеп, оған экономикалық ... және оны ... ... ыңғайлы да тиiмдi етiп жеткiзiп
берiп отыру бухгалтердiң мiндетi ... ... ... ... ... ... ... мiндетi пайдаланушыларға дұрыс есептелген бухгалтерлiк-ақпараттың
мәлiметтердi уақтылы, яғни дер кезiнде беру (ұсыну) болып табылады.
1.2. Бухгалтерлік есеп ... ... және ... ... есеп ... мен ұйымдардың пайдаланушыларға
берiлетiн қаржылық-ақпараттық ... ... және ... қарай
ұйымдастырылады. Бұл ақпараттың мәлiметтi пайдаланушылардың ... ... ... ... ... ... ... банктен тыс
мекемелер) және бірлесiп экономикалық қызмет жасаушыларды жатқызуға болады.
Осы жоғарыда аталған кәсiпорындардың ... ... ... шешiм қабылдау барысында кәсiпорының қаржылық есебiне
сүйенедi. Негiзiнен ... мен ... ... ... төмендегiдей екi топқа бөлiп қарастырады:
✓ iшкi пайдалалушылар;
✓ сыртқы пайдаланушылар
Ішкi пайдаланушыларға осы кәсiпорында қызмет атқаратын тұлғалар, ал
сыртқы ... осы ... ... атқармайтын, бiрақ оның
қаржылық жағдайына қызығушылығы бар заңды немесе жеке тұлғалар жатқызылады.
Сондай-ақ осы қаржылық-атқаратың мәлiметтердi ... ... ... бөлiнедi:
✓ кәсiпорынды басқарушылар (басшылар);
✓ кәсiпорыннан тыс орналасқан, бiрақ оның қаржылық ... ... бар ... ... қаржылық қызметiне жанама қызығушылығы бар
тұлғалар.
Кәсiпорынды басқарушыларға осы ұйымның алдына ... ... ... оның қызметiне толықтай жауапты адамдар жатқызылады. Бұндай адамдарға:
кәсiпорынның ... ... ... ... ... ... ... және тағы да басқалар жатқылады. Бұл аталған
санатқа жататын адамдарды кәсiпорының:
✓ соңғы есептi жылдағы таза ... ... ... ... ... көлемiнiң жоспармен сәйкестiлiгi;
✓ өндiрген әрбiр түрлi өнiмнiң өзiндiк ... ... ... ... ... ... алынатындығы және тағы да
басқа жағдайлар қызықтырады.
Кәсiпорыннан тыс орналасқан, бiрақ оның қаржылық ... ... ... ... ... салымшылары (инвесторлар), несие берушiлер,
жабдықтаушылар және басқалар есептелiнедi. Бұл тұлғалар өздерiнің салған
салымдары мен ... ... ... ... сондай-ақ берген
несиелерiнiң уақтылы қайтарым шартын бiлу үшін ұйымның қаржы тұрақтылығы
мен төлем қабiлеттiлiгiн ... Ал ... ... ... ... тұлғалардың қатарына: салық органы, министрлiктер мен
агенттіктер, аудиторлар, ... ... ... ... ... ... және тағы да ... заңды немесе жеке тұлғалар
жатқызылады. ... ... және ... тыс мекемелерге берешек
төлемдерiн уақтылы төлейтiндiгiн, ... ... ... және өз ... ... ... уақтылы есеп
айырысатындығын қадағалау осы, яғни кәсiпорынның қаржылық қызметiне жанама
мүдделi ... ... ... ... мен ұйымдардың қаржылық-ақпараттық мәлiметтерiн
пайдалалушылардың әр түрлi топтарының ... ... ... ... екi ... ... Соңғы жылдары бiздiң елiмiзде де халықаралық
бугхгалтерлiк есеп ... ... ... есептi қаржылық есеп
және басқарушылық есеп деп екiге бөлiп қарастыра бастады. Бұндағы ... ... iшкi және ... пайдаланушылары қолданатын қаржылық-
ақпараттың мәлiметтердi ... ... ... ... есеп тек ... iшкi ... ... өнiм өндiру, табыс табу және
оның алдағы ... ... ... ... ақпараттың
мәлiметтердi қарастырады. Белгiленген заңға сәйкес, ... ... ... ... дер кезiнде пайдаланушыларға жеткiзiп
берiп отыру кез келген кәсiпорындағы бухгалтердiң кәсiби ... ... ... есептің міндеті мен мақсаты
Бухгалтерлiк есептiң ... ... - ... ... операциялардың уақтылы есепке алынып, ... ... ... ... сай ... яғни ... ... бақылау жасау.
Қоғамдық дамудың қай кезеңiнде ... ... есеп кез ... яғни өнiм ... мен ... сату, пайдалану, бөлу
үдерiстерiмен айналысу барысында жүргiзiлгендiгi бүгiнгi таңда ... ... ... ... ... ... — кәсiпорындардағы есеп
жұмысының саласын арттыруға, есептеу жұмысының барысында ... ... ... ... әрi ... болуына және ондағы
көрсеткiштердiң пайдаланушыларға ... ... ... жүргiзiледi.
Бухгалтерлiк есеп ұйымның есеп беру мен басқару, сондай-ақ экономикалық
талдау жұмыстарының ... ... ... ... қажеттi ақпараттармен
қамтамасыз етiп отырады. Бухгалтерлік есептiң тексеру, қадағалау, жинақтау
принциптерiн жүзеге ... ... ... ... мен ... ... ... үнемдеу шаралары тиiстi заңдарға сай iске асырылады.
Шаруашылық жұмыстарын әрi қарай ... өнiм ... ... ұлғайту
мақсатында бухгалтерлiк есеп көрсеткiштерi мен ... ... ... ... ... кәсiпорын бойынша iске асырылмай келген
резерв торларын анықтап, оларды iске қосу үшiн қажеттi шаралар белгiлендi.
Бухгалтерлiк ... ... ... көрсеткiштерiне сүйене
отырып, ... ... ... ... ... қатар
бухгалтерлiк есеп жұмысының қорытындыи құжаттары мен ... ... ... ... ... және ... ... ынталануына шаралар белгiлеу жұмыстары iске ... ... ... ... сол, ол тек қана бастапқы және арнайы
құжаттарға жазылып тiркелген ... ... ... жүргiзiледi.
Кәсiпорындағы шаруашылық операциялардың тиiмдiлiгi мен олардың заңдылығы,
шығындардың орынсыз жұмсалынбауы, материалдық заңдылықтардың ... ... ... ... ... есеп жұмысы жүргiзуінiн ... ... ... ... ... мен ... ... дамуы экономикалық тұрғыдан зерттеуге бiрден-бiр негiз болып
табылады. Сондықтан да бухгалтерлiк ... ... ...... барлық салаларында нақты тұжырымды мемлекеттiк талапқа ... ... ... ... даму ... қай ... даму объективтi зкономикалық заңдылықтарын анықтау және ол
заңдылықтарды ... ... ... ... үшiн бухгалтерлiк есеп
жұмыстары дұрыс ұйымдастыруынын маңызы зор.
Бухгалтерлiк ... ... ...... өз экономикалық және
саяси жағдайына тән шаруашылық қызметiн тиiмдi жолдармен басқаруға қажеттi
ақпараттың ... ... ету. ... келгенде, бухгалтерлiк
есептiң негiзгi басты мақсатына кәсiпорын жұмыстың экономикалық тиiмдi
тұрғыдан орындалуы, ұйымның ... ... мен ... ... ... Бухгалтерлік есеп жұмысын жүгізуде қолданылатын өлшем түрлері
Кәсiпорындар мен ұйымдардағы күнделiктi болып ... ... ... ... мен шаруашылық құралдарының қозғалысын
олардын өнiм өндiруге қатысуы мен оның нәтижесiн есептеу үшiн үш ... ... ... (натуралдық) өлшем.
2) Еңбек өлшемi.
З) Ақшалай өлшем.
Сандық (натуралдық) өлшем кәсiпорынның кiрiске ... ... және ... қатар түгендеуге тиiстi өнiмдерi мен заттарын,
материалдары мен негiзгi құралдарын ... ... ... ... ... Бұл ... ... өлшемнiң өзi өлшенетiн шаруашылық
құралдарының түрiне қарай әр түрлi болып келедi.
Мысалы: ағашты өлшеу үшiн — текше метр ... ... ... үшiн —
гектар, астықты өлшеу үшiн — центнер және тағы да ... ... ... ... ... ... санау, өлшеу арқылы есеп
жұмысын жүргiзу барысында қажет. Алайда ... ... ... өлшемдi пайдалану арқылы өлшеумен қатар олардың ... ... ... есеп ... ... зор. ... ... өлшеммен қоса
өнiмнiң сапасын сипаттайтын сапалық өлшемдердi пайдалану ... ... ... және ... ... ... ... болады. Бiрақ та
тек қана сандық (натуралдық) өлшем арқылы жүргiзiлген есеп ... ... ... ... және ... ... жүргiзудi жүзеге
асыру мүмкiн емес.
Мысалы: тоннамен есептелiнген 100 (бiр жүз) ... ... ... ... ... 150 (бiр жүз елу) текше метр отынды (мұнайды)
қоса ... 250 (екi жүз елу) ... ... 250 (екi жүз елу) ... ... деп ... ... ... ... өнiм өндiруге және қызмет көрсетуге жұмсалынған жұмыс
уақытын өлшеуге арналған. ... ... ... ... ... бiр ғана
өнiмдi өндiруге қажеттi уақытты анықтауға немесе белгiлi бiр уақыт (мезгiл)
аралығында өндiрiлiп шығарылатын өнiм санын анықтауға ... Бұл ... ... күшінiң саны, сағаты және ... ... ... ... ... жүргiзiледi, жұмыс уақытының көрсеткiштерi ... мен ... ... ... ... және еңбек
нормалары мен оның өнiмдiлiгiн есептеу үшiн қажет. Алайда еңбек ... ... ... ... ... ... ... өлшеуге толық түрде
нәтиже бере бермейдi. Олар көп жағдайларда сандық (натуралдық) өлшеммен
бiрге ... ... ... өнiмдi өндiруге, жасап шығаруға кеткен уақыты (адам
күнi, сағаты) мен сол уақыттағы өндiрiлген ... ... ... ... өнiмдiлiгi көрсеткiшiн есептеуге болады. Мұндағы өндiрiлген өнiм саны
сандық (натуралдық) өлшемге, ал оны ... ... ... ... ... ... Еңбектiң ой еңбегi мен жол еңбегi болып
бөлiнуiне және еңбектi атқаратын адамдардың ... ... ... ... ... еңбектi ақшалай өлшемге айналдыруға тура келедi.
Ақшалай өлшем кәсiпорындағы жұмсалған ... мен ... ... ... мен тағы да ... есебiн жүргiзу үшiн қажет.
Бухгалтерлiк есеп ... ... ... ... ... ... ... өлшем және еңбек өлшемiмен бiрiгiп барлық мәлiметтердi
жинақтап қорытындылау үшiн қолданылады.
Мысалы: құрылысты ... ... ... ... құнын анықтау‚үшiн
сонымен қатар өндiрiлген өнiмдердi, сатылып алынған тауарды сату, бағалау
және тағы ... үшiн ... ... көп ... ... құру барысында да тек қана ақшалай өлшем қолданылады.
2 тарау. Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
2.1. Бухгалтерлік құжаттар және ... ... ... есеп ... ... үшiн ... ... орындалып
отыратын барлық операциялардың мiндеттi түрде үздiксiз құжаттарға жазылып
отыратындығы ... ... ... ғылымдардан ерекше екендiгiн
жоғарыда айтылды. ... ... деп ... мен ... операцияларды дәлелдейтiн және алдағы ... ... мен ... ... беретiн жазбаша куәлiктi атауға
болады.
Жалпы кәсiпорындағы атқарылып жатқан жұмыстың, орындалған тапсырманын
үздiксiз, белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... тиiстi адамдардың қолдарының қойылуы (қажет болған жағдайда кәсiпорын
мен ұйым мөр таңбасының басылуы) ... деп ... ... ... ... ... ... болып табылады. Себебi осы ... ғана кез ... ... ... ... орындалған жұмыстың,
атқарылған қызметтiң жай мерзiмде жасалғанын және оған қандай ... ... ... болады.
Құжат кәсiпорындағы орындалған шаруашылық операцияларына сәйкес
үздiксiз толтырылып, олардың ... ... ашып ... және ... есептiң негiзi болып табылады,
Бухгалтерлiк құжат — кәсiпорындағы ... ... ... ... оны орындауға заңды түрде берілетiн жазбаша
куәлiк.
Орындалған шаруашылық ... ... ... ... есеп теориясында алғашқы есеп сатысы деп атайды.
Кәсiпорында жүргiзiлетiн шаруашылық құбылыстарының әр түрлi ... ... ... ... ... ... болмайды. Шаруашылық
құбылыстары түгелдей бастапқы құжатпен ... тиiс. ... ... ... ... ... мазмұны жазылып және белгiлi
бір ... ... ... ... ... деп ... Олар ... және толықтырушы болып бөлiнедi.
Мiндеттi деректемелер (реквизиттер) бухгалтерлiк құжаттарды ... ... ... ... ... жататындар:
• құжаттың аты, нысанының коды;
• құжаттың толтырылған уақыты (күнi, айы және жылы);
• құжатты толтырған заңды немесе жеке тұлғаның аты-жөнi;
... ... ... ... ... ... (натуралдық немесе
ақшалай);
• шаруашылық операцияның жүргiзiлуiне және соған сәйкес құжаттарды
толтыруға жауапты ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық операция көрiнiсiнiң
ерекшелiктерiмен және құжаттардың ... ... Әр ... ... ... құжатқа келесiдей қосымша деректемелер
(реквизиттер) болуы ... ... ... ... ұйымның банк
мекемесiндегi есеп айырысу шотының нөмiрi, шаруашылық операцияны орындау
үшiн негiз болатын ... және тағы ... ... ... ... есеп ... ... ауыл шаруашылық өнiм мен шикiзат;
2) еңбек және еңбекақы;
З) негiзi құралдар мен материалдық емес активтер;
4) материалдар;
5) кем ... және тез ... ... капиталдық құрылыстағы жұмыс;
7) құрылыс машиналар мен механизмдердiң жұмысы;
8) автокөлiктегi ... ... ... кассалық операциялар;
11) сауда операциялары.
Құжаттар дер кезiнде, яғни операцияның орындалуы барысында толтырылуы
керек. Егер бұл айтылған ... ... ... мүмкiндiк болмаған
жағдайда бірқатар операция аяқталған ... ... ... ... ... ... сақталуын бақылауды қиындатады
және ол операцияның бухгалтерлiк есепшотына ... ... ... Осы ... ұйымның бухгалтерлiк қорытынды есебiн жасау мерзiмi
кешiктiрiлуi ... ... ... шариктi қаламсаппен, жазба машинасымен
(компьютермен) және ... да ... ... ... ... ... сақталуын қамтамасыз ететiн заттармен толтырылады. Құжаттағы жазбалар
анық және дұрыс көрсетiлуi керек. Құжатты толтырған адам ... ... ... анық етiп қоюға мiндеттi. Кәсiпорындар мен ұйымдардағы алғашқы
есеп құжаттарына қолдарын қоятын ... ұйым ... бас ... ... ... ... ... құжаттар және есеп айырысу
құжаттары, сонымен қатар ... ... ... ... бас бухгалтердiң қолынсыз заңсыз (жарамсыз) болып
саналып, оны орындау жүзеге асырылмайды. Егер ... ... ... ... басшысы мен бас бухгалтерiнiң көзқарастары әр ... ... ... толтырылатын құжаттар кәсiпорын басшысының жазбаша
өкiмi ... ... ... ... бұл ... үшiн ... ... басшысы өз мойнына алады.
Алғашқы (бастапқы) құжаттарды толтырғанда жасалған ... ... ... болады: дұрыс емес текстi не соманы оқылатындай ... ... ... да оның ... жазба жазылады. Түзету енгiзiлгенi
жазылып және ... ... айы, ... ... ... ... өз ... үдерiсiнде (процесiнде) ыңғайлы және дұрыс болуы үшiн құжаттар
келесi ... ... ... ... бойынша (назначено),
құрастырылған орнына байланысты (месту ... ... ... ... және ... ... көлемi (объему содержания)
бойынша.
Мақсаты бойынша құжаттар ... ... ... ... ... толтыру (бухгалтерского
оформления) және құрамдастырылған (комбинированные) болып бөлiнедi.
Үкiм құжаттарына — шаруашылық операцияларды жүргiзуi туралы бұйрықтар
мен ... ... ... ... ... беру туралы бұйрық,
тауарларды алуға берiлген ... және тағы ... Бұл ... операциялардың аяқталуына дейiн күшi болады. Оған мiндеттi түрде
операцияны орындауға бұйрық беретiн жауапты адамдардың қолы ... ... ... ... ... жазу ... себебi шаруашылық
операциясын орындау үкiм шығарылғаннан кейiн ғана орындалады.
Атқарушылық (растайтын) құжаттар — ... ... ... ... Бұл құжаттарға
— тауарлық-материалдық қорларды алу үшiн толтырылған жүк ... ... кiрiс ету және ... ... ету ... ... басқалары жатқызуға болады. Құжаттардың бұл түрi операция жасалған
сәтте толтырылып және оған ... ... ... ... Сонымен бiрге
орындалған операцияларды ... ... ... ... ... ... және оны ... құжаттардың түрi.
Бухгалтерлiк толтырылған құжаттар — ұйымның бухгалтериясы жасаған әр
түрлi ... ... есеп ... ... ... ... болатын кәсіпорының бухгалтерi ... ... ... ... ... ... емес активтер,
материалдар, әлеуметтiк сақтандыру аударымдары, еңбекақы төлемдерi және
тағы басқа бухгалтерия ... ... ... ... ... ... функциямен қатар атқаратын
барлық құжаттар кiредi. Мысалы: кассирге орындауға берiлген кассалық шығыс
ету ордерi оны ... ... ... ... ... ... кейiн атқарушылық болып есептеледi. Бiрiктiрiлген құжаттардың
бухгалтерлiк есепте қолданылуы өте ... ол ... ... және ... санын қысқартады.
Толтырылатын (құрастырылатын) орнына байланысты ... iшкi ... ... бөлiнедi.
Iшкi құжаттар дегенiмiз белгiлi бір ... ... оның ... ... ... болып табылады.
Құжаттардың бұндай түрi арқылы қандайда бiр ... iшкi ... ... ... қатарына тауарлық материалды құндылықтардың
iшкi қозғалысы барысында толтырылатын ... ... мен ... ... және ... да төлемдердi төлеуге
арналған төлем тiзiмдемелерiн (ведомостарын), есеп айырысуға ... ... ... ... және тағы да ... ... ... құжаттарға — кәсiпорынға басқа ұйымдардан келiп ... ... ... ... ... ... ... құжатарды
жатқызамыз. Олардың қатарына жабдықтаушы кәсiпрындардан келiп түскен
тауарлық ... ... ... ... ... және тағы да басты құжаттарды жатқызуға болады.
Операцияның көрiнiс алу тәсiлiне байланысты бухгалтерлiк құжаттарды
алғашқы (бастапқы) ... және ... ... ... деп ... ... ... өзi олардың толтырылатын операцияларының
мазмұнына қарай бiр рет қолданылатын және ... деп ... ... ... рет ... ... арқылы бiр ғана операция құжатталады немесе
ондай құжат орындалған операцияның соңында ғана толтырылады. ... ... үшiн ... ... ... ... бiр мерзiм аралығында орындалған
бiртектес операциялар жазылады. Мысалы:
Акционерлiк ... бiр ... ... өнiмге шектеулi заборлық
картасы толтырылады.
2.2. Құжат айналымы
Жұмыс ... ... ... құжаттармен жұмыс жасайды: нормативтiк-
құқықтық, ұйымдастырушылық-әкiмгерлiк, ақпараттық-анықтамалық, есеп айырысу
ақша құжаттары және басқа да алғашқы ... ... Олар ... ... ... Бухгалтерлiк қызметтiң сапасы құжат
айналымының ұйымдастыруына байланысты. Кәсiпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... толтырылу, есепке алыну
тексерiлу немесе өңделу, бухгалтерлiк есепте ... ... ... және тағы да ... ... Сонымен құжат айналымы
дегенiмiз кәсіпорындардағы құжаттардың қозғалысы немесе ... ... ... ... яғни толтырылуынан бастап олардың
қызметiнiң ... және ... ... ... ... ... ережесi және есептiк ақпараттың өңделу технологиясы
кәсiпорынның қабылдаған ... ... ... бекiтiледi.
Құжат айналымының басқару ... ... ... ... ... негiзгi буын болып табылады. Құжат айналымы
ұйымдастыру арқылы бухгалтерлiк қызметтің тұрақтылығы, құжаттың қозғалысы
мен өңделуiнiң ... және ... ... ... ... қамтамасыз етiледi.
Құжат айналымын басқарудың жүйесi кәсiпорында келесi кезеңдердi
қамтиды:
❖ бухгалтерлiк қызмет туралы ... ... ... және кәсiпорындағы есепке қатысы бар басқа
қызметкерлердiң лауазымдық қызмет нұсқаулығын дайындау;
❖ кәсiпорындағы ... ... ... ... құру;
❖ есептi ақпараттық өңдеу технологиясын құру;
❖ iстiң номенклатурасын құру және құжаты ... ... ... ... ... ... және iстi заң
сақтауға дайындау.
«Бухгалтерлiк есеп және ... есеп ... ... ... заңына сәйкес кез келген кәсiпорынның басшысы есептiк
жұмыстың көлемiне байланысты мынадай ... ... ... ... ... ... ... ретiнде құру;
2. қызметкерлер құрамына бухгалтер лауазымын енгiзу;
3. шарттың негiзiнде бухгалтерлiк ... ... ... ... бухгалтер-маманына беру;
4. кәсiпорындағы бухгалтерлiк есеп жұмысын өзi жүргiзу.
Кәсiпорындар мен ұйымдарда бухгалтерлiк есеп ... ... ... ... ... ... бар ... құрылымдық бөлiмше ретiнде
бухгалтерлiк қызмет құрылады. Осыған сәйкес ... ... ... ... және ... лауазымды қызмет нұсқаулығын реттемелеу
(регламенттеу) ... ... ... ... қызмет туралы
ереженi белгiленген заңға сәйкес ұйымның бас бухгалтерi басқа ... ... ... ... ... және оның тек қана ... бекiтедi. Ереже бөлiмшенiң мәртебесiн, оның басқару жүйесiндегi
орын және оның iшкi ... ... ... ... ... ... қамтиды:
жалпы ережелер негiзгi мiндетгер
❖ қызметтер;
❖ мiндеттемелер
❖ жауапкершiлiк өзара қарым-қатынас (қызмет бабындағы ... ... ... ... қызмет туралы ереженiң қолданылу мерзiмi
шектелмейдi. Ереженiң мәтiнiне бөлек өзгерiстер енгiзу кәсiпорын ... ... ... Бұл ережемен және оған ... ... ... ... ... ... түрде
табыстырылып отырылуы тиiс.
Кәсiпорындағы бухгалтерлiк есеп құжаттары мен құжат айналымы ... ... ... бас ... ... ... ... кәсiпорын басшысының бұйрығымен бекiтiледi. Кесте
немесе түсiм (схема) ... ... және ... ... жұмыстар тiзбесi
түрiнде ресiмделуi ... ... ... ... ... ... байланысты және жұмыстын орындалу мерзiмi көрсетiлуi
керек. Кәсiпорынның есепке қатысы бар ... ... ... ... ... айналымы кестесiне сәйкес жасайды және сызады. Ол
үшiн ... ... ... көшiрмесi берiледi. Көшiрмеде орындаушынын
саласына қатысты құжаттар аталып, олардың орындалу мерзiмi жазылады. Осы
кестенiң сақталуы ұйымның бас ... ... ... тиiс. ... ... бас ... ... бухгалтерлiк есеп жұмысының
дұрыс және уақтылы жүргiзуiне жауапты болып табылады. ... ... ... ... ... тиiс. ... қабылдау
кезiнде бухгалтер құжаттардың белгiлi талаптарға сай, дұрыс ресiмделуiн
тексеруi керек.
Ережеге сай ресiмделмеген құжаттар жауапты ... яғни оны ... ... ... ... үшiн қайтарылуы қажет.
Бухгалтер құжатты қабылдау барысында ең ... ... ... яғни ... ... заңдылығын анықтайды. Олардың
нормативтiк актiлер мен қолданылып жүрген нұсқауларға қайшы келмейтiндiгiн
қадағалайды. Содан кейiн оның ... ... ... ... лауазымды адамдардың қолтаңбаларының болуын, сомалардың
нақты көрсетiлуi мен ... ... ... ... ... арифметикалық тексеру жүргiзедi, яғни құжаттарды ... ... Ол ... ... қорлардың көлемiн (санын)
оның бағасын көбейту арқылы орындалады.
Тексерiп болғаннан кейiн бухгалтер құжаттарды өңдейдi. ... ... әр ... ... ... ... ... Керек
болған жағдайда бiртектi құжаттарды топтастырады, содан кейiн ... ... жазу ... ... ... ... ... ұқсастықтарына, операциялардың түрiне қарай топталып бөлек папкаларга
тiгiледi. Папкаларда құжаттың ... ... ... (айы, ... шоттың шифры және олардың саны көрсетiледi. Папкаларға тiгiлген
(түптелген) құжаттар архивке өткiзiледi. Бухгалтерлiк алғашқы ... ... ... ... ... тәртiбiне және қажет
болған ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге
арналған.
Сақтау мерзiмдерi әр ... ... ... ... ... бас ... ... маңыздылығы және
олардың өзара байланысына қарай белгiлi бiр жүйелiлiкпен орналастырулары
қажет.
Ведомстволық архивтердiң (1986 жыл) ... ... ... ... ... ... (10 ... дейiн) жеңiлдетiлген ресiмдеуге
жатқызылуы мүмкiн: құжат тiгiлетiн папка (скорошивательдi) iс парақтарыньщ
нөмiрлерi көрсетiлмеуi мүмкiн ... ... ... мен ... басқалары). Олар сараптаманың жүргiзiлу кезеңiнде бухгалтерлiк
есептiң 1983 жылдың 29 шiлдедегi нөмiрi 105- құжаттар мен ... ... ... ... ... ... ... сайын кәсiпорынның сараптау комиссиясы белгiлеген сақтау мерзiмiнiн
етуiне байланысты жабылуға (жойылуы) ... ... ... ... ... ... толтырады. 1967 жылдың З желтоқсанда бұрығы
КСРО-дағы бас ... ... ... ... комитеттер,
министрлiктер, ведомстволар мен басқа да ... ... ... ... қызметi барысында толтыратын типтiк құжаттарыдың
тiзiмi, сондай-ақ оларды сақтау мерзiмi (кейiннен ... ... ... ... ... ... сақтау мерзiмi құжаттарын
мемлекеттiк мұрағатқа ... ... үшiн ... ... ... ... ... ұйымдар өз iс-құжаттарын
(тәжiрибелiк қажеттiлiгi жоқ және тiзiмге сәйкес сақтау мерзiмi ... ... ... жоя ... ... ... ... құжаттарға акт жасалып, жойылатын құжаттар мен шикiзаттарды ... ... ... ... берiледi. Құжаттарды жоюға берген
уақытқа қабылдау-өткiзу жүк құжаттары толтырылады. Кәсiпорындардағы негiзгi
бухгалтерлiк құжаттарды сақтау мерзiмi ... ... ... әр ... ... бухгалтерлiк баланстары мен оған қосымшаларға, түсiнiктеме
хаттарға:
а) жылдық - 10 жыл;
о) айлық, тоқсандық - 3 жыл.
Шаруашылық операцияларының жасалу ... ... және ... ... болып табылған алғашқы‚ қосымшаларға (кассалық, ... ... ... құжаттары мен аударма тапал хаттары, ... ... ... ... ... мен материалдарды
қабылдау, тапсыру немесе есептен шығару актiлерi, ... ... ... ... ... ... мен ... (накладнойлар), аванстық есептер және тағы басқаларына) - 5 жыл.
Түгендеу карточкалары мен ... ... ... ... - негiзгi
құралдарды есептен шығарғаннан кейiн - З жыл.
Ақшалар мен тауарлық-материалдық қорларды алуға ... ... ... күшi ... сенiмхаттарға) – З жыл.
Есептiк тiркелiмге (регистрге) (бас кiтап, журнал-ордерлерi, ... көне тағы ... – 5 ... және ... ... (кассалық кiрiс ену немесе кассалық
шығыс ету ордерлерi, сенiмхаттар, төлем тапсырмаларына) ... ... ... ... ... ... ... жыл.
Депоненттелген еңбекақы есебiнiң кiтаптарына, атқару парақтарын тiркеу
журналдарына – 5 ... ... ... және ... ... ... ... артық шығындар бойынша есеп айырысулар және еңбекақы бойынша
қарыздар ... ... ... ... ... кезектi еңбек
демалысына берiлетiн жалақы мен жәрдемақы туралы мәлiметтерге – 5 ... ... ... ... ... ... ... актiлер, салыстыру тiзiмдемелерi – З жыл.
Атқару парақтарына – қажет ... ... ... ... 5 ... ... демалыстарын төлеуге, салықтар бойынша ... ... ... ... және тағы ... ... болғанша,
бiрақ З жылдан артық емес.
Дебиторлық борыштар, кеш шығу, шығындар, ... ... ... ... ... ... ... 5 жылдан артық
емес.
Ғимараттардың, ... ... ... ... өзге және жабдықтардың төл-құжаттары негiзгi құралдарды
есептен шығарғаннан кейiн З жыл сақталады.
Кәсiпорынның қаржы-шаруашылық қызметiн ... ... ... ... құжаттар (анықтамалар, баяндау хаттар) – 5 жыл.
Кассаны, ... ... ... ... ... және тағы
басқаларына – 5 жыл.
Келiсiм-шарттар, шарттар (шаруашылық ... ... және ... және ... ... ... аяқталғаннан кейiн – 5 жыл
сақталады.
Келiсiм-шарттар ... ... – З жыл. ... ... келiсiм-шарттар – материалдық жауапты тұлға жұмыстан
босатылғаннан кейiн 5 жыл ... ... ... ... ...... ... қызметкерлерiне еңбекақы төлеумен байланысты құжаттарды сақтау
ерекше маңызды болып табылады. Ұйымдар қызметкерлерi мен ... ... ... ... мына ... бойынша анықталады:
75 — В (жыл),
мұндағы В — тұлғалардың дербес шотты жүргiзудi тоқтатқан сәттегi жас
мөлшерi.
Еңбекақы ... ... есеп ... ... айырысу төлем) тiзiмдемелерi
(ведомостары) — 5 жыл сатқалуы тиiс, ал дербес шоты болмаған жағдайда — 75
жыл,
Зейнетақы және ... ... ... ... ... мен жәрдемақы төлеу тоқтатылғаннан кейiн 5 жыл бойы ... ... ... ... ... ... ... — 1 жыл.
Ұйым қызметiн тоқтатқан жағдайда жұмысшыларға еңбекақы ... ... ... ... ... мұрағатқа берiледi.
Бухгалтерлiк есеп шотының жұмыс жоспары, тағы баста есеп саясатының,
кодтау ... ... ... мәлiметтердi
машиналармен өңдеу ... ... ... ... ... ... есеп құруға соңғы рет ... ... ... кейiн бұл құжаттар 5 жылдан кем емес мерзiмге сақталады.
Мұрағат ұйымына қойылатын негiзгi ...... ... ету және ... тез табу мүмкiндiгi. Құжаттарды сақтау үшiн
арнайы орын ... ... ... ... ... есеп тiркелiмдерi (регистрлерi) мен ... ... ... ... ... ... ... Мұрағатқа құжаттар
тек басшының рұқсатымен берiледi.
Алғашқы құжаттар жоғалған (жойылған) жағдайда ұйымның ... ... ... себебiн анықтау жөнiндегi комиссия белгiлейдi. Қажет
болған жағдайда комиссия жұмысына қатысу үшiн тергеу, қорғау және ... ... ... ... ... ... ... актiлермен ресiмделедi, оны субъектiнiң басшысы бекiтедi.
2.3. Мүлікті және міндеттемелерді түгендеу
Құжаттаумен алғашқы есепке алу мүлiктiң нақты ... мен ... ... ... ... толық көрсетiлуiн қамтамасыз
ете алмайды. Бухгалтерлiк есеп пен есеп берудiң дұрыстығын ... ... ... мүлiктерге және қаржылық мiндеттемелерге түгендеу
жүргiзiлiп отырады. Түгендеу жүргiзудiң негiзгi ... ... ... қолда бар мүлiктердi анықтау;
– нақты қолда бар ... ... есеп ... ... ... толық көрсетiлуiн анықтау.
Жалпы кәсiпорындардағы мүлiктi және қаржылық мiндеттемелердi түгендеу
бойынша әдiстемелiк құралдарға сәйкес кәсiпорындағы ... ... ... — бұл ... ... материалдық емес активтер, қаржы
салымдары, өндiрiстiк қорлар, дайын өнiмдер, ... ... мен ... ... активтерi болып табылады. Ал ... ...... ... және тағы ... ... ... жатады.
Түгендеуге кәсiпорынның қай жерде тұрғандығына қарамастан барлық мүлкi
мен қаржылық ... ... ... ... ... ... ... бiрақ оның бухгалтерлiк есебiнде есепте тұрған басқа
да ... ... мен ... ... ... ... ... алынған, қайта өңдеуге алынған және тағы басқадай мүлiктер), сондай-
ақ қандай да бiр себептермен есепке алынбай ... ... ... ... құжатталмаған фактiлер анықталуы мүмкiн. Мысалы:
тауарлардың табиғи ... ... ... ... және ... кемуi, өлшеу мен операцияларды ресiмдеу кезiндегi жiберiлген
қателiктер және тағы басқалар.
Мүлiктер мен мiндеттемелерге ... және ... ... ... ... жауапты болады. Ол қыска мерзiм iшiнде нақты жолда бар
құндылықтардың толық және дәлме-дәл ... ... ... ... ... ... ... өлшеу мен тасу‚ үшiн жұмыс күшiмен
қамтамасыз ету, техникалық ... ... ... таразы жабдықтарымен
қамтамасыз ету).
Түгендеу жүргiзу тәртiбi (бiр есеп беру жылында ... ... ... ... ... ... әр ... тексерiлетiн мүлiк пен
қаржылық мiндеттемелер тiзiмi), түгендеудi мiндеттi түрде жүргiзу қажет
болған жағдайда басқа ... ұйым ... ... есеп және ... есеп беру ... ... ... мына
жағдайларда кәсiпорынның мүлiктерi мен мiндеттемелерiне түгендеу жүргiзу
мiндеттi болып табылады:
❖ ұйымның мүлкiн жалға бергенде, ... ... ... ... ... муниципалды (унитарлы) кәсiпорындарын қайта
құрғанда;
❖ жылдық бухгалтерлiк ... есеп ... ... ... жылдық
қазан айының бiрiншi күнiнен кейiн жургiзiлген ... ... ... ... ... ... (қабылдау-
өткiзу жүргiзiлген күні);
❖ мүлiктi ұрлау, зиян келтiру ... ... ... ... болған апатта, өртке, аварияға ұшырағанда немесе басқа
да төтенше жағдайлар болғанда;
Ұйым қайта құрылғанда немесе таратылған кезде болу ... ... ... жүргiзiледi, нормативтiк актiлерiмен қарастырылған өзге де
жағдайларда.
Белгiленуi мен сипатына байланысты түгелдеу жоспарлы және жоспардан ... ... ... ... ... сонымен бiрге кезендiк деп те атайды)
жоспарға (кестеге) сәйкес алдын ала ... ... ... тыс ... ... қорларга, ақшаға жауапты
тұлғалардың қызметтен ауысқанда және ұйым басшысының немесе жоғарғы тұрған
органның, тергеу ... ... ... да ... ... ... ... ерекше қажет болған жағдайда жүргiзедi.
Қамту көлемiне қарай түгендеу толық, iшiнара, ... ... ... түгендеу болып төрт түрге бөлiнедi.
Толық түгендеу қарастырылған мерзiмде жүргiзiледi, тек тауарлық-
материалдық қорлар мен ... ғана ... ... сонымен бiрге басқа
заңды немесе жеке тұлғалармен есеп айырысудың дұрыстығын тексередi. Толық
түгендеу ... ... ... ... ... ... тексерiледi.
Iшiнара түгендеу деп түгендеу үшiн (тексеру үшiн) кәсiпорынның ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалаған
кезде түгендеу бағасы өзгерген тауарларға ғана жүргiзiледi.
Iрiктеп түгендеу, iшiнара ... бiр түрi ... ... ... ... торларға жеке-жеке аттары бойынша натуралдық
есеп жүргiзiлетiн қоймаларда, өндiрiстiк цехтарда және ... да ... ... ... ... ... егер барлық
материалдық қорларды толығымен түгендеу қажет болмаған жағдайда, құжаттарды
тексеру кезiнде жүргiзiледi.
Тұтас түгелдеу бiр жүйеге ... ... ... бiр ... ... ... және ... жүргiзiлген түгендеу,
материалдық жауапты ... ... ... ... ... ... ... қорлардың жетiспеуiн анықтап
қана қоймай, олардың ұрлану, жоғалу мүмкiндiгiнен сақтандырады.
Түгендеу және ... да ... ... ... ... ... ... пен бухгалтерлiк есеп мәлiметтерi арасындағы айырмашылықтар келесiдей
тәртiпте реттелінедi:
Артық шыққан мүлiк (негiзгi құралдар, тауарлық-материалдық ... және ... ... ... ... нарықтық құн бойынша
табыс есебiнде кiрiске алынады. Түгендеу барысында артық ... ... болу ... мен ол үшін кiнәлi адамдар анықталады.
Табиғи шығын ... ... ... ... ... ... бұзылған мүлiк ұйым басшысының өкiмi бойынша немесе өндiрiс және
айналым ... ... ал ... тыс ... ... ... орнын толтырылады.
Түгендеу кезінде тауарлар мен ... ... ... ... ... ... пайда болған жетiспеушiлiк
саны, осы себептен артық шыққан сондай тауарлар мен ... ... саны ... ... ... ... мен кем шыққан құндылықтарды өзара жабу ... ... ... ... тек бiр ғана ... адамда, аттары
бiр тауарлық-материалдық қорларға ғана рұқсат етiледi.
Шығын мөлшерi нақты жетiспеушiлiк анықталғанда және сол ... ғана ... ... болмаған кезде мүлiктiң ... тыс деп ... ... ... ... ... ... тұлғалар анықталмаған немесе кiнәлi тұлғалардан шығындарды талап
ету сот ... ... ... ... ... ... болған шығын бюджеттiк ұйымдардан басқа кәсiпорындарда ұйымның
ағымдағы шығынына жатқызылады, ал бюджеттiк ... ... ... ... есептен шығарылады.
Жоғалуы, ұрлануы салдарынан кем шыққан құндылықтарды ... ... ... мөлшерден артық шығындарды есептен шығаруды ресiмдеу үшiн
ұсынылатын құжаттардың iшiнде тергеу ... сот ... ... ... ... кiнәлi тұлғалардан шығынның орнын толтыруды ... бас ... ... ... ... ... баььшау немесе
сәйкес мамандандырылган уйымдардан (сала жонiндегi инспекция және ... ... ... фактiсi жөнiндегi iорЫитьтнды болуы тиiс.
Бухгалтерлiк есептiң баста гылымдардан ерекшелiгi, онда аьшалай елшем
кецiнен жолданылады. Бұл өз ... ... ... мен ... туралы ажпараттарыныц жинажы түрде, яғни белгiлi бiр экономикалық
талдау жасауга ьщгайльи болуын жамтамасыз етедi. ... ... ... ... объектiлер тек iана ажшалай олшемде корсетiледi.
Багалау — ... ... ... керiнiсi (мулiктер,
мiндегггемелер және ... ... Ол ... есеп ... ... ... жузеге асырылады.
Жалпы багалау мьинадай жолдармен жургiзiледi:
• йымныц сатып алган ... оны ... ... жмсалган шыгындардыц
жосындысы бойынша багаланады.
• Басжа зацды немесе жеке тулгалардьтн аiысыз, тегiн ... ... ... ... уажьгггагы нарьщтьщ жуны (багасы) бойынша багаланады.
• Уйымньщоз ендiрiсiнде онДiрiлiп кiрiске алынган мулiктерi сол ... ... ... ... ... ... ... шыгъшдардыц журамына мьшадай шьигьшдар жатады:
• мулiктi кiрiске алу ... ... ... ... ... ... үшiн ... пайыз (процент) сомасы;
• устеме бага, устеме (наценки, надбавки);
• делдалга теленетiн аiы (қызмет керсетудiц жуньи);
... баж ... ... ... ... және ... утлiн кететiн шыгындар.
Басжалардан ажысыз, тегiн, кайтарымсыз алынган мулiктiц ... сол ... ... ... ... бага ... ... Ол бага
туралы млiметгер сарапшыльщ (эксперггi) жолмен ... және оган ... ... ... ... ... ... жуны сол өнiмдi ендiруге
кеткен нажтьи ... ... Ал бұл ... ... ... пайдаланылатын негiзгi куралдардыц амортизациясьи, материалдар,
жанармай, энергия, ецбек ресурстары және басқа да ... ... ... журалады. йымдагы дайын онiмдер бухгалтерлiк есепшоггтарында
және баланста накты езiндiк немесе ... ... ... ... ... алган тауарларды бухгалтерлiк есепшоггарында
олардың сатыльш алынган жуны (багасы) бойынша, ал баланста нажты езiндiк
кунымен ... ... ... негiзгi және комекшi материалдар,
жанармай, сатьш алынатьин жартылай ... ... ... ... ... ... ... нажтьи жуимен ... ... ... ... жуны ... ... алуга кететiн накты
шыгьшдармен аньикталадьи.
Уйымдар негiзгi iралдарын бухгалтерлiк есепшотгарында бастагщы ... ... кны ... ... ал баланста — iалдьщ iуны
бойьшша, ягш бастагщы кньинан тозу сомасын алып ... ... ... ... ... керсетiледi.
Материалдьщ емес аклвтер косiпорьинньщ бухгалтерлiк есепшотгарында
басталкы кн бойынша, ал ...... кны ... керсетiледi.
Белгiлi бiр орьшдалган жмыстар бойьшша жмсалган шыгындарды топтастьру
тосiлiн және жандайда бiр объекгiнiц ... ... ... ... деп атаймьхз.
Косiпорынныц белгiлi бiр материалдьщ объектiнi жасап шьигаруга жмсаган
акша каражатгарьшьщ көлемi — озiндiк кн ден ... Ал оның ... ... ... кнньщ калькуляциясы болып табылады.
Калькуляциялау комегiмен йьимдардагы ор түрлi есеп объектiлерiнiц, яғни
негiзгi iралдардЫиц, материалдьщ емес ... ... ... ... ... ... ресурстардыц, корсетiлген кызмегггiц,
орындалган жмыстьщ және тағы баскалардьщ озiндiккуяы аньщталады.
Калькуляциялау, яғни енiмнiц пакты езiндiк кнын ... ... ... ... ... ... ... жасауга, шаруашыльщ орекеттерiнiц рентабельдiгiн аргггыруга, рез
ервтердi куру және ... ... ... ... ... ... — бухгалтерлiк есеп одiсiнiц бiр ... бола ... ... ... ... ... Бiрiншi кезекте бухгалтерлiк
есептiң шоггарымен, себебi объект есебiнiц озiндiк кньш (ор ... ... ... ... ... ала шотгарда керсетедi.
2.4. Шаруашылық үдерістерінің есебі және кәсіпорын қызметінің негізгі
көрсеткіштері
Косiпорындагы ондiрiстiк немесе ... ... ... ... ор ... ... тусiнiп, бакылап отьру үшiн сан дьщ
және сапалбщ ден аталатьин есеп керсеткiштерi ... дьщ ...... ... кандайда бiр шаруашыльщ
удерiсiнiц (процесiнiц) салдарынан болған езгерiстiц сандык елшемде кандай
келемде езгергенiн сипаттайды.
Сапальщ корсеткiштер — ... ... ... және аткарылган
ызметiнiц соцгьи нотижелерiнiц экономикалык тиiмдiлiгiн сипатгайды.
Сандьщ корсеткiштерге мыналар жатады:
енеркэсiп саласында — ... енiм ... ... ... ... көлемi және тагьи баскалар.
Маркетннг және сауда саласында — кетерме және ... ... ... ... тауар корьшыц көлемi жэне тағы баскалар.
Когамдыi iiюмаiт апу саласында — тауар айналымьгныц көлемi, бл ... ... ... және ... ... ... келемiнен
кальиптасады.
Тсiсымалдау iызметiмен айналысатытi салаларда — жол ... ... ... мен ... ... ... ... — орьшдалган немесе пайдалануга тансырьилган крылыс-
монтаж жмысыньщ көлемi.
Сапальщ керсеткiштердiц ец ...... ... ... ... ... нотижесiн, каржылык корытындысын сипа’ггайтын табыс
және ... ... ... ... ... ... (пай да) — бл абсолюттi экономикалық керсеткiш. Ол барлык
косiпорьшныц ендiрiстiк, коммерцияльщ ызметiнiц ... ... мен ... ... ... ... ... — теШаЬеi — табыстыльщ ден аталатын созiнен
шыиан) — ... ... Ол ... ... бiр ... (есептi кезецiндегi) атiщрган жұмысын табысьи жагьтнан
силатгайдьи.
ёiрiсте рентабельдiлiк табьтстьщ ... ... ... және
айнальтм кагтиталыньиц жалпы сомаларына татынасын айьындайды. Бұл керсеткiш
негiзгi және ... ... ... 1 (бiр) ... ... ... ... экономикалық нтижесiн сипаттайды.
ендiрiсте, ауыл шаруашьтлъiтътнда, журылыста және баса да ... ... ... ... туны ... сапальщ керсеткiш
мацызды орьин алады. Бұл ксiпорьтнньщ енiм ендiруге және оны ... ... ... ... ... ... ... жумыстьщ немесе ... ... ... ... ... мацьтзды факторы
болып табыладьт.
Сапальщ керсеткiштердi бажылау, нажтылы орьшдалган жұмыс пен жоспардъщ
Молшерiн ... ... ... ... тиiмдiлiгiнiц
динамикальщ дамуьтна аса мацыздьт рел ... Бұл ... ... ... ... ... темендеуiне және кагiиталдьт утьимды
пайдалануга, ксiпорынньщ рентабельдiлiгiнiц жогарылауына ... ... есеп ... ... ... ... iолмен жазу немесе автоматгандырылган iуралдарды пайдалану ... ... Есеп ... операцияларды тiркеу үшiн арнайы
нысан кестелерi: карточкалар, кiталтар, тiзiмдемелер (ведомостар) ... және тағы ... ... ... ... ... есеп ... жүргiзуге арналган карточкалар ды жальщ
тщгаздан немесе картоннан дайьшдайдьт. Олар негiзгi туралдарды, тауарльщ-
материалдьщ ... ... орны ... ... ... ... карточкага реттiк немiр берiлiп және оларда карточканыц ашьтлган
уатьитьи (кунi, айы, ... ... Бұл ... ... ... шiктерде саiталадЫи.
Есеп жазбаларьи тiркелiм турлерi бойынша хронологштлыж, жуйелiк жже
бiрiктiрiлген больип белiнедi.
ХронологчялЫи тiркелiмдер шаруашьтльтж ... ... мен ... ... тусуiне жарай жазу үшiн
жолданылады. Мтщай тiркелiмдер жужаттардьщ тугел сажталуьт мен ... ... ... ... ... етедi, Хронологияльтж
тiркелiмге тiркеу журнальтн (регистрациялЫгж), шаруашьльтж операщялардьт
есептеу кiтабътн және тағы да ... ... ... ... ... ... ... бойынша топтап
және бiрьицгайлыгын аньщтау үшiн Iолданады. Бгiарды бухгалтерлiк шоттарды
жүргiзу тiркелiмдерi ден те ... ... ... ... бас ... ... Пайдалануы барысьтнда рбiр синтетикальщ шот үшiн ... жеке бет ... ... ... және жуйелiк жазбалар
бiрiктiрiлiп iолданьтлады. ... ... ... ... журнал- ордерлердегi жазбалар синтетикальщ шогггар ... ... ... ... (атщараттьт белшектеу дрежесi) тiркелiмдер синтетикальщ
(топтамалыт’), аналитикальщ (талдамальщ) және бiрiктiрiлген болып белiнедi.
Синтетикальщ (топтамалык) тiркелiмдерде жазба тек ... ... ... мен ... ... ... айы, ... керсетiлiп
жургiзiледi. Бiрат адетте оларда тусiнiктемелiк мтiн (пояснительный ... Бл ... ... бас ... пен ... ... ... боладьт.
Анаштикалъщ (талдамалыи) тiркелiмдердi аналитикальщ шоггар бойынша
жазбаларды жазу үшiн жолданадьи. Оның iшiнде ... ... ... ... айы, ... ... ... кыстщша мазмшы
керсетiледi. Тауарльщ-материалдьщ торларды есептеу үшiн ... ... және ... ... ... ... Бухгалтерлiк есегтте
iолданылатын талдамальщ тiркелiмдерге карточкалар, кiтагттар ... ... ... және ... (талдамальщ) есепте тщтар
iолданьша беретiн тiркелiмдер — бiрiктiрiлген тфкелiмдер болып табьтлады.
Бастагщы тужа’ГгардагЫ1 есептi ажпараттьт, автомаiты ... ... ез ... ... ... журналордерлер және тагьт
басьадай форма турiнде алына алатьтн машинограммалар больип табылады.
Бухгалтерлiк есептi толмен жүргiзу кезiнде тiркелiмдегi жазбалар ... ... ... ... ... Жай ... бiр гана ... жасалатьтн болса, ал кешiрмелi жазбалар кешiргiш ... ... ... дана ... ... тiркелiмдерiнде жазбалар езгертусiз (тузетусiз) және таза жазьтльш
юлтьирьтлуы керек. Тiркелiмдердi ... ... ... баса ... ... ... үшiн есеп тiркелiмдерiнде келесi дiстер:
тузетпелi (корректурный), ьосымша жазу (дополнительная ... ... ... ... сторно) толданыладЫт.
Егер тате баланс крылганга ... ... және ... ... ... ... болмаса тузетгтелi дiс
колданылады. Осы ... тате ... ... ... ... кейiннен ожылуга
мүмкiн болатьтндай етiп бiр сьтзыжгтен сызады және жажет ... ... ... ... дрыс жазба жазыладьт. Тузетiлген жазбалар келiсiлген
және ... ... ... болу ... ... ... дрыс, бiраж шаруашыльщ операцияныц сомасы
дурыс жазылмаса немесе бұл жате есеп ... ... ... ... оцца ... ... тосьтмша жазу (дополнительная проводка)
адiсi арқылы жургiзiледi.
Мысалы: кәсiпорынға басқалардан келiп ... 130000 (бiр жүз отыз ... ... мына ... екi жақты жазу жазылған делiк.
Д-т: ... ... ... ... шоты 100000 ... ... ... үшiн айырма сомаға (130000—100000=3000 теңге)
қосымша жазу жазылады.
Д-т: ... ... ... ... шоты 30000 ... жате бухгалтерлiк балансты жасаганнан және оньт тиiстi органга
тапсырганнан кейiн белгiлi болса, ... қате ... ... (красное
сторно) әдiсi арқылы түзетiледi.
Мысалы: кәсiпорынның кассасына жұмысшыларға еңбеқақы төлеу үшiн есеп
айырысу ... 500000 (бес жүз мың) ... ... ... ... ... мына ... жазу жазылған.
Д-т: ... ... ... ... ... ... ... ... үшiн ... жазу ... бiраi IЫЗЪIЛ бояу
мен, яғни сторно етiлiп жазылады.
Д—т: ... ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 81 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен188 бет
Банктегі есеп және есеп беру негіздері60 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың қазіргі кездегі жағдайы және кәсіпорынның шаруашылық қызметінің тиімділігін талдау57 бет
Бухгалтерлік есептің ақпараттық жүйесінің жалпы сипаттамасы.7 бет
Бухгалтерлік құжаттар және олардың атқаратын қызметі8 бет
Бюджеттік ұйымдардағы бухгалтерлік есепті жүргізу жолдарын зерттеу, есептің ұйымға тигізетін әсерін анықтау және оның есебін жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау65 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет
Еңбекақы бойынша қызметкерлермен есеп айырысу есебі. Еңбекақы бухгалтерлік есебі27 бет
Еңбекақы төлеу шығыстарының аудиті мен талдауы51 бет
Кәсіпорын балансы және оны талдау63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь